Podcasts about geschiedenis

Het was schokkend nieuws deze week: Vier mannen zijn aangehouden in een groot onderzoek naar het drogeren en seksueel misbruiken van vrouwen.   Reden voor ons om de documentaire te herhalen die Christianne Alvarado maakte over de begintijd van de ‘Blijf van m'n lijfhuizen.' De opvanghuizen voor mishandelde vrouwen ontstonden in een tijd waarin geweld tegen vrouwen absoluut niet serieus werd genomen, zelfs niet door hulpverleners. Sinds die tijd is er veel veranderd, maar het probleem is allesbehalve verdwenen.  Het interview met Noor van Crevel uit het archief van Atria is gedaan door Josien Pieterse. Met dank aan Flora Vallenduuk van Atria, archief voor vrouwengeschiedenis, en Renée Römkens, emeritus hoogleraar gender-gerelateerd geweld. 

Op het WK van 2014 wisselt bondscoach van Oranje Louis van Gaal een minuut vóór het einde van de verlenging van de kwartfinale Nederland - Costa Rica (0-0) zijn keeper. Jasper Cillessen maakt plaats voor Tim Krul. Een wissel die geschiedenis schrijft. Krul pakt de penalty's van Bryan Ruiz en Michael Umaña en loodst Nederland naar de halve finale. Het verhaal achter deze keeperswissel met onder anderen Louis van Gaal, zijn assistent Danny Blind, keeperstrainer Frans Hoek, keepers Tim Krul en Michel Vorm, Bryan Ruiz, Michael Umaña, bondscoach van Costa Rica Jorge Luis Pinto en Gyuri Vergouw (Professor Penalty).

Jacob Bergsma en Nico Rienks schoven aan in een ALLsportsradio special. Wat maakt de Olympische Spelen zo bijzonder voor Nederland? Zijn het de gouden medailles, de iconische sporters of juist de verhalen die vaak buiten beeld blijven? In deze ALLsportsradio special duiken we in 130 jaar Nederlandse olympische geschiedenis aan de hand van het indrukwekkende boek 'Olympisch Oranje'. Robert Denneman ontving auteur Jacob Bergsma en olympisch roeilegende Nico Rienks. Bergsma schreef met 'Olympisch Oranje' het meest complete overzicht ooit van Nederlandse olympische prestaties. Het boek telt 768 pagina's, bijna 700 unieke foto's en beschrijft niet alleen alle Nederlandse olympiërs, maar ook coaches, reserves, juryleden, paarden en andere bijzondere hoofdrolspelers uit de olympische geschiedenis. Nico Rienks beleefde die geschiedenis van dichtbij als vijfvoudig olympiër en tweevoudig olympisch kampioen roeien. Na de uitzending is het interview ook als podcast terug te luisteren via www.allsportsradio.nl en alle bekende podcast platforms (onder meer Spotify en Apple Podcasts).

DE WAKERS AAN DE MAASIn de eerste aflevering van Alternatieve Feiten: Wat als de Belgische Revolutie mislukt was? kon je meemaken hoe ik via een obscuur programma in een parallelle wereld terechtkwam, waar koning Willem-Alexander II die dag officieel de nieuwe federale regeringszetel in Brussel opende. Het gebouw met de naam Noordzeepoort, moest symbool staan voor de eenheid van onze natie, van Groningen tot Aarlen. Het Ministerie van Taalharmonie en Regionale Gevoeligheden maakt die dag ook de nieuwe Taalharmonie-index bekend, en eindelijk was er goed nieuws voor de boeren: na weken van onderhandelen werd eindelijk een akkoord bereikt over de exportverhouding tussen Gouda en Orval. Maar hoe verliep de Eerste Wereldoorlog dan, als daar een groot en sterk Noordzeerijk in de weg lag voor een Duits offensief? En als die Grote Oorlog niet eindigde op het trauma van Versailles, is het dan mogelijk dat ene Adolf Hitler tot een voetnoot in de geschiedenis zou worden gereduceerd?In deze tweede aflevering buigen we ons vooral over de gevolgen voor de Grote Oorlog. Hoe het nazisme daardoor geen kans kreeg om een factor van belang te worden, lees je in het ebook waarin het hele verhaal verteld wordt: Alternatieve Feiten: Wat als de Belgische Revolutie mislukt was? Hier vind je de eerste aflevering van Wat als de Belgische Revolutie mislukt was?Deze tweede aflevering werd net als de eerste gemaakt door Patrick Bernauw (script & stem), Antoine Derksen (stem & sound design) en Casper Derksen (stem). Geluidseffecten: freesound.orgMuziek:Wilhelmus: NPO Klassiek, voor een special rondom Koningsdag maakte Jasper Iturrospe een vrij spel op het Wilhelmus.Nieuwsfilller: BBC News 2024Adobefreestockaudio.com La Revolution Le Temps du ChangementsBecome a supporter of this podcast: https://www.spreaker.com/podcast/mysterieus-belgie--5917929/support.Mysterieus België is een podcast van de Vlaamse auteur Patrick Bernauw. Zijn werk is verkrijgbaar in iedere plaatselijke en online boekhandel, o.a. bij Bol of Standaard Boekhandel. Zijn meest recente boeken: BeeldSpraak https://www.bernauw.com/p/beeldspraak-gecartoniseerde-collages.htmlGroetjes uit de Vierde Dimensie https://www.bernauw.com/p/maf.htmlThis episode includes AI-generated content.

In de vorige aflevering is het verhaal van de opkomst, gloriedagen en ondergang van de Barbarijse zeerovers besproken. Daarin is ook verteld over Europeanen die als kaper actief waren vanuit bijvoorbeeld Tunis en Algiers. In deze aflevering zullen een aantal van deze kapers centraal staan, waarbij zal worden besproken waarom zij als als kaper actief werden, hoe hun carrière als kaper verliep en hoe in hun thuislanden over hen gedacht werd. Vragen, opmerkingen, suggesties, tips of tops? Mail geschiedenismetsjaak@outlook.com, of stuur een DM via instagram of facebook.Geschiedenis met Sjaak steunen? Dat kan geheel vrijblijvend via fooienpod!

Deze week is het weer een trip down Memory Lane. Alleen deze keer niet langs die van Steef, Sean of Juul maar of the whole wide world. Geschiedenis begrijp je. Want wat is de favoriete historische van deze drie. Verder heeft er iemand last van aarsmaden, what the hell dat ook mag wezen en Steef heeft Hermès maar dan uit Bali. Seems legit.

Halverwege de negentiende eeuw arriveerden de eerste Chinese contractarbeiders in Suriname. Hun verhaal is verborgen in de marges van de koloniale geschiedenis. In gesprek over de Chinees-Surinaamse identiteit.Tussen 1853 en 1874 werden Chinese contractarbeiders geronseld om te komen werken op de Surinaamse plantages. Na de Tweede Wereldoorlog volgde een nieuwe migratiegolf, gedreven door politieke instabiliteit en economische nood in China.Vandaag zien we hoe deze gemeenschappen zich verweven hebben met de Surinaamse en Nederlandse identiteit, maar eigenlijk nog steeds weinig aandacht krijgen in wetenschappelijk onderzoek of het publieke debat. Van historie tot hedendaagse migratie: wat kunnen we leren van hun reis en hun bijdrage aan de samenleving?Melvin Chang heeft geneeskunde gestudeerd maar koos al gauw daarna voor een carrière als ondernemer. Bijna 30 jaar was hij eigenaar/directeur van restaurant Lung Fung, het eerste Surinaams-Chinese restaurant van Den Haag dat door zijn vader en opa was opgericht. Tegenwoordig houdt hij zich vooral bezig met de vastlegging van het Surinaams-Chinese erfgoed en is hij bestuurslid van het Collectief contractarbeid.Fresco Sam-Sin is filoloog en podcast- en radiomaker. Hij studeerde sinologie en mantsjoerologie in Leiden en Beijing en hij onderzoekt de verweven geschiedenis van China en Suriname binnen de context van het koloniale verleden. Daarnaast probeert hij via websites als thingsthattalk.net of kenki.nl om kennis een platform te geven. Bovendien is Fresco de vaste recensent van OVT, het geschiedenisprogramma van VPRO-radio.Carla Tjon heeft kunst- en cultuurwetenschappen gestudeerd aan de Erasmus Universiteit. Haar artistiek talent gebruikt ze vooral om de Surinaams-Chinese migratiegeschiedenis te laten zien. Bijvoorbeeld met haar initiatief voor de reizende tentoonstelling Snesie. En ook met haar boek 2 X 9 levens. Verder schreef ze ‘In van God verlaten oorden', uitgebracht in 2019 door Verhalenhuis Belvedère Rotterdam. Carla is lid van het Collectief Koloniaal Nu & Toen. Verder is ze Zakelijk directeur van het cultureel platform Perdu voor poëzie in Amsterdam.Dr. Paul Tjon Sie Fat heeft sinologie gestuurd aan Universiteit Leiden. Daarna promoveerde hij aan de Universiteit van Amsterdam op een proefschrift over de moderne Chinese migratie en identiteit in Suriname. Bovendien heeft hij publicaties op zijn naam over de relatie tussen de Chinese taal, de gemeenschapsorganisatie en identiteit van Chinese migranten in dat land of hoe mensen soms hun etnische achtergrond zichtbaar maken in de Surinaamse politiek. Stuart Kensenhuis is freelancejournalist, moderator en radiopresentator, met een fascinatie voor politiek en geschiedenis. Hij schrijft onder andere voor AD/Haagsche Courant en Tijdschrift voor Geschiedenis en presenteerde een 20-delige podcastserie op Radio Stanvaste, over het koloniaal en slavernijverleden van Nederland. Verder is hij één van de auteurs van het boek ‘Het koloniaal en slavernijverleden van Gouda (2024, Streekarchief Midden-Holland). In samenwerking met De Balie presenteerde hij verschillende programma's over immigratie of het koloniaal en slavernijverleden.Programmamaker: Britt van RossumProgrammamaker en moderator: Stuart KensenhuisZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Oekraïne heeft het momentum omgebogen in de oorlog tegen Rusland, zag de Britse militair analist Jack Watling, die bijna maandelijks Oekraïne bezoekt. Watling is te gast in een speciale uitzending van Buitenlandse Zaken in het Vredespaleis, bij de Next Gen Veiligheidsconferentie van Instituut Clingendael. Hij legt (in het Engels) uit dat Europese regeringen nog altijd een overlevingsinstinct lijken te missen – en wat ze daaraan zouden moeten doen. Ook te gast is de Britse historica Anna Reid. Zij kijkt terug op de ongelooflijke transformatie die Oekraïne heeft doorgemaakt sinds zij in de jaren negentig correspondent was in Kyiv. De oorlog van Rusland tegen Oekraïne is ook een oorlog van president Vladimir Putin tegen de geschiedenis, vindt Reid, en kan niet los worden gezien van de breed gedeelde Russische minachting voor de Oekraïense taal en cultuur. In Historische Woorden berispt de Mexicaanse president Claudia Sheinbaum de VS voor clandestiene CIA-operaties op Mexicaans grondgebied. Casper Thomas en Rutger van der Hoeven zijn niet gerust op waar dit heen leidt. Redactie en regie: Gizelle Mijnlieff.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oekraïne heeft het momentum omgebogen in de oorlog tegen Rusland, zag de Britse militair analist Jack Watling, die bijna maandelijks Oekraïne bezoekt. Watling is te gast in een speciale uitzending van Buitenlandse Zaken in het Vredespaleis, bij de Next Gen Veiligheidsconferentie van Instituut Clingendael. Hij legt (in het Engels) uit dat Europese regeringen nog altijd een overlevingsinstinct lijken te missen – en wat ze daaraan zouden moeten doen. Ook te gast is de Britse historica Anna Reid. Zij kijkt terug op de ongelooflijke transformatie die Oekraïne heeft doorgemaakt sinds zij in de jaren negentig correspondent was in Kyiv. De oorlog van Rusland tegen Oekraïne is ook een oorlog van president Vladimir Putin tegen de geschiedenis, vindt Reid, en kan niet los worden gezien van de breed gedeelde Russische minachting voor de Oekraïense taal en cultuur. In Historische Woorden berispt de Mexicaanse president Claudia Sheinbaum de VS voor clandestiene CIA-operaties op Mexicaans grondgebied. Casper Thomas en Rutger van der Hoeven zijn niet gerust op waar dit heen leidt. Redactie en regie: Gizelle Mijnlieff.See omnystudio.com/listener for privacy information.

