De onbekende Cruijff

Op het WK van 2014 wisselt bondscoach van Oranje Louis van Gaal een minuut vóór het einde van de verlenging van de kwartfinale Nederland - Costa Rica (0-0) zijn keeper. Jasper Cillessen maakt plaats voor Tim Krul. Een wissel die geschiedenis schrijft. Krul pakt de penalty's van Bryan Ruiz en Michael Umaña en loodst Nederland naar de halve finale. Het verhaal achter deze keeperswissel met onder anderen Louis van Gaal, zijn assistent Danny Blind, keeperstrainer Frans Hoek, keepers Tim Krul en Michel Vorm, Bryan Ruiz, Michael Umaña, bondscoach van Costa Rica Jorge Luis Pinto en Gyuri Vergouw (Professor Penalty).

Journalisten die bij spelers op de kamer komen, spelers die 's nachts stiekem het hotel ontvluchten om wat te gaan drinken in Orlando, extreme hitte, alligators op de golfbaan. Een verslaggever die meereist in het vliegtuig van Oranje en een opmerking maakt over een bom aan boord, met grote gevolgen. Een teamgenoot die vals speelt bij het kaarten. Een brutale verslaggever die de spits van Oranje honderd dollar biedt per gemaakt doelpunt. En dat direct op het veld, na de wedstrijd, betaalt.  In WK '94: En er moest ook nog gevoetbald worden... maakt Andere Tijden Sport een bijzondere reconstructie van wat er allemaal gebeurde rondom het Nederlands elftal op het WK van 1994.  Als Oranje vertrekt voor het WK in de U.S.A., reist de Nederlandse sportpers mee. In hetzelfde vliegtuig, stiekem in het spelershotel en zelfs op het veld tijdens de wedstrijd. Met grote gevolgen: het vliegtuig met het Nederlands elftal moet een voorzorgslanding maken op een militair vliegveld omdat een journalist onwel is geworden. Later in het toernooi moet de FBI eraan te pas komen na een opmerking van een verslaggever vlak voor vertrek naar Dallas dat er een bom aan boord is. Gevolg: enorme vertraging en een gemiste training. Oranje, KNVB-officials en de Nederlandse sportpers staan urenlang in de felle zon buiten op de startbaan.  In Andere Tijden Sport kijken oud-journalisten Lex Muller, Harry Vermeegen, Leo Driessen en Hugo Borst, en ook oud-spelers Ronald de Boer en Stan Valckx terug op het toernooi. Bondscoach Ronald Koeman -destijds aanvoerder- kijkt naar de beelden en beantwoordt de vraag of hij in zijn huidige functie zou toelaten wat er toen gebeurde. 

‘Het zegt me niks, helaas.' Cody Gakpo had geen idee toen de verslaggever na de wedstrijd Malta-Nederland in oktober vorig jaar de naam ‘Rob Rensenbrink' noemde, die net als Cody twee penalty's had raak geschoten in één wedstrijd. Dat was op het WK van 1978. Er zijn er meer die ‘het slangenmens' Rob Rensenbrink niet kennen, niet weten hoe goed hij was. Misschien begrijpelijk, want zijn topjaren speelden zich af in België. In de jaren zeventig van de vorige eeuw toen we in Nederland - tenzij je in Zuid-Nederland woonde -  de Belgische tv niet konden ontvangen. En als we hem zagen was dat in de schaduw van Cruijff. In Oranje. Dienend. Op het WK van 1978 liet hij - zonder Cruijff in Oranje - zijn klasse zien. In aanloop naar het WK maakt Andere Tijden Sport voor de Cody Gakpo's in deze wereld een monument voor Rensenbrink en toont zijn klasse met onbekend beeld van wervelende acties uit België. Met verhalen van fans en van oud-ploeggenoten als Jan Mulder, Arie Haan en Ruud Krol. Rob Rensenbrink was meer dan de man van de bal op de paal tijdens de WK-finale van 1978. Rensenbrinks kinderen Kim en Dennis vertellen over hun vader, over wie hij werkelijk was en over de stress waar hij last van had tijdens zijn carrière.

