Podcasts about gaeilge

Goidelic language spoken in Ireland and by Irish people

  • 257PODCASTS
  • 3,584EPISODES
  • 21mAVG DURATION
  • 1DAILY NEW EPISODE
  • Jun 23, 2026LATEST

POPULARITY

20192020202120222023202420252026

Categories



Best podcasts about gaeilge

Show all podcasts related to gaeilge

Latest podcast episodes about gaeilge

RTÉ - Iris Aniar
John Connolly, TD.

RTÉ - Iris Aniar

Play Episode Listen Later Jun 23, 2026 9:35


John Connolly, TD ag labhairt faoi mholadh Choiste na Gaeilge, na Gaeltachta agus Pobal Labhartha na Gaeilge go mbainfí úsáid as Campas na Gaeilge i gCarna le oiliúnt a chur ar fhostaithe sa tseirbhís poilblí.

RTÉ - An Saol ó Dheas
Joanne Rothwell: Cartlannaí Chomhairle Cathrach & Contae Phort Láirge

RTÉ - An Saol ó Dheas

Play Episode Listen Later Jun 23, 2026 5:32


Toghcháin Pharlaiminte Phort Láirge 1826 agus a mbain leo, úsáid na Gaeilge lena linn agus seimineár faoi na Toghcháin a bheidh i nDún Garbhán Dé Sathrain an 27ú lá.

RTÉ - Iris Aniar
Marie Uí Ghiobúin Rúnaí campa Gaeilge ‘Spraoi na Locha'.

RTÉ - Iris Aniar

Play Episode Listen Later Jun 22, 2026 6:04


Marie Uí Ghiobúin Rúnaí campa Gaeilge ‘Spraoi na Locha' do dhaltaí bunscoile ar bun ón 6-10 Iúil i dTuar Mhic Éadaigh.

Nuacht Mhall
20 Meitheamh 2026 (Luimneach)

Nuacht Mhall

Play Episode Listen Later Jun 20, 2026 6:21


Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniú an fichiú lá de mhí an Mheithimh. Is mise Sibéal Dempsey.Tá comhaontú ceithre phointe dhéag sínithe ag Donald Trump leis an Iaráin, ag maíomh gur thug sé “bua mór” do na Stáit Aontaithe agus gur athoscail Caolas Hormuz dá bharr. Deirtear, áfach, gur thug an margadh lamháltais shuntasacha pholaitiúla agus airgeadais don Iaráin. I measc na lamháltas sin tá deireadh láithreach le bac cabhlaigh na Stát Aontaithe ar chalafoirt na hIaráine, eisiúint maithiúnais le haghaidh amhola Iaráineach a sheoladh thar lear, chomh maith leis an bhféidearthacht go n-ardófaí gach smachtbhanna idirnáisiúnta i gcoinne na hIaráine, agus scaoileadh saor na mbilliún dollar i sócmhainní na hIaráine. Dúirt Uachtarán na Fraince, Emmanuel Macron, gur “margadh an-mhaith” a bhí ann, ag cur leis go dtacaíonn comhghuaillithe na Stát Aointaothe sa G7 leis “toisc gur comhaontú é a chuireann deireadh le staid éagobhsaíochta móire a raibh iarmhairtí uafásacha aige dár ngeilleagair”.Vótáil na Teachtaí Dála i nDáil Éireann i bhfabhar deireadh a chur leis an tréimhse feithimh éigeantach trí lá le haghaidh ginmhillte. Ritheadh an vóta ar bhille Shinn Féin le sé vóta is ochtó i gcoinne seachtó. Táthar ag súil anois go gcuirfear an bille faoi bhráid an choiste sláinte le haghaidh tuilleadh scrúdaithe. Deir cuid de na daoine a vótáil ina choinne gurbh é ceann de na coinníollacha le haghaidh vótála sa reifreann roimhe seo an tréimhse feithimh trí lá seo. Ar an lámh eile, tá Páirtí an Lucht Oibre ag iarraidh go ndéanfaí athchóirithe níos faide. Mar sin féin, faoi láthair tá tréimhse feithimh trí lá idir comhairliúcháin dochtúra teaghlaigh agus ginmhilleadh suas le dhá sheachtain déag.Deir an Taoiseach go bhfuil Éire ‘ag féachaint ar thoirmeasc' ar na meáin shóisialta do dhaoine faoi bhun sé bliana déag d'aois tar éis don Ríocht Aontaithe toirmeasc sínte a fhógairt. Dúirt sé, áfach, go leanfaidh beartas na hÉireann seasamh an Aontais Eorpaigh seachas toirmeasc aonair a leagan síos. Tá sé seo amhlaidh in ainneoin go bhfuil roinnt airí sinsearacha i bhfabhar an toirmisc, agus go bhfuil toirmisc aonair curtha i bhfeidhm ag tíortha eile san Aontas Eorpach amhail an Phortaingéil cheana féin. Áireofar leis an toirmeasc sa Ríocht Aontaithe na suíomhanna meán sóisialta caighdeánacha chomh maith le gníomhaíochtaí eile amhail sruthú ar shuíomhanna cearrbhachais, agus compánaigh intleachta saorga, rud a théann níos faide ná an toirmeasc a thug an Astráil isteach ar dtús.*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAISlamháltais - concessionsbac cabhlaigh - naval blockadetréimhse feithimh éigeantach - mandatory waiting periodginmhilleadh - abortiontoirmeasc - prohibitionsuíomhanna cearrbhachais - gambling sitescompánaigh intleachta saorga - AI companions

ai donald trump pr emmanuel macron g7 dempsey astr inni taoiseach deir gaeilge iar uachtar conradh londain aontaithe teachta d luimneach shinn f fraince mheithimh aontas eorpach aontais eorpaigh nuacht mhall
Raidió na Life 106.4FM
Féile Bhóthar na gCloch_Turas treoraithe as gaeilge

Raidió na Life 106.4FM

Play Episode Listen Later Jun 19, 2026 6:17


Labhair Oisín Mac Giolla Bhríde linn faoin turas treoraithe a bheas ar siúl i mBóthar na gCloch amárach. Dáta craolta:190626

Seachtain
Gaeltacht Loch Garman: When was Irish spoken in Wexford?

Seachtain

Play Episode Listen Later Jun 18, 2026 22:22


Is dúiche Éireannach a chaith beagnach trí chéad bliana faoi thionchar na Lochlannach é Loch Garman. Sa bhliain 1170 tháinig na hAngla-Normannaigh chuig an chontae agus d'fhág lorg ann a mhaireann go dtí an lá atá inniu ann – an Béarla, cuir i gcás. Ní nach ionadh, glactar leis go minic, sa stairseanchas, agus sa stair scríofa ag an lucht léinn gur contae gallda amach is amach a bhí ann ó shin. Contae is ea é nach samhlaítear le Gaeltacht nó leis an nGaeilge. Léiríonn taighde gurbh ann do na Gaeil agus a dteanga sa chontae i gcónaí áfach. Labhair Ciarán Dunbar leis an Dr Conchubhar Ó Crualaoich, Príomhoifigeach Logainmneacha leis an mBrainse Logainmneach, comh-údar Gaelic Wexford: 1400 – 1660, agus thar rud ar bith eile, fear de bhunadh Bhaile Loch Garman. Sa chéad eagrán eile den phodchraoladh seo, gheobhaidh muid amach faoi cén chineál Gaeilge a bhíodh á labhairt, i nGaeltacht Loch Garman. Is ball den trust project é Seachtain agus ba mhian linn go mbeidh muinín agaibhse ionainn. Is féidir ár mbeartas eitice a léamh ag independent.ie/ourjournalism See omnystudio.com/listener for privacy information.

Raidió na Life 106.4FM
Scéalta Móra na Gaeilge - Seán Ó Deoráin

Raidió na Life 106.4FM

Play Episode Listen Later Jun 18, 2026 20:20


Tuairisc ó Sheán Ó Deoráin maidir leis na scéalta móra sna nuachtáin agus forlíontaí Gaeilge le seachtain anuas. Craolta 15.06.26

RTÉ - Adhmhaidin
An Teachta Dála Naoise Ó Cearuil, Fianna Fáil.

RTÉ - Adhmhaidin

Play Episode Listen Later Jun 17, 2026 5:19


Dúirt leaschathaoirleach Chomhchoiste na Gaeilge an Teachta Dála Naoise Ó Cearúil, go bhfuil reachtaíocht a ullmhú aige le dul i ngleic leis an easpa dul chun cinn atá a dhéanamh le córas gaeloideachais a bhunú sa tír.

Raidió na Life 106.4FM
Nuachtáin agus Spórt 17.06.26 - Róisín Ní Mhaoláin

Raidió na Life 106.4FM

Play Episode Listen Later Jun 17, 2026 6:04


Róisín Ní Mhaoláin i mbun comhrá le Cara Nic Giolla Chomhaill sa stiúideo le hachoimre ar nuachtáin na maidine agus ar an spórt. Eadra le Cara Nic Giolla Chomhaill – clár nuachta Gaeilge ar Raidió na Life 106.4 FM, ó Luan go hAoine ag 10:00, le nuacht agus anailís.

