Nghien cuu Quoc te

Vai trò mới của cánh tay phải ở tuổi thất thập làm dấy lên đồn đoán.Xem thêm.

Trong lịch sử học thuật thế kỷ 20 ở Việt Nam, việc đánh giá vai trò của Trần Đức Thảo thường bị chi phối bởi các tự sự chính trị mang tính huyền thoại hóa hoặc tâm lý tự hào dân tộc thái quá, dẫn đến sự định danh thiếu chính xác về khái niệm “triết gia”. Dưới lăng kính khảo sát hàn lâm nghiêm ngặt về lịch sử ý niệm và dựa trên tiến trình thời gian thực tế từ đầu thập niên 1940 tại Pháp đến tận những năm cuối thập niên 1970 tại Việt Nam, dễ dàng nhận ra sự thật lịch sử rõ ràng rằng Trần Đức Thảo chưa thể là một triết gia. Xem thêm.

Trung Quốc không chỉ đơn thuần là đang leo lên nấc thang công nghiệp; họ còn đang kéo đổ chiếc thang mình từng leo. Trung Quốc đang thống trị những đỉnh cao mới của ngành sản xuất — xe điện, tấm pin mặt trời, pin, drone — nhưng lại không hề rút lui khỏi các lĩnh vực thâm dụng lao động cũ kỹ, vốn là con đường giúp chính họ và các quốc gia có thu nhập cao cũng như trung bình khác thoát khỏi nghèo đói. Về mặt hiệu quả, Trung Quốc đang cố gắng làm một điều mà lý thuyết kinh tế cho rằng không một quốc gia nào có thể làm được: duy trì lợi thế so sánh trong hầu như mọi lĩnh vực.Xem thêm.

Các nước châu Âu đầy cảnh giác đã thấm thía bài học xương máu rằng không thể chỉ nghe những gì ông Trump nói. Dẫu vậy, hội nghị thượng đỉnh vẫn khép lại với bầu không khí lạc quan thận trọng rằng Washington có thể sẽ được thuyết phục để tái cấp một số hỗ trợ cho Ukraine. Xem thêm.

Chiến tranh Iran đã khiến sự chú ý đổ dồn về sức mạnh hàng hải đang suy giảm của Mỹ.Xem thêm.

Khi chúng ta còn chưa kịp thích nghi với những bước tiến thần tốc của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), thì bỗng nhận ra rằng kỷ nguyên AI không hề chấm dứt chủ nghĩa tư bản, mà ngược lại còn đẩy nó tới một nghịch lý chưa từng có: Năng lực sản xuất càng được giải phóng thì cơ chế phân phối càng mất hiệu lực; hệ thống càng thông minh thì tính chủ thể của con người càng bị suy yếu. Đây không phải là thất bại của công nghệ, mà là sự tự tan rã của logic tư bản khi nó đạt đến giới hạn của chính mình. Và sau hoàng hôn ấy, có lẽ một bình minh khác sẽ ló dạng.Xem thêm.

Một sự im lặng đầy bất an đã trở thành đặc trưng trong quan hệ Mỹ-Trung dưới nhiệm kỳ hai của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Mặc dù cả hai chính phủ đều gọi đây là “sự ổn định chiến lược mang tính xây dựng”, mối bang giao Mỹ-Trung lại quá mong manh và nông cạn, đồng thời thiếu vắng cả tham vọng lẫn tầm nhìn tích cực từ cả hai phía, khiến việc mô tả cục diện hiện tại như một thế bế tắc được định hình bởi “sự đảm bảo gây hỗn loạn lẫn nhau” xem chừng sẽ xác đáng hơn.Xem thêm.

Mỹ và Iran hôm Chủ nhật vừa qua đã công bố đạt được một thỏa thuận sơ bộ nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài nhiều tháng, vốn đã cướp đi sinh mạng của hàng nghìn người và gây hỗn loạn cho nền kinh tế toàn cầu. Sự kiện này đánh dấu một bước tiến tích cực trong tiến trình hòa bình vốn bị đình trệ suốt nhiều tuần, nhưng nhiều chi tiết cụ thể vẫn chưa được hé lộ do văn bản thỏa thuận chưa được công bố. Hai bên dự kiến sẽ tổ chức lễ ký kết chính thức vào thứ Sáu tới.Xem thêm.

