Goidelic language spoken in Ireland and by Irish people
POPULARITY
Categories
Tá clú agus cáil ar Chontae an Chláir sa lá atá inniu ann mar gheall ar an gceol, ach ní i bhfad ó shin a bhí Gaeltacht fhairsing láidir sa chontae. Mar a bheadh foláireamh soiléir ann ó aimsir a chuaigh thart, chaill an Clár a cainteoirí dúchais lenár linn féin. Agus ansin, rinneadh dearmad gur ann di riamh. Ach tá daoine ag obair chun stair na Gaeltachta sin a chur in iúl do mhuintir an chontae agus fiú chun Coláiste Gaeilge Charraig a' Chabhaltaigh a oscailt in athuair. Duine acu sin ná an Dr Síle Níc Ní Choincheannain. Is léachtóir san oideachas le saineolas sa Ghaeilge í i gColáiste Mhuire gan Smál, Luimneach. Labhair sí le Ciarán Dunbar faoi Ghaeilge agus faoi Ghaeltacht an Chláir, agus faoi na hiarrachtaí chun Coláiste Eoghan Uí Chomhraidhe a oscailt arís. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Muireann Ní Dhroighneáin ag labhairt faoi thogra nua Oireachtas na GaeilgeSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Comhrá le Aoileann Ní Chonchubhair ó Aisteoirí Bulfin ar Rithim na Cathrach. Clár maidine Gaeilge ar Raidió na Life le Barra Mac Aodha Bhuí, á chraoladh ó Luan go hAoine ag 08:00, le ceol agus comhrá.
Tá uirlis nua cumarsáide forbartha ag foireann i gColáiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath, chun cuidiú le gasúir uathacha, ó theaghlaigh Gaeilge - míníonn an Dr Neasa Ní Chiaráin céard atá i gceist. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Ardrúnaí Chonradh na Gaeilge, Julian de Spáinn ag tabhairt a thuairim faoi phlean an Aire O' Donovan leasú a dhéanamh ar an reachtaíocht sa gcaoi agus nach dteastódh Gaeilge ó bhaill uie Chomhairle Lucht Féachana tg4See omnystudio.com/listener for privacy information.
Comhrá le banríon na fuirseoireachta, Aideen McQueen faoin Galway Comedy Festival. Fios Feasa le Rossa Ó Sioradáin – clár Gaeilge faoi chultúr agus na healaíona ar Raidió na Life, ó Luan go hAoine ag 20:00.
Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an séú lá is fiche de mhí Mheán Fómhair. Is mise Siubhán Nic Amhlaoibh.Cuireadh bille síos an tseachtain seo a thabharfadh saoire 20 lá do mhná atá i ndiaidh breith anabaí, agus saoire 10 lá do dhaoine atá ag dul faoi chóireáil torthúlachta. Rinne Coiste Fiontair an Oireachtais plé ar an reachtaíocht mholta Dé Céadaoin. Dúirt urlabharlaí ó Pháirtí an Lucht Oibre go n-aithneodh an bille seo an tionchar suntasach fisiciúil agus mothúchánach gur féidir na heispéiris seo imirt ar dhaoine, agus am saor ón obair á chur ar fáil do dhaoine nuair is mó gá. Agus í ag labhairt ar chlár teilifíse Morning Ireland de chuid RTÉ, dúirt Marie Sherlock, urlabhraí sláinte an Pháirtí, nach saincheisteanna sláinte amháin iad breith anabaí agus neamhthorthúlacht, ach saincheisteanna don ionad oibre fosta. Dúirt sí gur chuir a páirtí reachtaíocht faoi bhráid na cúirte cúig bliana ó shin agus gur bhain siad tacaíocht láidir thraspháirtí amach. Dúirt sí go bhfacthas forbairtí suntasacha le déanaí i dtíortha eile, lena n-áirítear an Ríocht Aontaithe, an Nua-Shéalainn agus Málta. "Is é fírinne an scéil ná go gcaithfimid a chinntiú nuair a bhíonn an eachtra neamhchoitianta sin ag oibrí ina saol, cibé acu breith anabaí nó cóireáil torthúlachta é, go dtugtar saoire chomhbhách don ionad oibre dóibh, agus gur cheart dóibh a bheith amuigh ar lánphá," a dúirt sí.Deir Roinn na Gaeltachta go gcuirfear tús leis an phróiseas comhairliúcháin maidir le caighdeáin teanga laistigh de sé mhí. Tagann na caighdeáin in áit chóras na scéimeanna teanga, agus tá an chéim seo ar cheann de phríomhbhearta na reachtaíochta teanga a ritheadh ag deireadh 2021. Bhí sé i gceist an córas nua a chur i bhfeidhm roimh dheireadh 2024 agus imní léirithe ag an Choimisinéir Teanga ó dheas agus ag polaiteoirí faoin mhoill. Faoin chóras nua caighdeán teanga, leagfar dualgais chaighdeánacha teanga ar chomhlachtaí poiblí bunaithe ar an mhéid teagmhála a bhíonn acu leis an phobal. Ag cruinniú de choiste Gaeilge an Oireachtais Dé Máirt, dúirt an Dr Aodhán Mac Cormaic, Ceannasaí Roinn na Gaeltachta, go raibh cur i bhfeidhm na reachtaíochta teanga sin níos casta ná aon rud eile a bhí feicthe aige. “Tá mise 40 bliain sa státseirbhís an mhí seo chugainn agus níor tháinig mé ar phíosa oibre chomh casta leis an phíosa oibre seo atá ar bun don togra seo uilig,” a dúirt an Dr Mac Cormaic agus é ag labhairt ar ullmhú na gcaighdeán, an sprioc earcaíochta 20% agus na bearta eile ata mar chuid d'Acht na dTeangacha Oifigiúla (Leasú), 2021. Cuireadh thart ar 2,000 duine amach as breis agus 300 teach i Falmouth i gCorn na Breataine agus saineolaithe ag plé le buama ón Dara Cogadh Domhanda a aimsíodh san fharraige. Glaodh ar na seirbhísí éigeandála ar 9.15 ar maidin nuair a aimsíodh gléas a chreidtear a bheith ina bhuama aeir Meiriceánach nár phleasc ón Dara Cogadh Domhanda san uisce. Cuireadh crios eisiaimh 300m i bhfeidhm ar dtús, a leathnaíodh go 755m. Cuireadh seirbhísí traenach idir stáisiúin Dugaí Falmouth agus Baile Falmouth ar ceal. Thug Póilíní Devon agus Chorn na Breataine rabhadh: “Má leathnaítear an crios slándála agus má tá cónaí ort laistigh den limistéar seo, moltar go láidir duit do theach a fhágáil faoi 09:00.” Chuaigh an crios eisiaimh i bhfeidhm ar 339 teach. Bunaíodh ionad aslonnaithe ag Eaglais All Saints ar Shráid Killigrew, áit a raibh réimse brioscaí, tae, caife agus luchtairí fón ar fáil d'aon duine a bhí curtha as a dteach, agus gabhadh buíochas le cónaitheoirí as a bhfoighne agus a gcuidiú i rith an ama.*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta. *GLUAISbreith anabaí - miscarriagetorthúlacht - fertilitypróiseas comhairliúcháin - consultation processsprioc earcaíochta - recruitment targetcrios eisiaimh - exclusion zonecónaitheoirí - residents
Ógie Ó Céilleachair, ball de Chomhairle Lucht Féachana TG4 míshásta le leasú molta an Aire Patrick O' Donovan nach dteastaíonn Gaeilge ó bhaill uile na ComhairleSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Comhrá le Louis Ní Dháibhéid faoi Oireachtas na Samhna agus é níos lú ná dhá bhí uainn. Fios Feasa le Rossa Ó Sioradáin – clár Gaeilge faoi chultúr agus na healaíona ar Raidió na Life, ó Luan go hAoine ag 20:00.
