Life of Stories

Send us Fan Mailजगातील अजेय समजला जाणारा एक तलवारबाज योद्धा... पण त्याची झोप उडवली एका छोट्याशा उंदराने! तलवार चालली, घरातील सामान तुटलं, पण उंदीर काही हाती लागेना. ही बातमी ऐकून मांजरीसुद्धा घाबरल्या. शेवटी मार्जार राणी स्वतः मैदानात उतरली आणि एका क्षणात सगळा खेळ संपवला. तेव्हा ती हसून म्हणाली, "उंदीर मारणं हे योद्ध्यांचं काम नसतं आणि तलवार हे उंदीर मारण्याचं हत्यार नाही!" ऐका, एका उंदराने अजेय योद्धा आणि संपूर्ण मांजरसमाजाला कसं हैराण करून सोडलं, ही भन्नाट झेनकथा.

Send us Fan Mailकैकयच्या अश्वपती सम्राटाची मुलगी कैकेयी राजा दशरथांची तिसरी बायको होती. ती खूपच देखणी आणि साहसी देखील होती. कदाचित या कारणामुळेच राजा दशरथांचे  तिच्यावर जास्त प्रेम होते. लग्नानंतर पाठराखीण म्हणून कैकेयीची ही दासी तिच्यासोबतच अयोध्येस आली होती.राणी कैकेयी आणि दासी मंथरा ह्या दोघी कैकय देशातील होत्या. मंथरा, राणी कैकेयीची लहानपणापासुन परिचयाची व अतिशय विश्वासू दासी होती. कैकेय देशाच्या राजा अश्वपती यांचा एक भाऊ होता, ज्याचे नाव बृहदश्व होते. त्याला एक मोठ्या डोळ्यांची मुलगी रेखा नावाची मुलगी होती.  ती लहानपणापासूनच कैकेयीची मैत्रीण होती. ती राजकन्या तर होतीच त्याच बरोबर बुद्धिवान सुद्धा होती. लहान वयातच तिला एक आजार झाला. या आजारात तिचं सर्वांग घामाने चिंब व्हायचे, त्यामुळे तिला खूप तहान लागायची.

Send us Fan Mailवामन अवतार कथेत बळीराजाकडे श्रीविष्णू भिक्षेमध्ये तीन पावले भूमी मागतात. बळी त्यांना तीन पावले जमीन देण्याचे वचन देतो. मग वामन रूपातील विष्णू एका पावलात स्वर्ग व दुसऱ्या पावलात पृथ्वी व्यापल्यावर आता “तिसरे पाऊल कोठे ठेवू?” असे विचारतात. सत्यवचनी राजा बळीवर धर्मसंकट ओढवते. देण्यास काहीच जागा शिल्लक राहिली नाही, परंतु तरीही जर दिलेल्या वाचनाला जागलो नाही तर तो अधर्म ठरेल असा विचार करून शेवटी राजा बळी वामनासमोर आपले डोके धरतो व आपल्या डोक्यावर तिसरे पाऊल ठेवावे, अशी विनंती करतो. वामन अगदी तेच करतो आणि राजा बळीला पाताळात ढकलतो.

Send us Fan Mailपृथ्वीवरील पाण्याचा साठा सुमारे ४.५ अब्ज वर्षे जुना आहे. हा पाण्याचा साठा अगदी आपल्या सूर्यमालेच्या निर्मितीच्या काळापासून अस्तित्वात आहे आणि तो थेट सूर्यापेक्षाही जुना असू शकतो. पृथ्वीवर पाणी कसे आणि केव्हा आले?संशोधकांच्या मते, पृथ्वीच्या निर्मितीच्या वेळी किंवा त्यानंतर लगेचच धूमकेतू आणि लघुग्रहांच्या माध्यमातून हे पाणी पृथ्वीवर आले. पृथ्वी ही एक 'बंदिस्त' (Closed) सिस्टीम आहे, म्हणजेच नवीन पाणी बाहेरून येत नाही आणि इथले पाणी अंतराळात जात नाही. कोट्यवधी वर्षांपासून हेच पाणी बाष्पीभवन, पाऊस आणि नद्यांच्या माध्यमातून पुन्हा-पुन्हा फिरत आहे.

Send us Fan Mailमहाकालाच्या मंदिराचे दरवाजे बंद असताना एखादा माणूस रोज देवाला नैवेद्य का अर्पण करत असेल?लोक त्याला मूर्ख म्हणत होते, पण तो म्हणायचा, "देव बंद नाही... फक्त दरवाजा बंद आहे."लॉकडाउनच्या दोन वर्षांतही त्याने आपली श्रद्धा जपली.मग एक दिवस एक अनोळखी साधू आला... आणि त्याचे आयुष्यच बदलून गेले .ही एका माणसाच्या विश्वास, निष्ठा आणि बंद दारांपलीकडे दिसणाऱ्या आशेची कथा आहे.

Send us Fan Mailएकदा खूप दिवसांनी झेन गुरु रयोकान बहिणीच्या भेटीला गेला. बहिणीला आपल्या तरुण मुलाची खूप चिंता होती. "तू त्याचा लाडका मामा आहेस. तुझं तो ऐकेल. त्याला काहीतरी समजावून सांग," ती म्हणाली.पण रयोकानने दिवसभररात भाच्याला काहीही  उपदेश केला नाही.निरोप घेताना मात्र त्याने भाच्याला जवळ बोलावलं. "बेटा, जरा माझ्या जोड्याच्या नाड्या बांधून देशील का? आता माझं वय झालं आहे. आता माझ्याने वाकवत नाही. ..."एवढंच बोलून तो निघून गेला.पण  भाच्याच्या मनात बाकी जबाबदारीची जाणीव जागी झाली... ======