Thế khó của Cuba vì vậy đặt Việt Nam vào một tình thế tiến thoái lưỡng nan: làm thế nào để tiếp tục ủng hộ một người đồng chí lâu năm mà không làm tổn hại đến quan hệ đối tác quan trọng mà Việt Nam đã dày công xây dựng với Washington.Xem thêm.

Hành động cân bằng ngoại giao của nhà lãnh đạo Triều Tiên đã giúp vấn đề phi hạt nhân hóa không bị nhắc đến.Xem thêm.

Ở một góc độ, mối quan hệ Mỹ – Israel đang ở trên đỉnh cao chói lọi. Nhưng nếu nhìn từ một lăng kính khác, nó đã bước vào giai đoạn suy thoái không thể cứu vãn.

Thay vì một khuôn khổ quốc tế mới, chúng ta cần một hệ thống để chuyển đổi từ khuôn khổ này sang khuôn khổ tiếp theo.Xem thêm.

Cuộc chiến tại Vùng Vịnh đã tạo ra những cú sốc trên quy mô toàn cầu — làm chao đảo nền kinh tế thế giới, gây rạn nứt các liên minh của Mỹ, tạo ra những đứt gãy lịch sử đối với quyền tự do hàng hải, và đẩy trật tự không phổ biến vũ khí hạt nhân đến điểm giới hạn. Thế nhưng, một trong những hệ lụy quan trọng nhất và có khả năng gây bất ổn lớn nhất của cuộc xung đột này chính là việc phơi bày tình trạng mất cân bằng chiến lược của Mỹ dưới một lăng kính trần trụi.Xem thêm.

Vào tháng 8 năm 2024, các học giả tại một tổ chức tư vấn có trụ sở ở Hạ Môn đã công bố một bài nghiên cứu thúc giục Bắc Kinh ngay lập tức thành lập một chính phủ Đài Loan bí mật tại đại lục nhằm chuẩn bị cho việc tiếp quản toàn diện hòn đảo này. Họ khẳng định: "Việc chuẩn bị một kế hoạch tiếp quản toàn diện Đài Loan sau khi thống nhất là điều cấp bách." Các học giả này đưa ra bài viết vào một thời điểm đầy căng thẳng đối với Bắc Kinh.Xem thêm.

Cách đây không lâu, Tổng thống Philippines Marcos Jr. đã đến thăm Nhật Bản. Trong tuyên bố chung giữa hai bên có câu "khởi động đàm phán phân định vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa" — và chính câu nói này đã khuấy động cục diện ba bên Trung Quốc – Nhật Bản – Philippines, đồng thời kéo cả vấn đề eo biển Đài Loan vào vòng xoáy.Xem thêm.

Iran đã kết luận rằng xung đột mang lại lợi thế hơn so với ngoại giao. Suy cho cùng, cuộc chiến dường như đang giúp Tehran gia tăng quyền lực quốc tế của mình. Xem thêm.

Khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel nhắm vào Iran bùng nổ vào tháng 2 năm 2026, chế độ Cộng hòa Hồi giáo này ban đầu hiện lên với vẻ rệu rã và suy kiệt.... Thế nhưng, khi cuộc chiến bước sang tháng thứ ba, cục diện lại hoàn toàn đảo chiều. ...Mục tiêu ban đầu của cuộc chiến — giáng một đòn chí tử để xóa sổ chế độ Cộng hòa Hồi giáo — đã chứng minh là bất khả thi.Xem thêm.

Điện Kremlin đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kế vị tiềm ẩn đầy nguy hiểm tại Chechnya, nước cộng hòa thuộc vùng Bắc Caucasus vốn có một lịch sử lâu đời về việc châm ngòi cho những biến động lớn vượt xa quy mô nhỏ bé của mình. Bản chất của vấn đề: nhà lãnh đạo quyền lực tuyệt đối của Chechnya, Tổng thống Ramzan Kadyrov, 49 tuổi, đang mắc phải một bạo bệnh nghiêm trọng — nhiều khả năng là vô phương cứu chữa — và có thể rời khỏi vũ đài chính trị bất cứ lúc nào.Xem thêm.

