SBS Karen - tJ;pfbHtJ;pf unD

ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲလၢတၢ်သးပ့ၤနီၣ်အီၤတန့ၢ်ဘၣ် လၢအယံၤတလါ ဒီး တၢ်ကွဲပြၢအဘျီ ၁ဝ၄ ဘျီဝံၤအလီၢ်ခံ, စပ့ၣ် ကဲထီၣ်ဝဲဒၣ် ၂ဝ၂၆နံၣ် ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢ—FIFA World Cup 2026 ခၠၣ်ပံၣ်ယၣ်—ပှၤဖျိးစိ, လၢအမၤနၢၤကွံာ်ဝဲဒၣ် အးကၠ့းထံနါကရူၢ် ၁—ဝ ဖဲ ဖဲးနၢၤ တၢ်ပြၢအပတီၢ် ဒီး စိာ်ထီၣ်ဘၣ်ဝဲဖျၢၣ်ထူခိၣ်ဖးအဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ.ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲလၢတၢ်သးပ့ၤနီၣ်အီၤတန့ၢ်ဘၣ် လၢအယံၤတလါ ဒီး တၢ်ကွဲပြၢအဘျီ ၁ဝ၄ ဘျီဝံၤအလီၢ်ခံ, စပ့ၣ် ကဲထီၣ်ဝဲဒၣ် ၂ဝ၂၆နံၣ် ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢ—FIFA World Cup 2026 ခၠၣ်ပံၣ်ယၣ်—ပှၤဖျိးစိ, လၢအမၤနၢၤကွံာ်ဝဲဒၣ် အးကၠ့းထံနါကရူၢ် ၁—ဝ ဖဲ ဖဲးနၢၤ တၢ်ပြၢအပတီၢ် ဒီး စိာ်ထီၣ်ဘၣ်ဝဲဖျၢၣ်ထူခိၣ်ဖးအဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ.

Learn how to talk about eyesight getting worse. Plus, find out why people with lighter eye colour have a higher risk of UV damage. - မၤလိဘၣ်ဃး ကဘၣ်တဲသကိး မဲာ်ချံအတၢ်ထံၣ်ဟဲနးထီၣ်အဂ့ၢ်ဒ်လဲၣ်. လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ, ဃုသ့ၣ်ညါအါထီၣ် ပှၤကညီလၢ အမဲာ်ချံအလွဲၢ်ဖျါကပုာ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ဘၣ်မနုၤအဃိလၢတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အိၣ်ဒီး UV အတၢ်မၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးလဲၣ်အဂ့ၢ်.မၤလိဘၣ်ဃး ကဘၣ်တဲသကိး မဲာ်ချံအတၢ်ထံၣ်ဟဲနးထီၣ်အဂ့ၢ်ဒ်လဲၣ်. လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ, ဃုသ့ၣ်ညါအါထီၣ် ပှၤကညီလၢ အမဲာ်ချံအလွဲၢ်ဖျါကပုာ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ဘၣ်မနုၤအဃိလၢတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အိၣ်ဒီး UV အတၢ်မၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးလဲၣ်အဂ့ၢ်.

ဆီၣ်သ် အီစထြ့လယါ—South Australia ပာ်ဖျါထီၣ် ထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤ တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ အဆိကတၢၢ်တခါ လၢအဘၣ်ဃးဒီး တၢ်တြီတံာ်ကွံာ် ပှၤမၤဟံၣ်ပူၤဃီပူၤ တၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးဒီး မုၣ်ခွါ တၢ်မၤအၢမးဆါသ့ၣ်တဖၣ် အတၢ်သူ dating apps — တၢ်သ့ၣ်ဖးအဲၣ်တီ အဲးဖ် သ့ၣ်တဖၣ် န့ၣ်လီၤ. ကီၢ်စဲၣ်အံၤ အစံၣ်ညီၣ်ကွီၣ်ခိၣ်ကျၢၢ် Kyam Maher စံးဝဲဒၣ် တၢ်ဆှၢနုာ်လီၤအံၤ ကမၤဂ့ၤထီၣ်ဝဲ တၢ်ပူၤဖျဲး လၢပှၤနုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်ဖဲ လီမုၢ်ပျီ—အီးလဲ တၢ်သ့ၣ်ဖးအဲၣ်တီ အပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲ ၂ဝ၂၂နံၣ်န့ၣ် အီစထြ့လယါ စဲအ့ၣ်တၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါဘၣ်ဃးတၢ်မၤကမၣ်သဲစးကွီၣ်မ့ၣ်—Australian Institute of Criminology, ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်ပာ်ဖျါတခါ လၢအမ့ၢ် အဝဲသ့ၣ်တၢ်ဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်ဃး လီမုၢ်ပျီတၢ်မၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးအဂ့ၢ်, ဒီးအဝဲသ့ၣ်ထံၣ်ဘၣ်ဝဲဒၣ် ပှၤနုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်ဖဲတၢ်စံးဆၢအံၤအပူၤသ့ၣ်တဖၣ် သၢပူ တပူ န့ၣ်စံးလၢ အဝဲသ့ၣ်တူၢ်ဘၣ် မုၢ်ခွါတၢ်မၤတၢ်ဆါပယွဲ ဒီးပှၤလၢအဝဲသ့ၣ်ထံၣ်န့ၢ်အီၤ ဖဲ အဲးဖ် တခါအပူၤ မ့တမ့ၢ် လီပှာ်ယဲၤသန့တခါအပူၤ ဖဲအပူၤကွံာ်ယဲၢ်နံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဆှၢနုာ်လီၤ တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအခဲအံၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်ဖံးတၢ်မၤတခါ လၢအပိာ်ထွဲထီၣ်အသးခီဖျိတၢ်ပာ်ဖျါအံၤန့ၣ်လီၤ.ဆီၣ်သ် အီစထြ့လယါ—South Australia ပာ်ဖျါထီၣ် ထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤ တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ အဆိကတၢၢ်တခါ လၢအဘၣ်ဃးဒီး တၢ်တြီတံာ်ကွံာ် ပှၤမၤဟံၣ်ပူၤဃီပူၤ တၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးဒီး မုၣ်ခွါ တၢ်မၤအၢမးဆါသ့ၣ်တဖၣ် အတၢ်သူ dating apps — တၢ်သ့ၣ်ဖးအဲၣ်တီ အဲးဖ် သ့ၣ်တဖၣ် န့ၣ်လီၤ. ကီၢ်စဲၣ်အံၤ အစံၣ်ညီၣ်ကွီၣ်ခိၣ်ကျၢၢ် Kyam Maher စံးဝဲဒၣ် တၢ်ဆှၢနုာ်လီၤအံၤ ကမၤဂ့ၤထီၣ်ဝဲ တၢ်ပူၤဖျဲး လၢပှၤနုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်ဖဲ လီမုၢ်ပျီ—အီးလဲ တၢ်သ့ၣ်ဖးအဲၣ်တီ အပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်လီၤ.

