Podcasts about gaeilge

Goidelic language spoken in Ireland and by Irish people

  • 257PODCASTS
  • 3,657EPISODES
  • 21mAVG DURATION
  • 2DAILY NEW EPISODES
  • Jul 20, 2026LATEST

POPULARITY

20192020202120222023202420252026

Categories



Best podcasts about gaeilge

Show all podcasts related to gaeilge

Latest podcast episodes about gaeilge

Raidió na Life 106.4FM
Séamas Ó Concheanainn - An Coimisinéir Teanga

Raidió na Life 106.4FM

Play Episode Listen Later Jul 20, 2026 16:59


Cómhrá leis an gCoimisinéir maidir leis an tuarascáil bhliantúil a sheol a oifig an tseachtain seo caite. Fios Feasa le Rossa Ó Sioradáin – clár Gaeilge faoi chultúr agus na healaíona ar Raidió na Life, ó Luan go hAoine ag 20:00.

Raidió na Life 106.4FM
Mícheál Ó Conaighle - Cló Iar-Chonnachta

Raidió na Life 106.4FM

Play Episode Listen Later Jul 20, 2026 18:13


Cómhrá le Mícheál Ó Conaighle faoi na ceardlainn atá Cló Iar-Chonnachta ag cur ar fáil do scríobhnóirí. Fios Feasa le Rossa Ó Sioradáin – clár Gaeilge faoi chultúr agus na healaíona ar Raidió na Life, ó Luan go hAoine ag 20:00.

RTÉ - Barrscéalta
Seosamh Ó Dálaigh

RTÉ - Barrscéalta

Play Episode Listen Later Jul 17, 2026 4:05


Beidh cruinniú oscailte ar siúl in Eadarnaidh i bhFear Manach maidin amárach le plé a dhéanamh ar chraobh de Chonradh na Gaeilge a bhunú sa cheantar.

gaeilge beidh seosamh chonradh
Seal le Seán ar Raidió Rí-Rá
Bríd Ní Chonghóile

Seal le Seán ar Raidió Rí-Rá

Play Episode Listen Later Jul 17, 2026 29:51


Labhraíonn Bríd Ní Chonghóile le Seán faoin méid atá bainte amach aici agus a ról mar phríomhfheidhmeannach le Gaillimh le Gaeilge.

gaeilge gaillimh labhra
Seal le Seán ar Raidió Rí-Rá

Labhraíonn Pól Deeds le Seán faoina shaothar agus a ról mar An Coimisinéir Gaeilge.

Raidió na Life 106.4FM
Seán Ó Deoráin - Scéalta Móra na Gaeilge

Raidió na Life 106.4FM

Play Episode Listen Later Jul 17, 2026 20:42


Tuairisc ar na scéalta móra sna nuachtáin agus forlíontaí Gaeilge le seachtain anuas craolta:13.07.26

gaeilge tuairisc
RTÉ - Adhmhaidin
Séamus Ó Concheanainn: An Coimisinéar Teanga.

RTÉ - Adhmhaidin

Play Episode Listen Later Jul 16, 2026 6:47


Tá Tuarascáil Bhliantúil 2025 d'Oifig an Choimisinear Teanga foilsithe ar maidin. Tarraingíonn an Coimisinear aird ar leith ar mhoilleanna suntasacha a deir sé atá le cur i bhfeidhm reachtaíocht teanga náisiúnta, rud atá ag sárú cearta teanga lucht labhartha na Gaeilge.

Raidió na Life 106.4FM
An Spota Dubh: Cluiche Ceannais Iomána - Luimneach

Raidió na Life 106.4FM

Play Episode Listen Later Jul 16, 2026 20:50


Bhí iarimreoir Luimnigh Mark Foley ag caint le Cárthach faoi Chluiche Ceannais na hÉireann agus an féidir le Luimneach ceann eile a bhuachan i gcoinne na Gaillimhe. An Spota Dubh le Cárthach Bán Breathnach agus Cian Ó Griallais – clár spóirt Gaeilge ar Raidió na Life le hanailís agus agallaimh.

Raidió na Life 106.4FM
Cúrsaí Spóirt - Pa Sheehan

Raidió na Life 106.4FM

Play Episode Listen Later Jul 16, 2026 19:14


Tuairisc ó Pa Sheehan maidir leis an Chluiche Ceannais Iománaíochta, Corn Domhanda agus maoiniú breise a bheith faighte ag spórt na mban - beo ar Eadra Eadra le Cara Nic Giolla Chomhaill – clár nuachta Gaeilge ar Raidió na Life 106.4 FM, ó Luan go hAoine ag 10:00, le nuacht agus anailís.

RTÉ - Adhmhaidin
Cuan Ó Seirdeadáin: Eagraí Polaitiúil Raidió na Gaeltachta.

RTÉ - Adhmhaidin

Play Episode Listen Later Jul 15, 2026 6:34


Tagairt do phroiséas fiosrúchain Shinn Féin agus díospóireacht Gaeilge na Dala aréir.

RTÉ - Adhmhaidin
Séamas Ó Concheanainn: An Coimisinéar Gaeilge.

RTÉ - Adhmhaidin

Play Episode Listen Later Jul 15, 2026 6:22


Níl sé sásta leis an mbealach a bhfuil an stáit chóras ag tabhairt faoi dhaoine a earcú le cloígh leis an sprioc go mbeadh Gaeilge ag 20% do na daoine a earcaíonn siad.

Clare FM - Podcasts
Inis Dom Bringing Gaeilge To Ennis Shops

Clare FM - Podcasts

Play Episode Listen Later Jul 15, 2026 8:18


A new initiative aimed at making Irish a more visible and natural part of everyday life in Ennis is taking another step forward this week.  Inis Dom, a partnership between An Clár as Gaeilge and Clare County Council, is encouraging businesses and the wider community to embrace the Irish language through simple, practical changes—from greetings and signage to menus and social media.   The project's official launch takes place tomorrow evening at the Old Ground Hotel in Ennis, and joining Alan Morrissey to tell us more were Ruairí Henchy, Irish Language Development Officer with Clare County Council, and Leah Ní Thailtigh, a representative from An Clár as Gaeilge. Photo (c) Clare FM

Raidió na Life 106.4FM
12ú Iúil 2026 - Jack Mac Íomhair

Raidió na Life 106.4FM

Play Episode Listen Later Jul 15, 2026 14:43


Agallamh leis an iriseoir Jack Mac Íomhair faoin oiread a thit amach timpeall ar na ceiliúrtha dílseoirí ó thuaidh don 12ú Iúil i mbliana - beo ar Eadra Eadra le Cara Nic Giolla Chomhaill – clár nuachta Gaeilge ar Raidió na Life 106.4 FM, ó Luan go hAoine ag 10:00, le nuacht agus anailís.

luan gaeilge raidi jack mac agallamh
The Language Question - Ceist na Teangan
S2 #10 Poetry, Mythology, and the Power of the Irish Language - A Conversation with Nuala Ní Dhomhnaill

