Đài Hà Nội | Đọc truyện đêm khuya

Trong buổi giao lưu văn nghệ, nhờ Lợi gợi ý, Ngô Vi Nam Sơn đã dũng cảm đọc bài thơ Đông Trường Sơn, Tây Trường Sơn gửi tặng Anh Thơ. Những vần thơ chân thành khiến nữ y tá xúc động lên trao hoa, trong tiếng reo hò gán ghép đầy hào hứng của đồng đội hai đơn vị.

Đại đội nữ vận tải vui vẻ bỏ qua vụ "trộm su chiêng", Thiếu úy Nguyễn Thanh Thảo còn tặng thịt lợn cho đơn vị pháo phòng không liên hoan ngày 22/12 và mời giao lưu văn nghệ cùng đồng bào dân tộc. Giữa không khí tập luyện hăng hái, tình cảm lứa đôi giữa Ngô Vi Nam Sơn và y tá Hà Thị Anh Thơ cũng được đồng đội tích cực vun vén.

Lợi được người dân tộc tặng một chú chó con giống Lào, đơn vị cũng có bữa liên hoan vui vẻ từ số gà đổi được. Rắc rối xảy ra khi Lợi, Quân và Ngô Phi Nam Sơn nổi hứng đi "trộm" áo lót của các nữ quân nhân để đổi lấy gà như lần trước nhưng bị Thiếu úy Nguyễn Thanh Thảo bắt quả tang; tuy nhiên, thay vì xử phạt nặng, đơn vị nữ lại đưa ra một thử thách vô cùng đặc biệt.

Lợi vinh dự nhận giấy khen của lữ đoàn nhờ sáng kiến xuất sắc, đập tan những thông tin thất thiệt từ phía địch về việc tiêu diệt lực lượng pháo cao xạ. Giữa bão lửa khốc liệt, các chiến sĩ trẻ vẫn giữ trọn tinh thần lạc quan, nghĩa tình đồng đội và niềm tin mãnh liệt cho đến ngày đất nước hoàn toàn thống nhất.

Lữ đoàn 71 trải qua chặng đường gian nan khi phải tự phát quang, mở tuyến đường mới dài 7km để tránh đi qua khu vực Khmer Đỏ. Do dân làng nhất quyết không cho đi qua con suối thiêng, bộ đội Việt Nam đành tự chặt cây, đóng cọc vượt đầm lầy, gồng mình chống chọi với rắn độc, côn trùng và bệnh tật nguy hiểm.

Đại đội 2 tiếp tục chặng đường gian khổ tiến vào miền Nam. Sau khi bị ong rừng tấn công làm một chiến sĩ trúng độc nặng—được hai cha con người Lào cứu chữa bằng thuốc dân gian—khẩu đội của Lợi lại gặp sự cố hỏng kim phun xe kéo pháo, khiến cả nhóm đành mắc kẹt giữa rừng sâu.

Đại đội 2 tiếp tục hành quân qua đất Lào hướng về Campuchia, đối mặt với bão bom, địa hình hiểm trở cùng cơn khát và cái đói hoành hành. Giữa gian khổ, Lợi và Khuyến đi lấy nước tuy bắt được cá cua nhưng lại bàng hoàng phát hiện một hang động đầy xương người—vết sẹo ám ảnh khôn nguôi trong lòng những người lính trẻ.

Trên đường vượt Trường Sơn gian khổ, Lợi cùng đồng đội vẫn giữ trọn tinh thần lạc quan. Tại suối Sa Thầy hùng vĩ, họ có phút thảnh thơi tắm suối và bất ngờ gặp nhóm nữ quân nhân, mở ra những cuộc trò chuyện tình cảm, ấm áp giữa bão lửa chiến tranh.

Trên đường hành quân vào Nam, Lợi và Vinh bị một nữ quân nhân Nghệ An giữ lại vì vô tình vào khu vực cấm. Về đến doanh trại hậu cần, Lợi bàng hoàng nhận lại thư và vỏ gối của Sự, để rồi ngã ngửa trước tin dữ từ Tiểu đoàn trưởng Lê Thị Huyền: Sự đã hy sinh do bom bi nổ khi đang đi lấy nứa. Trước khi trút hơi thở cuối cùng, Sự vẫn gửi trọn tình yêu cho Lợi và nhắn anh nếu sống sót trở về thì đừng phụ Hợp.