Whether you're new to taking photographs, a social media content creator or a professional photographer, it's important to be aware of where you can and can't take photographs. Here's what to consider before you take that perfect photograph, legally. - နမ့မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ပှၤတ့ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ် လၢကမျၢၢ်တၢ်ဆဲးကျိးတဝၢ—စိၤရှၢၤမံၤဒံၤယၤအဖီခိၣ်အဂီၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, ပှၤစဲၤနီၣ်လၢတၢ်ဒိတၢ်ဂီၤတဂၤမ့ၢ်ဂ့ၤ, ပှၤဒိတၢ်ဂီၤ အသီတဂၤမ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ်, တၢ်အရ့ဒိၣ်တခါ လၢနကဘၣ်သ့ၣ်ညါပာ်သးအီၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်လီၢ်လၢနဒိတၢ်ဂီၤန့ၢ် တန့ၢ်အလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲအံၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢနကဘၣ်ဆိကမိၣ်ထံအီၤ တချုးဖဲလၢနဒိတၢ်ဂီၤဒ်ဘၣ်အခါ လၢအမ့ၢ် တၢ်အံၤမ့ၢ်တၢ်လၢအဖိးသဲစးတၢ်ဘျၢစ့ၢ်ဧါန့ၣ်လီၤ.နမ့မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ပှၤတ့ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ် လၢကမျၢၢ်တၢ်ဆဲးကျိးတဝၢ—စိၤရှၢၤမံၤဒံၤယၤအဖီခိၣ်အဂီၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, ပှၤစဲၤနီၣ်လၢတၢ်ဒိတၢ်ဂီၤတဂၤမ့ၢ်ဂ့ၤ, ပှၤဒိတၢ်ဂီၤ အသီတဂၤမ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ်, တၢ်အရ့ဒိၣ်တခါ လၢနကဘၣ်သ့ၣ်ညါပာ်သးအီၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်လီၢ်လၢနဒိတၢ်ဂီၤန့ၢ် တန့ၢ်အလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲအံၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢနကဘၣ်ဆိကမိၣ်ထံအီၤ တချုးဖဲလၢနဒိတၢ်ဂီၤဒ်ဘၣ်အခါ လၢအမ့ၢ် တၢ်အံၤမ့ၢ်တၢ်လၢအဖိးသဲစးတၢ်ဘျၢစ့ၢ်ဧါန့ၣ်လီၤ.

အးကၠ့းထံနါ မၤနၢၤဝဲဒၣ် အဲကလံး ဖျၢၣ်ထူကရူၢ် ဒီး ၂—၁ ကိ, လၢ Lionel Messi ပာ်ဖျါထီၣ်ဘၣ်အတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်လီၤဆီသ့ၣ်တဖၣ် ဒီး န့ၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်လီၢ်ဖဲ ဖဲးနၢၤ—တၢ်ပြၢလၢခံကတၢၢ်အပတီၢ်န့ၣ်လီၤ.အးကၠ့းထံနါ မၤနၢၤဝဲဒၣ် အဲကလံး ဖျၢၣ်ထူကရူၢ် ဒီး ၂—၁ ကိ, လၢ Lionel Messi ပာ်ဖျါထီၣ်ဘၣ်အတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်လီၤဆီသ့ၣ်တဖၣ် ဒီး န့ၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်လီၢ်ဖဲ ဖဲးနၢၤ—တၢ်ပြၢလၢခံကတၢၢ်အပတီၢ်န့ၣ်လီၤ.

စပ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူကရူၢ် မၤန့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်လီၢ်ဖဲ FIFA World Cup—ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢ လၢခံကတၢၢ်—ဖဲးနၢၤ အပတီၢ် မ့ၢ်လၢ အမၤနၢၤဝဲဒၣ် ဖြၣ်စ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူကရူၢ် ၂—ဝ ကိ ဖဲအဝဲသ့ၣ် ဆံးမံဖဲးနၢၤအပတီၢ် တၢ်ပြၢအပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ရှူတဘျီအံၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်မၤကတၢၢ်ကွံာ် Les Bleus—ဖြၣ်စ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူကရူၢ် အတၢ်မုၢ်လၢ် လၢကစိာ်ထီၣ်ဘၣ် World Cup ခိၣ်ဖးတၢ သၢဘျီတဘျီ, ဒီးခဲကနံၣ်အံၤန့ၣ် အဝဲသ့ၣ် ဘၣ်သုးကွံာ်အတၢ်သးစၢၢ်ဆၢဆူ ခိၣ်ဖးသၢ တၢ်လိာ်ကွဲပြၢ လၢကဘၣ်လိာ်ကွဲဝဲဖဲ မုၢ်ဘူၣ်—မုၢ်ဃုနံၤန့ၣ်လီၤ.စပ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူကရူၢ် မၤန့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်လီၢ်ဖဲ FIFA World Cup—ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢ လၢခံကတၢၢ်—ဖဲးနၢၤ အပတီၢ် မ့ၢ်လၢ အမၤနၢၤဝဲဒၣ် ဖြၣ်စ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူကရူၢ် ၂—ဝ ကိ ဖဲအဝဲသ့ၣ် ဆံးမံဖဲးနၢၤအပတီၢ် တၢ်ပြၢအပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ရှူတဘျီအံၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်မၤကတၢၢ်ကွံာ် Les Bleus—ဖြၣ်စ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူကရူၢ် အတၢ်မုၢ်လၢ် လၢကစိာ်ထီၣ်ဘၣ် World Cup ခိၣ်ဖးတၢ သၢဘျီတဘျီ, ဒီးခဲကနံၣ်အံၤန့ၣ် အဝဲသ့ၣ် ဘၣ်သုးကွံာ်အတၢ်သးစၢၢ်ဆၢဆူ ခိၣ်ဖးသၢ တၢ်လိာ်ကွဲပြၢ လၢကဘၣ်လိာ်ကွဲဝဲဖဲ မုၢ်ဘူၣ်—မုၢ်ဃုနံၤန့ၣ်လီၤ.

