The101.world

ปัญหายาเสพติดในเยาวชนเป็นปัญหาที่มีมายาวนาน ในขณะที่วันนี้สังคมไทยอาจหันไปสนใจสถานการณ์ปัญหาใหม่ๆ แต่ก็ยังคงปฏิเสธไม่ได้ว่าปัญหายาเสพติดนี้ยังคงรุนแรงและสร้างต้นทุนทางสังคมมหาศาล . ทิศทางสถานการณ์ปัญหายาเสพติดในเยาวชนวันนี้ไปถึงไหน มีรูปแบบต่างจากเดิมอย่างไร และเราควรมาทำความเข้าใจปัญหานี้กันใหม่อย่างไร? . วันโอวัน ชวน นเรศ สงเคราะห์สุข รองหัวหน้าโครงการหนุนเสริมทางวิชาการและการจัดการความรู้สำหรับการพัฒนาเด็กนอกระบบการศึกษา กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) มาคุยกันเรื่องนี้ .

14 กันยายน คือวันที่สังคมเฝ้าจับตา กกต. ว่าจะมีมติอย่างไรในคดีฮั้ว สว. และหากว่า กกต. ไม่ทำหน้าที่ของตนตามที่กฎหมายกำหนด กระบวนการตรวจสอบทุจริตนี้จะยังเดินหน้าต่อได้ไหม แล้วจะเอาผิด กกต. ได้อย่างไร . ชวนคิดชวนคุยในรายการ 101 POSTSCRIPT คุยข่าวนอกสคริปต์ผ่านมุมมองโลกวิชาการและสื่อสารมวลชนแบบ ‘วันโอวัน' . ร่วมคุยโดย วิสุทธิ์ คมวัชรพงศ์ | สิริพรรณ นกสวน สวัสดี | อินทร์แก้ว โอภานุเคราะห์กุล

การโจมตีในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนใต้ช่วงปลายเดือนสิงหาคมที่ผ่านมาชวนให้สังคมไทยต้องกลับมาพูดคุยถึงทิศทางการจัดการปัญหาชายแดนใต้ของภาครัฐไทย . เหตุการณ์ครั้งนี้เป็นการก่อเหตุพร้อมกันหลายแห่งที่เน้นปริมาณในลักษณะการแสดงออกเชิงสัญลักษณ์ จนถึงมีข้อสังเกตที่ว่าบีอาร์เอ็นกำลังมีคนรุ่นใหม่เข้ามาร่วมขบวนการ . 101 In focus จึงชวนมาทบทวนความขัดแย้งชายแดนใต้ สองทศวรรษที่ผ่านมามีอะไรเปลี่ยนแปลงไป แนวทางความมั่นคงที่ใช้ทหารนำตอบโจทย์ปัญหาที่มีแค่ไหน และกระบวนการเจรจาสันติภาพยังเป็นคำตอบหรือไม่ .

เมื่ออุตสาหกรรมสแกมเมอร์กำลังถูกกดดันและรุกไล่หนักขึ้นทั้งในเมียนมา ลาว กัมพูชา และฟิลิปปินส์ กลุ่มอาชญากรรมข้ามชาติเหล่านี้จึงเริ่มมองหาพื้นที่ปฏิบัติการใหม่ และแล้วหวยก็ไปตกอยู่ที่ ‘ติมอร์-เลสเต' ประเทศสมาชิกใหม่ของอาเซียนหมาดๆ . อะไรทำให้ติมอร์-เลสเตดึงดูดแก๊งสแกมเมอร์ให้เข้าไปตั้งรกราก สถานการณ์ตอนนี้เลวร้ายขั้นไหน และเบื้องหลังของเครือข่ายอาชญากรรมข้ามชาติที่ยักย้ายเข้าไปที่นี่ คือใครกันแน่? ชวนฟังใน ASEAN บ่มีไกด์ .

วิเคราะห์การเมืองไทยกันแบบสดๆ กับ ใบตองแห้ง-อธึกกิต แสวงสุข และ ประทีป คงสิบ สองคอการเมือง สื่อมวลชนรุ่นเก๋าที่คร่ำหวอดในสนามข่าวมาหลายทศวรรษ . ชวนคุยโดย สมคิด พุทธศรี บรรณาธิการอำนวยการ The101.world . ทุกวันพุธ เวลา 18.00 น. ทาง ‘วันโอวัน' The101.world

หลังการทำงานอย่างเข้มข้นในชั้นกรรมาธิการเป็นเวลากว่า 3 เดือน ในที่สุดร่าง พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ 2570 ก็มีกำหนดเข้าสู่สภาในช่วงเดือนกันยายน ตลอดกระบวนการนี้ สังคมไทยเริ่มเห็นแล้วว่ารัฐไทยกำลังเผชิญวิกฤตงบประมาณในหลายมิติพร้อมกัน . กระนั้น ปัญหางบประมาณไม่ใช่แค่เรื่องเชิงเทคนิค หากสะท้อนวิกฤต ‘รัฐ' ไทยอย่างมีนัยสำคัญ คำถามคือ เราเห็นปัญหานี้ชัดแค่ไหน และเข้าใจมันอย่างไร . วันโอวัน ชวน เพียงพนอ บุญกล่ำ ที่ปรึกษาผู้นำฝ่ายค้านและกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่าง พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายประจำปีฯ มาสังเคราะห์ปัญหางบประมาณ เพื่อทำความเข้าใจปัญหาใหญ่ของประเทศ .

บทแรงงานชายชาวไทยที่รับจ้างดูแลผู้ป่วยติดเตียงใน Mongrel (2024) ถือเป็นไพ่ใบสุดท้ายที่ อุ้ม-วัลลภ รุ่งกำจัด ตัดสินใจวางไว้ในโลกการแสดง ก่อนจะเตรียมตัวออกเดินทางไปเป็นเชฟในอีกซีกโลก . ใครจะไปรู้ ไพ่ใบที่ว่าทำให้เขาคว้ารางวัลนำชายยอดเยี่ยมจากเทศกาลภาพยนตร์ไทเป โดยถือเป็นนักแสดงชายที่ไม่ได้เป็นคนไต้หวันคนแรกที่คว้ารางวัลนี้ และยังถือเป็นคนไทยคนแรกที่ถูกเสนอชื่อเข้าชิงนำชายของเวที Golden Horse Awards ด้วย . และล่าสุด เขายังปรากฏตัวในบท ครอง ชายปริศนาจาก ‘ผีใช้ได้ค่ะ' (2025) ที่ส่งเขาเข้าชิงรางวัลนักแสดงสมทบชายยอดเยี่ยมเวทีสุพรรณหงส์ ที่คล้ายเป็นการย้ำเตือนว่า ไพ่ใบสุดท้ายที่เขาทิ้งมานั้นไม่สูญเปล่า และอย่าเพิ่งถอดใจจากการแสดง . Holy-Flick เอพิโซดนี้สนทนากับ อุ้ม-วัลลภ ถึงการเดินทางทางการแสดงของเขา, โปรแกรมหนัง Five Films With Wanlop Rungkumjad ที่จัดขึ้นที่ไต้หวันและได้รับการตอบรับจากคนดูระดับปรากฏการณ์ รวมทั้งหนังลำดับล่าสุดของเขาอย่าง ‘อรุณกาล' (2024) ที่เขาได้กลับมาร่วมงานกับ กานต์- ศิวโรจณ์ คงสกุล ผู้กำกับที่เขาเคยร่วมงานมาแล้วจาก ‘ที่รัก' (2010) .

