The101.world

การเลือกตั้งผ่านมาแล้ว 12 วัน กกต. ยังไม่ประกาศผลเลือกตั้ง 100% นอกจากนี้การเลือกตั้ง 2569 ยังเต็มไปด้วยข้อครหาเกี่ยวกับการทุจริตมากที่สุดครั้งหนึ่ง เกิดกระแส ‘นับใหม่ทั้งประเทศ' และเรื่องใหญ่ที่ทุกคนเฝ้าจับตาคือการเลือกตั้งจะเป็นโมฆะหรือไม่ จากปัญหาบาร์โค้ดและคิวอาร์โค้ด . ชวนคิดชวนคุยกันแบบสดๆ ในรายการ 101 POSTSCRIPT คุยข่าวนอกสคริปต์ผ่านมุมมองโลกวิชาการและสื่อสารมวลชนแบบ ‘วันโอวัน' . ร่วมคุยโดย วิสุทธิ์ คมวัชรพงศ์ | สิริพรรณ นกสวน สวัสดี | อินทร์แก้ว โอภานุเคราะห์กุล

ตั้งแต่ก่อนการเลือกตั้งในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 สังคมไทยได้รับรู้ข่าวหนึ่ง เมื่อวิทัย รัตนากร ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ได้เปิดเผยเมื่อวันที่ 25 มกราคม 2569 ว่า ในช่วงก่อนการเลือกตั้งมีการเบิกเงินสดจากธนาคารพาณิชย์รวมกว่า 250 ล้านบาท ซึ่งเป็นตัวเลขที่สูงผิดปกติจากรายงานการเบิกเงินสดที่ส่งมายังธนาคารกลาง จึงไม่ใช่เรื่องแปลกที่การเปิดเผยดังกล่าวถูกนำไปเชื่อมโยงกับข้อสงสัยเรื่อง ‘การซื้อเสียง' ในการเลือกตั้ง จนหลายฝ่ายมองว่าการเลือกตั้งปี 2569 อาจเป็นการเลือกตั้งที่ ‘ใช้เงินมากที่สุด' ครั้งหนึ่ง . จนกระทั่งภายหลังการเลือกตั้ง กระแสเรื่อง ‘การซื้อเสียง' ก็ยังคงไม่หายไป สังคมไทยได้รับรู้เรื่องเหล่านี้ผ่านคำบอกเล่าของประชาชนจำนวนมากที่ยืนยันว่ามีการจ่ายเงินกันจริงในหลายพื้นที่ จนนำไปสู่กระแสสังคมที่แบ่งแยกระหว่าง ‘กรุงเทพฯ-ต่างจังหวัด' และ ‘เขตเมือง-อำเภอรอบนอก' อีกครั้ง . อย่างไรก็ตาม ประเด็นดังกล่าวไม่ใช่เรื่องใหม่ เพราะตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา วาทกรรม ‘การซื้อเสียง' ถูกใช้เป็นคำอธิบายผลการเลือกตั้งที่ไม่เป็นไปตามความคาดหวังของบางกลุ่ม และในหลายครั้งก็ถูกใช้ดูแคลนคนรากหญ้าในชนบทว่าขาดอิสระในการตัดสินใจทางการเมือง จนนำไปสู่การตั้งคำถามต่อความชอบธรรมของผลการเลือกตั้ง . ผ่านมาสองทศวรรษ เมื่อเรื่องการซื้อเสียงถูกปลุกขึ้นมาอีกครั้งในบริบทของผลการเลือกตั้งที่พลิกผัน 101 In Focus ชวนสำรวจว่าสังคมไทยควรทำความเข้าใจประเด็นนี้อย่างไร และร่วมหาคำตอบว่าการจ่ายเงินซื้อเสียงส่งผลอย่างมีนัยสำคัญต่อการตัดสินใจเลือกตั้งของผู้คนจริงหรือไม่ .

ค.การเมือง สัปดาห์นี้เขยิบมาพบกันในวันพุธ วิเคราะห์การเมืองไทยกับ ใบตองแห้ง-อธึกกิต แสวงสุข และ สุภลักษณ์ กาญจนขุนดี สองคอการเมือง สื่อมวลชนรุ่นเก๋าที่คร่ำหวอดในสนามข่าวมาหลายทศวรรษ . ชวนคุยโดย สมคิด พุทธศรี บรรณาธิการอำนวยการ The101.world

แม้ผลการเลือกตั้งจะยังเป็นเพียง ‘ผลอย่างไม่เป็นทางการ' และกระบวนการจัดการเลือกตั้งยังถูกตั้งคำถามใหญ่ แต่คงปฏิเสธได้ยากว่า ‘การเมืองบ้านใหญ่' กำลังหวนกลับมาเป็นแรงนำในสนามการเมืองไทย—หลังต้องอยู่ใต้ร่มเงาการเมืองเชิงนโยบายและอุดมการณ์ยาวนานกว่าสองทศวรรษ . ในด้านหนึ่ง การเมืองไทยเดินมาไกลเกินกว่าจะด่าการซื้อสิทธิ์ขายเสียงแบบมักง่าย เมื่อหลายคนมองเห็นและยอมรับตรงกันว่า เครือข่ายอุปถัมภ์มีความสลับซับซ้อนและสามารถ ‘กระจายผลประโยชน์' ไปถึงชาวบ้านได้จริง แต่ในอีกด้าน คำถามที่ยังไม่มีคำตอบชัดเจนคือ การกลับมานำของการเมืองบ้านใหญ่และพลวัตภายในระบอบอุปถัมภ์ กำลังสะท้อน ‘ความก้าวหน้า' หรือ ‘ความถอยหลัง' ของประชาธิปไตยกันแน่ . ‘วันโอวัน' ชวน รศ.ดร.เวียงรัฐ เนติโพธิ์ คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และ ดร.ณพล จาตุศรีพิทักษ์ นักวิจัยเอเชียอาคเนย์ศึกษา ISEAS Yusof-Ishak Institute สนทนาว่าด้วย พลวัตการเมืองระหว่างเมืองและชนบท พร้อมเจาะลึกการเมืองระบบอุปถัมภ์ที่กลับมาเป็นกลไกในการกำหนดเกมของชนชั้นนำไทย และอาจเป็นตัวชี้ว่าอนาคตประชาธิปไตยไทยจะไปทางไหน .

“ขอถามหน่อยได้ไหมครับ สองใบแรกกาอะไร ผมไม่ส่อหล่อแส่แหล่ แต่ใบสีเหลือง…” “กาเห็นชอบ” (พูดพร้อมกัน) . ช่วงก่อนหน้าการเลือกตั้งและการลงประชามติเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา เราน่าคุ้นหน้าคุ้นตา นายมิสทีน กับ พี่พร แห่ง ‘ปากุมแภด' ละครสั้นแนวตั้ง (!?) รณรงค์โหวตเห็นชอบในการกาเห็นชอบเพื่อเดินหน้าร่างรัฐธรรมนูฐฉบับใหม่ . Holy-Flick เอพิโซดนี้ ชวน เอม-ภูมิภัทร ถาวรศิริ นักแสดงซึ่งถูกจดจำจากหนังหลายต่อหลายเรื่อง แต่บท ‘พี่พร' (และวิกชมพู) แห่งโปรเจ็กต์ปากุมแภด ดูจะเป็นบทบาทใหม่ที่ทำให้หลายคนจำเขาได้กว่าที่เคย . เอพิโซดนี้ สนทนากับ เอม-ภูมิภัทร ว่าด้วยก้าวต่อไปของปากุมแภดหลังการลงประชามติผ่านพ้น, ภาพยนตร์ที่เขารัก และตัวตนในฐานะนักแสดง กับการแสดงความเห็นเรื่องการเมืองอย่างตรงไปตรงมา เพราะไม่ว่าใคร ก็ควรพูดเรื่องการเมืองได้สิ! .

