Join various authors in engaging readings of stories both popular and unique. This podcast offers a multilingual auditory tour through the world of imagination and wonder. Stories are grounded in Science, History, Fiction, Non-Fiction and more.
Send us Fan Mail"उठ. उभी राहा. मांडीखालचा कागद काढ नि माझ्या हातात दे. अख्खा पेपर बघतोय मी तुला.. दर पाच मिनिटांनी घडी उघडतेस नि खाली बघतेस!"काळे सरांचा शब्द वर्गात घुमला, नि पन्नास माना एकदम वर झाल्या. सहामाही परीक्षेचा गणिताचा पेपर चालू होता. काळे सर म्हणजे केंद्रावरचा दरारा. त्यांच्या नजरेखाली कॉपी करणं म्हणजे वाघाच्या गुहेत शिरणं, असं पोरं म्हणायची. नि आज त्यांच्या तावडीत सापडली होती मागच्या बाकावरची सविता.
Send us Fan Mailभगवान विष्णूची २४ वेगवेगळी रूपे असून त्यांना २४ नावेपण आहेत. विष्णूच्या सर्व २४ रूपांच्या मूर्ती एकसारख्याच दिसतात परंतु त्यांच्या चार हातांतील चार शास्त्र किंवा वस्तूंच्या स्थानामध्येच फरक असतो. प्रत्येक मांडणीला एक विशिष्ट नाव आहे. या २४ नावांच्या समूहाला एकत्रितपणे 'केशव नामावली' असे म्हणतात. भगवान विष्णूंची इतरही अनेक नावे असली तरी, या २४ नावांना विशेष महत्त्व असुन त्यांचे पठण ब्राह्मण संध्यावंदनाच्या सुरुवातीलाच करतात. कोणत्याही शुभ कार्याची किंवा पूजेची सुरुवात करताना 'आचमन' करण्याची पद्धत आहे. या आचमनादरम्यान भगवान विष्णूंच्या २४ नावांचा प्रामुख्याने उच्चार केला जातो. या सगळ्याचा विचार करता पटतं कि हिंदू मूर्तीशास्त्र हा खुप रंजक विषय आहे.
Send us Fan Mailदोघे गच्चीवर गेले. यात्रेकरूने आकाशाकडे पाहिले आणि म्हणाला, "बघ."पांडेजींनी पाहिले… आकाशात, ढगांच्या मध्ये, कैलास पर्वत दिसत होता, बर्फाने झाकलेला; चंद्र त्याच्या शिखरावर. आणि त्याच्या शिखरावर एक दिव्य सभा… शिव-पार्वती, नंदी, गण..पांडेजी थरथरू लागले. यात्रेकरू म्हणाला, "घाबरू नकोस. हे फक्त तुला दिसत आहे."
Send us Fan Mailश्रीगणेश या देवाने हा अक्षरसंच व लेखन पद्धती निर्माण केली आणि ती नागरिकांच्या वापरासाठी खूपच सोयीची ठरली. म्हणून कोणीतरी विद्वानाने या व्यवस्थेला 'देवनागरी लिपी' हे नाव दिले. या लिपीतील 'ग', 'ण', 'श' ही तीन अक्षरचिन्हे या लिपीतील इतर चिन्हांपेक्षा वेगळी आहेत. या तीन चिन्हांच्या बाराखडीतील पहिल्या स्थानी सुट्टा काना आहे.
Send us Fan Mailहार्वर्ड विद्यापीठातील एक अत्यंत बुद्धिमान मानसशास्त्रज्ञ – डॉ. एलेन लॅंगर – यांनी काहीतरी विलक्षण करण्याचा निर्णय घेतला. त्यांना टाइम ट्रॅव्हल करायचे होते, पण कोणत्याही मशीनशिवाय..!!
Send us Fan Mailसंपत्ती वाढणं-टिकणं, आजार बरे करणं, संकटं, समस्या, यासाठी अशिक्षित लोकांबरोबरच, सुशिक्षित लोकही भोंदूगिरी, तंत्र-मंत्र, काळी जादू, जारण-मारणाचा आधार घेत असतात. अगदी अशीच ही घटना.
Send us Fan Mailआपल्या मनासारखं वागणाऱ्या माणसावर कुणीही प्रेम करतं. *अवघड असतं त्याच्यावर प्रेम करणं, त्याला समजून घेणं, जेंव्हा तो आपल्या मनासारखं वागत नसतो..!!*
Send us Fan Mailहिंदू धर्मात तुळशीला अत्यंत वंदनीय आणि मोक्षदायिनी मानले गेले आहे. भगवान विष्णूंची कोणतीही पूजा तुळशीच्या पानाशिवाय पूर्ण होत नाही. परंतु हीच पावन वनस्पती विघ्नहर्ता गणपतीच्या पूजेत मात्र निषिद्ध मानली जाते. शास्त्रात स्पष्ट वचन आहे — ‘न तुलस्या गणाधिपं' म्हणजे, गणपतीला तुळस वाहू नये. यामागे नेमकी कोणती कथा आहे आणि त्या कथेमागे कोणते गूढ आध्यात्मिक मर्म दडलेले आहे, ते आपण सविस्तर समजून घेऊया.