‘ข้อมูลเปิด' หรือ Open Data คือหนึ่งในเครื่องมือสำคัญที่ช่วยแก้ไขปัญหาเรื้อรังของสังคมไทย อย่างการทุจริตคอร์รัปชัน การกระจายทรัพยากรที่เหลื่อมล้ำ และความไม่เป็นธรรม ตลอดจนนำไปสู่การสร้าง ‘รัฐเปิด' หรือ Open Government ที่ประชาชนสามารถเข้าถึงข้อมูลต่างๆ ตรวจสอบการใช้อำนาจ และสร้างความรับผิดรับชอบของรัฐได้ . แต่ถึงแม้เราจะเห็นความพยายามของภาครัฐในการเปิดเผยข้อมูลมากขึ้นจากในอดีต ก็ไม่อาจปฏิเสธได้ว่าการทำงานของหลายหน่วยงานยังคงยึดหลัก ‘ปกปิดเป็นหลัก เปิดเผยเป็นข้อยกเว้น' ทั้งยังปราศจากมาตรฐานกลางในการเปิดเผยข้อมูลเพื่อให้นำไปใช้ประโยชน์ได้จริง การขาดความรู้ความเข้าใจของผู้ปฏิบัติงาน บรรยากาศความกลัวและกังวลของคนในระบบราชการ ตลอดจนความล้าหลังของกฎหมายข้อมูลข่าวสารที่บังคับใช้ในปัจจุบัน . หนทางการเปิดข้อมูลภาครัฐไทยยังอีกยาวไกล 101 In Focus สัปดาห์นี้ จึงรวบรวมความเห็นและเรื่องเล่าจากฝั่งภาครัฐที่ทำงานด้านการเปิดเผยข้อมูลโดยตรง มุมมองเจาะลึกด้านกฎหมายจากฝั่งวิชาการ และปัญหาที่ผู้ใช้งานจริงอย่างสื่อมวลชนประสบพบเจอ ในชุดผลงาน Spotlight ‘Open data, Unlock power: เปิดข้อมูล ปลดล็อกอำนาจ' มาเล่าสู่กันฟัง .

วิเคราะห์การเมืองไทยกันแบบสดๆ กับ ใบตองแห้ง-อธึกกิต แสวงสุข และ ประทีป คงสิบ สองคอการเมือง สื่อมวลชนรุ่นเก๋าที่คร่ำหวอดในสนามข่าวมาหลายทศวรรษ . ชวนคุยโดย สมคิด พุทธศรี บรรณาธิการอำนวยการ The101.world . ทุกวันพุธ เวลา 18.00 น. ทาง ‘วันโอวัน' The101.world

ทุกคนก็รู้ว่าการไปเสี่ยงดวงกับพนันไม่น่าทำให้ใครรวยได้ แต่ทำไมยังมีคนยังไปเล่นไปติดพนันอยู่อีกละ หรือเป็นเพราะว่าเว็บพนันมีทริคที่ดึงดูดให้คนที่มาลองเล่น เล่นแล้วติด ติดตามได้ใน Policy What! ซีรีส์พิเศษ ‘เสพติดวิทยา' โดยความร่วมมือระหว่าง สสส. และ 101 PUB . [ สสส. x 101 PUB ]

ชั่วโมงนี้ คดีโกง สว. หรือ ‘ฮั้ว สว.' กำลังเข้าสู่ช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อก่อนถึงจุดชี้ขาด เมื่อ กกต. ใกล้ต้องเคาะคำตอบครั้งสำคัญว่าจะรับมือกับขบวนการนี้อย่างไร . วันโอวัน ชวน เป๋า-ยิ่งชีพ อัชฌานนท์ ผู้อำนวยการบริหาร iLaw และ อู๋-นันทวัฒน์ ศักดิ์สกุลคุณากร นักกิจกรรมเครือข่าย CONFORALL และ Community Journalist จาก Daybreaker Network มาร่วมขมวดปมความผิดปกติ หลังข้อมูลหลักฐานทยอยออกมาให้ประชาชนได้รับรู้ .

หลังเกิดคดีฆาตกรรมสะเทือนขวัญ 5 ศพในจังหวัดชลบุรีช่วงปลายเดือนกรกฎาคม 2569 กระแสเรียกร้องโทษประหารกลับมาเป็นประเด็นถกเถียงในสังคมอีกครั้ง โดยผู้ต้องหาหลักในคดีเพิ่งพ้นโทษออกจากเรือนจำได้ประมาณ 2 เดือน . เมื่อเกิดเหตุรุนแรง การลงโทษผู้กระทำผิดมักเป็นสิ่งแรกที่สังคมหันมาพูดถึง ขณะที่ความปลอดภัยของสังคมยังเกี่ยวข้องกับสิ่งที่เกิดขึ้นก่อนและหลังการพ้นโทษ ทั้งการฟื้นฟู การประเมินความเสี่ยง และการดูแลต่อเนื่องเมื่อกลับเข้าสู่สังคม . 101 In Focus จึงชวนสำรวจแนวทางป้องกันการกระทำผิดซ้ำ ตั้งแต่ระบบติดตามผู้พ้นโทษ แนวคิด Safety Period ไปจนถึงบทบาทของกำไล EM พร้อมชวนคิดว่า ไม่ว่าจะเลือกโทษประหารหรือไม่ เราจะทำอย่างไรเพื่อไม่ให้เกิดเหยื่อรายต่อไป .

แม้จะมีข้อวิจารณ์เรื่องความโปร่งใสและความคุ้มค่าของโครงการ แต่ในที่สุด TH-AI Passport โครงการระดับ(ลูก)เทพก็เปิดให้ลงทะเบียนแล้ว ท่ามกลางความกังวลเรื่องความปลอดภัยของข้อมูล เช่น รัฐจะทำข้อมูลส่วนบุคคลของประชาชนรั่วอีกหรือไม่ จะมีการสอดแนมการใช้ AI ของประชาชนหรือเปล่า . ชวนคิดชวนคุยในรายการ 101 POSTSCRIPT คุยข่าวนอกสคริปต์ผ่านมุมมองโลกวิชาการและสื่อสารมวลชนแบบ ‘วันโอวัน' . ร่วมคุยโดย วิสุทธิ์ คมวัชรพงศ์ | เข็มทอง ต้นสกุลรุ่งเรือง | อินทร์แก้ว โอภานุเคราะห์กุล

วิเคราะห์การเมืองไทยกันแบบสดๆ กับ ใบตองแห้ง-อธึกกิต แสวงสุข และ สุภลักษณ์ กาญจนขุนดี สองคอการเมือง สื่อมวลชนรุ่นเก๋าที่คร่ำหวอดในสนามข่าวมาหลายทศวรรษ . ชวนคุยโดย สมคิด พุทธศรี บรรณาธิการอำนวยการ The101.world . ทุกวันพุธ เวลา 18.00 น. ทาง ‘วันโอวัน' The101.world

โฆษณาเว็บพนันกลายเป็นสิ่งที่เห็นได้ทั่วไปแล้วในทุกวัน หลายคนอาจจะสงสัยว่าไอ้คนที่อยู่เบื้องหลัง เป็นมือทำการตลาดให้เว็บพนันเนี่ย มันมีวิธีคิด มีกลยุทธ์ มีแนวทางยังไง ที่ทำให้พนันออนไลน์มันแพร่หลายได้ขนาดนี้ ชวนทุกท่านมาติดตามได้ใน Policy What! ซีรีส์พิเศษ ‘เสพติดวิทยา' โดยความร่วมมือระหว่าง สสส. และ 101 PUB . [ สสส. x 101 PUB ]

โครงการเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) ริเริ่มขึ้นอย่างเป็นรูปธรรมจากคำสั่งของคณะรักษาความมั่นคงแห่งชาติ (คสช.) ในปี 2560 ภายใต้ความมุ่งหมายที่จะต่อยอดการพัฒนาพื้นที่บริเวณภาคตะวันออก รวมทั้งเพื่อยกระดับอุตสาหกรรม เทคโนโลยี และเพิ่มขีดความสามารถทางการแข่งขันของประเทศไทย . แต่ในเหรียญอีกด้านของการพัฒนานั้น พื้นที่จังหวัดที่อยู่ใน EEC และพื้นที่ใกล้เคียง กลับต้องประสบปัญหามากมาย ดังสถานการณ์ข่าวที่แทบเห็นได้รายวันในปัจจุบัน โดยเฉพาะปัญหามลพิษและกากของเสียที่มาจากโรงงาน ปัญหาสิ่งแวดล้อมอื่นๆ ไปจนถึงความท้าทายใหม่อย่างการเกิดขึ้นของดาต้าเซนเตอร์ ที่สร้างความกังวลว่าจะแย่งชิงทรัพยากรน้ำและไฟฟ้ามหาศาล โดยยังขาดกฎระเบียบควบคุมจากรัฐ และยังไม่มีกลไกให้ประชาชนได้รับรู้หรือมีส่วนร่วม . วันโอวันชวนมองบทเรียนของการพัฒนาภายใต้ EEC ตลอดช่วงราวทศวรรษที่ผ่านมา กับ สมนึก จงมีวศิน ผู้อำนวยการฝ่ายวิจัยจากกลุ่ม EEC Watch .

วันที่ 7 สิงหาคม 2569 เกิดเหตุความรุนแรงขึ้นภายในโรงเรียนแห่งหนึ่งในจังหวัดนนทบุรี ส่งผลให้มีผู้บาดเจ็บและเสียชีวิต พร้อมสร้างความสะเทือนใจให้กับสังคมอย่างกว้างขวาง อย่างไรก็ตาม เหตุความรุนแรงในลักษณะนี้ไม่ใช่ครั้งแรกที่เกิดขึ้นในประเทศไทย เพราะย้อนกลับไปเมื่อเดือนตุลาคม 2565 สังคมไทยเคยเผชิญกับโศกนาฏกรรมที่สร้างความสูญเสียครั้งใหญ่ในจังหวัดหนองบัวลำภูมาแล้ว . ทว่า ผลกระทบจากความรุนแรงอาจไม่ได้สิ้นสุดลงพร้อมกับเหตุการณ์ และยังทิ้งบาดแผลไว้กับผู้รอดชีวิต ครอบครัวของผู้สูญเสีย ตลอดจนผู้คนและชุมชนที่ต้องใช้ชีวิตอยู่กับความทรงจำเหล่านั้นต่อไป 101 In Focus จึงอยากชวนสำรวจผลกระทบจากเหตุความรุนแรงที่หลายคนอาจมองไม่เห็น และชวนตั้งคำถามว่าหลังโศกนาฏกรรมผ่านพ้นไป ผู้คนที่อยู่เบื้องหลังความสูญเสียเหล่านี้ต้องเผชิญและใช้ชีวิตต่อไปอย่างไร .

วิเคราะห์การเมืองไทยกันแบบสดๆ กับ ใบตองแห้ง-อธึกกิต แสวงสุข และ สุภลักษณ์ กาญจนขุนดี สองคอการเมือง สื่อมวลชนรุ่นเก๋าที่คร่ำหวอดในสนามข่าวมาหลายทศวรรษ . ชวนคุยโดย สมคิด พุทธศรี บรรณาธิการอำนวยการ The101.world . ทุกวันพุธ เวลา 18.00 น. ทาง ‘วันโอวัน' The101.world

กฎหมายผลิตเหล้าในไทย ในที่สุดก็แก้ให้ผลิตได้สักที แถมผ่านครั้งนี้ผ่านแบบเอกฉันท์เลย ถ้าดูง่ายขนาดนี้ แล้วทำไมที่ผ่านมาประเทศไทยถึงใช้เวลาตั้งนานกว่าจะแก้ได้สักทีล่ะ ติดตามใน Policy What! ซีรีส์พิเศษ ‘เสพติดวิทยา' โดยความร่วมมือระหว่าง สสส. และ 101 PUB . [ สสส. x 101 PUB ]

การเดินทางเยือนไทยของพลเอกอาวุโส มิน อ่อง หล่าย เมื่อวันที่ 6-7 สิงหาคม 2569 ถือเป็นการเยือนอย่างเป็นทางการครั้งแรกหลังรัฐประหารเมียนมาปี 2564 และนับว่ามีนัยสำคัญอย่างยิ่ง ไม่ใช่แค่ในเรื่องความสัมพันธ์และระหว่างไทยกับเมียนมาเท่านั้น แต่ยังมีนัยต่อความพยายามของรัฐบาลเผด็จการทหารเมียนมาในการแสวงหาความชอบธรรมเพื่อกลับคืนสู่เวทีนานาชาติอีกด้วย . วันโอวัน ชวน ลลิตา หาญวงษ์ อาจารย์ภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มาพูดคุยกันหลังผ่านพ้นการเยือนไทยของมิน อ่อง หล่าย เพื่ออ่านเกมการหาความชอบธรรมของฝั่งรัฐบาลทหารเมียนมา การดำเนินนโยบายต่างประเทศของรัฐบาลไทยต่อเมียนมา ไปจนถึงนัยที่มีต่ออาเซียนในภาพใหญ่ .

เมื่อรัฐทำข้อมูลส่วนบุคคลรั่ว (อีกแล้ว) โดยที่ครั้งนี้รัฐมนตรีบอกว่าระบบไม่ได้ถูกแฮ็ก แต่เกิดจากรหัสผ่านรั่วไหล — คำถามสำคัญคือ ใครต้องรับผิดชอบ และรัฐจะแก้ไขปัญหานี้ไม่ให้เกิดซ้ำได้อย่างไร . ในขณะที่ความคืบหน้าของกรณีฮั้ว สว. ยังคงถูกจับจ้องจากสังคม ว่าภายในเดือนสิงหาคมนี้ กกต. จะสั่งฟ้องหรือไม่ และผลที่ตามมาจะเป็นเช่นไร . ชวนคิดชวนคุยในรายการ 101 POSTSCRIPT คุยข่าวนอกสคริปต์ผ่านมุมมองโลกวิชาการและสื่อสารมวลชนแบบ ‘วันโอวัน' . ร่วมคุยโดย วิสุทธิ์ คมวัชรพงศ์ | สิริพรรณ นกสวน สวัสดี | อินทร์แก้ว โอภานุเคราะห์กุล

จากข้อกล่าวหาเรื่อง ‘โกงเลือก สว.' ที่มีการเปิดหลักฐานเส้นทางการเงิน การลงคะแนนเป็นชุดซ้ำกันอย่างผิดปกติ จนถึงเครือข่ายเชื่อมโยงนักการเมืองพรรคใหญ่ ทั้งหมดนี้เป็นภาพสะท้อนความผิดเพี้ยนของระบบเลือก สว. ที่ไม่ยึดโยงกับประชาชน . ขณะที่ในโลกนี้มีรูปแบบการเลือกตั้งได้หลากหลาย ทำไมประเทศไทยจึงใช้วิธีเลือกกันเองอันสุดแสนอลหม่านและเอื้อให้มีการฮั้วเช่นนี้ 101 In Focus ชวนกันไปมองความผิดปกติในระบบเลือก สว. ขุดรากความคิดตั้งต้นความพิสดารในรัฐธรรมนูญ และค้นหาเหตุผลของการมี ‘สภาสูง' .