เลือกตั้งทีไร เกิดเรื่องชวนสงสัยทุกที ตั้งแต่นับคะแนนผิด รวมคะแนนพลาด บัตรเขย่ง ยันหีบบัตรอยู่ในสภาพที่ผิดปกติจนเกิดปรากฏการณ์ #นับใหม่ทั้งประเทศ หรือปริศนาคะแนนลดในระบบรายงานคะแนน แบบนี้ใช้เครื่องเลือกตั้งแทนกาบัตรกระดาษจะดีกว่าไหม? ถ้าใช้เครื่องเลือกตั้งจะลดโกงเลือกตั้งได้หรือเปล่า ชวนหาคำตอบกันในรายการ Policy What! . เปลี่ยนนโยบายอะไรวะ เป็นนโยบายสาธารณะที่คุณเข้าใจได้! .

ผลการเลือกตั้งทั่วไปเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 เป็นที่แน่ชัดแล้วว่าพรรคภูมิใจไทยได้ที่นั่ง สส. มากที่สุด ซึ่งหากเจาะเข้าไปดูรายพื้นที่จะพบว่าพรรคที่มีเครือข่ายบ้านใหญ่เป็นฐานสำคัญเช่นนี้ สามารถครองที่นั่งจำนวนมากในพื้นที่ต่างจังหวัด ขณะที่พรรคอันดับสองอย่างพรรคประชาชนกวาดคะแนนเสียงอย่างท่วมท้นในเขตเมือง โดยเฉพาะกรุงเทพฯ . ผลลัพธ์เช่นนี้นำไปสู่การถกเถียงอย่างกว้างขวางบนโลกออนไลน์ถึงการกลับมาของ ‘การเมืองบ้านใหญ่' ระบบการเมืองที่อิงอยู่กับเครือข่ายอุปถัมภ์ท้องถิ่น ซึ่งสามารถซื้อใจผู้มีสิทธิเลือกตั้งในชนบทได้มากกว่านโยบายหรืออุดมการณ์ ความแตกต่างของผลเลือกตั้งระหว่างเมืองกับชนบทถูกนำไปเปรียบเทียบจนเกิดการดูแคลน ‘เสียง' ของคนที่เลือกต่างออกไป . 101 In Focus สัปดาห์นี้ ชวนสำรวจกระแสและพลวัตของการเมืองบ้านใหญ่อีกครั้งหลังการเลือกตั้ง 69 พร้อมตั้งคำถามใหม่ต่อแนวคิด ‘สองนคราประชาธิปไตย' ในบริบทที่การเมืองไทยที่ไม่เหมือนเดิม .

แม้ผลและกระบวนการเลือกตั้งจะยังถูกตั้งคำถามถึงความโปร่งใสและเป็นธรรม แต่คงยากที่จะปฏิเสธว่า พรรคภูมิใจไทยคือ พรรคที่ชนะเลือกตั้งอย่างถล่มทลายในการเลือกตั้ง 2569 . ผลเลือกตั้งถูกตีความว่าเป็นชัยชนะของ 'อนุรักษนิยม' ซึ่งในรอบ 2 ทศวรรษหลังเป็นสนามที่ถูกปรามาศมาตลอดว่า 'ไม่มีปัญญาชนะเลือกตั้ง' คำถามมีอยู่ว่า ประเทศไทยในมืออนุรักษนิยมจะเดินหน้าอย่างไร . คุยการเมืองหลังเลือกตั้งใน ‘ค.การเมือง' รายการวิเคราะห์การเมืองไทยกับ ใบตองแห้ง-อธึกกิต แสวงสุข และ สุภลักษณ์ กาญจนขุนดี สองคอการเมือง สื่อมวลชนรุ่นเก๋าที่คร่ำหวอดในสนามข่าวมาหลายทศวรรษ . ชวนคุยโดย สมคิด พุทธศรี บรรณาธิการอำนวยการ The101.world . ทุกวันพฤหัสบดี เวลา 18.00 น. ทาง ‘วันโอวัน' The101.world

กลายเป็นประเด็นร้อนแรงเมื่อประชาชนจุดกระแส #นับใหม่ทั้งประเทศ หลังพบว่าการนับคะแนนเลือกตั้งในหลายพื้นที่มีความผิดปกติ ทั้งเรื่องตัวเลขที่ไม่สมเหตุสมผล ไปจนถึงกระบวนการนับและเก็บบัตรเลือกตั้งที่ไม่ได้เป็นไปตามระเบียบของคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) . เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นสะท้อนอะไร - เป็นความตั้งใจทุจริต หรือแค่ความบกพร่องของ กกต.? และเราจะมีทางออกในเรื่องนี้อย่างไร? . วันโอวัน ชวน สมชัย ศรีสุทธิยากร อดีต กกต. มาพูดคุยเรื่องนี้ .

วันอาทิตย์ที่ 8 กุมภาพันธ์นี้ นอกจากประชาชนจะได้เข้าคูหาลงคะแนนให้ผู้แทนราษฎรและลงพรรคการเมืองในดวงใจ ยังเป็นวันชี้ชะตาก้าวแรกของการจัดทำรัฐธรรมนูญใหม่ผ่านการลงประชามติอีกด้วย โดยการปฏิรูปรัฐธรรมนูญนี้นับเป็นเงื่อนไขสำคัญของการปฏิรูประบบการเมือง ป้องกันการใช้อำนาจทุจริต-ละเมิดสิทธิเสรีภาพ และเอื้อให้รัฐบาลในอนาคตทำงานแก้ปัญหาสังคมได้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น . แต่ท่ามกลางเสียงรณรงค์จากภาคประชาชนร่วมกันให้กา ‘เห็นชอบ' ช่วงที่ผ่านมา ดูเหมือนว่าในความเป็นจริงเส้นทางสู่รัฐธรรมนูญใหม่ของเรา หรือกระทั่งการผ่านประชามติอาจไม่ง่ายอย่างที่คิด เมื่อคนในสังคมยังเห็นต่างด้านวิธีการแก้ไขรัฐธรรมนูญ ตั้งเงื่อนไขไม่แตะต้องสถาบันหลักของประเทศ หรือมองว่าสิ้นเปลืองงบประมาณมากเกินไป . 101 In Focus สัปดาห์นี้ ชวนคุยผลสำรวจว่าด้วยการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่โดย 101 PUB ว่าผู้มีสิทธิเลือกตั้งทั่วประเทศคิดเห็นกันอย่างไร ทำไมฝ่ายอนุรักษนิยมถึงได้ต่อต้านการมีส่วนร่วมจากประชาชนในรัฐธรรมนูญใหม่ และนอกจากกระบวนการจัดทำ เราควรตั้งหลักคิดให้เนื้อหารัฐธรรมนูญมีลักษณะอย่างไร .

“เวลาคนดูหนัง เขาก็คงอยากได้คำตอบสักอย่าง แต่ความเป็นจริง เวลามีบางเรื่องเกิดขึ้นน่ะเราไม่รู้หรอกว่ามันเป็นเพราะอะไร การที่เราตั้งคำถามในหนังมันเลยเป็นสิ่งที่อยู่ได้ยาวกว่า” . หลายคนอาจรู้สึกว่าหนังของ เต๋อ-นวพล ธำรงรัตนฤทธิ์ ตั้งคำถามมากกว่าให้คำตอบ มิหนำซ้ำ บ่อยครั้งมันยังเป็นคำถามที่ค้างคาอยู่ในความรู้สึกอีกยาวนานหลังดูหนังจบ หรือกระทั่งว่า บ่อยครั้งมันสร้างมวลความกระอักกระอ่วน รบกวนจิตใจบางรูปแบบหลังจากนั้น . แต่นั่นแหละคือ ‘หนังเต๋อ' ทั้งตั้งคำถามโดยที่ไม่ให้คำตอบ และก็พร้อมจะพาคนดูสำรวจความรู้สึกบางอย่างที่ซุกซ่อนไว้ตรงไหนสักแห่งของหัวใจด้วย . Holy-Flick เอพิโซดนี้สนทนากับ เต๋อ-นวพล ผู้กำกับที่มาพร้อมหนังยาวลำดับที่ 9 ของเขาอย่าง HUMAN RESOURCE ‘พนักงานใหม่ (โปรดรับไว้พิจารณา)' (2025) ที่กำลังเข้าโรงฉายในเวลานี้ กับเรื่องราวที่ว่าด้วยการกำกับหนังสตูดิโออีกเรื่อง, การทดลองเทคนิคและฟอร์มของหนัง ไปจนถึงความรุนแรง เย็นชาในสังคมที่บันดาลใจเขาในการทำหนังเรื่องนี้ .