The Language Question - Ceist na Teangan

Play Episode Listen Later Jul 14, 2026 44:14


In this episode of Season 2 of The Language Question ~ Ceist na Teangan, host Finghin Mac Cárthaigh (Flor McCarthy) sits down with Nuala Ní Dhomhnaill, one of the most celebrated poets writing in the Irish language and a former Ireland Professor of Poetry.Together, they explore how learning Irish (Gaeilge) can go far beyond grammar and vocabulary, opening powerful pathways into identity, heritage, and belonging.Thanks for your interest in The Language Question ~ Ceist na Teangan! Subscribe for free to receive priority notification on future episodes and to access valuable Irish language learning resourcesThanks for your interest in The Language Question ~ Ceist na Teangan! Subscribe for free to receive priority notification on future episodes and to access valuable Irish language learning resources.Throughout the conversation, they reflect on the emotional power of Irish — from family connections and memory to the deep cultural meanings embedded within words.This episode reminds us that Irish is not simply something to learn — it is something to experience, feel, and live.A Note on TimingThis episode was recorded on 29 March 2026. During the conversation, Finghin refers to an interview with Gabriel Rosenstock that had appeared in the Sunday Independent the week before, as well as to a documentary that was due to air the following Sunday, which was Easter Sunday.Since the recording of this episode, Gabriel Rosenstock has sadly passed away. Beannachtaí Dé airThis Episode Celebrates:* The role of storytelling in learning Irish* The power of etymology and folklore to unlock meaning* The emotional connection between language, identity, and heritage* The importance of accessibility and community in language revivalIf you've ever felt disconnected from Irish — or unsure where to begin — this episode will inspire you to start again.Thanks for your interest in The Language Question ~ Ceist na Teangan! Subscribe for free to receive priority notification on future episodes and to access valuable Irish language learning resources. Podcast NotesGrowing Up Between LanguagesNuala Ní Dhomhnaill reflects on her childhood between England and Ireland and her early immersion in Irish upon returning to the Gaeltacht in West Kerry. Her experience highlights how language shapes identity and belonging from an early age.The Gaeltacht and the Power of StorytellingInfluenced by the rich oral traditions of the Gaeltacht, Ní Dhomhnaill developed a deep appreciation for folklore and storytelling. These formative experiences would later inspire her distinctive poetic voice.Thanks for your interest in The Language Question ~ Ceist na Teangan! Subscribe for free to receive priority notification on future episodes and to access valuable Irish language learning resources. Mythology, Folklore, and the Creative ImaginationDrawing from Irish mythology and the National Folklore Collection, her work explores themes of transformation, memory, and the subconscious. Her iconic mermaid (merrow) poems exemplify her ability to bridge ancient tradition with contemporary thought.Writing in Irish: A Lifelong CommitmentNí Dhomhnaill discusses her decision to write primarily in Irish, describing it as a language of discovery, creativity, and authenticity. Her work has brought Irish-language poetry to international audiences through translation and has played a pivotal role in the modern literary revival.Free Irish Learning ResourcesIf you enjoyed this episode of The Language Question ~ Ceist na Teangan and want to continue your Irish language journey:Access free Irish learning resources, stay updated on upcoming episodes, and receive exclusive content.Sign up here:Free ResourcesThe Language Question ~ Ceist na Teangan Free ResourcesYou can also follow my writing on Substack:Thanks for your interest in The Language Question ~ Ceist na Teangan! Subscribe for free to receive priority notification on future episodes and to access valuable Irish language learning resources. A newsletter and community for anyone learning the Irish language as an adultSlán tamall,Finghin Mac CárthaighHost – The Language Question ~ Ceist na TeanganMore on Nuala Ní DhomhnaillNuala Ní Dhomhnaill is one of the most celebrated poets writing in the Irish language and a former Ireland Professor of Poetry. Renowned for her lyrical and myth-infused work, she explores themes of identity, folklore, femininity, and cultural memory through the medium of Gaeilge.Born in Lancashire, England, in 1952 to Irish physicians, she was sent at age 5 to live with relatives in the Kerry Gaeltacht. This experience profoundly shaped her linguistic and cultural identity. She later studied English and Irish at University College Cork in 1969, where she became a central figure in the influential Innti school of poets. Ní Dhomhnaill spent seven years living abroad in Holland and Turkey with her husband, Doğan Leflef, before returning to County Kerry in 1980. Her first poetry collection, An Dealg Droighin, was published in 1981.Writing exclusively in Irish, Ní Dhomhnaill uses language as a powerful tool to give voice to the marginalised and to challenge traditional narratives within Irish society. Her work often reimagines mythology and folklore through a feminist lens, presenting women as complex, empowered, and multidimensional figures. Through her poetry, she seeks to transcend the fragmentation of Ireland's colonial past and to affirm the vitality and relevance of Irish cultural identity.Her work has reached global audiences through translations by some of Ireland's most distinguished poets, including Seamus Heaney, Paul Muldoon, Medbh McGuckian, Michael Hartnett, and Eiléan Ní Chuilleanáin. Ní Dhomhnaill advocates for creative freedom in translation, believing that English versions should capture the energy, beauty, and spirit of the original Irish.Widely acclaimed both nationally and internationally, her poetry continues to play a vital role in the modern revival of Irish-language literature and in shaping contemporary discussions on language, culture, and identity.Learn more:Poetry Foundation This is a public episode. If you would like to discuss this with other subscribers or get access to bonus episodes, visit finghinmac.substack.com

Raidió na Life 106.4FM
Damian McCann - Fleadh Scannánaíochta na Gaillimhe

Raidió na Life 106.4FM

Play Episode Listen Later Jul 14, 2026 20:35


Cómhrá leis an stiúrthóir clúiteach Damian McCann faoin gearrscannáin aige "Mí-Ádh" ag Féile Scannánaíochta na Gaillimhe. Fios Feasa le Rossa Ó Sioradáin – clár Gaeilge faoi chultúr agus na healaíona ar Raidió na Life, ó Luan go hAoine ag 20:00.

Raidió na Life 106.4FM
Proinsias Ní Ghráinne - Gradam Ceoil TG4 2026

Raidió na Life 106.4FM

Play Episode Listen Later Jul 14, 2026 17:48


Cuireann Proinsias Ní Ghráinne buaiteoirí Gradaim Ceoil TG4 2026 in aithne dúinn! Fios Feasa le Rossa Ó Sioradáin – clár Gaeilge faoi chultúr agus na healaíona ar Raidió na Life, ó Luan go hAoine ag 20:00.

inne luan gaeilge raidi n ghr gradam proinsias
Raidió na Life 106.4FM
Áiteanna is Glaise in Éirinn: Éanna Ní Lamhna

Raidió na Life 106.4FM

Play Episode Listen Later Jul 14, 2026 12:11


Comhrá le hÉanna Ní Lamhna atá ina moltóir ar chomórtas "Ireland's Greenest Places- 2026" do chuid an Irish Times. Fios Feasa le Rossa Ó Sioradáin – clár Gaeilge faoi chultúr agus na healaíona ar Raidió na Life, ó Luan go hAoine ag 20:00.

Raidió na Life 106.4FM
Nuachtáin agus Spórt 14.07.2026 - Róisín Ní Mhaoláin

Raidió na Life 106.4FM

Play Episode Listen Later Jul 14, 2026 4:59


Róisín Ní Mhaoláin i mbun comhrá le Cara Nic Giolla Chomhaill sa stiúideo le hachoimre ar nuachtáin na maidine agus ar an spórt. Eadra le Cara Nic Giolla Chomhaill – clár nuachta Gaeilge ar Raidió na Life 106.4 FM, ó Luan go hAoine ag 10:00, le nuacht agus anailís.

Raidió na Life 106.4FM
Ferdia McCrann - Cúrsaí Aimsire

Raidió na Life 106.4FM

Play Episode Listen Later Jul 14, 2026 15:37


Agallamh le Ferdia McCrann de chuid Met Éireann faoin tréimhse theasa atá le bheith linn sna laethanta amach romhainn - beo ar Eadra Tuilleadh sonraí: https://www.met.ie Podchraoladh: https://www.met.ie/education/podchraoladh-met-eireann Eadra le Cara Nic Giolla Chomhaill – clár nuachta Gaeilge ar Raidió na Life 106.4 FM, ó Luan go hAoine ag 10:00, le nuacht agus anailís.

luan gaeilge raidi ferdia agallamh
Raidió na Life 106.4FM
Bígí Linn agus Glacaigí Páirt: Breandán Mac Craith, Foras na Gaeilge

Raidió na Life 106.4FM

Play Episode Listen Later Jul 14, 2026 16:30


Cuireann stiúrthóir seirbhísí forbartha Foras na Gaeilge, Breandán Mac Craith, ar an eolas muid faoin dá thogra nua a sheol an t-aire Dara Calleary an tseachtain seo caite. Fios Feasa le Rossa Ó Sioradáin – clár Gaeilge faoi chultúr agus na healaíona ar Raidió na Life, ó Luan go hAoine ag 20:00.