วิเคราะห์การเมืองไทยกันแบบสดๆ กับ ใบตองแห้ง-อธึกกิต แสวงสุข และ ประทีป คงสิบ สองคอการเมือง สื่อมวลชนรุ่นเก๋าที่คร่ำหวอดในสนามข่าวมาหลายทศวรรษ . ชวนคุยโดย สมคิด พุทธศรี บรรณาธิการอำนวยการ The101.world . ทุกวันพุธ เวลา 18.00 น. ทาง ‘วันโอวัน' The101.world

สุราคือเครื่องดื่มแห่งการเข้าสังคมของมนุษยชาติ แต่บางคนกลับเลือกจะดื่มคนเดียว ปรากฏการณ์ดื่มเดียวดายของคนเมืองเกิดจากอะไร การดื่มเงียบๆ ลำพังที่ดูจะสงบปลอดภัย ทำไมถึงกลายเป็นความเสี่ยงใหม่ของการดื่มขึ้นมาได้ ติดตามใน Policy What! ซีรีส์พิเศษ ‘เสพติดวิทยา' โดยความร่วมมือระหว่าง สสส. และ 101 PUB . [ สสส. x 101 PUB ]

สองปีหลังการเลือก สว. 2567 ยังไม่มีใครรู้ว่าคดี ‘โกงเลือก สว.' ในมือของ กกต. จะมีผลสรุปอย่างไร แต่สิ่งที่ปรากฏให้เห็นกลับเป็นการที่ภาคประชาชนถูกฟ้อง หลังออกมาแสดงข้อมูลพยานหลักฐาน . ปรากฏการณ์นี้ชวนตั้งคำถามย้อนกลับไปไกลกว่าตัวคดี . เหตุใดการที่ประชาชนออกมาเปิดเผยหลักฐาน จึงถูกโต้กลับด้วยการฟ้องหมิ่นประมาททันที หรือนี่คือการฟ้องเพื่อปิดปาก . เหตุใดระบบเลือกไขว้กลุ่มอาชีพที่ออกแบบมาเพื่อให้ได้ สว. ที่เป็นอิสระจากอำนาจการเมือง จึงกลายเป็นสนามที่ตรวจสอบได้ยาก จนปัญหานี้ลากยาวมาถึงวันนี้ . และความไม่โปร่งใสที่ยืดเยื้อมาสองปีโดยไม่มีบทสรุป สะท้อนอะไรเกี่ยวกับกลไกได้มาซึ่ง สว. ตามรัฐธรรมนูญ 2560 . วันโอวัน ชวน เทวฤทธิ์ มณีฉาย สว. ที่นั่งอยู่ในสภาแห่งนี้มาสองปี คุยตรงจากมุมคนใน มองไปข้างหน้าว่าคดีนี้จะไปจบที่ไหน และการฟ้องร้องภาคประชาชนสะท้อนอะไรต่อการเมืองวันนี้บ้าง .

อุดมการณ์ทางการเมืองในหนังคืออะไร หนังจำเป็นต้องมีอุดมการณ์ทางการเมืองทุกเรื่องไหม . ถ้าเป็นหนังรักที่เราแค่อยากให้ตัวละครได้รักกันอย่างราบรื่นล่ะ แปลว่าเรากำลังมองหนังผ่านสายตาความรักแบบโรแมนติกอยู่หรือเปล่า . Fight Club (1999) ถือเป็นหนังรักผ่านเลนส์ทุนนิยมได้ไหม Finding Nemo (2003) สามารถจะเป็นหนังที่ว่าด้วยจักรวรรดินิยมของสหรัฐฯ ในยุค จอร์จ บุช ได้หรือเปล่า แล้วหนังรักในดวงใจเราอย่าง Notting Hill (1999) ล่ะ บอกอะไรเราเรื่องอำนาจของความสัมพันธ์บ้าง . Holy-Flick ชวนสำรวจ ‘อุดมการณ์ทางการเมือง' ในหนัง ทั้งอุดมการณ์แบบฝั่งขวา สายตาแบบฝั่งซ้าย อำนาจของทุนนิยมที่กล้ำกรายเข้ามาในความสัมพันธ์ ฯลฯ กับ สรวิศ ชัยนาม อาจารย์ประจำภาควิชาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย .

“โหดที่สุดที่ผมเคยเจอคือเขาทะเลาะกันแล้วยิงคนทิ้งลงน้ำ” “หลังจากที่เราไปทำงานด้านสิทธิของแรงงานข้ามชาติในอุตสาหกรรมประมงครั้งแรกๆ ก็เจอกับเหตุการณ์ที่ไต๋เรือชักปืนขึ้นมาไล่เราแล้วขู่ว่า ‘ไปๆ พวกคุณไม่ต้องมาคุยเลย' ทำให้เรารู้เลยว่ายังมีสิ่งที่ท้าทายรอพวกเราอยู่อีกเยอะ” “ตอนเราถ่ายภาพยนตร์ (ทนายปีศาจ) ก็มีการใช้อำนาจ ขู่ฟ้อง ทำให้เราถ่ายทำได้ยาก ต้องเลื่อนถ่าย ถ่ายเสร็จแล้วโละฉากทิ้ง บางท่าเรือติดต่อขอถ่ายได้แล้ว ตอนหลังเขาบอกว่าไม่ให้แล้ว” . หลังจากซีรีส์ ‘ทนายปีศาจ' (2026) ออกฉายได้ก่อให้เกิดบทสนทนาถึงประเด็นเรื่องการบังคับใช้แรงงานและการค้ามนุษย์ โดยเฉพาะในกลุ่มแรงงานข้ามชาติ ซึ่งน่าสนใจว่าปฏิกิริยาที่ตามมาคือสมาคมประมงแห่งประเทศไทยออกประกาศแจ้งเตือนให้ระมัดระวังการให้เช่าเรือประมงและท่าเรือเพื่อถ่ายทำภาพยนตร์ที่อาจกระทบต่อภาพลักษณ์อุตสาหกรรมประมงไทย . แม้ภายหลังที่ประเทศไทยโดนใบเหลืองจาก IUU ในปี 2558 รัฐบาลจะออกมาตรการและกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับภาคการประมงเพื่อคุ้มครองสิทธิแรงงานมากขึ้น แต่หลายปีที่ผ่านมา ดูเหมือนว่าปัญหาแรงงานถูกละเมิดสิทธิยังไม่หายไป 101 In Focus สัปดาห์นี้ เจาะลึกโลกสีเทาของภาคอุตสาหกรรมประมงที่เคยเกิดขึ้น ทั้งเรื่องราวการหนีเอาชีวิตรอดของลูกเรือผู้ตกเป็นเหยื่อบังคับใช้แรงงาน ภารกิจตามหาลูกเรือไทยข้ามประเทศ และการข่มขู่คุกคามคนทำงานด้านสิทธิแรงงานข้ามชาติ .

วิเคราะห์การเมืองไทยกันแบบสดๆ กับ ใบตองแห้ง-อธึกกิต แสวงสุข และ สุภลักษณ์ กาญจนขุนดี สองคอการเมือง สื่อมวลชนรุ่นเก๋าที่คร่ำหวอดในสนามข่าวมาหลายทศวรรษ . ชวนคุยโดย สมคิด พุทธศรี บรรณาธิการอำนวยการ The101.world . ทุกวันพุธ เวลา 18.00 น. ทาง ‘วันโอวัน' The101.world

ทำไมของบางอย่างเสพแล้วเฉยๆ แต่บางอย่างใช้แล้วติดเลย! ชวนไปทำความเข้าใจโลกของการเสพติดที่ลำพังการบำบัดและป้องกันพฤติกรรมเสี่ยงแบบเดิมๆ อาจไม่เพียงพออีกต่อไป แต่ต้องเจาะลึกลงไปให้ถึงปัจจัยสังคมกำหนดสุขภาพ (Social Determinants of Health) ที่มีอิทธิพลเหนือชีวิตของผู้ใช้ ใน Policy What! ซีรีส์พิเศษ ‘เสพติดวิทยา' โดยความร่วมมือระหว่าง สสส. และ 101 PUB . [ สสส. x 101 PUB ]