At school, work, council offices or sporting events, you might see a red, black and yellow flag flying beside the Australian national flag. This is the Aboriginal flag, representing the Aboriginal people of Australia and their connection to land, community and stories. - Op school, op het werk, bij gemeentekantoren of tijdens sportevenementen zie je misschien een rode, zwarte en gele vlag naast de Australische nationale vlag wapperen. Dit is de Aboriginalvlag, die de Aboriginalvolkeren van Australië vertegenwoordigt en hun verbondenheid met land, gemeenschap en verhalen symboliseert.

Met vandaag: Eerste Kamer debateert over het migratiepact | Waarom worden Israëlische verkiezingen misschien vervroegd? | Waarom is de zoon van Spaanse modemagnaat opgepakt? |  Documentaire geeft inkijkje in de wereld achter de Amsterdamse Wallen | Presentatie: Coen Verbraak.   

We denken dat geschiedenis wordt gemaakt door schreeuwers bij asielprotesten, leiders, crises en verkiezingen. Maar de echte drijvende krachten zitten dieper: technologie, energie, urbanisatie en instituties die traag veranderen, maar alles bepalen.In deze aflevering laten we zien waarom we onze eigen tijd vaak verkeerd lezen. En waarom gebeurtenissen zoals de huidige protesten tegen asielzoekers vooral symptomen zijn van grotere verschuivingen in de samenleving en wereld.Voor de beste beleving, klik hier.

Zo lang als ze bestaan, houden de Verenigde Staten de gemoederen bezig van het buitenland. Al 250 jaar zijn ze een verslavende soap waar de wereld van smult, en die zichzelf alle grote prijzen van het genre waard vindt. Ze zijn een verslavende app met zorgvuldig uitgedachte algoritmes, die zelfs de grootste Amerika-haters aangehaakt houden. Maar bovenal zijn ze een extra crispy, double fried snack met extra kaas en een maple syrup glaze. Weinig verfijnd, slecht voor je hart, maar je blijft ervan eten. MSG voor de geest. Maar de laatste jaren zit er zand in de ketchup. Een bewust opgestoken middelvinger van de kok - Amerika smaakt ons niet meer. Hoe moeten we ons daarbij voelen? Om de saus heen eten of onze eigen tomaten telen? Hoe het ook zij, we nemen nog een hapje om het af te leren. We zetten nog een nieuwe aflevering op van de thriller die de Verenigde Staten van Amerika heet. Enjoy.

(01:24) Het is weer examentijd. Deze week zitten meer dan honderdduizend scholieren over hun centraal schriftelijke examen gebogen. Voor vwo-leerlingen met het vak geschiedenis hoort daar een flink blok over China bij. Examentrainer Ellie van Eijk bekeek de stof waarmee ze zich voorbereiden en sloeg alarm: er staan gewoon fouten in. Verkeerde data, fout gespelde plaatsnamen en soms zelfs informatie die ronduit niet klopt. Hoe kan dat? En wat zegt het over de manier waarop wij de Chinese geschiedenis onderwijzen?     Sinoloog, mantsjoeroloog en voormalig docent vakdidactiek in Leiden Fresco Sam-Sin vertelt meer, samen met koreanist en historicus Van Eijk, die de kwestie op LinkedIn aankaartte.    (19:06) Zeg Texel en je denkt aan schapen. Wie met de boot aankomt, ziet de ansichtkaart vrijwel meteen tot leven komen: witte ooien op groene dijken, lammetjes in de lentezon. Maar de Texelse schapenhouderij staat economisch op omvallen. Er zijn voor het eerst in de geschiedenis minder schapen dan mensen, en de schapenstand blijft maar dalen. Wat blijft er over van het imago van het eiland als de markt de eeuwenoude band tussen Texel en schaap lijkt te gaan breken?   We praten erover met schrijver en Texelaar Lodewijk Dros. (31:16) Van Slavoj Žižek tot Rutger Bregman tot Bart de Wever: de Italiaanse communist Antonio Gramsci wordt gretig aangehaald door politieke denkers. Terwijl hij zijn belangrijkste teksten zo'n 100 jaar geleden in gevangenschap schreef. Is dat omdat zijn tijd, van opkomend fascisme, politiek geweld en autoritaire leiders zo lijkt op de onze? En waarom dweept ook extreemrechts met hem? We vragen het Arthur Weststeijn, filosoof, historicus en intussen ‘s lands grootste Gramsci-kenner. Hij maakte een nieuwe vertaling en schreef een inleiding bij het nieuw verschenen Notities uit de gevangenis van Gramsci.    (43:44) Elke week bespreken we historische tips met afwisselend Nadia Bouras, Wim Berkelaar, Bart Funnekotter, Sanne Frequin, en Fresco Sam-Sin. Deze week is de beurt aan Nadia Bouras. Zij bespreekt twee boeken en een tentoonstelling:  De bezetting - Sanne Thierens  Het boek van de verdwijning - Ibtisam Azem (vert. Djûke Poppinga)  Kho Liang Ie – Mid-Century Modernist (https://www.stedelijk.nl/nl/tentoonstellingen/kho-liang-ie) - Stedelijk Museum Amsterdam  (55:47) Het kan op het eerste gezicht misschien een beetje een lugubere oproep lijken: afgelopen week riep genealogieplatform Geneanet mensen op om met Hemelvaart naar een begraafplaats te gaan en daar graven op de foto te zetten. Toch zit er een serieuze boodschap achter. Elk jaar verdwijnen er duizenden grafstenen door verval, ruiming en achterstallig onderhoud, en daarmee gaat ook vaak een tastbaar stuk familiegeschiedenis verloren.   Met het initiatief Red onze grafstenen probeert Geneanet dat verlies te beperken. Vrijwilligers leggen grafzerken en gedenktekens vast en uploaden die in een vrij toegankelijke databank. Inmiddels zijn er zo meer dan acht miljoen graven gedocumenteerd door ruim 32.000 mensen wereldwijd. Te gast is Angelo Verbrugge, vrijwilliger bij Geneanet.   (01:01:19) In de voormalig Nederlandse kolonie in Indië liepen veel machtsdynamieken door elkaar heen; de aanwezigheid van de VOC, verschillende geloofsovertuigingen en bijvoorbeeld de aanwezigheid van lokale heersers. Minder bekend is de cruciale rol die seks had in de kolonie.     Antropoloog Lizzy van Leeuwen nam seks als uitgangspunt om de wisselwerking tussen de overheersten en overheerser te beschrijven, wat resulteerde in haar nieuwe boek Indehoy! Geschiedenis van seks in Indië, 1602-1942.    (01:15:24) OVT Doc: Uit de pas, Het vrijgevochten leven van danseres Darja Collin (Deel 1)  Ze was vrijgevochten, gedreven, getalenteerd en van grote betekenis voor de dans: Darja Collin, de eerste Nederlandse danseres die internationaal doorbrak.    Programmamaker Katinka Baehr maakte samen met Arend Hulshof, die het boek Alleen in dans kon zij wonen over haar schreef, een tweedelige documentaire. Over haar avontuurlijke leven, haar dans en haar (korte en ongelukkige) huwelijk met schrijver, dichter en scheepsarts Slauerhoff. Vandaag deel één.    Meer info: https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-17-mei-2026  (https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-17-mei-2026)

