POPULARITY
Categories
Quy chế cho sinh viên vay tiền để đóng học phí và trang trải các khoản ăn ở trong ba năm đại học đang gặp khủng hoảng vì tiền nợ của hàng triệu cựu sinh viên nay lên tới con số nhiều tỷ bảng. Quốc hội Anh đã phải mở cuộc điều tra để xem các công ty tín dụng học phí (student loan companies) có thu lãi suất quá cao từ người tốt nghiệp đại học phải trả góp hay không. Thông tín viên Nguyễn Giang, hiện là nghiên cứu sinh ở ĐH City St George's, University of London theo dõi chủ đề này đã lâu, trước hết, điểm sơ qua tình trạng cho vay tiền để trả học phí, rồi trả nợ dần sau khi có bằng cử nhân ở Anh hiện nay ra sao: TT. Nguyễn Giang: Báo chí Anh vào tuần thứ nhì của tháng 3/2026 đã đồng loạt đưa tin về một số liệu được công bố nói rằng có tới 2,8 triệu cựu sinh viên tại Anh (đại học, thạc sĩ) đã nợ chừng £50.000 mỗi người, với một cá nhân nợ kỷ lục, 314.256 bảng Anh tương đương 421 nghìn USD. Trên cả nước, thống kê Quốc hội nêu ra cho thấy núi nợ tiền cho sinh viên vay, còn gọi là “student loan”, đã lên tới gần 300 tỷ bảng sau nhiều thập niên. Điều đáng nói, đây là các khoản chưa trả được. Số tiền lãi họ phải trả đã lên tới 15 tỷ bảng. Quốc hội Anh đang điều tra xem hệ thống cho sinh viên vay tiền như hiện nay, so với ý tưởng ban đầu, hơn 20 năm trước, có bị biến tướng đi hay không. Các báo nói, hồi tiền học chỉ có 1-3 nghìn bảng/năm thì tiền cho vay hay trợ cấp không đáng bao nhiêu, nhưng nay thì nó đã thành một loại tiền cho vay nặng lãi. Anh có thể nhắc đôi nét về quy chế cho vay để người trẻ ở Anh có thể học đại học được hình thành ra sao? Vì sao đến nay lại là vấn đề? Nói về nguồn gốc của hệ thống này thì từ thời Tony Blair làm thủ tướng Anh, đảng Lao động, với các khẩu hiệu cấp tiến, đề cao bình đẳng cơ hội, đã quyết định mở rộng quyền nhận tiền vay của chính phủ để sinh viên có thể trả học phí. Khi đó, sáng kiến này nhắm tới mục tiêu cao hơn là phổ cập đại học ở Anh. Cùng lúc, Anh quốc muốn thị trường hóa hệ thống đại học để tăng tính cạnh tranh. Đây là hai tiêu chí ban đầu tưởng là phù hợp, không đối chọi nhau, nhưng tới này thì mới rõ là có mâu thuẫn. Cụ thể hơn, trên thực tế, trước đó, từ năm 1990 công ty “Student Loan”đã được lập ra và được Chính phủ Anh bảo trợ, để cấp trợ cấp sinh hoạt cho sinh viên ở Anh. Chỉ những em nào không có tiền trợ cấp từ gia đình (vì thu nhập thấp) thì mới được nhận. Đến năm 1998 thì Luật Giáo dục Đại học cho phép các đại học thu phí 1000 bảng Anh/năm với mỗi sinh viên và bỏ các khoản trợ cấp (grant). Thay vào đó, sinh viên được quyền vay tiền trả góp, hệt như mua bất động sản, để trả học phí. Tới năm 2006, học phí ở Anh tăng lên 3.000 bảng/năm/một sinh viên. Và để điều chỉnh lại thì người ta bỏ quy chế tiền cho vay “như vay tín dụng địa ốc” (mortgage) mà chuyển thành một hệ thống phức tạp hơn, có chọn lọc. Tùy vào thu nhập của cha mẹ mà con cái họ là sinh viên sẽ được nhận tiền vay để chi vào: học phí, tiền ăn ở hoặc cả hai. Câu chuyện ở đây là giá sinh hoạt tăng nhanh ở Anh, nay lên tới chừng 6000 bảng/năm, và học phí cũng năm nay lên tới gần 10 nghìn bảng/năm. Vì thế, các khoản cho vay này cộng lại cho một năm học, với sinh viên nội địa Anh cũng khoảng 15-16 nghìn bảng, tương đương 20 nghìn USD. Ba năm học để lấy tấm bằng cử nhân là 60 nghìn USD. Sau khi tốt nghiệp, các em phải trả cả gốc lẫn lãi, mà lãi suất thì từ 6-9%/năm, cao hơn cả tiền vay mua nhà trả góp. Tạo ra các khoảng nợ lớn cho mỗi cá nhân. Với cả nước thì một thống kê của Quốc hội Anh năm 2025 cho thấy con số tổng nợ của nhiều thế hệ sinh viên ở Anh là 292 tỷ bảng, tương đương 389 tỷ USD, cao hơn GDP của một số nước. Tác động kinh tế-xã hội của các khoản ‘nợ học phí' này ra sao với nước Anh? Đầu tiên, mức nợ này là gánh nặng cho nhà nước vì Chính phủ Anh là bên bảo đảm cho các khoản nợ đó. Sinh viên ra trường không có việc làm hoặc làm chưa đủ lương ở mức nhất định thì họ chưa phải trả nợ. Sau 30 năm mà vẫn không trả nợ được thì chính quyền sẽ xóa nợ cho họ. Vấn đề là khi đó, việc xóa nợ chính là làm thâm hụt ngân sách nhà nước chứ không đơn giản là muốn xóa thì xóa. Thứ hai, từ góc độ sinh viên mới ra trường thì thị trường việc làm ở Anh ngày càng khó khăn. Thống kê quý III/2025 cho thấy số thất nghiệp trong giới trẻ dưới 24 tuổi đang ở mức cao, 15,9%. Kể cả khi tiền học phí (tuition) không tăng nữa do bị ấn định bởi chính phủ ở mức gần 10 nghìn bảng cho sinh viên nội địa những năm qua), chi phí ăn ở (maintenance loan) tăng lên quá 6 nghìn/năm, tiền đi lại tàu xe cũng tăng. Nên dù chỉ vay các khoản đó cộng lại, các em sẽ vẫn mắc nợ lớn sau khi tốt nghiệp. Thế nhưng nếu bỏ quy chế cho vay tiền trả góp để học đại học thì hàng trăm nghìn công dân Anh trẻ tuổi sẽ không có cơ hội học đại học. Vì vấn đề mang tính cấu trúc của hệ thống giáo dục - học phí đại học ở Anh cao hơn nhiều so với ở các nước thuộc Liên minh châu Âu, nên ai vay thì sẽ mắc nợ lớn và gần như suốt đời. Đang có một thế hệ không thể mua nhà. Các số liệu tháng 3/2026 nói trước đây, tuổi ở Anh của người mua căn hộ, ngôi nhà đầu tiên (bằng tiền vay trả góp) là 29. Tức là sau khi có bằng cử nhân, đi làm 6-7 năm là có thể mua nhà. Còn nay, tuổi đó đẩy lên 34, tức là ai may mắn có việc làm thì 10-11 năm sau mới có thể tiết kiệm đủ khoản tiền thế chấp và có hợp đồng lao động tốt để mua nhà. Tiền nợ “student loan” đóng vai trò quan trọng trong việc trả vốn lẫn lãi hàng tháng, người trẻ có việc làm, có còn bao nhiêu để tiết kiệm rồi mua nhà hay không? Chính phủ Anh có biện pháp gì chưa ? Quốc hội vừa mở cuộc điều tra. Vào ngày 12/03/2026, Chủ tịch Ủy ban Ngân khố (Treasury Committee) của Hạ viện, bà Meg Hillier, cho biết: "Cuộc điều tra là để tìm hiểu xem các mục tiêu của quy chế cho vay này có công bằng (fairness) hay không, hay là nó đang bất công bằng cách nào đó đối với người đã tốt nghiệp đại học". Một trong những đối tượng của cuộc điều tra là tiền cho vay gọi là Plan 2 (Kế hoạch số 2), áp dụng vào giai đoạn 2012 và 2023, với số sinh viên, cựu sinh viên nay mắc nợ là 5,8 triệu người. Bộ trưởng Tài chính Rachel Reeves nêu ra một số điều chỉnh như đóng băng ngưỡng lương mà người học xong đại học có được khi đi làm ở mức thấp £29.385 bảng/năm từ năm 2027. Nhưng điều này cũng bị chỉ trích. Các vấn đề khác liên quan? Cũng nhân việc này, báo chí nói về nạn người nước ngoài như công dân Rumani định cư ở Anh sau Brexit bị cho là chiếm đa số trong số “vụ lừa đảo vay tiền ‘student loan' rồi trốn, không học và cũng không ở lại Anh nữa”. Số liệu từ báo chí nói trong giai đoạn 2019/2020 có chừng 25 nghìn công dân Rumani vay tiền học đại học, thì điều này khá bình thường, tương đương chừng 19 nghìn công dân Ba Lan ở Anh vay tiền học. Vì họ là công dân EU có thẻ định cư ở Anh thì được tính như sinh viên nội địa. Nhưng giai đoạn 2023/24 đột nhiên có tới 78.325 người Rumani vay tiền học, và cuộc điều tra của báo Telegraph nói có khá nhiều trường hợp họ ghi danh vào một trường nào đó, nhận tiền nhà nước cho vay, rồi bỏ học hoặc về nước của họ sống. Đây là vấn đề mang tính hình sự, nhưng nó cũng nói lên một thực tế là việc cho vay quá dễ dãi, kiểm soát nhiều lỗ hổng. Vì sao người nước ngoài ở Anh vẫn có thể vay tiền để học đại học? Người Việt Nam có quyền đó không? Không phải tất cả các công dân ngoại quốc ở Anh có quyền đó, chỉ có công dân khối EU đã định cư ở Anh và phải sống ở Anh tối thiểu là 3 năm trước khi nộp đơn xin vay tiền học phí. Đây là ưu tiên cho công dân EU sau Hiệp định Brexit (2021). Những công dân EU khác không đạt được tiêu chuẩn này thì không được. Công dân các nước ngoài EU như Việt Nam thì lại càng không được, trừ khi họ có thẻ định cư ở Anh. Tôi xin nói tiếp về câu chuyện hiện nay ở Anh còn điều gì nữa. Với sinh viên ở Anh thì còn một vấn đề nữa là ngôn từ. Các công ty cho vay tiền học từng quảng cáo hợp đồng “không khác gì hợp đồng mua điện thoại 30 tháng” và né tránh câu chữ về nợ nần. Họ quảng cáo khá nhiều trên mạng xã hội. Tôi cũng thấy, nói như thể đây là khoản từ thiện, ai ở Anh có giấy tờ định cư, có quốc tịch là được “hưởng quyền lợi” đó, được vay tới 24 nghìn bảng để có tấm bằng đại học. Thực tế thì đây là khoản nợ bạn phải trả với lãi suất rất cao. Giới trẻ cần được giáo dục để không ký tiền vay một cách dễ dàng rồi mắc nợ. Xin nói là ai đã vay mà bỏ học, bị đuổi học thì cũng vẫn phải trả nợ. Vấn đề sẽ đi về đâu? Chính phủ Anh có giải pháp hay chưa và nếu có thì đi theo hướng nào? Hiện nay trong Nghị viện Anh, Đảng LibDem đề xuất bỏ cách đóng băng ngưỡng phải trả tiền vay, hiện bị khóa ở mức thấp £29,385 bảng/năm – ai có thu nhập đạt ngưỡng này là phải trả góp tiền đó. Nếu để ngưỡng này tăng theo lạm phát, thì những ai thu nhập cao hơn mới phải trả, giảm sức ép nợ nần. Ngoài ra, có sáng kiến yêu cầu đổi tên “student loan” (tiền cho sinh viên vay) thành “graduate tax” (thuế đại học), để ai cũng thấy là có trách nhiệm. Có tiếng nói đòi cắt giảm phần trăm lãi suất hiện ở mức 6,2% đến 8–9%/năm, rất cao. Có ý kiến nói Chính phủ cần lập ra quỹ cứu trợ “ân xá” tiền học, trả thay sinh viên một phần. Hiện chưa rõ Bộ Tài chính có muốn như vậy không. Vấn đề rất là lớn, và chưa biết có giải pháp nào khả thi không trong những năm tới. Còn trong những tháng tới thì tôi tin là khó. Chỉ trong tháng 5-6 này, các học sinh tốt nghiệp phổ thông đã ghi danh vào đại học từ mùa thu năm nay rồi. Rồi sau hè là các em vào niên khóa đầu tiên, bằng tiền vay như các thế hệ đi trước. Tức là quy trình sẽ cứ chạy tiếp như vậy. Không có thay đổi chính sách nào kịp trong vòng 1-2 tháng. Có lẽ phải sang năm hoặc sau nữa mới có điều chỉnh chính sách này.
SpaceX, Amazone, Nvidia của Mỹ, Softbank của Nhật, Brookfield của Canada, hay MGX của Các Tiểu Vương Quốc Ả Râp Thống Nhất.. đầu tư hàng chục tỷ đô la vào Pháp để xây dựng các trung tâm xử lý dữ liệu data center. Đâu là những lợi thế của Pháp trong mắt các nhà đầu tư công nghệ ? Phúc hay họa khi trở thành « sân sau » của những nhà cung cấp dịch vụ trong thời đại digital ? 80 % các dịch vụ tin học tại châu Âu đều phụ thuộc vào các nhà cung cấp ở Mỹ : Các data center cho phép Paris tự chủ về công nghệ kỹ thuật số với Hoa Kỳ ? Tại hội nghị kêu gọi đầu tư nước ngoài vào Pháp Choose France hôm 01/06/2026, Pháp đã nhận được hơn 90 tỷ euro : Phần lớn trong số hơn 70 dự án tập trung vào lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và công nghiệp số. Bất chấp rất nhiều khó khăn về địa chính trị hiện tại, trong 7 năm liên tiếp, Pháp vẫn là địa điểm đầu tư hấp dẫn tại châu Âu trong mắt các nhà đầu tư quốc tế, theo thăm dò của cơ quan tư vấn EY. Trước ngày khai mạc hội nghị tập đoàn Nhật Bản Softbank đã thông báo đầu tư 45 tỷ euro tại Pháp từ nay đến năm 2031 để xây dựng các trung tâm xử lý dữ liệu data center. Nhìn xa hơn nữa Softbank cam kết đầu tư đến 75 tỷ tại Pháp để « xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ công nghệ AI ». Sáng lập viên tập đoàn Nhật Bản này, Masayoshi Son kể lại ông đã gặp tổng thống Macron tại Tokyo hai tháng trước đây. Khi đó nguyên thủ Pháp đã hỏi nhà đầu tư này liệu có thể nhanh chóng thông báo một chương trình đầu tư vào Pháp hay không và ông câu trả lời của chủ nhân Softbank là có. Masayoshi Son giải thích với báo chí Paris là đã quyết định đầu tư 75 tỷ euro để phát triển trí tuệ nhân tạo bởi nhân loại đang « bước vào thời đại của AI. Những quốc gia có cơ sở hạ tầng cần thiết cho lĩnh vực còn rất mới mẻ này sẽ nắm giữ một vai trò then chốt trong tương lai cả về công nghiệp lẫn công nghệ và đối với nhân loại ». 352 data center sử dụng 3,2 % tiêu thụ điện trên toàn quốc Tổng thống Macron từ khi lên cầm quyền năm 2017 luôn xem thu hút vốn đầu tư nước ngoài là một ưu tiên. Ông đã chín lần chủ trì hội nghị Choose France tại lâu đài Versailles, ngoại ô Paris, với những khách mời sáng giá nhất trong giới tài chính, công nghiệp của Hoa Kỳ, Nhật Bản, châu Âu và trước chiến tranh Ukraina cũng đã có không ít các doanh nhân Nga tham dự. Riêng năm nay, trí tuệ nhân tạo, data center, công nghệ digital … đặc biệt được quan tâm. Tháng 2/2025 với hội nghị « hành động vì AI » Emmanuel Macron đã nuôi tham vọng, với 67 triệu dân, Pháp cũng có thể trở thành một mắt xích quan trọng trong thời đại công nghệ số, và là một « trung tâm quốc tế » về AI. Sức hút các data center của Pháp Hiện tại Pháp đã có 350 data center và mục tiêu xây dựng thêm 60 trung tâm khác nữa trên toàn quốc trong 10 năm nữa. Đó sẽ là những trung tâm có công suất ngày càng lớn cho phép Paris giải quyết cùng lúc hai vấn đề : giảm mức độ phụ thuộc vào các cơ sở hạ tầng công nghệ số của Hoa Kỳ, và đẩy mạnh các hoạt động kinh tế của Pháp. Trên con đường chinh phục các nhà đầu tư trong lĩnh vực digital, Pháp có nhiều lợi thế, mà đầu tiên hết là khả năng sản xuất điện, như giải thích của François Monnier, tổng biên tập tuần báo tài chính Investir : « Điện khí hóa là một điểm mạnh của châu Âu mà đứng đầu bảng là Pháp. Hơn nữa đây là một lĩnh vực đang phát triển rất mạnh. Để đáp ứng nhu cầu của các trung tâm quản lý dữ liệu data center thì Pháp có nhiều tập đoàn lớn rất có uy tín như là như Schneider Electric chuyên cung cấp các dịch vụ, tìm kiếm những giải pháp năng lượng đáp ứng nhu cầu cho các tập đoàn trong lĩnh vực công nghệ số … hay là Legrand chuyên cung cấp các thiết bị điện hay tập đoàn năng lượng. Lĩnh vực trí tuệ nhân tạo chiếm 25 % doanh thu của Legrand. Còn Axens hiện diện trong nhiều lĩnh vực từ lọc dầu, hóa dầu xử lý năng lượng tái tạo, xử lý nước ». Antoine Fournier, chủ tịch cơ quan tư vấn Thésée DataCenter ghi nhận : Các khoản đầu tư lẽ ra đổ về những quốc gia khác ở châu Âu, như Đức hay Hà Lan đang chuyển hướng về Pháp, bởi Pháp có một vị trí địa lý « trung tâm ». Điện hạt nhân Theo lời Régis Casstané tổng giám đốc chi nhánh tại Pháp của tập đoàn Equinix (nhà cung cấp thiết bị cho các data center lớn nhất thế giới), từ 2022 giá năng lượng của Pháp rẻ hơn so với một số quốc gia khác (như là Đức phải phụ thuộc vào khí đốt của Nga), Pháp lại có các nhà máy điện hạt nhân, lá chủ bài của Pháp trong mắt các nhà đầu tư AI và data center. Bởi vì trung tâm xử lý dữ liệu là một « nguồn tiêu thụ năng lượng vô cùng lớn », cần có nhiều điện để vận hành. … Theo thẩm định của cơ quan quốc gia Pháp về năng lượng và môi trường ADEM, tiêu thụ điện của 350 data center sẽ tương đương với mức tiêu thụ của « hơn một chục thành phố với trên 100 ngàn dân » và đó là những « cực hút đến 3 % nguồn điện trên toàn quốc ». Đáng quan ngại hơn nữa là các trung tâm data đó ngày càng lớn « ngày càng cần nhiều năng lượng để hoạt động, do vậy trong hơn 10 năm nữa, nhu cầu về điện dành riêng cho các trung tâm này sẽ tăng lên gấp 4 lần so với hiện nay ». Năm 2025, điều trần trước một ủy ban tại Hạ Viện, Eric Schmidt cựu chủ tịch tổng giám đốc Google từng kêu gọi các dân biểu Mỹ đầu tư vào cơ sở hạ tầng điện lực : « Chúng ta cần nhất hiện nay là điện và nhu cầu rất, rất lớn. Nếu quý vị cho phép nói thẳng, thì tôi xin thưa rằng, chúng tôi mong đợi Hạ Viện phát triển điện lực, bất kỳ dưới hình thức nào, đó có thể là năng lượng tái tạo, là nhiệt điện. Miễn làm sao chúng ta có khả năng đáp ứng nhu cầu tiêu thụ và phải nhanh chóng đạt được mục đích này » Điều đó cho thấy vì sao mà các « ông lớn » trong thế giới công nghệ của Mỹ đua nhau chạy sang Pháp đầu tư. Gilles Babinet, tác giả cuốn « Green AI » NXB Odile Jacob nói đến một lá chủ bài của Pháp mà cả Mỹ lẫn Trung Quốc hai siêu cường kinh tế thế giới và cũng là những bên tiên phong trong lĩnh vực công nghệ số và trí tuệ nhân tạo đều không có được : « Không một quốc gia nào trên thế giới có 15 giga Watt mà đấy lại là điện phi carbone. Mỹ không có khả năng này, Trung Quốc cũng không. Cho nên tất cả các nhà đầu tư trên thế giới cùng nhòm ngó khối lượng điện này của Pháp ». Gauthier Roussilhe, chuyên gia về môi trường digital điều hành công ty tư vấn Hubblo, Paris, do vậy cảnh báo trước nguy cơ các ông vua công nghệ kỹ thuật số và AI trên thế giới đang muốn biến Pháp thành « sân sau » của riêng mình : « Tất cả những thông cáo rầm rộ về các chương trình đầu tư rất lớn về công nghệ số tại Pháp, trước hết là nhằm bảo đảm rằng, hiện tại và trong tương lai, các tập đoàn này có thể tận dụng tiềm lực về điện lực của nước Pháp (…) Những trung tâm xử lý dữ liệu càng lớn bao nhiêu, thì càng cho thấy trong lượng khổng lồ của các doanh nghiệp Mỹ. Softbank thực ra đã bỏ vốn đầu tư và hiện diện trong rất nhiều các tập đoàn công nghệ cao và nhất là trong các tập đoàn của Mỹ. Hệ quả hiển nhiên kèm theo là khâu quản lý các data center sau này sẽ thuộc về phía Hoa Kỳ ». Điều này dường như đã được cả sáng lập viên lẫn giám đốc tài chính tập đoàn Softbank nhìn nhận. Ông Masayoshi Son nói rõ : « Softbank bảo đảm khâu tài chính cho các dự án. Khách hàng của chúng tôi là những hyperscalers, tức là những ông không lồ trong lĩnh vực công nghệ đám mây, như là Amazon, Microsoft hay Google ». Về phần Nahoko Hoshino, giám đốc tài chính Softbank, bà chỉ hờ hững khi nhắc đến các đối tác châu Âu trong lúc đã tiến hành đàm phán với những khách hàng nặng ký là Amazon, Microsoft hay Google, Open AI. Về câu hỏi, đánh cược vào những data center có cho phép nước Pháp vực dậy kinh tế và mang lại công việc làm cho người dân hay không, giới trong ngành đồng loạt trả lời là không. Một quan chức tại thành phố La Courneuve so sánh : Với một diện tích tương đương, mở một nhà máy công nghiệp chế tạo trực thăng Eurocopter, cho phép tạo thêm 700 công việc làm, nhưng với một trung tâm xử lý dữ liệu thì chỉ cần tuyển dụng 36 nhân viên.