ที่ผ่านมา เมื่อพูดถึงการเมืองกรุงเทพฯ สายตาของสังคมมักจับจ้องไปที่ ‘ผู้ว่าฯ กทม.' เป็นหลัก แต่ในการเลือกตั้งครั้งล่าสุด บทบาทของ ‘สมาชิกสภากรุงเทพมหานคร' หรือ ส.ก. กลับได้รับความสนใจมากขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ . ปฏิเสธไม่ได้ว่า ความสนใจที่เพิ่มมากขึ้นมีส่วนสำคัญมาจากการที่พรรคประชาชนให้ความสำคัญกับสนามนี้ และกลายเป็นเสียงข้างมากในสภากรุงเทพมหานคร ท่ามกลางความท้าทายว่า ‘ส.ก. ส้ม' จะมีบทบาทในการเมืองเมืองหลวงอย่างไร และจะทำให้สภากรุงเทพฯ กลายเป็นสนามสำคัญของการตรวจสอบ ต่อรอง ผลักดันนโยบาย และกำหนดทิศทางอนาคตกรุงเทพฯ ได้อย่างมีพลังเพียงใด . วันโอวัน ชวน ภัทราภรณ์ เก่งรุ่งเรืองชัย ประธานสภากรุงเทพมหานคร และสมาชิกสภากรุงเทพมหานคร พรรคประชาชน สนทนาในวาระ ‘เปิดสภากรุงเทพฯ' เพื่อชวนทำความเข้าใจทิศทางของสภากรุงเทพฯ ในช่วงสี่ปีหลังจากนี้ .

อนุทินขู่ฟ้องหมิ่นประมาท ‘เป๋า iLaw' หลังยื่นข้อมูลให้ฝ่ายค้านช่วยตรวจสอบว่านายกรัฐมนตรีและนักการเมืองอีก 8 คน เกี่ยวข้องกับการฮั้ว สว. หรือไม่ นำมาสู่ข้อวิจารณ์ว่าการขู่ฟ้องของอนุทินอาจเข้าข่าย SLAPP แล้วคดีฮั้ว สว. จะดำเนินต่อไปอย่างไร . ชวนคิดชวนคุยในรายการ 101 POSTSCRIPT คุยข่าวนอกสคริปต์ผ่านมุมมองโลกวิชาการและสื่อสารมวลชนแบบ ‘วันโอวัน' . ร่วมคุยโดย วิสุทธิ์ คมวัชรพงศ์ | เข็มทอง ต้นสกุลรุ่งเรือง | อินทร์แก้ว โอภานุเคราะห์กุล

The Odyssey ไม่ได้เป็นเพียงภาพยนตร์ฟอร์มยักษ์แห่งปี แต่ยังกลายเป็นปรากฏการณ์ที่ทำให้ผู้คนจำนวนมากกลับไปหยิบวรรณกรรมอายุเกือบ 3,000 ปีขึ้นมาอ่านอีกครั้ง หลายคนเริ่มค้นหาฉบับแปล พูดคุยถึงโฮเมอร์ และหันกลับมาตั้งคำถามว่า อะไรทำให้เรื่องเล่าที่มีอายุนับพันปียังคงทรงพลังมาจนถึงทุกวันนี้ . ปรากฏการณ์นี้พาให้ย้อนนึกถึงบทความ ‘ยุคหลังการรู้หนังสือ' ของ โตมร ศุขปรีชา ที่ตั้งข้อสังเกตว่า แม้ผู้คนในปัจจุบันจะอ่านข้อความมากกว่าที่เคย เราอาจกำลังสูญเสีย ‘การอ่านลึก' (Deep Reading) ทักษะสำคัญที่ทำให้เราเข้าใจ ตีความ เชื่อมโยง และมองโลกได้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น . 101 In Focus สัปดาห์นี้ ชวนสำรวจว่า ‘การอ่านลึก' คืออะไร เหตุใดเราจึงอาจกำลังสูญเสียทักษะสำคัญนี้ เทคโนโลยีและ AI กำลังเปลี่ยนวิธีที่เราอ่านอย่างไร และเพราะเหตุใดการอ่านลึกจึงไม่ใช่เพียงทักษะของการอ่านหนังสือ หากยังเป็นรากฐานของการคิด วิเคราะห์ และทำความเข้าใจโลกด้วย .

กลายเป็นปัญหาใหญ่ เมื่อโครงการบัตรสวัสดิการแห่งรัฐปรับเกณฑ์คัดกรองใหม่จนส่งผลให้มีผู้ถูกตัดสิทธิเป็นจำนวนมาก แม้ว่าด้านหนึ่งเกณฑ์คัดกรองใหม่อาจตั้งใจอุดรอยรั่วไม่ให้สิทธิไปสู่คนที่ไม่จนจริง ทว่าคนจนจริงก็อาจตกหล่นเป็นจำนวนมหาศาล . ดราม่าที่เกิดขึ้นสะท้อนปัญหาอะไรในโครงการบัตรสวัสดิการแห่งรัฐรอบใหม่ และในระยะยาว เรามีแนวทางที่จะปรับปรุงโครงการลักษณะนี้ให้ตรงเป้าหมายและตอบโจทย์ภาวะเศรษฐกิจได้อย่างไร? . วันโอวัน ชวน ดร.สมชัย จิตสุชน ผู้อำนวยการวิจัย ด้านการพัฒนาอย่างทั่วถึง สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI) มาคุยกันในเรื่องนี้ .

วิเคราะห์การเมืองไทยกันแบบสดๆ กับ ใบตองแห้ง-อธึกกิต แสวงสุข และ สุภลักษณ์ กาญจนขุนดี สองคอการเมือง สื่อมวลชนรุ่นเก๋าที่คร่ำหวอดในสนามข่าวมาหลายทศวรรษ . ชวนคุยโดย สมคิด พุทธศรี บรรณาธิการอำนวยการ The101.world . ทุกวันพุธ เวลา 18.00 น. ทาง ‘วันโอวัน' The101.world

Dear You จดหมายรักถึงอาม่า กลายเป็นภาพยนตร์จีนแห่งปีที่ทำเงินทะลุ 5 พันล้านบาท โดยได้สร้างปรากฏการณ์ทั้งในจีนเองและในหลายประเทศ และหนึ่งในนั้นก็คือประเทศสิงคโปร์ . แต่ในสิงคโปร์นั้น การเข้ามาฉายของ Dear You ไม่เพียงแต่สร้างกระแสฟีเวอร์ แต่ยังจุดชนวนดราม่าใหญ่โต เพราะภาพยนตร์เรื่องนี้ที่ใช้ภาษาจีนแต้จิ๋วเป็นหลัก กลับถูกพากย์เสียงทับด้วยภาษาจีนกลางทั้งเรื่อง . แต่ Dear You ก็ไม่ใช่เรื่องเดียวที่โดนแบบนี้ เพราะนี่คือกฎระเบียบของทางการสิงคโปร์ ที่ไม่ต้องการให้มีภาษาจีนชาติพันธุ์ปรากฏในหนังและละคร . ทำไมสิงคโปร์ถึงมีนโยบายแบบนี้ แล้วคนสิงคโปร์คิดกันอย่างไร ชวนฟังใน ASEAN บ่มีไกด์ .

