POPULARITY
Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an t-aonú lá déag de mhí Iúil. Is mise Siubhán Nic Amhlaoibh.Labhair Colm Mac Eachmharcaigh, Comhordaitheoir Tithe Folmha sa Ghaeltacht ar an chlár Adhmhaidin ar RTÉ Raidió na Gaeltachta an tseachtain seo faoin difear a dhéanfadh sé dá gcuirfí 10% de thithe folmha ar fáil do chainteoirí dúchais Gaeilge na nDéise. Agus é ag labhairt ar na deacrachtaí atá aitheanta sna ceantair Ghaeltachta maidir le tithíocht do dhaoine le Gaeilge, dúirt Mac Eachmharcaigh go bhfuil na ceantair Ghaeltachta iontach gar do bhailte móra, agus go bhfuil an-éileamh ar thithíocht iontu ó dhaoine a bhfuil Gaeilge acu agus ó dhaoine nach bhfuil Gaeilge acu. Dar leis an daonáireamh deireanach, tá 172 teach folamh i nGaeltacht na nDéise, líon réasúnta ard nach bhfuil chomh hard céanna le ceantair Ghaeltachta eile timpeall na tíre. Dúirt Mac Eachmharcaigh fosta go bhfuiltear ag iarraidh ar dhaoine atá ag díol tithe faoi láthair an Ghaeilge a thabhairt san áireamh agus iad ag smaoineamh ar cé leo a ndíolfaidh siad a dteach. Dá n-éireodh leis an fheachtas seo tá Mac Eachmharcaigh den tuairim go gcuirfeadh sé go mór le spiorad pobail. Dúirt sé go bhfuil cumhacht ag úinéirí tí pobal na Gaeilge a neartú, dá mba mhian leo.Tá fear 26 bliain d'aois gafa ag póilíní sa Ríocht Aontaithe ar amhras gur dhúnmharaigh sé an t-iar-pholaiteoir Ann Widdecombe. Dúirt Póilíní Devon agus Cornwall gur glaodh ar oifigigh chuig seoladh in Haytor ag 11.40am inné agus fuarthas Ms Widdecombe marbh, i ndiaidh di gortuithe tromchúiseacha a fháil. Dúirt na póilíní gur ghabh siad fear geal Briotanach. Dúirt Leas-Phríomhchonstábla Póilíní Devon agus Cornwall, Matt Longman ag preasagallamh nach raibh bás Ms Widdecombe á chóireáil mar eachtra sceimhlitheoireachta agus nach raibh aon chúis ag na póilíní a chreidiúint go raibh sé spreagtha go polaitiúil. "Tá bleachtairí ó fhoireann imscrúdaithe coireachta móra an fhórsa tar éis imscrúdú dúnmharaithe a sheoladh, agus tá siad ag déanamh fiosrúchán fairsing ar bhás Ms Widdecombe," a dúirt sé. Cuireadh macasamhail moisc trí thine ar thine chnámh i gContae Thír Eoghain, díreach seachtainí i ndiaidh do dhaoine sna 6 chontae teitheadh óna dtithe le linn círéibeacha ciníocha, an tseachtain seo. Cuireadh an tsamhail ar bharr na tine chnámh i Maigh gCaisil Dé Céadaoin agus lasadh í tráthnóna Déardaoin. Tá úinéirí gnó, eagraíochtaí pobail agus reiligiúnacha chomh maith le roinnt daoine a bhfuil cónaí orthu i dTuaisceart Éireann ag roinnt a n-imní. Tá eagla ann, ag leanúint ó thrí shamhradh círéibeacha, go bhfuil an Ioslamafóibe i dTuaisceart Éireann ag dul in olcas. Dúirt cathaoirleach Chomhairle Síochána agus Lánpháirtíochta Moslamach na hÉireann: "Ní ráiteas polaitiúil é seo dúinne, is teachtaireacht eisiaimh agus imeaglaithe é dúinne, nár chóir do dhaoine bheith ar a suaimhneas anseo." "Tá an ceart ag daoine a gcuid traidisiún a cheiliúradh agus a gcuid tinte cnámh a bheith acu, ach sílim nuair a chuireann tú bratacha, nuair a chuireann tú pictiúir de cheannaire polaitiúil, nuair a chuireann tú moscanna ar bharr na dtinte cnámh seo, nach traidisiún é a thuilleadh, is fuath é go bunúsach, is imeaglú é. Ní cultúr é seo a thuilleadh." Dúirt sé fosta go mbraitheann sé go bhfuil tacaíocht ó na póilíní agus ó cheannairí eaglaise eile. "Mar phobal Moslamach, tá a fhios againn go bhfuil formhór na ndaoine i dTuaisceart Éireann an-fháilteach agus an-chineálta," a dúirt sé, ach chuir sé leis go bhfuil na cineálacha eachtraí seo ag méadú.gortuithe tromchúiseacha - serious injuriesfiosrúchán - investigation
Ag cur síos ar stoirm na hoíche aréir agus an dóigh ar chur sé isteach ar dhaoine ar fud na contae.