Send us Fan Mailसिक्स्थ सेन्स' ही अलौकिक शक्ती नसून शरीरातील अंतर्गत संवेदना, पूर्वानुभव आणि मेंदूच्या जलद अंदाज प्रक्रियेचा परिणाम आहे.इंटरोसेप्शन व प्रोप्रिओसेप्शनमुळे भूक, तहान, संतुलन, भावना आणि अस्वस्थतेची जाणीव होते. या संवेदनांचा मानसिक आरोग्य, मूड स्विंग्स, चिंता, नैराश्य आणि खाण्याच्या विकारांशी संबंध आहे. मेंदू सूक्ष्म संकेतांचे विश्लेषण करून अंतर्ज्ञान तयार करतो; मात्र ते नेहमी अचूक असेलच असे नाही.
Send us Fan Mailरेल्वे स्टेशनवर दररोज एक वृद्ध व्यक्ती एकच तिकीट खरेदी करायची... पण कधीच ट्रेनमध्ये बसायची नाही. २५ वर्षांनंतर त्याचे कारण समजले.सकाळचे ठीक ७ वाजून १० मिनिटे झाले होते. स्टेशनवर चहावाल्यांचा आवाज, कुलींची धावपळ, शिट्टीचा आवाज आणि याच गर्दीत पांढरा कुर्ता-पायजमा घातलेला एक वृद्ध माणूस तिकीट खिडकीवर सर्वात आधी उभा असायचा."एक सिंगल तिकीट... शिवपूरपर्यंत."क्लर्क तिकीट द्यायचा, वृद्ध माणूस खिशातून पैसे काढायचा, तिकीट अशा प्रकारे हातात धरायचा जणू ती कोणती मौल्यवान ठेव आहे... त्यानंतर प्लॅटफॉर्म नंबर दोनच्या सर्वात शेवटच्या बाकावर जाऊन बसायचा.ट्रेन यायची..., दरवाजे उघडायचे..., लोक चढायचे-उतरायचे...पण तो कधीच ट्रेनमध्ये बसायचा नाही.
Send us Fan Mailमुल्ला नसरुद्दीनच्या एका वाक्यावरून वजीराने त्याच्यावर बदनामीचा खटला भरला. कोर्टात मुल्लाने अगदी नम्रपणे माफी मागितली, तेव्हा वजीराला वाटलं, “चला, आज हा माझ्यासमोर नमला!” पण मुल्ला काही गप्प बसणारा नव्हता. निघता निघता त्याने अशी एक भन्नाट युक्ती केली, की न्यायाधीशांनाही त्याला उत्तर द्यावंच लागलं. आणि मग मुल्ला वजीरासमोर गेला… थांबला… आणि फक्त तीन शब्द बोलला! ते तीन शब्द ऐकून वजीराची जी अवस्था झाली, ती ऐकण्यासाठी ही मजेशीर गोष्ट नक्की ऐका!
Send us Fan Mailएका तिकिटावर १०,००० तासांचा विमान प्रवास आणि ३ कोटी मैलांची रपेट: स्टीव्हन रॉथस्टीनची अजब 'लाईफस्टाईल' ३ कोटी मैल. हे अंतर म्हणजे पृथ्वीपासून चंद्रापर्यंत तब्बल ६० फेऱ्या मारण्यासारखं आहे. एका सामान्य माणसाने हे अवाढव्य अंतर केवळ विमानाने पार केलं, आणि विशेष म्हणजे यासाठी त्याने आयुष्यात फक्त एकदाच पैसे मोजले होते.
Send us Fan Mailएका झऱ्याला वाहताना एक दिवस एक मोठं वाळवंट आडवं आलं. ते पार करण्याचा विचार करूनच झरा घाबरला. तेवढ्यात वाळूचा एक कण त्याला म्हणाला, “तुला हे वाळवंट पार करायचं असेल, तर तुला स्वतःलाच बदलायला लागेल!” झरा दचकला—“स्वतःला बदलायचं? पण मग मी झरा कसा राहणार?” पुढे त्याने जे केलं, त्यामुळे तो झरा तर राहिला नाही… पण त्याचं अस्तित्व संपलंही नाही! असं नेमकं काय घडलं?=========
Send us Fan Mailतुर्कस्तानचा राजा कादिर हसन आणि घोडा विकणारा हबीब यांची ही गोष्ट एका साध्या व्यवहारातून एक विलक्षण सत्य उलगडते.राजाला घोड्याची किंमत पाचशे ते हजार मोहरा वाटत असताना हबीब मात्र पाच हजार मोहोरांवर ठाम असतो.आपल्या घोड्याची किंमत सिद्ध करण्यासाठी हबीब जे करतो, ते ऐकून तुम्हालाही क्षणभर आश्चर्य वाटेल.शेवटी राजालाच आपल्या अंदाजापेक्षा दुप्पट किंमत मोजावी लागते.ही गोष्ट कदाचित शेवटी तुम्ही स्वतःलाच एक प्रश्न विचारते —“आपली किंमत इतरांनी ठरवावी, की आपल्याला स्वतःची किंमत माहीत असावी?”