Phần này ghi dấu bước ngoặt lớn khi Nguyễn Tiến Lợi chính thức lên đường nhập ngũ. Sau một trận bom trên đường đi học, Lợi và cô bạn thân Nguyễn Thị Sự nhận ra tình cảm chân thành dành cho nhau giữa bão lửa; gạt qua những bất định của tương lai, cả hai cùng tự nguyện xếp bút nghiên lên đường chiến đấu vì Tổ quốc.

Sau ca phẫu thuật thành công của Hòa, Lợi và Hợp chứng kiến niềm vui vỡ òa của người dân Hà Nội khi Mỹ tuyên bố ngừng ném bom. Tuy nhiên, tận mắt xót xa trước thảm cảnh đổ nát ở phố Khâm Thiên và Bệnh viện Bạch Mai, những mất mát đau thương ấy đã thôi thúc Lợi quyết tâm lên đường nhập ngũ để bảo vệ Tổ quốc.

Thanh xuân như cỏ tái hiện hành trình kiên cường của những người lính pháo cao xạ trẻ: từ trận chiến bảo vệ bầu trời Hà Nội năm 1972 đến cuộc hành quân thần tốc vào Nam trong Chiến dịch Hồ Chí Minh. Bằng chất văn chân thực, giàu cảm xúc và lãng mạn, tác phẩm tôn vinh vẻ đẹp của tuổi trẻ, tình yêu cùng lòng yêu nước nồng nặc giữa bão lửa chiến tranh.

Phần này hé lộ mối quan hệ giữa nhà văn Nhã Phân và nhà thơ Cận Phương từ cuộc gặp bà Vũ Thị Phương Liên năm 1993 trên đảo Thiên Đường. Bi kịch của bà Liên từng là cảm hứng sáng tác chung, nhưng sự đồng điệu ấy nhanh chóng biến thành bi kịch khi Cận Phương cáo buộc Nhã Phân cướp đoạt ý tưởng cốt truyện của mình để gặt hái danh vọng.

Vụ bắt cóc tại Bệnh viện Thanh Đảo leo thang căng thẳng khi Tâm Băng cùng đồng bọn khống chế Hạnh Nguyên và Mỹ Dung làm con tin. Chúng cướp xe bán tải, tháo chạy đến căn nhà hoang gần bãi đá Bích Đào; tại đây, Hạnh Quyên kiệt sức, rơi vào tuyệt vọng vì nghĩ mình không còn cơ hội sống sót.

Xâu chuỗi mọi manh mối, Thanh Đức tin mình đã cận kề sự thật vụ án bà Lường, nút thắt cuối cùng nằm ở việc thẩm vấn ông Sùng và xác minh lá thư của bà Liên. Anh tin rằng hành động cứu bà Liên năm xưa chứng minh ông Sùng chưa mất hết nhân tính, và lá thư này chính là chìa khóa thức tỉnh lương tri, buộc ông phải nói ra toàn bộ sự thật.

Lâm Đường được chuyển sang khu điều trị tâm lý cho bệnh nhân Phantom X bị lão hóa—một "địa ngục trần gian" với hàng trăm người biến dạng sống chen chúc trong tuyệt vọng. Bị xã hội kỳ thị, không thể trở về nhà cũng chẳng thể chấp nhận cơ thể mình, nỗi đau thể xác lẫn tinh thần đẩy họ đến bước đường cùng, chỉ còn khao khát cái chết để giải thoát.

Giữa tâm dịch Phantom X kinh hoàng, Hải Anh tiếp tục thẩm vấn thầy Tính để tìm manh mối về Mai Phương. Thầy Tính tiết lộ cô bé vốn chán ghét cuộc sống trên đảo, chỉ hành động khi có mục đích riêng và việc lẻn vào nhà thầy có thể nằm trong một kế hoạch đã được tính toán kỹ lưỡng từ trước.