Tựa Đề: Khiêm Nhường Và Mềm Mại; Kinh Thánh: Ga-la-ti 6:1; Tác Giả: VPNS; Loạt Bài: Sống Với Thánh Kinh, Bài Học Kinh Thánh Hằng Ngày, Tĩnh Nguyện Hằng Ngày, Sống Với Thánh Kinh
Tựa Đề: Khiêm Nhường Và Mềm Mại; Kinh Thánh: Ga-la-ti 6:1; Tác Giả: VPNS; Loạt Bài: Sống Với Thánh Kinh, Bài Học Kinh Thánh Hằng Ngày, Tĩnh Nguyện Hằng Ngày, Sống Với Thánh Kinh
Ngày 07/04/2026, tổng bí thư Đảng kiêm chủ tịch nước Tô Lâm đã ký quyết định phê chuẩn Công ước của Liên Hiệp Quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội), đưa Việt Nam trở thành quốc gia đầu tiên ở Đông Nam Á và là nước thứ hai trên thế giới chính thức phê chuẩn Công ước này. Công ước mang tên Hà Nội là vì lễ ký Công ước của Liên Hiệp Quốc về chống tội phạm mạng đã được tổ chức tại Hà Nội vào tháng 10/2025. Cho tới nay đã có 75 quốc gia ký công ước này. Tuy nhiên, Công ước Hà Nội sẽ chỉ có hiệu lực một khi có đủ 40 quốc gia chính thức phê chuẩn để trở thành thành viên chính thức. Đông Nam Á nói chung và Việt Nam nói riêng đang ngày càng trở thành một trong những trung tâm của tội phạm mạng trên thế giới. Trong một bài viết đăng trên mạng ngày 09/03/2026, công ty Okta, chuyên về quản lý danh tính ( Identity Management ), cho biết: “Một hệ sinh thái tội phạm mạng rộng lớn bắt nguồn từ Việt Nam đã được liên kết với các chiến dịch đăng ký tài khoản giả mạo quy mô lớn nhắm vào các nhà cung cấp dịch vụ và nền tảng trực tuyến trên toàn thế giới. Các nhà nghiên cứu đã truy tìm hoạt động này đến một cụm cơ sở hạ tầng được đặt tên nội bộ là O-UNC-036, sử dụng địa chỉ email dùng một lần và bot tự động để tạo ra các danh tính kỹ thuật số giả mạo ở quy mô đáng báo động.” Theo công ty này, các tội phạm sử dụng những tài khoản trực tuyến gian lận như một cánh cửa để thực hiện các hoạt động tội phạm tài chính, từ thư rác và lừa đảo trực tuyến đến các vụ lừa đảo cá nhân. Các tổ chức tội phạm có tổ chức ở Đông Nam Á, đặc biệt là ở khu vực gần biên giới Trung Quốc, Miến Điện, Thái Lan và Cam Bốt dùng những thủ đoạn này để dụ dỗ nạn nhân vào các vụ lừa đảo tiền điện tử, lừa đảo tình cảm và tống tiền tình dục,... Các nhà phân tích của Okta đã xác định được một lượng lớn các đăng ký tài khoản đáng ngờ liên kết với nhiều tên miền email dùng một lần, trở thành sợi dây liên kết quan trọng giữa hoạt động này với một thị trường lừa đảo rộng lớn hơn có trụ sở tại Việt Nam. Thiệt hại về tài chính từ hoạt động này là rất lớn. Trong một báo cáo tháng 4/2025, Văn phòng Liên Hiệp Quốc về Ma túy và Tội phạm (UNODC) đã chỉ ra rằng thị trường ngầm này hiện có những người chuyên buôn bán bộ công cụ lừa đảo, dữ liệu bị đánh cắp, phần mềm độc hại, công cụ dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI) và dịch vụ rửa tiền được sử dụng để nhắm mục tiêu vào các nạn nhân trên toàn cầu. Chính là để phòng chống những hoạt động lừa đảo trực tuyến như trên mà Công ước Hà Nội thiết lập một khuôn khổ pháp lý quốc tế toàn diện về phòng ngừa, phát hiện, điều tra, truy tố và hợp tác quốc tế trong xử lý tội phạm mạng. Trả lời RFI Việt ngữ ngày 22/05/2026, nhà tội phạm học Lương Thanh Hải, giảng viên Trường Tư pháp hình sự và tội phạm học Griffith, Úc và là chủ tịch Hội đồng nghiên cứu về tội phạm ma túy tại châu Á của Viện nghiên cứu AICS (Hoa Kỳ), cho biết Việt Nam đã chuẩn bị như thế nào cho việc tham gia Công ước Hà Nội : "Thứ nhất là Việt Nam đã hoàn thiện khung pháp lý nội địa, đặc biệt là trong các lĩnh vực an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu và xử lý chứng cứ điện tử. Có thể nói rằng trong những năm trở lại đây, Quốc Hội của Việt Nam và các cơ quan, trong đó có vai trò rất là lớn bộ Công An Việt Nam, đã điều chỉnh, bổ sung và ban hành các luật, khung pháp lý nội địa rất kịp thời trong lĩnh vực an ninh mạng và xử lý điện tử, chứng cứ điện tử. Thứ hai là Việt Nam đã chuẩn bị khá kỹ trong việc nâng cao năng lực thực thi pháp luật, đặc biệt là đào tạo chuyên sâu cho các lực lượng điều tra tội phạm công nghệ cao. Song song với đó, đầu tư vào các hệ thống cơ sở hạ tầng số cũng rất là ổn định để kịp thời trước lúc tham gia Công ước Hà Nội. Thứ ba là tăng cường hợp tác quốc tế thông qua các cơ chế song phương, đa phương mà Việt Nam đã tham gia. Việt Nam không tham gia Công ước Hà Nội một cách hình thức mà đang từng bước thích nghi với các chuẩn mực toàn cầu về quản trị an ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao." Công ước Hà Nội quy định đầy đủ các vấn đề từ hình sự hóa hành vi phạm tội, thẩm quyền điều tra, dẫn độ, tương trợ tư pháp, đến bảo vệ dữ liệu cá nhân. Các hành vi như truy cập trái phép, đánh cắp dữ liệu, gian lận điện tử, tấn công cơ sở hạ tầng trọng yếu, sử dụng không gian mạng để tài trợ khủng bố hay rửa tiền bằng tài sản số đều được định danh rõ ràng. Quan trọng hơn, Công ước tạo ra “chuẩn mực pháp lý chung”, giúp các quốc gia phối hợp hiệu quả trong xử lý các vụ án xuyên biên giới. Việc tham gia Công ước giúp Việt Nam có thêm công cụ pháp lý quan trọng để nâng cao hiệu quả phòng ngừa, phát hiện, điều tra và xử lý tội phạm mạng. Trả lời RFI Việt ngữ, nhà tội phạm học Lương Thanh Hải giải thích: "Công ước Hà Nội quy định rất toàn diện các vấn đề về hình sự hóa tội phạm mạng, thẩm quyền điều tra, hợp tác quốc tế, dẫn độ, hỗ trợ tư pháp và bảo vệ dữ liệu và cá nhân. Công ước mang lại cho Việt Nam một số công cụ pháp lý rất quan trọng, đáng chú ý ở đây là chia sẻ thông tin và chứng cứ điện tử nhanh hơn giữa các quốc gia. Có thể nói đây là một trong những yếu tố then chốt trong điều tra tội phạm mạng xuyên biên giới. Ngoài ra, Công ước Hà Nội còn hỗ trợ cho phía Việt Nam và các cơ quan tư pháp hình sự của Việt Nam hài hòa các định nghĩa, các cách tiếp cận về pháp lý liên quan đến tội phạm mạng giữa các quốc gia. Thứ hai là tăng cường cơ chế tương trợ tư pháp và dẫn độ khi triển khai Công ước Hà Nội. Thứ ba là Công ước này sẽ hỗ trợ trực tiếp các cuộc điều tra chung. Khi được thông qua, Công ước Hà Nội sẽ có thêm cơ sở pháp lý, hành lang pháp lý cụ thể và chính thống để tiến hành các cuộc điều tra chung, thành lập các đội điều tra chung ( investigation teams ) giữa các nước trong khu vực và thế giới, khi phát sinh các yếu tố liên quan đến phòng chống tội phạm mạng, đặc biệt là trong các vụ lừa đảo xuyên quốc gia và rửa tiền kỹ thuật số. Điều này giúp đáng kể khoảng trống pháp lý mà tội phạm mạng thường lợi dụng. Hiện nay không gian mạng rất khó kiểm soát và không có biên giới." Những công cụ mới mà Công ước Hà Nội mang lại sẽ tác động như thế nào đến việc phòng chống tội phạm mạng ở Việt Nam, nhà tội phạm học Lương Thanh Hải dự báo: "Ở đây ta có thể tiếp cận từ hai góc độ. Góc độ thứ nhất là tác động của Công ước Hà Nội đối với Việt Nam. Góc độ thứ hai là tác động của Công ước Hà Nội đối với các đối tác của Việt Nam trong khu vực và trên thế giới. Đầu tiên là trong nước, Công ước Hà Nội sẽ giúp cho Việt Nam, cụ thể là các cơ quan chức năng như bộ Công An hoặc bộ Thông Tin Truyền Thông, chuẩn hóa quy trình điều tra và xử lý tội phạm mạng, vừa bám theo Công ước Hà Nội, vừa nội hóa các luật nội địa Việt Nam đã ban hành, ví dụ như Luật an ninh mạng và gần đây nhất là luật về trí tuệ nhân tạo AI. Nó sẽ giúp chuẩn hóa quy trình điều tra và xử lý tội phạm liên quan đến không gian mạng, đồng thời nâng cao tính minh bạch và hiệu quả trong thu thập chứng cứ điện tử, thúc đẩy cách tiếp cận dựa trên dữ liệu và bằng chứng trong thực thi pháp luật của các cơ quan ở Việt Nam. Cấp độ thứ hai là với các đối tác của Việt Nam trong khu vực ASEAN, cũng như các nước ngoài ASEAN, trong đó có Úc, Châu Âu, hay Mỹ. Ở cấp độ xuyên quốc gia, tác động sẽ rõ nét hơn. Công ước tạo nền tảng cho việc phối hợp hành động nhanh hơn giữa các quốc gia, đặc biệt là trong việc truy xét dòng tiền, xác định máy chủ và triệt phá các mạng lưới tội phạm hoạt động ở nhiều quốc gia cùng một lúc trên không gian mạng. Tuy nhiên ở đây tôi cũng cần lưu ý rằng hiệu quả thực sự sẽ phụ thuộc rất nhiều vào mức độ thực thi và niềm tin giữa các quốc gia. Bởi vì xây dựng niềm tin pháp lý, chia sẻ thông tin ở không gian mạng hiện nay có lúc vẫn bị nhiều nước, trong đó có Việt Nam, đánh giá là những vấn đề nhạy cảm. Việc chia sẻ giữa các đối tác trong khu vực và ngoài khu vực đều có những hạn chế nhất định. Thậm chí nhiều lúc chưa có sự tin tưởng một cách tuyệt đối." Trong việc phòng chống tội phạm mạng, Việt Nam từ nhiều năm qua vẫn có sự hỗ trợ của Cảnh sát Liên bang Úc ( AFP ). Tháng 5/2026, Cảnh sát Liên bang Úc đã phối hợp với bộ Công An Việt Nam và cảnh sát các nước Đông Nam Á khác tổ chức một hội thảo ở Đà Nẵng về nâng cao hợp tác giữa các bên trong lĩnh vực. Là một trong những người tham gia hội thảo, nhà tội phạm học Lương Thanh Hải cho biết: "Hiện nay Cảnh sát Liên bang Úc ( AFP ) có một hệ thống sĩ quan liên lạc cảnh sát quốc tế phủ rộng toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Văn phòng Việt Nam đã mở hơn 20 năm nay. Có thể nói, theo đánh giá của cá nhân tôi, văn phòng đại diện sĩ quan liên lạc cảnh sát Úc ở Việt Nam đã đóng một vai trò rất lớn là một cầu nối quan trọng để kết nối lực lượng thực thi pháp luật của hai nước trong việc cập nhật, trao đổi thông tin, phối hợp điều tra, xử lý, dẫn độ cũng như giải quyết các vụ án mang tính chất xuyên quốc gia. Sự kiện ở Đà Nẵng có ba nội dung trọng tâm mà hiện nay Cảnh sát Liên bang Úc nâng cao hiệu quả hợp tác với đối tác Việt Nam. Thứ nhất là chia sẻ thông tin tình báo và dữ liệu tội phạm mạng, một trong những điểm rất quan trọng. Hội thảo vừa rồi cũng đánh giá cao sự chia sẻ giữa các đối tác trong khu vực ASEAN và lực lượng cảnh sát Úc. Thứ hai là hỗ trợ đào tạo và nâng cao năng lực cho lực lượng thực thi pháp luật ở Việt Nam, thông qua nhiều kênh khác nhau, ví dụ như kênh về chương trình đào tạo quản lý lực lượng thực thi pháp luật khu vực châu Á - Thái Bình Dương, được tổ chức thường niên mỗi năm khoảng hai đến ba khóa, tùy vào các chủ đề liên quan đến tội phạm xuyên quốc gia. Những năm gần đây ưu tiên đặc biệt là các vụ lừa đảo scam qua mạng ( scam ) rất là nhiều. Qua kênh đào tạo này thì hiện đã có hơn 1000 cán bộ thực thi pháp luật, trong đó có nhiều cán bộ của Việt Nam đã được đào tạo cùng với các nước ASEAN và khu vực Châu Á Thái Bình Dương. Chính điểm thứ hai này đã tạo ra được một lực lượng rất là thiện chiến trong phòng chống tội phạm mạng và các vấn đề liên quan đến an ninh mạng cho phía Việt Nam mà phía Úc đã hỗ trợ. Hợp tác thứ ba nữa mà tại diễn đàn này tôi cũng đã tập trung trao đổi, đó là chia sẻ những kinh nghiệm, phương thức, chiến thuật, các hoạt động phối hợp điều tra các vụ án xuyên biên giới, đặc biệt liên quan đến các vụ lừa đảo trực tuyến, rửa tiền số và bóc lột lao động trong các đường dây lừa đảo. Có thể nói trong bối cảnh Đông Nam Á đang nổi lên như một điểm nóng của các trung tâm lừa đảo xuyên quốc gia, hợp tác Việt Nam và Cảnh sát Liên bang Úc đóng một cái vai trò quan trọng không chỉ ở khía cạnh thực thi pháp luật, mà còn trong việc chia sẻ các kinh nghiệm thực chiến và xây dựng các chiến lược phòng ngừa mang tính nhất dài hạn."