Comhrá le Niall Mac Eamharcaigh, scríbhneoir agus aisteoir, faoin srath grinn 'C.U Burn' ar TG4. Fios Feasa le Rossa Ó Sioradáin – clár Gaeilge faoi chultúr agus na healaíona ar Raidió na Life, ó Luan go hAoine ag 20:00.
Comhrá leis an ceoltóir clúiteach, Nell Ní Chróinín, faoina sraith cheoil nua ar TG4 “Ceol ón gCré”. Fios Feasa le Rossa Ó Sioradáin – clár Gaeilge faoi chultúr agus na healaíona ar Raidió na Life, ó Luan go hAoine ag 20:00.
Comhrá leis an t-údar clúiteach, Máire Zepf, faoin leabhair liosta do chuid Leabhair Pháistí Éireann. Fios Feasa le Rossa Ó Sioradáin – clár Gaeilge faoi chultúr agus na healaíona ar Raidió na Life, ó Luan go hAoine ag 20:00.
Comhrá le Róise Goan, Ceannasaí Dublin Theatre Festival, faoi cad atá in ndán dúinn i mbliana. Clár cultúir Gaeilge ar Raidió na Life le Rossa Ó Sioradáin, á chraoladh ó Luan go hAoine ag 20:00, le plé ar na healaíona, ceol agus litríocht.
Seán Ó Beaglaoich, Fuirseoir. Beidh imeachtaí ar bun ar fud na cathrach mar chuid d'Féile Ghrinn na Gaillimhe. Beidh an fuirseoir Seán Ó Beaglaoich as Bóthar na Trá ar stáitse sa bpictúrlann An Pálás mar chuid den ócáid, Gáirí as Gaeilge. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Cur síos ón Seanadóir Shane Curley ar phlé ag cruinniú an Chomhchoiste Oideachais faoin údar nach bhfuil Gaeilge ag daoine óga ag fágáil na scoile. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Bríd Ní Chonghóile, Príomhfheidhmeannach Gaillimh le Gaeilge.Bronnadh gradam ar an eagraíocht Gaillimh le Gaeilge ag Gradaim Ghlór na nGael ag an deireadh seachtaine. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Seán Óg Ó Duinnín joins PJ to chat about a production packed with razor-sharp laughs and an eight-piece live band, An Téalú tells the hilarious, heartfelt story of one defiant resident determined to bust out of care See also here Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an naoú lá déag de mhí Mheán Fómhair. Is mise Niall Ó Cuileagáin.Tá imní léirithe ag na comhlachtaí móra sa tionscal intleachta saorga mar gheall ar an gcumhacht atá ag an dteicneolaíocht anois. Scríobh an príomhfheidhmeannach de chuid Anthropic, Dario Amodei, aiste inar thug sé rabhadh don domhan faoindainséar a bhaineann leis an dteicneolaíocht. Scríobh sé go bhfuil orainn an luas forbartha a mhoilliú san earnáil ar eagla go rachadh an teicneolaíocht as smacht agus deireadh a chur leis an gcine daonna. D'fhógair Google an tseachtain seo guréirigh lena bhota comhrá, Gemini, haiceáil a dhéanamh ar chomlachtaí eile as a stuaim féin. Beidh Sam Altman, príomhfheidhmeannach de chuid OpenAI, ag tabhairtráiteas do cheannairí domhanda sa Náisiúin Aontaothe faoi na bagairtí abhaineann le hIntleacht Shaorga. Tá na comhlachtaí intleachta saorga ag iarraidh go mbeidh níos mó rialachán san earnáil chun na bagairtí seo a sheachaint, ach de réir cúpla saineolaí, tá siad ag déanamh áibhéil ar an gcontúirt agus ag iarraidh smacht iomlán a choimeád ar an earnáil.Ionsaíodh an Teachta Dála ó Chiarraí Theas, Michael Healy-Rae an tseachtain seo agus é ag tiomáint trí chathair Bhaile Átha Cliath. Tharla an t-ionsaí ar Shráid Chorcaí Dé Céadaoin nuair a bhí an Teachta Dála sáinnithe sa trácht. Tugadh fear darb ainmAnthony Foley os comhair na cúirte Dé hAoine agus cúisíodh é; ní dúirt sé aon rud nuair a cuireadh an chúis ina leith. Tuigtear gur thug an fear buille ar Healy-Rae tríd an bhfuinneog agus gur gearradh liopa Healy-Rae go dona agus go raibh air seachtngreim a fháil. Cháin polaitheoirí ó gach páirtípolaitaíochta agus tráchtairí sna meáin an t-ionsaí go géar. Dúirt ceannaire Phairtí an Lucht Oibre, Ivana Bacik, gur ionsaí ar an ndaonlathas a bhí ann.Tharraing an t-amhránaí Ed Sheeran conspóid mhór an tseachtain seo nuair a chaith sé an t-aoicheoltóir Macklemore amach as a chamchuairt i Meiriceá mar gheall ar an óráid a thug sé inar léirigh sé tacaíocht do mhuintir na Palaistíne. MhaíghMacklemore gur díbríodh é tar éis don bhilliúnaí Robert Kraft, a bhfuil seilbh aige ar cúpla staid sa chamchuairt, a mhíshásamh a léiriú do Sheeran agus bagairt a dhéanamh an chamchuairt iomlán a chur ar ceal. Chuir Sheeran teachtaireachtamach inar dhiúltaigh sé taobh a ghlacadh agus tar éis sin, tharraing gach aoicheoltóir eile amach as an gcamchuairt, Éireannaigh ina measc, an t-amhránaí Aaron Rowe agus an grúpa ceoil traidisiúnta, Beoga. D'fhógair an stáisiún raidió Éireannach Classic Hits nach mbeidh siad ag craoladh Sheeran ar an stáisiún níos mó agus gheall Macklemore go dtabharfaidh sé an méid airgid a fuair sé ó na ceolchoirmeacha a dhein sé sa chamchuairt go dtí seo go carthanais Phalaistíneacha.*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAISrabhadh - warningbota comhrá - conversation botgreim - stitchdaonlathas - democracyaoicheoltóir - guest musiciancamchuairt - tour
Clár Gaeilge á chur i láthair ag Bernadette Watson. Labhraíonn Bernadette le Eoin Ó Conchúir, Cláríneach a bhfuil cónaí air i Luimneach. Bhunaigh Eoin 'Bitesize Irish', áis ar líne le haghaidh foghlaimeoirí Gaeilge. Is scríbhneoir agus ealaíontóir é chomh maith. ORIGINALLY BROQDCAST (26 July '26)
Gaeilge agus Fáilte - Súil siar ar an samhradh. Clár ceoil agus cainte ina gcaitheann Breandán Baguio agus Bernadette Watson súil siar ar an samhradh in éineacht le Máire Uí Laoghaire ón nGeata Bán. Originally broadcast (30.08.26)
A new resource is being launched which will be of interest to parents who struggle to help with their children's obair bhaile. Sharon Arbuthnot joins Oliver to tell him about it.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Iar oifigeach le Roinn na Gaeltachta i dTrá Lí. Cailleadh iarchomhghleacaí dá chuid, Oilibhéar Ó hIarlaithe, i rith an deire seachtaine.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Oifigeach Cultúir & Gaeilge le CLG Chiarraí. Ról nua do chomhordaitheoir ar chúrsaí deimeagrafaíochta cruthaithe ar bhonn píolóiteach acu. Sprioc ag teannadh linn.See omnystudio.com/listener for privacy information.