Het is bijna zover de Pride maand, maar de strijd voor zichtbaarheid en acceptatie loopt al veel langer. Al ruim honderd jaar proberen homo-emancipatiebewegingen hun plek in de samenleving op te eisen. Niet alleen op straat of in de politiek, maar ook in de geschiedenisboeken. Maar waar begint de geschiedenis van de queer emancipatie eigenlijk? Die vraag blijkt minder vanzelfsprekend dan het lijkt. Volgens historicus Marijke Huisman veranderde het antwoord daarop door de jaren heen namelijk voortdurend. In haar nieuwe boek Queer geschiedenis van Nederland: de strijd om een eigen verleden onderzoekt ze hoe queer bewegingen hun eigen geschiedenis gebruikten om zichtbaarheid en erkenning af te dwingen. Rond 1900 grepen de eerste homobewegingen vaak terug op de oudheid. Activisten verwezen naar de oude Grieken en andere historische voorbeelden om te laten zien dat homoseksualiteit van alle tijden is. Het verleden werd gebruikt om te bewijzen dat queer zijn niet iets nieuws of onnatuurlijks was. Na verloop van tijd verschoof dat verhaal. Vooral na de Stonewall-rellen in New York in 1969 veranderde het collectieve startpunt van de queer emancipatiebeweging. Stonewall werd steeds vaker gezien als het moment waarop de beweging écht opstond. Daarmee verdween een groot deel van de oudere geschiedenis langzaam naar de achtergrond.  Te gast in de Nacht van NTR Wetenschap is historicus Marijke Huisman. Samen met presentator Renette Kwakkenbos spreekt ze over de manier waarop queer emancipatiebewegingen hun eigen verleden vormgaven en wat het betekent als een beweging steeds opnieuw bepaalt waar haar geschiedenis begint.

Premier Mark Rutte en koning Willem Alexander maakten eerder excuses voor het Nederlandse slavernijverleden. Maar hoe compleet is ons besef van dat verleden eigenlijk? Journalist Leendert van der Valk publiceert deze week zijn boek ‘Vergeten plekken, vergeten mensen: een atlas van het Nederlandse slavernijverleden’. Waar de historische focus vaak ligt op de Atlantische slavenhandel, verdiepte Van der Valk zich ook in de minder bekende slavernijgeschiedenis in het oosten. Via de individuele verhalen van tot slaaf gemaakten schetst hij een imposant beeld. Vooral de slavenhandel in de Aziatische koloniën blijkt veel groter te zijn geweest dan lang werd gedacht. Deze week verschijnt in De Groene een voorpublicatie: het verhaal van Leonora, slavin en concubine in Nederlands Indië. Kees van den Bosch gaat met Leendert van der Valk in gesprek over deze onderbelichte geschiedenis. Productie: Kees van den Bosch en Benjamin Senior Coronel.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Poetin is al een kwart eeuw aan de macht en krijgt Rusland steeds meer in zijn greep. Hij heeft de geschiedenis naar zijn hand gezet om zichzelf als redder van het ware Rusland te legitimeren, schrijven Beatrice de Graaf en Niels Drost in Poetins tsaristische droom. ‘Zijn ideologie is gevaarlijk en agressief, dat moeten we als Westen niet onderschatten,' aldus de auteurs. De familie Bourbon Parma was ooit machtig in heel Europa. Ze bracht koningen voort als Hendrik IV en Lodewijk XIV, maar ook een loser als de negentiende-eeuwse ‘oom Henri'. Jeroen Torenbeek tekende de familiegeschiedenis op in Bourbon Parma. Verhaal van een dynastie. ‘Het drama was dat de familie haar eigen ondergang niet kon begrijpen,' zegt recensent Pieter van Os. De bewering van het Nederlands-Amerikaanse ‘Cold Case Team' dat ze de verrader van Anne Frank had opgespoord, werd in 2022 al volledig onderuitgehaald door experts. Het verhaal berustte op een anoniem briefje aan Otto Frank met daarin een tip over de verrader. Onderzoeker Natasha Gerson schrijft in de nieuwe editie van Historisch Nieuwsblad dat ze de schrijver van dat briefje hoogstwaarschijnlijk heeft achterhaald. ‘Het flinterdun bewijs van toen, is nu nog dunner geworden,' aldus hoofdredacteur Bas Kromhout.

n deze aflevering van De Nieuwe Wereld gaat Wouter Post in gesprek met Jelle Stegeman, emeritus hoogleraar taaltheorie aan de universiteit van Zürich en Leiden. Naar aanleiding van zijn monumentale nieuwe boek over de geschiedenis van de Nederlandse taal, duiken ze in de "biografie" van het Nederlands.Van de allereerste pennenstreek "Hebban olla vogala" tot de invloed van de boekdrukkunst, en van de strenge taalregels van P.C. Hooft tot de ironische vernieuwingsdrang van Multatuli. Stegeman legt uit hoe politieke verschuivingen, migratie en technologische revoluties zoals de radio onze taal hebben gevormd tot het robuuste instrument dat het vandaag de dag is.Is het Nederlands in gevaar door het Engels, of is onze taal levendiger dan ooit? Een boeiend gesprek over identiteit, geschiedenis en de schoonheid van het poldernederlandsDe boeken van Jelle:https://www.boom.nl/geschiedenis/100-10638_Grote-geschiedenis-van-de-Nederlandse-taal-setKoop nu je kaartjes voor de Theater Tour! 7 mei: Op Hodenpijl, Schipluiden met Kees de Kort: https://ophodenpijl.nl/evenement/nieuwe-wereld-kees-de-kort/?occurrence=2026-05-0719 mei: Grote Kerk Alkmaar met Maurice de Hond: https://grotekerkalkmaar.nl/tickets/seizoen-25-26/de-nieuwe-wereld-ondergang-van-het-avondland/?showId=3878151937-177159177816 juni: De Maagd, Bergen op Zoom: Willem Middelkoop: https://www.demaagd.nl/agenda/ondergang-van-het-avondland-de-nieuwe-wereld-4xn6

Als we het over de middeleeuwen hebben, praten we zekden of nooit over de vrouw. Die was er natuurlijk wel maar wat deed ze, had ze macht en hoe dacht men over haal rol? Antwoordne op die vragen en veel meer in deze aflevering van Geschiedenis van. Met de stem van Annelies De Ville

Piep-knor-muziek? Carine Lacor neemt het in deze aflevering van ABC-Klassiek op voor klassieke muziek uit de twintigste eeuw. Een eeuw van muzikale revoluties met een grote muzikale creativiteit en rijkdom. Van twaalftoonsmuziek tot minimal music. En van Bartók tot Stravinsky.

Eigenlijk ben ik op zoek naar een oud krantenartikel, bij valavond, in een halfdonkere kamer, achter mijn laptop met te veel tabbladen open. Ik doe wat research over de rellen van 25 augustus 1830, over De Stomme van Portici en hoe een opera een land kan laten ontploffen. Google leidt me steeds weer naar dezelfde pagina's, Wikipedia helemaal bovenaan. Ik klik geïrriteerd verder in de zoekresultaten en beland op een pagina die er uitziet alsof ze een kwarteeuw geleden is gebouwd. Grijze achtergrond, en dat duffe Courier lettertype:MULTI – Multiversum Lokaal Toegangsinterface. Een onderzoeksproject van het Europees Centrum voor Quantum-Historische Simulatie. Bètaversie – niet voor publiek gebruik.Ik moet erom lachen. Dit ruikt verdacht veel naar een vergeten alternate reality game, een ARG zoals ik er een paar decennia geleden zoveel gemaakt heb. Of misschien gaat het om een kunstproject, of een grap van een informaticastudent. Maar er is een tekstveld, en een knop Formuleer uw toegangsvraag. Uit pure balorigheid typ ik: Zoek mij een quantum-historische toegangspoort naar een wereld waarin de Belgische Revolutie van 1830 mislukt is.'Wat als ik vervolgens in een wereld terechtkom waar koning Willem-Alexander II die dag officieel de nieuwe federale regeringszetel in Brussel opent? Het gebouw, dat de naam de Noordzeepoort draagt, moet symbool staan voor de eenheid van onze natie, van Groningen tot Aarlen. De inhuldiging gaat gepaard met een militaire parade en een concert van het Koninklijk Noordzeelands Harmonieorkest.Het Ministerie van Taalharmonie en Regionale Gevoeligheden maakt die dag ook de nieuwe Taalharmonie-index bekend. Volgens voorlopige cijfers zou het aantal geregistreerde taalincidenten in het parlement gedaald zijn tot veertien. Dat is een historisch laag cijfer.En dan is er nog goed nieuws voor de boeren: na weken van onderhandelen is er eindelijk een akkoord bereikt over de kaasquota. De noordelijke en zuidelijke provincies hebben een compromis gevonden over de exportverhouding tussen Gouda en Orval. De beruchte “kaascrisis” lijkt daarmee voorlopig bezworen...Alternatieve Feiten: Wat als de Belgische Revolutie mislukt was? (en het vervolg) is ook beschikbaar als ebook!Deze eerste aflevering van de serie Alternatieve Feiten werd gemaakt door Patrick Bernauw (script & stem), Antoine Derksen (stem & sound design) en Casper Derksen (stem). Geluidseffecten: freesound.orgMuziek:Wilhelmus: NPO Klassiek, voor een special rondom Koningsdag maakte Jasper Iturrospe een vrij spel op het Wilhelmus.Nieuwsfilller: BBC News 2024Adobefreestockaudio.com La Revolution Le Temps du ChangementsD.F.E. Auber – LA MUETTE DE PORTICI – Duo ‘Mieux vaut mourir!… Amour sacré de la patrie' (Masaniello: Alfredo Kraus Pietro: Jean-Philippe Lafont. Conductor: Thomas Fulton. Orchestre Philharmonique de Monte Carlo Monte-Carlo, 1996)De Stomme van Portici, Aubers opera ontrafeld (documentaire Muziektheater Walpurgis)De Vlam van Vrijheid (Suno)    Become a supporter of this podcast: https://www.spreaker.com/podcast/mysterieus-belgie--5917929/support.Mysterieus België is een podcast van de Vlaamse auteur Patrick Bernauw. Zijn werk is verkrijgbaar in iedere plaatselijke en online boekhandel, o.a. bij Bol of Standaard Boekhandel. Tot en met 10 mei 2026 kun je voorintekenen aan vriendenprijsje op zijn twee nieuwe boeken, die voorgesteld worden op 23, 24 en 25 mei ter gelegenheid van Kunstoevers (Aalst). Alle info: BeeldSpraak https://www.bernauw.com/p/beeldspraak-gecartoniseerde-collages.htmlGroetjes uit de Vierde Dimensie https://www.bernauw.com/p/maf.htmlThis episode includes AI-generated content.