คุยข่าวนอกสคริปต์ กับ ‘คนนอกสภาฯ' บก.ลายจุด-สมบัติ บุญงามอนงค์ อดีตหัวหน้าพรรคเกียน ชวนมองเรื่องเกรียนๆ ในสนามเลือกตั้ง 69 และการกำหนด ‘คำถาม' สำคัญที่จะตัดสินทิศทางการเลือกตั้งช่วงโค้งสุดท้าย ชวนคิดชวนคุยกันแบบสดๆ ในรายการ 101 POSTSCRIPT คุยข่าวนอกสคริปต์ผ่านมุมมองโลกวิชาการและสื่อสารมวลชนแบบ ‘วันโอวัน' ร่วมคุยโดย วิสุทธิ์ คมวัชรพงศ์ | เข็มทอง ต้นสกุลรุ่งเรือง | อินทร์แก้ว โอภานุเคราะห์กุล #เลือกตั้ง69 #101VOTE69 #101POSTSCRIPT #The101world #วันโอวัน

คุยข่าวนอกสคริปต์ กับ ‘คนนอกสภาฯ' เป๋า - ยิ่งชีพ อัชฌานนท์ ผู้อำนวยการ iLaw ชวนคุยช่วงโค้งสุดท้ายก่อนเลือกตั้งและออกเสียงประชามติ บรรยากาศการรณรงค์เป็นอย่างไร เรื่องอะไรที่คนส่วนใหญ่ยังไม่รู้ และวิเคราะห์สถานการณ์ทางการเมืองจะส่งผลต่อการร่างรัฐธรรมนูญใหม่อย่างไร . ชวนคิดชวนคุยกันแบบสดๆ ในรายการ 101 POSTSCRIPT คุยข่าวนอกสคริปต์ผ่านมุมมองโลกวิชาการและสื่อสารมวลชนแบบ ‘วันโอวัน' . ร่วมคุยโดย วิสุทธิ์ คมวัชรพงศ์ | เข็มทอง ต้นสกุลรุ่งเรือง | อินทร์แก้ว โอภานุเคราะห์กุล

กรณีการตรวจสอบความโปร่งใสของสำนักงานประกันสังคม โดยกลุ่มประกันสังคมก้าวหน้า สร้างปรากฏการณ์ที่น่าสนใจ นอกจากความโกรธของผู้ประกันตนต่อการใช้เงินและการลงทุนที่ไม่สมเหตุผลแล้ว ในทางตรงข้ามยังมีคนที่ออกมาโจมตีคนที่วิจารณ์ประกันสังคม . กระแสด้านลบต่อการเรียกร้องสิทธิแรงงานในไทยเกิดขึ้นหลายครั้ง ไม่ว่ากรณีแรงงานที่ลุกขึ้นมาเรียกร้องสิทธิของตัวเอง หรือกรณีสหภาพแรงงานประท้วงนายจ้าง จนเกิดคำพูดประเภทว่า ‘มีงานให้ทำก็ดีแล้ว' หรือมองว่าการจ้างงานเป็นบุญคุณ . ภาพเหล่านี้สะท้อนมุมมองด้านหนึ่งของแรงงานไทยที่เลือกปกป้องผลประโยชน์ของนายทุนใหญ่ นายจ้าง หรือผู้ลิดรอนผลประโยชน์ของแรงงาน . 101 In Focus ชวนมาสำรวจว่าเกิดอะไรขึ้นกับแรงงานไทย ทำไมการรวมตัวต่อสู้จึงไม่เข้มแข็ง และเหตุใดสหภาพแรงงานในไทยจึงมีน้อย .

เลือกตั้งครั้งนี้ หลายพรรคการเมืองจริงจังในการ ‘ปราบโจร' มาก ทั้งขู่จะจับไปประหาร โยนเข้าคุกกลางทะเล ตั้งกำแพงป้องกันไม่ให้เข้า …ฟังดู เออโจรน่าจะขนลุกขนพองกันหมดแล้ว . Policy What! ชวนดูว่านโยบายพวกนี้มันทำให้คนไม่กล้าทำผิดกันจริงไหม?

พบกับ ‘ค.การเมือง' รายการวิเคราะห์การเมืองไทยกับ ใบตองแห้ง-อธึกกิต แสวงสุข และ ประทีป คงสิบ สองคอการเมือง สื่อมวลชนรุ่นเก๋าที่คร่ำหวอดในสนามข่าวมาหลายทศวรรษ . ชวนคุยโดย สมคิด พุทธศรี บรรณาธิการอำนวยการ The101.world . สด ทุกวันพฤหัสบดี เวลา 18.00 น. ทาง ‘วันโอวัน' The101.world

เศรษฐกิจแบบนี้ ใครๆ ก็ดูร้อนเงิน Policy What! ชวนดูว่าในการเลือกตั้งครั้งนี้ นโยบายปากท้องของพรรคไหนจะ 'ตอบโจทย์' คนร้อนเงินแบบเราๆ มากที่สุด . เอ๊ะ ว่าแต่ เงินที่ได้มาอย่างรวดเร็วเนี่ย มันมีอะไรที่ต้องแลกมาด้วยหรือเปล่านะ?

หลังเลือกตั้ง 2566 พรรคเพื่อไทยจับมือพรรคฝั่งอนุรักษนิยมตั้ง ‘รัฐบาลข้ามขั้ว' . ที่มาเลเซีย หลังเลือกตั้ง ค.ศ. 2022 แนวร่วมปากาตันฮาราปัน นำโดยอันวาร์ อิบราฮิม ก็จับมือกับแนวร่วมบาริซานเนชันแนล นำโดยพรรคอัมโน จัดตั้ง ‘รัฐบาลเอกภาพแห่งชาติ' หลังเป็นปฏิปักษ์กันมายาวนาน . และที่อินโดนีเซีย ปราโบโว ซูเบียนโต ก็จับมือกับ กีบรัน รากาบูมิง รากา ลูกชายของอดีตประธานาธิบดี โจโก วีโดโด ลงชิงตำแหน่งประธานาธิบดีและรองประธานาธิบดีคู่กันในการเลือกตั้ง ค.ศ. 2024 และชนะอย่างถล่มทลาย ทั้งที่ปราโบโวกับโจโกวีเป็นคู่แข่งกันมาตลอด . เพราะอะไรการตั้งรัฐบาลผสมข้ามขั้วสูตรพิสดารถึงได้กลายเป็นเทรนด์มาแรงในการเมืองอาเซียนตอนนี้ และมันกำลังบ่งบอกอะไร? ฟังคำตอบได้ใน ASEAN บ่มีไกด์ ตอนล่าสุด ที่พาสำรวจเทรนด์การเมือง-การเลือกตั้งในอาเซียน เพื่อย้อนมามองแนวโน้มการเลือกตั้ง 69 ของไทยที่ใกล้มาถึง .

เด็กไทยเกิดน้อยลงฮวบๆ เลือกตั้งรอบนี้หลายพรรคเลยจัดนโยบายอัดฉีดสวัสดิการเด็กกันแบบเบิ้มๆ Policy What! ชวนดูนโยบายแจกเงิน แจกของ แจกสิทธิประโยชน์กองใหญ่ แจกเยอะขนาดนี้จะอยากมีลูกกันได้รึยัง? . ว่าแต่ ประเทศที่แจกแบบจัดเต็มกว่านี้ คนยังไม่อยากมีลูกเลย แล้วไทยจะเอาอะไรมาเปลี่ยนใจคนได้นะ?

