Kênh Podcast chính thức của Dự án Nghiên cứu Quốc tế (http://nghiencuuquocte.org/), dành cho các thính giả quan tâm về các vấn đề thời sự quốc tế.

Trong hai thập niên, Hợp Phì từ vị trí nằm ngoài nhóm tám mươi đã vươn vào nhóm hai mươi thành phố hàng đầu Trung Quốc về quy mô kinh tế, đồng thời xây dựng được nhiều cụm công nghiệp công nghệ cao có sức cạnh tranh lớn. Thành phố hiện có ba cụm công nghiệp chiến lược mới cấp quốc gia, gồm thiết bị hiển thị thế hệ mới, mạch tích hợp và trí tuệ nhân tạo; bên cạnh đó, các ngành xe năng lượng mới, điện tử và thiết bị gia dụng thông minh cũng đã hình thành những cụm sản xuất quy mô rất lớn.Xem thêm.

Một Bắc Kinh tự tin và một Washington thực dụng có thể tìm được cách chung sống.Xem thêm.

Tận dụng thời cơ giữa lúc cuộc chiến với Iran đang diễn ra, lực lượng Houthi đã phát động một chiến dịch quy mô lớn mới nhằm giành ưu thế quân sự áp đảo tại Yemen và các khu vực lân cận. Hôm thứ Ba, lực lượng vũ trang thân Iran này tiến hành hàng loạt cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa đạn đạo nhằm vào Ả Rập Saudi, gây hỏa hoạn tại các cơ sở lọc dầu ở miền nam nước này và khiến hơn 70 người bị thương. Xem thêm.

Nhưng ngay cả khi tình hình kinh tế ngày càng xấu đi, giới lãnh đạo Iran vẫn có khả năng chống chịu sức ép cưỡng ép tốt hơn nhiều so với vẻ bề ngoài. Tình trạng kinh tế hiện nay chưa đủ để làm suy yếu khả năng tiến hành chiến tranh của Iran. Xem thêm.

Một huyết mạch năng lượng có khả năng vận chuyển hàng chục tỷ mét khối khí tự nhiên mỗi năm trong nhiều thập kỷ nhưng lại phải đi qua Mông Cổ đương nhiên đặt ra một câu hỏi: nếu quan hệ Trung Quốc – Mông Cổ trong tương lai xảy ra biến động, hoặc nếu Nga sử dụng ảnh hưởng của mình đối với nguồn cung năng lượng cho Mông Cổ để gây sức ép, liệu Ulaanbaatar có thể tận dụng vị trí quá cảnh để tạo ra một “nút thắt cổ chai” đối với Trung Quốc bằng cách hạn chế dòng khí?Xem thêm.

Trong vài thập kỷ gần đây, Trung Quốc đã làm tốt hơn cả Mỹ lẫn Nga trong việc tránh những vũng lầy chiến lược. Sự tự tin thái quá sau Chiến tranh Lạnh đã khiến các nhà lãnh đạo Mỹ ôm đồm một loạt trách nhiệm toàn cầu quá rộng, một số có cơ sở nhưng phần lớn thì không. Xem thêm.

Chu Trung Minh, 54 tuổi, người nhiều khả năng sẽ trở thành Thị trưởng Thượng Hải, được cho là đang vượt lên trước những đối thủ lớn tuổi hơn.Xem thêm.

Thị thực Công nghệ Pháp, Nhân tài Toàn cầu Anh và Tech.Pass Singapore coi nhập cư là công cụ chính sách đổi mới sáng tạo. Việt Nam chưa có lộ trình tương đương dù cạnh tranh nhân tài với Singapore, Malaysia. Chương nhìn nhận cư trú Việt Nam vẫn hạn chế nhất ASEAN, do đụng vấn đề an ninh nhạy cảm.Xem thêm.