Làm thế nào để thu hút khách tham quan đến một di tích lịch sử, “giữ chân” họ trước một kiệt tác nghệ thuật từ những thế kỷ trước ? Làm thế nào để những sự kiện lịch sử đọng lại trong tâm trí khán giả ? Từ nhiều năm gần đây, kỹ thuật số trở thành công cụ không thể thiếu giúp các bảo tàng, di tích tại Pháp thay đổi cách tham quan và từng bước “dân chủ hóa” văn hóa, đặc biệt là từ đại dịch Covid-19. Mối quan hệ giữa giới trẻ và bảo tàng đã thay đổi từ gần 20 năm qua nhờ cách mạng kỹ thuật số. Nhưng hiện nay, quá trình chuyển đổi số các bảo tàng không còn là một lựa chọn mà là điều thiết yếu. Song song với những chuyến tham quan có hướng dẫn viên, bị khống chế thời gian, công chúng hoàn toàn có thể tự do khám phá bảo tàng, các tác phẩm, theo nhịp độ riêng nhờ “hướng dẫn viên ảo”. Sống trong lịch sử nhờ công nghệ Thiết bị nhỏ như băng cát-sét hoặc máy tính bảng được cung cấp kèm với tai nghe đưa người xem trở lại thời xưa với những âm thanh, tiếng ngựa, lời thoại. Đây là loại hình tham quan trải nghiệm (visite immersive), hướng dẫn dưới dạng ứng dụng. Người xem sẽ nhấn theo số được ghi cạnh một bức tranh hoặc một gian trừng bày. Hiện đại hơn sẽ là những bộ cảm biến trong phòng sẽ tự động đưa khách tham quan đến lời giới thiệu cần thiết. Lời giới thiệu thường khoảng một phút để khách tham quan không bị mất tập trung. Đọc thêmĐắm chìm trong "Đêm đầy sao" của Van Gogh nhờ công nghệ số Loại hình thứ hai là trải nghiệm ảo và tương tác (expériences virtuelles et interactives), “thật hơn” và hấp dẫn hơn. Các địa điểm du lịch đã thấy được hiệu quả của loại hình trải nghiệm này, rất thành công trong trò chơi thoát hiểm (Escape Game) và muốn áp dụng để đổi mới bản thân. Đây là nhận định của Antoine Hubart, phụ trách thương mại của công ty John Doe. Immersive Game, trụ sở tại Lille, khi trả lời RFI Tiếng Việt tại Hội chợ Du lịch Quốc tế Paris ngày 12/03/2026. “Họ muốn cung cấp những trải nghiệm mới cho những đối tượng hoàn toàn khác, những mục tiêu mà ban đầu họ không thể tiếp cận. Ví dụ, giới trẻ quan tâm nhiều hơn đến việc xem truyền hình hoặc sử dụng điện thoại, họ không hẳn thấy cần phải đến bảo tàng, thăm lâu đài, hoặc là đi bộ đường dài. Công ty chúng tôi cung cấp trò chơi, những trò chơi ít nhiều mang tính văn hóa, tùy thuộc vào địa điểm. Ví dụ, trong một lâu đài tập trung vào lịch sử Pháp, vào một vị vua cụ thể, chúng tôi sẽ tạo ra một trò chơi dựa trên vị vua đó, sử dụng các sự kiện lịch sử có thật, để khuyến khích giới trẻ đến chơi trò chơi đồng thời khám phá lịch sử của địa điểm, lịch sử của lâu đài. Chúng tôi cũng làm điều này trong hang động, trong hầm mỏ, trong bảo tàng. Kinh nghiệm này đã được chúng tôi làm với Bảo tàng xe bọc thép, liên quan đến vũ khí chiến tranh”. Hình thức tham quan trải nghiệm và thực tế ảo mang đến cho công chúng một môi trường hoành tráng, tạo cho trải nghiệm sâu sắc hơn, phong phú hơn và đã định hình lại kiểu tham quan bảo tàng, theo nhận định trong một bài viết của Solveig Tiby trên trang les-enovateurs ngày 20/09/2024. Công nghệ kết nối bảo tàng với thanh niên Năm 2025 đánh dấu năm kỷ lục về số lượng khách tham quan các bảo tàng và 100 di tích và khu vườn thuộc Trung tâm Di tích Quốc gia (CMN). Bảo tàng Louvre tại Paris tiếp tục phá vỡ kỷ lục số lượt khách tham quan (hơn 9 triệu lượt), theo tạp chí Le Quotidien de l'Art ngày 05/01/2026. Trong số này, tỷ lệ người trẻ dưới 26 tuổi tăng từ 41% lên 44%. Đây là xu hướng được tiếp nối từ những năm trước, giới trẻ quan tâm đến bảo tàng nhiều hơn nhờ mạng xã hội, muốn trải nghiệm từ trực tuyến đến xem thật. “Đó là một kiểu tham quan có hướng dẫn, ở bảo tàng chẳng hạn. Chúng tôi sẽ biến chuyến tham quan đó vui nhộn hơn nhờ điện thoại di động, biến khám phá thành một trải nghiệm theo cách khác, độc đáo hơn một chút, với những thông tin mà ban đầu chưa có. Khi tiến dần trong bảo tàng, điện thoại sẽ hướng dẫn chúng ta dừng lại ở một điểm cụ thể. Ứng dụng tải trước sẽ kể cho chúng ta một chút về lịch sử hoặc một vài giai thoại thú vị và đưa ra cả câu đố. Phải giải được câu đố đó để chuyển sang điểm tiếp theo. Lúc đó, điện thoại sẽ nói “Giờ thì bạn có thể đi tiếp” và tiếp tục từng điểm một. Sau khi tham quan xong, tất cả thông tin vẫn còn trên điện thoại. Khách tham quan có thể lưu lại hoặc nếu muốn tìm hiểu thêm, họ sẽ liên lạc với bảo tàng vì bảo tàng có tài liệu riêng”. Điện thoại, vật bất ly thân của giới trẻ, trở thành “hướng dẫn viên” và khi “vừa học vừa chơi”, họ sẽ cảm nhận, tiếp thu dễ dàng hơn, theo giải thích của Antoine Hubart : “Khách tham quan không cần thiết bị gì hết. Thiết bị sẽ được điều chỉnh tùy thuộc vào địa điểm. Dĩ nhiên nếu đi vào hang động, chúng tôi sẽ cung cấp mũ bảo hiểm để bảo đảm an toàn. Tùy thuộc vào địa điểm và mức độ an toàn, sẽ luôn có một số thiết bị tối thiểu. Nhưng nhìn chung, các trò chơi của chúng tôi được thiết kế dựa trên chính khung cảnh đó. Đa số trường hợp, khách tham quan chỉ cần điện thoại di động vì trò chơi được tải trước trên điện thoại, và họ có thể tiến được nhờ điện thoại. Hoặc một số trò chơi thì cần một cuốn sổ tay để giúp giải câu đố, khám phá mọi thứ để đi tiếp và đơn giản là vui chơi”. Đắm chìm trong dòng chảy nghệ thuật nhờ công nghệ kỹ thuật số Một ví dụ khác giải thích cho thành công của công nghệ kỹ thuật số trong hành trình đưa nghệ thuật, lịch sử đến với đông đảo công chúng là Trung tâm Nghệ thuật số Ateliers des Lumières tại Paris (thành lập năm 2018). Chủ trương của công ty chủ quản Culturespace (có 12 địa điểm trên thế giới) là giới thiệu các trào lưu nghệ thuật hoặc những nghệ sĩ nổi tiếng trong lịch sử nghệ thuật nhờ công nghệ AMIEX (Art, Musique Immersive Experience). Cùng một tác phẩm, khách tham quan sẽ có những góc nhìn khác nhau từ những vị trí khác nhau trong phòng triển lãm nhờ 140 máy chiếu chiếu lên tường và nền nhà. Ông Michael Couzigou, giám đốc Atelier des Lumières, giải thích với RFI tiếng Việt trong buổi khai mạc triển lãm Van Gogh, Đêm đầy sao (Van Gogh, La Nuit étoilée) ngày 22/02/2019 : “Ý tưởng của chúng tôi là kết hợp sự sáng tạo bằng hình ảnh, được thực hiện từ ảnh chụp các tác phẩm nghệ thuật, sau đó được số hóa, đi kèm với âm nhạc - được chọn lọc cho phù hợp hoặc được soạn riêng cho triển lãm - để tạo cảm xúc cho người xem và khiến họ đắm chìm trong dòng chảy nghệ thuật của triển lãm đó. Đây là một phương pháp khác lạ mà chúng ta không thể thấy được trong những bảo tàng truyền thống. Thêm vào đó, nhiệm vụ của Culturespace là cố gắng tiếp cận được với đông đảo công chúng nhất. Có nghĩa là chúng tôi muốn họ đến xem với cả gia đình, với con cháu để giúp các em khám phá nghệ thuật theo cách mới, có thể hiện đại hơn, năng động hơn”. Một ví dụ khác là chương trình AURA Invalides dưới mái vòm điện Invalides (Dôme des Invalides), nơi đặt quan tài của Napoléon, kéo dài 50 phút vào buổi tối, sau khi đóng cửa với công chúng. Trải nghiệm đa phương tiện sống động kết hợp ánh sáng, nhạc giao hưởng và video mapping (kết hợp giữa công nghệ 3D và công nghệ làm phim) để tạo nên những hiệu ứng về hình ảnh, ánh sáng, âm thanh, kích thích tất cả các giác quan của người xem. Kỹ thuật số đã thay đổi sâu sắc sự tiếp cận, sản xuất và việc phổ biến văn hoá. Nó có thể giúp một tác phẩm được phổ biến ngoài biên giới địa lý. Một số nền tảng trực tuyến, như Google Art & Culture, Europeana, Gallica..., tham gia phổ biến văn hóa, cho phép công chúng được truy cập miễn phí vào nhiều tác phẩm. Hình thức này được thúc đẩy mạnh trong giai đoạn đại dịch Covid-19 khi cả thế giới bị phong tỏa, mọi hoạt động lưu thông gần như đình trệ. Nhiều bảo tàng đã tổ chức các triển lãm “ảo”, mở rộng thư viện “trực tuyến” để đưa lịch sử, nghệ thuật đến công chúng. Đọc thêmCovid-19 : Tham quan trực tuyến các bảo tàng Kỹ thuật số đã khiến bảo tàng, văn hóa có thể tiếp cận được ở mọi lúc, mọi nơi. Khách tham quan có thể trải nghiệm theo cách riêng, nhịp độ riêng, không cần phải chờ hoặc chen chúc trong các phòng triển lãm mà vẫn có thể chiêm ngưỡng được tác phẩm. Điểm trừ duy nhất là không thể được tận mắt thấy tác phẩm. Trong hành trình đa dạng hóa kỹ thuật số các dịch vụ, rất nhiều doanh nghiệp chuyên ngành đồng hành cùng các bảo tàng, ví dụ John Doe, công ty có 5 chi nhánh tại Pháp (Lille, Strasbourg, Lyon, Bordeaux, Nantes), theo giải thích của Antoine Hubart : “Chúng tôi đang thảo luận với rất nhiều bên liên quan. Hiện tại, chúng tôi đang thiết kế một trò chơi, tôi không được phép tiết lộ tên. Ngoài ra, còn có bốn lâu đài ở Pháp, (thiết kế trò chơi trong hai tàu hỏa, một nhà máy, hai hầm mỏ và ba hang động cũng quan tâm. Chúng tôi có khoảng 10 đến 15 dự án. Và tất cả chỉ mới là cách đây vài tháng kể từ khi chúng tôi thực sự bắt đầu chủ động tìm kiếm các địa điểm du lịch, thay vì chờ họ liên hệ với chúng tôi. Thời gian để thực hiện mỗi dự án có thể từ ba tháng (ngắn nhất) nếu cần gấp và không quá phức tạp, đến một năm, chi tiết hơn, được làm cẩn thận hơn”. Đọc thêmLouvre ra mắt 480.000 tác phẩm trên trang web mới Tuy nhiên, theo Christian Sermet, không phải bất kỳ bảo tàng hay di tích nào cũng có thể triển khai trải nghiệm ảo và tương tác vì chi phí tương đối tốn kém. Ngoài ra, màn hình cũng có thể khiến khách tham quan bị sao nhãng, nhất là thanh niên. Họ có xu hướng nhìn vào màn hình nhiều hơn là tác phẩm và như vậy khó có thể cảm nhận trọn vẹn triển lãm hoặc tác phẩm.
Danh sách phim chiếu tại LHP Cannes lần thứ 79 đã đi một vòng trái đất, không chỉ đưa những câu chuyện viễn tưởng lên màn ảnh lớn mà cả những thước phim tài liệu chân thực, hé mở những câu chuyện chưa từng được tiết lộ, tranh giải l'Oeil d'Or (Con mắt vàng). Đáng chú ý là phim tài liệu những người hộ vệ Che Guevera cuối cùng còn sống sót trong chiến dịch ở Bolivia, do đạo diễn người Pháp thực hiện trong hơn 20 năm. Bằng cách kết hợp những hình ảnh tư liệu, lời chứng của các nhân vật và cả hoạt hình minh hoạ, phim tài liệu Les Survivants du Che của Chritophe Dimitri Reveille, đã tái hiện lại ký ức của những cựu chiến binh, những hộ vệ thân cận bên Che Guevara khi làm cách mạng ở Bolivia, trước khi vị anh hùng, biểu tượng của cách mạng Cuba bị hành quyết vào năm 1967. Cụ thể, Che Guevara đã bí mật thâm nhập Bolivia với khoảng 50 binh sĩ, là người Cuba, một số người Achentina, Bolivia và vài người Peru, đặt mục tiêu biến Bolivia thành bàn đạp cách mạng cho toàn Nam Mỹ, “tạo ra nhiều Việt Nam hơn nữa để thách thức đế quốc Mỹ”. Hành trình băng rừng, vượt suối được tái hiện lại đầy kịch tính nhưng cũng xúc động, mang chút tiếc nuối, xen lẫn ân hận khi không bảo vệ được Che. Hầu hết những chia sẻ này chưa từng được tiết lộ trên màn ảnh lớn. Giám đốc liên hoan phim Cannes Thierry Frémaux, hiện diện tại rạp chiếu phim cùng nhóm cộng sự của đạo diễn Christophe Dimitri Reveillé, khẳng định rằng “những bộ phim này mang lịch sử trở lại hiện tại”, “khiến chúng ta phải suy nghĩ về hiện tại”. Bộ phim được ra mắt giữa lúc Cuba đang kiệt quệ, hàng triệu người dân khốn khổ đang vật lộn từng ngày trước lệnh cấm vận của Hoa Kỳ. Ông Frémaux nhận định : “Đây là tác phẩm cả đời của một đạo diễn, không phải là một sử gia mà là một nhà làm phim”. Nếu như chuyện về Che Guevara hầu hết đều được biết đến rộng rãi thì câu chuyện về đội ngũ thân cận làm cách mạng cùng ông ở Bolivia lại không được kể nhiều, từ 50 ban đầu, chỉ còn vài người sống sót. Đạo diễn cũng nhắc nhở khán giả tại Pháp về những can thiệp của nước Pháp thời điểm đó, và vai trò của De Gaulle, đưa họ trở về Cuba an toàn vào năm 1968. RFI Tiếng Việt đã có dịp phỏng vấn đạo diễn người Pháp Christophe Dimitri Reveillé bên lề LHP Cannes. *** Đạo diễn đã mất hơn 22 năm để hoàn thành bộ phim tài liệu này. Đáng nói là ông đã từng viết sách, viết truyện tranh về câu chuyện của những người sống sót trong chiến dịch này. Điều gì đã khiến ông quyết định rằng câu chuyện này cần phải được đưa lên màn ảnh lớn? Thật ra nếu biết trước phải mất 22 năm, tôi đã không bắt đầu. Đúng là tôi đã làm tiểu sử về họ, ra một cuốn truyện tranh rồi mới làm phim, nhưng thực tế, việc thu thập tư liệu cho phim diễn ra song song với việc viết sách tiểu sử. Bởi vì người chiến binh, phải nói là người hùng mà tôi viết tiểu sử, đã bị Fidel Castro kết án tử hình, nên tôi tự nhủ: phải ghi lại lời ông ấy, để nếu có chuyện gì xảy ra, người ta không thể nói rằng ông ta đã bịa đặt ra tất cả. Tôi cần bằng chứng. Và còn một lý do thực tế nữa: tôi không nói được tiếng Tây Ban Nha. Vì vậy tôi phải giao băng cassette cho người phiên dịch để có thể viết tiểu sử. Hai việc đó cứ thế tiến hành song song. Ban đầu tôi chỉ định làm phim tài liệu về một binh sĩ duy nhất, nhưng theo thời gian, qua đọc sách, qua sự tin tưởng dần được gây dựng, tôi nhận ra mình có thể tiếp cận được người thứ hai, rồi người thứ ba, người thứ tư. Trong phim có khoảng tám nhân chứng, nhưng thực ra tôi đã phỏng vấn ít nhất mười lăm người, số còn lại không thể đưa vào trong khuôn khổ phim. Vì vậy tôi đang viết thêm một cuốn sách sẽ ra mắt năm tới, về những điều không thuộc phạm vi phim tài liệu nhưng chứa đựng nhiều tiết lộ chưa từng được công bố về chiến dịch của Che, về cái chết của ông, về những diễn biến sau đó (…) Ưu điểm của việc đối chiếu nhiều góc nhìn của các nhân chứng khiến chúng ta không rơi vào cái bẫy một chiều. Chúng tôi đối chiếu tất cả lời chứng của những người vốn không ưa nhau lại, và thấy chúng khớp với nhau, thì sự thật tự hiện ra. Ông đã thu thập được những lời chứng từ nhiều người chưa bao giờ tiết lộ trước đây. Làm thế nào ông gây dựng được lòng tin với họ ? Thành thật mà nói, không phải để quảng bá phim, nhưng đây thực sự là điều tuyệt vời để kể trên màn ảnh. Ngay chỉ việc gặp được một người trong số họ đã là điều kỳ lạ rồi. Tôi thuyết phục họ bằng cách nào? Có người đứng dậy bỏ đi giữa chừng và nói: “Thôi, tôi không muốn”. Ngay cả điệp viên CIA, tôi run khi phỏng vấn ông ta, vì tôi chuẩn bị đặt những câu hỏi thẳng thắn về cái chết của Che. Với tất cả những người đó, tôi áp dụng điều tôi gọi là tư duy hiện thực, tức là một kỹ thuật tôi học trong khóa học diễn xuất : chấp nhận cảm xúc của bản thân ngay tại khoảnh khắc đó, không che giấu. Cách đó dừng thời gian lại và tạo ra một dạng chân thực nào đó. Tôi nói thẳng với họ : “Tôi thực ra không quan tâm đến ông.” Nghe có vẻ tàn nhẫn. Nhưng tôi giải thích: “Không phải ông mà tôi quan tâm. Câu chuyện của ông mới là điều quan trọng. Và câu chuyện đó, ông đang nợ thế giới trước khi qua đời….Ông nợ chúng tôi câu chuyện này. Và cách đó đã hiệu quả… Hôm nay, trong bối cảnh chủ nghĩa cực đoan đang trỗi dậy khắp nơi, khi những kẻ cực hữu điều khiển thế giới và gây chiến tranh liên miên, thì việc kể câu chuyện này lại càng có ý nghĩa. Không phải kể về những gương mặt nổi tiếng, mà kể về những con người vô danh, những kẻ làm nên cách mạng nhưng tên họ chưa bao giờ xuất hiện ở đâu cả. [05:42] Trong phim, ông kết hợp những hình ảnh: tư liệu lưu trữ, cảnh quay mới, và hoạt họa. Ông tự đánh giá về lựa chọn này như thế nào trong một phim tài liệu lịch sử? Có lúc tôi cũng tự nghi ngờ, liệu những hình ảnh khác nhau đó có hòa quyện được với nhau không? Phim có năm lớp: lời chứng của các nhân vật, tư liệu lưu trữ, hành trình địa lý dài, theo dấu chân họ, hoạt họa, và lời bình. Về tư liệu lưu trữ: nếu phải chọn một thứ tôi làm tốt trong đời, thì đó là đi tìm tài liệu ở tận cùng thế giới. Còn về hành trình làm sao để sống sót của họ khi bằng rừng ở Nam Mỹ: ngôn từ không đủ để tái hiện cảm xúc. Khi đặt khán giả vào đúng khung cảnh, rừng rậm, thành phố, sa mạc, tôi không cần phải giải thích nữa, để họ tự cảm nhận. Hoạt họa là lớp thứ tư, là những hình ảnh mà chúng tôi thiếu. Tôi cần nó để đưa khán giả vào “đôi giày” của các chiến binh, sống cùng họ trong từng khoảnh khắc. Trong các cuộc phỏng vấn, tôi nhận ra họ thường kể lướt qua rất nhanh những cảnh hành động và cảm xúc dữ dội nhất… Chính vì vậy tôi dùng hoạt họa để lấp đầy những khoảng trống đó, để đặt khán giả vào đúng thời điểm, đúng không gian, mà không làm đứt mạch Với hoạt họa, vốn đòi hỏi tưởng tượng và sáng tạo, làm sao ông bảo đảm tính trung lập của một đạo diễn tài liệu như thế nào? Tôi đã cố gắng hết sức để trung lập, nhưng nếu thành thật mà nói: không ai trung lập hoàn toàn. Nếu có điểm nào tôi không trung lập, thì điều đó xảy ra ngoài ý thức của tôi. Các phần hoạt họa được xây dựng trên cơ sở nghiên cứu nghiêm túc. Ở mỗi giai đoạn của câu chuyện, tôi gặp những người có cùng sự ám ảnh như tôi, những người dành 15 năm nghiên cứu quân đội Bolivia, 15 năm nghiên cứu chủ đề này hay chủ đề kia. Ở giai đoạn dựng phim, chúng tôi quyết định không đưa các sử gia và chuyên gia vào trực tiếp vì làm rối mạch phim. Thay vào đó, tôi tổng hợp kiến thức của họ vào lời bình. Mỗi câu trong lời bình, tôi có thể tranh luận với một chuyên gia về từng từ đã chọn. Điều đó dành cho 2% khán giả chuyên sâu. Nhưng điều tôi thực sự muốn là làm hài lòng cả đại chúng lẫn giới chuyên gia. Câu chuyện về những cựu binh trong chiến dịch ở Bolivia của Che Guevara được đặt trong bối cảnh Chiến Tranh Lạnh và chiến lược của tạo ra “hai, ba, và nhiều Việt Nam hơn nữa”, tạo ra nhiều mặt trận vũ trang ở khắp nơi trên thế giới để thúc đẩy giải phóng và làm kiệt sức đế quốc Mỹ. Ông có thể giải thích rõ hơn về lựa chọn đặt bối cảnh này, làm nền cho câu chuyện nói trên ? Thực ra tôi đã “làm phiền” nhiều người vì điều này. Nhưng câu chuyện nhỏ này bắt buộc phải đặt bối cảnh lịch sử rộng hơn, bởi nếu không, các chiến binh đó chẳng khác gì những kẻ “trộm dê”, tức là những người xuất hiện mà không ai hiểu họ gánh trên vai điều gì. Tôi muốn câu chuyện nhỏ có ý nghĩa khi được đặt vào câu chuyện lớn. Bằng không, người ta chỉ nói: “À, họ từng ở cùng Che, họ thoát chết, nhưng sau đó thì sao ? Cái khó là ở chỗ: phần lớn trong số họ không ý thức được mình đang ở đâu trong dòng chảy lớn của lịch sử. Régis Debray là ngoại lệ, ông ấy là nhà lý luận, ông dấn thân vì niềm tin tư tưởng. Nhưng một người như Benigno - bí danh của Dariel Alarcón Ramírez, đã mất vợ đang mang thai, nói thẳng trong phim: “Tôi thậm chí không biết ai đã phát minh ra từ “cách mạng”. Tôi không biết nó là gì. Tôi chỉ biết rằng người ta đã giết vợ tôi đang có thai trước mắt tôi. Họ đốt trang trại của tôi. Tôi muốn trả thù.” Khi hiểu điều đó, cái kết của Benigno, khi ông quyết định rời Cuba (sang Pháp lưu vong) vì không còn đồng ý với chế độ, đã mang một chiều sâu khác. Người ta thường nghĩ: đấu tranh, sống sót, trở về, được tôn là anh hùng. Nhưng ông ấy đã chọn từ bỏ địa vị anh hùng của mình để nói: “Tôi không còn đồng ý nữa.” Và rốt cuộc ông chết trong nghèo khổ ở Paris. Dù không đồng ý với ông hay không, cái hành động từ bỏ hào quang để giữ lấy lương tâm, tôi cho đó là một hình thức giữ phẩm giá. Tương tự với người lính Bolivia trong phim, tôi đặc biệt muốn giữ lời chứng của ông ta: “Người ta bảo chúng tôi bị ép buộc. Không. Chúng tôi chiến đấu chống Che vì đó là nghĩa vụ quân nhân, bảo vệ đất nước trước kẻ thù từ bên ngoài xâm nhập.” Những người ủng hộ Guevara sẽ không muốn nghe điều đó. Nhưng tôi để mọi phía lên tiếng, vì tôi không muốn khán giả rời rạp với câu trả lời định sẵn. Tôi muốn họ rời đi với đầy câu hỏi, rồi tự mở sách lịch sử, rồi tự soi chiếu vào những gì đang xảy ra trên thế giới hôm nay. Phim cũng tiết lộ mối liên hệ với nước Pháp, liên quan đến vai trò của tướng De Gaulle. Là một người Pháp, điều đó có ý nghĩa gì với ông khi nhắc lại mối liên hệ này 60 năm sau? De Gaulle là nhân vật không thể bị tấn công, theo nghĩa ngày nay mọi phía chính trị đều muốn nhận về phe của ông. Tôi không phải chuyên gia về De Gaulle, nhưng tôi đọc nhiều tiểu sử. Có một điều buồn cười mà không ai hỏi tôi: De Gaulle đã giúp những người sống sót sau chiến dịch Che trở về Cuba an toàn vào tháng 3 năm 1968. Hai tháng sau, tháng 5 năm 1968, sinh viên Pháp xuống đường giương ảnh Che và hô: “Đả đảo De Gaulle! Chúng ta là Guevara!” Thật mỉa mai, người duy nhất giúp những người sống sót của Che lại chính là De Gaulle. Và điều De Gaulle đại diện đó là thứ chúng tôi đã mất, mà nước Pháp đã đánh mất từ lâu rồi. De Gaulle rút Pháp khỏi NATO, còn tổng thống hiện nay thì đưa Pháp quay trở lại. Tôi không muốn áp đặt quan điểm chính trị, nhưng tôi muốn nói là De Gaulle có cái tầm để nói những gì có thể làm Mỹ phật lòng, và cũng có thể làm Nga phật lòng, mà không sợ. Và nghiêm túc mà nói, có một sự tôn trọng lẫn nhau, ngưỡng mộ nhau, ít nhất là trong giai đoạn đầu, giữa De Gaulle và Fidel Castro, giữa những người đã kháng chiến, giải phóng. Khi ông lần đầu tiếp xúc với câu chuyện về những người thân cận của Che còn sống sót, liệu ông có xuất phát từ một lập trường cánh tả không? Tôi hay tự đặt câu hỏi về bản thân, thậm chí ngay trước ngày bầu cử, tôi có thể trong 24 giờ bị người này gọi là cực hữu, người kia gọi là cực tả hay “bobo gaucho”, ( những người giàu có, sống thoải mái nhưng tự nhận là cánh tả). Về phim tài liệu này, tôi nghĩ xem xong không ai có thể kết luận “đây là phim của một người cực tả.” Còn câu hỏi mà mọi người thường né khi đứng trước ống kính: tôi có bầu cho cánh tả không? Có. Nhưng tôi là kẻ có đặc quyền trong cuộc đời, nên có vẻ dễ dàng giảng đạo cho người khác. Trên thực tế, tôi thậm chí cảm thấy có lỗi khi ở Cannes này, trước hết vì các chiến binh đó đã không còn ở đây để cùng tôi dự. Họ đã mất. Và còn vì chúng tôi khó có thể thấy thoải mái, khi được ngồi ở Cannes trong khi người dân Cuba đang chịu đựng, khốn khổ. Tôi là người nước ngoài làm phim về lịch sử của họ, và có một cái gì đó không ổn ở đó. Nhưng khi tôi làm được một bộ phim về Che và nó có mặt tại Cannes, nghĩa là nó sẽ được xem. Vậy là tôi đã thắng cái chết một chút nào đó, tức là câu chuyện này sẽ còn mãi mãi, vì nó đã được khắc trên phim nhựa.