เลือกตั้งรอบนี้ อะไรจะฮ็อตไปกว่านโยบายชายแดนไม่มีอีกแล้ว สร้างกำแพงเอย ซื้อนิวเคลียร์เอย Policy What! ชวนไปดูว่าถ้าไม่ได้แค่เอาแค่สะใจ นโยบายชายแดนไหนจะตอบโจทย์อะไรและแก้อะไรได้บ้าง? . เอ๊า แค่รบกันให้จบๆ ไปยังไม่พออีกหรอ? มันมีไหมนโยบายที่จบแบบจบ?

นโยบายหลายเรื่องเคยต่อสู้กันมาเป็นปีๆ หันไปอีกที อ้าว! หายไปไหนแล้ว Policy What! ชวนไปดูว่านโยบายอะไรบ้างที่พรรคการเมืองทำหล่น ทำลืม และทำหายไปในการหาเสียงเลือกตั้ง 2569 . แล้วถ้าประชาชนคนมีสิทธิเลือกตั้งอย่างเรายังไม่ลืมล่ะ ทำไงให้มันได้ไปต่อมั่งได้ปะ?

เข้าสู่สองสัปดาห์แรกของสนามเลือกตั้ง 2569 ภาพที่ปรากฏไม่ใช่เพียงการติดป้าย การเดินหาเสียง หรือเวทีดีเบต หากแต่ยังสะท้อนบรรยากาศทางการเมืองที่เต็มไปด้วยความระมัดระวังและความไม่แน่นอน พรรคการเมืองจำนวนมากเลือกสื่อสารในกรอบที่ปลอดภัย . ขณะที่ประเด็นเชิงโครงสร้างซึ่งเคยเป็นหัวใจของการถกเถียงทางการเมืองไทย ตั้งแต่รัฐธรรมนูญ กองทัพ นิรโทษกรรม ไปจนถึงบทบาทของไทยในเวทีโลก ดูเหมือนจะถูกพูดถึงในระดับที่จำกัดกว่าเดิม . ท่ามกลางการแข่งขันในสนามเลือกตั้ง คำถามสำคัญอาจไม่ใช่เพียงว่า ‘ใครจะชนะการเลือกตั้ง' แต่คือ ‘การเลือกตั้งครั้งนี้กำลังสะท้อนทิศทางของการเมืองไทยอย่างไร' และ ‘พื้นที่ของการเปลี่ยนแปลงอยู่ตรงไหน' . 101 In Focus สัปดาห์นี้ ชวนมองโจทย์เลือกตั้งในสองสัปดาห์แรก ผ่านการสังเคราะห์บทสนทนากับนักวิชาการ ผู้เชี่ยวชาญ และผู้ทำงานภาคสนาม เพื่อทำความเข้าใจทั้งโครงสร้างอำนาจ การเมืองความมั่นคง เศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม อาชญากรรมข้ามชาติ ไปจนถึงบริบทโลกที่กำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว . เพราะการเลือกตั้งครั้งนี้ อาจไม่ได้ให้คำตอบเดียวกับทุกคน แต่เป็นโอกาสในการตั้งคำถามร่วมกันว่า เรากำลังเลือก ‘รัฐบาลมา หรือกำลังเลือก ‘ขอบเขตของการเปลี่ยนแปลง' กันแน่ .

พบกับ ‘ค.การเมือง' รายการวิเคราะห์การเมืองไทยกับ ใบตองแห้ง-อธึกกิต แสวงสุข และ ประทีป คงสิบ สองคอการเมือง สื่อมวลชนรุ่นเก๋าที่คร่ำหวอดในสนามข่าวมาหลายทศวรรษ . ชวนคุยโดย สมคิด พุทธศรี บรรณาธิการอำนวยการ The101.world . สด ทุกวันพฤหัสบดี เวลา 18.00 น. ทาง ‘วันโอวัน' The101.world

คุยข่าวนอกสคริปต์ กับ ‘คนนอกสภาฯ' ชัยธวัช ตุลาธน อดีตหัวหน้าพรรคก้าวไกล ชวนตอบทุกประเด็นที่หลายคนตั้งคำถาม ทำไมพรรคส้มมักมีปัญหาการคัดเลือกผู้สมัคร อุดมการณ์ของพรรคเปลี่ยนแปลงไปหรือไม่ ฯลฯ . ชวนคิดชวนคุยกันแบบสดๆ ในรายการ 101 POSTSCRIPT คุยข่าวนอกสคริปต์ผ่านมุมมองโลกวิชาการและสื่อสารมวลชนแบบ ‘วันโอวัน' . ร่วมคุยโดย วิสุทธิ์ คมวัชรพงศ์ | สิริพรรณ นกสวน สวัสดี | อินทร์แก้ว โอภานุเคราะห์กุล

การเลือกตั้งคือห้วงเวลาที่อำนาจการตัดสินใจกลับมาอยู่ในมือของประชาชน แต่ตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา วิกฤตการเมืองไทยได้ค่อยๆ บั่นทอนความหมายของการเลือกตั้ง พรรคการเมืองที่ได้รับความไว้วางใจจากประชาชนเผชิญกับนิติสงคราม หรือแม้กระทั่งไม่สามารถจัดตั้งรัฐบาลได้ ภายใต้เงื่อนไขที่สร้างโดยเครือข่ายชนชั้นนำ . รศ.ดร.ประจักษ์ ก้องกีรติ อาจารย์สาขาวิชาการเมืองการปกครอง คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ นิยามสภาพการเมืองเช่นนี้ว่า “การเมืองไทยเป็นเกมที่มีสองกระดาน มันไม่ได้จบที่กระดานเดียวแบบประเทศที่เป็นประชาธิปไตยปกติทั่วไป...กระดานแรกคือการเลือกตั้ง...กระดานที่สองก็คือชนชั้นนำ” . 101 In Focus สัปดาห์นี้ ชวนหาคำตอบว่าภายใต้โครงสร้างอำนาจที่เป็นมรดกจากระบอบเผด็จการทหาร สังคมไทยควรมองการเลือกตั้งครั้งนี้อย่างไร โครงสร้างปัญหาทางการเมืองไทยใดบ้างที่ส่งผลต่อการเลือกตั้ง พรรคการเมืองต่างๆ ที่กลับเข้าสู่สนามเลือกตั้งพร้อมบาดแผลจะมีที่ทางอย่างไร และท้ายที่สุดแล้ว การออกไปใช้สิทธิของประชาชนยังคงมีความหมายและความหวังอยู่หรือไม่ .

เจาะลึกแคมเปญ ‘ต้านโกง' ของพรรคการเมือง ทำไมการต่อต้านคอร์รัปชั่นถึงกลับคืนชีพทางการเมือง หลังจากเสื่อมมนต์ขลังมาร่วมทศวรรษ และแต่ละพรรคการเมืองจัดวาง 'ตำแหน่ง' อย่างไรในแคมเปญนี้ . พบกับ ‘ค.การเมือง' รายการวิเคราะห์การเมืองไทยกับ ใบตองแห้ง-อธึกกิต แสวงสุข และ สุภลักษณ์ กาญจนขุนดี สองคอการเมือง สื่อมวลชนรุ่นเก๋าที่คร่ำหวอดในสนามข่าวมาหลายทศวรรษ . ชวนคุยโดย สมคิด พุทธศรี บรรณาธิการอำนวยการ The101.world . สด ทุกวันพฤหัสบดี เวลา 18.00 น. ทาง ‘วันโอวัน' The101.world

คุยข่าวนอกสคริปต์ กับ ‘คนนอกสภาฯ' นพ.พรหมินทร์ เลิศสุริย์เดช อดีตเลขาธิการนายกรัฐมนตรี จากพรรคเพื่อไทย ชวนตีโจทย์เลือกตั้งและโจทย์ประเทศไทยในปี 2569 . ชวนคิดชวนคุยกันแบบสดๆ ในรายการ 101 POSTSCRIPT คุยข่าวนอกสคริปต์ผ่านมุมมองโลกวิชาการและสื่อสารมวลชนแบบ ‘วันโอวัน' . ร่วมคุยโดย วิสุทธิ์ คมวัชรพงศ์ | เข็มทอง ต้นสกุลรุ่งเรือง | อินทร์แก้ว โอภานุเคราะห์กุล