အီစထြ့လယါကီၢ်မၤဂ့ၤထီၣ်ကျိၤကျဲလၢ တၢ်ဟဲတုၤလီၤကးဒ်—arrival card အဂီၢ် ဒ်သိးဒီးတၢ်လၢအချုးထီၣ်စိၤခ့ခါဆၢကတီၢ်အသိး— ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ တဃ့ၢ်အလွဲၢ် လံာ်က့ လၢတၢ်သ့ၣ်ညါညီနုၢ်အီၤန့ၣ် အတလီၤမၢ်ကွံာ် ခဲလၢာ်ခဲဆ့ဒ်ဘၣ်.အီစထြ့လယါကီၢ်မၤဂ့ၤထီၣ်ကျိၤကျဲလၢ တၢ်ဟဲတုၤလီၤကးဒ်—arrival card အဂီၢ် ဒ်သိးဒီးတၢ်လၢအချုးထီၣ်စိၤခ့ခါဆၢကတီၢ်အသိး— ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ တဃ့ၢ်အလွဲၢ် လံာ်က့ လၢတၢ်သ့ၣ်ညါညီနုၢ်အီၤန့ၣ် အတလီၤမၢ်ကွံာ် ခဲလၢာ်ခဲဆ့ဒ်ဘၣ်.

အ့ဒံယါဒီး အီစထြ့လယါကီၢ် ဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါလီၤဝဲ နယူချံယၢ, တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢ ဒီး တၢ်ဒီသဒၢ ဂ့ၢ်ဝီ အတၢ်ဖီၣ်လိာ်စုမၤသကိးတၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ဖဲလၢ အ့ဒံယါကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ် Narendra Modi ဟဲဟးဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်အခါန့ၣ်လီၤ. လၢသၢနံၣ်အတီၢ်ပူၤ အဝဲအတၢ်ဟဲအဆိကတၢၢ်တဘျီအံၤန့ၣ် အိၣ်ဝဲဒီး တၢ်တူၢ်လိာ်ခီၣ်ဆၢအီၤ ပှဲၤဒီးတၢ်တူၢ်ဘၣ်လၢအအိၣ်ကျဲၣ်ကျီအသးသ့ၣ်တဖၣ်, လၢအမ့ၢ် ဘျီၣ်ဖးဒိၣ်အပူၤန့ၣ် အိၣ်ပှဲၤဒီး ပှၤဆီၣ်ထွဲအီၤသ့ၣ်တဖၣ်အသိး, အိၣ်စ့ၢ်ကီးဒီး ပှၤပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးလၢအပာ်ဖျါထီၣ် တၢ်ထီဒါ အဝဲအပဒိၣ် အတၢ်ဖံးတၢ်မၤ လၢအဘၣ်ဃး ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိခွဲးယာ် အတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.အ့ဒံယါဒီး အီစထြ့လယါကီၢ် ဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါလီၤဝဲ နယူချံယၢ, တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢ ဒီး တၢ်ဒီသဒၢ ဂ့ၢ်ဝီ အတၢ်ဖီၣ်လိာ်စုမၤသကိးတၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ဖဲလၢ အ့ဒံယါကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ် Narendra Modi ဟဲဟးဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်အခါန့ၣ်လီၤ.

ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢ လၢအစးထီၣ်အသးဒီး ၄၈ကရူၢ် တၢ်လိာ်ကွဲပြၢအံၤ, ခဲကနံၣ်အံၤန့ၣ်အိၣ်တ့ၢ်က့ၤဒၣ်ထဲလွံၢ်ကရူၢ်, လၢအမ့ၢ် ဖြၣ်စ့ၣ်, စပ့ၣ်, အဲကလံးဒီး အးကၠ့းထံနါဖျၢၣ်ထူကရူၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ဒီးအဝဲသ့ၣ်ခဲလၢာ် ကွၢ်စိဝဲတၢ်လီၢ်ဖဲဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်ပြၢ အလီၢ်ခံကတၢၢ် အပတီၢ်န့ၣ်လီၤ.ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢ လၢအစးထီၣ်အသးဒီး ၄၈ကရူၢ် တၢ်လိာ်ကွဲပြၢအံၤ, ခဲကနံၣ်အံၤန့ၣ်အိၣ်တ့ၢ်က့ၤဒၣ်ထဲလွံၢ်ကရူၢ်, လၢအမ့ၢ် ဖြၣ်စ့ၣ်, စပ့ၣ်, အဲကလံးဒီး အးကၠ့းထံနါဖျၢၣ်ထူကရူၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ဒီးအဝဲသ့ၣ်ခဲလၢာ် ကွၢ်စိဝဲတၢ်လီၢ်ဖဲဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်ပြၢ အလီၢ်ခံကတၢၢ် အပတီၢ်န့ၣ်လီၤ.

ထံဂုၤကီၢ်ဂၤအိးလါပ့းကမံတံး (International Olympic Committee) အိးထီၣ်ကွံာ်ဝဲဒၣ် အတၢ်ဆိကတီၢ်ဃာ် ရှၢၢ်ရှါအိးလါပ့းကမံးတံး (Russian Olympic Committee) လံန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဆၢတဲာ်အံၤ မ့ၢ်လၢတၢ်မၤအီၤဖဲ တချုး တၢ်စးထီၣ် ၂ဝ၂၈နံၣ် လီစ်အဲန်ကၠၢလံးစ် အိးလါပ့း တၢ်လိာ်ကွဲပြၢအမူး (Los Angeles 2028 Games) ဒ်ဘၣ်အဃိ မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ခီၣ်ခါအရ့ဒိၣ် တပတီၢ်လၢ ရှၢၢ်ရှါ ကက့ၤနုာ်လီၤလိာ်ကွဲဘၣ်က့ၤဖဲ အိးလါဘ့း တၢ်လိာ်ကွဲပြၢသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤ အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.ထံဂုၤကီၢ်ဂၤအိးလါပ့းကမံတံး (International Olympic Committee) အိးထီၣ်ကွံာ်ဝဲဒၣ် အတၢ်ဆိကတီၢ်ဃာ် ရှၢၢ်ရှါအိးလါပ့းကမံးတံး (Russian Olympic Committee) လံန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဆၢတဲာ်အံၤ မ့ၢ်လၢတၢ်မၤအီၤဖဲ တချုး တၢ်စးထီၣ် ၂ဝ၂၈နံၣ် လီစ်အဲန်ကၠၢလံးစ် အိးလါပ့း တၢ်လိာ်ကွဲပြၢအမူး (Los Angeles 2028 Games) ဒ်ဘၣ်အဃိ မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ခီၣ်ခါအရ့ဒိၣ် တပတီၢ်လၢ ရှၢၢ်ရှါ ကက့ၤနုာ်လီၤလိာ်ကွဲဘၣ်က့ၤဖဲ အိးလါဘ့း တၢ်လိာ်ကွဲပြၢသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤ အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