Toen de jonge cultuurhistoricus David Van Reybrouck op zoek was naar een alomvattende geschiedenis van Congo, bleek dat boek niet te vinden. Hij besloot het dan maar zelf te schrijven. In 2022 verscheen 'Congo: een geschiedenis'. Daarvoor baseerde hij zich niet alleen op archiefonderzoek, maar vooral ook op honderden gesprekken die hij met Congolezen voerde. Zijn ooggetuigen gaan van eeuwelingen tot kindsoldaten, van rebellenleiders tot smokkelaars, van ministers tot maniokverkoopsters.

Piep-knor-muziek? Carine Lacor neemt het in deze aflevering van ABC-Klassiek op voor klassieke muziek uit de twintigste eeuw. Een eeuw van muzikale revoluties met een grote muzikale creativiteit en rijkdom. Van twaalftoonsmuziek tot minimal music. En van Bartók tot Stravinsky.

Oorlog in het Midden-Oosten, een belangrijke waterweg die wordt afgesloten, een wereldwijde olie-crisis en een supermacht in verval. 70 jaar geleden gebeurde het ook al. Toen ging het niet om de Straat van Hormuz, maar om het Suez-kanaal. En de supermachten die zich daarop stuk braken: het Britse Rijk en de Fransen. De gelijkenissen zijn talrijk en tekenend, en de Suez-crisis speelt een belangrijke rol in de politieke besluitvorming in Westminster over de beperkte steun aan de Amerikaanse oorlog in Iran. Ook in deze aflevering Een Britse uitvinder probeert duizenden Oekrainers warm te houden met een slimme oplossing voor gesprongen ruiten na bombardementen Over Van Bekhovens Britten In van Bekhovens Britten praten Lia van Bekhoven en Connor Clerx elke week over de grootste nieuwsonderwerpen en de belangrijkste ontwikkelingen in het Verenigd Koninkrijk. Van Brexit naar binnenlandse politiek, van de Royals tot de tabloids. Waarom fascineert het VK Nederlanders meer dan zo veel andere Europese landen? Welke rol speelt het vooralsnog Verenigd Koninkrijk in Europa, nu het woord Brexit uit het Britse leven lijkt verbannen, maar de gevolgen van de beslissing om uit de EU te stappen iedere dag duidelijker worden? De Britse monarchie, en daarmee de staat, staat voor grote veranderingen na de dood van Queen Elisabeth en de kroning van haar zoon Charles. De populariteit van het Koningshuis staat op een dieptepunt. Hoe verandert de Britse monarchie onder koning Charles, en welke gevolgen heeft dat voor de Gemenebest? In Van Bekhovens Britten analyseren Lia en Connor een Koninkrijk met tanende welvaart, invloed en macht. De Conservatieve Partij leverde veertien jaar op rij de premier, maar nu heeft Labour onder Keir Starmer de teugels in handen. Hoe ziet het VK er onder Keir Starmer uit? En hoe gaan de ‘gewone’ Britten, voor zover die bestaan, daar mee om? Al deze vragen en meer komen aan bod in Van Bekhovens Britten. Een kritische blik op het Verenigd Koninkrijk, waar het een race tussen Noord-Ierland en Schotland lijkt te worden wie zich het eerst af kan scheiden van het VK. Hoe lang blijft het Koninkrijk verenigd? Na ruim 45 jaar onder de Britten heeft Lia van Bekhoven een unieke kijk op het Verenigd Koninkrijk. Als inwoner, maar zeker geen anglofiel, heeft ze een scherpe blik op het nieuws, de politiek, de monarchie en het dagelijkse leven aan de overkant van de Noordzee. Elke woensdag krijg je een nieuwe podcast over het leven van Van Bekhovens Britten in je podcastapp. Scherpe analyses, diepgang waar op de radio geen tijd voor is en een flinke portie humor. Abonneer en mis geen aflevering. Over Lia Lia van Bekhoven is correspondent Verenigd Koninkrijk voor onder andere BNR Nieuwsradio, VRT, Knack en Elsevier en is regelmatig in talkshows te zien als duider van het nieuws uit het VK. Ze woont sinds 1976 in Londen, en is naast correspondent voor radio, televisie en geschreven media ook auteur van de boeken Mama gaat uit dansen, het erfgoed van Diana, prinses van Wales (1997), Land van de gespleten God, Noord-Ierland en de troubles (2000), In Londen, 9 wandelingen door de Britse hoofdstad (2009) en Klein-Brittannië (2022). Over Connor Connor Clerx is presentator en podcastmaker bij BNR Nieuwsradio. Hij werkt sinds 2017 voor BNR en was voorheen regelmatig te horen in De Ochtendspits, Boekestijn en de Wijk en BNR Breekt. Als podcastmaker werkte hij de afgelopen tijd aan onder andere De Taxi-oorlog, Kuipers en de Kosmos, Splijtstof, Baan door het Brein en Welkom in de AI-Fabriek.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wellicht ken je hem van zijn uitspraak 'No A La Guerra', zijn veroordeling van het geweld in Gaza, zijn kritiek op de NAVO of zijn unieke migratie aanpak. De Spaanse premier Sánchez wordt door velen gezien als de progressieve linkse Europese leider die het opneemt tegen Trump. Wie is Pedro Sanchez? Wie zijn zijn bondgenoten in deze strijd? En wat is zijn strategie? Te gast is Stefanie Massink, universitair docent Geschiedenis van de Internationale Betrekkingen aan de universiteit van Utrecht. 

(01:44) Deze zondag mogen de Hongaren naar de stembus, en verrassend genoeg staat Viktor Orbán niet aan kop. De Minister-president van Hongarije verscheen in 1989 ten tonele als jonge oppositieleider, die tegen de Sovjets in pleitte voor nationale onafhankelijkheid. Ruim drie decennia later lijkt diezelfde erfenis hem in te halen, nu demonstranten zijn eigen woorden tegen hem gebruiken en zijn relatie met Rusland onder een vergrootglas ligt. Wordt dit het einde van Orbán? Cultuurhistoricus Krisztina Lajosi-Moore belt in vanuit Boedapest, historicus Marijn Kruk schuift aan in de studio.  (17:03) Hij begon als een leider die wilde dat de wereld Rusland serieus nam, en eindigde met een oorlogsverklaring aan het Westen, gewapend met tsarenmythen en orthodoxe symboliek. Beatrice de Graaf, hoogleraar Geschiedenis van de Internationale Betrekkingen in Utrecht, en Niels Drost, Rusland-analist bij Clingendael, zagen hoe Poetin vanaf 2000 steeds radicaler werd. Ze zijn te gast met hun nieuwe boek Poetins tsaristische droom – Geschiedenis als wapen in de Russische politiek.  (33:40) Je hebt Mekka, Jeruzalem, Rome en… Ommen. Vanaf zo'n honderd jaar geleden kwamen hier duizenden theosofen en esoterici tezamen voor de jaarlijkse Sterkampen, om daar te luisteren naar hun nieuwe wereldleider: Krishnamurti. Hoe kwam deze Goeroe in Ommen terecht, en hoe was het voor de Ommenaren om opeens in een bedevaartsoord te wonen? Na jaren onderzoek schreef Rick Nieman het boek De goeroe en de baron, en over die zoektocht maakte zijn partner Sacha de Boer een podcast. Beide journalisten zijn bij ons te gast.  (47:36) Elke week bespreken we historische tips met afwisselend Nadia Bouras, Wim Berkelaar, Bart Funnekotter, Sanne Frequin, en Fresco Sam-Sin. Deze week is de beurt aan Nadia Bouras. Zij bespreekt twee boeken en een podcast:  * Het Rode Noorden (https://npo.nl/luister/podcasts/1373-het-rode-noorden) - Kim van den Bergh * Grenzend aan liefde - Karin Amatmoekrim * Yalla - Hasna El Maroudi (59:32) Slechts één gehaktbal per week: de vernieuwde Schijf van Vijf is strenger dan ooit. Maar het land laten eten wat het moet, blijkt al sinds 1953 een vergezicht. Voedselhistoricus Jon Verriet onderzocht de geschiedenis van het Voedingscentrum en is bij ons te gast.   (01:08:48) OVT Doc: De belofte van het zout  Dat er kolenmijnen in Limburg waren en dat er gas in de grond in Groningen zit, dat weten we. Maar dat er in Nederland ook zout wordt gewonnen, is veel minder bekend. Toch gebeurt dat al sinds vlak na de Eerste Wereldoorlog in Twente en sinds de jaren vijftig ook in Oost-Groningen.    En daar, in Oost-Groningen, ligt die zoutwinning nu onder vuur. De provincie voert een rechtszaak en bewoners komen in verzet. En dat terwijl de vondst van zout in de naoorlogse periode werd gezien als dé oplossing voor de armoede en achterstand van het gebied. Zout was namelijk het witte goud.   Katinka Baehr en Jille Smilda maakten een documentaire over de zoutgeschiedenis van Oost-Groningen. Met Martijn Folkers van RTV Noord, die al jaren in het zoutdossier zit, praten we na de documentaire verder over wat er nu speelt.   Meer info: https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-12-april-2026  (https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-12-april-2026 )