Raidió na Life 106.4FM
Grainne Holland - Scéalta Thuatha Dé Dannan

Raidió na Life 106.4FM

Play Episode Listen Later Jun 17, 2026 17:28


Cómhrá le Gráinne Holland faoin sraith nua podchraoltaí aici ar Raidió na Gaeltachta faoin Tuatha Dé Dannan. Fios Feasa le Rossa Ó Sioradáin – clár Gaeilge faoi chultúr agus na healaíona ar Raidió na Life, ó Luan go hAoine ag 20:00.

Raidió na Life 106.4FM
Kristof Robert - Dún Do Shúil

Raidió na Life 106.4FM

Play Episode Listen Later Jun 17, 2026 12:43


Cómhrá leis an gceoltóir Francach Kristof Robert agus a singil nua á phlé againn - Dún Do Shúil. Fios Feasa le Rossa Ó Sioradáin – clár Gaeilge faoi chultúr agus na healaíona ar Raidió na Life, ó Luan go hAoine ag 20:00.

The Language Question - Ceist na Teangan
S2 #8 Language, Landscape and Belonging: Finding Ireland Through Gaeilge and Wildflowers: A Conversation with Aedín Ní Thiarnaigh

The Language Question - Ceist na Teangan

Play Episode Listen Later Jun 16, 2026 37:27


In this episode of Season 2 of The Language Question ~ Ceist na Teangan, host Finghin Mac Cárthaigh (Flor McCarthy) sits down with Aedín Ní Thiarnaigh, broadcaster, writer, folklorist, Irish language advocate, and founder of Bláthanna Fiáine Wildflower Walks on Inis Meáin.Together, they explore the deep connections between language, landscape, folklore, and identity, and how Irish (Gaeilge) offers a unique lens through which to understand Ireland's natural world and cultural heritage.Thanks for your interest in The Language Question ~ Ceist na Teangan! Subscribe for free to receive priority notification on future episodes and to access valuable Irish language learning resources.Throughout the conversation, Aedín shares her own journey from growing up in Enniscorthy, County Wexford, to building a life through Irish on Inis Meáin in the Aran Islands. They discuss the importance of positive language experiences, the challenges facing Gaeltacht communities today, and the remarkable stories hidden within Ireland's native wildflowers.This episode reminds us that Irish is not simply a language we learn — it is a living connection to place, history, ecology, and community.This Episode Celebrates:* The importance of positive experiences in Irish language learning* The unique relationship between Gaeilge, folklore, and the natural world* The resilience and significance of Gaeltacht communities* The role of language in preserving cultural and ecological heritageIf you've ever wondered how Irish can deepen your connection to Ireland's landscape, history, and identity, this episode will leave you inspired.Thanks for your interest in The Language Question ~ Ceist na Teangan! Subscribe for free to receive priority notification on future episodes and to access valuable Irish language learning resources.Podcast NotesChoosing Irish: A Journey That Began in the GaeltachtAedín reflects on growing up in Enniscorthy, where Irish was valued within her family but was not the language spoken at home.A formative experience at a summer Gaeltacht course in Ballybunion sparked a lifelong connection with the language. Supported by excellent teachers and positive experiences, she gradually developed both fluency and a deep commitment to Gaeilge.Her story highlights the importance of encouragement, community, and enjoyment in language learning.Learning Irish Is a Lifelong JourneyAlthough Aedín studied Irish at university level and built a successful media career through the language, she emphasises that learning Irish never truly ends.From intensive grammar courses and postgraduate study to daily life on Inis Meáin, she describes language learning as similar to learning a musical instrument — something that requires dedication, practice, and continual growth.Her message for learners is simple: enjoy the process and embrace the journey.Thanks for your interest in The Language Question ~ Ceist na Teangan! Subscribe for free to receive priority notification on future episodes and to access valuable Irish language learning resources.Inis Meáin: Life in One of Ireland's Strongest Irish-Speaking CommunitiesAedín shares the story of how a folklore research project brought her to Inis Meáin and eventually led her to make the island her home.The conversation explores:* The unique history and character of Inis Meáin* Why the island has preserved so much of Ireland's linguistic and cultural heritage* The challenges facing island and Gaeltacht communities today* Housing pressures, population decline, and community sustainabilityDespite these challenges, Aedín remains hopeful about the future thanks to the work being done by local organisations, language planners, and community leaders.Wildflowers, Folklore and the Irish LanguageOne of the most fascinating parts of the conversation centres on Aedín's work documenting the folklore of Ireland's native wildflowers.She explains how Irish plant names preserve centuries of cultural knowledge, practical wisdom, and ways of understanding the natural world.Through names such as Lus na bhFanní and Méaracán na Sí, we gain insight into how previous generations interpreted nature, medicine, danger, beauty, and belief.For Aedín, Irish plant names are more than vocabulary — they are direct links to Ireland's intangible cultural heritage.Language, Ecology and HeritageThe discussion also explores the relationship between Irish and ecology.Aedín argues that understanding Irish names for plants, places, and landscapes helps us better understand how people once lived in relationship with the natural world.By preserving Irish, we preserve unique ways of seeing, describing, and valuing our environment.This connection between language and landscape remains central to her work as a folklorist and educator.Free Irish Learning ResourcesIf you enjoyed this episode of The Language Question ~ Ceist na Teangan and want to continue your Irish language journey:Access free Irish learning resources, stay updated on upcoming episodes, and receive exclusive content.Sign up here:Free ResourcesThe Language Question ~ Ceist na Teangan Free ResourcesYou can also follow my writing on Substack: Thanks for reading The Language Question ~ Ceist na Teangan! Subscribe for free to receive priority notification on future episodes and to receive valuable learning resources.A newsletter and community for anyone learning the Irish language as an adultSlán tamall,Finghin Mac CárthaighHost – The Language Question ~ Ceist na TeanganMore on Aedín Ní ThiarnaighAedín Ní ThiarnaighAedín Ní Thiarnaigh is a broadcaster, writer, folklorist, and Irish language advocate originally from Enniscorthy, County Wexford, and now based on Inis Meáin in the Aran Islands.Best known for her work with RTÉ and TG4, she has spent years exploring the connections between Irish folklore, language, and the natural world. Through her popular social media platform Bláthanna Fiáine, she shares the stories, traditions, and Irish-language names associated with Ireland's native wildflowers.Aedín is the founder of Bláthanna Fiáine Wildflower Walks on Inis Meáin and the author of Pabhsaeir Inis Meáin (Wildflowers of Inis Meáin). She appeared on The Tommy Tiernan Show in 2025, where she spoke about Ireland's landscape, folklore, and cultural heritage.Learn More:InstagramWildflower WalksWildflowers of Inis Meáin (Free Download) This is a public episode. If you would like to discuss this with other subscribers or get access to bonus episodes, visit finghinmac.substack.com

Oliver Callan
The Gaeilge you can use for all the upcoming summer féile

Oliver Callan

Play Episode Listen Later Jun 16, 2026 5:17


Our favourite Gaeilgeoir, Doireann Ní Ghlacáin, chats Oliver through the Gaeilge you can use for all the upcoming summer féile.

gaeilge gaeilgeoir
Raidió na Life 106.4FM
Scéalta ar Líne: Foclach, Railí Dhún na nGall, Lighthouse & IFI

Raidió na Life 106.4FM

Play Episode Listen Later Jun 16, 2026 6:06


Labhair Róisín Ní Mhaoláin le Cara faoin chluiche Foclach ar an aip Cogar, Railí Idirnáisiúnta Dhún na nGall, scannáin san IFI agus Lighthouse agus neart eile. Eadra le Cara Nic Giolla Chomhaill – clár nuachta Gaeilge ar Raidió na Life 106.4 FM, ó Luan go hAoine ag 10:00, le nuacht agus anailís.

RTÉ - Iris Aniar
Bríd Ní Cheallaigh, Oifigeach Forbartha Gaeilge. le Conradh na Gaeilge.

RTÉ - Iris Aniar

Play Episode Listen Later Jun 15, 2026 5:49


Beidh Tionól Mhaigh Eo 2026 ar bun i gCaisleán an Bharraigh ag an deireadh seachtaine.

gaeilge conradh mhaigh eo
Nuacht Mhall
13 Meitheamh 2026 (Liatroim)