ในช่วงหนึ่ง เราจะเห็นว่า productivity กลายเป็นเทรนด์ที่หลายคนต่างขวนขวายทำงานให้มีผลิตภาพมากที่สุด จนบางครั้งการวิ่งตามความ ‘โปรดักทีฟ' ก็กลายเป็นความเหนื่อยล้าโดยไม่รู้ตัวว่าทำไปเพื่ออะไร . ในขณะเดียวกัน อีกเทรนด์ที่มาแรงไม่แพ้กันในทุกวันนี้คือ ‘quiet quitting' ซึ่งไม่ใช่การลาออกจากงานไปเงียบๆ แต่คือการเลือกที่จะไม่ทุ่มเทเกินภาระหน้าที่ ทำงานแค่พอผ่าน และถอยห่างจากความรู้สึกผูกพันกับงานที่ทำอยู่ . 101 In Focus สัปดาห์นี้ ชวนสำรวจโลกการทำงานว่าวัฒนธรรม productivity เกิดขึ้นได้อย่างไรและบั่นทอนเราอย่างไร? อะไรคือสาเหตุที่แท้จริงของ quiet quitting? และเพราะเหตุใดประเด็นเหล่านี้อาจเป็นเรื่องใหญ่ระดับโครงสร้างสังคมมากกว่าแค่ระดับพนักงานในองค์กร! .

วิเคราะห์การเมืองไทยกันแบบสดๆ กับ ใบตองแห้ง-อธึกกิต แสวงสุข และ สุภลักษณ์ กาญจนขุนดี สองคอการเมือง สื่อมวลชนรุ่นเก๋าที่คร่ำหวอดในสนามข่าวมาหลายทศวรรษ . ชวนคุยโดย สมคิด พุทธศรี บรรณาธิการอำนวยการ The101.world . ทุกวันพุธ เวลา 18.00 น. ทาง ‘วันโอวัน' The101.world

ฟุตบอลโลก 2026 กำลังเดินทางเข้าสู่บทสรุป และตลอดหนึ่งเดือนที่ผ่านมา เราได้เห็นทั้งเกมการแข่งขันที่เข้มข้น รวมถึงเรื่องราวมากมายทั้งในและนอกสนาม ตั้งแต่ฟุตบอลโลกครั้งสุดท้ายของสองนักเตะแห่งยุคอย่างลิโอเนล เมสซี และคริสเตียโน โรนัลโด ไปจนถึงประเด็นการเมือง เมื่อโดนัลด์ ทรัมป์ โทรศัพท์เพื่อขอให้ยกเลิกใบแดงของนักเตะสหรัฐฯ . เหตุการณ์เหล่านี้ล้วนมีโอกาสกลายเป็นความทรงจำที่ผู้คนจะหยิบยกมาพูดถึงไปอีกนาน ไม่ต่างจาก “หัตถ์พระเจ้า” ของมาราโดนา หรือเหตุการณ์สำคัญอื่น ๆ ที่กลายเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์ฟุตบอลโลก แล้วสำหรับคุณ เหตุการณ์ใดในฟุตบอลโลก 2026 ที่จะยังคงอยู่ในความทรงจำคุณหลังเสียงนกหวีดนัดชิงชนะเลิศดังขึ้น? . เพื่อต้อนรับนัดชิงชนะเลิศฟุตบอลโลก 2026 ที่กำลังจะมาถึง ค.การบอล EP.6 ชวนย้อนสำรวจเหตุการณ์สำคัญที่เกิดขึ้นตลอดทัวร์นาเมนต์ ตั้งแต่การเมืองของประเทศเจ้าภาพ อุตสาหกรรมการพนันที่เติบโตควบคู่ไปกับมหกรรมลูกหนัง ไปจนถึงงานวิจัยที่ชวนตั้งคำถามว่าอัตลักษณ์ทางการเมืองของผู้คนอาจสะท้อนผ่านการเลือกเชียร์ลิโอเนล เมสซี หรือคริสเตียโน โรนัลโด ได้มากกว่าที่คิด .

ผ่านมากว่า 1 ปี หลังทางการไทยเริ่มตรวจพบสารพิษและโลหะหนักในแม่น้ำชายแดนทางภาคเหนือของไทย อันเนื่องมาจากการทำเหมืองอย่างไร้การควบคุมที่ต้นน้ำในประเทศเมียนมา ถึงตอนนี้ปัญหาก็ยังคงรุนแรง ทั้งยังพบในแม่น้ำสายอื่นๆ เพิ่มเติม ขณะที่ชาวบ้านที่อาศัยริมน้ำก็ยังต้องเผชิญความทุกข์ยากทั้งในการใช้ชีวิตและการทำมาหากิน . แน่นอนว่าเรื่องนี้ไม่ใช่ปัญหาที่แก้ง่าย เพราะเป็นปัญหาข้ามพรมแดนและยังเกี่ยวพันกับหลายตัวแสดง แต่ภายใต้ความซับซ้อนนี้ ทางแก้ยังมีอยู่หรือไม่ และใครบ้างที่จะต้องมีส่วนรับผิดชอบต่อปัญหานี้ วันโอวัน ชวน สุรัชนี ศรีใย นักวิชาการอิสระ และประธานบริหารบริษัท S&I Strategic Advisory มาพูดคุยกันในเรื่องนี้ .

มหากาพย์โกงสอบท้องถิ่นกำลังเป็นความเสี่ยงที่ทำให้รัฐบาลเสื่อมหรือไม่ เหตุการณ์นี้สะท้อนอะไรในสังคมไทย และใครควรรับผิดชอบ . ชวนคิดชวนคุยในรายการ 101 POSTSCRIPT คุยข่าวนอกสคริปต์ผ่านมุมมองโลกวิชาการและสื่อสารมวลชนแบบ ‘วันโอวัน' . ร่วมคุยโดย วิสุทธิ์ คมวัชรพงศ์ | สิริพรรณ นกสวน สวัสดี | อินทร์แก้ว โอภานุเคราะห์กุล

สำหรับแรงงานที่มีลูกอายุน้อย ‘ศูนย์เด็กเล็ก' เป็นตัวช่วยสำคัญให้เด็กอาศัยอยู่กับพ่อแม่ได้โดยไม่กระทบการทำงาน แต่ศูนย์เด็กเล็กส่วนใหญ่เปิดเฉพาะช่วงกลางวัน ขณะที่ช่วงเวลาการทำงานของคนในสังคมมีหลากหลาย ทั้งคนทำงานกลางคืน คนทำงานเป็นกะ หรือคนที่เวลาทำงานไม่แน่นอน . อีกทั้งศูนย์เด็กเล็กส่วนใหญ่มักไม่รับดูแลเด็กอายุน้อยกว่าสองปี เพราะต้องใช้ผู้ดูแลมากขึ้น กลายเป็นช่องว่างสำหรับผู้ปกครองที่มีลูกเล็กแล้วต้องออกไปทำงาน . 101 In Focus ชวนมองปัญหาช่องว่างการดูแลเด็กในสังคมไทย บทบาทของ ‘บ้านรับเลี้ยงเด็ก' และทิศทางการพัฒนาที่ควรจะเกิดขึ้น .

ค.การเมือง สัปดาห์นี้เขยิบมาพบกันในวันพุธ — วิเคราะห์การเมืองไทยกันแบบสดๆ กับ ใบตองแห้ง-อธึกกิต แสวงสุข และ ประทีป คงสิบ สองคอการเมือง สื่อมวลชนรุ่นเก๋าที่คร่ำหวอดในสนามข่าวมาหลายทศวรรษ . ชวนคุยโดย สมคิด พุทธศรี บรรณาธิการอำนวยการ The101.world . ทุกวันพฤหัสบดี เวลา 18.00 น. ทาง ‘วันโอวัน' The101.world