RTÉ - Adhmhaidin
Pacáiste, Cruinniú Éire Aontaithe, Conradh na Gaeilge, Corca Dhuibhne.

RTÉ - Adhmhaidin

Play Episode Listen Later Jul 13, 2026 5:20


Plé faoina deiseanna agus na dúshláin a bheas ann den Ghaeilge agus don Ghaeltacht má bhíonn Éireann aontaithe ann?

pl iste gaeilge conradh ghaeilge ghaeltacht cruinni aontaithe corca dhuibhne
RTÉ - Adhmhaidin
Kara Owen, Ambasadóir na Ríochta Aontaithe chun na hÉireann.

RTÉ - Adhmhaidin

Play Episode Listen Later Jul 13, 2026 5:37


Chaith Ambasadóir na Breataine chun na hÉireann an tseachtain seo caite in Inis Meáin, ag cur feabhais ar a cuid Gaeilge.

chun gaeilge aontaithe breataine
RTÉ - Adhmhaidin
Lydia Rooney & Naoise Grisewood, Roinn Iompair.

RTÉ - Adhmhaidin

Play Episode Listen Later Jul 13, 2026 5:40


Inniu sa mBruiséil reáchtáilfear cruinniú de Choiste eithlíochta agus cruinniú do choiste loinseoireachta an Aontais Eorpaigh go hiomhlán itré trí mheán na Gaeilge.

rooney gaeilge naoise roinn inniu aontais eorpaigh
Nuacht Mhall
11 Iúil 2026 (An Dún)

Nuacht Mhall

Play Episode Listen Later Jul 11, 2026 7:56


Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an t-aonú lá déag de mhí Iúil. Is mise Siubhán Nic Amhlaoibh.Labhair Colm Mac Eachmharcaigh, Comhordaitheoir Tithe Folmha sa Ghaeltacht ar an chlár Adhmhaidin ar RTÉ Raidió na Gaeltachta an tseachtain seo faoin difear a dhéanfadh sé dá gcuirfí 10% de thithe folmha ar fáil do chainteoirí dúchais Gaeilge na nDéise. Agus é ag labhairt ar na deacrachtaí atá aitheanta sna ceantair Ghaeltachta maidir le tithíocht do dhaoine le Gaeilge, dúirt Mac Eachmharcaigh go bhfuil na ceantair Ghaeltachta iontach gar do bhailte móra, agus go bhfuil an-éileamh ar thithíocht iontu ó dhaoine a bhfuil Gaeilge acu agus ó dhaoine nach bhfuil Gaeilge acu. Dar leis an daonáireamh deireanach, tá 172 teach folamh i nGaeltacht na nDéise, líon réasúnta ard nach bhfuil chomh hard céanna le ceantair Ghaeltachta eile timpeall na tíre. Dúirt Mac Eachmharcaigh fosta go bhfuiltear ag iarraidh ar dhaoine atá ag díol tithe faoi láthair an Ghaeilge a thabhairt san áireamh agus iad ag smaoineamh ar cé leo a ndíolfaidh siad a dteach. Dá n-éireodh leis an fheachtas seo tá Mac Eachmharcaigh den tuairim go gcuirfeadh sé go mór le spiorad pobail. Dúirt sé go bhfuil cumhacht ag úinéirí tí pobal na Gaeilge a neartú, dá mba mhian leo.Tá fear 26 bliain d'aois gafa ag póilíní sa Ríocht Aontaithe ar amhras gur dhúnmharaigh sé an t-iar-pholaiteoir Ann Widdecombe. Dúirt Póilíní Devon agus Cornwall gur glaodh ar oifigigh chuig seoladh in Haytor ag 11.40am inné agus fuarthas Ms Widdecombe marbh, i ndiaidh di gortuithe tromchúiseacha a fháil. Dúirt na póilíní gur ghabh siad fear geal Briotanach. Dúirt Leas-Phríomhchonstábla Póilíní Devon agus Cornwall, Matt Longman ag preasagallamh nach raibh bás Ms Widdecombe á chóireáil mar eachtra sceimhlitheoireachta agus nach raibh aon chúis ag na póilíní a chreidiúint go raibh sé spreagtha go polaitiúil. "Tá bleachtairí ó fhoireann imscrúdaithe coireachta móra an fhórsa tar éis imscrúdú dúnmharaithe a sheoladh, agus tá siad ag déanamh fiosrúchán fairsing ar bhás Ms Widdecombe," a dúirt sé. Cuireadh macasamhail moisc trí thine ar thine chnámh i gContae Thír Eoghain, díreach seachtainí i ndiaidh do dhaoine sna 6 chontae teitheadh óna dtithe le linn círéibeacha ciníocha, an tseachtain seo. Cuireadh an tsamhail ar bharr na tine chnámh i Maigh gCaisil Dé Céadaoin agus lasadh í tráthnóna Déardaoin. Tá úinéirí gnó, eagraíochtaí pobail agus reiligiúnacha chomh maith le roinnt daoine a bhfuil cónaí orthu i dTuaisceart Éireann ag roinnt a n-imní. Tá eagla ann, ag leanúint ó thrí shamhradh círéibeacha, go bhfuil an Ioslamafóibe i dTuaisceart Éireann ag dul in olcas. Dúirt cathaoirleach Chomhairle Síochána agus Lánpháirtíochta Moslamach na hÉireann: "Ní ráiteas polaitiúil é seo dúinne, is teachtaireacht eisiaimh agus imeaglaithe é dúinne, nár chóir do dhaoine bheith ar a suaimhneas anseo." "Tá an ceart ag daoine a gcuid traidisiún a cheiliúradh agus a gcuid tinte cnámh a bheith acu, ach sílim nuair a chuireann tú bratacha, nuair a chuireann tú pictiúir de cheannaire polaitiúil, nuair a chuireann tú moscanna ar bharr na dtinte cnámh seo, nach traidisiún é a thuilleadh, is fuath é go bunúsach, is imeaglú é. Ní cultúr é seo a thuilleadh." Dúirt sé fosta go mbraitheann sé go bhfuil tacaíocht ó na póilíní agus ó cheannairí eaglaise eile. "Mar phobal Moslamach, tá a fhios againn go bhfuil formhór na ndaoine i dTuaisceart Éireann an-fháilteach agus an-chineálta," a dúirt sé, ach chuir sé leis go bhfuil na cineálacha eachtraí seo ag méadú.gortuithe tromchúiseacha - serious injuriesfiosrúchán - investigation

pr dar cornwall agus gaeilge ann widdecombe gaeltachta ghaeilge ghaeltacht aontaithe rt raidi inniu ngaeltacht eoghain ghaeltachta cuireadh dtuaisceart nuacht mhall
RTÉ - Barrscéalta
Brídín Ní Mhaoldomhnaigh, Feidhmeannach Forbartha le Danú Media.

RTÉ - Barrscéalta

Play Episode Listen Later Jul 9, 2026 6:59


Tá Danú Media ag lorg fir le Gaeilge mhaith agus atá idir 18 agus 35 bliain d'aois faoi láthair le páirt a ghlacadh i ngrúpaí plé do shraith úr teilifíse ar TG4 darbh ainm Fearúlacht.