Bắc Kinh chỉ trích Nhật Bản nhưng lại bỏ lỡ cơ hội giải thích chính sách quốc phòng của chính họ.Xem thêm.

Tổng thống Mỹ Donald Trump vốn nổi tiếng với thói quen dùng những lời răn đe và ép buộc bằng những hậu quả tàn khốc để buộc cả đồng minh lẫn đối thủ phải phục tùng ý muốn của mình.Xem thêm.

Đây là một thời kỳ khó khăn đối với nước Đức. Một năm sau khi Thủ tướng Friedrich Merz lên nắm quyền, tỷ lệ tín nhiệm của ông đang ở mức thấp và chính phủ liên minh do ông lãnh đạo hoàn toàn không được lòng dân. Tận dụng sự bất mãn lan rộng, đảng cực hữu Lựa chọn Thay thế cho Nước Đức (AfD) đang vươn lên trong các cuộc thăm dò, nhích dần đến đỉnh cao quyền lực.Xem thêm.

Tại sao lệnh ngừng bắn giờ đây lại là một khả năng thực tế?Xem thêm.

Trong một chuyến thăm bất ngờ tới Havana vào giữa tháng 5, Giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ John Ratcliffe đã đưa ra tối hậu thư cho ban lãnh đạo Cuba, yêu cầu họ cắt đứt các mối quan hệ an ninh với Trung Quốc và Nga. Mỹ cũng đang đặt nền móng cho một chiến dịch “thực thi pháp luật” tiềm tàng — một kịch bản có thể lặp lại vụ bắt giữ Maduro bằng cách truy tố ông Castro tại một tòa án Mỹ. Xem thêm.

Sau chuyến thăm Trung Quốc của Trump, quan hệ Trung – Mỹ đã xuất hiện những thay đổi mang tính bước ngoặt. Nhà Trắng lần đầu tiên chính thức sử dụng khái niệm "quan hệ ổn định chiến lược mang tính xây dựng". Hai bên phát đi những tín hiệu tích cực về hợp tác kinh tế – thương mại, đối thoại chiến lược và kiểm soát rủi ro tại eo biển Đài Loan. Tuy nhiên, cạnh tranh công nghệ, cuộc đua chuỗi cung ứng, vấn đề Đài Loan và những mâu thuẫn mang tính cơ cấu trong nội bộ nước Mỹ vẫn khiến quan hệ Trung – Mỹ đối mặt với nhiều bất định.Xem thêm.

Việc cắt giảm hoặc chấm dứt viện trợ quân sự và các hợp đồng bán vũ khí của Mỹ cho Israel đang trở thành xu hướng thời thượng hiện nay.Xem thêm.

Tập đã che giấu sự tức giận với Trump về việc Nhật Bản ‘tái vũ trang' dưới thời Takaichi.Xem thêm.

Tập Cận Bình có thể sẽ sớm đến thăm Bình Nhưỡng, sau khoảng thời gian gián đoạn 7 năm.Xem thêm.

Trong vòng mười năm qua, Nhật Bản đã rũ bỏ bản sắc hòa bình của mình. Sau khi cam kết chỉ duy trì một lực lượng quân sự quy mô nhỏ thời hậu Thế chiến thứ II, Tokyo giờ đây đang xây dựng các lực lượng vũ trang có năng lực thực sự và một nền tảng công nghiệp quốc phòng quy mô. Xem thêm.

Tehran đã khám phá ra đòn bẩy rẻ tiền, nhanh chóng, và có sức tàn phá mà họ nắm giữ ở Eo biển Hormuz. Và lời cảnh báo cho châu Á là rất thật: nếu không có sự bảo vệ bền bỉ các quyền quá cảnh và tự do trên biển – cũng như sự phản kháng mạnh mẽ đối với những kẻ phá hoại chúng – thì những động lực tương tự có thể xuất hiện trên khắp Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.Xem thêm.

Chính sách AI của chính quyền Trump đang vấp phải đối thủ thách thức nghiêm trọng nhất: vị giáo hoàng người Mỹ đầu tiên. Trong một thông điệp được công bố vào ngày 25/5, Giáo hoàng Leo XIV đã kêu gọi thế giới cam kết bảo vệ phẩm giá con người giữa làn sóng phát triển vũ bão của AI — ngay cả khi điều đó đồng nghĩa với việc phải nhấn phanh. Xem thêm.