ทุกครั้งที่ทีมชาติคว้าชัยชนะ ไม่ใช่เรื่องแปลกที่ผู้คนทั้งประเทศต่างร่วมเฉลิมฉลอง แต่คำถามที่น่าสนใจก็คือ นอกเหนือจากความสุขของแฟนกีฬาแล้ว ชัยชนะในสนามแข่งขันสามารถส่งผลไปไกลถึงโลกการเมืองได้หรือไม่ แล้วรัฐบาลที่อยู่ในอำนาจจะได้รับ ‘คะแนนนิยม' เพิ่มขึ้นเพียงเพราะชัยชนะของกีฬาได้หรือเปล่า ซึ่งประเด็นดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงความเชื่อมโยงกับความรู้สึกภาคภูมิใจ ความเป็นชาติ และอารมณ์ของผู้มีสิทธิเลือกตั้ง . ค.การบอล EP.5 ชวนสำรวจว่าชัยชนะในสนามแข่งขันสามารถแปรเปลี่ยนเป็นคะแนนนิยมทางการเมืองได้จริงหรือไม่ผ่านงานวิจัยที่ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างผลการแข่งขันกีฬา ความพึงพอใจของประชาชน และผลการเลือกตั้ง พร้อมตั้งคำถามว่า เมื่อทีมชาติชนะ ใครคือผู้ที่ได้รับ ‘แต้ม' กันแน่ ระหว่างนักกีฬา แฟนบอล หรือรัฐบาล . นอกจากนี้ ยังพาไปสำรวจอีกด้านของฟุตบอลที่ไม่ได้เกิดจากนโยบายรัฐหรือเม็ดเงินมหาศาล แต่เกิดจากพลังของวัฒนธรรมป๊อป ผ่านเรื่องราวของมังงะที่มีส่วนจุดประกายแรงบันดาลใจให้เด็กญี่ปุ่นและทั่วโลกหลายรุ่นหันมาเล่นฟุตบอล จนกลายเป็นหนึ่งในฟันเฟืองสำคัญของการพัฒนาฟุตบอลในปัจจุบัน . พบกับ ‘ค.การบอล' พอดแคสต์พิเศษจาก The101.world ต้อนรับเทศกาลฟุตบอลโลก 2026 ที่จะชวนคุยเรื่องราวในโลกฟุตบอลแบบ ‘วันโอวัน' ทุกวันอังคาร เวลาบ่าย 3 โมง ตลอดช่วงฟุตบอลโลก 2026 .

นับตั้งแต่ ‘เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ' นั่งเก้าอี้ขุนคลัง ประเทศไทยไม่เคยมีช่วงเวลาให้หายใจสบาย ศักยภาพการเติบโตต่ำ ความสามารถแข่งขันถดถอย และความผันผวนของโลกที่พุ่งขึ้นทุกรอบ ล้วนเป็นปัญหาเชิงโครงสร้างที่รออยู่ก่อนแล้ว ครั้นกลับมารับตำแหน่งอีกครั้งหลังภูมิใจไทยชนะเลือกตั้ง โลกก็ถูกเขย่าด้วยวิกฤตพลังงานที่ทุกประเทศต้องยอมรับว่าหนักเกินคาด . บนโต๊ะการเมือง ภาระก็ไม่เบากว่ากัน ‘เอกนิติ' เป็นคน ‘รับจบ' ทั้ง พ.ร.บ.งบประมาณ 2570 พ.ร.ก. กู้เงิน 4 แสนล้านบาท และการเป็นประธานศึกษาโครงการแลนด์บริดจ์ ซึ่งล้วนแต่ต้องอาศัยเครดิตและความน่าเชื่อถือทางการเมืองสูง . คำถามที่แท้จริงคือ เขาอ่านเกมเศรษฐกิจไทยอย่างไร และรัฐบาลเตรียมรับมืออะไรไว้บ้าง เมื่อโลกใบนี้เปราะบางขึ้นทุกวัน . วันโอวันชวน เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีด้านเศรษฐกิจและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง สนทนาเจาะลึกทิศทางเศรษฐกิจไทยและการเตรียมพร้อมของรัฐบาล เพื่อตอบหนึ่งคำถามสำคัญว่าเศรษฐกิจไทยจะไปต่ออย่างไร ในวันที่โลกยากกว่าที่เคย .

ช่วงที่ผ่านมา ซีรีส์สัญชาติไทย ‘ทนายปีศาจ' ได้สร้างปรากฏการณ์ความนิยมถล่มทลาย กลายเป็นกระแสให้พูดถึง ทั้งเนื้อหาดราม่าเข้มข้น ฝีมือจัดจ้านของนักแสดง ประเด็นเกี่ยวกับกระบวนการยุติธรรมไทย ข้อกฎหมาย แรงงานประมง ฯลฯ ตลอดจนแง่มุมให้ตีความจากภาษาภาพยนตร์อีกมากมาย . โดยหนึ่งในฉากสุดเตะตา น่าจดจำ คือฉากห้องพระของ ‘บิ๊กอนันต์' หนึ่งในตัวละครสำคัญของเรื่องที่วางพระพุทธรูปหันหลังให้นายตำรวจยศใหญ่ 101 In Focus สัปดาห์นี้ จึงขอหยิบยกเกร็ดความรู้เกี่ยวกับการบูชาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ในพื้นที่ส่วนตัวมาเล่าให้ฟัง ว่าความเป็นมาของการบูชาพระในบ้านเป็นอย่างไร? ทำไมต้องวางพระหันหลัง? แล้วจริงๆ ควรหันไปทางไหน? . ในสังคมไทยคุ้นหูคุ้นตาสำนวนที่ว่า ‘ปิดทองหลังพระ' มาช้านาน แต่ตอนนี้ดูเหมือนคนที่ ‘ปิดทอง' อาจมีจำนวนน้อยกว่าคนที่กำลัง ‘ปิดบัง' พระท่านว่ากำลังทำอะไร .

ค.การเมือง สัปดาห์นี้เขยิบมาพบกันในวันพุธ — วิเคราะห์การเมืองไทยกันแบบสดๆ กับ ใบตองแห้ง-อธึกกิต แสวงสุข และ ประทีป คงสิบ สองคอการเมือง สื่อมวลชนรุ่นเก๋าที่คร่ำหวอดในสนามข่าวมาหลายทศวรรษ . ชวนคุยโดย สมคิด พุทธศรี บรรณาธิการอำนวยการ The101.world . ทุกวันพฤหัสบดี เวลา 18.00 น. ทาง ‘วันโอวัน' The101.world

ในโลกฟุตบอลมีหลายเรื่องที่กรรมการอาจปล่อยให้เป็นส่วนหนึ่งของเกม ไม่ว่าจะเป็นการเข้าปะทะหนัก การถ่วงเวลา หรือการปะทะคารมระหว่างนักเตะ แต่มีสิ่งหนึ่งที่วงการฟุตบอลทั่วโลกพยายามส่งสัญญาณอย่างชัดเจนมาโดยตลอดว่าไม่อาจยอมรับได้ นั่นคือ ‘การเหยียด' ไม่ว่าจะเป็นการเหยียดเชื้อชาติ ศาสนา เพศ หรืออัตลักษณ์ เพราะสำหรับฟุตบอลแล้ว สิ่งเหล่านี้ไม่ใช่แค่ปัญหาในสนาม แต่เป็นการละเมิดคุณค่าพื้นฐานของกีฬาที่เชื่อว่าฟุตบอลเป็นของทุกคน . หนึ่งในความเปลี่ยนแปลงที่สะท้อนจุดยืนดังกล่าวคือ ‘กฎใหม่ของฟีฟ่า' ที่ห้ามผู้เล่นใช้มือ เสื้อ หรืออุปกรณ์ใดๆ ปิดบังปากระหว่างการโต้เถียงในสนาม เพื่อป้องกันการใช้ถ้อยคำเลือกปฏิบัติหรือเหยียดผู้อื่น จนทำให้มิเกล อัลมิรอน กองกลางทีมชาติปารากวัย กลายเป็นนักเตะคนแรกของฟุตบอลโลก 2026 ที่ถูกไล่ออกจากสนามจากการละเมิดกฎข้อนี้ . ค.การบอล EP.4 ชวนสำรวจว่าทำไมการเหยียดจึงกลายเป็น ‘เส้นแดง' ที่โลกฟุตบอลไม่ยอมให้ก้าวข้าม ผ่านกรณีของมิเกล อัลมิรอน พร้อมชวนทำความเข้าใจว่ากฎระเบียบและบทลงโทษของ FIFA มีบทบาทอย่างไรในการสร้างพื้นที่ที่ปลอดจากการเลือกปฏิบัติ . นอกจากนี้ ยังพาไปสำรวจอีกด้านของฟุตบอลในฐานะเครื่องมือสร้างภาพลักษณ์ของประเทศ ผ่านโครงการลงทุนมหาศาลของซาอุดีอาระเบียภายใต้ Vision 2030 ที่ใช้ฟุตบอลเป็นหนึ่งในยุทธศาสตร์สำคัญในการเปลี่ยนภาพจำของประเทศ ท่ามกลางคำถามว่าฟุตบอลกำลังสร้างอนาคตใหม่ให้ซาอุฯ หรือกำลังกลายเป็นเครื่องมือกลบเสียงวิจารณ์ด้านสิทธิมนุษยชน . พบกับ ‘ค.การบอล' พอดแคสต์พิเศษจาก The101.world ต้อนรับเทศกาลฟุตบอลโลก 2026 ที่จะชวนคุยเรื่องราวในโลกฟุตบอลแบบ ‘วันโอวัน' ทุกวันอังคาร เวลาบ่าย 3 โมง ตลอดช่วงฟุตบอลโลก 2026 .