14 years after learning Irish at school, journalist Niamh O'Reilly came to a painful realisation, that like many others who have gone through our education system, she can't actually speak it. But now her children are learning Irish in a completely different way. She tells Oliver how they're forcing her to confront her own fear of an teanga. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Cómhrá le Máire Zepf faoin úrscéal do dhaoine óga nua aici, "Dearg". Fios Feasa le Rossa Ó Sioradáin – clár Gaeilge faoi chultúr agus na healaíona ar Raidió na Life, ó Luan go hAoine ag 20:00.
Réamh-fheicint ar chúrsaí Junior Eurovision na bliana seo leis an saineolaí Eoraifíse, Neil Farren. Fios Feasa le Rossa Ó Sioradáin – clár Gaeilge faoi chultúr agus na healaíona ar Raidió na Life, ó Luan go hAoine ag 20:00.
Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an dara lá déag de mhí Mheán Fómhair. Is mise Barra Mac Giolla Aoláin.D'éirigh iarUachtarán na hÉireann Máire Mhic Giolla Íosa as a ról mar chathaoirleach ar an choiste atá ag iarraidh trí eagraíocht - Cumann Lúthchleas Gael, Cumann Peil Gael na mBan agus an Cumann Camógaíochta - a thabhairt le chéile in aon eagraíocht amháin. D'éirigh sí as i ndiaidh do Chumann Lúthchleas Gael a rá nach dtig leo spriocdháta cinnte a thabhairt don aontú seo. Deir Uachtarán Chumann Lúthchleas Gael, Iarlaith Ó Broin, go bhfuil sé fós ar son an aontaithe, ach go bhfuil deacrachtaí airgeadais ann maidir le maoiniú cothrom a thabhairt d'fhoirne fear agus ban. Dúirt an t-iriseoir Sinéad O'Carroll go mbaineann an scéal seo le hairgead agus cumhacht seachas le spóirt amháin. Dúirt sí freisin gurb é an rud is tábhachtaí ná rochtain chomhionann ar áiseanna agus cearta comhionanna do gach ball, is cuma cén inscne atá acu.Beidh Uachtarán Stáit Aontaithe Mheiriceá, Donald Trump, ag tabhairt cuairt ar Éirinn an deireadh seachtaine seo. Le linn na cuairte, buailfidh sé le ceannairí polaitiúla na tíre agus freastalóidh sé ar Chraobhchomórtas Oscailte Gailf na hÉireann atá ar siúl ag a ionad saoire i nDún Beag, Contae an Chláir. Tá oibríocht slándála an-mhór á hullmhú ag na Gardaí agus ag Óglaigh na hÉireann do chuairt Trump. Beidh dúshláin mhóra lóistíochta ag baint leis an chuairt seo, toisc go bhfuil cruinnithe tábhachtacha eile ar siúl san am céanna mar gheall ar uachtaránacht na hÉireann ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh. Dúirt an Taoiseach go bhfuil muinín aige as na Gardaí go mbeidh siad in ann déileáil leis na dúshláin seo ar fad.Tá Downing Street fós ag tabhairt tacaíocht do Príomhfheidhmeannach NATS, Martin Rolfe, in ainneoin éilimh go n-éireodh sé as. D'iarr an tAire Iompair, Heidi Alexander, tuarascáil iomlán air laistigh de sheachtain maidir leis an teip theicniúil a tharla Dé Máirt agus Dé Céadaoin. Chuir an fhadhb níos mó ná 2,000 eitilt ar ceal sa Bhreatain Mhór. In Éirinn, cuireadh thart ar 90 eitilt ar ceal i mBaile Átha Cliath agus bhí moilleanna i gCorcaigh agus in Aerfort na Sionainne, ach tá na sceidil ag filleadh ar an ghnáthnós anois. D'iarr Príomhoifigeach Oibríochtaí Ryanair, Neal McMahon, ar Martin Rolfe éirí as mar gheall ar mhíbhainistíocht. Dhearbhaigh Michael O'Leary go raibh ar Ryanair 260 eitilt a chur ar ceal, rud a chruthóidh caillteanas airgeadais idir €1.9m agus €7.0m don aerlíne.*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAISmaoiniú cothrom - balanced fundingcearta comhionanna - equal rightsoibríocht slándála - security operationdúshláin lóistíochta - logistical challengesmoilleanna - delayscaillteanas airgeadais - financial loss
Author and influencer, Molly Nic Céile, gives Oliver tips on how to use an teanga in our everyday lives. See omnystudio.com/listener for privacy information.
That’s the call being made by Sinn Féin councillor for the Tralee Municipal District Paul Daly. He is calling on Kerry County Council to name new housing estates in the Irish language only. Cllr Daly does not support bilingual signs. Kerry County Council says its existing policy is that all council housing developments are given Irish language names. Jerry also spoke to comment line caller, former Kerry County Councillor Sean O’Grady.