In 1989 beleeft Ajax een rampjaar. Het is het jaar van het beruchte staafincident. Ajax–Austria Wien, in het oude, knusse stadion De Meer. Een staaf vanaf de F-side. Een keeper die neervalt. Een wedstrijd die wordt gestaakt. Straf, schande, Europese uitsluiting. Andere Tijden Sport gaat terug naar deze avond, die grote gevolgen had voor Ajax, en spreekt met de staafgooier, destijds 17 jaar. Hij wil niet in beeld, maar hij wil wel vertellen hoe het zover kwam. Ronald Pieloor, medeoprichter van de F-side, stond er vlakbij en herinnert zich hoe het die avond in september helemaal misging. Ook toenmalig Ajax-voorzitter Michael van Praag en perschef David Endt komen aan het woord. Freek de Jonge was bij deze wedstrijd stadionspeaker en zijn opmerking ‘er is telefoon voor meneer Waldheim, of hij meneer Wiesenthal wil bellen' leidt tot een strafverzwaring voor Ajax. De keeper van Austria Wien, Franz Wohlfahrt, spreekt voor het eerst op de Nederlandse televisie over het incident waarbij hij door de staaf op de grond viel. En hoe kijkt Freek de Jonge terug op zijn rol? Andere Tijden Sport zocht hem op. De uitslag van de wedstrijd wordt omgezet in een reglementaire 0-3 voor Austria Wien. Ajax wordt een jaar uitgesloten van Europees voetbal en moet bij een volgende deelname aan Europees voetbal drie thuiswedstrijden op minimaal 100 km afstand van Amsterdam spelen. Het rampjaar wordt gevolgd door ongekende successen, want in de jaren negentig viert Ajax triomf na triomf. En de bouw van de Amsterdam ArenA, nu Johan Cruijff ArenA, komt door de gebeurtenissen in 1989 in een stroomversnelling.

In 1996 stelt de KNSB voor het eerst een niet-Nederlandse schaatscoach aan: de Amerikaan Peter Mueller. Die zet de Nederlandse schaatswereld op zijn kop met zijn vernieuwende benadering van de sport, waarin keihard trainen, explosiviteit en zelfvertrouwen sleutelwoorden zijn. Mueller is een kampioenenmaker, maar na een aantal jaren lijkt het kunstje uitgewerkt. Na de eerste successen volgen mindere prestaties of raken schaatsers overtraind. Gesproken wordt over het Peter Mueller-effect. Maar klopt dat? En wat is dat dan? We gaan op zoek naar het antwoord met onder anderen Erben Wennemars, Gianni Romme, Marianne Timmer en Mueller zelf.  

In 1996 stelt de KNSB voor het eerst een niet-Nederlandse schaatscoach aan: de Amerikaan Peter Mueller. Die zet de Nederlandse schaatswereld op zijn kop met zijn vernieuwende benadering van de sport, waarin keihard trainen, explosiviteit en zelfvertrouwen sleutelwoorden zijn. Mueller is een kampioenenmaker, maar na een aantal jaren lijkt het kunstje uitgewerkt. Na de eerste successen volgen mindere prestaties of raken schaatsers overtraind. Gesproken wordt over het Peter Mueller-effect. Maar klopt dat? En wat is dat dan? We gaan op zoek naar het antwoord met onder anderen Erben Wennemars, Gianni Romme, Marianne Timmer en Mueller zelf.  

Lieke Martens had een droom die niet bestond. Profvoetballer worden, dat konden meisjes niet. Toch ging ze voetballen. Met de jongens, in veel te grote shirts. Ze zette door; speelde voor een grijpstuiver in de Eredivisie Vrouwen en vocht tegen heimwee in België, Duitsland en Zweden. Alles om beter te worden. In 2017 gebeurde er iets wat groter was dan het spelletje zelf. Nederland raakte op het EK in eigen land in de ban van de Oranjevrouwen met tienduizenden supporters op de tribune en miljoenen voor het scherm. Lieke was de ster, misschien wel tegen wil en dank.  Marcel Goedhart schuift aan met Steven van der Gaag en Rivkah op het Veld. Wat maakte Lieke nou zo'n bijzondere voetballer? Jeroen Stekelenburg spreekt de drie makers over de opkomst van Lieke Martens. 

In 2005 organiseert Nederland voor het eerst een jeugd WK. Het wordt een groot voetbalfeest. De stadions zitten vol en de fans zien een Argentijns wonderkind in wording. Lionel Messi, net 18, wordt wereldkampioen en is de beste speler van het WK. In Andere Tijden Sport een terugblik op dit zomerse toernooi. Waar de sterren van nu nog heel benaderbaar zijn. De grootste talenten uit 24 landen zijn te zien op de Nederlandse velden. Nederland heeft ook een ster. Quincy Owusu Abeyie is dé speler van het Oranje van Foppe de Haan. Hoe het Messi is vergaan is algemeen bekend, maar waar is Quincy nu? Kees Jongkind en Jip van den Berg schuiven aan bij Jeroen om die vraag te beantwoorden. Zij en Karel Henk Maass stellen deze aflevering de vraag waarom haalt de een wel de top en de ander niet? 