Send us Fan Mailसकाळी सूर्य पूर्वेला उगवतो, तेव्हा सूर्यफूलही पूर्वेकडे तोंड करून उभं असतं. दिवसभर सूर्य आकाशातून पूर्वेकडून पश्चिमेकडे सरकत जातो… आणि त्याच्याबरोबर हे फूलही हळूहळू आपली दिशा बदलतं. संध्याकाळी ते पश्चिमेकडे वळलेलं दिसतं. पण गंमत अशी की, दुसऱ्या दिवशी सकाळी सूर्य उगवण्याआधीच ते पुन्हा पूर्वेकडे तोंड करून तयार असतं!हे फूल असं का करतं? सूर्याचा पाठलाग करण्यासाठी त्याला दिशा कोण सांगतं? आणि सगळ्यात आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे—रात्रीच्या अंधारात सूर्य नसतानाही ते सकाळची दिशा ओळखतं तरी कसं?
Send us Fan Mailवैद्यकीय महाविद्यालयात शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी मानवी शरीररचनेचा (Anatomy) अभ्यास हा अत्यंत महत्त्वाचा भाग असतो. शरीरातील हाडे, स्नायू, रक्तवाहिन्या, नसा, अवयव आणि त्यांची रचना समजून घेण्यासाठी विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष मानवी शरीराचा अभ्यास करावा लागतो. त्यामुळे शवविच्छेदन हा वैद्यकीय शिक्षणाचा अविभाज्य भाग मानला जातो. मात्र काही शतकांपूर्वी वैद्यकशास्त्राचा अभ्यास करणाऱ्यांसमोर एक मोठीच समस्या होती. मानवी शरीराच्या अंतर्गत रचनेचा अभ्यास करायचा, पण त्यासाठी मृतदेहच मिळत नव्हते.
Send us Fan Mailश्रावण महिन्यात प्रत्येक दिवसाला वेगळे महत्त्व आहे हे आपल्याला माहित आहेच. श्रावणी सोमवार, मंगळागौर, बुध-बृहस्पती पूजन झाल्यावर येतो तो श्रावणी शुक्रवार. श्रावणातील प्रत्येक शुक्रवारी जिवतीचे म्हणजेच जरा-जिवंतिका पूजन केले जाते. श्रावणी शुक्रवारी जिवतीच्या पूजनासह वरदलक्ष्मीचेही व्रत केले जाते. तर आज हे वरदलक्ष्मी व्रत जाणून घेऊया.
Send us Fan Mailपंडितजी भगवान श्रीकृष्णाचे भक्त आहेत. त्यांचेकडे एक फोटो आहे श्रीकृष्णाचा. त्यातील भाव त्यांना जिवंत वाटत असे.एकदा त्यांनी का त्यांच्या मुलाने नवे घर घेतले होते. तिथे जाण्यासाठी गडबड चालली होती. पण त्या गडबडीत तो फोटो कुठेतरी गळबटला.. सापडेनासा झाला. पंडितजी अस्वस्थ झाले. "मेरा कान्हा मुझसे रूठ गया"... असेच सारखे सारखे म्हणत होते.
Send us Fan Mailमी चालत असताना माझ्या वाटेत एका विजेच्या खांबावर एक छोटासा कागदाचा तुकडा झुलत होता. त्यावर काय लिहिलंय याची उत्सुकता मला झाली आणि मी जाऊन वाचलं.त्यावर लिहिलं होतं:"माझं ५० रुपये हरवलं आहे. कुणाला मिळालं असेल तर कृपया या पत्त्यावर परत द्यावं. मला नीट दिसत नाही." – आणि एक पत्ता दिला होता.