Practise speaking the dialogue from episode #114 Talking about the Census and data security. - မၤလိထံသးဒီးတၢ်ကတိၤအဲကလံးကျိာ်ဝီၢ်ကူာ်ဖဲ #114 Talking about the Census and data security— တဲဘၣ်ဃးဖးဖီမုၢ်စရီဒီးတၢ်ဂ့ၢ်ထၢဖှိၣ်အတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂ့ၢ်.Find the full episode, learning notes and more free resources at SBS Learn English. - Find the full episode, learning notes and more free resources at SBS Learn English.

Learn English useful for talking about the Census, data security, and protecting personal information. Practise everyday phrases for expressing concern, explaining risks, and talking about how data is kept safe. - မၤလိသကိးအဲကလံးတၢ်ကတိၤလၢတၢ်သူအီၤဖဲတၢ်ကတိၤဘၣ်ဃးဖးဖီမုၢ်စရီအဂ့ၢ်, တၢ်ဂ့ၢ်ထၢဖှိၣ်အတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂ့ၢ်, ဒီး တၢ်ဒီသဒၢလီၤနနီၣ်ကစၢ်တဂၤအဂ့ၢ်အကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်. မၤလိထံသးဒီးကိးနံၤဒဲးဝီၢ်ကူာ်လၢတၢ်သူအီၤဖဲတၢ်ပာ်ဖျါထီၣ် တၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီ, တၢ်ရှဲပၠးတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်, ဒီး တဲဘၣ်ဃး တၢ်ဂ့ၢ်ထၢဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်တၢ်ပာ်အီၤပှဲၤဒီးတၢ်ပူၤဖျဲးဒ်လဲၣ်အဂ့ၢ်.Keep practising the phrases from this episode and test what you've learned with our quiz here. - ဖဲဒိကနၣ်အီၤဝံၤအလီၢ်ခံန့ၣ် မၤဘၣ်တၢ်သံကွၢ်စံးဆၢ ဒ်အမ့ၢ်တၢ်မၤကွၢ်နတၢ်မၤလိန့ၣ်လီၤ။

ကၠိ၁၂တီၤ အတီၤပူၤကိးဖျၢၣ်ဒဲး ပှၤသးစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အကျါ အစှၤကတၢၢ်တဂၤန့ၣ် တူၢ်ဘၣ်ဝဲဒၣ် မ့တမ့ၢ် ဘၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါအီၤဒ်သိး ပှၤလၢအဘၣ်တၢ်ပာ်လီၤတၢ်ပညိၣ်လၢ ယီၤကူၣ်ဆး—AI ထိၣ်ဟူးထိၣ်ဂဲၤနဲၣ်လီၤ မုၣ်ခွါတၢ်မၤအၢအီၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီး အီစထြ့လယါဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ကဲထီၣ်ပှၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်လၢလီမုၢ်ပျီ—အီးလဲ မုၣ်ခွါတၢ်မၤအၢန့ၣ် ယီၤကူၣ်ဆး—AI အတၢ်ပၣ်ဃုာ်အိၣ်ထဲလဲၣ်, ဒီး ယီၤကူၣ်ဆး—AI အံၤ ဆီတလဲဝဲဒၣ် ပှၤသစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒ်လဲၣ် ဒီး အဝဲသ့ၣ်တၢ်ဃုမၤန့ၢ်တၢ်မၤစၢၤဒ်လဲၣ်န့ၣ်, တၢ်မၤဝဲထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါအသီတခါ, ဒီး တၢ်လၢတၢ်ဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါအံၤ ထံၣ်ဘၣ်အီၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲတၢ်လၢအလီၤဖုးသံပျီၢ်သံန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢတၢ်အံၤအဃိ ပှၤဂဲၤလိာ်တၢ်လၢပှၤသးစၢ်အဂီၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်ဝဲပဒိၣ်ဒီး တၢ်ကရၢကရိဒီးပှၤလၢအပၣ်ဃုာ်သ့ၣ်တဖၣ် လၢအကလူၤထီၣ်ဝဲဒၣ် စဲးဖီဟၣ်တၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီလၢအလဲလိာ်ချ့မးအံၤန့ၣ်လီၤ.ကၠိ၁၂တီၤ အတီၤပူၤကိးဖျၢၣ်ဒဲး ပှၤသးစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အကျါ အစှၤကတၢၢ်တဂၤန့ၣ် တူၢ်ဘၣ်ဝဲဒၣ် မ့တမ့ၢ် ဘၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါအီၤဒ်သိး ပှၤလၢအဘၣ်တၢ်ပာ်လီၤတၢ်ပညိၣ်လၢ ယီၤကူၣ်ဆး—AI ထိၣ်ဟူးထိၣ်ဂဲၤနဲၣ်လီၤ မုၣ်ခွါတၢ်မၤအၢအီၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီး အီစထြ့လယါဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ကဲထီၣ်ပှၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်လၢလီမုၢ်ပျီ—အီးလဲ မုၣ်ခွါတၢ်မၤအၢန့ၣ် ယီၤကူၣ်ဆး—AI အတၢ်ပၣ်ဃုာ်အိၣ်ထဲလဲၣ်, ဒီး ယီၤကူၣ်ဆး—AI အံၤ ဆီတလဲဝဲဒၣ် ပှၤသစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒ်လဲၣ် ဒီး အဝဲသ့ၣ်တၢ်ဃုမၤန့ၢ်တၢ်မၤစၢၤဒ်လဲၣ်န့ၣ်, တၢ်မၤဝဲထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါအသီတခါ, ဒီး တၢ်လၢတၢ်ဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါအံၤ ထံၣ်ဘၣ်အီၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲတၢ်လၢအလီၤဖုးသံပျီၢ်သံန့ၣ်လီၤ.