400 jaar Jan Steen!  Het is 400 jaar geleden dat Jan Steen werd geboren. Topstukken uit onder andere het Rijksmuseum zijn daarom nu bij elkaar gebracht in de Lakenhal in Leiden. Ontdek de wereld van Jan Steen vol humor, chaos en verstopte boodschappen. En luister naar het verhaal van het schilderij van het trotse bakkersechtpaar. Waarom blaast het jongetje op een hoorn? En wat is een zottinnenkoek? Wie zijn deze bakkers?

Een gewonde Afrikaanse man die van ons wegkijkt met onderscheidingen en een pet op. Wie was hij? Een militair waarschijnlijk. Hoe raakte hij gewond en kennen we zijn naam? Allemaal vragen die bij je opkomen als je naar hem kijkt. Eveline Sint Nicolaas ging op onderzoek uit en vond in de archieven dat deze man via Ghana in Indonesië vocht, en tijdelijk in Harderwijk woonde. In deze podcast hoor je zijn verhaal.  

Hoe werkt politieke macht? Voor welke dilemma's stonden de vormers van Europa en welke lessen kunnen we hieruit trekken? Bij de vorming van Europa na de Tweede Wereldoorlog waren er enorme uitdagingen: er heerste diepe verdeeldheid, de democratie stond overal onder grote druk en de economie piepte en kraakte. Grote thema's die nu ook nog steeds spelen. Schrijver Geert Mak verdiepte zich in zijn nieuwe boek Wisselwachter in het leven van de Amerikaan Harry Hopkins, een onbekend sleutelfiguur bij de vorming van Europa. Wat kan de geschiedenis van Hopkins ons leren over Europa nu? Kom luisteren naar schrijver Geert Mak, politicoloog Reinout van der Veer en Amerikanist Albertine Bloemendal en denk verder over macht, invloed en het ontstaan van Europa. Geert Mak over macht en de geschiedenis van Europa | Gesprek met schrijver Geert Mak, politicoloog Reinout van der Veer en amerikanist Albertine Bloemendal | Maandag 16 maart 2026 | 20.00 - 21.30 uur | Concertgebouw De Vereeniging | Radboud Reflects, Hotspot Sustainable Democracy en Prevent - Care - Cure Bekijk de terugblik: https://www.ru.nl/diensten/sport-cultuur-en-ontspanning/radboud-reflects/nieuws/geert-mak-over-macht-en-de-geschiedenis-van-europa-gesprek-met-schrijver-geert-mak-politicoloog-reinout-van-der-veer-en-amerikanist-albertine-bloemendal Bekijk de video: Like deze podcast en abonneer je op dit kanaal. Bekijk ook de agenda voor nog meer verdiepende lezingen: www.ru.nl/radboudreflects Wil je geen enkele verdiepende lezing missen? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief: www.ru.nl/rr/nieuwsbrief

Een dubbelportret om blij van te worden: een man en een vrouw kijken je lachend en verliefd aan. Ze zitten in een tuin, laten hun trouwringen zien en pronken met hun 17de-eeuwse rijkdom. Het is bijna alsof je naar een moderne huwelijksfoto kijkt. Hoe lukte het de schilder Frans Hals om ze zo ontspannen neer te zetten, en wie is het echtpaar dat we zien? 

Dit keer gaan we niet het museum in, maar blijven we buiten, waar we kijken naar het gebouw van het Rijksmuseum. Het zit vol met beelden van allerlei mensen die bij de bouw van het museum belangrijk werden gevonden. Verrassend: een van die portretten is van de architect van het museum zelf: Pierre Cuypers. Waarom deed hij dat? En niet 1 keer, maar 3 keer! En waarom wilde de koning niet naar de opening komen? Dit en meer hoor je in deze aflevering.

Vanaf het jaar 1000 ging de bevolking van Europa steil omhoog eigenlijk? Antwoorden op deze vraag in deze aflevering van Geschiedenis van.

Het is mei 1926. De zeppelin Norge bereikt als eerste ooit de geografische Noordpool. Maar de beroemde Noorse ontdekkingsreiziger Roald Amundsen en Italiaanse ingenieur Umberto Nobile landen er niet, ze vlieger er alleen overheen. De twee raken voorgoed met elkaar verbonden door ambitie, rivaliteit en tragiek. Twee jaar later loopt een nieuwe poolvlucht dramatisch af. Wat dreef deze mannen om alles te riskeren in het meedogenloze poolgebied?Presentatie: Karlijn SarisGasten: Gemma Venhuizen en Nienke BeintemaRedactie en montage: Liz DautzenbergHeeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nlShownotesIn deze aflevering komen de volgende boeken ter sprake:Terug uit de witte hel van Adwin de KluyverDe poolgebieden voor in bed, op het toilet of in bad van Nienke BeintemaPoolliefde van Anders Bache en Sigri SandbergAmundsen pass van Anders BacheZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Deze week in The Trueman Show: Hans Scheffers   Dag vrienden!    Deze week behandelen we een fascinerend onderwerp waar we bij The Trueman Show nog niet eerder echt diep op zijn ingegaan. Ondernemer en onderzoeker Hans Scheffers neemt ons namelijk mee in zijn controversiële onderzoek naar Tartarië, een volgens hem verdwenen wereldrijk dat op oude kaarten en in encyclopedieën nog tot in de 19e eeuw werd vermeld.