Nuacht Mhall

Play Episode Listen Later Jun 13, 2026 9:21


Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.Inniu an tríú lá déag de mhí an Mheithimh. Is mise Órla Nic Con na Búille.Foilsíodh tuairisc dheiridh Choimisiún Imscrúdaithe an Oirdheiscirt an tseachtain seo maidir le líomhaintí drochúsáide gnéasaí leanaí i gcoinne Bill Kenneally. Deirtear sa tuairisc gur theip go tromchúiseach ar bheirt oifigeach sinsearach den Gharda Síochána gníomhú i gceart nuair a tháinig líomhaintí chun cinn in 1987. Cé gur admhaigh Kenneally cuid dá iompar ag an am, níor cuireadh fiosrúchán cuí ar bun agus níor cuireadh stad lena chuid gníomhaíochtaí. Tá Kenneally i bpríosún faoi láthair as drochúsáid ghnéasach a dhéanamh ar 15 bhuachaill idir 1979 agus 1990. Cháin an tuairisc Bord Sláinte an Oirdheiscirt as gan eolas a bhí ar fáil dóibh ag an am a fhiosrú. Tá tagairt déanta do dhaoine áirithe i bpoist údaráis a raibh eolas acu faoi na líomhaintí thar na blianta. Mhol an Coimisiún go ndéanfaí fiosrúchán práinneach maidir le hoifigigh phoiblí agus aon fhaillí a raibh déanta acu ina ndualgas. Braitheann roinnt marthanóirí go léiríonn an tuairisc go raibh an ceart acu ina seasamh, cé go bhfuil fearg orthu faoi na deiseanna a cailleadh chun cosc a chur ar an drochúsáid. Dúirt an tAire Dlí agus Cirt, Jim O'Callaghan, go ndéanfaidh sé machnamh ar thorthaí na tuarascála agus go mbuailfidh sé leis na híospartaigh.I mBéal Feirste, tá an duine a gortaíodh san ionsaí scine a tharla oíche Luain i gcóma go fóill. Chaill Stephen Ogilvie súil amháin san ionsaí. Leanann an chorraíl ar aghaidh timpeall na cathrach. D'úsáid na póilíní gunna uisce ag Timpeallán Sandyknowes i nGleann Ghormlaithe, chun slua mór a scaipeadh tar éis ionsaithe leanúnacha ar na póilíní. Caitheadh brící, buidéil agus píosaí adhmaid ag na póilíní, agus rinne grúpaí de dhaoine a raibh masc orthu damáiste d'fhálta ag tithe áitiúla chun iad a úsáid mar airm. Tuairiscíodh tinte i roinnt áiteanna, lena n-áirítear feithicil de chuid an Roinn Bonneagair agus boscaí bruscair, agus rinneadh iarrachtaí foirgneamh tréigthe a chur trí thine. I roinnt cásanna, caitheadh buamaí peitril i dtreo línte na bpóilíní. Chuir an chorraíl isteach ar iompar poiblí ar fud na sé chontae ó thuaidh, agus dúnadh roinnt scoileanna go luath. Tá an foréigean seo cáinte go mór ag na húdaráis, a d'iarr ar dhaoine fanacht socair. Leanfaidh fiosrúcháin ar aghaidh maidir leis an gcéad ionsaí agus ar na himeachtaí a tháinig ina dhiaidh sin.Tá an Corn Domhanda FIFA tosaithe go hoifigiúil, an comórtas peile idirnáisiúnta is mó ar domhan, a bhíonn á reáchtáil gach ceithre bliana. Den chéad uair riamh, tá an comórtas ar siúl i dtrí thír - Meicsiceo, Ceanada agus na Stáit Aontaithe. Beidh cluichí i 16 chathair ar fud Mheiriceá Thuaidh, lena n-áirítear Cathair Mheicsiceo, Vancouver agus Nua-Eabhrac. Beidh 48 foireann páirteach sa chomórtas, roinnte i 12 ghrúpa de cheithre fhoireann. Laistigh de na grúpaí seo, imreoidh gach foireann trí chluiche. Rachaidh an dá fhoireann is fearr as gach grúpa ar aghaidh go huathoibríoch. Ansin, rachaidh ocht bhfoireann eile ar aghaidh freisin mar na foirne tríú háit is fearr. Cruthóidh seo na 32 foireann sa bhabhta díbeartha. Ón mbabhta díbeartha ar aghaidh, má chailleann foireann cluiche ar bith, fágfaidh siad an comórtas. Má bhíonn scór cothrom tar éis am breise, beidh ciceanna pionóis leis an mbuaiteoir a shocrú. Tá cluichí á n-imirt ar fud na gcathracha óstacha, agus leanfaidh an comórtas ar aghaidh go dtí an cluiche ceannais, a bheidh ar siúl i Nua-Gheirsí ar 19 Iúil 2026.*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain.Tá script ar fáil i d'aip phodchraolta.líomhaintí drochúsáide gnéasaí leanaí - allegations of child sex abusemarthanóirí - survivorsan Roinn Bonneagair - Department for Infrastructurego huathoibríoch - automaticallybabhta díbeartha - elimination round

pr vancouver foils gaeilge kenneally conradh beidh feirste londain aontaithe tuairisc inniu nua eabhrac chuir choimisi mheithimh nuacht mhall
Raidió na Life 106.4FM
Seoladh Cartlann TG4

Raidió na Life 106.4FM

Play Episode Listen Later Jun 12, 2026 17:02


Tháinig Máire Aoibhinn Ní Ógáin, Risteárd Ó hAodha agus Tomás Ó Riada isteach chugainn díreach ón seoladh don seod chulturtha seo! Fios Feasa le Rossa Ó Sioradáin – clár Gaeilge faoi chultúr agus na healaíona ar Raidió na Life, ó Luan go hAoine ag 20:00.

Raidió na Life 106.4FM
An Páipéar 12.06.26 - Cóilín Duffy

Raidió na Life 106.4FM

Play Episode Listen Later Jun 12, 2026 20:03


Comhrá le Cóilín Duffy de chuid an nuachtáin Gaeilge 'an Páipéar' faoi roinnt scéalta in eagrán na seachtaine seo - beo ar Eadra Tuilleadh: https://anpáipéar.ie/

Raidió na Life 106.4FM
Diarmuid de Faoite - 30 Bliain do Raidió Pobail ar Ros na Rún

Raidió na Life 106.4FM

Play Episode Listen Later Jun 12, 2026 21:06


Chuaigh Diarmuid de Faoite ar bhóithrín na smaointe le Rossa Ó Sioradáin ar Fios Feasa, ag céilúradh 30 bliain don raidió pobail i Ros na Rún agus sraith 30 ag teacht chun críoch! Fios Feasa le Rossa Ó Sioradáin – clár Gaeilge faoi chultúr agus na healaíona ar Raidió na Life, ó Luan go hAoine ag 20:00.

RTÉ - Barrscéalta
Ciarán Mac Giolla Bhéin, Uachtarán Chonradh na Gaeilge.

RTÉ - Barrscéalta

Play Episode Listen Later Jun 11, 2026 8:52


Ag caint ar dtús ar na léirsithe atá ar siúl i gcathair Bhéal Feirste ón Mháirt, áit a bhfuil cónaí ar féin, agus ar an ócáid atá eagraithe ag Conradh na Gaeilge anseo i nGaoth Dobhair san oíche amárach dírithe ar an téama Éire Aontaithe.

bh mh ciar gaeilge uachtar conradh feirste aontaithe chonradh ngaoth dobhair
Highlights from Lunchtime Live
Do we need more Irish speaking secondary schools?

Highlights from Lunchtime Live

Play Episode Listen Later Jun 11, 2026 16:08


A recent campaign set up in Castlebar in Mayo is calling for the introduction of an All-Irish speaking secondary school to cater for primary school students seeking to further their education as Gaeilge.Four towns in Mayo have primary schools as Gaeilge, yet nowhere to continue their secondary level education in Irish. This means that students are at risk of losing their love and interest in the Irish language…Is this a regular problem across the country as a whole, and do we need more Irish speaking secondary schools?Joining Andrea to discuss is Frainc Ó Clochartaigh, a member of this campaign, Claire Spanaic Services Manager with Gaeloideachas, Director of Aonad Loch Gile, Debrah Ni Cheallaigh and Principal of Gaelscoil Chnoc na Ré, Liz Nic Searraigh.

RTÉ - Adhmhaidin
Pádraig Ó Duibhir, Ollamh Emeritus.

RTÉ - Adhmhaidin

Play Episode Listen Later Jun 9, 2026 7:50


Tá an baol air go mbeidh scoláire meánscoile amháin as chuile cúigear ag lorg díolúine ó fhoghlaim na Gaeilge faoin mbliain 2030, a deir an tOllamh.

RTÉ - Barrscéalta
Dónall Mac Ruairí, RTÉ Raidió na Gaeltachta, Na Doirí Beaga.

RTÉ - Barrscéalta

Play Episode Listen Later Jun 8, 2026 5:43


Tá RTÉ ag ceiliúradh 100 bliain do chraoltóireacht seirbhisí poiblí in Éirinn agus mar chuid den cheiliúradh atá ar bun faoi láthair tá Dónall Mac Ruairí ar an chlár, Cóisir Cheoil sa tóir ar an tríocha amhrán Gaeilge is ansa lena Gaeil.