Zondag 15 juni start weer een nieuwe reeks van Andere Tijden Sport, het sportgeschiedenisprogramma van NOS en NTR. Dat betekend dat we ook weer een nieuwe aflevering hebben van onze podcast!  In 2011 schrijft het Nederlandse honkbalteam sportgeschiedenis door in Panama de wereldtitel te veroveren. In een zinderende finale verslaat het de grootmacht en 25-voudig wereldkampioen Cuba. Het is de bekroning van een proces dat tien jaar eerder in gang is gezet door Robert Eenhoorn. De oud-speler van de New York Yankees legt de basis voor een nieuwe koers. Nederland wordt met vallen en opstaan beter, maar als Brian Farley in 2010 begint als bondscoach, groeit het team uit tot een hechte eenheid. De selectie bestaat uit een bijzondere mix van spelers uit Nederland en de Antillen. Het brengt succes én saamhorigheid. Voor hun prestatie worden alle teamleden benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. Zo krijgt het honkbalgoud een Koninklijk tintje. Makers Bernard Krikke en Bobby Gehring schuiven aan bij Jeroen Stekelenburg om de aflevering te bespreken. 

Paul Haarhuis en Jacco Eltingh vormden samen het beste Nederlandse tennisdubbel aller tijden. Op 4 juli 1998 staan ze in de finale van Wimbledon tegen hun Australische aartsrivalen ‘the Woodies'. Als de Nederlanders winnen, zijn ze het eerste dubbel ooit met een Career Slam, winst tijdens elk van de vier Grand Slams. Het is hun laatste kans, want Jacco Eltingh gaat stoppen. Paul Haarhuis begint slecht aan de finale en lijkt niet bij de les. Maar ineens is daar de ommekeer.  Jeroen gaat in gesprek met Kees Jongkind en Jip van den Berg makers van Andere Tijden Sport. Hoe kwamen ze bij dit verhaal en wat heeft Dennis Bergkamp hiermee te maken? 

Op de sterfdag van Johan Cruijff (maandag 24 maart) onthult Andere Tijden Sport, de vondst van nieuwe kleurenbeelden van Cruijff. Tussen 1963 en 1973 filmt Amsterdammer Louis van Schoonhoven met zijn 8 mm filmcamera Cruijff en Ajax, in een tijd waarin lang niet alles werd vastgelegd en tv-beelden nog zwart-wit waren. Maar hoe kan het dat deze beelden al die jaren ongezien zijn gebleven? Jeroen gaat in gesprek met Frits Van Rijn de ontdekker van de filmpjes, redacteur Steven van der Gaag en reggiesseur Marcel Goedhart.  Andere Tijden Sport Gek van Cruijff is op 24 maart om 20:30 op NPO 1

In deze aflevering spreekt Jeroen Stekelenburg met de makers van Jan Ykema -Handgranaat. Regisseur Bernard Krikke en researcher Wiep Idzenga vertellen over hun fascinatie voor het sprintfenomeen Ykema. Een stuiterbal op en buiten de schaatsbaan. Een schaatser die met vallen en opstaan de juiste schaatstechniek onder de knie kreeg. Met dank aan trainer Henk Gemser. En iemand die na zijn schaatsloopbaan bijna ten onder ging.

Presentator Jeroen Stekelenburg interviewt in deze Sportcast de makers van Andere Tijden Sport. De luisteraar krijgt extra informatie bij de tv aflevering en een kijkje achter de schermen De afleveringen van Andere Tijden Sport zijn te zien op NPO 1  22 februari: Jan Ykema Handgranaat 24 maart: Gek van Cruijff 19 april: Haarhuis en Eltingh Dubbel Dwars!

Tom staat stil bij zijn eigen ervaringen en ontmoetingen met Johan Cruijff. Ze werkten een aantal jaren samen bij de NOS, waar Cruijff rondom voetbalwedstrijden van de Champions League en het Nederlands Elftal analyseerde. Tom maakte hem dan ook mee achter de schermen, en leerde Cruijff op die manier van heel dichtbij en persoonlijk kennen. Credits Podcast De Onbekende Cruijff. Van de makers van Andere Tijden Sport (NOS/NTR) Makers: Monique Tesselaar, Kees Jongkind, Eline de Zeeuw, Steven van der Gaag, Maaike van den Broek, Dirk Jan Roeleven, Guido van Gorp, Jeroen Stekelenburg. Eindredactie: Marion Oskamp en Simon Heijmans Eindredacteuren Andere Tijden Sport: Jurgen Leurdijk en Marcel Goedhart Montage: Bengt Kropmans Muziek en eindmixage: Arno Peeters Productie: Taco Lindenkamp  