Wij Europeanen hebben de afgelopen tachtig jaar afgeleerd waar we in de eeuwen daarvoor nog zo intens mee bezig waren. Oorlog voeren. Met de Europese samenwerking namen we afscheid van de geschiedenis. Oorlog was iets van anderen en bij anderen. Als Europeanen slaagden we er in conflicten op te knippen in technische compromissen en zo keer op keer te depolitiseren. Zelfs het gedurige geklaag over die technocratie, de slappe compromissen en 'te weinig democratie' hoorde bij de succesvolle lessen uit die historie. Maar de geschiedenis is terug, zij beukt onstuitbaar op onze deur. Caroline de Gruyter schreef er een boek over: Zondagskinderen. Ze is te gast bij Jaap Jansen en PG Kroeger. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** Het debat over de regeringsverklaring van Rob Jetten zal ongetwijfeld gaan over dilemma’s in de sociale zekerheid en met de begroting gaan, maar zijn kabinet kon weleens voor grotere geopolitieke uitdagingen en keuzes geplaatst worden dan geen eerdere ministersploeg sinds de val van de Muur. Jetten en zijn team zullen geen 'zondagskinderen’ meer zijn. De Franse denker Raymond Aron zei het al: "Connaître le passé est une manière de s'en liberer", noteert De Gruyter. Wie het verleden kent, kan zich ervan bevrijden. Want de oorlog in Oekraïne is veel meer dan die in Joegoslavië destijds 'onze oorlog'. Dat hier de rol van Rusland als koloniaal imperium een cruciaal verschil vormt, werd eigenlijk pas vier jaar geleden een nieuw besef. De gevolgen voor de Europese Unie zijn ingrijpend, maar zien we dat al scherp genoeg? Keer op keer zien we dat crises ertoe leiden dat de urgentie zo hoog wordt, dat alleen oplossingen op bovennationaal niveau een uitweg vormen. Jean Monnet had dat al door in 1951 bij de oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal. Jacques Delors bij de val van de Muur met de Interne Markt. Angela Merkel bij de pandemie en de vluchtelingencrisis en nu staat de EU voor een vergelijkbare uitdaging omdat de Verenigde Staten noch Rusland een betrouwbare partner meer is. De veiligheidsgaranties die wij Oekraïne willen geven, geeft Kyiv de facto ook aan ons, zoals Volodymyr Zelensky fijntjes opmerkte tijdens de veiligheidsconferentie in München. Eigenlijk gaat alles zo op de schop. Ook de Frans-Duitse as. Ineens is niet Frankrijk de militaire, geopolitieke actor, maar treedt Friedrich Merz zo op. Ineens zou de radicaal-rechtse Jordan Bardella zich kunnen ontpoppen als een soort Giorgia Meloni in Parijs. Ineens worden nieuwe organisaties ingericht om de nieuwe uitdagingen het hoofd te bieden: een EU-Veiligheidsraad, een soort Europese Defensiegemeenschap - die in 1954 zo tragisch mislukte - en supranationale vormen van hightech militaire industrie. De Gruyter ziet één land dat hier allang de knop heeft omgezet. Eigenlijk kón Finland nooit anders, wilde het overleven. Of het nu hybride aanvallen, manipulaties via fake news of militaire en politieke intimidatie betreft, de Finnen waren er altijd tegen bewapend. Dat zij meteen de kans grepen toen ze EU-lid en recent ook NAVO-lid konden worden, is voor hen vanzelfsprekend. ‘Se-cu-ri-ty’ zoals een Fin het wat hem betreft allesoverheersende motief formuleerde. Dat juist nu president Alexander Stubb als een heldere, invloedrijke stem op het wereldtoneel klinkt kan dan ook niet verrassen. Hij kan als geen ander uiteenzetten hoezeer Europeanen anders moeten gaan denken over de nieuwe realiteit. Volgens De Gruyter laat de weerklank van Zelensky's moed en van Stubbs betoog zien dat veel Europese burgers al veel verder zijn dan vele nationale leiders durven denken. Dat de Litouwse oud-premier Andrius Kubilius net zo optreedt als Stubb kan evenmin verbazen. Zijn kleine Baltische land heeft nog erger geleden onder Russisch koloniaal imperialisme dan Finland. De Gruyter wijst op iemand die dit aspect al decennia geleden agendeerde: Otto von Habsburg. De kleinzoon van de laatste keizer in Wenen kende als geen ander de wortels van de machtspolitiek van de 18e en 19e eeuw en de rol van Rusland als koloniaal imperium. Kubilius probeert als Eurocommissaris voor defensiesamenwerking die lessen te vertalen naar het Europa van onze tijd. Een Europa dat mentaal en materieel nog maar net is wakker geschud. De Gruyter diepte dit uit met een van diens meest invloedrijke adviseurs achter de schermen, Klaus Welle, een Duitser die ook dicht bij Merz staat. Die wijst erop dat een aantal EU-lidstaten die met Duitsland altijd argwanend stonden tegenover gezamenlijke initiatieven zoals 'eurobonds' nu 180 graden gedraaid zijn. Van de lange tijd nogal eurosceptische Deense premier Mette Frederiksen tot de van nature conservatieve Bundesbank. Alleen het kabinet-Schoof wilde er officieel niets van weten. Ook hier een majeure uitdaging voor Jetten en zijn ploeg. Dilan Yesilgöz (Defensie) en Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) zullen in Europa, in de NAVO en breder geopolitiek minstens zo offensief en doelgericht moeten gaan werken als Jetten en Eelco Heinen (Financiën). De Europese Veiligheidsraad in opbouw, de 'E6' van de grote economieën in Europa en de bouw van een eigen Europese pijler binnen de NAVO zullen veel van hen vergen. Onberekenbare onrust rond de Caraïben in ons koninkrijk niet minder, wellicht. Want pogingen vanuit de MAGA-hoek om de EU te splijten en te vervangen door een losse federatie van Orbánachtige patriottische staten laten één ding zien. Net als het Kremlin is Donald Trumps Amerika bang voor een EU als succesverhaal; als model van effectieve samenwerking. Dat compliment mag ons aan het denken zetten, zegt Caroline de Gruyter. *** Verder lezen Caroline de Gruyter - Zondagskinderen (De Geus, 2026) *** Verder luisteren Hoe verder met Europa? 71 - Caroline de Gruyter: 'Brexit maakt Europa sterker' - De EU als het Habsburgse Rijk van onze tijd https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/43edd541-d5b5-43dd-a574-1399b6ba05bb 378 - Dertig jaar na 'Maastricht' is Europa toe aan een nieuwe sprong voorwaarts https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/329dfa50-7d58-4642-b29f-febc346d5a3f 427 - Europa wordt een grootmacht en daar moeten we het over hebben https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/84273d61-0203-4764-b876-79a25695bed1 447 - Als Trump wint staat Europa er alleen voor https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/eee9ebfb-042b-4753-b70d-a48e915b5beb MAGA en geopolitiek 494 - Trumps aanval op de geschiedenis en de geest van Amerika https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/ec4b170a-05a9-4af3-9010-c0986376dd3a 484 - Hoe Trump chaos veroorzaakt en de Europeanen in elkaars armen drijft https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/c725d191-aa05-46ff-946f-de0d951a94ab Macron en Merz 566 - Emmanuel Macron, de nieuwe Baron von Munchhausen https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/566-emmanuel-macron-de-nieuwe-baron-von-munchhausen 492 – Macrons Europese atoombom https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/74f5b1d5-4824-482a-a504-704904c8b021 490 – Duitslands grote draai. Friedrich Merz, Europa en Nederland https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/8bac6adf-1b0e-49f1-8a4a-8340c99c6db3 419 - Europa kán sterven - Emmanuel Macrons visie op onze toekomst https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/329dfa50-7d58-4642-b29f-febc346d5a3f Europa en NAVO-toekomst 265 - Toetreding tot de NAVO, de reuzensprong van Finland https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/80367ddc-452c-4890-b79a-e8f74dfd1ac8 404 - 75 jaar NAVO: in 1949 veranderde de internationale positie van Nederland voorgoed https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/4debd5ed-7488-4dd5-bdbb-61374459c4ab 413 - "Eensgezind kunnen we elke tegenstander aan." Oana Lungescu over Poetin, Trump, Rutte en 75 jaar NAVO https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/c2b2b09b-bba3-45b6-999c-3f844dcfa76a Jettens uitdaging 559 - Schaken op drie borden tegelijk https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/559-schaken-op-drie-borden-tegelijk 558 – Poetins rampjaar, Jettens kans https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/558-2025-was-voor-poetin-een-rampjaar-2026-wordt-rob-jettens-kans 528 - ‘Europa, ontwaak!’ Manfred Weber en de eenzaamheid van Europa https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/528-europa-ontwaak-manfred-weber-en-de-eenzaamheid-van-europa-en-vicepremier-vincent-van-peteghem-over-belgi-en-nederland *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:34:29 – Deel 2 01:07:15 – Deel 3 01:33:29 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Ik hoop dat je een deugddoende krokusvakantie hebt gehad, want het wordt meteen weer een grand cru van een nieuwsweek. We gaan er - zoals altijd op maandag - op vooruitblikken. Deze keer met beurzen- en marktenjournalist Serge Mampaey. Hoe gaat het verder met Trumps handelsoorlog, nu z'n importhefingen onwettig zijn verklaard? De Amerikaanse president slaat meteen terug met een nieuw tarievensalvo. In de hele wereld komen regeringen in spoedzitting bijeen.Komt er intussen ook nog es een militair conflict tussen de VS en Iran? Er waren dit weekend opnieuw protesten in Teheran. En als er niet snel een nucleaire deal komt, dan vallen we komende week misschien wel aan, zegt Trump. De olieprijs schiet omhoog.En we zitten nog altijd in piek resultatenseizoen, met onder meer Nvidia en een hele hoop Belgische kleppers die deze week jaarcijfers publiceren. Naar welke kijkt Serge het meest uit? Host: Bert RymenProductie: Roan Van EyckSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Geschiedenis is alles en alles is gechiedenis. En dat geldt evengoed voor de dingen waarvan we niet onmiddellijk aannemen dat ze een geschiedenis hebben. Zoals ziektes dus. Vandaag hebben we het over Tuberculose. De meest dodelijke moderne ziekte die wortels heeft tot diep in de prehistorie. Voor meer over Tuberculose zie: https://www.goodreads.com/book/show/220341389-everything-is-tuberculosis

De reductio ad Hitlerum‑argumenten vliegen weer rond nu ICE de straten van Minneapolis onveilig maakt. Maar hoeveel is er eigenlijk waar van de fascisme‑beschuldigingen aan het adres van Donald Trump? Prof. dr. Frank van Vree, emeritus hoogleraar Geschiedenis van Oorlog, Conflict en Herinnering aan de Universiteit van Amsterdam, legt uit waarom Amerika geen fascistische staat is zoals nazi‑Duitsland of Mussolini‑Italië. Volgens hem opereerden de fascisten van de jaren twintig en dertig in een specifiek tijdsgewricht, onder totaal andere omstandigheden. Om de ultraconservatieve en nationalistische agenda van politici zoals Orbán, Wilders en Trump beter te kunnen duiden is het concept illiberalisme volgens de professor passender. Artikel van Frank van Vree over illiberalisme: https://www.groene.nl/artikel/de-illiberalen-van-nu-zijn-niet-de-fascisten-van-toen (https://www.groene.nl/artikel/de-illiberalen-van-nu-zijn-niet-de-fascisten-van-toen) Het 'fascistische' affiche van Jort: https://www.adformatie.nl/marketing/merkstrategie/wel-knap-als-je-in-een-recalcitrante-groen-liberale-dandy-als-jort-kelder-een-bruin-gevaar-ziet (https://www.adformatie.nl/marketing/merkstrategie/wel-knap-als-je-in-een-recalcitrante-groen-liberale-dandy-als-jort-kelder-een-bruin-gevaar-ziet)

Theatermaker Abdel Daoudi brengt de voorstelling ‘Hedda' terug op het podium. Ditmaal niet als een opstandige vrouw uit de klassieker van Henrik Ibsen, maar als een vrouw die controle wil houden. In de voorstelling zoekt Hedda de grenzen op van vrouw-zijn in een maatschappij die haar tegelijk vereert en veracht. Daoudi is onder andere bekend van de veelgeprezen voorstelling ‘Geschiedenis van geweld'. Met de voorstelling ‘Branden' onderzoekt hij verder de complexe relatie tussen mens en geweld. Presentatie: Jannekee Kuijper

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Don Ceder (CU) over de vraag waarom een kiesdrempel toch geen goed idee is. Te gast is politicoloog prof. dr. Matthijs Rooduijn (UvA) over de rechtse oppositie; hoe eensgezind zijn die en kunnen ze een blok vormen? De jonge dr. Kristell Penfornis (Universiteit Leiden) heeft een methode ontwikkeld om te stoppen met roken en heeft die onderzocht. En leven we nu weer in 1933 en ligt het fascisme op de loer, met prof. dr. Frank van Vree, emeritus hoogleraar Geschiedenis van Oorlog, Conflict en Herinnering. 