Cuộc gặp với ông Cận Phương hé lộ nhiều chi tiết đắt giá: ông thừa nhận bám theo Tuấn Anh chỉ để lấy tư liệu sáng tác, chứ không phải theo dõi bà Lường. Dù vậy, ông khẳng định bà Lường là người cực kỳ bí hiểm, qua những lời độc thoại, bà có thể từng sống dưới một danh tính khác hoặc mắc chứng đa nhân cách.

Sau khi Lương Tuấn Anh đầu thú tội đầu độc bà Đỗ Thị Lường, Hải Anh nhận thấy lời khai có nhiều mâu thuẫn. Tuấn Anh khai đã lén bỏ thuốc độc vào thùng gạo rồi định đầu thú vì ân hận; tuy nhiên, Hải Anh hoài nghi hành động này không tự nguyện mà xuất phát từ áp lực tâm lý hoặc do biết mình sắp bị lộ.

Lương Tuấn Anh trải lòng về tuổi thơ mặc cảm do ngoại hình nữ tính, bị kỳ thị là "bóng" dù luôn khao khát chứng tỏ bản lĩnh đàn ông để yêu cô gái tên Liễu. Sự kỳ thị đẩy anh vào lối sống khép kín, căm ghét xã hội và dùng bạo lực để tự khẳng định, dẫn đến tâm lý méo mó và lời thú nhận giết bà Lường; thế nhưng, lời thú tội này liệu có phải là toàn bộ sự thật?

Giữa lúc dịch Phantom X căng thẳng, Bệnh viện Thanh Thảo được chuẩn bị làm cơ sở dã chiến, Hải Anh đau xót nhận tin ông Cầm Thư - chủ tiệm sách đã qua đời. Ám ảnh bởi cái chết của vợ con tại bệnh viện năm xưa, ông chọn ra bãi đá Linh Đảo chết trong cô độc thay vì đi điều trị.

Lâm Đường hé lộ quá khứ nghèo túng, từng bảo kê mại dâm và vật lộn trong bạo lực. Đại dịch ập đến khiến gã trắng tay, nhưng lại mang đến sự tự do hiếm hoi để suy ngẫm về cuộc đời; qua những dòng hồi tưởng phức tạp, nhân vật này lộ diện là một mắt xích quan trọng, nắm giữ bí mật then chốt xoay quanh cái chết của bà Lường.

Giữa lúc huyện đảo bị phong tỏa vì dịch Phantom, Hải Anh gặp lại Hạ Quyên. Dù Quyên liên tục lạnh nhạt, châm chọc và từ chối tình cảm, cả hai vẫn có khoảnh khắc xích lại gần nhau khi cùng đi mua nước cho cậu bé Tèo đang mắc kẹt; qua những lời đối đáp dí dỏm, tình cảm sâu đậm của Hải Anh dành cho cô càng bộc lộ rõ nét.

Gạt bỏ giả thuyết tự tử hay bệnh tật, Thanh Đức khẳng định đây là vụ án mạng. Giữa tâm dịch Phantom X hoảng loạn, anh vẫn kiên trì xâu chuỗi những lời khai rời rạc, vô nghĩa để truy tìm sự thật về cái chết của bà Đỗ Thị Lường, từ đó dần bóc tách những nghi vấn về thân phận nạn nhân và bí mật tăm tối tại khu tập thể 7A.

Phần này tái hiện hiện trường vụ án mạng của bà Đỗ Thị Lường tại khu tập thể 7A—nơi vốn đã xuống cấp và đang nằm trong vùng phong tỏa vì dịch bệnh Phantom X. Quy trình khử trùng nghiêm ngặt đã vô tình làm mất sạch dấu vết, khiến công tác điều tra rơi vào bế tắc. Khám nghiệm sơ bộ xác định nạn nhân tử vong do bị đầu độc qua thức ăn, song hung thủ và thời điểm gây án vẫn là những ẩn số chưa có lời giải.

Tiểu thuyết trinh thám Đảo bạo bệnh của Vũ Đức Anh lấy bối cảnh một hòn đảo thiên đường đang chìm trong dịch bệnh Phantom X. Mở đầu bằng cái chết bí ẩn của một bà lão, tác phẩm dẫn dắt người đọc theo hành trình điều tra đầy ám ảnh của chiến sĩ công an Thanh Đức, từ đó bóc trần những bí mật quá khứ, góc khuất nhân tính, cùng sự tha hóa trên đảo.