Send us Fan Mailआज पुण्यातील आप्पा बळवंत चौकाला अनेकजण फक्त 'ABC चौक' म्हणून ओळखतात. पण त्या तीन अक्षरांमागे पानिपतच्या रणभूमीवर लिहिला गेलेला शौर्य, त्याग आणि स्वाभिमानाचा एक जाज्वल्य इतिहास दडलेला आहे.जिथे एका दिवसात महाराष्ट्राची तरुण पिढी रणांगणावर मावळली, तिथेच तलवारींसोबत निष्ठा, प्रेम आणि कर्तव्याचाही अद्भुत संग्राम घडला.एका वीरपत्नीचे ज्वलंत शब्द, सरदार बळवंतराव मेहेंदळ्यांचा पराक्रम, सेनापती सदाशिवराव भाऊंची आपल्या माणसांवरील अपार माया आणि पुढे पुत्राने पूर्ण केलेला आई-वडिलांचा संकल्प...इतिहासाच्या पानांवर विखुरलेल्या या ठिणग्या आजही मनात स्वाभिमानाची ज्योत पेटवतात.ही आहे पानिपतच्या रणभूमीवर जन्मलेल्या एका अमर गाथेची कहाणी...

Send us Fan Mailहे थोडं अधिक प्रवाही आणि पॉडकास्टसाठी प्रभावी असं करता येईल:आपल्याला नेहमी वाटतं, "उद्याचं सगळं आजच कळलं, तर आयुष्य किती सोपं होईल! संकटं टाळता येतील, नुकसान वाचेल आणि मनाला शांती मिळेल!"पण सूफी संत एक वेगळाच प्रश्न विचारतात भविष्य कळलं तर खरंच शांती मिळेल, की चिंता वाढेल?कारण जीवनाचं सौंदर्य कदाचित त्याच्या अज्ञातपणातच दडलेलं असतं.ही कथा अशाच एका माणसाची आहे, ज्याला भविष्याचे पडदे उघडायचे होते... आणि त्या प्रयत्नात तो वर्तमानात जगणंच विसरून गेला.

Send us Fan Mailमानवाच्या बोटांच्या रेषा गर्भावस्थेच्या चौथ्या महिन्यापासून तयार होऊ लागतात. त्या वेळी मूल बाह्य जगापासून खूप दूर असते, तरीसुद्धा त्याची ओळख देणारी ही रेषांची भाषा त्याच्या शरीरावर लिहिली जात असते.या रेषांची रचना आपल्या DNA च्या सूचनांनुसार होते; पण आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे या रेषा ना आई-वडिलांसारख्या असतात, ना पूर्वजांशी जुळणाऱ्या असतात. जणू एखाद्या अदृश्य शक्तीच्या प्रभावाने या रेषा त्वचेवर आपोआप उमटतात. ज्या एखाद्या अलौकिक व्यवस्थेकडे इशारा करतात.

Send us Fan Mailडोपामाइन हे एक आकर्षक न्यूरोट्रांसमीटर आहे जे मेंदूच्या बक्षीस आणि आनंद केंद्रांमध्ये म्हणजे रिवॅार्ड आणि हॅपीनेस केंद्रंमधे महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावते. हे सहसा "फील-गुड" रसायन म्हणून संबोधले जाते. ते आपल्या एकूण मूड, प्रेरणा आणि अगदी व्यसनाधीन वर्तनावर सुध्दा प्रभाव टाकणाऱ्या विविध शारीरिक आणि मानसिक प्रक्रियांसाठी जबाबदार असते. ते अशाप्रकारे आपल्या मेंदू आणि वर्तनावर परिणाम करते. न्यूरोट्रांसमीटर म्हणून याचं वर्गीकरण करण्यात आले आहे, याचा अर्थ हा एक रासायनिक संदेशवाहक आहे जो तंत्रिका पेशींमध्ये (म्हणजे न्युरोमस्क्युलर सेल्स मधे) सिग्नल वाहून नेतो.डोपामाइनचे मुख्य कार्य म्हणजे न्यूरॉन्स दरम्यान रासायनिक सिग्नल प्रसारित करणे आणि त्या द्वारे शरीराच्या विविध कार्यांवर प्रभाव टाकणे.

Send us Fan Mailजपानमधील लोक त्यांच्या दीर्घायुष्यासाठी, त्यांच्या कामातील चपळतेसाठी आणि वाढत्या वयातही असलेल्या उत्कृष्ट तंदुरुस्तीसाठी जगभर ओळखले जातात. याचे मुख्य कारण म्हणजे त्यांच्या जीवनशैलीत आरोग्य आणि तंदुरुस्तीला दिले जाणारे महत्त्व. त्यांचे खाण्यापिण्याचे नियम खूप कडकअसतात. ते पौष्टिक पदार्थ, मोसमी भाज्या, ओमेगा-३ फॅटी ऍसिड असलेले सीफूड, कमी मसाले आणि कमी मीठ यांसारख्या गोष्टींची विशेष काळजी घेतात. पण त्यांच्या आरोग्याचे रहस्य फक्त आहारातच नसून जेवणाच्या पद्धतीत दडलंय.

Send us Fan Mailनीरा दहा वर्षाची असताना हुबळी नदीवर पोहण्यासाठी गेली होती. तिला पोहणे येत नव्हते. ती पाण्यात गटांगळ्या खात असता एका तरुणाने तिला वाचवून बाहेर काढले. तो तरुण दुसता तिसरा कुणी नसून "सुभाषचंद्र बोस" होता. इथपर्यंतच नीरा व सुभाषचंद्र बोस यांचा संबंध होता. त्यानंतर तिचा आणि सुभाषचंद्र बोस ह्यचा संबंध कसा आला ते ऐकण्यासारखे आहे.

Send us Fan Mailअमेरिका आणि चीन यांच्यात झालेल्या एका चर्चेच्या निमित्ताने आयोजित रात्रीच्या मेजवानीत मस्क आणि कुक यांच्या मधोमध सर्वाधिक चर्चेत राहिलेली एक महिला म्हणजे ‘लेंस टेक्नॉलॉजी'च्या संस्थापक झोउ कुनफेई होय.त्यांची जीवनकहाणी अत्यंत प्रेरणादायी आहे.एका छोट्या खेड्यातील मजूर मुलगी ते चीनमधील सर्वात श्रीमंत महिला असा त्यांचा प्रवास थक्क करणारा आहे.त्यांना कोणतीही कौटुंबिक पार्श्वभूमी नव्हती. त्यांनी पूर्णपणे स्वतःच्या कष्टाच्या बळावर शून्यातून सुरुवात केली.