Seachtain
Gaeilge vs An Bhreatnais: Lessons from the Welsh language revival

Seachtain

Play Episode Listen Later Jul 9, 2026 23:52


Ba scéal mór é sa Bhreatain Bheag nuair a chuir Plaid Cymru deireadh le forlámhas Páirtí an Luchta Oibre i mí na Bealtaine - páirtí a bhí i gcumhacht sa tír le breis agus 100 bliain. ­ ­ Is páirtí polaitíochta é Plaid Cymru ina bhfuil dlúthcheangal aige le cur chun cinn na teanga Bhreatnaise agus tá an teanga ar a dtoil ag formhór na n-airí rialtais, ar a laghad. ­ ­ Is éacht suntasach é do thír inár tháinig meath dhamnaithe ar an teanga leis na cianta. ­ ­ Anois, áfach, amharctar ar an mBreatain Bheag mar eiseamláir - mar chinéal blueprint faoi conas teanga – a bhí i mbaol - a athbheochan arís. ­ ­ Ba é scéal athbheochan na Breatnaise, scéal faoi feachtasaíocht, faoi toil pholaitiúil, agus faoi dúthracht na ndaoine chun todhchaí an teanga a athrú. ­ ­ Ach cé chomh fíor is atá rath na hathbheochana sa Bhreatain Bheag? ­ An glas iad na cnoic i bhfad uainn? ­ Nó an bhfuil ceachtanna le foghlaim againne ón Bhreatain Bheag i leith cur chun cinn na Gaeilge? ­ Ar Seachtain déanann an Dr Ben Ó Ceallaigh, leachtóir in ollscoil Aberystwyth, iniúchadh ar na ceachtanna atá le foghlaim ón Bhreatain Bheag. ­ ­ Is ball den trust project é Seachtain agus ba mhian linn go mbeidh muinín agaibhse ionainn. Is féidir ár mbeartas eitice a léamh ag independent.ie/ourjournalism ­ ­ ­ Foclóir: ­ Eiseamláir: Role model ­ Breatnais: Welsh ­ Athbheochan: Revival ­ Meath: Decline ­ Forlámhas: Supremacy ­ Rath: Success ­ Cos ar bolg: Oppress ­ Monarcháin: Factories ­ Ní sin an chloch is mó ar a phaidrín: It's not his biggest concern ­ Aire rialtais: Cabinet minister ­ Ag mianadóireacht: Mining ­ Nach maireann: The late or deceased ­ Coilíniú: Colonisation ­ Céatadán: Percentage ­ Folláin: Healthy ­ Ceacht: Lesson ­ Cíos: Rent ­ Bagairt: Threat ­ Cáin: Tax ­ Is fiúntaí: Most worthwhile ­ Uaillmhianach: Ambitious ­ Slat tomhais: Measuring stick ­ Mian: Desire ­See omnystudio.com/listener for privacy information.

RTÉ - Barrscéalta
Róise Ní Laifeartaigh Oifigeach Gaeilge le Comhairle Contae Dhún na nGall.

RTÉ - Barrscéalta

Play Episode Listen Later Jul 7, 2026 7:14


Bhí ócáid speisialta ar siúl in Áras na Contae i Leifear ar maidin áit ar bronnadh scoláireachtaí ar bhaill foirne Chomhairle Contae Dhún na nGall le freastal ar chúrsaí Gaeltachta.

bh gaeilge gaeltachta comhairle ngall
Nuacht Mhall
4 Iúil 2026 (Ard Mhacha)

Nuacht Mhall

Play Episode Listen Later Jul 4, 2026 9:42


Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an ceathrú lá de mhí Iúil. Is mise Barra Mac Giolla Aoláin.Bhí deireadh seachtaine iontach peile i bPáirc an Chrócaigh agus níl fágtha anois ach ceithre fhoireann i gCraobh na hÉireann. Dé Sathairn, bhuaigh Maigh Eo ar Chorcaigh tar éis cluiche den scoth. Sa dara cluiche an lá sin, bhí an bua ag Ciarraí ar Thír Eoghain — cluiche an-sciobtha, scóráil ard agus toradh an-chóngarach ag an deireadh. Dé Domhnaigh bhí bua stairiúil ag Contae Lú nuair a sháraigh siad Muineachán chun áit a bhaint sa chluiche leathcheannais den chéad uair ó bhí 1957 ann. Bhí cluiche deacair ag Baile Átha Cliath i gcoinne na Gaillimhe, ach d'éirigh leo an bua a fháil i ndiaidh dráma agus conspóide. Rinneadh an tarraingt oifigiúil Dé Domhnaigh agus mar sin, beidh Baile Átha Cliath ag imirt i gcoinne Ciarraí, agus Lú ag tabhairt aghaidh ar Mhaigh Eo sa bhabhta leathcheannais. Beidh na cluichí sin ar siúl an deireadh seachtaine seo chugainn.Tar éis do Sir Keir Starmer a fhógairt go mbeidh sé ag éirí as ról an Phríomh-aire, tá Feisire Makerfield Andy Burnham ar tí an post is mó i saol na polaitíochta sa Ríocht Aontaithe a bhaint amach i lár mhí Iúil. De réir tuairiscí, táthar ag súil go rithfidh sé gan iomaíocht i dtoghchán ceannaireachta Pháirtí an Lucht Oibre. Ina chéad óráid mhór maidir le polasaithe i Manchain an tseachtain seo, leag Burnham amach plean radacach chun an tír a athrú ó bhonn. Bunóidh sé an dara hoifig rialtais i Manchain chun cumhacht a tharraingt amach ó Londain. Dúirt sé go mbeidh plean fadtéarmach ann chun tithe sóisialta a thógáil agus printíseachtaí teicniúla a chur ar comhchéim le céimeanna ollscoile. Gheall sé go gcloífidh sé le rialacha Pháirtí an Lucht Oibre chun na margaí a chur ar a suaimhneas agus cobhsaíocht eacnamaíoch a chinntiú. Beidh níos mo eolais againn go luath.De réir seandálaithe, d'fhéadfadh ceann de na lonnaíochtaí is sine san Eoraip a bheith suite díreach lasmuigh de chathair Ard Mhacha. Tá Lios Uí Eochaidh gar don suíomh cáiliúil Eamhain Mhacha, áit ar tugadh “príomhchathair na hIarannaoise i gCúige Uladh” uirthi, agus ina raibh Rí Uladh Conchúr Mac Neasa ina chónaí sna scéalta miotaseolaíochta. Deir saineolaithe ó Ollscoil na Banríona agus ó Ollscoil Ghlaschú go raibh Lios Uí Eochaidh ina lárionad rathúil le linn na Cré-umhaoise Deireanaí —timpeall 400 bliain níos luaithe ná mar a ceapadh roimhe seo. Dúirt an seandálaí Patrick Gleeson go bhfuil an suíomh seo ar cheann de na tírdhreacha stairiúla is tábhachtaí in iarthar na hEorpa don tréimhse sin.*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAISbua stairiúil - historic victoryconspóid - controversyFeisire - MPprintíseachtaí teicniúla - technical apprenticeshipsseandálaithe - archaeologiststírdhreacha - landscapes

pr bp tar gc chr bh baile burnham bun sir keir starmer deir phr gaeilge ciarra conradh beidh cliath banr gaillimhe ollscoil londain aontaithe inniu heorpa eoraip eoghain mhaigh eo d domhnaigh ard mhacha chorcaigh d sathairn nuacht mhall
RTÉ - Iris Aniar
Criostóir Mac Cafraidh, oifigeach Gaeilge An Post.

RTÉ - Iris Aniar

Play Episode Listen Later Jul 3, 2026 11:14


Criostóir Mac Cafraidh, oifigeach Gaeilge An Post ag labhairt faoi chostas breise a bhéas ar dhaoine a bhíonn ag ceannach earraí ar líne ó thíortha taobh amuigh den AE.