Cuộc chiến chống khủng bố giờ đây đã chính thức khép lại. Nó kéo dài từ ngày 11/9/2001 đến khi Mỹ rút quân khỏi Afghanistan vào tháng 8/2021. Khi thế giới tiến tới cột mốc 25 năm sự kiện 11/9, việc xác định rõ giới hạn của cuộc xung đột này là điều hữu ích, cả về mặt lịch sử lẫn hoạch định chính sách.Xem thêm.

Khi chuẩn bị đối mặt với cử tri Israel vào tháng tới, sau ba năm chiến tranh gần như không ngừng nghỉ, Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã vạch ra một chiến lược hoàn toàn mới. Bất chấp những tổn thất khổng lồ về người và của, chưa kể sự suy giảm mạnh trong mức độ ủng hộ dành cho Israel tại Mỹ và nhiều nơi khác, ông giờ đây công khai ủng hộ việc duy trì một trạng thái chiến tranh gần như thường trực.Xem thêm.

Một lực lượng hải quân linh hoạt hơn có thể giúp Đài Loan ngăn chặn Trung Quốc.Xem thêm.

Khi tôi lần đầu đến Nhật Bản cách đây hơn 30 năm, Chiến tranh Lạnh vừa kết thúc, Trung Quốc vẫn chưa trỗi dậy, và Nhật Bản — dù không còn giữ vị thế “Nhật Bản là số một” như tiêu đề cuốn sách bán chạy năm 1979 của Ezra Vogel — vẫn là một cường quốc đáng gờm. GDP của Nhật Bản khi đó không thua kém Mỹ quá xa, lớn hơn tổng GDP của phần lớn các nước châu Á còn lại cộng lại, và gấp khoảng bảy lần Trung Quốc. Trong chuyến thăm gần đây, tôi nhận thấy Nhật Bản đã trở thành một đất nước rất khác.Xem thêm.

Công viên Khoa học Tân Trúc của Đài Loan và việc Israel tiếp nhận gần một triệu người nhập cư từ Liên Xô là hai trường hợp kinh điển về cách một quốc gia chuyển nguồn nhân tài ở nước ngoài thành tài sản công nghệ trong nước. Tuy nhiên, hai trường hợp này phản ánh hai bài toán có cấu trúc khác nhau. ... Cộng đồng người Việt ở nước ngoài có đặc điểm gần với trường hợp Đài Loan hơn nhiều so với Israel; vì vậy, điều này cần định hướng cách Hà Nội lựa chọn và vận dụng các công cụ chính sách.Xem thêm.

Mỹ vừa chào bán cho các đối tác khái niệm “chuỗi AI có chủ quyền”, nhưng đồng thời cảnh báo các chính phủ đừng dại dột tự tái tạo toàn bộ chuỗi công nghệ này trong biên giới của mình. Đằng sau nghịch lý ấy là một bài học lịch sử từ hơn sáu thập kỷ trước. Một nguyên tắc ra đời nhằm bảo vệ quyền tự chủ của các quốc gia yếu thế không đồng nghĩa với việc những quốc gia đó đương nhiên có đủ năng lực để tận dụng nó một cách hiệu quả.Xem thêm.

Chung Thiệu Quân đã bị thanh trừng cùng với viên tướng cấp cao Trương Hựu Hiệp.Xem thêm.

Vấn đề nằm ở chỗ người ta có thể đang đánh giá quá cao quyền lực mềm của Bắc Kinh.Xem thêm.

Chương này sẽ xem xét cách Singapore và Đức tổ chức mối quan hệ giữa nhà nước, doanh nghiệp và cá nhân trong việc xây dựng lực lượng lao động kỹ thuật; đối chiếu những kinh nghiệm đó với thực trạng Việt Nam; đồng thời lập luận rằng các tham vọng về khoa học công nghệ, đổi mới, sáng tạo của Việt Nam khó có thể hiện thực hóa nếu không đồng thời triển khai khẩn trương một chương trình cải cách nguồn cung nhân lực có quy mô tương xứng.Xem thêm.