Síomha Hennessy joins Oliver live in studio to talk about her brand new bilingual show with a great title “Gaelmaxxing”. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an cúigiú lá de mhí Mheán Fómhair. Is mise Niall Ó Siadhail.Anocht, beidh a troid dheireanach ag Katie Taylor, an dornálaí is rathúla i stair an spóirt in Éirinn. Beidh sí ag troid in aghaidh Flora Pili ón Fhráinc, os comhair slua de 80,000 duine i bPáirc an Chrócaigh ag deich a chlog anocht. Rugadh agus tógadh Taylor i mBré, Contae Chill Mhantáin, agus thosaigh sí ag dornálaíocht nuair a bhí sí dhá bhliain déag d'aois. Tá barraíocht comórtas agus duaiseanna bainte ag Taylor le liostáil anseo, ach ina measc tá bonn óir ag na Cluichí Oilimpeacha i Londain in 2012, curadh domhanda san éadrom-mheáchan agus curadh domhanda san éadrom-mheáchan trom. Beidh Taylor ag troid anocht den uair dheireanach, ach fanfaidh an méid atá bainte amach aici i gcuimhne lucht leanúna dornálaíochta go ceann i bhfad.Níl deireadh le cás Lindsay Clancy sna Stáit Aontaithe an tseachtain seo. I ndiaidh níos mó ná sé lá de dhíospóireacht, ní raibh an giúire ábalta teacht ar chinneadh d'aon ghuth agus mar sin d'fhógair an breitheamh gur míthriail a bhí ann. Admhaíonn Clancy gur mharaigh sí a triúr páistí féin trí bliana ó shin ach maíonn sí go raibh síocóis iarthuismidh uirthi, gur tugadh barraíocht cógas di, agus nach dúnmharú réamhbheartaithe a bhí i gceist. Tá roinnt cásanna dlí ar siúl maidir le míchleachtas leighis. Beidh le feiceáil anois an ndéanfaidh na hionchúisitheoirí iarracht Clancy a chur ar a triail arís.Beidh taispeántas úr ag oscailt i Músaem na Breataine an tseachtain seo agus Taipéis Bayeux le feiceáil den chéad uair riamh i Londain. Rinneadh an taipéis sna blianta i ndiaidh choncas na Normannach ar Shasana san aonú haois déag nuair a ghlac Liam Concar seilbh ar choróin Shasana, agus léirítear mór-imeachtaí an choncais uirthi, lena n-áirítear Cath Hastings agus bás Harold Godwinson, an rí deireanach de chuid na nAngla-Shacsanach. Tá an Taipéis ar cheann de na saothair ealaíne is cáiliúla agus is stairiúla ar domhan, agus beidh sí le feiceáil ón deichiú lá de mhí Mheán Fómhair go dtí an t-aonú lá déag de mhí Iúil an bhliain seo chugainn. *Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAISdornálaí - boxeréadrom-mheáchan trom - super lightweightcinneadh d'aon ghuth - unanimous decisionmíthriail - mistrialsíocóis iarthuismidh - postpartum psychosisdúnmharú réamhbheartaithe - premeditated murderconcas - conquest
Taispeántas i gColáiste na hOllscoile Corcaigh oscailte go hoifigiúil ar maidin, agus deis ag an bpobal Annála Inse Faithleann a fheiscint go poiblí don gcéad uair le daichead bliain.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Ag caint faoi mar atá ag éirigh go maith le leabharthaí Gaeilge foi láthair agus an tábhacht a bhaineann le foilsitheoirí Gaeilge, agus cur síos fosta ar leabhar a scríobh sé féin, an leabhar Mór agus Muilc a bhfuil aitheantas UNESCO faighte aige.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Tá siad ag glacadh le hiarratais ó cheoltóirí agus amhránaithe óga ar fud an chontae a bhfuil suim acu páirt a ghlacadh sa scéim 'Youth Lates' agus a gcuid ceoil a chur i láthair ar stáitse i gCathair na Gaillimhe.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Beidh an forlíonadh nua Gaeilge, Sobal, le fáil sa 'Galway Advertiser' ón 10 Meán Fómhair.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Our favourite Gaeilgeoir, Doireann Ní Ghlacáin, shares a cúpla frása a bhaineann leis back to school with Oliver. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Tá aistriúchán Gaeilge déanta ag Niamh ar an amhrán Choosin' Texas. Cailín Chonamara is ainm don leagan Gaeilge den amhrán.See omnystudio.com/listener for privacy information.
An samhradh thart agus cúrsaí samhraidh dá réir. Cad tá sa bhféachaint, cad tá foghlamtha ó bhiaiste 2026?See omnystudio.com/listener for privacy information.
Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an naoú lá is fiche de mhí Lúnasa. Is mise Órla Nic Con na Búille.Gortaíodh fear agus bean ina n-ochtóidí go dona tar éis timpiste aonfheithicle ar an M50 i mBaile Átha Cliath an tseachtain seo. Tharla an timpiste ag Acomhal 10 in aice le sliosbhóthar Bhaile an Mhóta thart ar 3.20pm tráthnóna Dé Céadaoin, 26 Lúnasa. Tuariscítear gur thiomáin an carr tríd an mbacainn ar dhroichead agus gur rolladh sé síos claífort agus isteach ar an M50. Bhí an lána aneas an M50 dúnta ar feadh go leor uaireanta agus bhí malairtí slí i bhfeidhm. Tá an bheirt a bhí sa charr san ospidéal le gortuithe tromchúiseacha. Níor tuairiscíodh aon ghortuithe eile.Tá comhaontú déanta ag Meta, an comhlacht taobh thiar de Facebook agus Instagram, chun suas le $16.68 billiún a íoc chun cásanna dlí sna Stáit Aontaithe a réiteach. Chuir 29 stát i leith gur dhear an comhlacht a chuid ardán chun páistí a dhéanamh andúilmhear, gur chuir sé tomhaltóirí amú maidir lena sábháilteacht agus gur bhailigh sé sonraí pearsanta leanaí go míchuí. Mar chuid den chomhaontú, cuirfidh Meta teorainneacha ar úsáid laethúil leanaí agus cuirfidh sé srian ar úsáid na n-ardán san oíche. Neartófar freisin na bearta chun cosc a chur ar leanaí rochtain a fháil ar ábhar nach bhfuil oiriúnach dá n-aois. Cé go bhfuil an comhlacht tar éis comhaontú a dhéanamh, shéan sé aon éagóir. Réitíonn an socrú roinnt cásanna príobháideachais a bhaineann le scannal Cambridge Analytica freisin. Tá na cásanna seo mar chuid de rabharta níos leithne dlíthíochta faoi thionchar na meán sóisialta ar mheabhairshláinte leanaí agus déagóirí. Tá cásanna eile fós ar siúl i gcoinne Meta agus comhlachtaí móra eile sna meáin shóisialta.Cuireann Electric Picnic críoch leis an samhradh in Éirinn gach bliain agus, is cuma faoin aimsir, tagann na mílte duine le craic agus spraoi a bhaint as an gceol agus as an gcultúr. D'oscail an fhéile a geataí tráthnóna Déardaoin, agus tá 80,000 duine i láthair sa Sráidbaile, Contae Laoise, faoi láthair. Tá áit faoi leith ag an nGaeilge i gcroílár na féile, le réimse leathan imeachtaí agus ealaíontóirí Gaeilge ar an gclár. Tá timpeall 500 duine ag campáil sa láthair Ghaeltachta, tearmann naofa do na Gaeil. Tá Puball an Phobail laistigh den láthair chomh maith, le seisiúin amhránaíochta agus péinteáil coirp thar an deireadh seachtaine. Le deich mbliana anuas, tá ardán darb ainm An Chollchoill ag cur ceoltóirí agus ealaíontóirí Gaeilge ar stáitse i lár na coille. I mbliana, tá ceol traidisiúnta, hip heap Gaelach, greann, seó solais agus neart eile le feiceáil. Chuir taifeadadh beo den phodchraoladh How to Gael tús spleodrach leis an bhféile inné le roinnt ceol agus craic ón triúr ban iontach. Beidh an ócáid ilteangach filíocht ó bhéal, REIC le Ciara Ní É sa Phuball Gaeilge inniu, an Satharn. Agus amárach, an Domhnach, craolfar clár speisialta ar TG4 le Síomha Ní Ruairc agus John Sharpson, ag ceiliúradh na féile agus na ndaoine a chuireann ar siúl í.*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAISsliosbhóthar - slip roadclaífort - embankmentandúilmhear - addictedrabharta níos leithne dlíthíochta - wider wave of litigationtearmann naofa - sacred sanctuarycollchoill - hazelwood
Tá deireadh ag teacht leis an samhradh agus tá daltaí fud fad na tíre ag filleadh ar an scoil. Chaith thart ar tríocha míle acu seal sa Ghaeltacht ag na coláistí samhraidh le seachtainí beaga anuas, ag cur feabhais ar a gcuid Gaeilge. Is nós bliantiúil é do go leor daoine óga, agus b'fhéidir nach smaoiníonn siad mórán faoi. Ach cé chomh fada is a dtéann traidisiún na gcoláistí samhraidh siar? Cén fáth ar cuireadh tús leo sa chéad dul síos? Agus cén fáth gur tharraing siad an oiread sin trioblóide orthu féin le linn bhlianta órga athbheochan na Gaeilge? Ar Seachtain labhraíonn an Dr Máire McCafferty faoi tús na gcoláistí samhraidh. Foclóir: Ceardchumann: Trade Union Oilte: Skilled Daideo: Grandfather Tóir: Demand Ballraíocht: Membership Uirbeach: Urban Laidin: Latin Athbheochan:Revival Uasaicme, íosaicme: Upper class, lower class Siamsa: Entertainment Tréimhse an-chorrach: Turbulent time Ag tabhairt fogha faoi: To attack I gCeann Chlochair: In Clogherhead Ag déanamh athris ar: Imitating Éigeantach: Mandatory Laochra: Heroes Dódh Coláiste Uladh: Coláiste Uladh was burnt Go sonrach: Particularly Críochdheighilt: Partition Maoiniú: Funding Dlús a chur faoi: To accelerate or speed up See omnystudio.com/listener for privacy information.