Send us Fan Mailरामदासांच्याकडे अनेक लोक बसले होते. तो शिष्य स्वामीजींकडे गेला आणि म्हणाला, "स्वामीजी, शंकराचार्यांनी वाटी पाठवली आहे ही; आणि ब्रम्ह मागितलं आहे ह्याच्यात!" रामदास म्हणाले, "देतो ना वाटीभर ब्रम्ह. पण ही वाटी रिकामी करून आण ना!"शिष्यानं उलटी वाटी करून सांगितलं, "अहो वाटी रिकामीच तर आहे."रामदासस्वामी म्हणाले, "तू शंकराचार्यांना जाऊन सांग की वाटी रिकामी करून द्या, म्हणजे ब्रम्ह घालतो त्यात."

Send us Fan Mailपूर्वी भारतात पाहुणे आले की गुळ पाणी देण्याची पद्धत होती. आज याची जागा चहाने घेतलीय. भारतात चहा हा अर्थकारणाचा मोठा भाग बनलाय. अगदी ग्रामीण भाग असो वा शहरी भाग या 'अमृततुल्य' चहामुळे फार मोठा रोजगार प्राप्त होतोय. आता २१ मे हा 'आंतरराष्ट्रीय चहा दिन' म्हणून भारताच्या मागणीप्रमाणे, संयुक्त राष्ट्र संघाने मान्यता देत, जगभर साजरा होतोय.

Send us Fan Mailरामायण हे आयुष्य कसे जगावे, याबाबत मार्गदर्शन करणारे महाकाव्य आहे. माता कैकयीच्या हट्टापाई श्री राम, लक्ष्मणजी आणि सीता मातेला वनवासाला जावं लागलं. विष्णूंचा अवतार असूनही रामाला वनवास चुकला नाही. श्री रामांचा जन्म अयोध्येत झाला तरी त्यांनी वनवासात श्रीलंकेपर्यंत केलेल्या भ्रमंतीमूळे अवघी भारतभूमीच त्यांच्या सहवासाने पावन झाली आहे. श्रीरामांनी बरोबर चौदा वर्षे वनवास भोगला. चौदा वर्षांच्या वनवासात श्रीराम, सीता माता आणि लक्ष्मण यांनी नेमके कुठे कुठे वास्तव्य केले, जाणून घेऊया.

Send us Fan Mail“मि. केलाडा, तुम्ही मोत्यांचे मोठे तज्ज्ञ आहात ना?” रॅमसे मिश्किलपणे म्हणाला. “मग सांगा बरं, माझ्या बायकोच्या गळ्यातली ही माळ किती किमतीची असेल?”हा प्रश्न ऐकताच केलाडा यांच्या डोळ्यांत चमक आली. त्यांनी माळ हातात घेतली. मोती निरखले. ओठांवर आत्मविश्वासपूर्ण हसू उमटलं.“ही माळ खरी आहे...” हे शब्द त्यांच्या ओठांपर्यंत आले.पण त्याच क्षणी त्यांची नजर वर गेली... आणि ती मिसेस रॅमसे यांच्या डोळ्यांना भिडली.क्षणभरापूर्वी आत्मविश्वासाने झळकणारे केलाडा अचानक थबकले.त्या तरुणीच्या डोळ्यांत एक विचित्र भीती होती. जणू एखादं गुपित उघड होण्याच्या उंबरठ्यावर उभं होतं. आणि त्या भीतीमागे एक मूक विनवणी—“कृपा करून... सत्य सांगू नका.”केलाडांनी पुन्हा मोत्यांकडे पाहिलं. मग त्या डोळ्यांकडे.आणि एका क्षणात त्यांना कळलं की हा प्रश्न मोत्यांचा नव्हता.तो एका स्त्रीच्या आयुष्याचा होता...

Send us Fan Mailकधी कधी मधमाशांच्या या पोळ्यात एखादा अनाहूत पाहुणा शिरतो — उंदीर!                                        थंडीत उब मिळावी म्हणून किंवा मधाच्या गोड वासाने आकर्षित होऊन !हजारो मधमाशा त्याच्यावर तुटून पडतात. त्यांच्या डंखांमुळे शेवटी उंदराचा मृत्यू होतो. आणि मग एक अद्भुत घडतं —तो उंदीर कुजत नाही. त्याचं शरीर जणू “ममी”सारखं जतन केलं जातं!.....

Send us Fan Mailअठराव्या शतकाचा शेवटचा काळ. दादा गद्रे हे पेशवाईचे मोठे सावकार आणि सरदार होते. दृष्टांतानुसार त्यांनी मुरलीधराचं भव्य मंदिर उभारायचंच ठरवलं .मूर्तीच्या सौंदर्याच्या चर्चा थेट दुसरे बाजीराव पेशव्यांपर्यंत जाऊन पोहोचल्या. पेशव्यांनी ती शनिवारवाड्यात आणण्याची इच्छा व्यक्त केली. पण गद्रे सावकारांनी नम्रपणे नकार दिला.रातोरात मूर्ती गुपचूप त्यांच्या सदाशिव पेठेतील बागेत हलवण्यात आली.एका बाजूला अरब रक्षक. दुसऱ्या बाजूला कवायती सैनिक. त्या दिवशी मंदिराच्या दाराशी मोठा रक्तपात झाला...