Clare FM - Podcasts
Morning Focus Summer Tour 2026: Live Broadcast From Ennis

Clare FM - Podcasts

Play Episode Listen Later Jul 3, 2026 136:52


Morning Focus was broadcasting live from the Heights in Ennis as Alan Morrissey kicked off his Summer Tour. Firstly, Alan spoke to Mike Cusack, Vice Chair Clare's Older People's Council, and Brian Frawley, Resident Engineer, about the Realm works that have completely transformed Ennis town centre. Seán Lyons spoke to Clare County Council Senior Executive Officer with responsibility for Housing Activation and Delivery, Sinéad O'Donoghue, about developments in housing strategies in the Social Development Strategic Policy Committee. Alan was then joined by Eoin Troy, Senior Executive Officer For Sport & Recreation, and Declan Fitzgerald, Senior general services supervisor at Clare County Council, about the improvements to Ennis and Clare's public amenities that people have enjoyed and can look forward to. John Rattigan, Curator of Clare County Museum, and Teresa Carmody O'Shea, Education Officer, spoke to Alan about the cultural events that both kids and adults alike can engage in, including summer camps and the fast-approaching Culture Night on September 18th. Alan and mom blogger Petrina O'Halloran discussed the "in-tents" nature of family camping, and the benefits of tech-free stay for all ages. Nicola Waters from Matt Waters Fruit and Veg, Ruairí Henchy, Irish Officer Clare County Council, and Teresa Ní Riain, Administrative Officer with an Clár as Gaeilge chatted with Alan about the new Inis Dom! campaign, and the importance of using your cúpla focal in your day-to-day life. Trevor Hansbury serenaded Alan with a song from his latest album Adjusting to the Seasons. Our Friday Panel (Hilary Tonge, John Casey, and Scott Casson Rennie) discussed the affects of climate change, excise duty cuts, a rumoured visit by Donald Trump, and a celebrity wedding. Finally, to take us into the weekend, Derrick Lynch and Alan gave their opinions on the upcoming Clare hurling and camogie matches.

RTÉ - Iris Aniar
Marcus Ó Conaire, Oifigeach Gaeilge Comhairle Cathrach na Gaillimhe.

RTÉ - Iris Aniar

Play Episode Listen Later Jul 2, 2026 7:51


Marcus Ó Conaire, Oifigeach Gaeilge Comhairle Cathrach na Gaillimhe. ag labhairt faoi Craobhchomórtas Mháistrí na hEorpa sa Lúthchleasaíocht Nach i Staid a bhéas ar siúl i nGaillimh i 2028.

mh gaeilge comhairle gaillimhe heorpa conaire ngaillimh
RTÉ - An Saol ó Dheas
Róisín Ní Chinnéide

RTÉ - An Saol ó Dheas

Play Episode Listen Later Jul 2, 2026 6:55


Ó thuaisceart Chathair Chorcaí ó dhúchas, a post le Conradh na Gaeilge fágtha aici, agus súil aici fanacht i gCorca Dhuibhne go deireadh an tSamhraidh.

gaeilge conradh n chinn gcorca dhuibhne
RTÉ - Iris Aniar
Donnacha Ó hÉallaithe, BÁNÚ & John Prendergast, Bainisteoir Abhchóideachta Conradh na Gaeilge.

RTÉ - Iris Aniar

Play Episode Listen Later Jul 1, 2026 19:36


Donnacha Ó hÉallaithe, BÁNÚ & John Prendergast, Bainisteoir Abhchóideachta Conradh na Gaeilge ag labhairt faoina treoirlínte pleanála & lá Abhchóideachta na nGael ag tárlú i mBleá Cliath inniu.

gaeilge john prendergast donnacha conradh cliath ngael
RTÉ - Barrscéalta
Dónall Ó Cnáimhsí Oifigeach Pleanála Teanga an Iarthuaiscirt.

RTÉ - Barrscéalta

Play Episode Listen Later Jul 1, 2026 10:38


Labhair Dónall linn faoin ócáid ‘SEAS' atá ar siúl in Óstán Buswells i mBaile Átha Cliath inniu, ócáid atá eagraithe ag Conradh na Gaeilge áit a gcuirtear éilimh phobal na Gaeilge agus na Gaeltachta os comhair baill den Oireachtas.

seas nall gaeilge oireachtas gaeltachta conradh cliath plean mbaile teanga
The Language Question - Ceist na Teangan
S2 #9 Why Do We Believe Irish Language Myths?: A Conversation with Colm Ó Broin

The Language Question - Ceist na Teangan

Play Episode Listen Later Jun 30, 2026 59:50


In this episode of Season 2 of The Language Question ~ Ceist na Teangan, host Finghin Mac Cárthaigh (Flor McCarthy) sits down with Colm Ó Broin, Irish language advocate, researcher, writer, and campaigner with Conradh na Gaeilge.Together, they explore the myths, misconceptions, and attitudes that continue to shape how Irish people think about their native language. From growing up through the Gaelscoil system in Clondalkin to working in Irish-language journalism and leading a nationwide myth-busting campaign, Colm shares his unique perspective on the challenges and opportunities facing Irish today.Thanks for your interest in The Language Question ~ Ceist na Teangan! Subscribe for free to receive priority notification on future episodes and to access valuable Irish language learning resources. Throughout the conversation, Colm reflects on the importance of questioning assumptions about Irish, the role of Gaelscoileanna in shaping positive attitudes towards the language, the future of the Gaeltacht, and why language should be valued for far more than its perceived practical usefulness. He also discusses how historical attitudes towards Irish continue to influence modern perceptions and explores what a more confident relationship with the language might look like.This episode reminds us that language is not simply a tool for communication. It is also a connection to place, history, identity, culture, and community.This Episode Celebrates:* The power of challenging myths and misconceptions about Irish* The role of Gaelscoileanna in language revitalisation* The importance of community-led Irish language initiatives* The rich linguistic heritage that exists throughout Ireland, including beyond today's Gaeltacht regionsIf you've ever wondered why certain negative narratives about Irish persist, why bilingualism is viewed differently in Ireland than elsewhere, or what the future of the language might look like, this episode is for you.Thanks for your interest in The Language Question ~ Ceist na Teangan! Subscribe for free to receive priority notification on future episodes and to access valuable Irish language learning resources.Podcast NotesGrowing Up Through IrishColm reflects on his experience attending Naíonra Chrónáin, Scoil Chrónáin and Coláiste Chilliain in Clondalkin and how Irish became a natural part of his life from an early age.East Timor and a Different Perspective on LanguageAfter spending time teaching English in East Timor, Colm encountered a society where multilingualism was completely normal. The experience led him to question why bilingualism is often treated as unusual or problematic in Ireland. Thanks for your interest in The Language Question ~ Ceist na Teangan! Subscribe for free to receive priority notification on future episodes and to access valuable Irish language learning resources.Busting the Myths About IrishColm discusses his work with Conradh na Gaeilge, examining common misconceptions about Irish, including claims that it is a dead language, impractical, elitist, or disconnected from modern life. He explains why these myths persist and what they reveal about wider attitudes towards language and identity.The Future of Irish and the GaeltachtThe conversation explores the challenges facing Gaeltacht communities, the growth of Irish outside traditional Gaeltacht areas, and the importance of supporting language transmission within families and communities.Rediscovering Leinster's Irish Language HeritageColm shares his research into the historical dialects of Irish spoken throughout Leinster and explains why understanding local language heritage can help people reconnect with Irish in a meaningful way.Free Irish Learning ResourcesIf you enjoyed this episode of The Language Question ~ Ceist na Teangan and want to continue your Irish language journey:Access free Irish learning resources, stay updated on upcoming episodes, and receive exclusive content.Sign up here:Free ResourcesThe Language Question ~ Ceist na Teangan Free ResourcesYou can also follow my writing on Substack:Thanks for reading The Language Question ~ Ceist na Teangan! Subscribe for free to receive priority notification on future episodes and to receive valuable learning resources. A newsletter and community for anyone learning the Irish language as an adultSlán tamall,Finghin Mac CárthaighHost – The Language Question ~ Ceist na TeanganMore on Colm Ó BroinColm Ó BroinColm Ó Broin was born and raised in Clondalkin, Dublin, and attended Naíonra Chrónáin, Scoil Chrónáin and Coláiste Chilliain. His love of the Irish language grew after spending time in East Timor teaching English. Experiencing life in a multilingual society led him to question why Ireland often makes such a “song and dance” about bilingualism.After returning to Ireland, Colm studied communications and worked with the Irish-language newspapers Lá and Gaelscéal. He now works in the non-profit sector but continues to contribute actively to public conversations about the Irish language, language attitudes, and language policy.While working in journalism, Colm became increasingly interested in the myths and misconceptions frequently repeated about Irish. This led him to develop a myth-busting campaign with Conradh na Gaeilge that examines common claims about the language and their impact on public attitudes. The campaign has included public talks, webinars, educational resources for teachers, YouTube videos, media appearances, and a TEDx Talk.Colm's writing has appeared in The Irish Times, TheJournal.ie, and other publications, and he has been interviewed on RTÉ Radio 1, Raidió na Gaeltachta, Raidió na Life, Raidió Fáilte and BBC Radio. He believes that myths and misunderstandings about Irish continue to have a real and negative effect on the language, and much of his work focuses on challenging those assumptions through evidence, history, and public discussion.Learn more:Ted Talk InstagramConradh na Gaeilge This is a public episode. If you would like to discuss this with other subscribers or get access to bonus episodes, visit finghinmac.substack.com