Sau hơn bảy năm cầm quyền, bốn năm rưỡi chiến tranh với Nga và một loạt vụ bê bối liên quan đến đội ngũ lãnh đạo cùng những người thân cận, Zelensky dường như đang đánh mất sự ủng hộ chính trị của đất nước. Các cuộc thăm dò công bố vào đầu tháng 8 cho thấy tâm trạng trong xã hội Ukraine đã thay đổi đáng kể: nhiều người không còn tin tưởng Zelensky và sẵn sàng loại ông khỏi chức tổng thống ngay khi có cơ hội bỏ phiếu.Xem thêm.

Sức mạnh thị trường áp đảo của Trung Quốc đòi hỏi cả ba nước Bắc Mỹ phải phối hợp chặt chẽ hơn và áp dụng những chính sách chủ động hơn. Nhu cầu cấp bách nhất hiện nay là chính quyền Trump phải ngừng theo đuổi các chính sách và lan truyền những thông điệp làm suy yếu sự đoàn kết của Bắc Mỹ.Xem thêm.

Nỗ lực do nhà nước hậu thuẫn đang đặt ra một câu hỏi quan trọng: Ai sẽ là người trả tiền?Xem thêm.

Nhiệm vụ của chương này là phân tích cách Hàn Quốc và Singapore xây dựng năng lực đổi mới sáng tạo thực sự trong các doanh nghiệp có quan hệ với nhà nước; xem Viettel như phép thử của chính Việt Nam về khả năng thực hiện điều đó trong nước; và sau cùng đặt ra câu hỏi khó hơn, đồng thời cũng ít dễ chịu hơn: liệu những điều kiện tiên quyết đã tạo nên thành công của Viettel có thể được mở rộng một cách có trách nhiệm sang các doanh nghiệp nhà nước lớn khác hay không?Xem thêm.

Quá trình chuyển đổi quân đội đã làm thay đổi cục diện chiến tranh — và khuấy đảo chính trường Ukraine.Xem thêm.

“Trung Đông có dầu mỏ, Trung Quốc có đất hiếm”, Đặng Tiểu Bình từng tuyên bố năm 1992. Câu nói này gần đây được nhắc lại rất nhiều khi Bắc Kinh tận dụng vị thế gần như độc quyền trong ngành đất hiếm để kiềm chế hiệu quả cuộc chiến thương mại mới nhất do Tổng thống Mỹ Donald Trump phát động. Xem thêm.

Vị lãnh đạo cao nhất của một tỉnh nội địa được cho là có liên quan đến lời kêu gọi khôi phục cải cách theo tinh thần Đặng Tiểu Bình xuất hiện trên mặt báo.Xem thêm.

Hiệp ước Mecca, được Pakistan, Ả Rập Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ ký kết ngày 7/8, đã được ví theo nhiều cách khác nhau như một phiên bản NATO “của thế giới Hồi giáo”, “Hồi giáo”, “Sunni” hay “Trung Đông”. Một số cách gọi này có lẽ chỉ phản ánh sự nghèo nàn trong kho ẩn dụ về liên minh của giới bình luận. Tuy nhiên, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan đã trực tiếp nhắc tới NATO khi mô tả các điều khoản phòng thủ của hiệp ước mới.Xem thêm.

Chương này lập luận rằng quyền sở hữu kết quả nghiên cứu chính là cơ chế pháp lý then chốt kết nối cải cách tự chủ đại học với các kết quả thương mại trong thực tế. Một trường đại học dù tự chủ, được tài trợ đầy đủ và quản trị tốt, nhưng các nhà nghiên cứu vẫn không thể chắc chắn rằng mình có quyền sở hữu, đăng ký bằng sáng chế và cấp phép cho chính sáng chế của mình, thì cũng chẳng khác nào một động cơ nghiên cứu không có bộ truyền động. Xem thêm.

Lập luận của tôi dựa trên nguồn gốc của Thế chiến II, vốn không đơn thuần chỉ bắt đầu từ việc Đức xâm lược Ba Lan vào ngày 01/09/1939. Thay vào đó, cuộc chiến là sự tích tụ của các cuộc chiến và khủng hoảng cấp khu vực, bắt đầu bằng việc Nhật Bản xâm lược Mãn Châu vào năm 1931, sau đó dần dần gộp lại thành một cuộc xung đột toàn cầu duy nhất.Xem thêm.