Send us Fan Mailन्यूयॉर्कमध्ये राहणाऱ्या मुलाला आईने विचारलं, “घरचं लोणचं पाठवू का?”त्याने क्षणाचाही विचार न करता उत्तर दिलं—“नको गं, इथे सगळं मिळतं!”तीन वर्षांनी त्याने मानसशास्त्रातला एक विचार वाचला… आणि आईच्या त्या साध्याशा प्रश्नाचा अर्थच बदलून गेला.त्याला उमगलं—त्या २०० ग्रॅम लोणच्यात फक्त लोणचं नव्हतं; आणखी बरंच काही सात समुद्र पार करून त्याच्यापर्यंत पोहोचणार होतं.मदत नाकारताना आपण नकळत आणखी काय नाकारतो?सत्य कळल्यावर… कदाचित ‘नको' म्हणण्याआधी तुम्ही एकदा नक्की थांबून विचार कराल.========
Send us Fan Mailकृष्णाच्या जन्माच्या रात्री मथुरेत मुसळधार पाऊस कोसळत होता. तुरुंगाचे दरवाजे आपोआप उघडले आणि वसुदेव कृष्णाला टोपलीत घेऊन यमुनेकडे निघाले. दुथडी भरून वाहणारी यमुना कृष्णाच्या चरणांशी येऊन शांत झाली आणि शेषनागाने फण्यांचं छत्र धरून त्याचं रक्षण केलं. वसुदेवांनी कृष्णाला गोकुळात पोहोचवलं आणि परत तुरुंगात आले. कंसाला मात्र कृष्ण मथुरेतच असल्याचं वाटत होतं. पण ज्याला तो शोधत होता, तोपर्यंत कृष्ण गोकुळात सुरक्षित पोहोचला होता!===========
Send us Fan Mailएक कोरा चेक… आणि त्याच्या बदल्यात चक्क एक लाख रुबल्स!समोर होता बँकेचा कॅशियर… आणि पैसे काढून दाखवण्याचं आव्हान होतं खुद्द स्टॅलिनचं!वुल्फ मेसिंगने हा विलक्षण प्रयोग खरंच यशस्वी केला होता का?तो जागतिक कीर्तीचा हिप्नॉटिस्ट होता. भल्याभल्यांच्या मनावर ताबा मिळवण्याची कला त्याला अवगत होती. त्याच्या आयुष्याभोवती अनेक एक गूढ आख्यायिका विणलेल्या आहेत.स्टॅलिनलाही चकित करणाऱ्या वुल्फ मेसिंगच्या आयुष्याची ही विलक्षण कथा ऐका…
Send us Fan Mailत्या संताला लोक प्रतिपरमेश्वरच मानू लागले होते.त्यामुळे चिंतेत पडून परमेश्वराने ठरवलं की आता याला काहीतरी दैवी शक्ती दिलीच पाहिजे. “लोकांना माणुसकीची ताकद कळली, तर माझ्या दैवी शक्तीचं काय?”फकिराने कधी तशी कामनाही केलेली नसताना परमेश्वर त्याला प्रसन्न झाला, त्याच्यापुढे प्रकट होऊन वर माग म्हणू लागला.फकीर म्हणाला, परमेश्वरा, मागण्यासारखा तर तूच होतास. मी तुलाही मागितलं नाही, तर ही सगळी दैवी शक्तीची माया मी कशाला मागून घेईन?
Send us Fan Mail"आई... तुम्ही जेवलात ना?" वैशालीने सहजच विचारलं.समोर बसलेल्या सुमित्रा काकूंनी हलकंसं हसत उत्तर दिलं, "हो गं सूनबाई... पोटभर जेवले."पण वैशाली स्वयंपाकघरात गेली, तर सिंकमध्ये ठेवलेल्या स्टीलच्या ताटाकडे तिचं लक्ष गेलं. ताटात अर्धी कोरडी पोळी, थोडंसं पाणी... आणि भाजीला तर हातही लावलेला नव्हता.पहिल्या दिवशी तिला वाटलं, कदाचित तब्येत बरी नसेल...पण दुसऱ्या दिवशीही तेच...तिसऱ्या दिवशीही तेच...आता मात्र तिच्या मनात प्रश्नांचं वादळ उठलं.आई रोज "पोटभर जेवले" असं का सांगतात...?
Send us Fan Mail"सूनबाई... या घराच्या चाव्या तुला तेव्हाच देईन, जेव्हा तू माझी एक अट मान्य करशील."नववधू स्वराने आश्चर्याने आपल्या सासूबाई सुमनताई यांच्याकडे पाहिले.तिच्या मनात विचार आला, "कदाचित सासूबाई घराचे नियम सांगतील... पहाटे लवकर उठायचं, डोक्यावर पदर घ्यायचा किंवा कुणाशी मोठ्या आवाजात बोलायचं नाही."स्वरा हळूच म्हणाली,"हो सासूबाई. तुमची प्रत्येक गोष्ट मी मान्य करेन."
Send us Fan Mailजयश्रीबाईंनी सुरेश भटांना विचारले..., त्यांची माफी मागितली.., सुरेशभाऊ नुसतेच हसले..., गाडी सुटणार तेव्हढ्यात सुरेश भाऊंनी एक कागद जयश्री ताईंच्या हातात ठेवला..!"हे घ्या आपले गाणे..! आपली व्यावहारिक अडचण मला समजते जयश्रीताई.., पण त्याचे काय आहे..., काव्य ही एक दैवी देणगी आहे..! प्रतिभेचा हुंकार आहे.., याला काळ.., काम.., वेगाची बंधने लागू पडत नसतात.., सुचले तर आत्ता लगेच नाही तर जेव्हा सुचेल तेव्हा असे हे काम असते...!आज भल्या पहाटेच हे गाणे सुचले मला.., हातासरशी लिहून टाकले...!”
