Radio Free Europe / Radio Liberty is an international news organization serving Central and Eastern Europe, the Caucasus, Central Asia, Russia, the Middle East and Balkan countries

محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، گزارشها درباره تماس آمریکا با او برای مذاکره در خصوص جنگ جاری را «جعلی» خواند و تأکید کرد که هیچ مذاکرهای میان تهران و واشینگتن انجام نشده است. او در پستی در شبکهٔ ایکس نوشت کسانی که چنین خبرهایی منتشر میکنند، قصد دارند بازارهای مالی و نفتی را دستکاری کنند و افزود که مسئولان ایران تا تحقق به گفته او، «تنبیه کامل متجاوزان» پشت سر رهبر و مردم ایستادهاند. در همین زمینه، ارزیابی مصطفی دانشگر، تحلیلگر مسائل سیاسی ایران در آمریکا، را جویا شدیم.

تهدید تازه و ضربالاجل دونالد ترامپ رئیسجمهور ایالات متحده برای هدف قرار دادن نیروگاههای برق ایران، واکنشهای فراوانی را در پی داشته است. تمرکز همه این واکنشها فارغ از آنکه از سوی موافقان یا مخالفان جنگ مطرح شده باشد، بر نارضایتی از هدف گرفته شدن احتمالی زیرساختهای ایران است. مخالفان جمهوری اسلامی میگویند جنگ باید میان ایران و جمهوری اسلامی تفاوت قائل شود و زیرساختهایی مانند نیروگاههای برق با زندگی مردم رابطه مستقیم دارد. از یزدان شهدایی، کنشگر سیاسی ساکن کلن در آلمان، از اعضای شورای مدیریت گذار و یکی از هفت کنشگر سیاسی که برای درخواست دخالت نظامی پس از سرکوب مرگبار اعتراضات دیماه به دونالد ترامپ نامه نوشت، در این زمینه بشنوید.

مجموعهای از اخبار، گزارشها و گفتوگوها در ایستگاه ۱۹ رادیو فردا

دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، میگوید گفتوگوهایی با ایران در جریان است که او آن را «سازنده» خواند و گفت از همین رو ضربالاجل ۴۸ ساعته برای هدف قرار دادن زیرساختهای انرژی ایران را به پنج روز تغییر داده است. آیا اظهارات دونالد ترامپ نشانهای از کاهش تنش است؟ صحبتهای رئیسجمهور آمریکا چقدر با بازشدن بازار بورس در صبح دوشنبه در نیویورک ارتباط دارد؟ از اساس منظور دونالد ترامپ از احتمال حمله به زیرساختها چیست؟ اگر گفتوگویی با تهران در جریان باشد، چه کسی یا کدام نهاد در ایران طرف گفتوگوست؟ بهنام طالبلو از مدیران ارشد «برنامه ایران در بنیاد دفاع از دمکراسیها» در واشینگتن به این سوالات پاسخ میدهد.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در واکنش به تهدید دونالد ترامپ مبنی بر احتمال بمباران زیرساختهای برق ایران اعلام کرد که در صورت حمله، ایران در «اقدامی تلافیجویانه» نیروگاههای برق اسرائیل و کشورهای منطقه که به پایگاههای آمریکا برقرسانی میکنند و «همزمان زیرساختهای اقتصادی و صنعتی و انرژی که آمریکاییها سهامدار آن هستند را هدف قرار خواهد داد». شورای دفاع ایران هم در بیانیهای که بامداد سوم فروردین منتشر کرد به تهدیدات دریایی واکنش نشان داد و گفت: «هرگونه تلاش دشمن برای تعرض به سواحل یا جزایر ایرانی، سبب خواهد شد...کلیه معابر وصولی و خطوط مواصلاتی در خلیج فارس و سواحل با انواع مینهای دریایی از جمله مینهای شناگر قابل رهاسازی از سواحل، مینریزی شود». ارزیابی حسین آرین، تحلیلگر امور راهبردی و نظامی در بریتانیا، را دربارهٔ این افزایش سطح تهدید از سوی طرفین جنگ بشنوید.