วันอาทิตย์ที่ 11 มกราคม 2569 ถูกกำหนดให้เป็นวันเลือกตั้งสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนตำบล และนายกองค์การบริหารส่วนตำบล หลังจากนายก อบต. และสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนตำบล (ส.อบต.) ทั่วประเทศ ดำรงตำแหน่งครบวาระ 4 ปี . แม้จะเป็นการเลือกตั้งที่ครั้งนี้จะเกี่ยวข้องกับชีวิตใกล้ตัวของประชาชนมากที่สุดรูปแบบหนึ่ง แต่การเลือกตั้งส่วนท้องถิ่น โดยเฉพาะการเลือกตั้ง อบต. กลับเป็นการเลือกตั้งที่มักมีผู้มาใช้สิทธิน้อย เหตุผลสำคัญส่วนหนึ่งคือระบบการเลือกตั้งที่ไม่เปิดให้เลือกตั้งล่วงหน้า ไม่มีการเลือกตั้งนอกเขต ผู้มีสิทธิจึงต้องเดินทางกลับภูมิลำเนาเท่านั้น จนหลายฝ่ายตั้งคำถามว่า การเลือกตั้งท้องถิ่นครั้งนี้กำลังเป็นการเลือกตั้งที่ผู้คนมองข้ามหรือไม่ . 101 In Focus ชวนสำรวจว่า อะไรคือปัจจัยที่ทำให้การเลือกตั้ง อบต. และการเลือกตั้งท้องถิ่นโดยรวมมีอัตราการใช้สิทธิต่ำ พร้อมทั้งพาไปดูข้อถกเถียงสำคัญเรื่องการ ‘ปลดล็อก' การจำกัดวาระผู้บริหารท้องถิ่น โดยเฉพาะในระดับ อบต. และเทศบาลตำบล ผ่านกรณีศึกษาและประสบการณ์จากต่างประเทศ .

Description: พบกับไลฟ์ ค.การเมือง ในซีรีส์ 101 VOTE 69: ประเทศไทยจะ ‘หก' หรือ ‘ก้าว' ประเดิมตอนแรกด้วยการประเมินแคมเปญเลือกตั้งของแต่ละพรรค และอ่านก้าวต่อไปทางการเมือง . วิเคราะห์การเมืองไปกับ ใบตองแห้ง-อธึกกิต แสวงสุข และ สุภลักษณ์ กาญจนขุนดี สองคอการเมือง สื่อมวลชนรุ่นเก๋าที่คร่ำหวอดในสนามข่าวมาหลายทศวรรษ . ชวนคุยโดย สมคิด พุทธศรี บรรณาธิการอำนวยการ The101.world . สด ทุกวันพฤหัสบดี เวลา 18.00 น. ทาง ‘วันโอวัน' The101.world

ปี 2025 ไม่ใช่ปีที่ดี ไม่ว่าจะของไทยหรือโลก แต่ว่ากันว่า 2026 อาจจะหนักหนายิ่งกว่า ในไทย ‘รัฐพันลึก' วางเดิมพันความชอบธรรมผ่านสงครามไทย-กัมพูชา แม้จะมีการเลือกตั้ง แต่กระบวนการเปลี่ยนผ่านประชาธิปไตยยังเป็นคำถามใหญ่ เมื่อการแก้รัฐธรรมนูญยังติดกับดัก และพรรคการเมืองถูกทำให้อ่อนแอ จนไม่อาจกลายเป็นตัวเลือกให้กับหลายคน ขณะเดียวกัน วิกฤตเศรษฐกิจยืดเยื้อเรื้อรัง และทิ้งรอยเจ็บในชีวิตจริงของผู้คนอย่างสาหัส ในระดับโลก การแข่งขันและความขัดแย้งกลายเป็น “ธีม” หลักของความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ อำนาจดิบและผลประโยชน์รูปธรรมเข้ามากำหนดทิศทางเศรษฐกิจการเมืองโลก แทนที่กฎกติการะหว่างประเทศซึ่งยิ่งนานวันยิ่งพร่าเลือนความหมาย โลกจะเดินต่อไปอย่างไร ไทยอยู่ตรงไหนในวงโคจรนี้ การเลือกตั้งจะตอบโจทย์อะไร และเงื่อนไขใดที่ทำให้เราพอ ‘ยืนอยู่ได้' วันโอวัน เปิดวงสนทนา Round Table ชวนมองโลกและไทยในปี 2026 กับ • พวงทอง ภวัครพันธุ์ คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย • พิพัฒน์ เหลืองนฤมิตชัย กลุ่มธุรกิจการเงินเกียรตินาคินภัทร (KKP) • อาร์ม ตั้งนิรันดร คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ต้นปี 2568 เหล่าบรรดา ค.การเมืองแทบทุกสำนักต่างพูดเป็นเสียงเดียวกันว่า การเมืองปีนี้จะ ‘นิ่ง' แต่สิ้นปีมาทุกคนต่างรู้ว่า การเมือง 2568 เป็นเรื่องที่เทวดาก็มิอาจจะคาดเดา . แผ่นดินไหว คลิปอังเคิล สงคราม ตึกถล่ม คุณทักษิณเข้าคุก ดีล MoA อนุทินเป็นนายกฯ แก้รัฐธรรมนูญล้มเหลว ยุบสภาฯ เดินหน้าสู่เลือกตั้ง ฯลฯ การเมือง 2568 มีอะไรเกิดขึ้นมาก แต่อะไรคือที่สุดแห่งปีของ ค.การเมือง . ส่งท้ายการเมืองปีเก่า ต้อนรับการเมืองปีใหม่ แบบ ‘ค.การเมือง' รายการวิเคราะห์การเมืองไทยกับ ใบตองแห้ง-อธึกกิต แสวงสุข และ ประทีป คงสิบ สองคอการเมือง สื่อมวลชนรุ่นเก๋าที่คร่ำหวอดในสนามข่าวมาหลายทศวรรษ . ชวนคุยโดย สมคิด พุทธศรี บรรณาธิการอำนวยการ The101.world

ความขัดแย้งไทย-กัมพูชาที่ปะทุขึ้นเป็นการสู้รบตามแนวชายแดนหลายระลอก กำลังพาความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศเดินมาถึงจุดเปลี่ยนสำคัญ ขณะเดียวกัน สงครามและกระแสชาตินิยมอันเป็นพิษที่ขับเน้นความเกลียดชังก็ขยับเข้ามาประชิดชีวิตผู้คนมากขึ้นทุกที เหตุพิพาทไทย-กัมพูชาจึงกลายเป็นหนึ่งในประเด็นใหญ่ที่กำหนดบรรยากาศทางการเมืองและสังคมไทยในปีนี้ . 101 In Focus สัปดาห์สุดท้ายของปี 2025 ชวนย้อนทำความเข้าใจความขัดแย้งไทย-กัมพูชาผ่านเหตุปะทะระลอกล่าสุด และขยับกรอบการมองความขัดแย้งครั้งนี้ จากความมั่นคงแบบดั้งเดิม ไปสู่มิติเสถียรภาพในสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ที่อาจต้องใช้เวลาฟื้นฟูเยียวยานานกว่าความเสียหายอื่นๆ .