Send us Fan Mailहळूहळू खात्री पटायला लागते की लोकांनी पत्रिकेतील सूचना गंभीरपणे घेतली आहे. आपणही पाकीट खिशातून काढत नाही. उलट मनात यजमानांचं कौतुक सुरू होतं. किती छान विचार आहे. शेवटी लग्न म्हणजे माणसांनी एकत्र येणं. पैशाचा व्यवहार कशाला? माझ्यातला समाजसुधारक नुकताच जन्म घेत असतो आणि तेवढ्यात हॉलच्या प्रवेशद्वारातून ती येते.प्रत्येक लग्नात ती असते. कधी आत्या. कधी मावशी. कधी आईच्या मामाच्या मुलाची बायको. नातं काहीही असो, तिच्या चालण्यातून एक गोष्ट स्पष्ट असते—आजच्या कार्यक्रमात काही निर्णय घेण्याचा अधिकार तिने स्वतःकडे राखून ठेवलेला आहे. आणि तिच्या हातात असतो एक भला मोठा खोका!
Send us Fan Mailसारंग आधीच प्रचंड मानसिक तणावात होता. त्याचा पुण्यातला कन्स्ट्रक्शनचा व्यवसाय बुडण्याच्या मार्गावर होता. आज सोलापूरमध्ये दुपारी दोन वाजता त्याची एका सरकारी अधिकाऱ्यासोबत अत्यंत महत्त्वाची मिटिंग होती. एक मोठा प्रोजेक्ट मिळवण्यासाठी तो तब्बल पन्नास लाखांची लाच देणार होता. हे काम बेकायदेशीर होते, पण स्वतःची कंपनी वाचवण्यासाठी त्याने हा चुकीचा मार्ग निवडला होता. त्याच्या पत्नीने, 'गौरी'ने सकाळी आग्रह केला होता, "सोलापूरला जाताय तर वाटेत अक्कलकोटला स्वामींचे दर्शन घेऊन जा." केवळ तिच्या समाधानासाठी, कसलीही श्रद्धा नसताना सारंग मंदिरात आला होता.
Send us Fan Mailआधी जेवणाच्या टेबलावर महेंद्रजी एखादा मजेशीर किस्सा सांगत असत. आता, सर्वजण शांतपणे जेवण आटपून आपापल्या खोलीत निघून जात.सर्वात मोठा बदल आरुषमध्ये झाला होता.त्याने आजोबांच्या खोलीत जाणे जवळपास बंद केले होते. त्याला वाटायचे की आजोबा आता त्याच्यावरही रागवले आहेत.एके दिवशी शाळेत त्याला "माझा सर्वोत्तम मित्र" या विषयावर निबंध लिहायचा होता.त्याने लिहिले—"आधी माझे सर्वोत्तम मित्र माझे आजोबा होते. आता ते माझ्याशी बोलत नाहीत. कदाचित माझ्याकडूनही काही चूक झाली असेल."
Send us Fan Mailरिटायर झाल्यानंतर त्यांना वाटलं, आता आपली कोणालाच गरज नाही.. पण सुनेने असा एक निर्णय घेतला की त्यांच्या आयुष्याची दिशाच बदलली. निवृत्ती म्हणजे शेवट नाही… स्वतःला पुन्हा शोधण्याची वेळ असते ही...
Send us Fan Mailकॅप्टन उरी बार-लेव्ह ॲमस्टरडॅमहून न्यूयॉर्कला जाणाऱ्या एल -अलच्या प्रवासी विमानाचे उड्डाणाची तयारी करत होते. या फ्लाईट्ची (El Al Flight 219 ) सुरुवात तेल अवीवहून झाली होती आणि ॲमस्टरडॅम हा त्यातील दुसरा टप्पा होता.उड्डाणापूर्वी शिफोल विमानतळावरील एका सुरक्षा अधिकाऱ्याने बार-लेव्ह यांना 'चार प्रवासी संशयास्पद दिसत आहेत' असं सांगितलं. त्यापैकी दोघांकडे सेनेगलचे पासपोर्ट होते आणि त्या दोन्ही पासपोर्टचे क्रमांक सलग होते. उरलेल्या दोघांकडे होंडुरासचे पासपोर्ट होते. विशेष म्हणजे या चौघांनीही विमानाची तिकीटं अगदी शेवटच्या क्षणी काढली होती.
Send us Fan Mailत्या दिवशी जेव्हा ते तिथून निघण्याच्या तयारीत होते, तेव्हा हिरोशिमावरील आकाशाचे स्वरूप अचानक बदलले. यामागुची यांनी वर पाहिले असता, त्यांना अमेरिकेचे B-29 हे बॉम्बर विमान आकाशातून उडताना दिसले. त्यातून पॅराशूटला जोडलेली एक छोटी वस्तू खाली सोडलेली होती. काही क्षणांतच, आकाशात एक प्रखर लख्ख प्रकाश पसरला. नंतर त्यांनी याचे वर्णन एखाद्या प्रचंड मॅग्नेशियम फ्लेअरच्या तीव्र झगमगाटा सारखे केले. स्वतःचा बचाव करण्यासाठी त्यांनी एका खड्ड्यात उडी मारली, पण त्या स्फोटाच्या प्रचंड धक्क्याने ते जमिनीवरून वर उचलले गेले. स्फोटाच्या लाटेने त्याना हवेत भिरकावले आणि जवळच असलेल्या शेतात फेकून दिले.