In this bonus episode of The Language Question ~ Ceist na Teangan, host Finghin Mac Cárthaigh (Flor McCarthy) sits down with Réamonn Ó Ciaráin, Chief Executive Officer of Gael Linn, author, educator, and long-time Irish language advocate.Together, they explore Réamonn's personal journey with the Irish language, beginning with his childhood in Crossmaglen, his first joyful experiences of learning Irish through school, song, community classes and the GAA, and the powerful influence of teachers, family, and the Gaeltacht on his life.Thanks for your interest in The Language Question ~ Ceist na Teangan! Subscribe for free to receive priority notifications on future episodes and to access valuable Irish language learning resources.Throughout the conversation, Réamonn reflects on his 30-plus years with Gael Linn, the organisation's role in strengthening and widening the Irish language, and the importance of giving learners real opportunities to use Irish outside the classroom.This episode reminds us that Irish is not only a school subject or a cultural inheritance, but a living language that continues to inspire people in Ireland and across the world.This Episode Celebrates:* The lifelong impact of positive early experiences with Irish* The work of Gael Linn in promoting and revitalising the language* The importance of schools, families, communities, and the Gaeltacht* The growing global interest in Irish among adult learners and new communitiesIf you've ever wondered how Irish can move from the classroom into real life, community, family, creativity, and cultural identity, this conversation offers a deeply thoughtful and inspiring perspective.Thanks for your interest in The Language Question ~ Ceist na Teangan! Subscribe for free to receive priority notifications on future episodes and to access valuable Irish language learning resources.Podcast NotesA Childhood Introduction to IrishRéamonn shares memories of growing up in Crossmaglen, where Irish first came into his life through a dedicated teacher, local GAA classes, songs, prayers, and small but meaningful moments that stayed with him.The Influence of Teachers, Family, and the GaeltachtHe reflects on the teachers who inspired him, the respect for Irish within his family, and the powerful effect of spending time in the Gaeltacht as a young teenager.A Life's Work with Gael LinnRéamonn discusses joining Gael Linn in 1993 and how his career developed from cultural schemes to education and eventually to his current role as CEO. He describes the organisation's mission as strengthening and widening the Irish language in Ireland and abroad.Thanks for your interest in The Language Question ~ Ceist na Teangan! Subscribe for free to receive priority notifications on future episodes and to access valuable Irish language learning resources.Creating Real Opportunities to Use IrishThe conversation explores Gael Linn's work through debating, music, public speaking, sports, Gaeltacht experiences, adult classes, online learning, and school initiatives such as Gaelbhratach. Réamonn emphasises that learners need meaningful opportunities to use the Irish they already have.Policy, Education, and the Future of the LanguageRéamonn offers a thoughtful assessment of Irish language policy, education, exemptions, the growth of Gaelscoileanna, and the urgent challenges facing the Gaeltacht. While he recognises serious concerns, he also points to major advances and a growing confidence around the language.Why Irish Still MattersTowards the end of the episode, Réamonn reflects on what motivates him: the belief that Irish carries something essential about identity, belonging, heritage, creativity, and spirit. He speaks about the joy of seeing young people, adult learners, and communities reconnecting with the language in new and modern ways.Free Irish Learning ResourcesIf you enjoyed this episode of The Language Question ~ Ceist na Teangan and want to continue your Irish language journey:Access free Irish learning resources, stay updated on upcoming episodes, and receive exclusive content.Sign up here:Free ResourcesThe Language Question ~ Ceist na Teangan Free ResourcesYou can also follow my writing on Substack:Thanks for your interest in The Language Question ~ Ceist na Teangan! Subscribe for free to receive priority notifications on future episodes and to access valuable Irish language learning resources.A newsletter and community for anyone learning the Irish language as an adultSlán tamall,Finghin Mac CárthaighHost – The Language Question ~ Ceist na TeanganMore on Réamonn Ó CiaráinRéamonn Ó Ciaráin is the Chief Executive Officer of Gael Linn, the non-profit organisation dedicated to revitalising and promoting the Irish language and culture. He has been with Gael Linn since 1993 and previously served as Director of Education before becoming CEO.He is also an author and cultural advocate, having written three books on Cúchulainn and the Ulster Cycle, including Laoch na Laochra and Cúchulainn, Ulster's Greatest Hero. Réamonn is co-founder and Chairman of Aonach Mhacha, the Irish language cultural centre in Armagh City, and has served on the National Committee for the Irish Language of the GAA.Learn more:LinkedInGael LinnAonach Mhacha This is a public episode. If you would like to discuss this with other subscribers or get access to bonus episodes, visit finghinmac.substack.com
Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniú an dara lá fiche de mhí Lúnasa. Is mise Sibéal Dempsey.Tá treocht atá ag fás agus ag teacht chun cinn in Éirinn de thiománaithe óga ag luasghéarú ar an mótarbhealach sa treo mícheart. Is cosúil go bhfuil an treocht seo á spreagadh ag ardáin meán sóisialta ar líne, áit a bpostálann na tiománaithe físeáin díobh féin, chun aird agus aitheantas a tharraingt ar líne. Mar thoradh ar thimpiste gluaisteáin Dé Domhnaigh seo caite, a tharla mar gheall ar an tiomáint seo, cailleadh cúigear déagóirí agus fágadh an ceathrar sa charr eile gortaithe go dona. Creideann na Gardaí go raibh na déagóirí ag iarraidh aird na nGardaí a tharraingt mar thuig siad nach mbeadh cead acu iad a leanúint sa treo mícheart ar an mótarbhealach. Ba é seo an dara timpiste de bharr tiomána den sórt sin an mhí seo amháin. Tá beartais leagtha síos ag go leor cuideachtaí meán sóisialta, lena n-áirítear TikTok agus YouTube, a thoirmisceann ábhar a thaispeánann nó a chuireann chun cinn cleasanna nó dúshláin chontúirteacha a d'fhéadfadh díobháil choirp a bheith mar thoradh orthu. Is é an rud a fhágann go bhfuil an fhadhb seo an-deacair do na Gardaí a láimhseáil ná nach gceadaítear déileáil le tóraíochtaí in aghaidh tráchta mar seo ach amháin i gcúinsí eisceachtúla, mar gheall ar na rioscaí a bhaineann leis.Tá sé séanta ag Donald Trump go bhfuil caibidlíocht ar siúl idir Washington agus Tehran maidir le Caolas Hormuz a athoscailt, caolas atá dúnta den chuid is mó le beagnach sé mhí le linn an chogaidh idir Stáit Aontaithe Mheiriceá agus an Iaráin, agus d'fhógair Uachtarán Mheiriceá feachtas ag díriú ag gheilleagar na hIaráine. Tharla an méid seo ag am a raibh an Meabhrán Tuisceana seasca lá, a ba chúis leis an sos cogaidh idir an dá thaobh, díreach tar éis dul in éag. D'athdhearbhaigh an Iaráin roinnt éileamh, lena n-áirítear go gcuirfeadh na Stáit Aontaithe deireadh leis na smachtbhannaí ola ar an Iaráin agus leis an mbac cabhlaigh sa Mhuir Arabach. Cé gur bhagair Trump buamáil a dhéanamh ar Óman freisin "dá mbeadh sé ag cur isteach” ar chainteanna idir na Stáit Aontaithe agus an Iaráin Dé Luain, shéan sé go raibh cainteanna ar bith ar siúl faoin Chéadaoin. Idir an dá linn, tá an Rúis tar éis bagairt a dhéanamh ar an Ríocht Aontaithe go mbeadh ‘iarmhairtí' tar éis tuairiscí teacht chun cinn go raibh sí ag monarú drón a úsáideann fórsaí na hÚcráine.Corónaíodh Caoilfhinn Ní Choiligh, Rós na hIarmhí, mar bhuaiteoir Rós Thrá Lí an tseachtain seo. Tá Caoilfhinn, atá cúig bliana is fiche d'aois, ag obair sa mhiondíol agus í ag déanamh staidéir le bheith ina déantóir gruaige bréige, tar éis di a cuid gruaige a chailleadh de bharr alóipéice nuair a bhí sí cúig bliana déag d'aois. Is í bunaitheoir Hair Loss Haven í freisin, grúpa a chuireann tacaíocht ar fáil do dhaoine eile a bhfuil fadhbanna den chineál céanna acu agus a eagraíonn imeachtaí dóibh. Dúirt sí nach raibh focal le rá aici tar éis di an comórtas a bhuachan Dé Máirt. I measc duaiseanna eile, gheobhaidh sí deontas taistil luach fiche a cúig míle euro; is féidir léi é seo a úsáid chun taisteal ar fud an domhain agus freastal ar imeachtaí ina ról mar Rós Thrá Lí.*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAISag luasghéarú - acceleratingcúinsí eisceachtúla - exceptional circumstancescaibidlíocht - negotiationag monarú - manufacturingmiondíol - retailbunaitheoir - founder
Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an cúigiú lá déag de mhí Lúnasa. Is mise Oisín Mac Conamhna.Chuir an t-athrú aeráide agus téamh domhanda isteach go mór ar an Eoraip an tseachtain seo, le breis agus céad go leith milliún duine faoi theocht de 35 céim nó níos mó Dé hAoine, agus falscaithe ar fud na hilchríche. Is iomaí teach a cailleadh i ndóiteán sa Lár-Réigiún Thiar i Sasana, agus cuireadh naoi ndauine déag chun ospidéil ann. Cailleadh duine i bhfalscaí sa Chróit, agus d'aistrigh níos mó ná míle duine amach as an gceantar údaí. Bhí falscaithe móra eile sa Ghréig, sa Ghearmáin, sa Fhrainc, agus sa Spáinn. Tógadh amach taisce na mainistreacha San Juan de la Pena in Aragón i dtuaisceart na Spáinne, ar fhaitíos go gcaillfí é i bhfalscaí atá ag díriú ar na mainistreacha; agus bhí ar an Rómáin a n-imoibreoir núicléach a mhúchadh, toisc easpa uisce in abhainn na Danóibe.Bhí lá iontach ag Éirinn ag Craobhchomórtais na hEorpa in Birmingham Déardaoin. Bhain Mark English, ó Leitir Ceanainn, Dún na nGall, bonn óir sa rás ceannais ocht gcéad méadar, in éis dó ceithre bhonn cré-umha agus bonn airgid a bhaint ag comórtais eile. Is eisean an chéad fhear a bhain bonn óir d'Éirinn riamh i gCraobhchomórtais na hEorpa, agus é sé bliana níos sine ná éinne eile sa rás ceannais. Fiche nóiméad níos déanaí, bhain Rhasidat Adeleke, ó Thamhlacht, Baile Átha Cliath, an bonn airgid dhá chéad méadar, ar an líne, le curiarracht náisiúnta nua de 22.28 soicind.Bhí urú na gréine le feiceáil ar fud iarthar na hEorpa Dé Céadaoin. Páirturú a bhí ann den chuid is mó, acht i gconair chúng a thosaigh i dtuaisceart na Sibéire, agus a chuaigh trí oirthear na Graonlainne, iarthar na hÍoslainne, tuaisceart na Spáinne, agus na hOileáin Bhailéaracha, bhí lánurú ann. Tá lánuraithe na gréine thar a bheith speisialta agus annamh, agus is le linn lánurú amháin atá sé sábháilte chun breathnú ar an ngrian le súile nochta. Is ar éigean a sheachain conair an lándorchadais cósta thiar na hÉireann, ina raibh páirturú domhain, agus scamaill ar fud na tíre faraor; acht in Zaragoza i dtuaisceart na Spáinne, a bhí faoi spéir ghlan i gconair an lándorchadais, bhí radharc aoibhinn álainn le feiceáil thart ar a leathuair in éis a hocht sa tráthnóna, nuair a chuaigh an ghealach trasna aghaidh na gréine go hiomlán, go híseal thar fhíor na spéire san iarthuaisceart. Ag tús an lánuraithe, bhí léiriú láidir den fheiniméan ar a dtugtar an “fáinne diamaint”, nuair a thaibhsíonn atmaisféar na gréine timpeall na gealaí, le ponc amháin d'aghaidh na gréine fós ag lasadh trí ghleann ar imeall na gealaí ar nós seoide. In éis an fháinne diamaint, bhí starraiceachta brúchtacha gréine gléigeala bándearga le feiceáil go soiléir le súile nochta timpeall an diosca dubh na gealaí, suite i lonradh airgid ainglí na corónach, an t- atmaisféar taobh amuigh den ghrian, uilig leabaithe i spéir neamhshaolta dhorcha. Bhí daoine ag gáir agus ag gol le hionadh agus le háthas, agus in éis [canúint; in áit “tar éis”] ceithre scór is ceathair soicind d'iontas agus de dhraíocht, bhí an lánurú thart. Beidh lánurú na gréine eile le feiceáil ar an dara lá de mhí Lúnasa an bhliain seo chugainn, i ndeisceart na Spáinne, i dtuaisceart agus Adharc na hAfraice, agus i Leithinis na hAraibe.*Léirithe ag conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAISilchríoch - continentimoibreoir núicléach - nuclear reactorin éis - after (canúint Mhaigh Eo)súile nochta - naked eyesconair - pathstarraiceachta brúchtacha gréine - solar flares
Tá cárta nua siopadóireachta, Grá do Ghaillimh, seolta ag Cumann Tráchtála na Gaillimhe i gcomhpháirtíocht le Comhairle Cathrach Cathrach agus Comhairle Contae na Gaillimhe.