แม้ปี่กลองการเลือกตั้งจะเริ่มรับตั้งแต่การยุบสภาฯ แต่การขับเคี่ยว ห้ำหั่น จะเริ่มเข้มข้นเมื่อ ‘แคนดิเดตนายกรัฐมนตรี' ของแต่ละพรรคเริ่มเดินเข้าสู่เวทีประชันวิสัยทัศน์และดีเบตทางการเมือง . ในโค้งแรกของการเลือกตั้ง ใครฟอร์มเป็นอย่างไร และจังหวะการเมืองแบบไหนที่จเป็นตัวกำหนดความได้เปรียบของการเลือกตั้ง . พบกับ ‘ค.การเมือง' รายการวิเคราะห์การเมืองไทยกับ ใบตองแห้ง-อธึกกิต แสวงสุข และ ประทีป คงสิบ สองคอการเมือง สื่อมวลชนรุ่นเก๋าที่คร่ำหวอดในสนามข่าวมาหลายทศวรรษ . ชวนคุยโดย สมคิด พุทธศรี บรรณาธิการอำนวยการ The101.world . ทุกวันพฤหัสบดี เวลาสองทุ่มตรง ทาง ‘วันโอวัน' The101.world

ถ้าพูดถึง ‘คนรุ่นใหม่' ภาพจำของใครหลายคนอาจนึกถึงคนหนุ่มสาวที่มีหัวคิดก้าวหน้า สมาทานเสรีนิยม เรียกร้องการปฏิรูป แต่ในหลายประเทศอาเซียนของเราช่วงหลายปีมานี้ คนรุ่นใหม่จำนวนมากไม่ว่าจะกลุ่ม Gen Y และ Gen Z กลับมีแนวคิดอนุรักษนิยมมากขึ้น และเริ่มหันมาเทคะแนนให้นักการเมืองฝ่ายขวาจนชนะเลือกตั้งถล่มทลาย . อะไรทำให้เยาวชนคนรุ่นใหม่ในอาเซียนหันขวา และเทใจให้ผู้นำฝ่ายขวากันมากขึ้น? ถ้าอย่างนั้นแล้ว ประเทศไทยที่กำลังจะมีการเลือกตั้ง จะได้เห็นคนรุ่นใหม่เดินตามเทรนด์นี้เหมือนกันหรือเปล่า? ชวนหาคำตอบใน ASEAN บ่มีไกด์ ที่พาทุกคนสำรวจเทรนด์การเมือง-การเลือกตั้งในอาเซียน เพื่อย้อนมามองแนวโน้มการเลือกตั้ง 69 ของไทยที่ใกล้มาถึง .

ทุนเทากำลังจะยึดครองประเทศ!!!!! เป็นกระแสที่ทุกคนคงจะผ่านตาผ่านหูมาในเร็วๆ นี้ ซึ่งทุนเทาที่ว่าก็อาจจะมาจากเงินที่มิจฉาชีพหลอกลวงคนไทยมานี่แหละ แล้วที่ผ่านมาบ้านเรามีมาตรการที่จะมาช่วยป้องกันไม่ให้คนไทยถูกหลอกได้อย่างไร มาชวนคุยเรื่องนี้กันในรายการ Policy What! . เปลี่ยนนโยบายอะไรวะ เป็นนโยบายสาธารณะที่คุณเข้าใจได้! .

ในระบอบประชาธิปไตยปกติ การเมืองไทยในปี 2025 ควรเป็นปีที่ค่อนข้างนิ่ง เพราะหากนับจากการเลือกตั้ง 2566 รัฐบาลเพิ่งมีอายุราว 2 ปีเศษ เป็นเพียงช่วงกลางเทอมเท่านั้น แต่ในการเมืองไทย ปี 2025 กลับเต็มไปด้วยความพลิกผัน . การหลุดจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรีของแพทองธาร การทำ MoA ระหว่างพรรคประชาชนกับพรรคภูมิใจไทย การขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรีของอนุทิน ชาญวีรกูล และการยุบสภาแบบที่แทบไม่มีใครคาดคิด ทั้งหมดนี้เกิดขึ้นท่ามกลางฉากหลังของแผ่นดินไหว สงคราม และน้ำท่วม . คำถามใหญ่คือ ทั้งหมดนี้กำลังบอกอะไรเกี่ยวกับการเมืองและประชาธิปไตยไทย . วันโอวัน ชวน รศ.ดร.พิชญ์ พงษ์สวัสดิ์ คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มาร่วม “สังเกตประชาธิปไตย” ในปี 2025 เพื่อทำความเข้าใจว่า การเมืองไทยในปี 2026 จะเดินหน้าไปทางไหน .

กกต. เคาะวันเลือกตั้ง 8 ก.พ. 2569 สนามการเมืองคึกคัก พรรคการเมืองต่างๆ เริ่มเปิดตัวแคนดิเดตนายกฯ และ สส. บัญชีรายชื่อ . แต่ก็ยังมีคำถามว่าหากเกิดเหตุปะทะไทย-กัมพูชา วันเลือกตั้งจะเลื่อนไหม? หรือเราจะได้ทำประชามติรัฐธรรมนูญพร้อมวันเลือกตั้งหรือเปล่า? . ชวนคิดชวนคุยในรายการ 101 POSTSCRIPT คุยข่าวนอกสคริปต์ผ่านมุมมองโลกวิชาการและสื่อสารมวลชนแบบ ‘วันโอวัน' . ร่วมคุยโดย วิสุทธิ์ คมวัชรพงศ์ | เข็มทอง ต้นสกุลรุ่งเรือง | อินทร์แก้ว โอภานุเคราะห์กุล

โครงการสะพานเศรษฐกิจ หรือ ‘แลนด์บริดจ์' ถูกหยิบกลับมาผลักดันในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา หลังมีมติเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรีในปี 2561 โดยเป็นเมกะโปรเจกต์ภายใต้กรอบแนวคิดการพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจภาคใต้ (Southern Economic Corridor : SEC) . แม้การศึกษาของรัฐหลายชิ้นชี้ชัดว่าโครงการนี้ไม่คุ้มค่าลงทุน โดยเฉพาะด้านการขนส่ง รวมถึงมีเสียงคัดค้านจากคนในพื้นที่และนักวิชาการที่เห็นว่าประโยชน์ที่ได้อาจไม่คุ้มผลกระทบที่จะเกิด แต่โครงการนี้ก็มีความพยายามผลักดันจากรัฐบาลหลายชุดเรื่อยมา . 101 In Focus จึงพาไปเจาะลึกโครงการแลนด์บริดจ์ว่าที่มาที่ไปอย่างไร มีความไม่โปร่งใสในแง่มุมไหนบ้าง รวมถึงผลประโยชน์กับผลกระทบจะเกิดขึ้นกับใครบ้าง .

แม้จะยังไม่มีใครรู้ว่า สังคมไทยจะเดินหน้าสู่สนามเลือกตั้งท่ามกลางกระสุนและระเบิดที่ชายแดนหรือไม่ แต่ปฏิเสธไม่ได้ว่า สงครามจะเป็นส่วนหนึ่งของการเลือกตั้ง ในขณะที่ 'สันติภาพ' จะไม่ใช่คำหลัก หรืออาจไม่มีใครพูดถึงเลย . อะไรคือ ปัญหาการตั้งโจทย์เลือกตั้งด้วยสงคราม และอะไรคือความเสี่ยงที่คนตั้งโจทย์นี้อาจไม่ทันได้คิด หรือคิดไม่สุด . พบกับ ‘ค.การเมือง' รายการวิเคราะห์การเมืองไทยกับ ใบตองแห้ง-อธึกกิต แสวงสุข และ สุภลักษณ์ กาญจนขุนดี สองคอการเมือง สื่อมวลชนรุ่นเก๋าที่คร่ำหวอดในสนามข่าวมาหลายทศวรรษ . ชวนคุยโดย สมคิด พุทธศรี บรรณาธิการอำนวยการ The101.world . ทุกวันพฤหัสบดี เวลาสองทุ่มตรง ทาง ‘วันโอวัน' The101.world

ก่อนที่การเลือกตั้งใหญ่ของไทยจะมาถึง ที่ประเทศเพื่อนบ้านเราอย่างเมียนมา ก็กำลังจะมีการเลือกตั้งใหญ่เกิดขึ้นโดยแบ่งเป็น 3 เฟสในช่วงเดือนธันวาคม 2025-มกราคม 2026 ท่ามกลางเสียงวิจารณ์ว่าเป็นการเลือกตั้ง ‘ปาหี่' เพื่อสืบทอดอำนาจและเสริมความชอบธรรมของกองทัพ มากกว่าจะคืนอำนาจให้ประชาชนอย่างแท้จริง . แน่นอนว่าการขยับปรับเปลี่ยนของการเมืองเมียนมานี้ย่อมกระทบต่อไทยไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง ภายใต้บริบทหลังรัฐประหารเมียนมา 2021 เป็นต้นมาที่ได้สร้างความท้าทายข้ามแดนมาถึงไทยมากมาย ทั้งการระบาดของสแกมเมอร์ สารพิษในแม่น้ำ และการทะลักเข้ามาของผู้ลี้ภัย . วันโอวันจึงชวน ลลิตา หาญวงษ์ อาจารย์ภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มาร่วมจับตาแนวโน้มการเมืองเมียนมาภายใต้การเลือกตั้งที่จัดฉากโดยกองทัพ พร้อมชวนตีโจทย์นโยบายชายแดนของไทย ไม่ว่าจะต่อเมียนมา และประเทศเพื่อนบ้านอื่น ซึ่งปฏิเสธไม่ได้ว่าจะเป็นประเด็นดีเบตใหญ่ในการเลือกตั้งทั่วไปของไทยที่กำลังจะมาถึง .