Nuacht Mhall
6 Meitheamh 2026 (Maigh Eo)

Nuacht Mhall

Play Episode Listen Later Jun 6, 2026 8:05


Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an séú lá de mhí an Mheithimh. Is mise Oisín Mac Conamhna.Scríobh Volodymyr Zelenskyy, Uachtaráin na hÚcráine, litir oscailte chuig Vladimir Putin, Uachtaráin na Rúise, an tseachtain seo, inar mhol sé cruinniú mullaigh eatarthu, i stát neodrach, chun idirbheartaíocht a dhéanamh chun deireadh a chuir leis an gcogadh idir an dá thír. Sa litir, dúirt sé nach maith le muintir na Rúise dróin ná diúracáin na hÚcráine, nach maith leo ganntanas gásailín ná síorbholscaireacht ná síorshrianta, nach maith leo an slógadh nua atá ar intinn ag Putin, agus nach maith leo nach bhfuil aon deireadh leis an gcogadh le feiceáil. Dúirt sé go bhfuil arm na Rúise ag cailleadh tríocha míle saighdiúir in aghaidh na míosa, maraithe nó gortaithe go dona; agus go bhfuil a shaol fhéin luachmhar do Putin. Dúirt sé go bhfuil an aois ag tosnú cur isteach ar Putin, go méadfaidh an tuirse leis, agus nuair a thagann tuirseach ar an Rúis, tagann athruithe. Dúirt Putin go raibh an litir drochbhéasach, nach raibh aon chúis le cruinniú faoi láthair, agus gur cheap sé nach raibh an litir ag iarraidh cruinniú déthaobhach a eagrú.I Neipeal, tháinig Dawa Sherpa slán ó Shliabh Everest tar éis sé lá ina aonar go hard ar an sliabh, ar an dara lá dá shochraid a bheith ar siúl sa bhaile. Fágadh ina aonar é nuair a thóg sé sos ag teacht anuas thart ar 7,500 méadar, acht dúirt sé gur theip ar a chuid ocsaigin, agus ansin ní raibh sé in ann siúl a thuilleadh. Níor ith sé tada ar feadh dhá lá, agus ansin thosaigh sé ag mungailt leac oighir go crua, acht thug sé sin pian ina fhiacla dó. Ansin d'aimsigh sé seacláid ina phóca, a d'ith sé, acht ina dhiaidh sin thit sé isteach i gcreabhás. Ní raibh sé in ann dreapadh as ar feadh dhá lá go leith, go dtí gur thit maidhm shneachta isteach air, ionas go raibh sé ábalta éalú as an gcreabhás ar an sneachta. Ansin ba bheag nár chuir maidhm shneachta eile bac air, acht lean sé ar aghaidh tríd an sneachta agus tríd an oíche, go dtí go bhfacthas é ag crúbadach go mall síos go dtí an bunchampa, agus iompraíodh go sábháilteacht é. Dúirt a bhean chéile, Damu Sherpa, gur baineadh geit ollmhór aisti nuair a chonaic sí é arís den chéad uair, nach raibh sí in ann a chreideamh cén chaoi ar tháinig sé slán in aon chur, agus go raibh súil aici nach dtarlódh a leithid sin de dhochraide d'éinne eile. Dúirt a iníon, Mhendo Lhamo Sherpa, go raibh áthas orthu.Bhí bua iontach ag foireann sacair na mban na hÉireann i gcoinne na hÍsiltíre oíche Dé hAoine i bPáirc Uí Chaoimh, i gcluiche cáilithe don Chorn Domhanda. Fuair Kyra Carusa an chéad cúl d'Éirinn sa chéad leath, sula bhfuair Dominique Janssen cúl an chomhscóir don Ísiltír ó chic éirice le thart ar fiche nóiméad fágtha. Chuir Abbie Larkin Éire chun tosaigh arís, roimh chúl an chomhscóir eile ó Victoria Pelova. Acht sa nóchadú nóiméad, fuair Amber Barrett ó Dhún na nGall scór an bhua, agus bhrúcht Páirc Uí Chaoimh le ceiliúradh. Tá cluiche cáilithe amháin fágtha ag Éirinn, i gcoinne na Fraince Dé Máirt seo chugainn, agus má éiríonn leo, gheobhaidh siad cáiliú díreach chuig an gCorn Domhanda sa Bhrasaíl an bhliain seo chugainn.*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAIScruinniú mullaigh - summit meetingsíorbholscaireacht ná síorshrianta - constant propaganda or restrictionscreabhás - crevassemaidhm shneachta - avalanchecluiche cáilithe - qualifying matchcúl an chomhscóir - the equalising goal

pr vladimir putin bp volodymyr zelenskyy acht bh ois scr gaeilge uachtar conradh ngall londain inniu d haoine mheithimh nuacht mhall
RTÉ - Iris Aniar
Coirnéal Seán Ó Fátharta, An Ard Mionoifigeach Seosamh Ó Coisdealbha agus leifteanant Conor McGuire agus Clodagh McConnell.

RTÉ - Iris Aniar

Play Episode Listen Later Jun 4, 2026 19:30


Coirnéal Seán Ó Fátharta, An Ard Mionoifigeach Seosamh Ó Coisdealbha agus leifteanant Conor McGuire agus Clodagh McConnell ag labhairt faoi champa Gaeilge a bhí acu ar an gCeathrú Rua le gairid.

Witness History
The first Irish language television channel

Witness History

Play Episode Listen Later Jun 2, 2026 9:12


In 1996, Ireland launched its first television channel broadcasting exclusively in the Irish language. Teilifís na Gaeilge, later renamed TG4, went on air on Halloween night. It aimed to appeal to both native and non-native speakers. The launch followed decades of campaigning for more Irish-language broadcasting in the country. Sinéad Ní Ghuidhir was the first presenter to speak on the new station. She speaks to Lorcan Clancy about the excitement of opening night.Eye-witness accounts brought to life by archive. Witness History is for those fascinated by and curious about the past. We take you to the events that have shaped our world through the eyes of the people who were there. For nine minutes every day, we take you back in time and all over the world, to examine wars, coups, scientific discoveries, cultural moments and much more. Recent episodes explore everything from how the Excel spreadsheet was developed, the creation of cartoon rabbit Miffy and how the sound barrier was broken.We look at the lives of some of the most famous leaders, artists, scientists and personalities in history, including: the moment Reagan and Gorbachev met in Geneva, Haitian singer Emerante de Pradines' life and Omar Sharif's legendary movie entrance in Lawrence of Arabia.You can learn all about fascinating and surprising stories, like the invention of a stent which has saved lives around the world; the birth of the G7; and the meeting of Maldives' ministers underwater. We cover everything from World War Two and Cold War stories to Black History Month and our journeys into space.(Photo: Broadcast from Teilifís na Gaeilge (TG4). Credit: TG4)

The Language Question - Ceist na Teangan
S2 #7 Irish, Identity & Finding Your Place in the Language: A Conversation with Laura Pakenham

The Language Question - Ceist na Teangan

Play Episode Listen Later Jun 2, 2026 62:50


In this episode of Season 2 of The Language Question ~ Ceist na Teangan, host Finghin Mac Cárthaigh (Flor McCarthy) sits down with Laura Pakenham, TG4 presenter, Irish language educator, author, and social media creator.Together, they explore Laura's remarkable journey with the Irish language (Gaeilge) — from attending English-medium schools in County Longford to becoming one of the most recognisable young voices promoting Irish online today.Thanks for your interest in The Language Question ~ Ceist na Teangan! Subscribe for free to receive priority notification on future episodes and to access valuable Irish language learning resources.Throughout the conversation, Laura speaks honestly about imposter syndrome, identity, belonging, pronunciation, Irish-language education, and the emotional complexity many people feel around Gaeilge in modern Ireland.The episode also explores her bestselling book Irish History & Culture Through Language, which opens the door to Irish through history, storytelling, etymology, and everyday phrases — helping learners experience Irish not simply as a school subject, but as a living part of Irish identity and culture.This episode reminds us that Irish is not only something to study — it is something that can transform how we understand ourselves, our culture, and our place in the world.This Episode Celebrates:* The power of Irish to shape identity and belonging* The importance of accessibility in language learning* The emotional realities of learning Irish as an adult* The role of social media, culture, and community in the revival of GaeilgeIf you've ever felt like Irish “wasn't for you” — or struggled with confidence around the language — this episode will resonate deeply.Thanks for your interest in The Language Question ~ Ceist na Teangan! Subscribe for free to receive priority notification on future episodes and to access valuable Irish language learning resources.Podcast NotesFrom Longford to TG4Laura shares how she grew up in an English-speaking household in County Longford, attending English-medium schools with no family background in Irish.Despite this, she developed a love of language, grammar, and storytelling from an early age — and gradually found herself drawn towards Gaeilge.Her journey challenges the idea that there is only one “correct” background for becoming an Irish speaker.Imposter Syndrome & The Irish LanguageOne of the central themes of the episode is the emotional complexity many learners experience around Irish.Laura speaks candidly about feeling like an outsider in Irish-speaking spaces, especially when studying through Irish at third level alongside native speakers and Gaelscoil students.Together, Finghin and Laura explore:* The social pressures surrounding Irish in Ireland* Feelings of inadequacy that many learners carry* The myth of the “perfect Irish speaker.”* Why there is no one-size-fits-all Irish language journeyThe conversation highlights how deeply identity and language are intertwined in Ireland. Thanks for your interest in The Language Question ~ Ceist na Teangan! Subscribe for free to receive priority notification on future episodes and to access valuable Irish language learning resources.Discovering Irish as a Living LanguageA transformative moment for Laura came during her teaching placement in the Gaeltacht in Lettermore, Connemara.Living with an Irish-speaking family showed her that Irish was not simply an academic subject — but a vibrant, living language connected to humour, relationships, community, and everyday life.This experience changed her relationship with Gaeilge completely and helped her see Irish as something joyful, social, and emotionally alive.Irish Pronunciation, Sound & MusicalityLaura speaks passionately about the importance of pronunciation and sound in Irish language learning.She reflects on how many learners are never properly introduced to the sounds and musicality of Gaeilge — something that can create unnecessary barriers and insecurity.The episode explores:* Why Irish sounds different from English* Broad and slender consonants* The rhythm and musicality of Gaeilge* Why pronunciation matters for confidence and connectionLaura explains how understanding these patterns transformed her own learning journey.Writing Irish History & Culture Through LanguageLaura discusses the experience of writing her bestselling book:Irish History & Culture Through LanguageThe book emerged from her work online, creating Irish language content, and aims to provide learners with an accessible entry point into Gaeilge through:* Irish history* Everyday phrases* Hiberno-English* Etymology* Folklore and culture* Irish ways of thinking and seeing the worldRather than focusing only on grammar rules, the book invites readers to experience Irish as something living, practical, and culturally rich.Finghin describes it as:“A modern-day Béaloideas for learners.”Gaeilge, Culture & “Having a Moment”Laura reflects on the growing visibility of Irish in music, media, fashion, film, and social media.Together, Finghin and Laura discuss:* Whether Irish is truly experiencing a revival* The impact of creators and artists using Gaeilge publicly* The relationship between Irish identity and language* The importance of making Irish visible and socially relevantLaura also speaks thoughtfully about the concerns of Gaeltacht communities and the need to support Irish-speaking areas practically — especially around housing and sustainability.Why Irish MattersAs the conversation draws to a close, Laura reflects on how deeply Irish has shaped her life.She describes Gaeilge as:* Her “first love.”* A source of belonging and purpose* A way of understanding Ireland differently* A language that feels alive, warm, and deeply humanThe episode ends with a powerful reflection on how Irish can become not just a language we learn, but a presence in our lives.Free Irish Learning ResourcesIf you enjoyed this episode of The Language Question ~ Ceist na Teangan and want to continue your Irish language journey:Access free Irish learning resources, stay updated on upcoming episodes, and receive exclusive content.Sign up here:Free ResourcesThe Language Question ~ Ceist na Teangan Free ResourcesYou can also follow my writing on Substack:Thanks for reading The Language Question ~ Ceist na Teangan! Subscribe for free to receive priority notification on future episodes and to receive valuable learning resources.A newsletter and community for anyone learning the Irish language as an adultSlán tamall,Finghin Mac CárthaighHost – The Language Question ~ Ceist na TeanganMore on Laura PakenhamLaura PakenhamLaura Pakenham is a TG4 presenter, Irish language educator, author, and online creator from County Longford.She presents on Nuacht Cúla4, TG4's daily news programme for young people, and has built a large online following through her engaging Irish-language content on TikTok and other social media.Laura is the author of Irish History & Culture Through Language, a bestselling book exploring Irish identity, history, and culture through Gaeilge.Her work focuses on making Irish accessible, modern, practical, and culturally relevant for a new generation of learners.Learn more:Instagram TikTok Book: Irish History & Culture Through Language This is a public episode. If you would like to discuss this with other subscribers or get access to bonus episodes, visit finghinmac.substack.com