Tá turais as Gaeilge beartaithe ag Oifig na nOibreacha Poiblí an tseachtain seo chugainn mar chuid don tSeachtain Oidhreachta.
Bhí scaifte mór de mhic léinn anseo ar an tseachtain seo a chuaigh thart agus iad ar dhianchúrsa Gaeilge de chuid Ghael Linn. Bhuail cuid acu isteach againn anseo sa raidió agus fuair Aodh Máirtín Ó Fearraigh an deis labhairt leo féin agus lena múinteoir Seán Mac Nia.
D'fhéadfadh mic léinn atá i dteideal oideachas tríú leibhéal in aisce a bheith ag íoc os cionn €16,000 le dhuil ag an gcoláiste i mbliana, sin ardú beagnach €500 ó anuraidh, de réir taighde nua atá déanta ag Switcher.ie
Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an t-ochtú lá de mhí Lúnasa. Is mise Alanna Ní Ghallachóir.Tá an Iaráin agus Óman tar éis teacht ar shocrú ag díriú ar chúrsa do longa frí Chaolas Hormuz, agus oíche Dé Céadaoin, bhí siad ag cur bailchríoch ar phlean chun an pasáiste a chomhbhainistiú, a dúirt urlabhraí thar ceann aireacht gnóthaí eachtracha Tehran. Ghabháil an Iaráin seilbh de facto ar an chaolas, atá ina uiscebhealach straitéiseach don tradáil fuinnimh domhanda, ó thosaigh na Stáít Aontaithe agus Iosrael ionsaí in aghaidh na hIaráine ar 28 Feabhra i mbliana. Tá sé ráite ag Uachtarán na Stát Aontaithe arís agus arís eile go bhfuil an-dúil ag an Iaráin i mbeart a dhéanamh leis an chúrsa a athfhoscailt do loingeas, ach séanann an Iaráin é seo agus deir go ndéanfaidh siad socruithe lena gcomharsa traschaolais, Óman. Roimh an chogadh, chuaigh thart ar an chúigiú cuid den ola domhanda agus onnmhairí LNG frí Hormuz, agus tharla borradh praghsanna arís agus arís eile ó thús an aighnis faoin uiscebhealach, ag cur leis an bhrú geilleagrach agus polaitiúil ar Washington críoch a chur leis an chogadh. Gabhadh bean i lár Londan as ionsaí sá “fánach” ar cheathrar fear le linn na seachtaine, eachtra a bhí ina hionsaí “scoite” a bhain le meabharshláinte, de réir póilíní. Tharla an t-ionsaí ag am lóin in Covent Garden, ceantar túrasóireachta na príomhchathrach atá lán le tithe tabhairne, amharclanna agus bialanna. Fuair beirt fhear cóir leighis san ospidéal le haghaidh gortuithe nár chur i mbaol a mbáis iad. Coinníodh an bhean faoi choimeád tar éis di a ghabháil as arm ionsaitheach a bheith ina seilbh, a chreidtear gur siosúr a bhí ann, agus as ionsaí a dhéanamh. Dé Domhnaigh seo caite, cuireadh tús oifigiúil le ceiliúradh cheol agus chultúr na hÉireann i lár Bhéal Feirste, agus baineadh triail as uaireanta foscailte breise do shiopaí. Rithfidh Fleadh na hÉireann go dtí an Domhnach 9 Lúnasa, le breis agus 200 imeacht agus 180 comórtas ceoil ag ionaid éagsúla, tithe tábhairne agus ar na sráideanna. Meastar gur tháinig 170,000 cuairteoir chuig lár na cathrach Dé Domhnaigh agus 165,000 Dé Luain, agus táthar ag súil go sárófar an réamh-mheas roimh ré de 800,000 cuairteoir. Seo í an chéad bhliain inar tharla an fhéile cheoil bhliantúil i mBéal Feirste agus an darna huair a raibh sí lonnaithe i dTuaisceart Éireann, tar éis di a bheith i nDoire in 2013. Fógraíodh an t-imeacht i mbliana mar an t-imeacht ina bhfuil an éagsúlacht chultúrtha is fearr i stair na féile, le rannpháirtíocht trasphobail agus ceiliúradh traidisiún um Tuaisceart Éireann agus níos faide i gcéin. *Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAISbailchríoch - finishing touchesloingeas - shippingionsaí sá - stabbing attackgortuithe nár chur i mbaol a mbáis iad - non life-threatening injuriesréamh-mheas - projectionrannpháirtíocht trasphobail - cross-community participation
Beidh deis ag daoine óga faoi chúram fud fad na hÉireann leas a bhaint as na buntáistí a bhaineann le cúrsaí Gaeltachta trí scéim náisiúnta úr urraíochta ar sheol Tusla Fostering inné.