Vị thế « kinh đô » công nghiệp bán dẫn thế giới của Đài Loan được củng cố thêm khi lãnh đạo tập đoàn Nvidia tại Đài Bắc hôm 01/06/2026 thông báo « mở ra một kỷ nguyên mới » trong lĩnh vực máy tính cá nhân, chen chân vào câu lạc bộ rất khép kín của các nhà sản xuất các bộ vi xử lý trong tay Intel và AMD. Chiến tranh Iran và khủng hoảng ở eo biển Hormuz đe dọa cột trụ vững chắc nhất của nền kinh tế Đài Loan là công nghiệp bán dẫn ? Giải pháp nào cho hòn đảo phải nhập khẩu đến 97 % năng lượng để bảo đảm nhu cầu tiêu thụ cho 24 triệu dân và cỗ máy công nghiệp ? Các nhà sản xuất chip tiên tiến nhất của Đài Loan sẽ bị tác động đến mức độ nào từ cuộc khủng hoảng Trung Đông lần này do phụ thuộc đến 80 % khí heli của Vùng Vịnh ? Về an ninh năng lượng, an ninh công nghiệp, Đài Bắc có thể rút ra được những bài học nào trong trường hợp eo biển Đài Loan bị phong tỏa trong một cuộc xung đột quân sự với Bắc Kinh ? RFI tiếng Việt mời nhà nghiên cứu Adrien Simorre, cộng tác viên Viện Quan Hệ Quốc Tế Pháp IFRI trả lời các câu hỏi trên. Là một nhà báo và một nhà phân tích độc lập làm việc lâu năm tại Đài Bắc, Adrien Simorre nguyên là thông tín viên thường trực của đài RFI và của báo Libération. Từ đầu tháng 3/2026 eo biển Hormuz bị phong tỏa. Giao thương quốc tế xuyên qua một trong những cửa ngõ quan trọng nhất bị tê liệt. Dầu hỏa, khí đốt, khí hóa lỏng, phân bón, hóa chất, nhôm, lưu huỳnh, ammoniac … trở nên khan hiếm. Eo biển Hormuz, Đài Loan trong tâm bão Khác với chiến tranh Ukraina mà Nga khai mào năm 2022, lần này xung đột tại Trung Đông từ ngày 28/02/2026 đã đẩy châu Á vào một cuộc khủng hoảng năng lượng : 40 % nhập khẩu dầu và hơn 25 % khí hóa lỏng tiêu thụ tại châu Á phải đi qua eo biển Hormuz. Đài Loan là 1 trong 9 nền kinh tế thế giới phụ thuộc nhiều nhất vào khí hóa lỏng của Trung Đông cho nên cuộc xung đột này đang thử thách sức chịu đựng của mô hình công nghiệp và chính sách năng lượng trên hòn đảo với 24 triệu dân này. Về năng lượng, Đài Loan có nhiều nhược điểm : Thứ nhất, là một hòn đảo, Đài Loan không thể phát triển các hệ thống đường ống dẫn dầu hay khí đốt dưới lòng biển, trên bộ như của Trung Quốc hay châu Âu. Thứ hai là khác với Bắc Kinh, Đài Bắc không phát triển quan hệ với các nguồn cung cấp từ phía các quốc gia « bất hảo » bị quốc tế tẩy chay (Iran, Venezuela và Nga). Điểm thứ ba khả năng dự trữ năng lượng của hòn đảo này tuy có – và đủ sức bảo đảm các nhu cầu tiêu thụ trong « nhiều tháng », nhưng lại đặc biệt hạn chế đối với khí hóa lỏng như Adrien Simore đã ghi nhận trong bài nghiên cứu đăng trên trang mạng của Viện Quan Hệ Quốc Tế Pháp IFRI. Trả lời RFI tiếng Việt, tác giả bài nghiên cứu, Adrien Simorre nói rõ hơn : « Hệ thống điện của Đài Loan phụ thuộc rất nhiều vào năng lượng từ Trung Đông vì gần một nửa lượng điện của hòn đảo được sản xuất từ khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Trong số lượng LNG đó, hơn một phần ba là mua của Qatar. Ngoài Qatar, thì Úc (33,5 %) và Mỹ (9,9 %) là hai nguồn cung cấp quan trọng khác cho Đài Loan. Vấn đề đặt ra là khả năng dự trữ LNG của Đài Loan chỉ có hạn, tương đương với tiêu thụ trong 10 ngày. Cho nên bất kỳ sự gián đoạn nào trong nguồn cung cũng có thể nhanh chóng làm cạn kiệt lượng dự trữ. Eo biển Hormuz bị phong tỏa, là một thách thức thực sự đối với Đài Loan (...) Đây thực sự là một vấn đề rất nghiêm trọng, nhất là khi nhiều quốc gia khác trong khu vực như Nhật Bản, Hàn Quốc cũng phụ thuộc vào khí đốt nhập khẩu để sản xuất điện. Tuy nhiên, từ lâu nay các chính quyền liên tiếp ở Đài Bắc đã ý thức được rằng đây là một điểm yếu. Đài Loan là trung tâm hàng đầu thế giới về sản xuất chất bán dẫn tiên tiến, đây cũng là một lĩnh vực mang tính sống còn đối với kinh tế toàn cầu, đặc biệt là về trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh đó còn có áp lực từ Trung Quốc : Bắc Kinh luôn tuyên bố chủ quyền đối với Đài Loan. Điều này làm dấy lên câu hỏi về khả năng duy trì nguồn cung ổn định cho Đài Loan trong trường hợp bản thân Đài Loan bị phong tỏa ». Hy sinh nhiều đề giữ « lá bùa hộ mệnh » Tháng 6/2024 Đài Loan đã ký kết với tập đoàn năng lượng QatarEnergy một hợp đồng bảo đảm các nguồn cung cấp dài hạn trong vòng 27 năm. Chuyên gia Adrien Simorre lưu ý rằng Đài Loan chấp nhận chi ra rất nhiều tiền để bảo đảm nhu cầu năng lượng mà ưu tiên là để phục vụ ngành công nghiệp bán dẫn, vốn là « lá bùa hộ mệnh » của hòn đảo này trước những tham vọng về địa chính trị của Bắc Kinh. Tuy nhiên, năng lượng - dầu hỏa, khí hóa lỏng ... chỉ là một khía cạnh của cả một vấn đề để cho phép Đài Loan tiếp tục phát triển và giữ vững vị thế trên bàn cờ chip của thế giới. Adrien Simorre phân tích: « Nhiều người nghĩ rằng ngành bán dẫn chỉ đơn giản là những nhà máy công nghệ cao với các cỗ máy vận hành gần như tự động. Nhưng cuộc khủng hoảng hiện nay cho thấy công nghệ bán dẫn phụ thuộc rất nhiều vào các nguyên liệu đầu vào nhập khẩu mà khí tự nhiên hóa lỏng là một ví dụ. Một thí dụ khác là khí heli. Đây là sản phẩm phụ của quá trình khai thác khí tự nhiên và được sử dụng trong nhiều công đoạn sản xuất chip. Về điểm này, Đài Loan cũng phụ thuộc rất lớn vào Qatar. Trong những năm gần đây, Qatar chiếm khoảng khoảng 80% lượng heli nhập khẩu vào Đài Loan. Nhưng nói đi thì cũng phải nói lại : một ông khổng lồ trong ngành như TSMC đương nhiên tập đoàn này đã có những sự chuẩn bị từ trước : TSMC đã xây dựng kho dự trữ và phát triển các hệ thống tái chế heli rất tiên tiến. Nhưng các doanh nghiệp Đài Loan không phải ai cũng có những bước chuẩn bị như TSMC. Số này có thể phải đối mặt với chi phí sản xuất tăng cao hoặc tình trạng chậm trễ trong sản xuất. Song nếu cuộc khủng hoảng Trung Đông kéo dài nhiều tháng, điều là hiện vẫn còn quá sớm để dám khẳng định, sẽ tạo ra căng thẳng đối với một số nhà sản xuất chip có biên lợi nhuận thấp hơn, những hãng sản xuất các bộ xử lý phổ thông hơn. Hai bài học trước mắt từ căng thẳng ở eo biển Hormuz là mức độ phụ thuộc rất lớn của trí tuệ nhân tạo vào chip của Đài Loan và hai là bản thân cỗ máy sản xuất của hòn đảo này lại rất dễ đứt gẫy chuỗi cung ứng …». Ba ngõ thoát hiểm Vậy giải pháp nào cho Đài Loan để thoát khỏi thế bế tắc hiện nay ? Adrien Simorre đưa gia ba phương án : « Giải pháp đầu tiên đối với Đài Loan là đa dạng hóa nguồn cung cấp để bớt phụ thuộc vào Trung Đông. Mỹ và Úc có thể là những giải pháp thay thế. Khả năng thứ hai là quay lại với điện hạt nhân – và đây sẽ là một quyết định lớn về mặt chính trị, bởi vì sau tai nạn nhà máy điện hạt nhân Fukushima năm 2011, Đài Bắc từng quyết định từ bỏ điện hạt nhân. Là một khu vực nằm trên vành đai địa chấn, Đài Loan cũng có những lo ngại tương tự như Nhật Bản. Mục tiêu của Đài Loan khi đó là thay thế điện hạt nhân bằng khí tự nhiên và năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, quá trình phát triển năng lượng tái tạo diễn ra chậm hơn dự kiến. Khi lên nắm quyền cách đây hai năm, tổng thống Lại Thanh Đức đã bắt đầu đề cập đến khả năng khôi phục điện hạt nhân. Khủng hoảng ở Trung Đông hiện nay châm thêm củi lửa cho ông Lại Thanh Đức để phát triển điện hạt nhân. Giải pháp thứ ba là tăng cường dự trữ chiến lược : Đài Loan vốn đã triển khai kế hoạch mở rộng năng lực tích trữ LNG, một phần nhằm nâng cao khả năng đối mặt với nguy cơ xung đột hoặc sức ép từ Trung Quốc. Theo tôi, cuộc khủng hoảng hiện nay sẽ khiến Đài Loan gắn liền khái niệm 'an ninh năng lượng' với 'an ninh công nghiệp'. Đây sẽ là một trong những cột trụ trong chiến lược phát triển và an ninh của hòn đảo này. Cụ thể hơn, điều đó cũng có nghĩa là Đài Loan không chỉ chú trọng đến các khoản chỉ dự trữ năng lượng mà còn phải xây dựng những kho dự trữ các nguyên liệu đầu vào chiến lược như heli và nhiều vật tư công nghiệp khác cần thiết cho sản xuất chip. Về mặt địa chính trị, tất cả những điều này đều rất quan trọng. Đối với Đài Loan, vốn đang bị cô lập về mặt ngoại giao, mục tiêu là chứng minh cho thế giới thấy tầm quan trọng của hòn đảo này. Chỉ một hòn đảo nhỏ với 24 triệu dân có thể chi phối kinh tế toàn cầu, nhờ công nghệ bán dẫn trong thời đại phát triển trí tuệ nhân tạo. Cũng chính do vị thế quá mạnh của Đài Loan trong lĩnh vực chiến lược này mà tổng thống Mỹ Donald Trump những tháng gần đây, đã tỏ ra không hài lòng : không hài lòng thấy siêu cường kinh tế số 1 thế giới phải lệ thuộc vào bọ điện tử và các bộ vi xử lý của Đài Loan ». Tổng thống Lại Thanh Đức đang kỳ vọng khởi động lại hai nhà máy điện hạt nhân trước ngưỡng 2029. Ông là người của đảng Dân Tiến mà đảng này từ trước tới nay có lập trường chống sử dụng điện hạt nhân. Về vấn đề đa dạng hóa các nguồn cung cấp, Đài Loan trông cậy mở rộng hợp tác với Mỹ và Úc. Hoa Kỳ đang là nguồn cung cấp khoảng 10 % LNG cho Đài Loan nhưng hòn đảo này kỳ vọng nâng tỷ lệ này lên tới 25 % vào ngưỡng 2029-2030. Có điều khí đốt của Mỹ đắt hơn so với của Qatar. Trung Quốc tự nhận là một giải pháp cho Đài Loan Cùng lúc, phía bên kia eo biển Đài Loan, Bắc Kinh ý thức được những khó khăn của Đài Bắc để tự chủ về năng lượng. Phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Trung Quốc từng hứa hẹn : Sau khi thống nhất một cách hòa bình Đài Loan, Hoa lục « hoàn toàn có thể bù đắp cho hòn đảo này những thiếu hụt về điện lực, về khí tự nhiên, hay dầu thô ». Trung Quốc cũng có thể là một « nguồn bảo đảm đáng tin cậy » đối với an ninh năng lượng cho hòn đảo này. Eo biển Hormuz bị phong tỏa và xung đột ở Trung Đông đương nhiên là một thách thức đối với ngành công nghiệp bán dẫn Đài Loan, với khả năng thích ứng của hòn đảo này trước một môi trường bất ổn hơn. Đây đồng thời là một cơ hội để Đài Bắc rà soát lại những biện pháp cho phép đối phó trong trường hợp eo biển Đài Loan bị phong tỏa hay hòn đảo này bị bao vây trước những tham vọng của Trung Quốc muốn đưa hòn đảo « nổi loạn (này) trở về với đất mẹ ».
“Những nhà lãnh đạo ảnh hưởng nhất trong lịch sử hiện đại Việt Nam đều được nhớ đến vì đã dẫn dắt những chuyển đổi mang tính cấu trúc” (1). Chỉ riêng năm 2025, Việt Nam triển khai hơn 550 dự án cơ sở hạ tầng trị giá khoảng 200 tỉ đô la. Hàng trăm dự án khác (điện hạt nhân, đường sắt cao tốc…) chuẩn bị được thực hiện. Mục tiêu cuối cùng là đạt tăng trưởng GDP ít nhất 10% trong nhiệm kỳ 2026-2030 và đưa Việt Nam thành nước có thu nhập trung bình cao. Theo báo Vietnamnet ngày 15/04/2026, “thay vì dàn trải, nhiệm kỳ mới đang hướng tới ít dự án hơn nhưng mỗi dự án phải đủ lớn để kéo tăng trưởng, tạo việc làm và mở rộng không gian phát triển”. Liệu các đại dự án có đủ để kéo tăng trưởng lên không ? Làm thế nào để tăng trưởng đó được bền vững ? Những biến động địa-chính trị thế giới, đặc biệt là khủng hoảng dầu lửa ở Trung Đông, tác động như thế nào đến mục tiêu tăng trưởng của Việt Nam ? RFI Tiếng Việt phỏng vấn ông Éric Mottet, chuyên gia địa-chính trị Đông Nam Á và khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương, giám đốc nghiên cứu tại Trung Tâm Nghiên cứu về Ấn Độ - Thái Bình Dương (CREIP), Đại học Laval, Québec, Canada. RFI : Trước tiên, xin ông giải thích những yếu tố nào góp phần vào sự tăng trưởng của một quốc gia ? Éric Mottet : Theo ước tính có khoảng bảy yếu tố then chốt tác động đến tăng trưởng kinh tế, có thể hoạt động đồng thời hoặc riêng lẻ. Trước hết là lao động, bao gồm quy mô dân số trong độ tuổi lao động, tỷ lệ việc làm, trình độ học vấn, kỹ năng và chất lượng đào tạo của người lao động. Một lực lượng lao động năng động, được đào tạo tốt sẽ tạo ra của cải hiệu quả hơn. Tiếp theo là vốn vật chất và vốn con người, tức là chất lượng máy móc được sử dụng, cơ sở hạ tầng, công nghệ, kỹ năng và bí quyết. Một quốc gia càng đầu tư nhiều vào nhà máy, đường xá và máy móc, thì càng giúp tăng năng suất và sản lượng quốc gia. Yếu tố thứ ba là tiến bộ công nghệ. Quốc gia đó có đầu tư vào đổi mới, công nghệ mới, nghiên cứu và phát triển không ? Bởi vì đây là một động lực rất cần thiết cho tăng trưởng, ít nhất là trong dài hạn. Ví dụ trí tuệ nhân tạo (AI), hiện tại đã rất quan trọng và sẽ còn quan trọng hơn nữa trong tương lai. Đọc thêmDự án nhà máy hạt nhân: Nhật Bản rút đi, Việt Nam sẽ khó đạt mục tiêu về điện nguyên tử Tiếp theo, cần phải nói đến thể chế và khuôn khổ chính trị, tức là sự ổn định chính trị, tôn trọng pháp luật và quyền sở hữu nói riêng, cũng như hiệu quả quản lý nhà nước. Nói cách khác, một môi trường ổn định khuyến khích đầu tư, nhất là đầu tư nước ngoài, và tạo dựng niềm tin là điều vô cùng cần thiết để tạo ra của cải và phát triển kinh tế. Sự mở cửa kinh tế nằm trong số những tiêu chí khác cũng rất quan trọng. Thương mại quốc tế giúp tiếp cận thị trường mới, công nghệ mới và tài nguyên thiên nhiên như dầu khí, khoáng sản, đất nông nghiệp, từ đó tăng trưởng kinh tế. Tất cả những yếu tố này có thể thúc đẩy tăng trưởng, nhưng không phải là thiết yếu. Ví dụ, ở châu Á, Nhật Bản và Hàn Quốc phát triển mạnh dù nguồn tài nguyên hạn chế. Cuối cùng là nhu cầu nội địa. Mức tiêu dùng hộ gia đình, đầu tư kinh doanh, chi tiêu công của chính phủ Việt Nam như thế nào ? Nhu cầu mạnh mẽ sẽ kích thích sản xuất và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của một quốc gia. RFI : Các dự án lớn đóng vai trò như thế nào trong tăng trưởng của một quốc gia ? Chúng có góp phần duy trì tốc độ tăng trưởng không ? Éric Mottet : Có, các dự án lớn - tức là các dự án cơ sở hạ tầng, công nghiệp, năng lượng và công nghệ - đóng vai trò quan trọng trong sự tăng trưởng kinh tế của một quốc gia. Việc này diễn ra ở nhiều cấp độ. Thứ nhất, các công trình hạ tầng kích thích nền kinh tế ngắn hạn bằng cách tạo ra việc làm, tăng nhu cầu đối với vật liệu, dịch vụ và thiết bị xây dựng. Chẳng hạn, việc xây dựng đập hoặc đường cao tốc sẽ tạo ra doanh thu và hoạt động kinh tế ngay lập tức. Sau đó, năng suất được cải thiện trong dài hạn, ví dụ các cơ sở hạ tầng giao thông giúp giảm chi phí vận chuyển và thời gian di chuyển, tạo thuận lợi cho nền kinh tế phát triển. Điều này đặc biệt quan trọng ở một quốc gia như Việt Nam, vì giúp di chuyển hàng hóa và con người thuận lợi hơn, nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp và tăng khả năng cạnh tranh cả trong nước cũng như với các công ty nước ngoài. Cơ sở hạ tầng tốt cũng thu hút đầu tư nước ngoài, ví dụ việc xây dựng cảng mới, khu công nghiệp hay đặc khu kinh tế sẽ thu hút các công ty nước ngoài còn do dự. Hơn nữa, cơ sở hạ tầng chất lượng cao còn thúc đẩy tiến bộ công nghệ ; các dự án năng lượng tái tạo và thành phố thông minh kích thích đổi mới sáng tạo trên toàn quốc. Đọc thêmViệt Nam muốn thành “cứ điểm” sản xuất thế giới nhưng thiếu cơ sở hạ tầng Một yếu tố quan trọng khác là giảm bất bình đẳng lãnh thổ. Việc xây dựng cơ sở hạ tầng chất lượng trên toàn quốc có thể giúp kết nối các vùng xa xôi, nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ giáo dục, y tế và việc làm. Một tuyến đường bộ hay đường sắt có thể thay đổi đáng kể một khu vực nông thôn hoặc vùng sâu, vùng xa. Tuy nhiên, các dự án cơ sở hạ tầng quy mô lớn cũng có những hạn chế. Nhìn chung chúng có chi phí rất cao, có thể dẫn đến rủi ro nợ nần đáng kể cho một nước và cũng có thể gây ra nhiều vấn đề nếu bị quản lý kém hoặc có tham nhũng. Các dự án này cũng có thể gây tác động xấu đến môi trường. Theo tôi, tất cả các dự án cơ sở hạ tầng lớn đều không bảo đảm tăng trưởng nếu bị quy hoạch kém. Do đó, chúng phải được quy hoạch tốt, có hệ thống quản lý hiệu quả và thiết kế bền vững ngay từ đầu. RFI : Trong nhiệm kỳ 5 năm (2026-2030), Việt Nam sẽ triển khai nhiều dự án cơ sở hạ tầng quy mô lớn (đường sắt cao tốc, nhà máy điện hạt nhân, sân bay Long