RTÉ - Iris Aniar
Dónall Mac Ruairí, RTÉ Raidió na Gaeltachta

RTÉ - Iris Aniar

Play Episode Listen Later Jun 2, 2026 9:27


Ag labhairt faoin bhfeachtas 'An Tríocha AMhrán Gaeilge is ansa lena Gaeil'.

RTÉ - News at One Podcast
Education Minister suggests no new Irish language secondary schools for five years

RTÉ - News at One Podcast

Play Episode Listen Later Jun 1, 2026 4:11


Julian de Spainn, Ard rúnaí Chonradh na Gaeilge, reacts to comments by the Education Minister suggesting no new Irish language secondary schools will be built over the next five years.

Nuacht Mhall
30 Bealtaine 2026 (Dún na nGall)

Nuacht Mhall

Play Episode Listen Later May 30, 2026 7:13


Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an tríochadú lá de mhí Bealtaine. Is mise Alanna Ní Ghallachóir.Tá tús curtha le triail iar-cheannaire an Pháirtí Aontachtaigh Dhaonlathaigh, Jeffrey Donaldson, agus a mhná céile, i ndiaidh do bheirt bhan líomhaintí a dhéanamh go ndearna sé mí-úsáid ghnéis orthu agus iad ina bpáistí. D'inis abhcóide an ionchúisimh, Rosie Walsh KC, don ghiúire de chúigear ban agus seachtar fear ag Cúirt Chórónach an Iúir, go ndúirt duine de na gearánaigh gur thosaigh an mhí-úsáid agus í fós sa bhunscoil, agus gur leanadh ar aghaidh leis ar feadh roinnt blianta. Dúirt an gearánach eile gur chreid sí gur tharla na teagmhais bainte léi féin thart fán aois chéanna. Agus é i mbun agallamh le póilíní tar éis á ghabhála i Mí an Mhárta 2024, dúirt Donaldson gur rud “dochreidte” a bhí sa chúiseamh éignithe ina aghaidh agus shéan sé na cúisimh a bhí curtha ina leith. Phléadáil iar-cheannaire an DUP neamhchiontach do 18 gcúiseamh agus shéan Bean Donaldson cúig chúiseamh. Deirtear gur tharla na teagmhais idir na blianta 1985 agus 2008Dé Céadaoin, sáraíodh an churiarracht teochta um mí na Bealtaine in Éirinn ag Aerfort na Sionainne, nuair a bhain an mearcair 30.6C amach. Lean sé seo curiarracht eile ní ba luaithe sa lá ag stáisiún aimsire Páirc na Darach, taobh amuigh de bhaile Cheatharlach, inar taifeadadh teocht 29.7C. Agus sa Phortaingéil, taifeadadh an lá is teo i mí na Bealtaine ag 40.3C sa bhaile lárnach Mora, agus tíortha in iarthar na hEorpa ag streachailt leo san aimsir mharfach leáiteach. Sna tríocha bliain a chuaigh thart, tá ardú teochta 0.56C tagtha ar an Eoraip achan deich mbliana, de réir na Seirbhíse Aeráide Copernicus - neart leis na teochtaí as cuimse a dhéanamh níos coitianta. Déardaoin, dúirt na Náisiúin Aontaithe go bhfuil seans maith ann go ndéanfaidh na meánteochtaí domhanda na hardteochtaí as cuimse níos géire. Tháinig clú agus cáil ar bhuabhall ailbíneach neamhchoitianta a bhfuil gruaig fhada fhionn air sa Bhangladéis, agus an fhéile Eid al-Adha ag bualadh linn, agus é ag tarraingt na sluaite cuairteoirí fiosracha a deir go bhfuil an-chosúlacht idir an t-ainmhí agus Uachtarán Stáit Aontaithe Mheiriceá, Donald Trump. Tógadh an buabhall, a bhfuil beagnach 700kg meáchain ann, ar fheirm i gceantar in aice leis an phríomhchathair, Dhaka, agus tugadh an leasainm Donald Trump air mar gheall ar an dos gruaige bán thar a bhaitheas. Is Moslamaigh iad formhór na mBangladéiseach, náisiún san Áise Theas a bhfuil 170 milliún duine ann, a bhí ag céiliúradh Eid al-Adha, féile na híobairte le linn na seachtaine. Bhí sléacht le déanamh ar an bhuabhall leis an fhéile a chomóradh ach, sna huaireanta sular cuireadh é chun báis, ghníomhaigh an rialtas leis an t-ainmhí a shabháil. Dúirt coiméadaí an Zú Náisiúnta um Bangladéis, Atiqur Rahman, go dtabharfaí cúram maith don ainmhí, agus bóthán áirithe tugtha don bhuabhall in éineacht le cúramóir, agus go mbeidh sé ar coraintín le haghaidh coicíse. *Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAISgearánach - complainantcúiseamh éignithe - accusation of rapeleáiteach - meltingmeánteochtaí - average temperaturesbuabhall ailbíneach - albino buffalodos gruaige - tuft of hair

donald trump pr donaldson bh eid mh copernicus zn 3c dhaka agus dup sna adha aer gaeilge 7c phl 6c bealtaine uachtar jeffrey donaldson conradh theas darach ngall londain aontaithe inniu heorpa eoraip nuacht mhall
RTÉ - An Saol ó Dheas
Edel Ní Loibhéád

RTÉ - An Saol ó Dheas

Play Episode Listen Later May 27, 2026 4:22


Ó Choláiste na hOllscoile, Corcaigh, áit a atá comóradh 175 de bhlianta teagaisc agus labhairt na Gaeilge san Ollscoil.

edel chol gaeilge ollscoil corcaigh
RTÉ - Barrscéalta
Seán Ó Murchadha ón ghrúpa Muineachán le Gaeilge.

RTÉ - Barrscéalta

Play Episode Listen Later May 27, 2026 8:51


Deimhníodh ag cruinniú de Chomhairle Contae Mhuineacháin le gairid go gceapfar Oifigeach Gaeilge lán-aimseartha i mbliana mar chuid de phlean straitéiseach na comhairle.

gaeilge n ghr
RTÉ - An Saol ó Dheas
Pádraig Ó Macháin, Coláiste na hOllscoile, Corcaigh

RTÉ - An Saol ó Dheas

Play Episode Listen Later May 25, 2026 7:41


Beidh Comóradh 175 de bhlianta teagaisc agus labhairt na Gaeilge san Ollscoil ar an gCéadaoin nuair a bheidh Uachtarán na hÉireann, Catherine Connolly i láthair.