တၢ်ဆဲးကျိးခီပနံၣ်ဖးဒိၣ် Telstra စံးဝဲဒၣ် အလီပျံၤ ပှာ်ဘျးစဲ လၢအထီၣ်တဲာ်ကွံာ်န့ၣ် ခဲကနံၣ်အံၤဟဲက့ၤဂ့ၤထီၣ်ကဒါက့ၤလံန့ၣ်လီၤ. Telstra လီပျံၤထီၣ်တဲာ်ကွံာ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်အဃိ ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲသကုၤထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤ, ကဲထီၣ်တၢ်တံာ်တာ်လၢတၢ်ဆဲးကျိးလိာ်သးအဂီၢ်, ဝံစိာ်တီဆှၢဒီး ပနံးတၢ်ဖံးတမၤ တၢ်ဟ့ၣ်လီၤကျိၣ်စ့သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲသနူအပိၣ် လၢတၢ်ပာ်လီၤပာ်အီၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် မၤဝဲတၢ်မၤအိၣ်ဒီးတၢ်တုၤထီၣ်ထီၣ်ဘးဖးဒိၣ် ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့, ခဲကနံၣ်အံၤ ဝးသၢဖျၢၣ်—Triple Zero Custodian ကွၢ်ဃိထံသမံသမိးဝဲဒၣ် တၢ်ကဲထီၣ်သးတဘျုးခါန့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤတကတီၢ်ဃီန့ၣ်, ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ် အဲးသနံး အဲးလ်ဘနံးဆံး ဆဲးမၤဝဲဒၣ် ပစံးဖ့း တၢ်အိၣ်ဖှိၣ် လၢအတူၢ်လိာ်ခီၣ်ဆၢဝဲဒၣ် ဟီၣ်ကဝီၤခိၣ်နၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.တၢ်ဆဲးကျိးခီပနံၣ်ဖးဒိၣ် Telstra စံးဝဲဒၣ် အလီပျံၤ ပှာ်ဘျးစဲ လၢအထီၣ်တဲာ်ကွံာ်န့ၣ် ခဲကနံၣ်အံၤဟဲက့ၤဂ့ၤထီၣ်ကဒါက့ၤလံန့ၣ်လီၤ. Telstra လီပျံၤထီၣ်တဲာ်ကွံာ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်အဃိ ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲသကုၤထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤ, ကဲထီၣ်တၢ်တံာ်တာ်လၢတၢ်ဆဲးကျိးလိာ်သးအဂီၢ်, ဝံစိာ်တီဆှၢဒီး ပနံးတၢ်ဖံးတမၤ တၢ်ဟ့ၣ်လီၤကျိၣ်စ့သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲသနူအပိၣ် လၢတၢ်ပာ်လီၤပာ်အီၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် မၤဝဲတၢ်မၤအိၣ်ဒီးတၢ်တုၤထီၣ်ထီၣ်ဘးဖးဒိၣ် ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့, ခဲကနံၣ်အံၤ ဝးသၢဖျၢၣ်—Triple Zero Custodian ကွၢ်ဃိထံသမံသမိးဝဲဒၣ် တၢ်ကဲထီၣ်သးတဘျုးခါန့ၣ်လီၤ.

The 2026 Census is on Tuesday 11 August and every person in Australia on this night must be counted. Census data is used to understand where we live, the languages we use at home (including Auslan), the support we need and how Australia is changing as a nation. Being counted helps ensure your community, culture and beliefs are represented. Here's what you need to know about completing the Census for your household. - ၂ဝ၂၆န့ၣ် တၢ်ဂံၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်နီၣ်ဂံၢ်—Census မ့တမ့ၢ် ဖးဖီမုၢ်စရီ န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ်ဖဲမုၢ်ယူၤ—မုၢ်ခံနံၤ လါအီကူာ် ၁၁သီ ဒီး ပှၤကိးဒဲးလၢအအိၣ်ဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤဖဲတၢ်တနၤန့ၣ် ကဘၣ်ဂံၢ်ဃုာ်အသးခဲလၢာ်န့ၣ်လီၤ. Census—ဖးဖီမုၢ်စရီ တၢ်ဂ့ၢ်ထၢဖှိၣ်န့ၣ် တၢ်သူအီၤလၢ တၢ်ကနၢ်ပၢၢ်ဝဲဒၣ် ပအိၣ်ဆိးဖဲလဲၣ်, ကျိာ်လၢကပတိၤအီၤဖဲဟံၣ်ပူၤ (လၢအပၣ်ဃုာ် Auslan), တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလၢပလိၣ်ဘၣ်အီၤဒီး ဒ်သိးပှၤတကလုာ်အသိး အီစထြ့လယါကီၢ်အံၤ ဆီတလဲအသးဒ်လဲၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂံၢ်ဃုာ်သးအဃိန့ၣ် ကဲထီၣ်ဝဲတၢ်မၤစၢၤ လၢတၢ်ကဲခၢၣ်စး နပှၤတဝၢ, နတၢ်ဆဲးတၢ်လၤဒီး နတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အဝဲအံၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢ နကဘၣ်သ့ၣ်ညါအီၤ လၢအဘၣ်ဃး တၢ်မၤပှဲၤ တၢ်ဃုထၢပာ်ဖှိၣ်ထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်နီၣ်ဂံၢ်စရီ မ့တမ့ၢ် ဖးဖီမုၢ်စရီ လၢနဟံၣ်ဒူၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.၂ဝ၂၆န့ၣ် တၢ်ဂံၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်နီၣ်ဂံၢ်—Census မ့တမ့ၢ် ဖးဖီမုၢ်စရီ န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ်ဖဲမုၢ်ယူၤ—မုၢ်ခံနံၤ လါအီကူာ် ၁၁သီ ဒီး ပှၤကိးဒဲးလၢအအိၣ်ဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤဖဲတၢ်တနၤန့ၣ် ကဘၣ်ဂံၢ်ဃုာ်အသးခဲလၢာ်န့ၣ်လီၤ. Census—ဖးဖီမုၢ်စရီ တၢ်ဂ့ၢ်ထၢဖှိၣ်န့ၣ် တၢ်သူအီၤလၢ တၢ်ကနၢ်ပၢၢ်ဝဲဒၣ် ပအိၣ်ဆိးဖဲလဲၣ်, ကျိာ်လၢကပတိၤအီၤဖဲဟံၣ်ပူၤ (လၢအပၣ်ဃုာ် Auslan), တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလၢပလိၣ်ဘၣ်အီၤဒီး ဒ်သိးပှၤတကလုာ်အသိး အီစထြ့လယါကီၢ်အံၤ ဆီတလဲအသးဒ်လဲၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂံၢ်ဃုာ်သးအဃိန့ၣ် ကဲထီၣ်ဝဲတၢ်မၤစၢၤ လၢတၢ်ကဲခၢၣ်စး နပှၤတဝၢ, နတၢ်ဆဲးတၢ်လၤဒီး နတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အဝဲအံၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢ နကဘၣ်သ့ၣ်ညါအီၤ လၢအဘၣ်ဃး တၢ်မၤပှဲၤ တၢ်ဃုထၢပာ်ဖှိၣ်ထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်နီၣ်ဂံၢ်စရီ မ့တမ့ၢ် ဖးဖီမုၢ်စရီ လၢနဟံၣ်ဒူၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲအးကၠ့းထံနါ ဒီး အံးကၠ့ၣ် ဖျၢၣ်ထူကရူၢ်သ့ၣ်တဖၣ် အတၢ်ပြၢလိာ်သးအပူၤန့ၣ် အးကၠ့းထံနါကရူၢ် အဂံၢ်ဟဲက့ၤဆူၣ်ထီၣ်ကဒါက့ၤဒီးမၤနၢၤဝဲတၢ်ပြၢ, ဆွံစလဲဒီး ခိးလးဘံးယး ဖျၢၣ်ထူကရူၢ်တၢ်ပြၢအပူၤ ဆွံစလဲကရူၢ် မၤနၢၤတၢ်လၢ တၢ်ထူဖဲးလ်နၢၤတံၤ ဝံၤအလီၢ်ခံ, ခဲကနံၣ်အံၤ World Cup တၢ်ပြၢအပတီၢ်န့ၣ် တုၤလီၤဝဲဒၣ်ဆူ ကွးတါဖဲးလ်နၢၤပတီၢ်လံန့ၣ်လီၤ.ဖဲအးကၠ့းထံနါ ဒီး အံးကၠ့ၣ် ဖျၢၣ်ထူကရူၢ်သ့ၣ်တဖၣ် အတၢ်ပြၢလိာ်သးအပူၤန့ၣ် အးကၠ့းထံနါကရူၢ် အဂံၢ်ဟဲက့ၤဆူၣ်ထီၣ်ကဒါက့ၤဒီးမၤနၢၤဝဲတၢ်ပြၢ, ဆွံစလဲဒီး ခိးလးဘံးယး ဖျၢၣ်ထူကရူၢ်တၢ်ပြၢအပူၤ ဆွံစလဲကရူၢ် မၤနၢၤတၢ်လၢ တၢ်ထူဖဲးလ်နၢၤတံၤ ဝံၤအလီၢ်ခံ, ခဲကနံၣ်အံၤ World Cup တၢ်ပြၢအပတီၢ်န့ၣ် တုၤလီၤဝဲဒၣ်ဆူ ကွးတါဖဲးလ်နၢၤပတီၢ်လံန့ၣ်လီၤ.