Trung Quốc đang tìm kiếm vị thế lãnh đạo toàn cầu. Các nhà máy của quốc gia này đang thống trị các chuỗi cung ứng thế giới, và những tham vọng hạ tầng của họ đang trải dài từ châu Á sang châu Phi, châu Âu và xa hơn nữa...Thế nhưng vị thế lãnh đạo toàn cầu không thể chỉ được xây dựng đơn thuần bằng sức mạnh kinh tế. Tầm ảnh hưởng bền vững còn phụ thuộc vào quyền lực mềm, các quyền tự do chính trị và năng lực dung dưỡng sự đa dạng.Xem thêm.

Thứ từng là mức trần cho các vụ kết tội hối lộ cấp bộ trưởng đã trở thành mức sàn cho các vụ án quân sự cấp cao.Xem thêm.

Những cuộc chiến tương tự kết thúc theo những cách tương tự.Xem thêm.

Bản cáo trạng chống lại cựu Chủ tịch Cuba Raúl Castro vì đã ra lệnh bắn hạ hai chiếc máy bay của tổ chức Anh em cứu hộ vào năm 1996 là món quà được chờ đợi từ lâu mà Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và Tổng thống Donald Trump dành tặng cho những người Mỹ gốc Cuba thuộc phe diều hâu ở Nam Florida.Xem thêm.

Tất nhiên, nội dung cuộc hội đàm giữa hai nguyên thủ Trung Quốc và Nga tại Bắc Kinh không hoàn toàn được công khai. Thế giới bên ngoài chỉ có thể suy đoán về nội dung chính xác của cuộc trao đổi riêng kéo dài giữa hai nhà lãnh đạo. Thế nhưng có một điều rõ ràng là: chừng nào hai nhà lãnh đạo còn duy trì đối thoại thường xuyên, nhiều người trên thế giới có thể kê cao gối ngủ ngon hơn, và cũng sẽ có thêm một phần niềm tin vào tương lai. Xem thêm.

Trong một khoảnh khắc ngoại giao lớn, Chủ tịch Tập Cận Bình tuần trước đã tiếp đón người đồng cấp Mỹ Donald Trump tại Bắc Kinh, vinh danh ông như một vị quốc khách tại hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung đầu tiên được tổ chức tại thủ đô sau chín năm. Nhưng hai bên đã không thể tổ chức một cuộc họp báo chung để thể hiện với khán giả trong và ngoài nước những kết quả của “ngoại giao nước lớn” của Tập. Tệ hơn, thượng đỉnh còn không có bất kỳ thỏa thuận bằng văn bản nào được công bố chung.Xem thêm.

Những cuộc công kích của chính quyền Trump nhắm vào giáo hoàng không chỉ xuất phát từ sự hiểu sai về lập trường của Giáo hội Công giáo đối với chiến tranh cũng như sự phản đối của giáo hoàng trước những gì ông coi là hành vi xâm lược phi nghĩa. Họ còn không hiểu được rằng vị giáo hoàng này — dù là người Mỹ — vẫn đang tiếp tục dẫn dắt Giáo hội Công giáo rời xa tầm ảnh hưởng của Mỹ và châu Âu để hướng tới một cục diện đa cực.Xem thêm.

Người ta cứ kháo nhau về Giấc mơ Mỹ, nhưng với một lão già đã đi qua đủ thăng trầm như tôi, giấc mơ đó thực ra được gói gọn trong một câu khẩu quyết dân gian đầy thực dụng: Nhất móng, nhì răng, tam lông, tứ bì. Đây chính là bốn môn kiếm tiền, bốn công thức thành công tuyệt đối mà bất kỳ người Việt nào chỉ cần làm chủ một tiệm, thực hành một môn một cách chăm chỉ là chắc chắn tích lũy tốt, xây dựng cơ đồ vững chãi trên đất khách. Xem thêm.

Điều gì sẽ xảy ra nếu Mỹ rời khỏi tổ chức này?Xem thêm.

Bắc Kinh đang chơi một ván cờ dài hạn trong vấn đề Đài Loan.Xem thêm.