Send us Fan Mailसरसेनापती प्रतापराव गुजरांचं  मन द्रवलं. त्यांनी बहलोलखानाला जिवंत सोडलं. बातमी रायगडावर पोहोचली. शिवाजी महाराज दूरदृष्टीचे होते. राजे  भयंकर संतापले. महाराजांनी प्रतापरावांना खलिता पाठवून जाब विचारला,  त्या पत्रातले शब्द..तलवारीपेक्षाही तीक्ष्ण होते.“तह काय निमित्त केलात? बहलोलखाना सारख्या  शरण आलेल्या शत्रूला असं सहज सोडलंत? खानाचा पुरता बीमोड केल्याशिवाय आम्हाला तोंड दाखवू नका.” हे वाक्य त्यांच्या जिव्हारी लागलं.....साल सोळाशे चौऱ्याहत्तर. कोल्हापूरजवळचं नेसरी नावाचं छोटंसं खेडं. आकाशात धुळीचे लोट उठलेत . समोर बहलोलखानाची  १५ हजारां ची फौज.  आणि या बाजूने  त्यांच्याशी सामना करायला ... फक्त सात.... फक्त सात घोडेस्वार वेगाने दौडत निघाले ....

Send us Fan Mailएक चोर विणकराकडे चोरी करायला गेला. त्याचा  डोळा विणकराच्या धनुकलीमुळे फुटला. चोर म्हणत होता की त्याच्या  गलथानपणामुळे माझा डोळा फुटला. राजा म्हणाला, विणकराची चूक आहेच. त्याचाही एक डोळा फोडा. बाहुल्यांचे हातपाय तोडणं हा याचा छंदच बनला असलेल्या जोडप्याला त्याने दुसरी गोष्ट सांगितली...नवरा एका शेठजीकडे नोकरी करायचा. तो नवऱ्याला भयंकर वाईट वागवायचा, शिविगाळ करायचा. घरी आला की बायकोवर राग काढायचा. ती बाई तो राग साठवायची आणि पोरावर काढायची. त्याला क्षुल्ल्क कारणावरून बोलायची, मारायची, झोडायची.तो आपला राग खेळण्यांवर काढायचा. ती मोडायचा. बाहुल्यांचे हातपाय मोडायचा… अशा रीतीने एका भलत्याच मालकाच्या क्रौर्याला बिचाऱ्या बाहुल्या बळी पडायच्या,

Send us Fan Mailअखेरीस २८ डिसेंबर १९४२ रोजी राष्ट्राध्यक्षांनी मोठ्या प्रमाणावर आण्विक शस्त्रांचे देशपातळीवर उत्पादन करण्यास संमती दिली. हाच 'मॅनहॅटन प्रोजेक्ट' म्हणून ओळखला जातो..!!संपूर्ण अमेरिकेत ३० प्रोजेक्ट साईट्स, तब्बल १ लाख कामगार आणि २.२ बिलियन डॉलर्सचा अवाढव्य खर्च..!! आणि एवढी माणसं इतक्या मोठ्या प्रमाणावर काम करत असून देखील, कोणालाही आपण अखेरीस कशाचं उत्पादन करणार आहोत ह्याची अजिबात कल्पना नव्हती ..!!

Send us Fan Mail अस्मादिकांनी एकदा शाळेत, _“सर, प्लीज… आज ऑफ तास  द्या ना! खेळायला सोडा ना…”_ असा हट्ट केला.तेव्हा इंग्रजी शिकवत असलेल्या सरांनी एक जबरदस्त 'गुगली' टाकली… ते म्हणाले,सगळ्यांनी ‘One Two Three…' अशी आकड्यांची स्पेलिंग्ज लिहायची. जेव्हा कोणत्याही आकड्याच्या स्पेलिंगमध्ये पहिल्यांदा ‘A' हे अक्षर येईल ना… लग्गेच  खेळायला जा!”थोड्याच वेळात _‘सौदा घाटे का है…'_ हे माझ्या लक्षात आलं.“बाळा, हजारपर्यंत  ‘Thousand' हे स्पेलिंग लिहिपर्यंत मध्ये कुठंही ‘A' येत नाही बरं…!”आणि Grammer शिकवण्याकरता फळ्याकडे वळले.....!

Send us Fan Mailवीस वर्षे लोटली. पेरियासामी आता ऐंशी वर्षांचे झाले होते. त्यांची दृष्टी क्षीण झाली होती आणि ऐकण्याची शक्तीही मंदावली होती. तरीही, दररोज ते त्याच मंदिराच्या प्रवेशद्वाराशी बसत असत. तेच कपडे, तीच लेखणी. पण आता मात्र, त्यांचा धंदा पूर्णपणे ठप्प झाला होता. मुले आता जेल पेन्स आणि स्केच पेन्स वापरू लागली होती; शिवाय, सर्व काही आता ऑनलाइन उपलब्ध होते.

Send us Fan Mailएकादशी उपवासाला हिंदू धर्मात एक महत्त्वाचे स्थान आहे. दरवर्षी २४ एकादशी असतात. जेव्हा अधिकमास किंवा मलमास येतो तेव्हा त्यांची संख्या २७ पर्यंत वाढते. ज्येष्ठ महिन्यातील कृष्ण पक्षाच्या एकादशीला "अपरा एकादशी" असे म्हणतात.

Send us Fan Mailदक्षिण समुद्रातील एका छोट्या बेटावर घडणारी ही गोष्ट आहे — प्रेम, विरह आणि काळाच्या शांत क्रूरतेची.रेड आणि सॅलीचं प्रेम इतकं खोल असतं, की गावातल्या लोकांना वाटतं हे दोघं कधीच वेगळे होणार नाहीत. पण समुद्रावरचं एक जहाज येतं… आणि एका क्षणात सगळं बदलून जातं.अनेक वर्षांनी जेव्हा हे दोघं पुन्हा समोरासमोर उभे राहतात, तेव्हा घडणारा प्रसंग मन सुन्न करून टाकतो.ही कथा सांगते — प्रेम संपत नाही असं आपण मानत असतो; पण काळ हळूहळू आठवणींचाही चेहरा बदलून टाकतो.Somerset Maugham यांच्या साध्या पण धारदार लेखनामुळे ही कथा संपल्यावरही मनात बराच वेळ रेंगाळत राहते.