Thành, mạng lưới đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh). Những dự án này có ý nghĩa và vai trò như thế nào trong việc đạt được mục tiêu tăng trưởng ít nhất 10% do đảng và Quốc Hội Việt Nam đề ra cho nhiệm kỳ này ? Éric Mottet : Đúng là các dự án hạ tầng lớn trong kế hoạch 5 năm đến năm 2030 là trụ cột chiến lược và trọng tâm phát triển. Chúng là đòn bẩy quan trọng giúp nền kinh tế hướng tới mục tiêu tăng trưởng bình quân 10%, tương tự những gì Trung Quốc đã trải qua trong những năm 1990-2000, thậm chí là cả thập niên 2010. Các dự án này là động lực mạnh mẽ cho tăng trưởng ngắn hạn, như đã nói ở trên, vì sẽ huy động đầu tư công và tư nhân, tạo việc làm, thúc đẩy các ngành liên quan như xi măng, thép và logistics. Nhờ đó, chúng trở thành chất xúc tác mạnh, thúc đẩy kinh tế tức thời, và theo tôi, sẽ làm góp phần tăng GDP ngay khi được triển khai. Hơn nữa, các dự án hạ tầng lớn còn cho phép cải thiện cấu trúc năng suất của một quốc gia như Việt Nam. Khi hệ thống hạ tầng được nâng cấp, chi phí logistics giảm, thời gian vận chuyển được rút ngắn và độ tin cậy tăng lên, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho lưu thông hàng hóa và kết nối thương mại giữa các vùng. Chẳng hạn, tuyến đường sắt cao tốc Hà Nội - TP. HCM sẽ rút ngắn khoảng cách địa lý, tăng cường liên kết kinh tế Bắc - Nam, đồng thời góp phần củng cố sự gắn kết quốc gia. Và như vậy sẽ nâng cao sức thu hút của Việt Nam. Đọc thêmChuyển toàn bộ chuyến bay quốc tế về Long Thành: Giới chuyên gia Việt Nam quan ngại Bên cạnh đó, các dự án như sân bay Long Thành hay việc phát triển các đô thị hiện đại sẽ nâng cao vị thế của Việt Nam trong mạng lưới giao thông và thương mại quốc tế, cả về du lịch lẫn kinh tế. Những công trình này còn cho phép một thành phố lớn như TP. HCM cạnh tranh với những trung tâm logistics hàng đầu khu vực như Bangkok, Singapore hay Hồng Kông. Nhờ vậy, mô hình tăng trưởng cũng có cơ hội chuyển dịch. Ngoài ra, các dự án năng lượng như nhà máy điện hạt nhân, nếu được triển khai hiệu quả, sẽ bảo đảm nguồn cung điện ổn định và sẽ giúp nền kinh tế phát triển theo hướng cao cấp hơn. Tôi cho rằng tất cả những lý do này sẽ giúp củng cố tăng trưởng kinh tế. Và cần nhắc lại, nếu được triển khai một cách thông minh, bền vững và quản lý hiệu quả, những công trình cơ sở hạ tầng này sẽ giúp Việt Nam đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế hàng năm và đưa Việt Nam trở thành một nền kinh tế quan trọng tại châu Á. RFI : Liệu sự tăng trưởng này (một phần nhờ các dự án lớn) có bền vững không ? Éric Mottet : Các dự án cơ sở hạ tầng có thể bền vững, nhưng không phải tự nhiên mà có mà phụ thuộc vào cách chúng được thiết kế, tài trợ và tích hợp vào nền kinh tế. Để đạt hiệu quả, cần xem xét nhiều yếu tố quan trọng. Trước hết, hạ tầng phải thực sự thiết thực. Thực tế cho thấy ở nhiều nước như Trung Quốc, kể cả Việt Nam, vẫn tồn tại các công trình được đầu tư lớn nhưng hiệu quả sử dụng thấp. Vì vậy, tính hữu ích và đáp ứng nhu cầu kinh tế thực sự là tiêu chí hàng đầu. Khi được quản lý tốt, cơ sở hạ tầng sẽ hỗ trợ tăng trưởng dài hạn. Thứ hai, các dự án hạ tầng cần đóng vai trò thúc đẩy chuyển đổi sang nền kinh tế có năng suất cao hơn, thay vì chỉ tạo ra tác động ngắn hạn. Điều này đòi hỏi hạ tầng phải được quy hoạch với tầm nhìn dài hạn, từ 10 đến 30 năm, thậm chí là 40 năm. Một công trình chỉ mang lại hiệu ứng tạm thời trong giai đoạn xây dựng sẽ không có nhiều ý nghĩa. Vì vậy, tính bền vững cần được đặt trong tầm nhìn nhiều thập niên. Đọc thêmViệt Nam : Giấc mơ đường sắt cao tốc và bài toán 70 tỉ USD Bên cạnh đó, các dự án hạ tầng cũng cần được quản lý tài chính hiệu quả. Nợ công phải được kiểm soát ở mức an toàn và các dự án cần tạo ra hiệu quả kinh tế rõ rệt trong vòng 10-20 năm. Do đó, sự tăng trưởng được tài trợ này không nên phụ thuộc quá nhiều vào vay nợ mà cần hướng đến khả năng tự tạo nguồn thu và sinh lời trong thời gian hợp lý. Ngoài ra, để các công trình hạ tầng bền vững, chúng cần được triển khai theo hướng thân thiện với môi trường, tránh gây tác động tiêu cực lâu dài. Đồng thời, cần có cơ chế quản lý minh bạch, quy hoạch hiệu quả, có tính đến những tác động xã hội và môi trường mà mọi dự án hạ tầng lớn có thể gây ra khi được triển khai tại một khu vực nhất định. RFI : Chúng ta thấy một yếu tố mới xuất hiện : cuộc khủng hoảng năng lượng và dầu mỏ do chiến tranh ở Trung Đông. Yếu tố này sẽ tác động như thế nào đến các dự án lớn của Việt Nam và, quan trọng hơn, đến sự tăng trưởng của đất nước ? Éric Mottet : Căng thẳng và khủng hoảng tại Trung Đông tạo ra một “cú sốc bên ngoài” đối với Việt Nam và có thể ảnh hưởng trực tiếp đến các dự án hạ tầng lớn và triển vọng tăng trưởng. Tôi cho rằng tác động tiêu cực trong ngắn hạn được thể hiện rõ qua việc giá nguyên vật liệu tăng mạnh, đặc biệt là dầu khí. Điều này làm leo thang chi phí xây dựng, bởi vì thép, xi măng và nhựa đường đều tăng giá đáng kể ; riêng nhựa đường tại nhiều nước đã tăng từ 30-50%. Chi phí năng lượng tăng cao làm đội chi phí tổng thể của các dự án, đồng thời gia tăng nguy cơ chậm tiến độ hoặc vượt ngân sách. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả tài chính và khả năng sinh lời của các công trình hạ tầng quy mô lớn. Đặc biệt, các dự án có vốn đầu tư lớn như đường sắt cao tốc, sân bay hay nhà máy điện hạt nhân có thể trở nên đắt đỏ hơn nhiều so với dự kiến ban đầu do khủng hoảng Trung Đông, nhất là nếu còn kéo dài trong nhiều tháng. Đọc thêmChiến tranh Trung Đông tác động đến hấp lực xuất khẩu và tăng trưởng của Việt Nam Khủng hoảng tại Trung Đông là trở ngại đáng kể đối với tăng trưởng kinh tế Việt Nam. Giá năng lượng tăng gây ra lạm phát nhập khẩu, làm suy giảm sức mua của hộ gia đình và thu hẹp biên lợi nhuận của doanh nghiệp. Khi chi phí năng lượng tăng, doanh nghiệp phải gánh chi phí cao hơn, từ đó hạn chế khả năng đầu tư và mở rộng sản xuất. Vì vậy, mục tiêu đạt mức tăng trưởng 10% mỗi năm của Việt Nam có nguy cơ trở nên khó khăn hơn trong giai đoạn 2026-2027, thậm chí là 2028 nếu khủng hoảng Trung Đông còn kéo dài. Tuy nhiên, không phải mọi tác động đều tiêu cực. Trong trường hợp của Việt Nam, khủng hoảng còn có thể trở thành động lực thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng. Chúng ta có thể thấy rõ rằng Việt Nam hiện rất nhạy cảm với những cú sốc năng lượng từ bên ngoài. Điều này có thể thúc đẩy chính phủ đẩy nhanh chiến lược đa dạng hóa nguồn cung, bao gồm phát triển điện hạt nhân và mở rộng năng lượng tái tạo. Về dài hạn, những bước đi này sẽ giúp Việt Nam giảm phụ thuộc vào dầu khí, đặc biệt là nhập khẩu dầu mỏ. Khủng hoảng Trung Đông không hoàn toàn tiêu cực, tôi cho rằng Việt Nam hiểu rõ điều này. Tuy vậy, biến động năng lượng vẫn có thể cản trở mục tiêu tăng trưởng bình quân 10% được đề ra trong giai đoạn 2026-2030. RFI Tiếng Việt xin chân thành cảm ơn giám đốc nghiên cứu Éric Mottet, Trung Tâm Nghiên cứu về Ấn Độ - Thái Bình Dương (CREIP), Đại học Laval, Québec, Canada. (1) Dan Martin, Văn phòng tư vấn Dezan Shira & Associates, được AFP trích dẫn ngày 08/04/2026
Trong năm 2026, Roch Voisine trở lại dưới ánh đèn sân khấu với chuyến lưu diễn ban đầu tại Canada rồi sau đó trên khắp nước Pháp, nơi anh vẫn có nhiều người hâm mộ trung thành. Đợt lưu diễn này cũng đánh dấu 40 năm sự nghiệp ghi âm của nam danh ca người Canada, album phòng thu đầu tiên của anh mang tựa đề "Sweet songs" từng được phát hành vào năm 1986. Sinh trưởng tai bang Nouveau Brunswick, miền duyên hải phía đông Canada, Roch Voisine ban đầu nuôi mộng trở thành vận động viên (hockey) chuyên nghiệp, nhưng sau khi bi chấn thương, anh buộc phải chuyển hướng sang ngành truyền hình, rồi sáng tác âm nhạc. Đối với những người hâm mộ Roch Voisine, đây là cơ hội để gặp lại nghệ sĩ người Canada. Tên tuổi của anh luôn được gắn liền với bản nhạc kinh điển "Hélène" phát hành vào năm 1989. Đây là ca khúc chủ đạo trich từ album phòng thu thứ ba của anh. Trong tiếng Việt, bản nhạc này từng được tác giả Khúc Lan đặt lời thành "Hélène (Khi em rời xa)". Bài này còn có một lời thứ nhì là "Tình theo gió bay" qua phần ghi âm của Khánh Dung. Quả thật, Roch Voisine đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng nhiều thế hệ thính giả với ca khúc nổi tiếng này. Nhưng đằng sau thành công vượt bậc ấy cũng có phần nào một chút thất vọng, như anh từng chia sẻ với báo chí Pháp. Theo Roch Voisine, vào năm 1989, bài hát "Hélène" đã đưa tên tuổi của anh lên đỉnh cao và kể từ đó đã thay đổi nhiều thứ đối với ca sĩ trẻ tuổi. Gần bốn thập niên sau, chỉ cần vài nốt nhạc dạo đầu bằng tiếng đàn ghi ta, cũng đủ để khơi gợi lại nhiều kỷ niệm cho giới hâm mộ. Tuy nhiên, bài hát này lại có tác động bất ngờ mà chỉ có người trong cuộc mới nhin thấy. Thành công rực rỡ của bài hát che khuất phần còn lại sau này trong sự nghiệp của Roch Voisine. Mặc dù đã phát hành 22 album và thu âm hơn 250 bài hát trong 4 thập niên qua, nhưng Roch Voisine thường bị đánh giá thấp, như thể suốt đời, anh chỉ được biết đến nhờ một bài hát duy nhất. Với thời gian, Roch Voisine dường như đã chấp nhận cách nhìn hơi đơn giản này. Dẫu sao, anh cũng may mắn khi có ít nhất một bài hát thành công vượt bực trên thị trường quốc tế. Anh dành nhiều thời gian hơn để trao dồi sáng tác, khám phá những khía cạnh khác trong nghề biểu diễn, đặc biệt ngày trở lại dưới ánh đèn sân khấu trong năm 2026 cũng là dip để Roch Voisine tôn vinh tác giả Gordon Lightfoot, một trong những thần tượng của anh. Trong thời kỳ huy hoàng sự nghiệp (vào giữa những năm 1990) tên tuổi của Roch Voisine lẫ y lừng không thua gì Patrick Bruel hay Florent Pagny.Tuy nhiên, nghệ sĩ người Canada chưa bao giờ để cho bản thân minh bị cuốn vào vòng xoáy của thành công. Sau các buổi biểu diễn ở khắp nơi, Roch Voisine cho biết anh chỉ muốn trở về nguyên quán, tìm lại căn nhà nhỏ bên bờ hồ. Anh thích một cuộc sống bình thường. Sự ổn định trong đời sống tựa như một tấm lá chắn bảo vệ anh trước sức cám dỗ của tiền tài, danh vọng. Khi mới vào nghề, Roch Voisine đã có một lối suy nghĩ chín chắn trưởng thành, khác xa với hình ảnh của những ngôi sao nhạc trẻ thành công quá nhanh, bị đẩy quá sớm vào ánh hào quang danh vọng. Ngay cả giờ đây, trong thời gian ở Canada, anh thích sống ở vùng nông thôn, xa lánh chốn thành thi ồn ào huyên náo. Với chuyến lưu diễn trong năm 2026, Roch Voisine muốn kết nối lại với khán giả của mình, đền đáp tình cảm ưu ái của người hâm mộ. Vòng lưu diễn Canada và sau đó đến nước Pháp là dịp để cho các fan nghe lại nhạc phẩm "Hélène" cũng như nhiều bài hát khác của anh. Càng rong ruổi trên những chặng đường lưu diễn, nay đây mai đó, Roch Voisine lai càng khao khát tìm lại căn nhà bên dòng nước, nhìn mặt hồ lúc hoàng hôn, chốn bình an trong tâm hồn.
Ngày 26/07 hàng năm được UNESCO chọn làm Ngày Quốc tế Bảo tồn Hệ sinh thái Rừng ngập mặn, kể từ năm 2015, nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của rừng ngập mặn và khuyến khích việc bảo vệ chúng. Tại Việt Nam, một trong những nước phải chịu nhiều tác động biến đổi khí hậu, nước biển không ngừng dâng cao, rừng ngập mặn là một tuyến phòng thủ tự nhiên không thể thiếu trước những tác động khắc nghiệt của tự nhiên. Không chỉ đóng vai trò bảo vệ bờ biển, hệ sinh thái đặc biệt này còn là nơi trú ngụ của nhiều loài sinh vật, góp phần vào sinh kế của người dân ven biển. Tuy nhiên, áp lực từ đô thị hóa, nuôi trồng thủy sản đã khiến diện tích rừng ngập mặn suy giảm đáng kể. Để hiểu rõ hơn về thực trạng, thách thức về bảo tồn rừng ngập mặn ở Việt Nam, RFI tiếng Việt đã có cuộc trao đổi với tiến sĩ Lê Anh Tuấn, giảng viên khoa Môi trường và Tài nguyên Thiên nhiên của Đại học Cần Thơ. RFI : Báo chí Việt Nam thường gọi rừng ngập mặn là bức tường xanh, lá chắn sinh thái … Tiến sĩ có thể giải thích cho thính giả - độc giả của đài RFI tiếng Việt được biết rừng ngập mặn là gì, có những nét đặc biệt về sinh thái như thế nào ? TS. Lê Anh Tuấn : Rừng ngập mặn là những cánh rừng phát triển ở những khu đất đang bị ngập do nước mặn, đặc biệt là nước từ biển. Rừng ngập mặn có một vai trò rất lớn, là một lá chắn để bảo vệ vùng bờ biển và tạo ra một hệ sinh thái rất độc đáo cho các khu vực xung quanh, đồng thời là một nguồn phát triển sinh kế cho người dân, cũng như ổn định bờ biển của Việt Nam. Ở Việt Nam thì rừng ngập mặn tập trung nhiều nhất là ở vùng bán đảo Cà Mau, ở đồng bằng sông Cửu Long. Vào khoảng năm 1953-1954, diện tích rừng rất lớn, khoảng hơn 71.300 ha. Nhưng tới năm 1992 thì diện tích rừng ngập mặn bị thu hẹp rất nhiều, chỉ còn khoảng 33.000 ha. Một lý do là chiến tranh Việt Nam trước năm 1975, cùng với việc sử dụng chất diệt cỏ nên diện tích rừng ngập mặn bị thu hẹp. Rồi người ta sử dụng rừng ngập mặn để khai thác gỗ hoặc là chế biến than củi làm chất đốt. Rừng ngập mặn cũng bị người ta chuyển sang sản xuất nuôi trồng thủy sản, như là nuôi tôm hay nuôi cua. Khi sản xuất được mở rộng thì rừng ngập mặn bị thu hẹp lại. Nhưng mà sau đó thì người ta nhận thấy rằng rừng ngập mặn có một vai trò rất lớn trong hệ sinh thái và đồng thời bảo vệ vùng bờ biển nên có nhiều chương trình để phục hồi rừng ngập mặn, đặc biệt là từ những năm 1995 trở đi, song song với chương trình gọi là phục hồi rừng trên toàn quốc và kèm theo đó là chương trình mà trồng rừng 5 triệu ha rừng nữa. Đây là một nỗ lực rất lớn để phục hồi lại rừng ngập mặn. Đồng thời cũng có rất nhiều chương trình tài trợ cho việc bảo vệ rừng ngập mặn và khôi phục lại những hệ sinh thái ở vùng ngập rừng ngập mặn, đặc biệt là các vùng ven biển đồng bằng Sông Cửu Long, một số vùng ở Cần Giờ của Sài Gòn, một số vùng miền Trung như là vùng đầm phá Tam Giang hoặc là một số vùng ven biển ở phía Bắc thì rừng gặp mặn bắt đầu khôi phục dần dần. Tuy nhiên cũng có rất nhiều thách thức, do biến đổi khí hậu chẳng hạn, hoặc là do sự phát triển của dân số và sản xuất, nên diện tích rừng ngập mặn vẫn không được nhiều như mong muốn. Và đặc biệt, do nước biển dâng và thiên tai, nên rừng ngập mặn ở vùng bán đảo Cà Mau đang có khuynh hướng bị thu hẹp, bị xói lở rất mạnh ở mũi Cà Mau bên phía biển đông. Nhưng một phần phù sa lại đắp cho vùng biển phía tây, nên rừng ngập mặn đang có khuynh hướng phát triển về phía tây, trong khi phía đông thì bị thu hẹp lại. RFI : Vai trò của rừng ngập mặn trong việc chống biến đổi khí hậu là gì ? TS. Lê Anh Tuấn : Thứ nhất, rừng ngập mặn có sinh khối rất lớn. Các cây rừng ngập mặn, ví dụ như là cây mắm, cây đước, cây bần, phát triển mạnh, tạo ra một sinh khối rất lớn và dày đặc. Các rừng này sẽ hấp thụ lượng carbon (CO2) và đồng thời nhả ra oxy cho khu vực. Đồng thời rừng ngập mặn có vai trò che chắn sự tàn phá của sóng biển hay sự tàn phá của những trận bão nhiệt đới, để bảo vệ sản xuất và đời sống của người dân ở bên trong. Rừng ngập mặn cũng là nơi trú ngụ của rất nhiều loài chim, cá, và những loài chim cá này tạo ra một cảnh quan, một sự đa dạng sinh học cho khu vực. RFI : Với vai trò của rừng gập mặn trong việc chống biến đổi khí hậu như vậy, có thể hiểu là Việt Nam, đặc biệt là khu vực đồng bằng sông Cửu Long, rất cần rừng ngập mặn. Vậy ngoài tác dụng về chống biến đổi khí hậu thì rừng ngập mặn còn có vai trò gì đối với sinh kế của người dân Việt Nam ? TS.Lê Anh Tuấn : Rừng ngập mặn là nơi trú ngụ của rất nhiều loại thủy sản, như các loại tôm, cua, sò, ốc khác nhau. Người dân có thể dựa vào rừng ngập mặn để nuôi tôm, rồi nuôi cua hay là nuôi sò, nuôi ốc, hoặc là người ta có thể tạo ra những sản phẩm phụ như là cây gỗ hay là tạo ra hoạt động du lịch, du lịch sinh thái ở những vùng như vậy. Đó là một cơ sở để tạo ra