การรุกรานของ ‘ปลาหมอคางดำ' ในแหล่งน้ำไทยที่เคยเป็นข่าวใหญ่เมื่อปี 2567 มาวันนี้ผลกระทบยังคงดำเนินไปอย่างต่อเนื่อง ไม่มีความชัดเจนว่าใครควรเป็นผู้รับผิดชอบอาชญากรรมครั้งใหญ่ทางสิ่งแวดล้อมดังกล่าว ตลอดจนหนทางการฟื้นฟูระบบนิเวศระยะยาวหน้าตาเป็นอย่างไร . ภายใต้ความเงียบหายจากหน้าสื่อกระแสหลัก สิ่งที่เกิดขึ้นคือการฟ้องร้องต่อ ‘มูลนิธิชีววิถี' หรือ ‘ไบโอไทย' (BioThai) โดยบริษัทเอกชนที่อาจเข้าข่ายการฟ้องปิดปาก หรือ SLAPP และเรื่องเล่ามุมมองใหม่ที่เปลี่ยนให้ ‘เอเลียนสปีชีส์' ตัวนี้กลายเป็นสัตว์เศรษฐกิจในสายตาของสังคม . 101 In Focus ชวนคุยเรื่องปัญหาปลาหมอคางดำที่มีหลากหลายแง่มุมมากไปกว่าผลกระทบต่อระบบนิเวศ เพราะมันคือเรื่องที่เกี่ยวพันต่อสิทธิผู้บริโภค เสรีภาพการแสดงความเห็น และการทวงถามความรับผิดชอบจากผู้ที่เกี่ยวข้อง .

เส้นทางของการทำรัฐธรรมนูญใหม่ที่มีทั้งความชอบธรรมและเป็นประชาธิปไตย กำลังอยู่ในช่วงทางแยกสำคัญ เมื่อร่างกฎหมายแก้ไขรัฐธรรมนูญ สูตร ‘20 หยิบ 1' ที่ผ่านชั้นกรรมาธิการกำลังจะเข้าสภาเพื่อพิจารณาวาระ 2 และ 3 . ในด้านหนึ่ง หลายฝ่ายมองว่า ร่างกฎหมายฉบับนี้อาจช่วยเปิดประตูบานแรกในการแก้ไขรัฐธรรมนูญ 2560 ที่ถูกล็อกไว้อย่างแน่นหนา ในขณะที่จำนวนไม่น้อยก็กังวลว่า การเดินหน้าแก้ไขรัฐธรรมนูญภายใต้กฎหมายนี้จะเต็มไปด้วยข้อจำกัด . เราจะแก้โจทย์ทางแพร่งนี้อย่างไร และประชาชนยังมีทางเลือกอะไรบ้าง . วันโอวัน ชวน ณัชปกร นามเมือง เครือข่ายรณรงค์รัฐธรรมนูญ (CALL) สนทนาถึงทางเลือกในการแก้รัฐธรรมนูญของสังคมไทย เพื่อหาคำตอบว่า เราควรก้าวอย่างไร หากยึดโจทย์ประชาธิปไตยเป็นที่ตั้ง .

เหตุการณ์มหาอุทกภัยในพื้นที่ภาคใต้ช่วงเดือนพฤศจิกายน 2568 สร้างความหดหู่ใจให้คนไทยทั้งประเทศ เมื่อภัยพิบัติเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วและรุนแรง ประชาชนจำนวนมากต้องหนีตาย หลายครอบครัวติดค้างอยู่ในบ้าน โดยเฉพาะในอำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา . น้ำท่วมหลายจังหวัดภาคใต้ครั้งนี้ ส่งผลกระทบต่อประชาชนนับล้าน ภาครัฐถูกวิพากษ์วิจารณ์ว่าเหตุใดจึงรับมืออย่างไร้เอกภาพ ล่าช้า และไม่ทั่วถึง . ยิ่งไปกว่านั้น ทั้งที่ประเทศไทยจัดสรรงบบริหารจัดการน้ำกว่าหนึ่งแสนล้านบาทต่อปี แต่น้ำยังท่วมซ้ำซาก ชวนให้ตั้งคำถามว่างบดังกล่าวถูกใช้อย่างไร กระจายไปยังพื้นที่เสี่ยงมากเพียงพอหรือไม่ และแก้ปัญหาได้ตรงจุดหรือเปล่า . ท้ายที่สุดแล้ว หากมองในภาพใหญ่ น้ำท่วมยังสะท้อนถึงวิกฤตความแปรปรวนของสภาพภูมิอากาศที่ทวีความรุนแรงมากขึ้นทุกปี คำถามคือรัฐไทยพร้อมปรับตัวและรับมือวิกฤตครั้งใหญ่นี้แล้วหรือยัง . 101 In Focus สัปดาห์นี้ ชวนสำรวจปัญหาการรับมือมหาอุทกภัยในภาคใต้ของรัฐบาล การจัดสรรงบด้านบริหารจัดการน้ำของรัฐไทย ตลอดจนผลกระทบจากวิกฤตโลกรวนต่อเด็ก เยาวชน และอนาคตของเราทุกคน พร้อมตั้งคำถามว่า เราจะรับมือวิกฤตเหล่านี้อย่างไร เพื่อจะไม่ต้องถอดบทเรียนซ้ำซากอีกครั้ง .

น้ำท่วมหาดใหญ่พลิกกระดานการเมืองไทย นายกฯ อนุทินหวังเรียกคะแนนนิยมคืนด้วยการปราบสแกมเมอร์ แต่ในวันเดียวกันกลับมี ‘ภาพปล่อย' ร่วมเฟรม ‘เบน สมิธ' ทำให้สังคมตั้งคำถามถึงความสัมพันธ์ของชนชั้นนำไทยกับเครือข่ายทุนเทา . ภาพหมู่ ‘อนุทิน-เบน สมิธ' สะท้อนอะไร? ชวนคิดชวนคุยในรายการ 101 POSTSCRIPT คุยข่าวนอกสคริปต์ผ่านมุมมองโลกวิชาการและสื่อสารมวลชนแบบ ‘วันโอวัน' . ร่วมคุยโดย วิสุทธิ์ คมวัชรพงศ์ | สิริพรรณ นกสวน สวัสดี | อินทร์แก้ว โอภานุเคราะห์กุล

หลังน้ำท่วมใหญ่ การเมืองไทยกลับเข้ามาสู่โหมดเตรียมเลือกตั้งอีกครั้ง ท่ามกลางความไม่แน่นอนว่าการยุบสภาจะเกิดขึ้นเมื่อไหร่ . แต่แม้เวลาจะเหลืออีกไม่มาก แต่ดูเหมือนว่ายังไม่มีพรรคไหนที่สร้างกระแสได้เหนือพรรคอื่น โดยเฉพาะเมื่อมองผ่านตัวแคนดิเดตนายกรัฐมนตรีที่มีอยู่ . แคนดิเดตและความพร้อมของแต่ละพรรคบอกอะไร ทำไมสังคมไทยจึงขาดตัวเลือก และอะไรคือความหมายที่ซ่อนอยู่ของเสียงที่บอกว่า ‘ยังไม่ตัดสินใจ' . พบกับ ‘ค.การเมือง' รายการวิเคราะห์การเมืองไทยกับ ใบตองแห้ง-อธึกกิต แสวงสุข และ ประทีป คงสิบ สองคอการเมือง สื่อมวลชนรุ่นเก๋าที่คร่ำหวอดในสนามข่าวมาหลายทศวรรษ . ชวนคุยโดย สมคิด พุทธศรี บรรณาธิการอำนวยการ The101.world . ทุกวันพฤหัสบดี เวลาสองทุ่มตรง ทาง ‘วันโอวัน' The101.world