Nuacht Mhall
24 Bealtaine 2026 (Tiobraid Árann)

Nuacht Mhall

Play Episode Listen Later May 24, 2026 8:16


Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniú an ceathrú lá is fiche de mhi Bealtaine, Is mise Gwyneth Nic Aidicín Ni LoinsighThascar Iosrael an Cabhlachán Domhanda Sumud in uiscí idirnáisiúnta arís i rith na seachtaine. Bhí 50 bád agus níos mó ná 400 gníomhaí páirteach sa chabhlachán, ag déanamh iarracht nua cúnamh a thabhairt go Gaza tar éis tascartha ó Israel ar an misean roimhe seo. Bhí ar a laghad dháréag saoránach Éireannach páirteach sa chabhlacán, an Dochtúir Margaret Connolly, deirfiúir le hUachtarán na hÉireann Catherine Connolly san áireamh. Cuireadh físeán ar líne a thaispeáin na coinníollacha uafásacha ina bhfuil na gníomhaí á gcoimeád. San fhíseán, tá Aire Slándálal Náisiúnta Iosrael, Itamar Ben-Gvir, le feiceáil, agus é ag déanamh trasnáil agus magadh orthu, rud a tharraing cáineadh ó oifigigh agus cinn stáit timpeall an domhain. Luaigh ionadaí ón gcabhlachán go bhfuil na coinníollacha céanna, agus níos measa fiú, á bhfulaingt ag na Pailistínigh agus gur chóir rialtais an domhain bearta níos láidre a thógáil i gcoinne Iosrael.Thug an tUachtarán Catherine Connolly an chéad chuairt oifigiúil ar an Ríocht Aontaithe i ról an Uachtaráin i rith na seachtaine. Thosaigh sí le cuairt ar an Irish Cultural Centre in Hammersmith, áit ar bhuail sí le polaiteoirí agus ionadaithe cultúir agus ealaíne de chuid na hÉireann i Londain, baill de Chonradh na Gaeilge i Londain san áireamh. Labhair sí faoin imirce stairiúil ó Éirinn go Sasana, agus an tionchar leathan ag daoine Éireannacha ar thionscal agus ar chultúr na Breataine. Luaigh sí cúiseanna eacnamaíocha agus an géarchéim tithíochta mar phríomhchúis leis an ardú is déanaí ar an imirce idir an dá thír le blianta beaga anuas. Ag céilliúradh cultúr Gaelach, dúirt sí freisin gur chóir d'Éireannaigh a bheith bródúil as cultúir eile a chuimsiú agus gan iad a fheiceáil mar bhagairt. Thug sí cuairt ar Phálas Buckingham ina dhiaidh sin agus thug sí cuireadh don Rí Séarlas cuairt a thabhairt ar Éirinn an bhliain seo chugainn. Lean an turas le stop ag Seó na mBláthanna in Chelsea agus cuairt ar an London Irish Centre i gCeamdain. Ansin, thaistil sí go Leeds le haghaidh cuairt ar Ollscoil Leeds agus an Leeds Irish Centre chun críoch a chur leis an turas.Bhuaigh Arsenal Príomhshraith Shasana Dé Máirt, den chéad uair ó bhí 2004 ann. Tháinig an bua nuair a chríochnaigh cluiche idir Manchester City agus Bournemouth ar comhscór. Bhí Manchester city sa dara háit sa tsraith ó thaobh pointí de agus bhí orthu bua a bhaint amach sa chluiche sin le bheith ábalta an ceann is fearr a fháil ar Arsenal sa bhabhta deireanach den tsraith. Níor bhain agus bhuaigh Arsenal an tsraith gan an cluiche deireanach a imirt. Bhí céilliúradh ar siúl trasna Londan ar an oíche, sa Tuaisceart go háirithe, áit dúchais na Gunners. Is í an Phríomhshraith an duais is airde i sacar Sasanach agus seo an ceathrú uair déag go bhfuil sé buaite ag Arsenal riamh. Beidh Arsenal ag iarraidh a rath a leanúint le bua i Sraith na Seaimpíní ag deireadh na míosa, den chéad uair i stair an chlub. Tarlóidh cluiche ceannais Shraith na Seaimpíní i gcoinne Paris Saint-Germain in Budapest ar an tríochadú lá de Mhí na Bealtaine.*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAIS

israel pr gaza arsenal leeds manchester city budapest rs bournemouth bh buckingham thug paris saint germain gunners mh hammersmith inni mbl rann phr gaeilge itamar ben gvir tarl bealtaine uachtar docht conradh sasana london irish centre labhair londain aontaithe gaelach irish cultural centre chonradh cuireadh tuachtar breataine nuacht mhall
RTÉ - Iris Aniar
Kate Ní Chonghaile, Abhcóide.

RTÉ - Iris Aniar

Play Episode Listen Later May 22, 2026 5:42


Tá comhdháil á eagrú ag Cumann Barra na Gaeilge i gConamara.

gaeilge gconamara
RTÉ - Iris Aniar
Bríd Ní Chonghóile, Príomhfheidhmeannach Ghaillimh le Gaeilge

RTÉ - Iris Aniar

Play Episode Listen Later May 20, 2026 11:20


Ag labhairt faoi Ghradaim Náisiúnta Dea-Chúiseanna an Chrannchuir Náisiúnta agus ócáid bhronnta Ghradaim Sheosaimh Uí Ógartaigh.

gaeilge ghaillimh
RTÉ - Barrscéalta
Cartlann na Céadaoine.

RTÉ - Barrscéalta

Play Episode Listen Later May 20, 2026 6:24


Inniu ar Chartlann na Céadaoine téann muid siar go dtí'n bhliain 1993 nuair a labhair Máire Mhic Niallais le Timlín Ó Cearnaigh faoi bhunú lárionad sealbhaithe agus buanaithe na Gaeilge anseo i nGaoth Dobhair, An Chrannóg mar atá sé inniu.

gaeilge inniu ngaoth dobhair
The Language Question - Ceist na Teangan
S2 #6 Gaeilge i mo Chroí: Living and Loving the Irish Language: A Conversation with Molly Nic Céile

The Language Question - Ceist na Teangan

Play Episode Listen Later May 19, 2026 59:45


In this episode of Season 2 of The Language Question ~ Ceist na Teangan, host Finghin Mac Cárthaigh (Flor McCarthy) sits down with Molly Nic Céile, Irish language teacher, content creator, author, and founder of Gaeilge i mo Chroí / Irish in my Heart: A Guide to Loving and Living the Irish Language.Together, they explore how learning Irish (Gaeilge) can go far beyond grammar and vocabulary, opening powerful pathways into identity, heritage, and belonging.Thanks for your interest in The Language Question ~ Ceist na Teangan! Subscribe for free to receive priority notification on future episodes and to access valuable Irish language learning resources.Throughout the conversation, they reflect on the emotional power of Irish — from family connections and memory to the deep cultural meanings embedded within words.Molly shares her personal journey from learning Irish in an English-medium school in Donegal to building a global Irish-language community online through YouTube, Instagram, teaching, writing, and podcasting. Through her work, she is helping thousands of learners rediscover Irish not as a school subject, but as a living language connected to joy, creativity, identity, and community.This episode reminds us that Irish is not simply something to learn — it is something to experience, feel, and live.This Episode Celebrates:* The role of storytelling and media in learning Irish* The importance of conversation and community in language revival* The emotional connection between language, identity, and heritage* Breaking perfectionism and fear around speaking Irish* Making Irish accessible through creativity, technology, and modern mediaIf you've ever felt disconnected from Irish — or unsure where to begin — this episode will inspire you to start again.Thanks for reading The Language Question ~ Ceist na Teangan! Subscribe for free to receive priority notification on future episodes and to receive valuable resources.Podcast NotesRediscovering Irish Beyond the ClassroomMolly reflects on her experience learning Irish through the Irish education system and how, despite enjoying the language at school, she still left feeling unable to truly speak it conversationally.She and Finghin discuss the limitations of exam-focused language teaching, particularly the emphasis on rote learning and artificial oral exam structures, and how this can disconnect learners from the living reality of the language.The conversation highlights an important truth: many people already carry more Irish than they realise — they simply need confidence, encouragement, and opportunities to use it naturally.Building an Irish Language Community OnlineAfter studying media production, Molly began creating Irish-language content online in 2019 through her YouTube channel Gaeilge i mo chroí.What began as simple videos teaching basic phrases gradually grew into a global online Irish-language community. Molly speaks about the surprise and excitement of hearing from learners around the world — from Ireland to Australia to the United States — all reconnecting with Gaeilge online.Through YouTube, Instagram, podcasts, and conversation circles, Molly discovered that Irish could become part of everyday life outside traditional educational structures.Today, her work helps thousands of learners around the world build confidence speaking Irish through accessible, encouraging, and community-driven learning.Thanks for reading The Language Question ~ Ceist na Teangan! Subscribe for free to receive priority notification on future episodes and to receive valuable resources.Gaeilge i mo Chroí: Irish in the HeartMolly discusses the inspiration behind her award-winning book Gaeilge i mo Chroí: Your Guide to Loving and Living the Irish Language, which won Lifestyle Book of the Year at the Irish Book Awards 2024.The book explores:* The emotional relationship many Irish people have with Gaeilge* Common myths about the language* Language shame and perfectionism* The importance of bilingual learning approaches* How Irish can become a natural part of modern lifeThroughout the episode, Molly speaks passionately about creating spaces where learners feel safe to use whatever Irish they have — even imperfectly.As she explains, Irish does not belong only to fluent speakers or classrooms. It belongs to everyone who wishes to reconnect with it.Buy Gaeilge i mo Chroí / Irish in my HeartIrish, Identity and BelongingOne of the strongest themes throughout the conversation is the emotional and cultural significance of the Irish language.Molly reflects on discovering that her own great-grandfather was a native Irish speaker from Mayo, and how close the language still remains within living memory for many Irish families.She speaks about the growing visibility of Irish in modern culture — from online communities and podcasts to films like An Cailín Ciúin and the wider revival happening among younger generations.For Molly, learning and speaking Irish is not about perfection — it is about connection: connection to identity, to heritage, to community, and to one another.The Future of Irish: A Living LanguageMolly shares her optimism about the future of Gaeilge and the growing momentum surrounding the language, both in Ireland and internationally.Now living in New York, she describes the thriving Irish-language community there — including pop-up Gaeltachtaí, conversation groups, Irish classes, and friendships formed entirely through Gaeilge.She also discusses her work teaching Irish online and at the Irish Arts Center in Manhattan, as well as her plans for a second book exploring the Irish language from a new perspective.Her central message throughout the episode is simple but powerful:Irish survives when people use it, enjoy it, and allow it to become part of everyday life.Free Irish Learning ResourcesIf you enjoyed this episode of The Language Question ~ Ceist na Teangan and want to continue your Irish language journey:Access free Irish learning resources, stay updated on upcoming episodes, and receive exclusive content.Sign up here:Free ResourcesThe Language Question ~ Ceist na Teangan Free ResourcesYou can also follow my writing on Substack:Thanks for reading The Language Question ~ Ceist na Teangan! Subscribe for free to receive priority notification on future episodes and to receive valuable learning resources.A newsletter and community for anyone learning the Irish language as an adultSlán tamall,Finghin Mac CárthaighHost – The Language Question ~ Ceist na TeanganMore on Molly Nic CéileMolly Nic CéileMolly Nic Céile is an Irish language teacher, content creator, author, and founder of Gaeilge i mo Chroí, an online platform dedicated to helping people learn and live the Irish language in an accessible and joyful way.Originally from Letterkenny, County Donegal, Molly launched her YouTube channel in 2019 to share her love of Gaeilge through videos, conversation, storytelling, and community learning. Today, her content has reached learners all over the world.She teaches Irish online internationally and at the Irish Arts Center in Manhattan, New York. In 2024, her first book, Gaeilge i mo Chroí: Your Guide to Loving and Living the Irish Language, won Lifestyle Book of the Year at the Irish Book Awards.Molly is currently writing her second book while continuing to create spaces where people can reconnect with Irish through conversation, creativity, and community.Learn more:WebsiteYouTubeInstagram This is a public episode. If you would like to discuss this with other subscribers or get access to bonus episodes, visit finghinmac.substack.com