sinh kế của cộng đồng và thêm nguồn thu cho cho chính quyền địa phương ở đó. RFI : Ở nhiều nước trên thế giới thì rừng ngập mặn bị tàn phá vì nhiều lý do. Tình hình tại Việt Nam, như tiến sĩ đã phân tích, diện tích rừng ngập mặn cũng đã giảm, về lịch sử thì có thể nói là do chiến tranh Việt Nam từ những năm trước 1975. Sau này thì có thể nói đến hai yếu tố, thứ nhất là biến đổi khí hậu, thứ hai là hoạt động của con người cũng đã góp phần là tàn phá, thu hẹp cái rừng ngập mặn. Vậy còn về chất lượng rừng ngập mặn hiện nay thì ra sao ? TS. Lê Anh Tuấn : Tôi cho rằng vùng rừng ngập mặn mà được khôi phục và bảo tồn thì chất lượng sẽ tốt hơn rất là nhiều. Ví dụ như ngày xưa là rừng ngập mặn ở Cần Giờ ở khu vực Sài Gòn bị tàn phá rất nhiều. Nhưng bây giờ rừng này đã phục hồi và có rất nhiều loài chim muông và thú, hay cá tụ về. Vùng bản đảo Cà Mau người ta cũng ghi nhận như vậy. Tuy nhiên, do sự giằng co giữa con người và thiên nhiên, biến đổi khí hậu, hoặc do sự quản lý lỏng lẻo, người ta có thể đi vào trong một khu rừng ngập mặn, chặt phá trộm hoặc là lén lút mở rộng diện tích nuôi tôm. Về mặt pháp luật, họ bị ngăn cấm rất nhiều, nhưng mà vấn đề là quản lý của chính quyền địa phương ở mỗi khu vực thì khác nhau, nơi làm tốt thì có thể rừng ngập mặn phát triển nhiều và đóng vai trò khôi phục lại hệ sinh thái và bảo vệ cái bờ biển khu vực đó. Còn những nơi quản lý lỏng lẻo, để cho người dân vô chặt phá, hoặc ở những vùng chịu những tác động của sóng biển bị xói lở hay là do những yếu tố thiên tai khác thì rừng ngập mặn đang thu hẹp. Nhìn trên bản đồ, chúng ta thấy rằng sự thu hẹp hay là mở rộng rừng ngập mặn không đồng đều ở các vùng khác nhau của Việt Nam. RFI : Thưa tiến sĩ Lê Anh Tuấn, ông là chuyên gia về môi trường và tài nguyên thiên nhiên, theo ông đâu là những khó khăn, những thách thức trong thời gian tới đây để bảo vệ, khôi phục rừng ngập mặn tại Việt Nam mà vẫn bảo đảm được sinh kế cho người dân ? TS.Lê Anh Tuấn : Một trong những thách thức để bảo vệ rừng ngập mặn là chúng ta phải nhận diện lại những mối đe dọa đến diện tích rừng ngập mặn. Thí dụ như là sạt lở bờ biển, sự suy giảm phù sa của sông Cửu Long khi ra biển, bởi vì rừng ngập mặn là một bãi bồi nhận phù sa đổ ra ngoài biển. Và những phù sa này hiện nay đang có khuynh hướng giảm đi, do sự hình thành của các đập thủy điện ở thượng nguồn sông Mê Kông. Đồng thời tình trạng khai thác cát bừa bãi ở vùng thượng nguồn làm cho lượng phù sa đi đến vùng bờ biển cũng ít đi. Và khi phù sa ít đi thì không còn bồi đắp lại mũi Cà Mau nữa. Điều này vừa có yếu tố con người, vừa có yếu tố tự nhiên. Thứ hai, vấn đề là quản lý và khôi phục lại những cánh rừng ngập mặn. Nếu chúng ta có rất nhiều biện pháp mà quản lý cách chặt chẽ thì chúng ta có thể giữ được những rừng ngập mặn đó để phát triển. Còn nếu chúng ta lơi lỏng trong quản lý, để cho một số người khai thác bất hợp pháp lấy củi hoặc mở rộng diện tích canh tác thì lúc đó rừng ngập mặn sẽ bị đe dọa. Tôi nghĩ rằng là đây là một biện pháp rất tổng hợp, tuy nhiên diện tích mà chúng ta cần phải bảo vệ và duy trì quá lớn so với sức của con người ở mỗi địa phương. Thế nên, cần phải có một sự phối hợp mạnh mẽ giữa chính quyền địa phương với các cơ quan quản lý rừng, với các nhà khoa học, đồng thời phải nâng cao ý thức của cộng đồng trong việc bảo vệ và nhận diện sự bền vững của rừng ngập mặn. Nếu chúng ta biết cách bảo vệ thì rừng ngập mặn sẽ tiếp tục phục vụ lại chính con người chúng ta, mà chúng ta cũng có thể dừng rừng ngập mặn để hạn chế những tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu. RFI : Theo ông, mô hình phục hồi rừng ngập mặn nào của Việt Nam hiện nay đang được đánh giá là hiệu quả ? TS. Lê Anh Tuấn : Tôi nghĩ một mô hình tốt là phải có sự phối hợp giữa chính quyền và người dân trong cộng đồng. Cụ thể là ở một số nơi, chính quyền đã giao một số khu rừng ngập mặn cho người dân quản lý và bảo vệ. Người ta có thể sử dụng diện tích mặt nước để nuôi tôm, nuôi cua để khai thác và đồng thời người ta có thể phát triển được du lịch cộng đồng tại chỗ, để tăng thêm thu nhập khi mà người dân phải cùng với chính phủ bảo vệ rừng ngập mặn. RFI : Việt Nam có được các tổ chức quốc tế, các hiệp hội bảo vệ môi trường - sinh thái hỗ trợ trong các chương trình phục hồi và bảo vệ rừng ngập mặn hay không ? TS. Lê Anh Tuấn : Theo tôi biết là có rất nhiều chương trình để phục hồi rừng ngập mặn, như là chương trình của chính phủ Đức, hay là chương trình để thành lập vườn quốc gia mũi Cà Mau, hoặc là một số tổ chức phi chính phủ khác tài trợ cho những chương trình trồng rừng ngập ngập mặn và khuyến khích giới trẻ Việt Nam tham gia bảo vệ rừng ngập mặn đó, cùng nhau có những chiến dịch trồng lại những rừng ngập mặn. Cũng có một số chương trình của chính phủ Pháp để phục hồi lại một số rừng ngập mặn, nhưng mà các chương trình đó thì không kéo dài và nguồn kinh phí thì không có nhiều như là một số tổ chức khác của Đức chẳng hạn. RFI : Giữa việc khôi phục diện tích, mở rộng diện tích rừng ngập mặn và việc cải thiện nâng cao chất lượng của rừng ngập mặn, thì theo ý kiến đánh giá của tiến sĩ, điều nào là quan trọng hơn đối với Việt Nam để có thể chống biến đổi khí hậu ? TS. Lê Anh Tuấn : Tôi nghĩ rằng hiện nay chúng ta phải có một cái giải pháp tương đối tổng hợp. Chúng ta cũng đừng dựa vào một giải pháp duy nhất nào đó. Thứ nhất là về chính sách, phải tiếp tục duy trì ngân sách để phát triển rừng ngập mặn. Thứ hai là phải có sự tham gia của các nhà khoa học, sử dụng những công công cụ hiện đại để chúng ta quản lý rừng ngập mặn tốt hơn. Ví dụ như dùng viễn thám hay là dùng máy bay không người lái để tuần tiễu, tìm cách phát hiện ra những nơi nào rừng ngập mặn đang bị tàn phá hay là xâm hại, hoặc sử dụng những biện pháp, kể cả những biện pháp đơn giản, như trồng rừng lại bằng sức người, theo từng nhóm nhỏ, trồng lại rừng ở những bãi bồi, những chỗ mà rừng ngập mặn bị mất đi hoặc là chúng ta có thể tìm ra những biện pháp hỗ trợ người dân không xâm phạm rừng ngập mặn, nhưng vẫn có thể có được những sinh kế ở trên cái đất rừng ngập mặn đó. Ví dụ như là người ta có thể giành lại một khoảng 20-25 hay là 30% diện tích mặt nước ở trong rừng ngập mặn để người ta nuôi tôm, cua hoặc là các sản vật khác chẳng hạn, mà không làm ảnh hưởng tới rừng ngập mặn. Và trong khi nuôi trồng như vậy thì người ta cũng có biện pháp bảo vệ rừng ngập mặn, phát hiện ra những người lạ xâm lấn vào trong khu rừng đó, đồng thời có thể cảnh báo cho chính quyền khi mà rừng ngập mặn gặp những mối đe dọa khác, ví dụ như sạt lở hay là ô nhiễm do hoạt động sản xuất khác. Ví dụ người sản xuất công nghiệp xả thải không qua xử lý thì có thể ảnh hưởng tới rừng ngập mặn. Như vậy, chính người được giao rừng sẽ là người cùng với chính quyền bảo vệ lại rừng ngập mặn. Và tôi nghĩ rằng cũng nên có những chương trình bền bỉ để giúp cho cộng đồng hay là các bạn trẻ hiểu rõ vai trò của rừng ngập mặn, để cùng nhau bảo vệ. Chúng ta không nên nghĩ rừng chỉ là rừng mà rừng còn có nhiều tác dụng về nguồn nước, về khí hậu, về đất đai và hệ sinh thái, có rất nhiều lợi ích trong đó. RFI Tiếng Việt chân thành cảm ơn tiến sĩ Lê Anh Tuấn, giảng viên khoa Môi trường và Tài nguyên Thiên nhiên của Đại học Cần Thơ, đã tham gia chương trình hôm nay.
“CUỘC ĐỜI EM NỞ HOA KHI ĐI VÀO ĐỈNH CAO SỐ 2, NHỜ BIẾT TRƯỚC QUA NHÂN SỐ HỌC”[Chia sẻ của học viên hoàn tất cấp độ 2 Quản trị cuộc sống với Nhân số học của MayQ Share]Lời QH: Chúng mình vẫn luôn khuyến khích các bạn học viên nhà MayQ, rằng những cấp độ ‘chẵn' - tức cấp độ thực hành giữa các học viên ngay trên lớp, các bạn nên ưu tiên thu xếp tham gia những chuyến đi Offline. Và khoá Cấp độ 2 Offline gần đây nhất tại Vĩnh Long đã thêm một lần nữa cho thấy điều đó. Mời bạn đọc/nghe qua chia sẻ của một thành viên trong lớp, với những điều ghi nhận được thật giản dị dễ thương. Tuy nhiên chúng mình hiểu, để chạm được độ chân thành giản dị này, đó là cả một ý thức cho phép mình được thả lỏng, đắm mình vào bầu không khí đầy yêu thương, kết nối và thấu hiểu của cả tập thể lớp. Và đặc biệt, bài chia sẻ của bạn ấy đã có một ý thừa nhận điều mà ít ai có đỉnh số 2 làm được: chính là ý tụi mình rút ra đưa lên làm tựa đề luôn đó. “Tuyệt vời quá công cụ Nhân số học này chưa bao giờ khiến em hoài nghi”. Khi đi đến đỉnh cao số 2 cũng là khi bạn biết đến Nhân số học, biết bạn đang đi vào đỉnh cao đặc biệt này, thật sự nghiêm túc làm theo những gì bạn nghĩ cần thiết cho đỉnh cao này, thì ‘trộm vía' hiện giờ cuộc đời bạn đang nở hoa. Bạn ấy đã làm được, bạn cũng sẽ làm được, nếu bạn muốn. Gửi niệm lành cho tất cả,(23.05.2026 - QH & MayQ Team)
VOV1- Phường Thủ Đức trở thành địa phương đầu tiên của TP.HCM khảo sát, đo lường mức độ hạnh phúc của người dân bằng phương pháp khoa học, mở đầu cho hướng tiếp cận quản trị đô thị mới tại TP.HCMNhiều năm qua, tốc độ tăng trưởng hay thu nhập bình quân đầu người thường được xem là những thước đo của sự phát triển đô thị. Nhưng khi đời sống vật chất dần cải thiện, người dân bắt đầu đặt ra những câu hỏi: Liệu mình có thực sự hài lòng với cuộc sống? Có cảm thấy an tâm, được lắng nghe và được sống trong một cộng đồng đáng tin cậy hay không?Tại TP.HCM, lần đầu tiên một địa phương đã tìm cách trả lời câu hỏi ấy bằng dữ liệu khoa học. Phường Thủ Đức vừa công bố bộ tiêu chí đo lường hạnh phúc người dân với kết quả đáng chú ý: gần 72% người dân tự đánh giá mình hạnh phúc và rất hạnh phúc.Đáng chú ý, đây không chỉ là một cuộc khảo sát xã hội học đơn thuần. Đằng sau những con số là một cách tiếp cận quản trị mới: lấy cảm nhận thực tế của người dân làm căn cứ điều chỉnh chính sách công. “Khi hạnh phúc trở thành dữ liệu quản trị” là nội dung được bàn luận trong chương trình 10 phút Sự kiện luận bàn ngày 21/5/2026 trên Kênh thời sự VOV1.(Người dân tham gia Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026, ra mắt mô hình “Tủ sách luân chuyển cộng đồng” tại phường Thủ Đức)
VOV1 - Một tòa án liên bang Mỹ đã bác bỏ đơn kiện của tỷ phú Elon Musk đối với OpenAI và các lãnh đạo cấp cao của công ty này. Phán quyết không chỉ khép lại một cuộc đối đầu pháp lý đình đám trong giới công nghệ, mà còn làm dấy lên tranh luận lớn về tương lai của ngành trí tuệ nhân tạo (AI). Tỷ phú Elon Musk cáo buộc OpenAI phản bội sứ mệnh ban đầu là hoạt động phi lợi nhuận nhằm phục vụ lợi ích nhân loại trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Bồi thẩm đoàn gồm 9 người kết luận rằng ông Elon Musk đã nộp đơn kiện quá muộn và không đáp ứng thời hạn pháp lý theo quy định. Kết luận mang tính tư vấn này được Thẩm phán Yvonne Gonzalez Rogers chấp nhận làm phán quyết chính thức của tòa.Vụ kiện liên quan đến tranh chấp xoay quanh định hướng phát triển của OpenAI. Ông Elon Musk là một trong những nhà đồng sáng lập OpenAI vào năm 2015 và từng đầu tư khoảng 38 triệu USD trong những năm đầu hoạt động. Trong đơn kiện, tỷ phú Elon Musk cho rằng Giám đốc điều hành Sam Altman cùng các cộng sự đã âm thầm chuyển hướng OpenAI sang mô hình vì lợi nhuận, trái với cam kết ban đầu về việc phát triển AI vì lợi ích cộng đồng. Tuy nhiên, phía OpenAI bác bỏ cáo buộc này và khẳng định chưa từng có cam kết rằng công ty sẽ duy trì mô hình phi lợi nhuận vĩnh viễn. Luật sư của OpenAI, ông William Savitt, cho rằng vụ kiện là nỗ lực nhằm cản trở sự phát triển của OpenAI và hỗ trợ cho xAI do tỷ phú Elon Musk thành lập năm 2023: “Ông Musk có thể đưa ra những tuyên bố của mình, và ông ấy có thể kể những câu chuyện của mình. Nhưng điều mà 9 thành viên của bồi thẩm đoàn này đã nhận thấy là những câu chuyện của ông ấy không phải sự thật. Và sự thật là OpenAI là một tổ chức phi lợi nhuận, hoạt động dựa trên sứ mệnh, và đã và sẽ tiếp tục trung thành với sứ mệnh đó như đã và đang làm.”Phản ứng trước phán quyết của tòa án liên bang Mỹ, Luật sư của tỷ phú Elon Musk, ông Steven Molo, cho biết phía nguyên đơn sẽ kháng cáo và cuộc đối đầu pháp lý với OpenAI “còn lâu mới kết thúc”: “Khi bạn có một công thức hoàn toàn mới cho các công ty khởi nghiệp. Bạn nhận tiền trợ cấp công khai dưới hình thức một tổ chức từ thiện. Khi tham vọng của bạn cần nhiều tiền hơn, bạn chỉ cần đưa tất cả lợi nhuận từ nguồn thu đó, trong trường hợp này là công nghệ, vào một bộ máy kinh doanh vì lợi nhuận, và các giám đốc và quan chức của tổ chức từ thiện sẽ được làm giàu lên hàng tỷ đô la. Đó là một công thức hoàn toàn mới cho Thung lũng Silicon.”Phiên tòa thu hút sự chú ý lớn của giới công nghệ khi có sự tham gia làm chứng nhiều lãnh đạo công nghệ hàng đầu. Dan Ives, một nhà phân tích tại Wedbush, cho biết phán quyết đã loại bỏ một trở ngại đáng kể đối với khả năng chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của OpenAI, có thể định giá doanh nghiệp ở mức 1 nghìn tỷ đô la. Vụ kiện phản ánh cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt trong ngành AI. Giáo sư Stavros Gadinis, Trường Luật Berkeley, Mỹ, cho biết: “Đây là một cuộc đua và không thể tiến lên phía trước nếu thiếu khoản đầu tư lớn. Và đây là kiểu cuộc đua mà bạn hoặc là về nhất, có thể là nhì, hoặc là không tham gia. Một câu hỏi mà nhiều công ty sẽ phải đối mặt là đòi hỏi đầu tư vốn rất lớn, với rủi ro thảm họa rất cao, và với tốc độ phát triển mà chính phủ không thể kiểm soát.”Nhiều chuyên gia xem là một “vụ án bản lề” về việc AI nên phục vụ cộng đồng hay mục tiêu thương mại và sự thay đổi của OpenAI từ một tổ chức nghiên cứu sang một “gã khổng lồ” AI toàn cầu. Vụ kiện có thể mở đường cho mô hình phát triển mới của các công ty công nghệ AI khi khởi đầu với lý tưởng phi lợi nhuận để thu hút nhân tài, niềm tin xã hội và hỗ trợ nghiên cứu nhưng dần chuyển sang mô hình thương mại hóa để huy động vốn quy mô lớn./.Thiều Dương/Ban Thời sự VOV1Sau thất bại pháp lý của Elon Musk, OpenAI được cho là đang tăng tốc kế hoạch IPO nghìn tỉ USD
Tựa Đề: Sống Khiêm Nhường Và Tin Cậy Chúa; Kinh Thánh: Châm-ngôn 27:1-2; Tác Giả: VPNS; Loạt Bài: Sống Với Thánh Kinh, Bài Học Kinh Thánh Hằng Ngày, Tĩnh Nguyện Hằng Ngày, Sống Với Thánh Kinh
Tựa Đề: Sống Khiêm Nhường Và Tin Cậy Chúa; Kinh Thánh: Châm-ngôn 27:1-2; Tác Giả: VPNS; Loạt Bài: Sống Với Thánh Kinh, Bài Học Kinh Thánh Hằng Ngày, Tĩnh Nguyện Hằng Ngày, Sống Với Thánh Kinh
- “Đại học Quốc gia Hà Nội phải trở thành “túi khôn” của Nhà nước” - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm giao nhiệm vụ cho Đại học Quốc gia Hà Nội tại Lễ kỷ niệm 120 năm ngày truyền thống của trường.- Tư tưởng Hồ Chí Minh về kinh tế tư nhân vẫn vẹn nguyên giá trị thời sự - Nhìn từ triển khai thực hiện Nghị quyết 68 tại tỉnh Quảng Trị.- Quản lý an toàn thực phẩm- Khi nào thực hiện mô hình một đầu mối?- Khởi tố 5 vụ án hình sự về tội “Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan”.- Tổng thống Nga công bố thời điểm thăm chính thức Trung Quốc.- Ấn Độ và Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE) ký thỏa thuận chiến lược về dầu khí.- Sau 16 năm bùng nổ với bản hit bất hủ “Waka Waka”, ca sỹ siêu sao Shakira chính thức trở lại World Cup 2026 với ca khúc chủ đề mới mang tên “Dai Dai”.
Không phải lúc nào chênh lệch lương cũng đến từ phân biệt đối xử trực tiếp. Đôi khi, nó đến từ sự im lặng, thiếu thông tin và rào cản văn hoá. Khi không biết mức lương thị trường, không dám đàm phán và ngại nói về tiền bạc, nhiều người lao động vô tình tự đẩy mình xuống dưới mặt bằng thu nhập, mà không hề hay biết.
+ Nghị quyết 68/NQ-TW sau một năm triển khai: Khi các rào cản về kinh tế tư nhân được khơi thông+ Cải tạo chung cư cũ sẽ thuận lợi hơn khi áp dụng cơ chế đặc thù+ Thúc đẩy 3 lĩnh vực để thành phố Hồ Chí Minh bứt phá.