Spain ဒီး Belgium ဖျၢၣ်ထူကရူၢ်သ့ၣ်တဖၣ်လဲၤထီၣ်ဘၣ်ဝဲဒၣ်ဆူ ခွးတါ—ဖဲးလ်နၢၤ လံ, ဒီးမ့မ့ၢ်လၢ World Cup—ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူ အဟံၣ်ကစၢ် ကီၢ်အမဲရကၤဖျၢၣ်ထူကရူၢ်ဒီး Cristiano Ronaldo ပှၤလိာ်ကွဲဖျၢၣ်ထူဖိအ Portugal ဖျၢၣ်ထူကရူၢ်န့ၣ် အဝဲသ့ၣ်အတၢ်ပြၢဘၣ်ကတၢၢ်ကွံာ်ဝဲဒီးတၢ်သးသဘှံးန့ၣ်လီၤ.Spain ဒီး Belgium ဖျၢၣ်ထူကရူၢ်သ့ၣ်တဖၣ်လဲၤထီၣ်ဘၣ်ဝဲဒၣ်ဆူ ခွးတါ—ဖဲးလ်နၢၤ လံ, ဒီးမ့မ့ၢ်လၢ World Cup—ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူ အဟံၣ်ကစၢ် ကီၢ်အမဲရကၤဖျၢၣ်ထူကရူၢ်ဒီး Cristiano Ronaldo ပှၤလိာ်ကွဲဖျၢၣ်ထူဖိအ Portugal ဖျၢၣ်ထူကရူၢ်န့ၣ် အဝဲသ့ၣ်အတၢ်ပြၢဘၣ်ကတၢၢ်ကွံာ်ဝဲဒီးတၢ်သးသဘှံးန့ၣ်လီၤ.

ဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢ စဲအ့ၣ် ပှၤဟ့ၣ်ကူၣ်စံၣ်ညီၣ်တၢ်ကရၢဖးဒိၣ်တဖု ထုးထီၣ်ရၤလီၤဝဲ အဝဲသ့ၣ်တၢ်ဃိထံသမံသမိး ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် ယီၤကူၣ်ဆး—AI အဂ့ၢ် အဆိကတၢၢ်ဘျီ တၢ်ပာ်ဖျါန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်တၢ်ပာ်ဖျါန့ၣ်ဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်ဝဲလၢ ယီၤကူၣ်ဆး—artificial intelligence (AI) အတၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီန့ၣ် ချ့ဒိၣ်န့ၢ်ဒ်ဝဲဒၣ်လၢ ပဒိၣ်ဒီး ပှၤပာ်လီၤတၢ်ဘျၢသဲစးသ့ၣ်တဖၣ် လူၤထီၣ်အခံကချုးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.ဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢ စဲအ့ၣ် ပှၤဟ့ၣ်ကူၣ်စံၣ်ညီၣ်တၢ်ကရၢဖးဒိၣ်တဖု ထုးထီၣ်ရၤလီၤဝဲ အဝဲသ့ၣ်တၢ်ဃိထံသမံသမိး ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် ယီၤကူၣ်ဆး—AI အဂ့ၢ် အဆိကတၢၢ်ဘျီ တၢ်ပာ်ဖျါန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်တၢ်ပာ်ဖျါန့ၣ်ဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်ဝဲလၢ ယီၤကူၣ်ဆး—artificial intelligence (AI) အတၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီန့ၣ် ချ့ဒိၣ်န့ၢ်ဒ်ဝဲဒၣ်လၢ ပဒိၣ်ဒီး ပှၤပာ်လီၤတၢ်ဘျၢသဲစးသ့ၣ်တဖၣ် လူၤထီၣ်အခံကချုးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

Practise speaking the dialogue from episode #88 Managing screen time (Med). - မၤလိထံသးဒီး တၢ်တဲသကိးအဲကလံးကျိာ်ဖဲ တၢ်မၤလိအကူာ် #87 Managing screen time (Med).