Một năm trước, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã vạch rõ chiến lược "đưa cuộc chiến ngược trở lại nước Nga". "Cuộc chiến này do Nga khơi mào, và nó phải bị đẩy lùi ngược về chính nước Nga. Họ phải là những kẻ bị buộc phải chấp nhận hòa bình. Họ phải là những kẻ phải chịu áp lực để đảm bảo an ninh", ông Zelensky phát biểu vào tháng 3/2025.Xem thêm.

Hai cuốn sách lớn mới xuất bản của các học giả nổi tiếng đang làm việc tại Mỹ đã mang lại một sự thấu hiểu sâu sắc hơn về các lực lượng ý thức hệ và định chế đang định hình sự trỗi dậy của Trung Quốc. Cả hai đều lập luận rằng việc Trung Quốc dần quay trở lại chế độ độc tài toàn trị không phải là một sự cố lịch sử do việc ông Tập lên nắm quyền mang lại, mà là một đặc tính cấu trúc của hệ thống chính trị Trung Quốc, vốn có những hệ lụy sâu rộng vượt ra ngoài biên giới nước này. Xem thêm.

Hai nhà lãnh đạo sẽ cố gắng mang hai thế giới của họ lại gần nhau tại Thiên Đàn.Xem thêm.

Đây là lần đầu Donald Trump trở lại Trung Quốc sau 9 năm, đồng thời cũng là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của ông trong nhiệm kỳ thứ hai.Xem thêm.

Do yêu cầu sản xuất toàn cầu trong các lĩnh vực như đồ điện tử, năng lượng tái tạo, quốc phòng và hàng hóa giá trị cao, nhu cầu tăng cao ở Đông Nam Á đối với đất hiếm và vàng đã đẩy nhanh hoạt động khai thác mỏ trên toàn khu vực. Trong khi các mỏ khai thác trái phép của Myanmar thu hút sự chú ý vì gây ô nhiễm các nhánh sông Mekong, được Ủy ban sông Mekong giám sát, thì một vấn đề cấp bách không kém nhưng ít được quan tâm hơn đang tồn tại dọc theo các hệ thống sông chung giữa Lào và Việt Nam, nơi không có hiệp ước song phương tương tự nào quy định về việc giám sát.Xem thêm.

Vẫn luôn có những lý do để nghi ngờ kịch bản bá quyền Trung Quốc – nhưng giờ thì khác.Xem thêm.

Cách ông Trump gọi “bụi hạt nhân” (nuclear dust) — các kho dự trữ uranium đã làm giàu mà giới chuyên gia quốc tế xác định Iran đã cất giấu sâu dưới lòng đất tại các cơ sở bị Mỹ không kích — đã vượt ra khỏi phạm vi một hồ sơ giải giáp thông thường. Bản chất của tiến trình này là cuộc ngã giá thượng tầng, nơi Mỹ tìm kiếm sự phối hợp chiến lược từ Trung Quốc nhằm tận dụng ưu thế công nghệ vượt trội để thu hồi và kiểm soát nguồn vật liệu nguy hiểm.Xem thêm.

Gần đây, dư luận học thuật và công nghệ toàn cầu đã chứng kiến một bước ngoặt đáng chú ý khi Trung Quốc chính thức thông qua Luật Học vị mới, cho phép trao bằng tiến sĩ kỹ thuật dựa trên các phát minh, nguyên mẫu vật lý hoặc dự án thực tế thay vì những luận án giấy hàng trăm trang truyền thống.Xem thêm.

Mỹ đang không chuẩn bị cho đúng loại khủng hoảng.Xem thêm.

Cuộc xâm lược Ukraine năm 2022 mới chỉ là đỉnh điểm trong bước chuyển dài hạn của Nga sang chủ nghĩa xét lại. Kể từ khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, Nga đã luôn tìm cách định hình cấu trúc an ninh châu Âu và áp đặt ý chí của mình lên các nước láng giềng nhỏ hơn. Điện Kremlin cũng đã đối đầu với Mỹ và châu Âu tại Liên Hợp Quốc cùng các thể chế đa phương khác.Xem thêm.

Việc Trung Quốc trì hoãn xác nhận chuyến thăm phản ánh cách tiếp cận rộng hơn của Bắc Kinh đối với Washington dưới thời chính quyền Trump thứ hai: không khởi xướng, không từ chối, và không thỏa hiệp.Xem thêm.