Aan tafel deze week: journalist Tom-Jan Meeus, Midden-Oostenexpert Koert Debeuf, hoogleraar Beatrice de Graaf, wethouder Amsterdam Sofyan Mbarki. Presentatie: Twan Huys Wil je meer weten over de gasten in Buitenhof? Op onze website vind je meer informatie. Daar kan je deze aflevering ook terugkijken en je vindt er natuurlijk nog veel meer gesprekken: https://bit.ly/4k96Ctz Met slechts drie maanden onderhandelen is dit één van de snellere formaties van het decennium, maar de slagkracht van het minderheidskabinet moet nog blijken. Vrijdag presenteerden D66, CDA en VVD het coalitieakkoord met de titel ‘Aan de Slag'. Maar staat de oppositie in de samenwerkingsstand, ook als het om bezuinigingen en belastingverhogingen gaat? Te gast in Buitenhof: politiek analist van NRC Tom-Jan Meeus.  De Verenigde Staten bouwen hun militaire aanwezigheid in de wateren rond Iran fors op. President Trump dreigt met een aanval als Teheran niet instemt met een nieuwe nucleaire deal. Iran waarschuwt op zijn beurt dat een aanval zal leiden tot een totale oorlog. Wat staat er precies op het spel? En welke gevolgen hebben deze oplopende spanningen voor Iran en de bredere regio? Te gast: Midden-Oostenexpert Koert Debeuf. Een wereldorde gebaseerd op internationale verdragen en afspraken is wat Amerika betreft verleden tijd, constateert hoogleraar Beatrice de Graaf. Hoe moet Europa zich opstellen in deze nieuwe werkelijkheid? En hoe verhoudt het aankomende Nederlandse kabinet zich tot deze nieuwe orde van machtspolitiek? Daarover hoogleraar  Geschiedenis van de Internationale Betrekkingen Beatrice de Graaf.  Wethouder Sofyan Mbarki is geboren en getogen in Amsterdam. Hij wil dan ook als Nederlander gezien worden en zich niet steeds hoeven verantwoorden bij discussies over migratie. Hij schreef het boek Maar jij bent een goeie, omdat hij dat geregeld te horen kreeg. Mbarki pleit voor een andere blik op migratie en voor echte oplossingen.

(01:42) Minneapolis is al weken in het nieuws vanwege de weken durende aanwezigheid van federale grenswachten en immigratie-agenten in de stad. Over de onrust in de VS en de geschiedenis van ICE gaan we in gesprek met amerikanist Casper Thomas.  (16:01) Het recht van de sterkste #2: ideeënhistoricus Arthur Weststeijn over Hugo de Groot, de oervader van het internationaal recht.  (28:18) Op het International Film Festival Rotterdam draait de nieuwe verfilming van L'étranger, de klassieker van Albert Camus. Schrijver en Camus-fanaat Abdelkader Benali bekeek de film voor ons en is te gast. (39:47) Het Indo-bord is een bordspel dat over de cultuur en geschiedenis van het Indo-zijn vertelt. Fotograaf en maker van het bordspel Joyce de Vries is te gast. (50:05) Historicus en journalist Daniela Hooghiemstra volgt in haar nieuwe boek ‘De rode en de zwarte jonker' het verhaal van de twee broers Van der Goes van Naters en is te gast. (01:02:44) OVT Doc: De duiven   Het was ‘een kleine wereld in een grote': het nieuwe burgerweeshuis dat in 1960 in Amsterdam aan het IJsbaanpad in gebruik genomen werd. Architect Aldo van Eyck creëerde een complex dat oogde als een kashba of een labyrint. Wezen en uit huis geplaatste kinderen werden er onderverdeeld in verschillende groepen: de meeuwen, de merels, de duiven en de eagles. Hoe hebben zij hun verblijf ervaren? En wat waren de idealen achter het complex? Gemaakt door Laura Stek.  Na de documentaire vertelt Margot Ende – van den Broek, directeur van Stichting Het Vergeten Kind, meer. Want je zou denken dat het nu niet meer zo vaak gebeurt, maar in Nederland zijn er om en nabij de 41.000 kinderen uit huis geplaatst.     Meer info: https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-01-februari-2026  (https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-01-februari-2026)

Waarin we vanop een spectaculaire wereldtentoonstelling een laatste keer terugblikken op ons verhaal van de lange negentiende eeuw, Parijs als een stad van extremen leren kennen en een zenuwachtige internationale concurrentiestrijd met argusogen volgen.WIJ ZIJN: Jonas Goossenaerts (inhoud en vertelstem), Filip Vekemans (montage), Benjamin Goyvaerts (inhoud) en Laurent Poschet (inhoud). MET BIJDRAGEN VAN: Laurens Luyten (kroniek, programmaboekje expo, getuigenis expo). WIL JE ONS EEN FOOI GEVEN? Fooienpod - Al schenkt u tien cent of tien euro, het duurt tien seconden met een handige QR-code. WIL JE ADVERTEREN IN DEZE PODCAST? Neem dan contact op met adverteren@dagennacht.nl MEER WETEN? Onze geraadpleegde en geciteerde bronnen:- Boeken:Altena, D. (2003). Vrijheid en rede. Geschiedenis van de westerse samenlevingen (1750-1989). Uitgeverij Verloren. Hilversum.Blom, P. (2008). De duizelingwekkende jaren. Europa 1900-1914. De Bezige Bij. Amsterdam.Evans, R. J. (2016). De eeuw van de macht: Europa 1815–1914. Hollands diep. Amsterdam.Draye, G. (e.a.) (2009). De negentiende eeuw. 1815-1914. Uitgeverij Averbode. Averbode. Ginderachter, Van, M. (2025). Arm Vlaanderen. Honger, ziekte en globalisering in het midden van de 19de eeuw. Horizon. Antwerpen.Kalifa, D. (2021). The Belle Époque: A Cultural History, Paris and Beyond. Columbia University Press. New York, NY. Mabire, J.-C. (2000). L'exposition universelle de 1900. L'harmattan. Parijs.Mandell, R.D. (1967). Paris 1900. The great World's Fair. University of Toronto Press. Toronto.Osterhammel, J. (2022). De metamorfose van de wereld. Een mondiale geschiedenis van de 19de eeuw. Atlas Contact. Amsterdam.Palmer, R. R., Colton, J., & Kramer, L. (2013). A History of Europe in the Modern World. McGraw Hill Higher Education. Columbus, Ohio. - Websites:The Exposition Universelle of 1900. The Eclectic Light Company. https://eclecticlight.co/2020/06/04/finale-the-exposition-universelle-of-1900-1/? (Geraadpleegd op 16/01/2026.)Van fictie naar werkelijkheid. National Geographic. https://www.nationalgeographic.nl/geschiedenis-archeologie/a63219344/jules-verne (Geraadpleegd op 16/01/2026.)See omnystudio.com/listener for privacy information.

Egoïsme en samenwerken: het zijn twee uitersten. Maar in de Middeleeuwen bleek precies die combinatie verrassend effectief. In Noord-Europa ontstond de Hanze: een los netwerk van handelaren en steden, zonder staat, zonder centraal gezag. Juist dit netwerk groeide uit tot een van de machtigste economische systemen van zijn tijd. Hier ontstonden kiemen van een nieuw kapitalisme, met vaste handelsafspraken, een gedeelde cultuur en iets wat we vandaag opnieuw ontdekken: handel is nooit alleen economie - het is óók politiek en cultuur. Hoe komt het dat dit netwerk eeuwenlang standhield? En waardoor viel het uiteindelijk toch uit elkaar?Shownote:In deze aflevering noemt Hendrik Spiering het boek De Hanze van Dick Harrison.Presentatie: Karlijn SarisGasten: Hendrik Spiering en Bas BlokkerRedactie en montage: Liz DautzenbergHeeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nl.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