Trong nhiều năm, các cuộc thảo luận quốc tế về sự trỗi dậy kinh tế của Trung Quốc thường tập trung vào cách nước này trở thành một cường quốc sản xuất và xuất khẩu, cũng như cách Bắc Kinh sử dụng chính sách công nghiệp để hỗ trợ quá trình đó trên quy mô toàn quốc. Nhưng đằng sau sức mạnh kinh tế ấy còn có một mặt tối khác: vai trò khổng lồ của Trung Quốc trong nền kinh tế phi pháp toàn cầu.Xem thêm.

Trước khi diễn ra sự mở rộng chủ nghĩa thực dân của châu Âu và Mỹ, châu Á đã từng tồn tại trật tự khu vực riêng. Và khi kỷ nguyên bất bình đẳng thuộc địa kéo dài nửa thiên niên kỷ dần hạ màn, một trật tự châu Á có tính khả thi trong thực tế tương tự cũng có thể được tái thiết lập. Trong tiến trình bước đến cái gọi là “Thế kỷ châu Á”, hệ thống an ninh châu Á trong tương lai sẽ mang hình thái nào và vận hành ra sao, rốt cuộc vẫn phụ thuộc vào sự định hình và thúc đẩy của chính nhân dân các nước trong khu vực châu Á.Xem thêm.

Kinh nghiệm từ Sáng kiến Xuất sắc (Excellence Initiative) của Đức và mô hình đại học cấp đất (land-grant universities) của Hoa Kỳ cho thấy chất lượng nghiên cứu thường được cải thiện khi quyền tự chủ của các cơ sở giáo dục đại học, như quyền quyết định mức lương, tuyển sinh và phân bổ ngân sách mà không phải xin phê duyệt từng khoản chi từ cơ quan quản lý, được kết hợp với nguồn lực tài chính đầy đủ, các cơ chế cạnh tranh và một nền văn hóa nghiên cứu mạnh. Tuy nhiên, bản thân quyền tự chủ hiếm khi đủ để tạo nên sự xuất sắc.Xem thêm.

Hòn đảo này do Đài Bắc quản lý nhưng chỉ nằm cách Trung Quốc đại lục hơn 3 km, với một nền văn hóa và lối sống rất riêng.Xem thêm.

Vị cựu thủ tướng có tư tưởng cải cách đã từ chối lời đề nghị nắm quyền lãnh đạo vào đầu những năm 1990.Xem thêm.

Người sáng lập Triều Tiên, Kim Nhật Thành, đã tận dụng xuất thân Kitô giáo của mình để xây dựng và củng cố một chế độ sùng bái cá nhân kéo dài suốt tám thập kỷ. Bằng cách vay mượn các cấu trúc, giáo lý và hình tượng tôn giáo, ông đồng thời đặt nền móng cho chế độ cộng sản thế tập hiện do cháu trai mình, Kim Jong-un, lãnh đạo. Xem thêm.

Một hệ sinh thái đầu tư mạo hiểm là một vòng tuần hoàn, chứ không phải một giao dịch đơn lẻ: dòng vốn phải có khả năng đi vào cũng như đi ra. Tất cả các chương trước của cuốn sách đều tập trung trả lời câu hỏi làm thế nào để đưa vốn đến các doanh nghiệp công nghệ giai đoạn đầu của Việt Nam; chương này đặt ra câu hỏi mà các chương trước mặc nhiên giả định đã có lời giải: sau khi đầu tư vào một doanh nghiệp khởi nghiệp của Việt Nam, nhà đầu tư sẽ thoái vốn và thu hồi lợi nhuận bằng cách nào, và liệu thị trường vốn Việt Nam có mang lại cho họ một con đường thoái vốn đủ tin cậy hay không?Xem thêm.