Gather up your packs and lets hit the Highland Road. It's the Irish & Celtic Music Podcast #768. - - Subscribe now at CelticMusicPodcast.com! Mary - Grace Autumn Lee, Open The Door For Three, Almost Seamus, Juha Rossi, Avourneen, Rogue Diplomats, TJ Hull and Amanda Caretta - Hull, The Bilge Pumps, Gwendolyn Snowdon & Cathinca, Release the Craicen, Medusa's Wake, Bang on the Ear, Pressgang Mutiny, Maggie MacInnes GET CELTIC MUSIC NEWS IN YOUR INBOX The Celtic Music Magazine is a quick and easy way to plug yourself into more great Celtic culture. Enjoy seven weekly news items with what's happening with Celtic music and culture online. Subscribe now and get 34 Celtic MP3s for Free. VOTE IN THE CELTIC TOP 20 FOR 2026 This is our way of finding the best songs and artists each year. You can vote for as many songs and tunes that inspire you in each episode. Your vote helps me create this year's Best Celtic music episode. You have just three weeks to vote this year. Vote Now! THIS WEEK IN CELTIC MUSIC 0:02 - Intro: James Stovehouse 0:08 - Mary - Grace Autumn Lee "Helen Burns': Black Pat's/Over the Moor to Maggie's (Reels)" from Eyre 4:52 - WELCOME 6:21 - Open The Door For Three "Farewell, Lovely Mary/The Lizzes" from A Prosperous Gale 11:11 - Almost Seamus "Old First Ward" from Almost Seamus 14:28 - Juha Rossi "Miss MacDermott (Princess Royal)" from O'Carolan Tunes on Mandolin 17:07 - Avourneen "Stony Steps" from Way Stations 22:00 - FEEDBACK 25:18 - Rogue Diplomats "Mary Mac / Drunken Sailor" from Whiskey Picnic 28:30 - TJ Hull and Amanda Caretta - Hull "The Bunch of Keys" from Tippy Taps 32:31 - The Bilge Pumps "Old Salt" from Greatest Hits, Vols I - VII 36:57 - Gwendolyn Snowdon & Cathinca "Lyke - Wake Dirge" from Fabula Feminae - EP 41:49 - THANKS 43:38 - Release the Craicen "Ode to Our Lost Fiddler / St. Anne's Reel" from Live! Songs on a Boat 48:04 - Medusa's Wake "Irish Sky" from Rascals and Rogues 52:23 - Bang on the Ear "The Black Tar Fiddle Set" from Highland Road 56:22 - Pressgang Mutiny "TEU" from Departure 1:01:15 - CLOSING 1:02:07 - Maggie MacInnes "Toiseach na Tràghad" from Uiseagan Bharraigh 1:06:23 - CREDITS Support for this program comes from Dr. Annie Lorkowski of Centennial Animal Hospital in Corona, California. Support for this program comes from John Sharkey White, II. Support for this program comes from International speaker, Joseph Dumond, teaching the ancient roots of the Gaelic people. Learn more about their origins at Sightedmoon.com Support for this program comes from Cascadia Cross Border Law Group, Creating Transparent Borders for more than twenty five years, serving Alaska and the world. Find out more at www.CascadiaLawAlaska.com Support for this program comes from Hank Woodward. The Irish & Celtic Music Podcast was produced by Marc Gunn, The Celtfather and our Patrons on Patreon. The show was edited by Mitchell Petersen with Graphics by Miranda Nelson Designs. Visit our website to follow the show. You'll find links to all of the artists played in this episode. Todd Wiley is the editor of the Celtic Music Magazine. Subscribe to get 34 Celtic MP3s for Free. Plus, you'll get 7 weekly news items about what's happening with Celtic music and culture online. Best of all, you will connect with your Celtic heritage. Please tell one friend about this podcast. Word of mouth is the absolute best way to support any creative endeavor. Finally, remember: plastic isn't just a waste problem, it's a climate problem. Most plastic is made from oil and gas, and producing it releases greenhouse gases at every step. This July, take part in Plastic Free July. Swap single use plastics for reusable bags, bottles, and containers. Solar and wind are now the cheapest power sources in history. Cutting plastic is another way to shrink demand for the fossil fuels behind it. Reduce your waste this month, one choice at a time. Promote Celtic culture through music at http://celticmusicpodcast.com/. WELCOME THE IRISH & CELTIC MUSIC PODCAST * Helping you celebrate Celtic culture through music. I am Marc Gunn. I'm a Celtic musician and also host of Pub Songs & Stories, where I share stories behind my songs and those of other Celtic and folk musicians. This podcast is for fans of all kinds of Celtic music. We are here to build a diverse Celtic community and help the incredible artists who so generously share their music with you. If you hear music you love, please email the artists to let them know you heard them on the Irish & Celtic Music Podcast. As with all things, it is important to support our community, whether that is local or in a small niche we love like "Celtic music". Skip the big corporate businesses and bands. Instead, spend your money where it will make a difference. You can do that with each of the artists on today's show OR your favorite artists. Buy a CD, Album Pin, Shirt, Digital Download, or join their community on Patreon. You can find a link to all of the artists in the shownotes, along with show times, when you visit our website at celticmusicpodcast.com. ALBUM PINS ARE CHANGING THE WAY WE HEAR CELTIC MUSIC Looking for a fresh way to support the music you love? Meet the Album Pin. Album Pins are lapel pins themed to a specific album — and each one comes with a digital download. Wear your music. All of my latest pins are wood - burned and locally produced, which means a smaller footprint and a one - of - a - kind feel you won't find anywhere else. Pick yours up at magerecords.com THANK YOU PATRONS OF THE PODCAST! Because of generous patrons like you, the Irish & Celtic Music Podcast releases new episodes nearly every single week, including this one. Your support doesn't just fund the show, it fuels a movement. It helps us share the magic of Celtic music with thousands of new listeners and grow a global community of music lovers Your contributions pay for everything behind the scenes. Audio engineering. Stunning graphics. Weekly issues of the Celtic Music Magazine. Show promotion. And most importantly, buying the music we feature from indie Celtic artists like the ones you heard today. And if you're not yet a patron? You're missing out! Patrons get: Early access to episodes Music - only editions Free MP3 downloads Exclusive stories and artist interviews A vote in the Celtic Top 20 All of this lives over at SongHenge.com. HERE IS YOUR THREE STEP PLAN TO SUPPORT THE PODCAST Go to our Patreon page. Decide how much you want to pledge every month, $4, $12, $30. Keep listening to the Irish & Celtic Music Podcast to celebrate Celtic culture through music. You can become a generous Patron of the Podcast on Patreon at SongHenge.com. TRAVEL WITH CELTIC INVASION VACATIONS Every year, I take a small group of Celtic music fans on the relaxing adventure of a lifetime. We don't see everything. Instead, we stay in one area. We get to know the region through its culture, history, and legends. You can join us with an auditory and visual adventure through podcasts and videos. Learn more about the Celtic Invasion of Hiking the Isle of Skye in 2027 at http://celticinvasion.com/ #celticmusic #irishmusic #celticmusicpodcast I WANT YOUR FEEDBACK What are you doing today while listening to the podcast? Send me a photo. If you're in a Celtic band, send me an audio recording of you performing live. Just audio. I'll use it in a podcast episode later this year. Email me at follow@bestcelticmusic. Isobel McMahon messaged on Patreon: "I appreciate this clear statement on AI." Jordan Reeder sent a photo: "Hi, just wanted to show what I was doing while enjoying the awesome music on the podcast… one of these days I'd love to submit some of my music. Maybe after I chop my way through this pile of firewood! Alex Meyers emailed from Toronto: "Politically neutral Irish music does not exist. Hi Marc, I started listening to the podcast seven years ago as I took my newborn son for long walks with wireless speakers perched on his stroller so he could listen too. Now with two boys we frequently listen while we have breakfast. In a recent episode you responded to yet another listener who told you to stick to music and leave the politics alone. I am always impressed by how resolute you are in the face of these cynics, you never try to soften the message of peace, compassion, and inclusion. Also, I've always found it hilariously ironic that someone would say "leave out the politics" about IRISH music, 1/3 of all Irish songs are about oppression and kicking out the British. Have these people never listened to The Wolfe Tones or The Cranberries? Speaking of which, I highly recommend you check out the Irish rap group Kneecap. They perform in Irish/Gaeilge and English and deserve massive credit for popularizing Gaeilge. They are firmly on the side of the oppressed from Ireland to Palestine and their latest album is "Fenian", which should tell you something about their politics. Keep up the great work!"