Cuirfidh RTÉ Raidió na Gaeltachta agus Ceolfhoireann Coirme RTÉ ceolchoirm speisialta ar stáitse a dhéanann ceiliúradh ar na hamhráin is ansa leis na Gaeil, amhráin a mhol lucht éisteachta RTÉ Raidió na Gaeltachta san fheachtas “An tAmhrán is Ansa Linn” ar an chlár an Cóisir Cheoil.
Cúrsaí polaitíochta an lae - cúrsaí tithíochta le plé ag bord an rialtais.
Tá RTÉ ag ceiliúradh 100 bliain do chraoltóireacht seirbhisí poiblí in Éirinn agus mar chuid den cheiliúradh atá ar bun faoi láthair tá Dónall Mac Ruairí ar an chlár, Cóisir Cheoil sa tóir ar an tríocha amhrán Gaeilge is ansa lena Gaeil.
Polaitíocht an lae - plean le deontas a thabhairt do dhaoine le seancharranna do charranna nua leictreacha.
Cuirfear tús úr le sraith úr cainte, ‘Cuimhní Cinn' tráthnóna inniu anseo ar RTÉ Raidió na Gaeltachta le Damien Ó Dónaill mar chuid de sceideal an tsamhraidh.
Ag labhairt faoin bhfeachtas 'An Tríocha AMhrán Gaeilge is ansa lena Gaeil'.
Tá Comhaltas Ceoltóirí Éireann ag ceiliúradh 75 bliain ar an bhfód. Bronnadh gradam ar Neansaí Ní Choisdealbha mar aitheantas ar an obair atá déanta aici leis an gceol traidisiúnta a chur chun cinn.
Ag labhairt faoin gclúdach a bheidh ag RTÉ Raidió na Gaeltachta ar an gcomhaireamh amárach.
Cúrsaí polaitíochta an lae - conspóid RTÉ.
Cúrsaí polaitíochta an lae - an chonspóid faoin méid a bhí le rá ag an iar-Thaoiseach Bertie Ahern faoi inimircigh agus é ag canbhasáil d'Fhianna Fáil.
Polaitíocht an Lae - an méid a bheas á phlé ag an gcruinniú rialtais.
Polaitíocht an Lae - an phobalbhreith TG4 agus Irish Times.
Cúrsaí polaitíochta
Polaitíocht an lae - an scéim nua tacaíochta breosla.
Táthar ag dréim le scaifte ollmhór freastal ar thórramh an cheoltóra agus an t-amhránaí aitheanta Mháire Ní Bhraonáin inniu.
Ceannaireacht Fhianna Fáil.
An méid a léiríodh i dtuarascáil de chuid na hÁisíneachta um Fháisnéis agus Cáillíocht Sláinte HIQA, a déanadh ar Theach Altranais Charna i mí Feabhra na bliana seo.
Tá a míshástacht léirithe ag triúr Teachtaí Dála óga de chuid Fhianna Fáil faoi stáid an pháirtí faoi láthair.
Polaitíocht an lae - an méid a bheas ar siúl sa Dáil inniu.
Cruinniú de Airí Airgeadais an Aontais Eorpaigh a bheas ar bun inniu le plé a dhéanamh ar an ngéarchéim fuinnimh.
Beidh Bigil ar siúl ag Lifeline in Inis Eoghain tráthnóna inniu in ómós don mháthair óg, 8 mbliana is fiche d'aois, Amy Doherty as Doire a fuair bás de bharr gortaithe tromchúiseacha Dé Sathairn seo caite.