NRC Vandaag is met vakantie, maar we zijn niet helemaal weg. Deze week hoor je de winterselectie: zes van onze beste afleveringen van afgelopen jaar. Deze aflevering kwam eerder uit op 26 juni 2025.Hiphopcollectief New Wave is terug. Deze week werd bekend dat er reünieconcerten komen. Lijpe met KM en Bokoesam en Ronnie Flex met Frenna en Jonna Fraser, allemaal staan ze straks weer samen op het podium. Volgens redacteur Jonasz Dekkers is de opkomst van New Wave een keerpunt geweest in de Nederlandse muziek.Gast: Jonasz DekkersPresentatie: Bram EndedijkRedactie: Cas ReijndersMontage: Bas van WinEindredactie: Tessa ColenCoördinatie: Belle BraakhekkeProductie: Andrea HuntjensHeb je vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nl.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Het is reces en Haagse Zaken is er even niet. In de tussentijd tippen we je afleveringen die het terugluisteren waard zijn. Deze week: de aflevering 'De geheimen van het oude Binnenhof'. Vanaf 17 januari zijn we weer terug met reguliere afleveringen en met een nieuwe host: politiek redacteur Erik van der Walle.De geheimen van het oude BinnenhofAl bijna vier jaar zit de Tweede Kamer in een tijdelijke locatie. En ook de Eerste Kamer en het ministerie van Algemene Zaken moesten naar een ander onderkomen terwijl het oude Binnenhof verbouwd wordt. Het einde van de verbouwing, die maar vijf jaar zou duren, is nog lang niet in zicht.Maar ondanks die verbouwing is er nog genoeg politiek te vinden. Bij de verbouwing zijn allerlei archeologische vondsten gedaan - en ook de meer recente parlementaire geschiedenis vertelt een verhaal. Samen met Titia Ketelaar en Hanna Hosman gaan we deze week op reis door de rijke geschiedenis van het Binnenhof. Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nl.Verder lezen en luisterenDe Tweede Kamerlift als sociaal experimentHet Binnenhof had in de dertiende eeuw een ‘keizerlijk paleis' moeten wordenPremier Schoof wil langer in Torentje blijven, ondanks zorgen over brandveiligheidPodcast Haagse Zaken - Wat je niet mocht weten over de BinnenhofverbouwingPodcast Haagse Zaken - De soap die de verbouwing van het Binnenhof heetPodcast Haagse Zaken - (Voorlopig) afscheid van het BinnenhofPodcast Haagse Zaken - Een jaar op het MalieveldGasten: Hanna Hosman & Titia KetelaarPresentatie: Guus ValkRedactie & productie: Iris VerhulsdonkMontage: Pieter BakkerZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Deze week hoor je in NRC Vandaag onze serie Wilde eeuwen, het begin. Een van de verhalende series die we dit jaar maakten: perfect voor tijdens de dagen rond Kerst.Het is 3.200 jaar geleden. Schrijver Sîn-leqi-unnini verwerkt zijn angsten in een episch verhaal over Gilgamesj. Zal dat indruk maken op de nieuwe Babylonische koning? Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze ombudsman via ombudsman@nrc.nl.Voor deze aflevering is onder meer gebruikt gemaakt van deze literatuur:Karen Sonik. ‘Characterization and Identity in Mesopotamian Literature: The Gilgamesh Epic, Enuma elish, and Other Sumerian and Akkadian Narratives' in Dahlia Shehata e.a. (eds) Contemporary Approaches to Mesopotamian Literature. How to Tell a Story, Brill 2024. Sophus Helle. ‘Gilgamesh Returns' in Articulations, in juni 2024.Amanda H. Podany. 'Weavers, Scribes, and Kings A New History of the Ancient Near East', Oxford University Press 2022. Sophus Helle. 'Gilgamesh: A New Translation of the Ancient Epic', Yale University Press 2021 Andrew George. 'The Epic of Gilgamesh. The Babylonian Epic Poem and Other Texts in Akkadian and Sumerian', Penguin 2020 (tweede druk).Herman van Stiphout. 'Het epos van Gilgames', SUN 2011 (derde druk). Gwendolyn Leick (ed). 'The Babylonian world', Routledge 2007 Benjamin R. Foster. 'Before the muses: an anthology of Akkadian literature', CDL Press 2005 (derde druk). Zie ook ‘Het epos van Gilgamesj: hoe een held mens wordt' in NRC op 6 juli 2019.Tekst en presentatie: Hendrik SpieringRedactie en regie: Mirjam van ZuidamMuziek, montage en mixage: Rufus van BaardwijkBeeld: Jeen BertingVormgeving: Yannick MortierZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Deze week hoor je in NRC Vandaag onze serie Wilde eeuwen, het begin. Een van de verhalende series die we dit jaar maakten: perfect voor tijdens de dagen rond Kerst.Het is 3.800 jaar geleden. Mijnwerker Lachisch verstopt zich in een tempel een leert daar vreemde tekentjes. Hoe nuttig kan dat nieuwe alfabet worden? Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nl.Voor deze aflevering is onder meer gebruikt gemaakt van deze literatuur: Ludwig D. Morenz. ‘El(-GOD) as “Father in Regalness”. Mine M in Serabit el Khadim as a Middle-Bronze-Age (c. 1900 BC). Working Space sacralised by Early Alefbetic Writing' in Working Paper 13 Bonn Center for Dependency and Slavery Studies, 2023. Martijn Jaspers en Toon Van Hal. ‘Van huisje tot hashtag, van ossenkop tot apenstaart. Een geschiedenis van het alfabet', Maklu uitgever, 2023. Silvia Ferrara. ‘The Greatest Invention. A History of the World in Nine Mysterious Scripts', Farrar, Straus and Giroux 2022 (Vertaald uit het Italiaans door Todd Portnowitz). Felix Höflmayer e.a. ‘Early alphabetic writing in the ancient Near East: the ‘missing link' from Tel Lachish' in Antiquity, juni 2021. Philip J. Boyes en Philippa M. Steele (eds). ‘Understanding Relations Between Scripts II Early Alphabets', Oxbow books, 2020. Miriam Lichtheim. ‘Ancient Egyptian Literature', University of California Press, 2019 (eerste druk 1975).Aaron Koller. ‘The Diffusion of the Alphabet in the Second Millennium BCE: On the Movements of Scribal Ideas from Egypt to the Levant, Mesopotamia, and Yemen', in Journal of Ancient Egyptian Interconnections, in december 2018. Steven R. Fischer. ‘History of Writing', Reaktion Books, 2003.Brian E. Colles. ‘The Proto-Alphabetic Inscriptions of Canaan' in Ancient Near Eastern Studies, 1991.Lina Eckenstein. ‘A History of Sinai', Macmillan 1921. Tekst en presentatie: Hendrik SpieringRedactie en regie: Mirjam van ZuidamMuziek, montage en mixage: Rufus van BaardwijkBeeld: Jeen BertingVormgeving: Yannick MortierZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Deze week hoor je in NRC Vandaag onze serie Wilde eeuwen, het begin. Een van de verhalende series die we dit jaar maakten: perfect voor tijdens de dagen rond Kerst.Het is 4.200 jaar geleden. Koningsdochter Enheduana schrijft een woedend gedicht en ruilt haar goddelijke echtgenoot in voor een godin. Zal dat haar macht herstellen? Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nl.Voor deze aflevering is onder meer gebruikt gemaakt van deze literatuur: Sophus Helle. 'Enheduana: The Complete Poems of the World's First Author', Yale University Press, 2024. Amanda H. Podany. 'Weavers, Scribes, and Kings A New History of the Ancient Near East', Oxford University Press, 2022. Gina Konstantopoulos. ‘The Many Lives of Enheduana. Identity, Authorship, and the “World's First Poet”' in Kerstin Droß-Krüpe e.a. (eds) Powerful Women in the Ancient World. Perception and (Self)Presentation, Zaphon 2021. Annette Zgoll. ‘Innana and En-ḫedu-ana Mutual Empowerment and the myth INNANA CONQUERS UR' in Kerstin Droß-Krüpe e.a. (eds) Powerful Women in the Ancient World. Perception and (Self)Presentation, Zaphon 2021. J.N. Postgate. 'Early Mesopotamia. Society and economy at the dawn of history', Routledge 1992 (herdruk 2017).Gwendolyn Leick. 'Mesopotamia. The invention of the city', Penguin 2001. Tekst en presentatie: Hendrik SpieringRedactie en regie: Mirjam van ZuidamMuziek, montage en mixage: Rufus van BaardwijkBeeld: Jeen BertingVormgeving: Yannick MortierZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Deze week hoor je in NRC Vandaag onze serie Wilde eeuwen, het begin. Een van de verhalende series die we dit jaar maakten: perfect voor tijdens de dagen rond Kerst.Het is 12.000 jaar geleden. Sjamaan Slata wandelt naar Göbleki Tepe, bakt brood en hallucineert op beschimmelde rogge. Zullen zijn visioenen de landbouw vooruit helpen?Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nl.Voor deze aflevering is onder meer gebruikt gemaakt van deze literatuur:Oliver Dietrich ‘Shamanism at Early Neolithic Göbekli Tepe, southeastern Turkey. Methodological contributions to an archaeology of belief' in Praehistorische Zeitschrift, in mei 2024. Steven Mithen ‘Shamanism at the transition from foraging to farming in Southwest Asia: sacra, ritual, and performance at Neolithic WF16 (southern Jordan)' in The Journal of the Council for British Research in the Levant, in September 2022.David Graeber en David Wengrow. ‘The Dawn of Everything, A New History of Humanity', bij Penguin in 2022. Li Liu e.a. ‘Fermented beverage and food storage in 13,000 y-old stone mortars at Raqefet Cave, Israel: Investigating Natufian ritual feasting' in in oktober 2018. Amaia Arranz-Otaeguia e.a. ‘Archaeobotanical evidence reveals the origins of bread 14,400 years ago in northeastern Jordan' in PNAS, op 13 juli 2018.Leore Grosman e.a. ‘A Natufian Ritual Event' in Current Anthropology, in juni 2016.Marion Benz ‘Symbols of Power - Symbols of Crisis? A Psycho-Social Approach to Early Neolithic Symbol Systems', Neo-Lithics, in januari 2014. Leore Grosman e.a. ‘A 12,000-year-old Shaman burial from the southern Levant (Israel)' in PNAS, op 18 november 2008. Zohar Kerem e.a. ‘Chickpea domestication in the Neolithic Levant through the nutritional perspective' in Journal of Archaeological Science, in augustus 2007.Tekst en presentatie: Hendrik SpieringRedactie en regie: Mirjam van ZuidamMuziek, montage en mixage: Rufus van BaardwijkBeeld: Jeen BertingVormgeving: Yannick MortierZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.