Sau nhiều lần gặp lại Thắm, bệnh tâm thần của Hạnh tái phát nặng, liên tục la hét mất kiểm soát khiến bác sĩ phải khuyên cô ngừng gặp mặt. Nhờ điều trị chu đáo, ông dần ổn định và được giao chăn bò. Lúc tỉnh táo, Hạnh rất hiền lành, mến trẻ và hay kể chuyện chiến trường, nhưng sự trêu chọc vô tình của lũ trẻ lại khiến ông nhiều lần lên cơn dữ dội.

Sau ngày thống nhất, địa phương xây dựng bệnh viện điều dưỡng cho hàng trăm thương binh tâm thần mắc di chứng chiến tranh. Dù tinh thần không tỉnh táo, họ chưa từng quên năm tháng chiến đấu; vào những ngày nắng nóng, bệnh tình tái phát dữ dội khiến họ la hét, hô xung phong, đập phá và mắc kẹt trong ký ức chiến trường khốc liệt.

Trốn khỏi nhà, Thắm một mình ẩn náu tại Đầm Vạc—nơi in dấu những kỷ niệm đẹp với Hạnh. Ban ngày cô trốn trong cồn lau, ban đêm ngắm trời, ăn rau dại, cá, ếch để sống qua ngày và luôn hướng về người yêu trong tuyệt vọng, thậm chí sẵn sàng chết nếu bị dân quân bắt; nhưng người bất ngờ tìm đến lại là ông Mã.

Sau đêm vỡ đê, Chủ tịch Mã được ca ngợi như người hùng nhờ trực tiếp chỉ huy dân cứu đê, bảo vệ làng mạc. Ông tận tụy, dám nghĩ dám làm, không tham ô nhưng độc đoán, ít học nên bị cấp dưới lợi dụng để tham nhũng; đặc biệt, điểm yếu chí tử của ông là bản tính háo sắc, chuyên dùng quyền lực chiếm đoạt phụ nữ.

Bi kịch đẩy lên đỉnh điểm khi Thắm bị Chủ tịch Mã xâm hại. Tuyệt vọng và đổ vỡ niềm tin, cô quỳ trước Tam bảo oán trách thần phật thờ ơ trước cái ác, bất công với người lương thiện. Trong cơn cùng quẫn, cô chỉ còn mong tìm đến cái chết để chấm dứt chuỗi đau khổ tột cùng.

Bà ngoại kể cho Thắm nghe bi kịch của chị Năm—người phụ nữ xinh đẹp vừa sinh con vào mùa lũ. Khi đang hái nhãn trên cây, chị bị tên lính Pháp đứng dưới nhìn trộm, buông lời dụ dỗ. Kiên quyết cự tuyệt, chị nhảy sang chiếc thúng treo để thoát thân, liền bị tên lính tức giận nổ súng bắn chết, thân xác tan nát giữa tán nhãn.

Sau cái chết của ông Hiểu, bà ngoại luôn sống trong nỗi ám ảnh, tội lỗi và sợ hãi vì tin rằng oan hồn ông đang bám theo con trai là Hạnh để báo oán. Thấy Hạnh càng lớn càng giống cha, bà hoảng loạn cấm cản Thắm qua lại với cậu, thậm chí sẵn sàng xô ngã, xua đuổi mỗi khi thấy hai đứa trẻ chơi cùng nhau.

Biến cố kinh hoàng ập xuống tuổi thơ Thắm khi một buổi sáng thức dậy không thấy mẹ. Hoảng hốt tìm kiếm, cô bé bàng hoàng bắt gặp mẹ trong tình trạng tóc tai rối bời, thân thể đầy thương tích và tinh thần hoảng loạn—hậu quả của một nhiệm vụ bí mật trong đêm. Dù đau đớn, người mẹ vẫn cố che giấu và trấn an để con gái không nghi ngờ.