Review các phim ra rạp từ ngày 08/05/2026:YÊU NỮ THÍCH HÀNG HIỆU 2 – T13Đạo diễn: David FrankelDiễn viên: Meryl Streep, Anne Hathaway, Emily BluntThể loại: Hài, Tâm LýHai mươi năm sau màn hóa thân kinh điển vào các vai diễn Miranda, Andy, Emily và Nigel — Meryl Streep, Anne Hathaway, Emily Blunt và Stanley Tucci sẽ chính thức trở lại với những con phố thời thượng của New York và văn phòng sang trọng của Tạp chí Runway trong "The Devil Wears Prada 2" (Yêu Nữ Thích Hàng Hiệu 2). Đây là phần phim tiếp theo cực kỳ được mong đợi từ 20th Century Studios, kế thừa sức hút từ hiện tượng điện ảnh năm 2006 từng định hình phong cách cho cả một thế hệ. Bộ phim được đạo diễn bởi David Frankel, kịch bản bởi Aline Brosh McKenna, sản xuất bởi Wendy Finerman, điều hành sản xuất bởi Michael Bederman, Karen Rosenfelt và Aline Brosh McKenna.THẨM MỸ VIỆN ÂM PHỦ - T16Đạo diễn: NGUYỄN HỮU HOÀNGDiễn viên: Ngọc Trinh, Xuân Lan, Lê Xuân TiềnThể loại: Hồi hộp, Kinh DịKhi cái đẹp trở thành nỗi ám ảnh. Để cứu người yêu đang hôn mê, Thanh chấp nhận làm việc tại một thẩm mỹ viện hẻo lánh. Nhưng nơi đây nhanh chóng biến thành cơn ác mộng với những nghi lễ ma quái, những hồn ma vất vưởng và một bí mật kinh hoàng phía sau vẻ hào nhoáng. Khi bị cuốn vào nghi lễ “đi thiếp”, Thanh phải đối diện lựa chọn sinh tử: ở lại cõi âm bên người mình yêu, hay chiến đấu để thoát khỏi thế lực hắc ám.MORTAL KOMBAT: CUỘC CHIẾN SINH TỬ II – T18Đạo diễn: Simon McQuoidDiễn viên: Karl Urban, Adeline Rudolph, Jessica McNamee, Josh Lawson, Thể loại: Hành Động, Phiêu Lưu, Thần thoạiHãng phim New Line Cinema, phần tiếp theo đầy kịch tính trong loạt phim bom tấn chuyển thể từ trò chơi điện tử đình đám – Mortal Kombat II – trở lại với tất cả sự tàn bạo vốn có. Lần này, những nhà vô địch được yêu thích – nay có sự góp mặt của chính Johnny Cage – sẽ đối đầu với nhau trong trận chiến đẫm máu, không khoan nhượng, nhằm đánh bại thế lực đen tối của Shao Kahn đang đe dọa đến sự tồn vong của Earthrealm và các chiến binh bảo vệ nó.PHỔI SẮT – T18Đạo diễn: MarkiplierDiễn viên: MarkiplierThể loại: Hồi hộp, Kinh DịIRON LUNG - Từ tựa game indie kinh dị trở thành phim điện ảnh TOP 1 PHÒNG VÉ thị trường nội địa ngay từ ngày đầu công chiếu! Khi Trái Đất bỗng bốc hơi chỉ sau vài giây, một tù nhân không gian buộc phải khám phá biển máu trên hành tinh còn sót lại cùng con tàu "Iron Lung" để tìm kiếm hy vọng sống cuối cùng cho nhân loại cũng như tìm được tự do cho chính mình.THE SHEEP DETECTIVES - KĐạo diễn: Kyle BaldaDiễn viên: Hugh Jackman, Emma Thompson, Nicholas Braun, Nicholas Galitzine, Molly Gordon. Hong Chau, Thể loại: Bí ẩn, Hài, Hành ĐộngTrong bộ phim trinh thám hài hước, độc đáo này, George (Hugh Jackman) là một người chăn cừu, mỗi tối đều đọc tiểu thuyết trinh thám cho đàn cừu yêu quý nghe, nghĩ rằng chúng không thể hiểu được. Nhưng khi George bất ngờ qua đời trong một sự cố bí ẩn trên trang trại, đàn cừu quyết định tự mình trở thành thám tử. Lần theo manh mối và điều tra các nghi phạm là con người, chúng chứng minh rằng ngay cả cừu cũng có thể phá án xuất sắc.LÚC ĐÓ TÔI ĐÃ CHUYỂN SINH THÀNH SLIME: NƯỚC MẮT ĐẠI DƯƠNG – T13Đạo diễn: Yasuhito KikuchiThể loại: Hoạt HìnhLúc đó tôi đã chuyển sinh thành Slime: Nước Mắt Đại Dương là phần phim điện ảnh thứ 2 thuộc franchise anime nổi tiếng "Lúc đó tôi đã chuyển sinh thành Slime". Lấy bối cảnh sau Lễ hội Khai quốc Tempest, Rimuru cùng những người bạn đồng hành quyết định ghé thăm một khu nghỉ dưỡng sang trọng do Elmesia, người đứng đầu Đế chế Pháp Thuật Sarion, cai quản, để tận hưởng thời gian thư giãn hiếm hoi sau những biến cố. Tuy nhiên, chuyến nghỉ dưỡng nhanh chóng bị xáo trộn khi nhân vật bí ẩn tên Yura xuất hiện, kéo theo một chuỗi những sự kiện bí ẩn và mối nguy đang âm thầm trỗi dậy dưới đại dương.---------------------------------#8saigon #thammyvienamphu #mortalkombat2026 #doithamtucuu #phimphosat #reviewphimrap
VOV1 - Câu chuyện một cụ ông già yếu, bị con gái bỏ lại một ngôi chùa ở Hải Phòng đang thu hút sự chú ý của dư luận với nhiều câu hỏi: Đây là hành động bất hiếu đáng trách hay sự bất lực đáng thương khi con cái không đủ sức phục dưỡng cha mẹ?Cùng bàn luận về chủ đề này, ngay sau đây chúng tôi có cuộc trò chuyện với bà Nguyễn Thị Yến – Trưởng phòng Công tác Người cao tuổi, Cục Bảo trợ xã hội (Bộ Y tế) và Tiến sỹ Đoàn Hữu Minh – cán bộ chương trình Tăng cường Bao trùm và An sinh Xã hội, Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc tại Việt Nam. Đây chỉ là trường hợp cá biệt, hay phản ánh áp lực âm thầm nhưng ngày càng lớn trong nhiều gia đình, đó là chăm sóc cha mẹ già khi kinh tế, sức khỏe thể chất và tinh thần đều đã quá tải? Khi nước ta đang già hóa rất nhanh, ai sẽ chăm sóc người cao tuổi, nếu chính gia đình cũng không còn là điểm tựa vững chắc và ấm áp?Trưa 10/5, người con gái thuê taxi đưa cha đến cửa chùa rồi rời đi.
VOV1 - Theo Chỉ thị 17/CT-TTg, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu triển khai công tác khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm 1 lần cho người dân trên phạm vi toàn quốc từ năm 2026. Đây là bước đi quan trọng nhằm chuyển mạnh từ tư duy “chữa bệnh” sang "phòng bệnh" cho người dân.Các chuyên gia y tế cho rằng, việc tổ chức khám sàng lọc định kỳ sẽ mang lại lợi ích lâu dài cho cả người dân và hệ thống y tế. Nhiều bệnh lý nguy hiểm hiện nay như ung thư, tim mạch hay tiểu đường thường diễn tiến âm thầm trong thời gian dài. Khi phát hiện muộn, chi phí điều trị rất lớn và khả năng phục hồi hạn chế. Ngược lại, nếu được phát hiện sớm thông qua sàng lọc định kỳ, cơ hội điều trị thành công sẽ cao hơn nhiều.
Khi hantavirus bùng phát giữa đại dương, tàu MV Hondius biến thành một tâm điểm y tế đầy kịch tính. Giữa nỗi lo sợ về chủng virus Andes có khả năng lây từ người sang người, cuộc di tản xuyên quốc gia đã đưa những công dân Úc cuối cùng rời khỏi "điểm nóng" để về với sự bảo vệ nghiêm ngặt tại Perth. Với những ca nhiễm mới vừa được xác nhận tại Pháp và Tây Ban Nha, hành trình hồi hương này không chỉ là một cuộc sơ tán, mà còn là cuộc chạy đua nhằm ngăn chặn một cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu.
Khi trí tuệ nhân tạo (AI) bước vào đời sống công cộng, như thường lệ, nó kéo theo một làn sóng huyên náo quen thuộc: người ta kinh ngạc trước năng lực kỹ thuật của nó, lo ngại về những hệ quả xã hội của nó, và điều đáng suy ngẫm nhất là gương mặt hân hoan của những kẻ nhìn thấy trong đó một "biên cương mới" cho sự tích lũy.Xem thêm.
VOV1 - Trong dòng chảy chuyển đổi số mạnh mẽ tại TP.HCM, mô hình bảo tàng trực tuyến về cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh đang trở thành một cách làm mới - linh hoạt, sinh động, gần gũi hơn với người dân, nhất là thế hệ trẻ.Khi việc học về Bác không còn giới hạn không gianVới chị Lê Thu Thủy (ngụ phường An Phú Đông), việc tìm hiểu lịch sử, đặc biệt là về Chủ tịch Hồ Chí Minh, luôn là một phần quan trọng trong những dịp lễ lớn của dân tộc.“Những ngày lễ, tôi thường ghé bảo tàng để ôn lại lịch sử. Qua đó, tôi thấy mình may mắn và hạnh phúc khi được sống trong hòa bình. Cha anh đã hy sinh rất nhiều, nên thế hệ trẻ cần cố gắng nhiều hơn”, chị Thủy chia sẻ.Theo chị, những hình ảnh, hiện vật được tái hiện trong bảo tàng giúp người xem cảm nhận rõ hơn về hành trình đấu tranh gian khổ của dân tộc, cũng như vai trò to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh.Trải nghiệm bảo tàng trực tuyến về Chủ tịch Hồ Chí Minh thông qua thiết bị số.
VOV1 - Khi hệ thống hạ tầng được hoàn chỉnh, Cần Giờ sẽ trở thành mắt xích quan trọng trong mạng lưới kinh tế, du lịch và logistics mới của TP.HCM. Đây là ý kiến của đại biểu tại Hội thảo “Cần Giờ - cực tăng trưởng mới của TP.HCM” do Báo Người Lao Động tổ chức sáng 12/5.Cực tăng trưởng mới của TP.HCMPhát biểu tại hội thảo, ông Phạm Huy Bình – Giám đốc Sở Du lịch TP.HCM cho rằng: Trong bức tranh phát triển đô thị của thành phố, Cần Giờ nổi bật với nguồn tài nguyên thiên nhiên quý giá và là lợi thế khác biệt để TP.HCM hình thành thêm những động lực mới trong tương lai.Khi có hệ thống hạ tầng hoàn chỉnh, Cần Giờ sẽ trở thành mắt xích quan trọng trong mạng lưới kinh tế, du lịch và logistics mới của thành phố.Theo ông Bình, Cần Giờ có nhiều điều kiện để phát triển các loại hình như du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, du lịch chăm sóc sức khỏe, du lịch đường thủy, thể thao biển, du lịch cộng đồng, trải nghiệm văn hóa ngư dân và kinh tế đêm ven biển.Cần Giờ có đủ điều kiện trở thành cực tăng trưởng mới của TP.HCM (Ảnh: CTV)
VOV1 - Một nam thanh niên, thậm chí một bác sĩ đang chơi thể thao bỗng nhiên bị đột quỵ. Nhập viện cấp cứu trong khung giờ vàng, bệnh nhân đột quỵ vẫn tử vong... Những thông tin này xuất hiện ngày càng nhiều. Vì sao bệnh nhân đột quỵ ngày càng gia tăng và trẻ hoá?Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có nguy cơ đột quỵ cao hàng đầu Đông Nam Á và mỗi năm ghi nhận khoảng 200.000 trường hợp đột quỵ. Cứ 4 người trên 25 tuổi sẽ có 1 người đã và sẽ bị đột quỵ. Tỷ lệ đó đang có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây. Đáng lo ngại, đột quỵ là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn phế, tạo ra gánh nặng chi phí lớn cho xã hội. Nếu như năm 2017 cả nước chỉ có 18 bệnh viện điều trị đột quỵ thì nay con số này đã tăng lên gần 10 lần, cho thấy tình trạng bệnh nhân đột quỵ gia tăng nhanh chóng. Đáng báo động là số người bị đột quỵ đang có xu hướng trẻ hóa, ghi nhận nhiều thanh niên chỉ 20 tuổi đến hơn 30 đã bị đột quỵ.“Khi xảy ra sự việc, tôi chưa bao giờ nghĩ đây là vấn đề có thể xảy ra với người trẻ. Vì thời điểm tôi bị đột quỵ là ở giảng đường. Cũng rất là may thì tôi chỉ là một dạng đột quỵ nhẹ.”- Vũ Hoàng Linh, 20 tuổi, ở Hà Nội cho biết.“Lúc đó tôi bị méo mồm luôn! Thế xong rồi nửa người bên trái gần như bị tê liệt hoàn toàn."- Bùi Tuấn Anh, 25 tuổi ở Thái Nguyên chia sẻ.BSCK II Nguyễn Tiến Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, BV Bạch Mai thăm khám cho bệnh nhân
VOV1 - Tàu du lịch MV Hondius mang cờ Hà Lan, nơi ghi nhận ổ dịch antavirus khiến ba người tử vong, hôm nay đã cập cảng Tenerife của Tây Ban Nha. Chính phủ nhiều nước có hành khách trên con tàu, trong đó có Mỹ và nhiều nước Châu Âu đang khẩn trương triển khai kế hoạ.Con tàu chở hơn 140 hành khách và thủy thủ đoàn cập cảng sau nhiều ngày lênh đênh trên biển kể từ khi phát hiện các ca nhiễm Hantavirus chủng Andes, chủng virus hiếm gặp có khả năng lây truyền từ người sang người trong một số trường hợp đặc biệt.WHO cho biết các chuyến bay sơ tán dự kiến hoàn tất trong hôm nay và ngày mai. Mỹ và Anh đã điều máy bay để đưa công dân hồi hương, trong khi Hà Lan, quốc gia treo cờ của con tàu phối hợp với Tây Ban Nha chuẩn bị phương án tiếp nhận và giám sát y tế đối với hành khách mang quốc tịch Hà Lan cũng như một số công dân nước khác.Trước tâm lý lo ngại gia tăng tại Tenerife, nơi con tàu cập cảng, Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus đã trực tiếp tới hòn đảo này cùng Bộ trưởng Y tế Tây Ban Nha Monica Garcia và Bộ trưởng Nội vụ Fernando Grande-Marlaska để phối hợp kế hoạch tiếp nhận và sơ tán hành khách. Trong thông điệp gửi tới người dân Tenerife, ông Tedros Adhanom Ghebreyesus nhấn mạnh: “Đây không phải là COVID và WHO đã nhiều lần khẳng định điều đó. Khi nói như vậy, chúng tôi hoàn toàn không xem nhẹ tình hình hiện nay. Điều tôi muốn nhấn mạnh thêm là nguy cơ đối với cộng đồng địa phương ở mức thấp. Thứ nhất là do đặc điểm của chính loại bệnh này. Thứ hai là vì Chính phủ Tây Ban Nha đã có sự chuẩn bị đầy đủ nhằm ngăn ngừa mọi rủi ro có thể xảy ra.”Hantavirus là loại virus có thể gây bệnh nghiêm trọng, thường lây lan qua tiếp xúc với chất thải của loài gặm nhấm nhiễm bệnh. Dù virus này không dễ lây giữa người với người, chủng Andes được phát hiện trên tàu được đánh giá có khả năng lây truyền hạn chế trong một số trường hợp hiếm gặp. Các triệu chứng có thể xuất hiện từ 1 đến 8 tuần sau phơi nhiễm.Giới chức Tây Ban Nha cho biết toàn bộ quá trình đưa người xuống tàu sẽ được thực hiện trong “điều kiện an toàn tối đa”. MV Hondius không cập cảng trực tiếp mà neo đậu ngoài khơi, hành khách được chuyển vào bờ bằng thuyền nhỏ. Những người xuống tàu chỉ được mang theo vật dụng thiết yếu và sẽ phải cách ly y tế. Bộ trưởng Nội vụ Tây Ban Nha Fernando Grande-Marlaska cho biết: “Ngay khi tàu đến nơi, toàn bộ hệ thống sẽ được kích hoạt để bảo đảm quá trình đưa hành khách và thủy thủ đoàn xuống tàu, cũng như hồi hương họ về nước, diễn ra nhanh nhất có thể và trong điều kiện an toàn tối đa. Việc đưa người xuống tàu sẽ được thực hiện theo từng nhóm quốc tịch. Như Bộ trưởng Y tế đã đề cập, chỉ khi máy bay của một quốc gia cụ thể đã có mặt trên đường băng và sẵn sàng cất cánh, công dân của quốc gia đó mới được phép rời tàu và được đưa vào cảng bằng thuyền nhỏ.”Tây Ban Nha đã kích hoạt cơ chế bảo vệ dân sự của Liên minh châu Âu (EU), chuẩn bị sẵn máy bay y tế chuyên dụng để xử lý tình huống khẩn cấp nếu có trường hợp phát bệnh trong quá trình sơ tán.Bên cạnh công tác ứng phó trước mắt, các cơ quan y tế trên nhiều châu lục cũng đang chạy đua truy vết hàng chục hành khách đã rời tàu trước khi dịch bệnh được xác nhận. Theo giới chức Hà Lan, hơn 20 người thuộc ít nhất 12 quốc gia đã xuống tàu hôm 24/4 mà chưa được theo dõi y tế do thời điểm đó chưa xác định có ổ dịch. Tuy nhiên, cả WHO và các cơ quan y tế châu Âu đều nhấn mạnh hiện chưa có bằng chứng cho thấy nguy cơ bùng phát đại dịch mới, đồng thời kêu gọi công chúng giữ bình tĩnh và tuân thủ hướng dẫn y tế chính thức../. Thu Hoài/Ban Thời sự VOV1Tàu MV Hondius. Ảnh: Reuters
Tuổi thọ tăng lên, tưởng là tin vui, nhưng thực chất lại làm lung lay toàn bộ cấu trúc cuộc đời mà chúng ta từng tin là “đương nhiên”.Khi sống lâu trở thành bình thường, vấn đề với chúng ta không còn là “sống bao lâu” nữa, mà là: “Sống như thế nào cho đủ đầy suốt một đời dài?”; “Chúng ta sẽ lấp đầy quãng thời gian trăm năm ấy bằng cách nào?” Nếu không chuẩn bị, một cuộc đời dài có thể trở thành một gánh nặng kéo dài. Bạn có chắc số tiền mình tích lũy đủ cho 30–40 năm sau nghỉ hưu? Và bạn có chắc mình có thể ngừng làm việc mà vẫn duy trì được cuộc sống ổn định?Đối mặt với hiện thực này, bạn sẽ cần có sự chuẩn bị gì cho chính mình? Đó cần là: Một tầm nhìn rõ ràng về tương lai; một sự nắm bắt về cấu trúc xã hội đang thay đổi; nhận diện đúng những thách thức mình sẽ phải đối mặt; và quan trọng nhất, biết mình cần làm gì, tích luỹ thêm điều gì để tạo ra giá trị bền vững cho cuộc đời. Nếu khi nghe những dòng này, trong bạn có thôi thúc kiếm tìm đáp án cho bản thân, thì cuốn sách mà mình muốn chia sẻ trong tập này có thể sẽ giúp ích cho bạn.Đây là một tác phẩm xã hội học nổi tiếng, tạm dịch là “Cuộc sống 100 năm" (The 100-Year Life - Living and Working in an Age of Longevity) của hai giáo sư người Anh, Andrew Scott và Lynda Gratton. Rồi, bây giờ xin mời bạn cùng lắng nghe!-------------------------❤️ ỦNG HỘ KÊNH TẠI: https://beacons.ai/betterversion.donate
VOV1 - Câu chuyện bé gái 4 tuổi vừa qua đời ở Hà Nội với nhiều dấu hiệu nghi bị chính mẹ ruột và cha dượng đang thu hút sự chú ý đặc biệt của dư luận với nhiều câu hỏi day dứt: Vì sao những người sinh thành, nuôi dưỡng lại có thể ra tay tàn nhẫn với chính đứa con của mình?Một đứa trẻ không thể tự bảo vệ mình trước những trận đòn, những lời đe dọa hay sự bạo lực phía sau cánh cửa gia đình. Khi người lớn im lặng, thờ ơ hoặc vô cảm, trẻ em sẽ là người phải trả giá bằng tổn thương, thậm chí bằng cả tính mạng. Bảo vệ trẻ em không chỉ là trách nhiệm pháp lý, mà còn là thước đo lương tri và sự văn minh của một xã hội. Xin đừng để thêm một tiếng khóc của nỗi đau trẻ thơ chìm trong im lặng hay chỉ dừng ở những đau xót, phẫn nộ muộn màng, mà bỏ qua hành động thiết thực với các giải pháp căn cơ.