Learn how to talk about screen time management. - တၢ်ရဲၣ်ကျဲၤတၢ်ကွၢ်ကီတၢ်ဖဲ, ခီဖၠူထၢၣ်, ကွဲၤထံၣ်ဟူ, လီတဲစိစိာ်စု ဒီး Ipad အပူၤ တၢ်ဆၢကတီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ကတဲသကိးအီၤလၢအဲကလံးကျိာ်ဒ်လဲၣ်.တၢ်ရဲၣ်ကျဲၤတၢ်ကွၢ်ကီတၢ်ဖဲ, ခီဖၠူထၢၣ်, ကွဲၤထံၣ်ဟူ, လီတဲစိစိာ်စု ဒီး Ipad အပူၤ တၢ်ဆၢကတီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ကတဲသကိးအီၤလၢအဲကလံးကျိာ်ဒ်လဲၣ်.

တၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါအသီတခါ လၢအဘၣ်တၢ်မၤအီၤလၢ Lowy Institute ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ် ဖဲအပူၤကွံာ်ခံနံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ် တၢ်ဆီၣ်ထွဲ လၢအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤ ကလုာ်ဒူၣ်ဆဲးလၤအါကလုာ်သနူအဂီၢ်န့ၣ် လီၤစှၤကွံာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲတယံၤဒ်ဘၣ် တၢ်ဃုထၢပာ်ဖှိၣ်န့ၢ်ကမျၢၢ်တၢ်ပာ်သးန့ၣ် တၢ်သုးလီၢ်အိၣ်ဆိး အပတီၢ်ဒီး ကလုာ်ဒူၣ်ဆဲးလၤအါကလုာ်သနူ အတၢ်အိၣ်သးခဲကနံၣ်အံၤ ခံမံၤလၢာ်န့ၣ် တၢ်ဆီၣ်ထွဲအီၤလီၤစှၤကွံာ်ဝဲဒၣ်, လၢအဘၣ်ဆၢၣ်ဘၣ်တီၤလိာ်အသးဒီး တၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီတၢ်လၢ မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွာ်ဒီး ပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်ပူၤဖျဲးအဂီၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ဟဲဒိၣ်ထီၣ်အခါန့ၣ်လီၤ.တၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါအသီတခါ လၢအဘၣ်တၢ်မၤအီၤလၢ Lowy Institute ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ် ဖဲအပူၤကွံာ်ခံနံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ် တၢ်ဆီၣ်ထွဲ လၢအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤ ကလုာ်ဒူၣ်ဆဲးလၤအါကလုာ်သနူအဂီၢ်န့ၣ် လီၤစှၤကွံာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲတယံၤဒ်ဘၣ် တၢ်ဃုထၢပာ်ဖှိၣ်န့ၢ်ကမျၢၢ်တၢ်ပာ်သးန့ၣ် တၢ်သုးလီၢ်အိၣ်ဆိး အပတီၢ်ဒီး ကလုာ်ဒူၣ်ဆဲးလၤအါကလုာ်သနူ အတၢ်အိၣ်သးခဲကနံၣ်အံၤ ခံမံၤလၢာ်န့ၣ် တၢ်ဆီၣ်ထွဲအီၤလီၤစှၤကွံာ်ဝဲဒၣ်, လၢအဘၣ်ဆၢၣ်ဘၣ်တီၤလိာ်အသးဒီး တၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီတၢ်လၢ မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွာ်ဒီး ပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်ပူၤဖျဲးအဂီၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ဟဲဒိၣ်ထီၣ်အခါန့ၣ်လီၤ.

ဖဲတၢ်လိာ်ကွဲပြၢတုၤလီၤတဝာ်ဝံၤစးထီၣ်ကဒါက့ၤအတီၢ်ပူၤန့ၣ် Harry Kane ဒီး Youri Tielemans အတၢ်သွီနုာ်ကိအဃိ England ဒီး Belgium ဖျၢၣ်ထူကရူၢ် လဲၤထီၣ်ဘၣ်ဝဲဆူ ကရူၢ် ၁၆ဖု တၢ်ပြၢအပတီၢ်, ကီၢ်အမဲရကၤဖျၢၣ်ထူကရူၢ်စ့ၢ်ကီး မၤန့ၢ်ဝဲတၢ်လီၢ်ဆူမဲာ်ညါတပတီၢ် မ့ၢ်လၢအမၤနၢၤကွံာ်ဝဲဒၣ် Bosnia ဒီး Herzegovina ဖျၢၣ်ထူကရူၢ်အဃိန့ၣ်လီၤ.ဖဲတၢ်လိာ်ကွဲပြၢတုၤလီၤတဝာ်ဝံၤစးထီၣ်ကဒါက့ၤအတီၢ်ပူၤန့ၣ် Harry Kane ဒီး Youri Tielemans အတၢ်သွီနုာ်ကိအဃိ England ဒီး Belgium ဖျၢၣ်ထူကရူၢ် လဲၤထီၣ်ဘၣ်ဝဲဆူ ကရူၢ် ၁၆ဖု တၢ်ပြၢအပတီၢ်, ကီၢ်အမဲရကၤဖျၢၣ်ထူကရူၢ်စ့ၢ်ကီး မၤန့ၢ်ဝဲတၢ်လီၢ်ဆူမဲာ်ညါတပတီၢ် မ့ၢ်လၢအမၤနၢၤကွံာ်ဝဲဒၣ် Bosnia ဒီး Herzegovina ဖျၢၣ်ထူကရူၢ်အဃိန့ၣ်လီၤ.