Send us Fan Mailही कथा आहे वीस लाख रुबल पैजेची …नियमानुसार त्या वकिलाला एका छोट्या घरात राहायचं होतं. कोणाशी बोलायचं नव्हतं. वर्तमानपत्र नव्हतं. माणसांचा आवाज येणार नव्हता. फक्त पुस्तकं, संगीत आणि जेवण....सुरवातीला तो रात्रभर पियानो वाजवत बसे, कधी ओरडे,...पहिल्या वर्षी त्याने प्रेमकथा, रहस्यकथा, साहसकथा वाचल्या.दुसऱ्या वर्षी तो गंभीर साहित्य वाचू लागला.....पंधरा वर्षांत त्याने पुस्तकांतून जग पाहिलं. प्रेम, युद्ध, पर्वत, समुद्र, देव — सगळं अनुभवलं शेवटी…  ही कथा आहे  एकाच्या आत्मशोधाची. त्या दोघांपैकी  खरं श्रीमंत कोण होतं, याचा शोध घेणारी.

Send us Fan Mailरस्त्याच्या कडेला चप्पल शिवणाऱ्या एका म्हाताऱ्या आजोबांकडे माझं लक्ष गेलं. माझ्या महागड्या लेदर शूजची शिलाई थोडी उखडली होती.मी गाडी थांबवली आणि त्यांच्यासमोर शूज ठेवले. "आजोबा, हे लवकर शिवून द्या, मला उशीर होतोय."आजोबांनी शांतपणे चष्मा नीट केला, शूज हातात घेतले आणि अतिशय बारकाईने काम करू लागले. पाच मिनिटांत त्यांनी शूज अगदी नव्यासारखे करून दिले."किती झाले आजोबा?" मी पाकीट काढत विचारलं."फक्त २० रुपये साहेब," आजोबा हसून म्हणाले."२० रुपये? एवढ्या कामाचे? हे घ्या १० रुपये. साधी शिलाई तर मारलीत तुम्ही," मी घासाघीस करत म्हणालो.

Send us Fan Mailही गोष्ट २०११ पासून सुरू होते. तेव्हा मी नवीनच ड्रायव्हर होतो. गुप्तकाशी ते सोनप्रयाग अशी माझी शिफ्ट होती. पावसाळ्याची एक सकाळ, बसमध्ये ३२ प्रवासी होते आणि पुढच्या बाजूला शाळेची मुलं बसली होती. धुकं इतकं होतं की बोनेटच्या पुढचं काहीच दिसत नव्हतं.'काळी वळण'वर अचानक वरून दगड पडला. मी ब्रेक मारला, बस घसरली. डावं टायर अगदी कडेवर आलं होतं. खाली ३०० फूट खोल दरी.बसमध्ये एकच किंकाळी पसरली. माझे हात स्टेअरिंगवर गोठले होते. तेवढ्यात मागून एक वृद्ध आवाज आला, अगदी स्पष्ट. माझ्या वडिलांचा आवाज, ज्यांचं दोन वर्षांपूर्वी निधन झालं होतं.ते रोज पहाटे चार वाजता उठून महामृत्युंजय मंत्राचा जप करायचे. मी हसायचो. ते म्हणायचे, "बेटा, मंत्र तुला वाचवणार नाही, तर तुला सांभाळेल."त्या क्षणी माझ्या तोंडातून आपसूकच बाहेर पडलं —ॐ त्र्यम्बकं यजामहे सुगन्धिं पुष्टिवर्धनम्।उर्वारुकमिव बन्धनान्मृत्योर्मुक्षीय मामृतात्॥

Send us Fan Mailहळूहळू पाठलाग गतिमान होत गेला, एका छतावरून दुस-या छतावर  जात जात दोघांनी बरंच अंतर कापलंअशा जीवघेण्या पाठलागाला तोंड देण्याची त्या कोंबडीत क्षमता नव्हती ,आता कुठं जायचं तिला ठरवणं भाग होतंघरातले इतर ह्या कामासाठी उपयोगी नव्हते आणि सावजही तसं किरकोळ होतं तरी एकजुटीन काम करणं गरजेचं होतंसगळे जोरजोरात ओरडत कोंबडीला हुसकावून लावत होतेया जगात कोंबडी मात्र एकटीच होती तिला ना आई ना बाप

Send us Fan Mail"महाराज, तुम्हाला हे ज्ञान कुठून मिळाले?"कीर्तनकार म्हणाले, "ज्ञानेश्वरीतून."नारायणाने लगेच विचारले, "मला शिकवाल का?"कीर्तनकरांना त्याच्या डोळ्यांत सच्चेपणा दिसत होता. ज्ञानेश्वरी ही नुसती वाचून समजणारी गोष्ट नव्हे, हेही त्यांना ठाऊक होते. ते म्हणाले —"शिकवीन. पण त्यात तीन मोठ्या अडचणी आहेत.""पहिली अडचण — संपत्ती. "जोपर्यंत माणूस संपत्तीला धरून बसलेला असतो, तोपर्यंत तो खरंच मुक्त होत नाही." " दुसरी — सेवा घेण्याची सवय. ज्याला कायम सेवा घ्यायची सवय असते, त्याला नम्रता समजत नाही. ""आणि तिसरी — प्रतिष्ठा ज्याला प्रतिष्ठा प्रिय असते, त्याला शरणागती जमत नाही. "नारायण लक्ष देऊन ऐकत होता. कीर्तनकार पुढे म्हणाले —ज्ञानेश्वरी या तिघांना सोडल्याशिवाय उलगडत  नाही."

Send us Fan Mailराजाच्या पाहुण्यांना निरोपाची वेळ आली तेव्हा काही प्रजाजनही हजर होते. त्यात सरदार, दरकदारांपासून माळी, मजूर, दासी असे सगळ्या वर्गांमधले लोक होते. कृष्णकेतूने  मोठ्या रुबाबात सगळ्यांना आज्ञा दिली, "तात्काळ निर्वस्त्र व्हा." सगळे कपडे उतरवून उभे राहिले.शुभ्रकेतू हसला.............लोकशाही असो वा राजेशाही —राजा किती बलवान आहे यापेक्षा, सामान्य माणूस किती निर्भय आहे, यावर त्या समाजाचं भविष्य ठरत असतं.