An méid a bhi le rá ag an Tánaiste Simon Harris le páirtí pairliminteach Fhine Gael inné.
Cúrsaí polaitíochta an lae - an méid atá le déanamh ag an leibhéal náisiúnta agus idirnáisiúnta.
Cuairt Kheir Starmer ar Éirinn.
Cuairt Phríomhaire na Breataine, Keir Starmer ar Éirinn.
Níl sé i gceist ag an rialtas cáin ar bhreosla a laghdú - ag an tráth seo, ar chuma ar bith.
An méid a bhí le rá le linn díospóireacht Dála inné faoi thithíocht Ghaeltachta.
Cúrsaí polaitiochta na lae - an méid a bheas ar bun ag an gcruinniú rialtais.
Ráiteas Deiridh Bliana Údarás na Gaeltachta - An tIarthar.
Ráiteas Deiridh Bliana Údarás na Gaeltachta - An Deisceart.
Figiúirí faoi líon cúramóirí a bhíonn san ospidéal agus ag baile i gCiarraí/Corcaigh eisithe ag Feidhmeannach na Seirbhíse Sláinte chuig RTÉ Raidió na Gaeltachta.
Droch-aimsir ag cur as do Dhún na nGall ar bhealaí go leor.
Tá iarratas déanta ag an gcomhlacht próiseála feamainne Arramara le ceadúnas bainte feamainne a fháil ar suas le 2,000 heictéar cladaigh ar fud Chonamara.
Miriam catches up with the composer, as he prepares for his live show on RTÉ Raidió na Gaeltachta, in a week where he also travelled to Cork for cancer treatment; he talks about the uphill health battle he is facing
Dearcadh na hÉireann faoin gconspóid a bhaineann leis an nGraonlainn.
Léirigh ionadaithe ó Chónaidhm Bhaincéireachta agus íocaíochta na hÉireann míthuiscint faoi Scéim Cúitimh na mBrící Lochtacha ag cruinniú le Comhairleoirí Contae Dhún na nGall inné.
Polaitíocht an lae - an méid a d'fhógair X aréir agus an meid atá á dhéanamh ag an rialtas faoin gconspóid faoi X, Grok agus íomhánna gáirsiúla.
Tionólfar an chéad chruinniú rialtais de 2026 ar maidin - i measc na n-ábhar a bheas á bplé, tá an Bille Cosanta Idirnáisiúnta a dhéanfaidh leasaithe ar an gcóras a úsáidtear chun próiseáil a dhéanamh ar iarratais agus a athróidh na faoi athaontú teaghlaigh na ndaoine a bhronnfar stádas cosanta orthu.
An scéal is deireanaí ar maidin faoi chuairt an Taoisigh Micheál Martin chun na Síne.
An scéal is deireanaí ar maidin faoi chuairt an Taoisigh Micheál Martin chun na Síne.
Trathnóna aréir, pléadh an tuarascáil athbhreithnithe ar fheachtas Uachtaránachta Fhianna Fáil ag cruinniú den Pháirtí parlaiminte i dTeach Laighean aréir.
Bhí an tUachtarán in RTÉ Raidió na Gaeltachta inné.
Cuairt Uachtarán na Comhairle Eorpaí ar Bhaile Átha Cliath.
Cúrsaí Polaitiochta an lae - an plean do bhonneagar a d'fhoilsigh an rialtas.
Cúrsaí polaitíochta an lae - an inimirce ag teacht chun cinn arís mar ábhar mór plé polaitíochta.
Ivan Yates agus Fianna Fáil; Cruinniú buiséid an lae inniu.
Cháin an Taoiseach, Mícheál Martin, na hionsaithe Iosraelacha a Ghaza inar maríodh ós cionn 100 duine, 46 páiste ina measc, go géar. I ráiteas a eisíodh aréir, rinne an Taoiseach achainí go gcloífí leis an tsos comhraic agus go gcuirfí tuilleadh chúnamh dhaonnachtúil ar fáil do phobal Gaza.
Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an t-ochtú lá déag de mhí Dheireadh Fómhair. Is mise Siubhán Nic Amhlaoibh.Tá an Teachta Dála Paul Murphy, ón pháirtí Pobal Seachas Brabús, ag agairt iarrthóir uachtaránachta Fhine Gael, Heather Humphreys, as clúmhilleadh. Baineann na himeachtaí, a thionscain Murphy inné, le ráitis a rinne Humphreys i ndíospóireacht ar an chlár This Week de chuid RTÉ Raidió 1 Dé Domhnaigh seo caite. Sheol Murphy litir dlíodóra chuig Humphreys mar gheall ar ráitis a rinne sí a bhain le ról Murphy in agóid i gcoinne táillí uisce i Ráth Miontáin, Tamhlacht i mBaile Átha Cliath i mí na Samhna 2014. Ba é Murphy duine de sheisear fear a cúisíodh as príosúnacht neamhdhleathach a dhéanamh ar an tánaiste Joan Burton agus a cúntóir Karen O'Connell ina ngluaisteán ar an 15ú de mhí na Samhna 2014. Fuair giúiré i gCúirt Choiriúil Chuarda Bhaile Átha Cliath an seisear neamhchiontach i ngach cúis in 2017. Dúirt Murphy nach raibh aon trácht le déanamh aige ar thionscnamh na n-imeachtaí clúmhillte faoi láthair.Tá Catherine Connolly go mór chun cinn sa rás don Áras, de réir na pobalbhreithe is déanaí. Dúirt 38% de dhaoine a ghlac páirt sa phobalbhreith Irish Times/Ipsos B&A go vótálfaidís don iarrthóir neamhspleách agus gan ach 20% ag tacú lena céilí comhraic Heather Humphreys, iarrthóir Fhine Gael. 5% a thug le fios go dtabharfaidís vóta céadrogha do Jim Gavin, an t-iarrthóir de chuid Fhianna Fáil a d'éirigh as an rás ach a bhfuil a ainm go fóill ar an pháipéar ballóide. Dá seasfadh na figiúirí sin lá na vótála, thoghfaí Catherine Connolly ar an chéad chomhaireamh. Agus gan ach seachtain fágtha go dtí go rachaidh daoine chuig na botháin vótála, deir 18% nach bhfuil a fhios acu cé léi a dtacóidh siad agus deir 6% eile go bhfuil rún acu a vóta a mhilleadh. Dúirt 12% nach bhfuil sé i gceist acu vóta a chaitheamh. Nuair a cuireadh ceist ar dhaoine cad é an tréith ba thábhachtaí dóibh a bheith ag iarrthóir, dúirt 3% gur “duine a labhraíonn Gaeilge” an tréith ba thábhachtaí. Dúirt 39% gurb é an rud ba thábhachtaí ná go mbeadh duine ann “a mbeadh cur chuige gníomhach acu agus a labhródh amach faoi chúrsaí”.Tá sé i gceist ag Leabharlann na Breataine cárta léitheoireachta an scríbhneora Éireannaigh nach maireann Oscar Wilde a atheisiúint, 130 bliain i ndiaidh don bhunchóip a bheith curtha ar ceal mar gheall ar a chiontú as “gníomh ró-mhígheanasach”. D'eisiaigh Leabharlann na Breataine an t-údar cáiliúil óna seomra léitheoireachta sa bhliain 1895 i ndiaidh dó a bheith cúisithe as caidrimh homaighnéasacha a bheith aige, cion coiriúil ag an am. Tabharfar an pas fisiciúil do gharmhac Wilde, Merlin Holland, Déardaoin ag ócáid speisialta sa Leabharlann ag imeacht a cheiliúrfaidh seoladh a leabhair dar teideal After Oscar, a dhéanann iniúchadh ar oidhreacht an scríbhneora i ndiaidh a bháis. Dúirt Holland: “Bhí Oscar i bpríosún Pentonville ar feadh trí seachtaine nuair a cuireadh a thicéad chuig Seomra Léitheoireachta Mhúsaem na Breataine ar ceal, mar sin ní bheadh a fhios aige faoi, rud a bhí go maith is dócha.”*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAISclúmhilleadh - defamationneamhchiontach i ngach cúis - innocent of all chargescéilí comhraic - competitorbotháin vótála - voting boothsgníomh ró-mhígheanasach - gross indecencygarmhac - grandson