เจ้าของเวทีนางงามหลายเวที เป็นคนอาเซียน . นางงามที่เข้ารอบลึกหลายคน เป็นคนอาเซียน . ฐานแฟนนางงามขนาดใหญ่ ก็อยู่ในอาเซียน . เพราะอะไรนางงามถึงได้บูมในอาเซียน จนเรียกได้ว่าเป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรมนางงามแห่งใหม่ของโลก และนางงามมีอิทธิพลขนาดไหนในสังคม วัฒนธรรม เศรษฐกิจ การเมือง และประวัติศาสตร์ของภูมิภาคนี้? ชวนฟังคำตอบจากแฟนนางงามตัวยงและผู้ที่ศึกษาเรื่องนางงามแบบจริงจังอย่าง ณัฐธิดา ทองเกษม นักศึกษาปริญญาเอกด้านประวัติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ .

ใครบ้างที่โตมากับ Jaws (1975) จุดกำเนิดหนังสัตว์ทะเลจอมโฉด, Psycho (1960) โคตรหนังที่เปลี่ยนภาษาภาพยนตร์ของฮอลลีวูดไปตลอดกาล มาจนถึงความเฮี้ยนอำมหิตจาก Se7en (1995) …เราชวนรับฟังเอพิโซดนี้นะ! . รายการ Holy-Flick ชวน พี่เอก-จักรภพ เพ็ญแข อดีตรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี คุยเรื่องภาพยนตร์ที่เขารักตั้งแต่วัยเด็ก ทั้งความอลังการในหนังของ สแตนลีย์ คูบริค, ความระทึกขวัญจาก อัลเฟร็ด ฮิตช์ค็อค และสารพันหนังซึ่งพูดถึงการเมืองและความเปลี่ยนแปลง ซึ่งแนบเป็นเนื้อเดียวกันกับโลกในเวลานี้ .

เมื่อลมหนาวเคลื่อนตัวเข้าสู่ประเทศไทยก็แทบจะกลายเป็นภาพชินตาไปแล้วที่ฝุ่น PM2.5 จะหวนกลับมาปกคลุมท้องฟ้าทั่วทุกภูมิภาค ผลกระทบที่เกิดขึ้นไม่ได้จำกัดอยู่แค่สุขภาพของผู้คน แต่ยังลุกลามไปถึงการดำเนินชีวิตประจำวันจนกระตุ้นให้เกิดเสียงเรียกร้องต่อเนื่องให้ผู้มีอำนาจเร่งแก้ไขปัญหาอย่างจริงจังในทุกปี . ปัจจุบัน ความหวังของสังคมไทยเริ่มก่อตัวขึ้นผ่านแนวคิดของ ‘พระราชบัญญัติอากาศสะอาด' ที่ตั้งใจจะแก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 และมลพิษทางอากาศอื่นๆ จากต้นทางอย่างเป็นระบบ ทว่า ร่างกฎหมายดังกล่าวต้องเผชิญกับเสียงคัดค้านจากคณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน (กกร.) ซึ่งกังวลว่าอาจกระทบต่อขีดความสามารถในการแข่งขันของภาคธุรกิจไทย . ขณะเดียวกัน ปัญหามลพิษทางอากาศก็ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในประเทศไทยเท่านั้น วิกฤตหมอกควันและฝุ่นพิษยังเป็นโจทย์ร่วมระดับภูมิภาคที่อาเซียนพยายามคลี่คลายมาหลายทศวรรษ . 101 In Focus สัปดาห์นี้ ชวนสำรวจความเร่งด่วนของปัญหามลพิษทางอากาศ เพื่อตอบคำถามว่าเหตุใดสังคมไทยจึงจำเป็นต้องมี ‘พระราชบัญญัติอากาศสะอาด' รวมทั้งชวนทบทวนว่าอาเซียนเคยมีมาตรการในการรับมือและแก้ไขวิกฤตหมอกควันข้ามพรมแดนอย่างไรบ้าง .

2 คดีของ ทักษิณ ชินวัตร ทั้งการถูกเรียกเก็บภาษีย้อนหลัง 1.76 หมื่นล้าน กรณี ‘หุ้นชินคอร์ป' และอัยการสูงสุดเตรียมยื่นอุทธรณ์คดี ม.112 จะส่งผลกระทบต่อพรรคเพื่อไทยอย่างไร โดยเฉพาะช่วงใกล้เลือกตั้ง สนามเลือกตั้ง 69 จะกลายเป็นแค่ศึกระหว่าง ‘น้ำเงิน' กับ ‘ส้ม' หรือไม่ . ชวนคิดชวนคุยในรายการ 101 POSTSCRIPT คุยข่าวนอกสคริปต์ผ่านมุมมองโลกวิชาการและสื่อสารมวลชนแบบ ‘วันโอวัน' . ร่วมคุยโดย วิสุทธิ์ คมวัชรพงศ์ | เข็มทอง ต้นสกุลรุ่งเรือง | อินทร์แก้ว โอภานุเคราะห์กุล

นับตั้งแต่ความขัดแย้งระหว่างกองทัพซูดานกองทัพซูดาน (SAF) และกองกำลัง Rapid Support Forces (RSF) ปะทุขึ้นเป็นการสู้รบเมื่อเดือนเมษายน 2023 สถานการณ์ก็ลุกลามบานปลายสู่วิกฤตมนุษยธรรม ส่งผลให้ผู้คนนับสิบล้านต้องพลัดถิ่นฐานและเผชิญกับความอดอยากครั้งใหญ่ . แม้สงครามกลางเมืองครั้งนี้มักถูกอธิบายว่าเป็นการแย่งชิงอำนาจระหว่างนายพลสองคน แต่ปฏิเสธไม่ได้ว่าบทบาทของมหาอำนาจภายนอกได้ทำให้ความขัดแย้งยืดเยื้อยิ่งขึ้น และความเพิกเฉยของประชาคมโลกก็เป็นอีกหนึ่งตัวแปรที่ทำให้ความรุนแรงในซูดานยังดำเนินต่อไป . 101 In Focus สัปดาห์นี้ ชวนสำรวจว่าซูดานเดินมาถึงจุดนี้ได้อย่างไร และแนวทางใดที่จะช่วยหยุดยั้งวิกฤตการณ์ครั้งนี้ได้ .

ความขัดแย้งระหว่างไทยและกัมพูชาส่งผลให้กระแสชาตินิยมพุ่งสูงขึ้น และจะเป็นตัวแปรสำคัญที่ส่งผลต่อการเลือกตั้งที่กำลังจะมาถึง และนี่อาจเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์การเมืองไทยที่สนามเลือกตั้งเป็นสนามในการช่วงชิงความหมายของ ‘ชาตินิยม' . คำถามมีอยู่ว่า อุดมการณ์ชาตินิยมไทยจะนำเสนอนโยบายรูปธรรมอะไรในการเลือกตั้ง และจะเป็นทางเลือกให้กับสังคมไทยได้จริงหรือ . มองพลังชาตินิยมในการเลือกตั้ง ใน ‘ค.การเมือง' รายการวิเคราะห์การเมืองไทยกับ ใบตองแห้ง-อธึกกิต แสวงสุข และ สุภลักษณ์ กาญจนขุนดี สองคอการเมือง สื่อมวลชนรุ่นเก๋าที่คร่ำหวอดในสนามข่าวมาหลายทศวรรษ . ชวนคุยโดย สมคิด พุทธศรี บรรณาธิการอำนวยการ The101.world . ทุกวันพฤหัสบดี เวลาสองทุ่มตรง ทาง ‘วันโอวัน' The101.world