Send us Fan Mailअस्वस्थ  राजा प्रधानाला म्हणाला, “एक य:कश्चित न्हावी माझ्यापेक्षा अधिक सुखी आहे, हे मला सहन होत नाही. काहीतरी करा.”प्रधानाने  त्याच्या आयुष्यात नव्याण्णव रुपये टाकले. मग त्याच्या आयुष्याची परवड सुरू झाली.  “आधी न्हावी 'आहे त्यात आनंदी होता.'  पण आता त्याला शंभर पूर्ण करायचे आहेत. त्यानंतर दोनशे, मग पाचशे, मग हजार. आता त्याच्या मनाच्या भुकेला  शेवट उरला  नाही.”“आता त्याच्याही नशिबात तुमच्या सारखा राजयोग आला आहे. आता तोही कधी शांत राहणार नाही.”हे ऐकून राजा प्रसन्न झाला... ...मात्र, प्रधान जाईपर्यंतच.... कारण आपल्यापेक्षा  प्रधान अधिक प्रसन्न आहे, हे त्याच्या लक्षात आलं होतं!

Send us Fan Mailपांडवांनी द्रौपदीच्या सोबतीने वेगवेगळ्या आव्हानांचा सामना करत १२ वर्षे वनवास पूर्ण केल्यानंतर त्यांना अज्ञातवासात जायचे होते. अज्ञातवास म्हणजे ते कुठे आहेत हे कोणालाही माहित न होणे. द्युताच्या नियम अटीनुसार त्यांना अज्ञातवासात कोणी ओळखले तर त्यांना परत वनवासात जावे लागणार होते. यासाठी पांडवांनी अज्ञातवासासाठी विराट राजाचे मत्स्य राज्य निवडले. त्यांनी आपला वेष बदलला आणि विराट राजाच्या सेवेत वेगवेगळ्या नावांनी रुजू झाले. सर्वांनी आपापल्या स्वभाव आणि गुणधर्माला अनुसरुन रूप घेतले.

Send us Fan Mailज्या समाजात मुलीचा जन्मच अस्वागतर्ह आहे, तिथे तिचं लग्न होणं, तिला मुल व त्यातही मुलगाच  होणं  अत्यावश्यक असतं. अन्यथा अशा स्त्रीला, वांझ, निपुत्रिक म्हणून समाज छळतो. अशा स्त्रियांना अपत्यप्राप्ती साठी चुकीच्या मार्गला नेलं जातं, जिथे तिचं शोषणच होतं.बुवा-बाबांच्या शोषणाला समाजातील सर्वच स्तरांतील लोक बळी पडतात. नीताला मूल होण्यासाठी सदाबाबाने तरंगणाऱ्या गडव्याचा चमत्कार करून दाखवला.पण तिने योग्य वेळी 'अंनिस'चे ( अंधश्रद्धा निर्मूलन समिती ) कार्यालय गाठल्यामुळे तिचे शोषण थांबले.समाजाची ही दुबळी मानसिकता दूर करण्यासाठी प्रबोधनाची गरज आहे.

Send us Fan Mailगुलाबचे बाबा गटारे  साफ करायचे. म्हणून शाळेतली मुलं तिला "वासाडी" म्हणून चिडवायची. एक दिवस खूप दुखावून ती बाबांवर ओरडली, "हे घाणेरडं काम का करता तुम्ही? पिढ्यानपिढ्या हे काम चालत आलं असलं तरी आता बदलायला हवं. कोणतं तरी मशीन वापरायला हवं यासाठी." आणि तिने खरोखरच एक मशीन बनवलं. गटार साफ करणारं, जेणेकरून बाबांना आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांना आत उतरावंच लागणार नाही. बाबांच्या मनात आलं, "हिला कसं सांगू की अशी मशीन्स आधीच अस्तित्वात आहेत. पण......."

Send us Fan Mailपर्ल बक या साहित्याचा नोबेल पुरस्कार मिळालेल्या लेखिका. ही कथा स्त्रीच्या आंतरिक स्वातंत्र्याचा शांतपणे शोध घेणारी आहे. चाळिसाव्या वाढदिवशी मादाम वू एक अशी घोषणा करतात की संपूर्ण वाडा हादरून जातो.त्या आपल्या पतीला शांतपणे सांगतात की “आजपासून पत्नी म्हणून आपली सर्व कर्तव्यं पूर्ण झाली असं त्या मानतात. आता त्या त्यांच्याबरोबर शयनकक्षात राहणार नाहीत. पण तुमच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी  त्या त्यांच्यासाठी एक तरुण उपपत्नी आणणार आहेत”.

Send us Fan Mailकाही दिवसांपूर्वीच ज्येष्ठ गायिका आशा भोसले आणि त्यांचा स्वर्गीय सूर यांनी इहलोकीचा प्रवास संपवला. कोणीही अमर नाही हे माहीत असूनही आशाताईंच्या नावामागे स्वर्गीय लिहायला मन तयार होत नाही. अशी एकही भाषा नसेल आणि स्री व्यक्तिरेखेचं असं एकही रुप नसेल ज्याला आशाताईंच्या स्वरांचं कोंदण मिळालं नाही.नवरसातले सर्वच्या सर्व भाव आजपर्यंत त्यांच्या गळ्यातून निघाले आहेत. अनेक संगीतकारांनी त्यांच्या आवाजाच्या पोताला न्याय दिलाय. शब्दांना सूर हवे असतात तसंच भावनांना ही सूरांची गरज असते.ज्येष्ठ संगीतकार एस. डी. बर्मन यांनी आशाताईंना एकही शब्द गायला न लावता त्यांच्या स्वर्गीय सुरांचा वापर करून ज्या गीताची निर्मिती केली त्याने हिंदी चित्रपट सृष्टीत एक इतिहास घडवला.