Sau nhiều năm cô đơn mòn mỏi, bà ngoại Thắm cuối cùng cũng có được một đêm gần gũi với chồng và sinh ra người con gái tên Thắng. Sự ra đời của đứa trẻ mang lại niềm hạnh phúc làm mẹ, nhưng vẫn không thể níu giữ trái tim người chồng—người vốn cả đời chỉ sống trong nỗi ám ảnh về người vợ đầu đã khuất.

Phần này kể về ông ngoại Thắng và người vợ hai, lý giải cội nguồn bi kịch tình cảm ảnh hưởng đến nhiều thế hệ trong gia đình. Thời trẻ, ông có mối tình đầu sâu đậm, mãnh liệt và hạnh phúc. Sau khi vợ qua đời lúc sinh người con trai, ông rơi vào đau khổ tột cùng, sống mãi trong ký ức quá khứ và đóng chặt lòng mình, không thể mở lòng với người vợ sau.

Tác phẩm tập trung khắc họa nhân vật Mã và những biến cố tại làng quê ven sông Hồng thời kỳ hợp tác xã. Trong đợt huy động dân công chống lũ, Mã đặc biệt chú ý đến Thắm khi cô đi làm thay mẹ. Ông ta rung động không chỉ bởi vẻ đẹp của Thắm, mà còn vì gương mặt và đôi mắt cô giống hệt một người phụ nữ trong quá khứ từng để lại dấu ấn sâu đậm trong đời mình.

Đưa người đọc về thời kỳ cải cách ruộng đất tại làng quê Bắc Bộ, tác phẩm phản ánh giai đoạn các đoàn cán bộ, bộ đội về địa phương đấu tố và xây dựng cốt cán. Trong bối cảnh nhiễu nhương đó, nhiều cô gái nông thôn chất phác đã trở thành nạn nhân bị lợi dụng quyền lực để dụ dỗ, chiếm đoạt tình cảm, tạo nên những bi kịch âm thầm mà không ai dám lên tiếng.

Tiểu thuyết "Con hoang" của Lê Hồng Nguyên gây ấn tượng mạnh bằng câu chuyện giàu cảm xúc về thân phận đứa trẻ ngoài giá thú và bi kịch gia đình nông thôn qua nhiều thế hệ. Bằng lối kể chân thực, trữ tình, tác phẩm khắc họa sâu sắc nỗi đau của những con người bị định kiến xã hội chà đạp, từ đó gửi gắm thông điệp nhân văn về lòng nhân ái, sự cảm thông và khát vọng hạnh phúc.

Ngày 6/6/1931, Nguyễn Ái Quốc (dưới tên Tống Văn Sơ) bị cảnh sát Hồng Kông bắt giữ. Pháp ép Anh dẫn độ Người về nước, nhưng nhờ Hồ Tùng Mậu vận động và luật sư Loseby hỗ trợ, vụ án được xử công khai. Tại tòa, vị luật sư vạch trần các sai phạm pháp lý của cảnh sát, còn Người bình tĩnh bác bỏ mọi cáo buộc, kiên quyết đòi tự do.

Tại Thái Lan, Nguyễn Ái Quốc tích cực xây dựng phong trào cách mạng trong cộng đồng kiều bào. Người thẳng thắn phê bình tư tưởng phân biệt "thợ mới - thợ cũ" trong hội thợ mộc, đồng thời nhấn mạnh: Nhiệm vụ cốt lõi không chỉ là làm kinh tế, mà phải xây dựng tinh thần đoàn kết, dân chủ và công bằng giữa những người Việt xa xứ.

Biết Nguyễn Ái Quốc là chủ nhân bút danh nổi tiếng mình tìm kiếm, cụ Phan Bội Châu vô cùng xúc động. Qua nhiều đêm trò chuyện về hành trình bôn ba và con đường cách mạng vô sản của người cháu, cụ Phan đánh giá rất cao sự trưởng thành vượt bậc này, đồng thời đặt trọn niềm tin Nguyễn Ái Quốc sẽ gánh vác trọng trách cứu nước trong tương lai.