RTÉ - Adhmhaidin
Cormac Ó Dualacháin, Abhcóide Sinsireach.

RTÉ - Adhmhaidin

Play Episode Listen Later May 19, 2026 6:37


“Ní chun leas na teanga ná na heagraíochta é go mbeadh Conradh na Gaeilge ag ‘gníomhú i dtreo Éireann Aontaithe” - a dhearcadh ar sheasamh Chonradh na Gaeilge ar an gceist.

cormac gaeilge conradh aontaithe chonradh
RTÉ - Adhmhaidin
Dr. John Walsh, Ollamh Comhlach, Ollscoil na Gaillimhe.

RTÉ - Adhmhaidin

Play Episode Listen Later May 19, 2026 5:50


Beidh Comhchoiste na Gaeilge na Gaeltachta agus Phobal Labhartha na Gaeilge ag plé an plean náisiúnta um Sheirbhísí Poiblí Gaeilge i dTithe an Oireachtais inniu.

RTÉ - Iris Aniar
Cian Ó Nialáin, Oifigeach Gaeilge an Ghrúpa Faire Míolta Móra agus Deilfeanna

RTÉ - Iris Aniar

Play Episode Listen Later May 19, 2026 8:26


Tá ócáid á heagrú ag Grúpa Faire na Míolta Móra agus Deilfeanna i nGaillimh an deireadh seachtaine.

Nuacht Mhall
16 Bealtaine 2026 (Gaillimh)

Nuacht Mhall

Play Episode Listen Later May 16, 2026 6:20


Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an séú lá déag de mhí na Bealtaine. Is mise Eoin Ó Seachnasaigh.Tá Príomh-Aire na Ríochta Aontaithe Keir Starmer faoi bhrú i ndiaidh seachtain dhramatiúil inar éirigh roinnt airí as an gcomh-aireacht in Westminster, iad ag rá nach bhfuil muinín acu as. Bhí sé i gcruachás mar thoradh ar na toghcháin áitiúla i Sasana inar chaill Páirtí an Lucht Oibre beagnach 1,500 comhairleoir ar fud na tíre, níos mó ná 450 i Londain amháin. D'admhaigh Starmer gur ndearnadh botúin le linn a théarma go dtí seo, ach go leanfadh sé ar aghaidh mar cheannaire an pháirtí agus mar Phríomh-Aire mar sin féin, cé gurb iad Reform an páirtí is mó anois agus Nigel Farage faoi lán seoil go Sráid Downing, de réir cosúlachtaí. Ba é Wes Streeting an chéad iomaitheoir mór le héirí as Dé Céadaoin, agus d'fhógair an iar-Leas-Phriomh-Aire Angela Rayner Déardaoin go bhfuil a cuid fadhbanna cánach réitithe. Ceaptar go seasfaidh sí do cheannaireacht an pháirtí mura féidir le Méara Mhanchain Andy Burnham dul san iomaíocht. Níl cead ag éinne an cheannaireacht a bhaint amach gan a bheith ina fheisire ach dúirt Josh Simons tráthnóna Déardaoin go n-éireodh sé as a shuíochán le deis a thabhairt do Burnham i bhfothoghchán. Ainm eile a luaitear leis an bpost ná iar-cheannaire an pháirtí Ed Miliband, ach tá an chuma ar an scéal nach seasfaidh sé.Go cúrsaí ceoil anois, le píosa nuachta a bheidh spéisiúil do lucht éisteachta an amhránaí as Contae Lú, David Keenan. Tar éis taispeantáis rathúla ar fud na cruinne, ag féilte scannáin ó Krakow go Chicago, tá an clár faisnéise David Keenan: Focla ar Chanbhás le feiceáil faoi dheireadh ar Sheinnteoir TG4. Paddy Hayes a stiúr é, ainm atá ceangailte le hearnáil craoltóireachta na hÉireann le blianta fada, i measc a chuid saothar bhí an tsraith iriseoireachta Corp agus Anam. Leanann an clár nua seo David ar feadh caoga lá, le fócas ar leith ar an bpróiseas cruthaitheach a bhí aige agus é i mbun taifeadta. Chomh maith leis sin, pléann sé an streachailt phearsanta fanacht glan ó bhrú na meán sóisialta agus a scéal féin á insint. Dá bhrí sin, is féidir a bheith ag súil le léargas fileata ar dhuine dár gcumadóirí comhaimseartha is cumhachtaí, agus ar a thírdreach inmheánach shaibhir.Bhí breis is míle paisinéir sáinnithe ar long chrúsála amach ó chósta Bordeaux i rith na seachtaine tar éis ráig gaistreintrítis. Cé nár bhuail an tinneas ach caoga duine, b'éigean do gach duine acu fanacht ar bord nuair a bhásaigh turasóir amháin agus léirigh roinnt de na daoine eile comharthaí an ghalair. Rinneadh iniúchadh go sciobtha agus fuair na híospartaigh cúram éigeandála ó dhochtúir na loinge sular cuireadh i gcoraintín iad. D'fhág an long darb ainm ‘Ambition' Oileáin Shealtainn ar an 6ú lá de mhí na Bealtaine agus stop sí ar dtús i mBéal Feirste agus ansin i Learpholl sular shroich sí Bordeaux. Agus muid ag taifeadadh, bhí na húdaráis fós ag bailiú samplaí ó na paisinéirí ionas go bhfeadfaí iniúchadh níos iomláine a dhéanamh. Deirtear nach bhfuil aon bhaint ag an eachtra seo leis an ráig hantaivíris a tharla ar long chrúsála de chuid na hÍsiltíre, an MV Hondius, le déanaí, ach pé scéal é, bígí cúramach má théann sibh amach ar muir!*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAIScomh-aireacht - cabinet (politics)feisire - MPearnáil craoltóireachta - broadcasting sectorléargas - insightcúram éigeandála - emergency careiniúchadh - investigation

RTÉ - Iris Aniar
Mary Hoban - Bean Ti as Cois Fharraige.

RTÉ - Iris Aniar

Play Episode Listen Later May 15, 2026 7:17


Dearcadh mná tí ar an méid atá fógartha ag Aire na Gaeltachta Dara Calleary go mbeidh ardú €1.50 in aghaidh na hoíche á íoc le teaghlaigh Ghaeltachta atá ag cur lóistín ar fáil do scoláirí Gaeilge an samhradh seo.

RTÉ - Iris Aniar
Micheál S Mac Donnacha, Oifigeach Oideachais Bhunscoile Gaeltachta le COGG.

RTÉ - Iris Aniar

Play Episode Listen Later May 15, 2026 13:45


Bhí ceardlann ar bun ag An Chomhairle um Oideachas Gaeltachta agus Gaelscolaíochta nó COGG in Óstán Chois Fharraige inné, áit ar tugadh múinteoirí Rang a 6 agus múinteoirí Gaeilge ó mheánscoileanna le chéile le plé a dhéanamh ar fhorbairt na Gaeilge agus ar an aistriú ón mbunscoil go dtí an mheánscoil.