Send us Fan MailThe Old Man and the Sea या जगप्रसिद्ध कादंबरीची ही गोष्ट आहे .  या कादंबरीमुळे अर्नेस्ट हेमिंग्वे यांना साहित्यातील नोबेल प्रतस्काराने सन्मानित करण्यात आलं. हेमिंग्वेचं  यांचं हे अजरामर वाक्य — “A man can be destroyed but not defeated.”माणूस नष्ट होऊ शकतो… पण पराभूत होऊ शकत नाही.या एका वाक्यात संपूर्ण आयुष्याचं तत्त्वज्ञान दडलं आहे. शरीर थकू शकतं, काळ संकटं देऊ शकतो, नशिबाने वारंवार झटके देऊ शकतात, स्वप्नांचे तुकडे होऊ शकतात… पण मनातली जिद्द जिवंत असेल, आत्मविश्वास अजून श्वास घेत असेल, आणि पुन्हा उभं राहण्याची तयारी असेल — तर पराभव कधीच अंतिम ठरत नाही.हरणं म्हणजे पडणं नव्हे… हरणं म्हणजे उठण्याची इच्छा संपणं....!

Send us Fan Mailवाढदिवस किंवा कुठलाही विशेष कार्यक्रम करताना आजकाल फुग्यांची सजावट करण्याची जोरदार पद्धत आली आहे. फुगे स्वस्त आहेत म्हणून सजावटीसाठी वापरले जातात परंतु ते पर्यावरणासाठी किती मोठ्या प्रमाणावर हानिकारक आहे याचा विचार केला जात नाही! प्रदूषणाचा महाराक्षस सर्व बाजूंनी पृथ्वीला वेढत आहे त्यात आता ही फुगेबहार आली आहे!

Send us Fan Mailव्यायामानंतर मेंदूत नेमकं काय घडतं?कधी विचार केलाय का, की फक्त काही मिनिटांची शारीरिक हालचाल तुमच्या मेंदूमध्ये चक्क विजेच्या लहरी निर्माण करू शकते? हो, हे खरं आहे. याच लहरी तुमच्या विसरभोळ्या मेंदूला अतिशय वेगवान बनवू शकतात.

Send us Fan Mailएका गरीब घरात तिचा जन्म झाला.ती तीन वर्षांची असतानाच वडिलांचं छत्र हरपलं. अनेक अडचणींवर मात करून तिने शाळेचं शिक्षण पूर्ण केलं.इतकं हलाखीचं आयुष्य असूनही ती पायलट होण्याचं मोठं स्वप्न ती पहात होती. संधी मिळताच ती " पॅराशूट क्लब " मध्ये सराव करू लागली. नियमित सराव, अविरत मेहनत, अभ्यास आणि अंतराळात जाण्याची दुर्दम्य महत्त्वाकांक्षा यातून वेलेनतिना तेरेशकोवा हिने जगातील पहिली महिला अंतराळवीर होण्याचा इतिहास घडवला.

Send us Fan Mailराजाच्या आमंत्रण वरून तो तरुण राजमहालात राहू लागला. गाद्यागिरद्यांवर झोपू लागला. पंचपक्वान्नं खाऊ लागला. सुंदर दासी त्याची सेवा करू लागल्या. तो सगळ्यांचा उपभोग घेत होता ,अगदी सहजपणे. राजाची झोप उडाली. रात्री रात्री तो तळमळत पडे. त्याच्या डोक्यात एकच प्रश्न ठाण मांडून असे,"या तरुणात आणि माझ्यात फरक काय? मी राजसुख उपभोगतोय, आणि तो ही त्याचा उपभोग घेतोय. मग, मी राजा, तू साधक. मी भोगी, तू योगी. असं का?"

Send us Fan Mail"डॉक्टर, तो साध्या 'पॅरासिटॅमॉल'ने बरा होणार नाही हो... तुम्ही त्याला ते 'स्ट्राँग एंटीबायोटिकच द्या. उद्या मुलाची ट्रीप आहे, आम्हाला रिस्क नकोय!"त्या सुशिक्षित बापाचं हे वाक्य ऐकून माझ्या अंगाचा तिळपापड झाला.त्यांना 'रिस्क' नको होती.  कळस म्हणजे, त्या ५ वर्षांच्या मुलाला फक्त व्हायरल सर्दी होती, आणि त्याचे वडील स्वतःच्या हाताने त्याच्या शरीरात एका 'भस्मासुरा'ला जन्म द्यायला निघाले होते.

Send us Fan Mailहे ठिकाण पूर्वी 'गंधादन' वन म्हणून ओळखले जात असे. येथे मेधावी नावाचे एक महान ऋषी तपश्चर्या करत होते. त्यांना अपत्य नव्हते, म्हणून त्यांनी महालक्ष्मीची आराधना केली. एके दिवशी त्यांना वंजुल वृक्षाखाली एक लहान मुलगी सापडली. ऋषींनी तिचा सांभाळ आपल्या मुलीप्रमाणे केला आणि तिचे नाव 'वंजुलवल्ली' ठेवले. जेव्हा वंजुलवल्ली लग्नाच्या वयात आली, तेव्हा स्वतः भगवान विष्णू गरुडावर बसून तिच्याशी विवाह करण्यासाठी तिथे आले. पण एका कन्येच्या पित्याला, मेधावी ऋषींना, आपल्या लाडक्या मुलीला सासरी पाठवताना काळजी वाटत होती. म्हणून ऋषींनी भगवान विष्णूंकडे एक अट घातली. ते म्हणाले, "हे प्रभू, जर तुम्हाला माझ्या मुलीशी विवाह करायचा असेल, तर या घरात आणि या मंदिरात माझ्या मुलीचा शब्द अंतिम असेल, तिला तुमच्यापेक्षाही पहिला मान मिळेल." भक्ताच्या प्रेमात आकंठ बुडालेल्या विष्णूंनी हे मान्य केले.