How To Gael
#126 How to logainm le John Prendergast

How To Gael

Play Episode Listen Later Jun 29, 2026 43:29


Muiceanach idir Dhá Sháile! Corr Uí Mhongáin! An Leacht! Oh Maigh! Will you decolonise your mind & speech by reverting to Irish language placenames? An tseachtain seo tá an John Prendergast, bainisteoir abhcóideachta ó dheas le Conradh na Gaeilge, linn sa stiúideo le plé a dhéanamh ar fheachtas nua an Chonartha darbh ainm "AthGhaelú". Tuilleadh eolais ag cnag.ie/athghaelu HOW TO GAEL: LE GEALAÍ Baile Átha Cliath: ⁠⁠⁠https://www.ticketmaster.ie/how-to-gael-dublin-05-04-2026/event/1800638AD058E413⁠⁠⁠ Bí i dteagmháil linn! Ríomhphost: ⁠⁠⁠howtogael@gmail.com⁠⁠⁠ Suíomh: ⁠⁠⁠https://www.howtogael.com/⁠⁠⁠ Instagram: ⁠⁠⁠https://www.instagram.com/howtogael/⁠⁠⁠ TikTok: ⁠https://www.tiktok.com/howtogael/⁠⁠⁠⁠ Learn more about your ad choices. Visit podcastchoices.com/adchoices

tiktok irish gaeilge john prendergast conradh cliath tuilleadh
Nuacht Mhall
27 Meitheamh 2026 (Baile Átha Cliath)

Nuacht Mhall

Play Episode Listen Later Jun 27, 2026 4:52


Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an seachtú lá is fiche de mhí an Mheithimh. Is mise Liam Ó Brádaigh. I Veiniséala, mharaigh dhá chrith talún cumhachtach 589 duine ar a laghad agus gortaíodh beagnach 3,000. Tráthnóna Dé Céadaoin, braitheadh na creathanna talún, a thomhais 7.2 agus 7.5 ar scála Richter, ar fud an réigiúin. Tá scriosadh foirgneamh agus bóithre forleathan. Tuairiscítear go bhfuil na mílte fós ar iarraidh ar fud na tíre agus foirne tarrthála áitiúla agus idirnáisiúnta ag cuardach marthanóirí. D'fhógair an t-uachtarán eatramhach Delcy Rodriguez staid éigeandála i n-aitheasc don náisiún Dé Céadaoin. Dúirt sí go raibh an rialtas ag cruthú ciste atógála d'ospidéil agus do thithe a ndearnadh damáiste dóibh de bharr na gcreathanna talún. Ciontaíodh iarcheannaire an DUP, Jeffrey Donaldson, i ngach ceann de na 18 gcúiseamh mí-úsáide gnéis leanaí ina choinne, lena n-áirítear éigniú. Fuair an giúiré freisin gur chabhraigh agus gur spreag a bhean chéile, Eleanor, leis, ach níor ciontaíodh í mar gheall ar neamhábaltacht triail a sheasamh. D'aontaigh ionadaithe ó dhá thaobh an deighilt pholaitiúil sa Tuaisceart ina gcáineadh ar iarcheannaire an DUP ag tús ghnó an Tionóil Dé Máirt agus mhol polaiteoirí misneach íospartaigh Donaldson as na líomhaintí a thabhairt chun cinn . Bhí an ceannaire cumhachtach agus suntasach roimhe seo tar éis é féin a chur i láthair mar dhuine a thacaigh le luachanna láidre Críostaí. Ó tugadh an breithiúnas, tá tuilleadh nochtuithe déanta ag iar-oifigigh shinsearacha póilíní agus polaiteoirí faoi iompar bréagchráifeach Donaldson.Tá an tonn teasa tubaisteach ag cur isteach ar an saol in iarthar na hEorpa, go háirithe i Sasana, sa Fhrainc, sa Spáinn agus san Iodáil. Sa Ríocht Aontaithe dhún go leor scoileanna agus gnólachtaí go luath mar gheall ar an teas dian agus tá rabhaidh ann faoi mhoilleanna agus cealuithe traenacha de réir mar a sháraíonn an teocht 37C. Tá cruinneachán teasa tar éis teochtaí a bhrú os cionn 40 céim i gcodanna d'Iarthar na hEorpa an tseachtain seo, rud a d'fhág na céadta marbh. In Éirinn tá rabhaidh tugtha faoi stoirmeacha toirní atá ar tí tarlú ar fud na tíre.*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAISmarthanóirí - survivorsuachtarán eatramhach - interim presidentnochtuithe - revelationsbréagchráifeach - hypocriticaltonn teasa - heat wavecruinneachán teasa - heat dome

pr dc dm richter donaldson bh baile dup tion gaeilge iod jeffrey donaldson conradh cliath sasana londain aontaithe heorpa tuairisc inniu mheithimh nuacht mhall
Gaeilge Weekly
Éist Arís #52: Pádraig agus Fionntán

Gaeilge Weekly

Play Episode Listen Later Jun 25, 2026 35:25


To listen to all other Éist Arís episodes, as well as Léigh Arís, Smaointe Sathairn, Ag Aistriú, Botún nó Dhó & more, start a free trial today at ⁠patreon.com/learnirishonline⁠ ✍️Take the serious step to finally speaking Gaeilge with true confidence today ✅

RTÉ - Iris Aniar
Lughaidh Ó Broin, Oifigeach Gaeilge le Comhalta Ceoltóirí Liatroma.

RTÉ - Iris Aniar

Play Episode Listen Later Jun 25, 2026 6:23


Lughaidh Ó Broin, Oifigeach Gaeilge le Comhalta Ceoltóirí Liatroma ag labhairt faoi na himeachtaí Gaeilge a bheidh ag Fleadh Chonnachta.

RTÉ - Barrscéalta
Brian Ó Gallachóir agus Seán Ó Cuirrín, Oifigigh Forbartha le Glór na nGael.