شیرین نشاط، عکاس و فیلمساز ساکن نیویورک در آمریکا، می گوید به خاطر وجود جمهوری اسلامی در تبعید زندگی میکند و آثارش در ایران ممنوع است. او در یک نوشته در حساب اینستاگرام خود میگوید مخالفت او با جنگ جاری در ایران، جرم نیست چرا که به نظر او هم میتوان مخالف حکومت جمهوری اسلامی بود و هم جنگ. رادیوفردا ساعاتی پیش از آغاز سال ۱۴۰۵ گفتوگویی با شیرین نشاط داشت که در آن از بیم و امید خود در میانه جنگ و نوروز میگوید.

در آستانهٔ مُبدلشدن جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران به یک «جنگ زیرساختها»، تهران با اعلام دکترین «چشم در برابر چشم» هشدار داده است که هر حمله به نیروگاه ها و زیرساختهای حیاتی این کشور، با ضربهای متناظر به تاسیسات زیر ساختیِ مرتبط با آمریکا و اسرائیل در سراسر منطقه پاسخ خواهد داد؛ راهبردی که میتواند تلفات این درگیری را در سطحی گسترده برای غیرنظامیان به شدت افزایش دهد، و از سوی دیگر، بازار های جهانی انرژی را نیز وارد مرحلهای تازه از بیثباتی کند. در همین زمینه، ارزیابی اَلکس وطنخواه، مدیر برنامه ایران در مؤسسه خاورمیانه در واشینگتن راجویا شده ایم.

با گسترش حملات به تأسیسات هستهای در ایران و منطقه، از جمله گزارشها درباره هدف قرار گرفتن نطنز و طرح تهدیدهایی علیه دیگر مراکز حساس مانند بوشهر و حتی دیمونا در اسرائیل، نگرانیها درباره نقض قواعد حقوق بینالملل و خطرات ایمنی هستهای افزایش یافته است. بهرام غیاثی، استاد حقوق بینالملل هستهای در بریتانیا، به این پرسش پاسخ داده است: از منظر حقوق بینالملل، حمله به تأسیسات هستهای مانند نطنز یا بوشهر تا چه حد قابل توجیه است؟

در حالی که تنشهای نظامی میان ایران، ایالات متحده و اسرائیل وارد مرحلهای حساس شده، تهدیدها درباره هدف قرار گرفتن زیرساختهای حیاتی ایران، بهویژه شبکه تولید برق و نیروگاهها، افزایش یافته است. همزمان، برخی متخصصان درباره پیامدهای بلندمدت چنین حملاتی هشدار میدهند؛ پیامدهایی که میتواند فراتر از یک ضربه نظامی کوتاهمدت، به اختلالی عمیق در زندگی روزمره و توان اقتصادی کشور منجر شود. دین شرفی، متخصص برق با سه دهه تجربه در ساخت نیروگاه در استرالیا، به این پرسش پاسخ داده که زیرساخت تولید برق ایران تا چه اندازه در برابر حملات نظامی آسیبپذیر است و کدام بخشها حساستر محسوب میشوند؟

مجموعهای از اخبار، گزارشها و گفتوگوها در ایستگاه ۱۹ رادیو فردا

عددها میگویند بیش از صد اثر تاریخی ایران در بمباران جنگندهای آمریکا و اسرائیل آسیب دیدهاند، اما این عدد وقتی معنا پیدا میکند که اسامی این آثار و اماکن تاریخی را بشنویم. در این میان، یک جمله گاهی تکرار شده است؛ همان جملهای که همیشه در بحث جنگ گفته میشود «اگر خراب شود، دوباره میسازیم». اما همه چیز را نمیتوان از نو ساخت.