Review các phim ra rạp từ ngày 01/05/2026 PHI VỤ THANH TOÁN HÀO MÔN – T18Đạo diễn: John Patton FordDiễn viên: Glen Powell, Margaret Qualley, Topher Grace, Ed HarrisThể loại: Hài, Hồi hộp, Tâm LýBị gia đình giàu có từ mặt ngay từ khi chào đời, Becket Redfellow — một người lao động bình dân — sẵn sàng làm mọi thứ để giành lại quyền thừa kế của mình, bất chấp có bao nhiêu người thân đứng chắn đường.GẤU BOONIE: KUNGFU ẨN SĨ – T13Đạo diễn: Huida LinDiễn viên: Enzi Cui, Jingren He, Chenlu JiaThể loại: Hoạt HìnhLoạt phim hoạt hình thiếu nhi ăn khách nhất mọi thời đại tại Trung Quốc! Bộ phim kể về hành trình phiêu lưu đầy cảm xúc của Hùng Đại, Hùng Nhị và Cường đầu trọc trong những ngày cận Tết. Khi không khí năm mới đang rộn ràng khắp nơi, Hùng Nhị vô tình bị cuốn vào một giao kèo bí ẩn với Niên Thú và phải thay thế chiến đấu với “Sát” – thế lực mang đến tai ương và bất hạnh. Hành trình tưởng chừng hỗn loạn lại mở ra một bí mật lớn đang âm thầm đe dọa mùa xuân. Với tình bạn, lòng dũng cảm và tinh thần không bỏ cuộc, cả nhóm đã cùng nhau vượt qua thử thách, phá giải âm mưu và mang bình yên trở lại. Một câu chuyện hoạt hình đầy cảm xúc, hài hước và ấm áp – nơi phép màu, tình thân và hy vọng hòa quyện, mang đến một mùa Xuân trọn vẹn cho tất cả mọi người.PHIM SHIN - CẬU BÉ BÚT CHÌ: QUẬY TUNG! VƯƠNG QUỐC NGUỆCH NGOẠC VÀ 4 DŨNG SĨ BẤT ỔNĐạo diễn: Masakazu HashimotoDiễn viên: Akiko Yajima Shin Yumiko Kobayashi, Miki Narahashi,Toshiyuki MorikawaThể loại: Gia đình, Hài, Hoạt Hình, Phiêu LưuBộ phim xoay quanh một vương quốc lơ lửng mang tên Rakuga, tồn tại nhờ nguồn năng lượng đến từ những nét vẽ của con người. Nhưng khi thế giới loài người dần đánh mất sự sáng tạo, Rakuga đứng bên bờ sụp đổ. Giữa thời khắc hỗn loạn, Shin vô tình nắm giữ cây bút chì màu kỳ diệu – có thể biến mọi hình vẽ thành hiện thực. Từ những nét vẽ ngây ngô nhất, bốn “vị anh hùng bất ổn” ra đời, đồng hành cùng cậu trong chuyến phiêu lưu vừa hài hước vừa kịch tính. Khi ranh giới giữa tưởng tượng và thực tại bị xóa nhòa, Shin không chỉ chiến đấu để cứu một vương quốc, mà còn để bảo vệ điều quý giá nhất: khả năng mơ mộng và sáng tạo của trẻ em.YÊU NỮ THÍCH HÀNG HIỆU 2 – T13Đạo diễn: David FrankelDiễn viên: Meryl Streep, Anne Hathaway, Emily BluntThể loại: Hài, Tâm LýHai mươi năm sau màn hóa thân kinh điển vào các vai diễn Miranda, Andy, Emily và Nigel — Meryl Streep, Anne Hathaway, Emily Blunt và Stanley Tucci sẽ chính thức trở lại với những con phố thời thượng của New York và văn phòng sang trọng của Tạp chí Runway trong "The Devil Wears Prada 2" (Yêu Nữ Thích Hàng Hiệu 2). Đây là phần phim tiếp theo cực kỳ được mong đợi từ 20th Century Studios, kế thừa sức hút từ hiện tượng điện ảnh năm 2006 từng định hình phong cách cho cả một thế hệ. Bộ phim được đạo diễn bởi David Frankel, kịch bản bởi Aline Brosh McKenna, sản xuất bởi Wendy Finerman, điều hành sản xuất bởi Michael Bederman, Karen Rosenfelt và Aline Brosh McKenna.------------------------------#8saigon #reviewphimrap #thedevilwearsprada2 #phivuthanhtoanhaomon #shinccaubebutchi
Tìm hiểu ngay cuốn sách "CODE VÀ CÁT - NHỮNG QUYỀN LỰC CÔNG NGHỆ XOAY CHUYỂN THẾ GIỚI": https://tinyurl.com/ytspiderum-codevacat_____Chuyển đổi sổ ngân hàng: Khi dữ liệu là tài sản thế chấp lớn nhất | bipolarbear | Thế GiớiVideo này được chuyển thể từ bài viết gốc trên nền tảng mạng xã hội chia sẻ tri thức Spiderum
Không chỉ là những dòng code trên màn hình, AI thực sự cần những “ngôi nhà” khổng lồ bằng bê tông cốt thép ngay tại Úc. Khi các doanh nghiệp rót hàng tỷ đô vào AI Data Center và hạ tầng dữ liệu, thị trường lao động lại lộ ra một “điểm mù” lớn: thiếu trầm trọng những kỹ sư có thể xây dựng, vận hành và bảo vệ các hệ thống này từ con số 0. Và đó có thể là nhóm nhân lực được săn đón nhất trong làn sóng AI hiện nay.
Influenza is a highly contagious viral infection. As flu season begins in Australia, here's what you need to know to protect yourself, your family and the most vulnerable in our community. - Cúm là một bệnh nhiễm virus có khả năng lây lan rất cao. Khi mùa cúm bắt đầu tại Úc, dưới đây là những điều bạn cần biết để bảo vệ bản thân, gia đình và những người dễ bị tổn thương nhất trong cộng đồng.
Khi xã hội Úc đang chứng kiến những thay đổi chóng mặt trong chính sách thị thực, cuộc khủng hoảng nhà ở đang bủa vây các thành phố lớn, hệ thống giáo dục quốc tế của Úc đang đứng trước một bước ngoặt lịch sử. Không còn là những con số thống kê khô khan, mỗi “tấm thẻ xanh PR” giờ đây là sự giằng co quyết liệt giữa lợi ích kinh tế tỷ đô và áp lực chính trị nội bộ của Úc.
Tập 9: ÔM LẤY TUỔI GIÀ | TALK-MUSIC SHOW: CHỈ LÀ THƯƠNG THÔI #9Đây là một chủ đề mà mình đã thương từ mấy chục năm nay, thương từ khi còn là một em tuổi đang lớn, cho đến khi bây giờ mình lé đé bước vô lằn ranh lứa tuổi đó luôn rồi :) Với mình, có hai đối tượng cần yêu thương và chăm sóc nhất, là người già và em bé. Nhưng nói gì nói, em bé vẫn còn có cả một tương lai phía trước, nó chỉ cần được dưỡng đúng nó sẽ có một tương lai tốt. Còn người già, tất cả hầu hết đều đã nằm trong ‘quá khứ', và trước mắt họ, nếu không chủ động chọn lấy cho mình một tâm thái bình an, vững vàng, sẽ khó tránh khỏi những cảm giác buồn, tủi thân hay cô độc, khi tuổi trẻ đã qua rất xa, sức khỏe, sắc diện, và nhiều cái ‘đỉnh cao' khác cũng theo đó mà phai đi rồi. Con cháu ta, chúng nó lại đang vào tuổi của ta ngày xưa, cũng là tuổi đang miệt mài bị cuốn theo công việc, sinh hoạt, thú vui bên ngoài, đâu phải ai cũng có thời gian ở nhà mà bầu bạn quanh ta được. Vì vậy, cũng nhiều năm qua, chúng mình miệt mài lan tỏa thông điệp: Khi mình chưa thực sự già, hãy biết chủ động làm cho tuổi về già của mình đẹp hết sức có thể. Vì vậy, chủ đề hôm nay có thể được coi như một chút ‘thông điệp cô gọn' những gì chúng mình ấp ủ muốn chuyển tải đến những ai từ trung niên trở lên, và cả những ai là con, là cháu… của quý vị nữa. Lắng lòng một chút, cảm nhận một chút, để sống ấm áp hơn, biến mỗi giây phút mình còn được sống trên đời thành một phút giây ý nghĩa, cho bản thân, cho người thân, cho gia đình mình, bạn nhé.Đây cũng xin như một món quà tinh thần nhỏ nhân kỷ niệm Quốc tế Người cao tuổi, 1/10 hàng năm.Gửi niệm lành đến tất cả,Thương lắm.(4.10.2025 - QH & MayQ Team) #ChỉlàThươngthôi#Ômlấytuổigià
VOV1 - Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 2/5 cho biết ông đã được thông báo về ý tưởng một thỏa thuận gồm 14 điểm với Iran, song vẫn đang chờ văn bản cụ thể, đồng thời cảnh báo khả năng nối lại các cuộc tấn công nếu Tehran “cư xử không đúng mực”.Phát biểu tại Florida, ông Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, ông đã nhận được thông tin về ý tưởng của của thuận với Iran và phía Tehran sẽ cung cấp văn bản chính xác. Tuy nhiên, ông bày tỏ hoài nghi khả năng chấp nhận đề xuất này, cho rằng Iran “chưa phải trả giá đủ lớn”.Khi được hỏi về khả năng tái phát động chiến dịch quân sự, Tổng thống Mỹ không loại trừ khả năng này và khẳng định nếu phía Iran có những hành động không đúng mực, phía Mỹ sẽ xem xét nối lại các đợt tấn công. Trong khi đó, một quan chức cấp cao Iran cho biết Tehran đã đưa ra đề xuất mới, trong đó mở lại tuyến vận tải qua eo biển Hormuz và chấm dứt các biện pháp phong tỏa, đồng thời lùi các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân sang giai đoạn sau.Theo đó đề xuất 14 điểm của Iran bao gồm: Mỹ rút lực lượng khỏi khu vực xung quanh Iran, dỡ bỏ trừng phạt và phong tỏa, giải phóng tài sản bị đóng băng và thiết lập cơ chế kiểm soát mới đối với eo biển. Tehran cũng yêu cầu Washington công nhận quyền làm giàu uranium vì mục đích hòa bình.Giới chức Iran cho rằng việc tách vấn đề hạt nhân khỏi giai đoạn đầu là bước đi nhằm tạo điều kiện cho một thỏa thuận tổng thể. Dù khẳng định không vội vàng, ông Trump đang chịu áp lực lớn trong nước liên quan đến việc gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu. Việc đóng băng eo biển Hormuz đã khiến giá nhiên liệu tại Mỹ tăng cao, trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Quốc hội sắp diễn ra.Hiện Mỹ và Israel đã tạm dừng chiến dịch quân sự nhằm Iran khoảng một tháng, song vẫn chưa đạt tiến triển rõ ràng trong đàm phán chấm dứt xung đột. Washington tiếp tục khẳng định sẽ không kết thúc chiến dịch nếu không đạt được thỏa thuận ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, trong khi Tehran nhấn mạnh chương trình của mình chỉ phục vụ mục đích hòa bình./.)Quang Trung/VOV MỹTổng thống Mỹ Donald Trump
VOV1 - Một báo cáo được công bố mới đây của Hội đồng An ninh Dữ liệu Ấn Độ (DCSI) cho thấy nước này đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng nhân lực an ninh mạng, trong bối cảnh nhu cầu tăng mạnh do sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo và điện toán đám mây.Theo nghiên cứu về “Tình hình đào tạo kỹ năng an ninh mạng tại Ấn Độ giai đoạn 2025–2026”, khoảng cách giữa nhu cầu của doanh nghiệp và năng lực thực tế của người lao động ngày càng lớn. Cụ thể, 73% doanh nghiệp và 68% nhà cung cấp dịch vụ cho biết đang thiếu nhân sự đủ trình độ. Đáng chú ý, 84% doanh nghiệp mất từ một đến sáu tháng để tuyển dụng cho các vị trí an ninh mạng, cho thấy những khó khăn kéo dài trong việc tìm kiếm nhân tài.Một trong những vấn đề lớn là sự không phù hợp giữa đào tạo và yêu cầu thực tế. Khoảng 63% doanh nghiệp và 59% nhà cung cấp nhận định ứng viên thiếu kỹ năng thực hành. Bên cạnh đó, gần 60% cho biết rất khó tìm được nhân lực có kiến thức đa lĩnh vực, đặc biệt trong các mảng điện toán đám mây, phát triển ứng dụng và quản lý định danh số.Sự thay đổi nhanh của môi trường công nghệ cũng đang làm biến đổi nhu cầu nhân lực. Khi doanh nghiệp ngày càng phụ thuộc vào nền tảng đám mây, hệ thống kết nối ứng dụng và các hoạt động dựa trên trí tuệ nhân tạo, nhiều vị trí cơ bản dần bị thay thế bởi tự động hóa. Trong khi đó, nhu cầu đối với các chuyên gia có khả năng phân tích, thiết kế hệ thống và đưa ra quyết định trong lĩnh vực bảo mật lại tăng mạnh.Đáng chú ý, trí tuệ nhân tạo đang trở thành động lực chính thúc đẩy nhu cầu nhân lực. Khoảng 83% tổ chức coi kỹ năng bảo mật liên quan đến trí tuệ nhân tạo và trí tuệ nhân tạo tạo sinh là rất quan trọng, trong khi 78% cho biết nhu cầu đối với kỹ sư bảo mật trong lĩnh vực này đang ở mức cao. Hiện đã có 62% doanh nghiệp triển khai các dự án liên quan đến trí tuệ nhân tạo, làm gia tăng nguy cơ tấn công mạng và đòi hỏi năng lực bảo mật cao hơn.Trong khi đó, một số vị trí quan trọng vẫn rất khó tuyển dụng, như kiến trúc sư an ninh mạng, chuyên gia bảo mật hệ thống và các chuyên gia phân tích mối đe dọa. Nguồn cung hiện tại chưa đáp ứng được nhu cầu ngày càng phức tạp của thị trường.Cũng theo báo cáo, áp lực giữ chân nhân tài trong lĩnh vực an ninh mạng cũng đang ngày càng gia tăng. Khoảng 70% nhà cung cấp và 42% doanh nghiệp cho biết họ mất nhân sự vào tay đối thủ do mức lương cao hơn. Ngoài ra, cơ hội đào tạo và nâng cao kỹ năng còn hạn chế cũng khiến nhiều người lao động rời bỏ công việc.Báo cáo nhấn mạnh, để thu hẹp khoảng cách này, Ấn Độ cần tăng cường gắn kết giữa đào tạo và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, đồng thời đẩy mạnh các chương trình nâng cao kỹ năng. Trong bối cảnh kinh tế số phát triển nhanh, đội ngũ chuyên gia an ninh mạng chất lượng cao sẽ đóng vai trò then chốt trong bảo vệ dữ liệu và duy trì an toàn cho toàn bộ hệ thống công nghệ./.Ấn Độ thiếu hụt nhân lực an ninh mạng giữa làn sóng AI.
Iran đang đe dọa sẽ tiến hành "các cuộc tấn công kéo dài và gây thiệt hại nặng nề" vào các vị trí của Mỹ trong khu vực, nếu Hoa Kỳ tiến hành bất kỳ cuộc tấn công mới nào trên lãnh thổ của họ. Khi thời hạn chót để Tổng thống Mỹ Donald Trump thuyết phục Quốc hội gia hạn chiến tranh đang đến gần, tương lai của thỏa thuận ngừng bắn kéo dài gần một tháng, đang bị đặt nghi vấn. Sự bất ổn này cũng lan rộng khắp thế giới, khi tuyến đường vận chuyển toàn cầu quan trọng, eo biển Hormuz, vẫn là tâm điểm của thế bế tắc trong chiến tranh.
Khi hình dung về kịch bản quan hệ Mỹ-Trung có thể biến thành chiến tranh, các chuyên gia thường coi Đài Loan là điểm nóng hiển nhiên nhất. ... Nhưng nếu xung đột thực sự nổ ra ở Tây Thái Bình Dương, nó có khả năng bùng phát ở phía tây nam Đài Loan — trên Biển Đông, nơi nhiều quốc gia đang tranh chấp các yêu sách trên biển chồng lấn và có những tầm nhìn khác biệt về chủ quyền, trật tự khu vực và luật pháp quốc tế.Xem thêm.
Bài Giảng: Cuộc Chiến Giành Quyền Kiểm Soát Tâm Trí Bạn Diễn giả: Adrian Rogers Chuyển ngữ: Đội ngũ Ba-rúcCuộc chiến giành quyền kiểm soát tâm trí bạn– Adrian RogersĐoạn Kinh Thánh: 2 Cô-rinh-tô 10:3-5Dù chúng ta có nhận ra hay không, trong tâm trí chúng ta luôn có một cuộc chiến đang diễn ra từng giây phút: cuộc chiến thuộc linh giữa ánh sáng và bóng tối, thiện và ác, Chúa Giê-su Christ và Sa-tan. Chúng ta không thể nào thờ ơ, và cũng không thể nào trung lập.2 Cô-rinh-tô 10 chia sẻ sự khích lệ cho chúng ta trong cuộc chiến giành lấy tâm trí mình.Trước hết, đoạn Kinh Thánh này cảnh báo chúng ta về cuộc chiến của kẻ thù.Ma quỷ chuyên tâm vào việc hủy hoại đời sống tâm trí của chúng ta. Chúng nằm dưới quyền của chúa tể bóng tối—Satan. Hắn muốn chiếm đoạt tâm trí chúng ta, bởi vì chính qua tâm trí mà Đức Chúa Trời giao tiếp, thay đổi và kiểm soát chúng ta. Khi được cứu rỗi, chúng ta nhận được tâm trí của Đấng Christ, và sử dụng tâm trí mình theo những cách khác với trước đây. Ma quỷ muốn làm hư hỏng tâm trí chúng ta để chúng ta mất đi sự thông công với Đấng Christ.Anh chị em có thể nghe bài giảng audio của Giảng Luận Kinh Thánh tại địa chỉ sau:Spotify: https://sum.vn/HybEqApple podcast: https://sum.vn/SccJBGiảng Luận Kinh Thánh là dự án dịch thuật/lồng tiếng sang tiếng Việt các bài giảng, thông điệp Cơ Đốc kinh điển của những diễn giả đã được thời gian khẳng định và cộng đồng Cơ đốc chung xác nhận. Đây là dự án phi lợi nhuận nhằm cung cấp nguồn tư liệu cho các tôi tớ cùng con dân Chúa tham khảo và sử dụng miễn phí. Để hiểu hơn về chúng tôi vui lòng truy cập website :https://giangluankinhthanh.net/Đội ngũ Giảng Luận Kinh Thánh hoan nghênh mọi đề nghị cộng tác của quý con cái Chúa khắp nơi trong các lĩnh vực như dịch thuật, lồng tiếng, quảng bá, cầu thay, v.v. Nếu quý con cái Chúa sẵn lòng đóng góp công sức của mình vào bất cứ lĩnh vực nào, cùng đồng công trong những sứ điệp giúp tỉnh thức nhiều người.Xin vui lòng điền thông tin cá nhân vào biểu mẫu sau: Kênh Giảng Luận Kinh Thánh hoạt động vì các mục tiêu phi lợi nhuận, không phát quảng cáo. Vì vậy, chúng tôi mong tiếp tục nhận được sự dâng hiến và ủng hộ của quý con cái Chúa khắp nơi trong việc phát triển kênh. Quý vị có thể dâng hiến theo thông tin trong biểu mẫu sau: https://sum.vn/ZZ19mNếu bạn muốn dâng hiến cho các hoạt động của Kênh, xin vui lòng chuyển khoản cho chúng tôi vào số tài khoản dưới đây:Tên tài khoản: Nguyen Thanh Tung - Nguyen Dinh HungSố tài khoản VND: 0010174709250 Số tài khoản USD: 0200143705194 Tên ngân hàng: Ngân hàng MB Bank – Chi nhánh Hoài Đức (Military Commercial Joint Stock Bank - Hoai Duc Branch)SWIFT CODE: MSCBVNVXXin chân thành cảm ơn!#Giangluankinhthanh #AdrianRogers #tamtri #baigiangtinalanh #sudiepcodoc
Khi những phát súng vang lên tại Trung Đông, thế giới không chỉ chứng kiến nỗi đau nhân đạo mà còn thấy một làn sóng dịch chuyển dòng vốn đầy khắc nghiệt. Từ các hội nhóm TikTok đến diễn đàn Reddit, một bộ phận nhà đầu tư đang ráo riết săn tìm lợi nhuận từ những mã cổ phiếu quốc phòng và năng lượng. Liệu đây là chiến thuật phòng vệ tài sản thông minh hay là sự trục lợi thiếu đạo đức trên xương máu đồng loại? Nghịch lý của thị trường thời chiến loạn nằm ở đâu?
Giữa bối cảnh địa chính trị phức tạp, bao trùm bởi các cuộc chiến đẫm máu, thế giới vừa chứng kiến một cột mốc kinh hoàng: 4.000 tỷ USD đã được đổ vào guồng quay vũ trang trong năm qua. Khi những cường quốc tái định nghĩa trật tự an ninh, nước Úc đang đứng ở đâu trong cuộc đua vũ trang nghìn tỷ đầy rủi ro này, và bức tranh quân sự toàn cầu, nơi mỗi công dân đang gánh trên vai hàng trăm USD cho khí giới sẽ ra sao?
Khi áp lực gia tăng lên điểm nghẽn của nền kinh tế Trung Quốc, Tập sẵn sàng phản công.Xem thêm.
Sống độc thân vốn dĩ chỉ là một lựa chọn lối sống tự do, thế mà giờ đây đang trở thành một gánh nặng tài chính thực sự với khái niệm "thuế độc thân". Theo các báo cáo mới nhất, những người không trong một mối quan hệ phải đối mặt với mức phí sinh hoạt cao hơn, khả năng tiết kiệm thấp hơn và cơ hội sở hữu nhà xa vời hơn so với các cặp đôi. Khi chi phí thực phẩm, năng suất vay vốn và rủi ro kinh tế chỉ đè nặng lên một bờ vai, liệu cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt có đang đẩy người độc thân vào thế yếu?
Khi thẩm phán đọc phán quyết của bà tại Tòa án Hình sự Paris vào thứ Hai ngày 13/04, các sĩ quan cảnh sát đã bước tới bàn biện hộ để bắt giữ Bruno Lafont, 69 tuổi, cựu giám đốc điều hành của một trong những nhà sản xuất xi măng lớn nhất thế giới, Lafarge, và Christian Herrault, 75 tuổi, cựu phó giám đốc điều hành. Hai người này sẽ bắt đầu chấp hành án tù ngay lập tức: lần lượt là sáu và năm năm, vì tội tài trợ cho chủ nghĩa khủng bố ở Syria và các khu vực khác.Xem thêm.
Khi các ngân hàng lớn dự báo lãi suất sẽ còn tăng trong năm 2026, một số người đang vay mua nhà có thể phải cân nhắc liệu đã đến lúc chuyển sang lãi suất cố định hay chưa.
Khi các trang trại năng lượng mặt trời lan rộng khắp vùng nông thôn Úc, một số nông dân đang thu được lợi nhuận trong khi những người khác cho rằng tốc độ triển khai quá nhanh. Tại sao nguồn năng lượng sáng nhất của Úc vẫn chưa được sử dụng hiệu quả?
“Raccoon Lady Rising and Fancy Fredericksburg Trouble” If you're on a crowded bus with one seat left, who really deserves it? Tricia officially embraces her new identity as the “Raccoon Lady”
“Ngồi cùng gia đình bên bàn ăn đầy ắp món mà tôi chỉ ăn được vài thứ… tôi cảm thấy bị tách biệt.” Khi không ăn được gluten chạm đến bản sắc văn hoá và cảm giác thuộc về của người nhập cư.