“ถ้าจะทำหนัง คุณต้องทุ่มเทเยอะมาก อย่าท้อง่ายๆ” . Holy-Flick เอพิโซดนี้มาพร้อมกับ ต้อม-เป็นเอก รัตนเรือง คนทำหนังที่ผ่านร้อนผ่านหนาวในสังเวียนทำหนังไทยมากว่าสามทศวรรษ จากคนทำหนังโฆษณาหนุ่มที่ออกตัวว่า ‘ไม่ประสา' และทำหนังยาวไม่เป็น แจ้งเกิดเรื่องแรกจาก ‘ฝัน บ้า คาราโอเกะ' (1997) หนังอาชญากรรมหัวเราะไม่ได้ ร้องไห้ไม่ออกของคนหนุ่มสาว และอาชีพการเป็นคนทำหนังของเป็นเอกก็เริ่มจากตรงนั้น . หนังของเป็นเอกรสชาติแบบไหน เราอาจนึกถึงอารมณ์ขันเสียดสี นึกถึงตัวละครหมกมุ่นกับประเด็นบางอย่าง และน้ำเสียงเหล่านั้นก็ยังปรากฏอยู่ใน ‘ครัวสาว' (2026) หนังยาวลำดับล่าสุดของเขา ที่พูดถึงหญิงสาวที่ใส่ความแค้นเคืองผ่านอาหารที่เธอปรุง . Holy-Flick ชวนสำรวจกระบวนท่าการทำหนังของเป็นเอก ทั้งในแง่การทำหนังร่วมทุนสร้างกับต่างประเทศ (ซึ่งยากขึ้นทุกที), กระบวนการกำกับ และความหลงรักในภาพยนตร์ของเขา .

แรงงานคือหัวใจของเศรษฐกิจ แต่ในการเมืองไทย นโยบายแรงงานมักไม่ใช่วาระหลักของอำนาจรัฐ กระทรวงแรงงานมักถูกมองเป็นกระทรวงที่มีบทบาทจำกัด ทั้งที่ต้องรับมือกับโจทย์ใหญ่และซับซ้อนที่สุดโจทย์หนึ่งของประเทศ ตั้งแต่ค่าแรงต่ำ ความเหลื่อมล้ำ ทักษะที่ไม่ทันโลก แรงงานนอกระบบ สังคมสูงวัย ไปจนถึงผลกระทบจากเศรษฐกิจแพลตฟอร์ม และล่าสุดคือ AI . ไม่เพียงถูกตั้งคำถามเรื่องบทบาท แต่ตลอดหลายปีที่ผ่านมา หน่วยงานภาครัฐที่ทำงานกับแรงงานโดยตรงยังเผชิญคำถามสำคัญหลายด้าน ตั้งแต่ความโปร่งใส ระบบธรรมาภิบาลขององค์กร ไปจนถึงคำถามว่าการดำเนินนโยบายและการกำกับดูแลต่างๆ ยึดเอาผลประโยชน์ของแรงงานเป็นตัวตั้งมากเพียงใด . คำถามคือ วิชั่นด้านแรงงานไทย นโยบายแรงงานไทย และการทำงานของกระทรวงแรงงานพร้อมแค่ไหนต่อความท้าทายเช่นนี้ . วันโอวันคุยกับ จุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน ว่าด้วยการตีโจทย์แรงงานไทยในโลกใหม่ และสำรวจบทบาทของกระทรวงแรงงานในการยกระดับคุณภาพชีวิตคนทำงาน ในวันที่ประเด็นแรงงานกลายเป็นสมการใหญ่ของเศรษฐกิจสังคมไทย .

การเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครในวันที่ 28 มิถุนายนนี้ ไม่ได้เป็นเพียงการแข่งขันว่าใครจะเป็นผู้ว่าฯ คนต่อไป แต่ยังเป็นโอกาสให้ชวนคิดต่อว่า กรุงเทพฯ ควรเดินไปในทิศทางไหน และเมืองแห่งนี้ควรถูกออกแบบเพื่อใคร . ตั้งแต่โจทย์เรื่องพื้นที่สาธารณะ ระบบขนส่ง และการกระจายอำนาจ ไปจนถึงคำถามว่าเมืองจะรองรับความแตกต่างของผู้คนได้อย่างไร รวมถึงชีวิตของคนไร้บ้านที่มักไม่ปรากฏอยู่ในวาระหาเสียง ทั้งหมดล้วนสะท้อนว่า การพัฒนาเมืองคือการตัดสินใจว่าใครบ้างจะมีสิทธิ์มีที่ทางอยู่ในเมืองแห่งนี้ . 101 In Focus สัปดาห์นี้ ชวนสำรวจ 5 บทความว่าด้วยการเลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม. ผ่านคำถามที่ลึกไปกว่าการแข่งขันทางการเมือง ตั้งแต่โจทย์ของผู้ว่าฯ คนถัดไป การเมืองกรุงเทพฯ เมืองของทุกคน การปฏิรูปโครงสร้างการบริหารเมือง ไปจนถึงชีวิตของคนไร้บ้าน เพื่อชวนมองอนาคตของกรุงเทพฯ ในฐานะเมืองที่ทุกคนควรมีส่วนร่วมกำหนด .

ค่าเงินรูเปียห์ร่วงต่ำสุดเป็นประวัติการณ์ ขณะที่นักลงทุนแห่เทขายสินทรัพย์จนเกิดปรากฏการณ์ Sell Indonesia และหุ้นก็กอดคอกันร่วงยกแผง ส่วนประชาชนทั่วไปก็ต้องดิ้นรนกับปัญหาค่าครองชีพ การว่างงาน และหนี้ท่วมหัว . เศรษฐกิจอินโดนีเซียมาถึงจุดนี้ได้อย่างไร มีโอกาสจะขยายตัวเป็นวิกฤตใหญ่ ซ้ำรอยวิกฤตเดิมที่เคยเกิดขึ้นในอดีต โดยเฉพาะวิกฤตเศรษฐกิจปี 1997-1998 (วิกฤตต้มยำกุ้ง 2540) และวิกฤตเงินเฟ้อรุนแรงปี 1965-1966 ซึ่งเคยสร้างความบอบช้ำให้อินโดนีเซีย และนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงทางการเมืองมาแล้วหรือไม่? ชวนฟังได้ใน ASEAN บ่มีไกด์ .