RTÉ - Barrscéalta

Play Episode Listen Later Jun 25, 2026 12:33


Ag fógairt an gearrliosta do chomórtas úr Ghlór na nGael do ghrúpaí Gaeilge agus Gaeltachta, an comórtas ‘ARDÁN'. Tá meascán de ghrúpaí Gaeltachta agus grúpaí atá lonnaithe taobh amuigh den Ghaeltacht luaite sna gearrliostaí.

RTÉ - Iris Aniar
Rannpháirtithe a bhí ar chúrsa Gaeilge ar an gCeathrú Rua le gairid.

RTÉ - Iris Aniar

Play Episode Listen Later Jun 24, 2026 21:57


Rannpháirtithe a bhí ar chúrsa Gaeilge ar an gCeathrú Rua le gairid ag labhairt le Eibhlín Ní Chatháin.

gaeilge eibhl
RTÉ - Iris Aniar
John Connolly, TD.

RTÉ - Iris Aniar

Play Episode Listen Later Jun 23, 2026 9:35


John Connolly, TD ag labhairt faoi mholadh Choiste na Gaeilge, na Gaeltachta agus Pobal Labhartha na Gaeilge go mbainfí úsáid as Campas na Gaeilge i gCarna le oiliúnt a chur ar fhostaithe sa tseirbhís poilblí.

RTÉ - An Saol ó Dheas
Joanne Rothwell: Cartlannaí Chomhairle Cathrach & Contae Phort Láirge

RTÉ - An Saol ó Dheas

Play Episode Listen Later Jun 23, 2026 5:32


Toghcháin Pharlaiminte Phort Láirge 1826 agus a mbain leo, úsáid na Gaeilge lena linn agus seimineár faoi na Toghcháin a bheidh i nDún Garbhán Dé Sathrain an 27ú lá.

RTÉ - Barrscéalta
Pacáiste ón ócáid ‘Éire Aontaithe: Deis Chlaochlaitheach don Ghaeilge agus don Ghaeltacht'

RTÉ - Barrscéalta

Play Episode Listen Later Jun 23, 2026 15:14


Bhí Conor Ó Gallachóir i láthair ag ócáid a bhí ar siúl i nGaoth Dobhair le gairid dírithe ar an téama ‘Éire Aontaithe” Labhair Conor Róisín Nic Liam, a bhí i mbun taighde do Chonradh na Gaeilge ar an ábhar seo, Dónall Ó Cnáimhsí, Oifigeach Pleanála Teanga an Iarthuaiscirt agus Ciarán Mac Giolla Bhéin, Uachtarán Chonradh na Gaeilge.

cn ciar agus iste gaeilge deis uachtar ghaeilge ghaeltacht teanga aontaithe chonradh ngaoth dobhair
RTÉ - Barrscéalta
An Dr. Pól Deeds, Coimisinéir Gaeilge na Sé Chontae.

RTÉ - Barrscéalta

Play Episode Listen Later Jun 23, 2026 10:01


Beidh comhdháil ar siúl in Ollscoil Uladh i mBéal Feirste ar an Déardaoin seo dírithe ar Chaighdeáin in Reachtaíocht agus i gCur Chun Cinn Teanga. Is é Oifig an Choimisinéir Gaeilge atá ag reáchtáil na hócáide.

deeds mb gaeilge beidh feirste chontae
RTÉ - Iris Aniar
Marie Uí Ghiobúin Rúnaí campa Gaeilge ‘Spraoi na Locha'.

RTÉ - Iris Aniar

Play Episode Listen Later Jun 22, 2026 6:04


Marie Uí Ghiobúin Rúnaí campa Gaeilge ‘Spraoi na Locha' do dhaltaí bunscoile ar bun ón 6-10 Iúil i dTuar Mhic Éadaigh.

Nuacht Mhall
20 Meitheamh 2026 (Luimneach)

Nuacht Mhall

Play Episode Listen Later Jun 20, 2026 6:21


Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniú an fichiú lá de mhí an Mheithimh. Is mise Sibéal Dempsey.Tá comhaontú ceithre phointe dhéag sínithe ag Donald Trump leis an Iaráin, ag maíomh gur thug sé “bua mór” do na Stáit Aontaithe agus gur athoscail Caolas Hormuz dá bharr. Deirtear, áfach, gur thug an margadh lamháltais shuntasacha pholaitiúla agus airgeadais don Iaráin. I measc na lamháltas sin tá deireadh láithreach le bac cabhlaigh na Stát Aontaithe ar chalafoirt na hIaráine, eisiúint maithiúnais le haghaidh amhola Iaráineach a sheoladh thar lear, chomh maith leis an bhféidearthacht go n-ardófaí gach smachtbhanna idirnáisiúnta i gcoinne na hIaráine, agus scaoileadh saor na mbilliún dollar i sócmhainní na hIaráine. Dúirt Uachtarán na Fraince, Emmanuel Macron, gur “margadh an-mhaith” a bhí ann, ag cur leis go dtacaíonn comhghuaillithe na Stát Aointaothe sa G7 leis “toisc gur comhaontú é a chuireann deireadh le staid éagobhsaíochta móire a raibh iarmhairtí uafásacha aige dár ngeilleagair”.Vótáil na Teachtaí Dála i nDáil Éireann i bhfabhar deireadh a chur leis an tréimhse feithimh éigeantach trí lá le haghaidh ginmhillte. Ritheadh an vóta ar bhille Shinn Féin le sé vóta is ochtó i gcoinne seachtó. Táthar ag súil anois go gcuirfear an bille faoi bhráid an choiste sláinte le haghaidh tuilleadh scrúdaithe. Deir cuid de na daoine a vótáil ina choinne gurbh é ceann de na coinníollacha le haghaidh vótála sa reifreann roimhe seo an tréimhse feithimh trí lá seo. Ar an lámh eile, tá Páirtí an Lucht Oibre ag iarraidh go ndéanfaí athchóirithe níos faide. Mar sin féin, faoi láthair tá tréimhse feithimh trí lá idir comhairliúcháin dochtúra teaghlaigh agus ginmhilleadh suas le dhá sheachtain déag.Deir an Taoiseach go bhfuil Éire ‘ag féachaint ar thoirmeasc' ar na meáin shóisialta do dhaoine faoi bhun sé bliana déag d'aois tar éis don Ríocht Aontaithe toirmeasc sínte a fhógairt. Dúirt sé, áfach, go leanfaidh beartas na hÉireann seasamh an Aontais Eorpaigh seachas toirmeasc aonair a leagan síos. Tá sé seo amhlaidh in ainneoin go bhfuil roinnt airí sinsearacha i bhfabhar an toirmisc, agus go bhfuil toirmisc aonair curtha i bhfeidhm ag tíortha eile san Aontas Eorpach amhail an Phortaingéil cheana féin. Áireofar leis an toirmeasc sa Ríocht Aontaithe na suíomhanna meán sóisialta caighdeánacha chomh maith le gníomhaíochtaí eile amhail sruthú ar shuíomhanna cearrbhachais, agus compánaigh intleachta saorga, rud a théann níos faide ná an toirmeasc a thug an Astráil isteach ar dtús.*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAISlamháltais - concessionsbac cabhlaigh - naval blockadetréimhse feithimh éigeantach - mandatory waiting periodginmhilleadh - abortiontoirmeasc - prohibitionsuíomhanna cearrbhachais - gambling sitescompánaigh intleachta saorga - AI companions

ai donald trump pr g7 emmanuel macron dempsey astr inni taoiseach deir gaeilge iar uachtar conradh londain aontaithe teachta d luimneach shinn f fraince mheithimh aontas eorpach aontais eorpaigh nuacht mhall
RTÉ - Adhmhaidin
An Teachta Dála Naoise Ó Cearuil, Fianna Fáil.