Tại Moscow, Nguyễn Ái Quốc miệt mài viết báo, diễn thuyết trong Quốc tế Cộng sản để khẳng định thuộc địa là nguồn sống của chủ nghĩa đế quốc. Người lập luận sắc bén: muốn đánh bại đế quốc phải thúc đẩy phong trào giải phóng thuộc địa. Nhờ đó, nhận thức của Quốc tế Cộng sản nâng lên và Người được tín nhiệm bầu vào Ủy ban Tuyên truyền Quốc tế.

Đầu năm 1922, Nguyễn Ái Quốc cùng Hội Liên hiệp Thuộc địa kêu gọi các dân tộc bị áp bức và nhân dân tiến bộ Pháp đoàn kết chống chủ nghĩa thực dân. Để làm diễn đàn lên tiếng cho họ, Người dồn tâm huyết sáng lập tờ báo Người cùng khổ (Le Paria), bất chấp việc xuất bản gặp vô vàn khó khăn, thiếu thốn.

Tại Paris, Nguyễn Ái Quốc miệt mài nghiên cứu và viết cuốn sách đầu tiên bằng tiếng Pháp mang tên "Những người bị áp bức". Người chủ động dùng chính ngôn ngữ của thực dân làm vũ khí sắc bén để tố cáo tội ác bóc lột tại các thuộc địa, thức tỉnh nhận thức nhân dân và truyền tải tiếng nói độc lập đến dư luận quốc tế.

Cùng nhắc về tiểu thuyết "Khói lửa" của Henri Barbusse, Nguyễn Ái Quốc và người bạn tìm thấy sự đồng điệu trước bức tranh tàn khốc của Thế chiến I và tinh thần cách mạng của người lao động. Những tư tưởng tiến bộ này càng củng cố niềm tin vững chắc trong Người: Tương lai thuộc về những kẻ bị áp bức biết đoàn kết đấu tranh để thay đổi xã hội.

Bản Yêu sách của nhân dân An Nam không được Hội nghị Versailles và Tổng thống Mỹ xem xét đúng như dự đoán của Nguyễn Ái Quốc. Dù vậy, việc công khai đưa vấn đề Việt Nam ra quốc tế đã gây chấn động mạnh, khiến cái tên Nguyễn Ái Quốc lần đầu tiên xuất hiện trong hồ sơ theo dõi đặc biệt của mật thám Pháp.

Trước tình trạng phong trào yêu nước tại Pháp bị suy yếu, Văn Ba đề xuất khôi phục Hội những người An Nam yêu nước. Anh nhận định phải tranh thủ thời cơ Hội nghị Versailles sắp diễn ra để tập hợp lực lượng, cất lên tiếng nói mạnh mẽ đòi quyền lợi chính đáng cho nhân dân Việt Nam và các dân tộc thuộc địa.

Có giấy tờ hợp pháp, Văn Ba tích cực đến các nhà máy, khu công nghiệp tại Pháp để khảo sát đời sống đồng bào. Chứng kiến hàng vạn người Việt lao động cực nhọc, lương thấp, sống thiếu thốn và mòn mỏi mong ngày về quê hương, anh thấu cảm sâu sắc nỗi khổ của người dân mất nước, đồng thời nhận ra yêu cầu cấp bách phải tập hợp họ vào một phong trào đấu tranh có tổ chức.

Đến Paris, Văn Ba được hai tiền bối Phan Châu Trinh và Phan Văn Trường đùm bọc, đưa vào Hội những người Việt Nam yêu nước. Thấu hiểu nỗi cay đắng của hàng vạn đồng bào bị thực dân áp bức, lao dịch nơi xứ người, anh càng sục sôi quyết tâm tìm con đường giải phóng độc lập cho dân tộc.

Nghiên cứu tác phẩm của Các Mác tại Luân Đôn, Nguyễn Văn Ba tìm thấy hướng nhận thức mới qua các khái niệm về chủ nghĩa tư bản và giá trị thặng dư. Tri thức này giúp anh nhìn thấu hạn chế của các bậc tiền bối: cả tư tưởng dựa vào ngoại bang của Phan Bội Châu lẫn chủ trương cải cách của Phan Châu Trinh đều không phải là con đường giải phóng dân tộc hiệu quả.