Send us Fan Mailहा नैसर्गिक वायू पृथ्वीच्या पोटातून काढला जातो तेंव्हा तो वायू रुपात असतो आणि तो वायू रूपातच ठेवला आणि वहन करायचं म्हटलं तर त्याला प्रचंड मोठी जागा लागणार म्हणून याला द्रव रुपात परीवर्तित करावा लागतो आणि त्यासाठी त्याचे तापमान शून्याच्या खाली म्हणजेच वजा 163 डिग्री सेल्सिअस इतकं उतरावे लागते म्हणजे तो गॅस द्रावरूपात परीवर्तित करून आम्हाला आमच्या जहाजात नेता येतो, हे गॅस थंड करण्याचे एकमेव कारण म्हणजे 600 लिटर गॅस जेंव्हा -163 डिग्री वर थंड केला जातो त्यावेळी तो फक्त 1 लिटर द्रव इतकाच होतो.

Send us Fan Mailकाही दिवसांपूर्वी माझे मामे सासरे घरी आले होते. त्यांचा ठाम नियम — “माझ्याजागी देवाच्या पाया पडा.”त्यांचं म्हणणंही योग्यच.पण माझं थोडंसं वेगळं म्हणणे आहे.देवाला नमस्कार — तो रोजचा, मनापासून.पण माणसातल्या देवाला नमस्कार — तोही तितकाच आवश्यक.कारण देवाचे आशीर्वाद आपल्यामागे असणे गरजेचेच. पण ते  ऐकू येत नाहीत, मोठ्यांचे ऐकू येत असलेले आशीर्वाद —“सुखी रहा”, “आनंदी रहा”, “यशस्वी हो”…हे शब्द कानावर पडतात, मनात मुरतात.

Send us Fan Mailजॉन स्टाइनबेक  ह्या अमेरिकन नोबेल साहित्य पुरस्कार विजेत्या लेखकाची ही कथा आहे. मेक्सिकोच्या किनाऱ्यावर एक लहानसा कोळीवाडा आहे. किनो कोळ्याचं चं आयुष्य  अगदी साधसुध  आहे.  बायकोच शांत, समजूतदार, आणि नवऱ्यावर जीव टाकणारी. त्यांच कधी पोट भरतं, कधी भरत नाही. पण ते समाधानी आहेत. त्यांना एक लहानसा मुलगा आहे — कोयोटिटो. जेमतेम काही महिन्यांचा. त्याच्या कडे एक विशेष  कला आहे — समुद्रात बुडी मारून मोती काढण्याची.. एक दिवस त्याला एक मोती मिळाला . साधासुधा नाही. असा सफरचंदाच्या आकाराचा. चांदीसारखा चकाकणारा. आत अनेक चंद्र, अनेक आकाशगंगा सामावल्यासारखा. मोती कधीच कोणी बघितला नव्हता.......तो मोती आता फक्त एक वस्तू राहिला नव्हता. तो झाला होता एक आरसा. माणसांचं खरं रूप दाखवणारा आरसा.....

Send us Fan Mail३ एप्रिल १९७३. ठिकाण :न्यूयॉर्क शहर. सकाळचे साधारण दहा वाजले आहेत. सिक्स्थ ॲव्हेन्यूवर त्या एका माणसाकडे लोकं वळून वळून बघतायत.कारण त्याच्या हातात जी वस्तू आहे, ती दिसायला अगदी एखाद्या विटेसारखी आहे. लांबलचक, जाडजूड, वर एक मोठा अँटेना... आणि त्या विटेसारख्या वस्तूतून हा माणूस, चक्क बोलतोय! रस्त्याच्या मधोमध उभं राहून, फोनवर बोलतोय!ज्यादिवशी मार्टिन कूपरने तो फोन हातात घेतला, त्या दिवशी त्यांनी फक्त एक तांत्रिक चमत्कार केला नाही. त्यांनी माणसाला वायरच्या गुलामगिरीतून मुक्त केलं.

Send us Fan Mailशीलाने कामावरच्या लोकांसाठी लेमोनेड व फुलांचे गुच्छ घेतले. एक पर्फेक्ट बिझनेस मॅाडेल 12  वर्षांच्या अनाथ मायाने उभं केलं होते. आजीची रेसिपी, “लेमोनेड फॅार स्माईल्स” हे सुंदर नाव, “आजीचं लेमोनेड तुमचा सगळा शीण घालवेल!” अशी उत्तम टॅग लाईन व प्रमोशन..पाच लेमोनेड वर एक गुच्छ फुकट! कुठं शिकली हे सगळी एवढीशी पोरं ?  लॅव्हेंडर, जिंजर-मिंट, बेरी असे किती प्रकारचे लेमोनेड होते! 

Send us Fan Mailव्यंकटेश माडगूळकर यांचं पुस्तक वाचत असताना त्यांनी सांगितलेली एक गोष्ट माझ्या कायम लक्षात राहिली .. ही गोष्ट आयुष्यात फारच उपयोगी ठरली.  माडगूळकरांच्या  बहिणीचा कान ठणकत होता.  डॉक्टर म्हणाले, "ऑपरेशन तर करावंच लागेल."माडगूळकर मग त्यांच्या एका परिचित वैद्याकडे बहिणीला घेऊन गेले. वैद्यांनी कान पाहिला. लक्षणं विचारली. औषध कानात टाकलं आणि म्हणाले, .. "तीन दिवसांत कान बरा होईल. काळजी करू नका ..!!" विशेष म्हणजे, या औषधानं कानाचा ठणका थांबला. फडफड बंद झाली. चांगले ऐकायला येऊ लागलं. ..!! माडगूळकर या लेखात म्हणतात ..  'कुठल्याही आजाराच्या बाबतीत आणखी एखाद्या डॉक्टरांचं किंवा वैद्याचं मत घ्यावंच.                        हे *सेकंड ओपिनियन* आपल्या समस्या कदाचित सोडवू शकतं