Send us Fan Mailजगातला सर्वात मोठा महासागर म्हणजे प्रशांत महासागर. पृथ्वीच्या पृष्ठभागाचा जवळजवळ एक तृतीयांश भाग या महासागराने व्यापला आहे. पण याच प्रशांत महासागरात मेक्सिकोत मासेमारी करणारा जोसे साल्वाडोर अल्वारेंगा. त्याच्याकडे होती एक फक्त ७ मीटर लांबीची नाव,.त्यात ८००० किमीचा अपघाताने घडलेला थरारक प्रवास, जीव वाचवण्याची धडपड. तब्बल ४३८ दिवस भरकटत राहिला एकट्याने एवढ्या मोठ्या समुद्रात जिंवत राहणे म्हणजे चमत्कारच नव्हे का?
Send us Fan Mailरशियाचा हुकूमशहा आपल्या खोलीत बेशुद्ध पडला होता… पण बाहेर उभ्या असलेल्या कुणाचीही आत जाण्याची हिंमत होत नव्हती. ज्याच्या एका शब्दाने माणसं तुरुंगात जायची, त्याच्यासाठी डॉक्टरांना बोलवायचं की नाही, हे ठरवायलाही सगळे घाबरत होते. भीती इतकी होती की लोकांनी स्वतःचा विचार करणंच सोडून दिलं होतं. ही गोष्ट आहे स्टालिनची… आणि त्याने उभी केलेल्या “होयबा” व्यवस्थेची. कारण सगळेच हो म्हणायला लागले, की खरं बोलणारं कुणी उरत नाही.=========
Send us Fan Mailजगातला सर्वात मोठा महासागर म्हणजे प्रशांत महासागर. याच महासागरात, मेक्सिकोच्या किनाऱ्यावर मासेमारी करणारा होता जोसे साल्वाडोर अल्वारेंगा. त्याच्याकडे होती फक्त सात मीटर लांबीची एक छोटीशी नाव.एका दिवशी मासेमारीला गेलेला अल्वारेंगा वादळात सापडला. नाव भरकटली… इंजिन बंद पडलं… संपर्क तुटला… आणि सुरू झाला असा प्रवास, ज्याची त्याने कल्पनाही केली नव्हती.ना जमीन, ना माणूस… ना अन्नाची शाश्वती, ना पिण्याचं पाणी. चारही बाजूंनी फक्त अथांग समुद्र.वादळं आली, भूक-तहान लागली, निराशा आली… पण जगण्याची इच्छा कायम राहिली.अशा अथांग समुद्रात ४३८ दिवस एकट्याने जिवंत राहणं… हा चमत्कारच नाही का?
Send us Fan Mailप्रिय चंदू.जीवनाचा मळा आपण शिंपावा. उगवलं तर उगवलं. मग कुठल्याही क्षेत्रात तू ऐस. वैमानिक ऐस अगर हमाल ऐस. बोजा टाकायचाच आहे तर तो आनंदाने टाकावा. वैतागाच्या ठिणग्या लगेच पायाखाली विझवाव्या. My dear boy, whose deaths are justifiable?परवा मुंबईत गोळीबारात माणसं मेली. आणि हिरोशिमा? त्याबद्दल लिहायला हवं का?ज्या दिवशी जन्माला येणं justifiable होईल त्या दिवशी आपण मरणाचं justification शोधत बसू. पण आज हाती आलेल्या क्षणाचं सोनं करायचं आहे.
Send us Fan Mail"परतफेडीची संधीच न ठेवता केलेली मदत हे उपकार होतात. ते कोणालाही आवडत नाहीत". "तुम्ही त्यांना फूल ना फुलाची पाकळी म्हणून परतफेडीची संधी दिलीत. बरोबरीला आणलंत." "प्रेम फक्त बरोबरीच्या नात्यातच जन्मू शकतं! माणसाला असं वाटायला हवं की ‘मीसुद्धा या नात्यात काहीतरी देतोय."
Send us Fan Mailही कथा फक्त कंदिलाची नाही.आपण अनेकदा दुसऱ्यांच्या ज्ञानावर, दुसऱ्यांच्या अनुभवावर, दुसऱ्यांच्या विचारांवर किंवा दुसऱ्यांच्या मतांवर जगत असतो. पण तो उजेड कायमचा नसतो. एखाद्या क्षणी तो विझतो... आणि मग आपल्यालाच अंधारात चाचपडावं लागतं.म्हणूनच भगवान बुद्धांनी सांगितलेला एक सुंदर संदेश आजही तितकाच महत्त्वाचा आहे—"अत्त दीपो भव."