Những đột phá khoa học lớn có thể tạo ra những năng lực mang tính cách mạng. Nhưng chúng cũng tiềm ẩn nguy cơ gây ra những hậu quả thảm khốc. Sự hội tụ giữa trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ sinh học và kỹ thuật sinh học đang mở ra những thành tựu có khả năng thay đổi cuộc sống, từ điều trị bệnh, nâng cao năng suất nông nghiệp cho đến giải quyết các thách thức về năng lượng. Tuy nhiên, chính xu hướng này cũng tạo ra những năng lực có thể bị vũ khí hóa dễ dàng hơn bao giờ hết bởi ngày càng nhiều tác nhân xấu. Xem thêm.

Tình trạng dư thừa công suất sẽ kết thúc như thế nào?Xem thêm.

Kể từ năm 2020, Trung Quốc đã liên tục mở rộng bộ công cụ an ninh kinh tế nhằm đối phó với các biện pháp hạn chế thương mại và tài chính của phương Tây. Những gì ban đầu chủ yếu là một khuôn khổ phòng thủ nay đã phát triển thành một cấu trúc pháp lý cứng rắn hơn, được thiết kế để trừng phạt các công ty và cá nhân tuân thủ các lệnh trừng phạt và kiểm soát xuất khẩu của nước ngoài.Xem thêm.

Du khách trở về từ Trung Quốc thường kể rằng họ đã nhìn thấy tương lai. Những bước tiến của quốc gia này trong các công nghệ thương mại tiên phong hiện diện ở khắp nơi... Ngay cả bên ngoài Trung Quốc, phần lớn thế giới giờ đây đã quen thuộc với những chiếc xe điện Trung Quốc vừa có giá phải chăng vừa có thiết kế bắt mắt, được trang bị ghế massage và pin có thể thay nhanh, đang chinh phục hành khách từ Luân Đôn cho tới Santiago. Tuy nhiên, hầu hết người Mỹ lại gần như không biết gì về tương lai ấy.Xem thêm.

Chiến lược mới của Washington chẳng khác nào một tên gọi khác cho sự khó lường.Xem thêm.

Vài tháng sau khi nhậm chức lãnh tụ tối cao, Mojtaba Khamenei đang bắt đầu để lại dấu ấn riêng đối với bộ máy quân sự và an ninh quốc gia của Iran. Thông qua một loạt quyết định bổ nhiệm, ông đã tái cấu trúc đáng kể đội ngũ chỉ huy cấp cao, đồng thời sắp xếp lại các thể chế chịu trách nhiệm quản lý cả chiến tranh lẫn ngoại giao.Xem thêm.

Trong lúc ngành xây dựng lao dốc và quá trình sản xuất được tự động hóa, 53 triệu người Trung Quốc hiện đang chật vật làm việc với mức lương thấp trong lĩnh vực giao đồ ăn và gọi xe công nghệ.Xem thêm.

Ngày 13/8, Tổng thống Nga Putin lần đầu tiên đặt chân tới đảo Iturup thuộc quần đảo Nam Kuril (được Nhật Bản gọi là “Lãnh thổ phương Bắc”). Chỉ một ngày trước đó, ông vừa tuyên bố tại Yuzhno-Sakhalinsk rằng yêu sách lãnh thổ của Nhật Bản đối với quần đảo Nam Kuril là “hoàn toàn không có cơ sở”. Tín hiệu chính trị không thể rõ ràng hơn – không có chỗ cho thỏa hiệp trong tranh chấp lãnh thổ giữa Nga và Nhật Bản. Tuy nhiên, trên đảo Sakhalin (mà Nhật Bản gọi là Karafuto) chỉ cách đó một eo biển, một “nước Nhật” khác dường như chưa từng thực sự rời đi.Xem thêm.