RTÉ - Adhmhaidin

Play Episode Listen Later Jun 17, 2026 5:19


Dúirt leaschathaoirleach Chomhchoiste na Gaeilge an Teachta Dála Naoise Ó Cearúil, go bhfuil reachtaíocht a ullmhú aige le dul i ngleic leis an easpa dul chun cinn atá a dhéanamh le córas gaeloideachais a bhunú sa tír.

The Language Question - Ceist na Teangan
S2 #8 Language, Landscape and Belonging: Finding Ireland Through Gaeilge and Wildflowers: A Conversation with Aedín Ní Thiarnaigh

The Language Question - Ceist na Teangan

Play Episode Listen Later Jun 16, 2026 37:27


In this episode of Season 2 of The Language Question ~ Ceist na Teangan, host Finghin Mac Cárthaigh (Flor McCarthy) sits down with Aedín Ní Thiarnaigh, broadcaster, writer, folklorist, Irish language advocate, and founder of Bláthanna Fiáine Wildflower Walks on Inis Meáin.Together, they explore the deep connections between language, landscape, folklore, and identity, and how Irish (Gaeilge) offers a unique lens through which to understand Ireland's natural world and cultural heritage.Thanks for your interest in The Language Question ~ Ceist na Teangan! Subscribe for free to receive priority notification on future episodes and to access valuable Irish language learning resources.Throughout the conversation, Aedín shares her own journey from growing up in Enniscorthy, County Wexford, to building a life through Irish on Inis Meáin in the Aran Islands. They discuss the importance of positive language experiences, the challenges facing Gaeltacht communities today, and the remarkable stories hidden within Ireland's native wildflowers.This episode reminds us that Irish is not simply a language we learn — it is a living connection to place, history, ecology, and community.This Episode Celebrates:* The importance of positive experiences in Irish language learning* The unique relationship between Gaeilge, folklore, and the natural world* The resilience and significance of Gaeltacht communities* The role of language in preserving cultural and ecological heritageIf you've ever wondered how Irish can deepen your connection to Ireland's landscape, history, and identity, this episode will leave you inspired.Thanks for your interest in The Language Question ~ Ceist na Teangan! Subscribe for free to receive priority notification on future episodes and to access valuable Irish language learning resources.Podcast NotesChoosing Irish: A Journey That Began in the GaeltachtAedín reflects on growing up in Enniscorthy, where Irish was valued within her family but was not the language spoken at home.A formative experience at a summer Gaeltacht course in Ballybunion sparked a lifelong connection with the language. Supported by excellent teachers and positive experiences, she gradually developed both fluency and a deep commitment to Gaeilge.Her story highlights the importance of encouragement, community, and enjoyment in language learning.Learning Irish Is a Lifelong JourneyAlthough Aedín studied Irish at university level and built a successful media career through the language, she emphasises that learning Irish never truly ends.From intensive grammar courses and postgraduate study to daily life on Inis Meáin, she describes language learning as similar to learning a musical instrument — something that requires dedication, practice, and continual growth.Her message for learners is simple: enjoy the process and embrace the journey.Thanks for your interest in The Language Question ~ Ceist na Teangan! Subscribe for free to receive priority notification on future episodes and to access valuable Irish language learning resources.Inis Meáin: Life in One of Ireland's Strongest Irish-Speaking CommunitiesAedín shares the story of how a folklore research project brought her to Inis Meáin and eventually led her to make the island her home.The conversation explores:* The unique history and character of Inis Meáin* Why the island has preserved so much of Ireland's linguistic and cultural heritage* The challenges facing island and Gaeltacht communities today* Housing pressures, population decline, and community sustainabilityDespite these challenges, Aedín remains hopeful about the future thanks to the work being done by local organisations, language planners, and community leaders.Wildflowers, Folklore and the Irish LanguageOne of the most fascinating parts of the conversation centres on Aedín's work documenting the folklore of Ireland's native wildflowers.She explains how Irish plant names preserve centuries of cultural knowledge, practical wisdom, and ways of understanding the natural world.Through names such as Lus na bhFanní and Méaracán na Sí, we gain insight into how previous generations interpreted nature, medicine, danger, beauty, and belief.For Aedín, Irish plant names are more than vocabulary — they are direct links to Ireland's intangible cultural heritage.Language, Ecology and HeritageThe discussion also explores the relationship between Irish and ecology.Aedín argues that understanding Irish names for plants, places, and landscapes helps us better understand how people once lived in relationship with the natural world.By preserving Irish, we preserve unique ways of seeing, describing, and valuing our environment.This connection between language and landscape remains central to her work as a folklorist and educator.Free Irish Learning ResourcesIf you enjoyed this episode of The Language Question ~ Ceist na Teangan and want to continue your Irish language journey:Access free Irish learning resources, stay updated on upcoming episodes, and receive exclusive content.Sign up here:Free ResourcesThe Language Question ~ Ceist na Teangan Free ResourcesYou can also follow my writing on Substack: Thanks for reading The Language Question ~ Ceist na Teangan! Subscribe for free to receive priority notification on future episodes and to receive valuable learning resources.A newsletter and community for anyone learning the Irish language as an adultSlán tamall,Finghin Mac CárthaighHost – The Language Question ~ Ceist na TeanganMore on Aedín Ní ThiarnaighAedín Ní ThiarnaighAedín Ní Thiarnaigh is a broadcaster, writer, folklorist, and Irish language advocate originally from Enniscorthy, County Wexford, and now based on Inis Meáin in the Aran Islands.Best known for her work with RTÉ and TG4, she has spent years exploring the connections between Irish folklore, language, and the natural world. Through her popular social media platform Bláthanna Fiáine, she shares the stories, traditions, and Irish-language names associated with Ireland's native wildflowers.Aedín is the founder of Bláthanna Fiáine Wildflower Walks on Inis Meáin and the author of Pabhsaeir Inis Meáin (Wildflowers of Inis Meáin). She appeared on The Tommy Tiernan Show in 2025, where she spoke about Ireland's landscape, folklore, and cultural heritage.Learn More:InstagramWildflower WalksWildflowers of Inis Meáin (Free Download) This is a public episode. If you would like to discuss this with other subscribers or get access to bonus episodes, visit finghinmac.substack.com

Witness History
The first Irish language television channel

Witness History

Play Episode Listen Later Jun 2, 2026 9:12


In 1996, Ireland launched its first television channel broadcasting exclusively in the Irish language. Teilifís na Gaeilge, later renamed TG4, went on air on Halloween night. It aimed to appeal to both native and non-native speakers. The launch followed decades of campaigning for more Irish-language broadcasting in the country. Sinéad Ní Ghuidhir was the first presenter to speak on the new station. She speaks to Lorcan Clancy about the excitement of opening night.Eye-witness accounts brought to life by archive. Witness History is for those fascinated by and curious about the past. We take you to the events that have shaped our world through the eyes of the people who were there. For nine minutes every day, we take you back in time and all over the world, to examine wars, coups, scientific discoveries, cultural moments and much more. Recent episodes explore everything from how the Excel spreadsheet was developed, the creation of cartoon rabbit Miffy and how the sound barrier was broken.We look at the lives of some of the most famous leaders, artists, scientists and personalities in history, including: the moment Reagan and Gorbachev met in Geneva, Haitian singer Emerante de Pradines' life and Omar Sharif's legendary movie entrance in Lawrence of Arabia.You can learn all about fascinating and surprising stories, like the invention of a stent which has saved lives around the world; the birth of the G7; and the meeting of Maldives' ministers underwater. We cover everything from World War Two and Cold War stories to Black History Month and our journeys into space.(Photo: Broadcast from Teilifís na Gaeilge (TG4). Credit: TG4)