Léargas: A Podcast by Gerry Adams
The Disunited Kingdom | The Irish Language and Irish Unity | Marwan Barghouti – A Resolute Defender of Freedom

Léargas: A Podcast by Gerry Adams

Play Episode Listen Later May 14, 2026 15:54


The Disunited KingdomAt the time of writing this week's column Keir Starmer is still the Leader of the British Labour Party and Prime Minister. On Monday he delivered a ‘Save Keir Starmer' speech which may or may not work for him. Can he survive the voices of opposition within Labour? That is a matter for his party.The reality is that his leadership of Labour and its success in the 2024 general election had little to do with Starmer and more to do with voters' deep antipathy toward the Conservative party. With a landslide victory and a massive majority of 174., Starmer was given a mandate to right the wrongs of a decade of Tory mismanagement and corruption, and of the Brexit debacle.Instead and in just 23 months Starmer has lost the confidence of the vast majority of the electorate in Britain. His funding of public services in the North is disgraceful; his government's abject failure to tackle the cost of living crisis; or his bizarre and stupid appointment of Peter Mandelson to the post of Ambassador to the USA, have cost Labour dearly. Allied to these has been his shameful support for Israel's genocidal war against the Palestinian people. Consequently, Starmer is now reputedly the most unpopular British Prime Minister since opinion polling began decades ago.The Irish Language and Irish UnityWell done to Conradh na Gaeilge on the publication of its report – ‘A United Ireland: A Transformative Opportunity for the Irish language and Gaeltacht.' The report, written by Roisin Nic Liam, a researcher at Queens University, is an insightful examination of how the Irish Language has been traditionally viewed in the context of Irish Unity and its place in the growing conversation now taking place on unity. It accepts that “comprehensive planning is required in order to clarify what a united Ireland might look like. Such clarity would ensure that the people of Ireland are able to make an informed decision about the future of the country. Central to this discussion is the question of the Irish language.”Marwan Barghouti – A Resolute Defender of FreedomAfter 24 years the continued imprisonment of Palestinian Leader Marwan Barghouti is more than a punitive act of judicial oppression by Israel. It is a calculated strategic decision to prevent the emergence of a united Palestinian leadership. Barghouti is widely recognised among Palestinians as the leader who can unite the various Palestinian groups and provide a united, coherent political strategy to challenge Israel's occupation of the Palestinian territories and its genocidal policy in Gaza.For more than 50 years Marwan Barghouti has been part of the struggle against Israel's apartheid regime, its brutality and occupation of Palestine. He was born in 1959 in the west Bank. When he was eight years old the 1967 war resulted in Israel occupying the west Bank, East Jerusalem and the Gaza Strip. It was under this military occupation that Marwan grew up.

RTÉ - Iris Aniar
Marcus Ó Conaire, Oifigeach Gaeilge Chomhairle Cathrach na Gaillimhe.

RTÉ - Iris Aniar

Play Episode Listen Later May 13, 2026 7:11


Marcus Ó Conaire, Oifigeach Gaeilge Chomhairle Cathrach na Gaillimhe. Féile Ionspioráide Aeráid na Gaillimhe.

aer gaeilge gaillimhe conaire
Talk the Talk - a podcast about linguistics, the science of language.
138: Pop-Up Gaeltacht (live with Laura Pakenham and friends)

Talk the Talk - a podcast about linguistics, the science of language.

Play Episode Listen Later May 12, 2026 92:26


Wherever Irish speakers in the world get together, you can have a "pop-up Gaeltacht"! And we're having one on this episode. We've got author and TG4 presenter Laura Pakenham taking us through the history and orthography of this great and resilient language. Laura is the author of Irish: History and Culture Through Language. Timestamps 00:00 Start 00:24 Introducing Laura Pakenham 10:12 About Laura: Getting the gig 15:01 Navigating "correct" usage v. common usage 21:05 Different Irish voices on TG4 21:56 Getting feedback from Gaeilge speakers 24:33 Gaeilge as it is today 30:15 Irish is fun and cool, not so much a duty anymore 37:55 On coming to Irish as a learner 41:30 Related or Not: Theme 42:49 Related or Not: JIG, GIGUE, and JOG 49:51 Related or Not: HEATH, HEATHER, and HEATHEN 56:31 Related or Not: SCRAP and SCRUPLES 01:01:10 Gaeilge orthography and phonology 01:08:37 Gaeilge words and idioms 01:13:36 Why are things often referred to as "she"? 01:15:43 Favourite Irish words? 01:17:40 Irish diaspora and its linguistic impact 01:21:30 Advice for language advocates 01:23:59 The reads

RTÉ - Adhmhaidin
Dr. Ian Malcolm, tráchtaire Aondachtach.

RTÉ - Adhmhaidin

Play Episode Listen Later May 12, 2026 5:16


Tuairim Aontachtach ar an tuarascáil ó Chonradh na Gaeilge a foilsíodh ar an tseachtain seo caite a deir nár cheart an Ghaeilge a úsáid mar ghléas margaidh chun aontachtaithe a mhealladh i dtreo Éire aontaithe.

gaeilge ian malcolm ghaeilge chonradh
RTÉ - Adhmhaidin
Dáithí De Buitléir, Gaeilge 365.

RTÉ - Adhmhaidin

Play Episode Listen Later May 12, 2026 3:08


Seolfaidh an tAire Dara Calleary an togra nua náisiúnta fiontraíochta Gaeilge ‘Todhchaí' go hoifigiúil i mBaile Átha Cliath inniu.

gaeilge cliath mbaile buitl
Nuacht Mhall
9 Bealtaine 2026 (Tír Eoghain)

Nuacht Mhall

Play Episode Listen Later May 9, 2026 8:50


Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an naoú lá de mhí na Bealtaine. Is mise Niall Ó Siadhail.Tá triúr marbh agus roinnt eile an-tinn i ndiaidh ráig den hantaivíreas ar long Ísiltíreach san Aigéan Atlantach. D'imigh an long ó dheisceart na hAirgintíne ar an chéad lá de mhí Aibreáin agus beagnach céad go leith duine ar bord, and d'fhág bean amháin in éineacht le corp a fir chéile an long i San Héilin. Fuair sí féin bás fosta. Fuair paisinéir eile bás seachtain ó shin, agus bhí amhras ann an mbeadh cead ag an long teacht isteach sna hOileáin Chanáracha, mar gheall ar an víreas. De ghnáth, baineann an hantaivíreas le creimirí amhail luchóga agus francaigh, ach tagann sé ar dhaoine ó am go ham. Dúirt an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte Déardaoin nach bhfuil siad ag súil le heipidéim mar gheall ar an ráig.Tá maoiniú do Thionscadal Logainmneacha Thuaisceart Éireann sábháilte i ndiaidh fógra an tseachtain seo go mbeadh deireadh ag teacht le tacaíocht an rialtais don tionscadal, atá ar an fhód le beagnach daichead bliain. Bunaíodh é in Ollscoil na Banríona, Béal Feirste, in 1987,  le taighde a dhéanamh ar bhunús agus brí logainmneacha ar fud na Sé Chontae, ach d'fhógair an tAire Pobal Gordon Lyons, atá ina bhall den Pháirtí Daonlathach Aontachtach, nach mbeadh an maoiniú ar fáil a thuilleadh. Meastar gur £90,000 sa bhliain atá i gceist. Tháinig cor eile sa scéal, áfach, nuair a d'fhógair an tAire Geilleagair Caoimhe Archibald go gcuirfeadh a Roinn féin an maoiniú ar fáil. Shéan an tAire Lyons go raibh dearcadh frith-Éireannach aige.Bhain an craoltóir cáiliúil David Attenborough céad bliain amach inné. Rugadh é sa bhliain 1926 agus bhí suim aige sa dúlra ó bhí sé ina bhuachaill óg. Thosaigh sé ag obair leis an BBC ag tús na gcaogaidí agus bhí sé ina rialtóir ar an chainéal nua BBC2 sna seascaidí. Chruthaigh sé an clár faisnéise Life on Earth in 1979, agus ba sa tsraith seo go raibh cruinniú cáiliúil aige le grúpa goraillí i Ruanda. Chuaigh sé i bhfeidhm go mór ar an lucht féachana nuair a labhair sé leis an cheamara faoi éirim agus tuiscint na ngoraillí, agus ón am sin, bhí na milliún daoine timpeall an domhain tógtha lena chuid clár faisnéise agus go háirithe lena ghuth séimh. Tá go leor de na cláir sin le feiceáil ar shuíomh an BBC faoi láthair, agus tá neart imeachtaí eile ar siúl lena bhreithlá a cheiliúradh.*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAISráig - outbreakcreimirí - rodentsan Eagraíocht Dhomhanda Sláinte - the World Health Organisationmaoiniú - fundinglogainmneacha - placenamesfrith-Éireannach - anti-Irishcraoltóir - broadcasterrialtóir - controller

earth pr bbc chan sh david attenborough ruanda aig bbc2 buna gaeilge bealtaine conradh banr feirste ollscoil roinn londain aibre inniu eoghain hoile chuaigh nuacht mhall