Send us Fan Mailआपल्या आयुष्याच्या अखेरच्या काळात हिटलर जमिनीच्या ५० फुट खाली बनलेल्या बंकरमध्ये राहात होता. फक्त आपली लाडकी कुत्री ब्लाँडीला फिरवायला कधीकधी चॅन्सलरी बागेत जायचा तेव्हा चारी बाजूला बाँम्बमुळे उद्ध्वस्त झालेल्या इमारतींचे अवशेष पडलेले असायचे. २५ एप्रिल १९४५ नंतर हिटलरच्या आयुष्याचं एकच ध्येय होतं, स्वतःच्या मरणाची तयारी करणं.
Send us Fan Mailआटपाट नगर होतं. तिथे एक शेतकरी होता. त्याच्या शेतात एक नागाचं वारूळ होतं.श्रावणमास आला. नागपंचमीचा दिवस उजाडला. वारुळात जी नागाची नागकुळं होती, त्यांना नांगराचा फाळ लागला........जशी नागीण शेतकरी कुटुंबावर प्रसन्न झाली, तशी तुम्हा-आम्हांवरही प्रसन्न होवो. ही साठा उत्तरांची कहाणी, पाचा उत्तरी सुफळ संपूर्ण!”
Send us Fan Mail"ज्ञानियाचा वा तुक्याचा, तोच माझा वंश आहे,माझिया रक्तात थोडा, ईश्वराचा अंश आहे…”असं आपल्या कवितेतून सांगणारे कवी, गीतकार आणि साहित्यिक ग. दि. माडगूळकर यांच्या लेखणीतून अनेक अजरामर गाणी जन्माला आली. त्यापैकीच एक गीत म्हणजे—“घन घन माला नभी दाटल्या,कोसळती धारा…”पावसाळ्याचं नितांत सुंदर चित्र डोळ्यांसमोर उभं करणारं हे गीत आजही तितकंच ताजं वाटतं. चला, ऐकूया ‘घन घन माला नभी दाटल्या' या प्रसिद्ध गीताची कहाणी.
Send us Fan Mailताईत असो की जादूची कांडी, इच्छा मागताना जरा जपूनच! कारण आपल्याला काय हवंय हे कळतं; पण ते मिळाल्यावर काय होईल, याचा अंदाज नेहमीच येतो असं नाही. प्रत्येक इच्छा पूर्ण होणं आपल्यासाठी चांगलीच ठरेल असं नाही. कधी कधी हवी असलेली गोष्ट मिळते खरी, पण तिची किंमत मात्र, कल्पनेपेक्षा कितीतरी जास्त निघते. म्हणून जे आहे त्यात समाधान मानणं आणि काही मागण्याआधी जरा विचार करणं—हेच खरं शहाणपण!प्रारब्धात किंवा नियतीत ढवळाढवळ करणे फार महागात पीडीयू शकते.....!
Send us Fan Mailएक तरुण देवाच्या भक्तीत इतका रमला की त्याने जगातल्या सगळ्या सुखांकडे पाठ फिरवली. देवाने त्याला एकच काम दिलं—“मला एक पेला पाणी आण.” पण पाणी आणायला गेलेला तो एका सुंदर मुलीच्या घरी अडकला…म्हातारपणी देवासमोर पोहोचल्यावर त्याने विचारलं, “मला परत का पाठवलंस?”देवाने त्याला जे सांगितलं, ते ही गोष्ट ऐकल्यावर कदाचित आपल्यालाही काही गोष्टी नव्याने कळतील.
Send us Fan Mailआपल्या माणसांच्या चुका, सवयी लगेच डोळ्यात भरतात… पण त्यांच्यातलं चांगलं किती वेळा दिसतं? एकदा जरा न्यूट्रल होऊन बघा, माणूसच वेगळा दिसायला लागतो! इतरांकडे पाहण्याची ही नजर हळूहळू स्वतःकडेही वळते. मग कळतं—आपणही काही कमी नाही… आणि काही परफेक्टही नाही! चला, या मजेदार Neutral Thinking Game चा अनुभव घेऊया.=========
Send us Fan Mailऑस्ट्रेलियाच्या विस्तीर्ण आणि निर्जन अशा 'आउटबॅक' प्रदेशात लाखो उंट मुक्तपणे फिरत असतात. पण मध्य-पूर्वेकडील प्रदेशाची ओळख असलेल्या या प्राण्यांचे इथे इतक्या मोठ्या संख्येने असणे कसे शक्य झाले?खरं सांगायचं तर, मला तिथे उंट दिसण्याची अजिबात अपेक्षा नव्हती.पण, यांची येथील सध्याची संख्या १० ते १२ लाखांच्या दरम्यान आहे आणि ही संख्या दर आठ-नऊ वर्षांनी दुप्पट होत असल्याचे सांगितले जाते. खरे तर, तो महामार्ग म्हणजे ‘उंटांची एक अखंड मिरवणूकच‘ का नाही म्हटली जात, याचेच आश्चर्य वाटते. मग, मुळचे इथले नसलेले प्राणी इतके प्रचंड संख्येने इथे नेमके आले कसे? हेच ऐकुया या गोष्टीत..!