Het had in 1971 weinig gescheeld of Johan Cruijff had toen al voor Feyenoord gespeeld en niet pas in 1983. Hij maakte Feyenoord in 1984 landskampioen, maar de club wilde Cruijff eigenlijk al tien jaar eerder naar Rotterdam halen. Wat had het Belgische Waregem daarmee te maken? Credits Podcast De Onbekende Cruijff. Van de makers van Andere Tijden Sport (NOS/NTR) Makers: Monique Tesselaar, Kees Jongkind, Eline de Zeeuw, Steven van der Gaag, Maaike van den Broek, Dirk Jan Roeleven, Guido van Gorp, Jeroen Stekelenburg. Eindredactie: Marion Oskamp en Simon Heijmans Eindredacteuren Andere Tijden Sport: Jurgen Leurdijk en Marcel Goedhart Montage: Bengt Kropmans Muziek en eindmixage: Arno Peeters Productie: Taco Lindenkamp

In 1977 werden Cruijff en zijn familie slachtoffer van een brute, gewapende overval in Barcelona. De overvaller had de aanslag minutieus gepland. Welke gevolgen had deze traumatische ervaring voor Cruijff, zijn gezin en zijn voetbalcarrière? Was dit de reden dat Johan bedankte voor het WK in 1978? Credits Podcast De Onbekende Cruijff. Van de makers van Andere Tijden Sport (NOS/NTR) Makers: Monique Tesselaar, Kees Jongkind, Eline de Zeeuw, Steven van der Gaag, Maaike van den Broek, Dirk Jan Roeleven, Guido van Gorp, Jeroen Stekelenburg. Eindredactie: Marion Oskamp en Simon Heijmans Eindredacteuren Andere Tijden Sport: Jurgen Leurdijk en Marcel Goedhart Montage: Bengt Kropmans Muziek en eindmixage: Arno Peeters Productie: Taco Lindenkamp

Wat klopt er van het beeld dat mensen hebben van Johan Cruijff? Was hij, zoals sommigen beweren, een zakenman die vooral op geld uit was of toch vooral een weldoener, via de Stichting die zijn naam draagt?   Credits Podcast De Onbekende Cruijff. Van de makers van Andere Tijden Sport (NOS/NTR) Makers: Monique Tesselaar, Kees Jongkind, Eline de Zeeuw, Steven van der Gaag, Maaike van den Broek, Dirk Jan Roeleven, Guido van Gorp, Jeroen Stekelenburg. Eindredactie: Marion Oskamp en Simon Heijmans Eindredacteuren Andere Tijden Sport: Jurgen Leurdijk en Marcel Goedhart Montage: Bengt Kropmans Muziek en eindmixage: Arno Peeters Productie: Taco Lindenkamp

Hoe ontstond de fluwelen revolutie bij Ajax nu echt? Precies vijf jaar voor zijn overlijden, op 24 maart 2011, reed Johan Cruijff onder de slagboom door van het stadion dat later zijn naam zou dragen. Een paar uur later was de revolutie in volle hevigheid ontketend.  Credits Podcast De Onbekende Cruijff. Van de makers van Andere Tijden Sport (NOS/NTR) Makers: Monique Tesselaar, Kees Jongkind, Eline de Zeeuw, Steven van der Gaag, Maaike van den Broek, Dirk Jan Roeleven, Guido van Gorp, Jeroen Stekelenburg. Eindredactie: Marion Oskamp en Simon Heijmans Eindredacteuren Andere Tijden Sport: Jurgen Leurdijk en Marcel Goedhart Montage: Bengt Kropmans Muziek en eindmixage: Arno Peeters Productie: Taco Lindenkamp

25 april 2022 is de 75e geboortedag van het fenomeen Johan Cruijff. Een man met vele kwaliteiten en vele gezichten. Maar weinig bleef onbekend in zijn leven. Of toch niet? In de vierdelige podcast De Onbekende Cruijff brengen de makers van Andere Tijden Sport een aantal minder bekende kanten uit het leven en de voetbalcarrière van Cruijff voor het voetlicht.  Wat gebeurde er bijvoorbeeld tijdens de overval op de familie Cruijff in Barcelona in de jaren zeventig? En hoe zat het met het uitstapje van Cruijff naar Feyenoord? In de andere afleveringen hoor je of Cruijff een weldoener was of juist een op geld beluste man. En kom je te weten wat er precies gebeurde achter de slagboom van de Arena op 24 maart 2011, toen de zogenaamde "fluwelen revolutie" bij Ajax ontplofte. Deze bewuste dag zette de toon voor een jarenlange strijd om de macht bij Ajax.