Ở hầu hết các quốc gia, chính phủ là khách hàng lớn nhất của nền kinh tế. Vì vậy, việc Nhà nước quyết định mua cái gì, mua của ai và áp dụng tiêu chí đánh giá nào không đơn thuần là hoạt động hành chính, mà bản thân nó là một công cụ chính sách đổi mới sáng tạo. Thậm chí, đây có thể là công cụ trực tiếp hơn nhiều so với các khoản trợ cấp, bởi Nhà nước không chỉ chia sẻ rủi ro từ bên ngoài mà trực tiếp trở thành người sử dụng sản phẩmXem thêm.

Sự vắng mặt của María Corina Machado không đồng nghĩa với việc các cuộc đàm phán sẽ thất bại.Xem thêm.

Dưới thời Chủ tịch Tập Cận Bình, ưu tiên của Trung Quốc không còn là những cải cách thị trường sâu rộng như trước, mà là bảo đảm an ninh quốc gia, kiểm soát chính trị và nâng cao năng lực tự chủ chiến lược.Xem thêm.

Trong số nhiều lĩnh vực định hình chiến lược kinh tế của Trung Quốc đối với Mỹ và các nước phương Tây khác, ít có lĩnh vực nào quan trọng bằng lương thực và nông nghiệp. Là một trong những nhà nhập khẩu nông sản lớn nhất thế giới, Trung Quốc thường xuyên sử dụng quyền tiếp cận thị trường khổng lồ của mình làm đòn bẩy trong các cuộc đàm phán thương mại. Xem thêm.

Một dự án bị bỏ rơi cho thấy lý do tại sao chính sách công nghiệp phải bảo tồn các lựa chọn công nghệ.Xem thêm.

Đối với Trung Quốc, Đông Bắc Á vẫn là một điểm yếu trong nỗ lực bảo vệ các vùng biên giới sát sườn. Căng thẳng giữa Triều Tiên và Hàn Quốc đang gia tăng, làm dấy lên nguy cơ một cuộc xung đột có thể lan rộng ra ngoài Bán đảo Triều Tiên. Sự phối hợp an ninh giữa Nhật Bản, Hàn Quốc và Mỹ cũng ngày càng chặt chẽ, gây thêm áp lực lên Trung Quốc. Trong khi đó, vị thế hạt nhân ngày càng vững chắc của Triều Tiên khiến Nhật Bản và Hàn Quốc lo ngại về an ninh của chính mình, thậm chí có thể thúc đẩy hai nước này cuối cùng tự phát triển vũ khí hạt nhân.Xem thêm.

Những tương tác cá nhân giữa các nhà lãnh đạo có thể tạm thời làm thay đổi bầu không khí chính sách, nhưng khó có thể lay chuyển cấu trúc sâu xa được tạo nên bởi ký ức lịch sử, thế lưỡng nan an ninh, bản sắc quốc gia và trật tự quan. Từ sát cánh chống chủ nghĩa phát xít đến đối đầu kéo dài trong Chiến tranh Lạnh; từ giai đoạn xích lại gần nhau ngắn ngủi sau khi Liên Xô tan rã đến cuộc đối đầu toàn diện sau khủng hoảng Ukraine, quan hệ Mỹ – Nga luôn dao động giữa hợp tác và cạnh tranh.Xem thêm.

Các chính phủ về cơ bản có hai cách để giảm chi phí nghiên cứu và phát triển (R&D) của khu vực tư nhân. Cách thứ nhất là hỗ trợ tài chính trực tiếp trước khi hoạt động nghiên cứu diễn ra; cách thứ hai là ưu đãi thuế sau khi doanh nghiệp đã thực hiện hoạt động R&D. Về phương diện kinh tế, hai công cụ này đều nhằm giảm chi phí biên của hoạt động nghiên cứu và phát triển, qua đó khuyến khích doanh nghiệp đầu tư nhiều hơn cho đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, xét dưới góc độ quản trị nhà nước, chúng lại dựa trên hai logic hoàn toàn khác nhau. Việt Nam nên đi theo hướng nào? Xem thêm.

Công tác phối hợp nội bộ đảng đã bắt đầu được triển khai để chuẩn bị cho chuyến thăm Mỹ của nhà lãnh đạo tối cao vào tháng 9.Xem thêm.