Send us Fan Mailमी माझ्या खिडकीजवळच्या जागेवर बसलो होतो, तेवढ्यात साधारण सात वर्षांचा एक छोटा मुलगा त्याच्या वडिलांचा हात धरून माझ्या शेजारी आला.तो हळूच म्हणाला,“काका… जर तुमची हरकत नसेल, तर मला खिडकीजवळ बसता येईल का?”मी उत्तर देण्याआधीच त्याचे वडील म्हणाले ,“सर, मला माफ करा. कृपया तुम्हाला काही बंधन वाटून घेऊ नका. तो विमानतळावर आल्यापासून खिडकीजवळ बसण्याचा हट्ट करत आहे. तुम्हाला तुमची जागा ठेवायची असेल, तरी काही हरकत नाही.”मी हसत म्हणालो,“ही जागा आता तुझी आहे, चॅम्प!”क्षणातच त्या मुलाचा चेहरा आनंदाने उजळून निघाला.
Send us Fan Mailस्वर्गातून पृथ्वीकडे पाहताना एकादशी देवीच्या मनात एक वेगळाच संघर्ष सुरू होता. संपूर्ण जगात तिचे भक्त अन्नाचा एक कणही न खाता, स्वतःला कष्ट देऊन तिचे कडक व्रत पाळत होते. पण तिची नजर जेव्हा पुरीच्या श्रीक्षेत्र धामावर पडली, तेव्हा तिथे तिला वेगळेच दृश्य दिसले. तिथे उपवासाची कोणतीही सक्ती नव्हती, तर आनंदाचे आणि उत्साहाचे वातावरण होते. "माझे एवढे कडक व्रत सगळे जग पाळते, मग पुरीचे लोक असे काय वेगळे करतात की ते माझे नियम मोडत आहेत?" या विचाराने देवीच्या मनात थोडासा अहंकार आणि राग जागा झाला.
Send us Fan Mailएक भक्त होता. भगवान शंकरांनी त्याच्यावर प्रसन्न होऊन त्याला इच्छापूर्ती करणारा शंख दिला. पण त्याच वेळी त्याच्या नजरेस पडला त्याहून मोठा महाशंख, आणि त्याचा लोभ जागा झाला. हा महाशंख प्रत्येक गोष्ट दुप्पट देण्याचं वचन द्यायचा... पण त्याचं एक गुपित होतं. त्या गुपिताच्या नादात भक्ताने स्वतःच्या हातचं सुखही गमावलं. शेवटी त्याला असा धडा मिळाला की तो ऐकून तुम्हालाही हसू आवरणार नाही. चला तर मग, ऐकूया ही धमाल आणि विचार करायला लावणारी गोष्ट – दोन महाशंख!
Send us Fan Mailइंडोनेशियाची राजधानी जकार्ता हे तुमारे तीन कोटी लोकसंख्येचे महानगर आहे. दक्षिण-पूर्व आशियातील महत्त्वाच्या आर्थिक आणि व्यापारी केंद्रांमध्ये त्याची गणना होते. पण अनेक दशकांपासून या महानगरावर एक अदृश्य संकट घोंघावत आहे. जकार्ताची जमीन हळूहळू खचत चालली आहे. काही भागातील जमीन गेल्या काही दशकांत चार मीटर पेक्षाही अधिक खाली गेली असून काही ठिकाणी आजही १० ते २० सेंटीमीटर प्रती वर्ष या वेगाने ती खचत आहे. त्यामुळे या देशावर राजधानी बदलण्याची नौबत आली आहे.
Send us Fan Mailमुंग्यांची महावसाहत वैज्ञानिक कुतूहलाचा विषय असली तरी ती पर्यावरणासाठी मोठे आव्हानही आहे. अर्जेंटाईन मुंग्या आक्रमक परकीय प्रजाती मानल्या जातात. त्या जिथे जातात तिथे स्थानिक मुंग्यांच्या प्रजातींचा विस्थापित करतात. अन्नस्रोतांवर ताबा मिळवतात आणि जैवविविधतेला धोका निर्माण करतात.
Send us Fan Mailआपल्या सगळ्यांच्याच मनात कधी ना कधी असे विचार येतात, की ते कुणाला सांगायचं ही धाडस होत नाही. मग वाटतं, "आपण इतके वाईट आहोत का? मनात असे विचार आले म्हणजे आपण पापी ठरलो का?" हाच प्रश्न एका शिष्याच्या मनाला इतका पोखरत होता की तो थेट गुरुदेवांकडे गेला आणि म्हणाला, "मला शिक्षा द्या!" पण गुरुदेवांनी शिक्षा केली नाही. ते त्याला एका विषारी रोपट्यापाशी घेऊन गेले आणि एक असा प्रश्न विचारला, ज्यामुळे शिष्याच्या डोळ्यांत क्षणात प्रकाश पडला. तो प्रश्न नेमका काय होता?
© 2020-2026 Ivy Podcast Discovery LLC