It's no exaggeration when we hear that the FIFA World Cup is bringing the world together. After all, football is known as the world's most popular sport. But football really begins on the suburban ovals and in the local clubs, with everyday players of all ages and abilities. Here's how you can become one of them. - ဖဲပနၢ်ဟူဘၣ်လၢ FIFA World Cup—ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢ လၢတၢ်စးထီၣ်မၤအီၤဖဲလါယူၤအတီၢ်ပူၤအံၤ ကဟဲစိာ်န့ၢ် ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သကိးတပူၤဃီအခါ တၢ်အဝဲအန့ၣ်အတမ့ၢ်တၢ်တဲဒိၣ်တဲထီတၢ်တခါဘၣ်. ဖျၢၣ်ထူန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်လိာ်ကွဲတခါ လၢတၢ်သ့ၣ်ညါအီၤအါကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ တၢ်လၢဖျၢၣ်ထူန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်နီၣ်ကီၢ်တခါ လၢအစးထီၣ်အသးဖဲ ဝ့ၢ်ခိၣ်ဝ့ၢ်ဃၢၤကဝီၤဒ့သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤဒီး လီၢ်ကဝီၤ တၢ်လိာ်ကွဲကရၢသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤ, လၢအပၣ်ဃုာ် ပှၤလိာ်ကွဲဖိကိးဂၤဒဲး, သးနံၣ်ကိးပတီၢ်ဒဲး အတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢနကကဲထီၣ်ဘၣ်ဒ်သိးဒီးအဝဲသ့ၣ်အသိးန့ၣ် နကဘၣ်မၤအီၤဒ်လဲၣ်.ဖဲပနၢ်ဟူဘၣ်လၢ FIFA World Cup—ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢ လၢတၢ်စးထီၣ်မၤအီၤဖဲလါယူၤအတီၢ်ပူၤအံၤ ကဟဲစိာ်န့ၢ် ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သကိးတပူၤဃီအခါ တၢ်အဝဲအန့ၣ်အတမ့ၢ်တၢ်တဲဒိၣ်တဲထီတၢ်တခါဘၣ်. ဖျၢၣ်ထူန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်လိာ်ကွဲတခါ လၢတၢ်သ့ၣ်ညါအီၤအါကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ.

ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢဟံၣ်ကစၢ်အကျါ လၢအမ့ၢ် Mexico ထီၣ်ဘၣ်ဝဲဆူ ကရူၢ် ၁၆ဖု တၢ်လိာ်ကွဲပြၢအပတီၢ်, ဒီးမ့ၢ်လၢအဝဲသ့ၣ် ပှၤလိာ်ကွဲဖျၢၣ်ထူဖိ Erling Haaland ဒီး Kylian Mbappé အတၢ်မၤစၢၤအဃိ Norway ဖျၢၣ်ထူကရူၢ်ဒီး ဖြၣ်စ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူကရူၢ်လဲၤထီၣ်ဘၣ်ဝဲဆူညါတပတီၢ်န့ၣ်လီၤ.ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢဟံၣ်ကစၢ်အကျါ လၢအမ့ၢ် Mexico ထီၣ်ဘၣ်ဝဲဆူ ကရူၢ် ၁၆ဖု တၢ်လိာ်ကွဲပြၢအပတီၢ်, ဒီးမ့ၢ်လၢအဝဲသ့ၣ် ပှၤလိာ်ကွဲဖျၢၣ်ထူဖိ Erling Haaland ဒီး Kylian Mbappé အတၢ်မၤစၢၤအဃိ Norway ဖျၢၣ်ထူကရူၢ်ဒီး ဖြၣ်စ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူကရူၢ်လဲၤထီၣ်ဘၣ်ဝဲဆူညါတပတီၢ်န့ၣ်လီၤ.

FIFA World Cup—ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢ ၁၉သီ တသီအနံၤအံၤ, ဘၣ်တၢ်လိာ်ကွဲဝဲဒၣ်တၢ်ပြၢ ဆူၣ်ဆူၣ်ကိၤကိၤ ရှူဟးထီၣ် သၢခါ, ဒီး ကၠၢမနံၣ်ဒီး နဲၣ်သၢၣ်လဲၣ် ဘၣ်ဟးထီၣ်ကွံာ်ဝဲဒၣ် ဖဲလၢတၢ်ဆၢတဲာ်အီၤဒီး ဖဲၤနၢၤတံၤ ဝံၤအလီၢ်ခံ, ဒီးမ့မ့ၢ်ဘြၤစံလ်န့ၣ် တချုး ပှၤစံၣ်ညီၣ်တဲာ်တၢ်ဖဲပျီပူၤ အူသီၣ်ထီၣ်တၢ်ဒ်ဘၣ်အခါန့ၣ် အဝဲသ့ၣ်မၤနၢၤဝဲတၢ်ပြၢန့ၣ်လီၤ.FIFA World Cup—ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢ ၁၉သီ တသီအနံၤအံၤ, ဘၣ်တၢ်လိာ်ကွဲဝဲဒၣ်တၢ်ပြၢ ဆူၣ်ဆူၣ်ကိၤကိၤ ရှူဟးထီၣ် သၢခါ, ဒီး ကၠၢမနံၣ်ဒီး နဲၣ်သၢၣ်လဲၣ် ဘၣ်ဟးထီၣ်ကွံာ်ဝဲဒၣ် ဖဲလၢတၢ်ဆၢတဲာ်အီၤဒီး ဖဲၤနၢၤတံၤ ဝံၤအလီၢ်ခံ, ဒီးမ့မ့ၢ်ဘြၤစံလ်န့ၣ် တချုး ပှၤစံၣ်ညီၣ်တဲာ်တၢ်ဖဲပျီပူၤ အူသီၣ်ထီၣ်တၢ်ဒ်ဘၣ်အခါန့ၣ် အဝဲသ့ၣ်မၤနၢၤဝဲတၢ်ပြၢန့ၣ်လီၤ.

တၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤအိၣ်ထီၣ်ဖဲတချုးတၢ်လိာ်ကွဲဝံၤဒ်ဘၣ်စှၤကိးမံးနံးအတီၢ်ပူၤ လၢအမ့ၢ် Canada ဖျၢၣ်ထူကရူၢ် မၤသဘှံးကွံာ်ဝဲဒၣ် South African အသး ခီဖျိအမၤနၢၤတၢ်ဖဲတၢ်ပြၢအံၤဘူးကဝံၤအခါအဃိန့ၣ်လီၤ. လၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢအပူၤန့ၣ် တၢ်မၤနၢၤ ဖဲပတီၢ်တဘျီအံၤ မ့ၢ်ဝဲတၢ်အဆိကတၢၢ်လၢ ကီၢ်ခဲနဒၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.တၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤအိၣ်ထီၣ်ဖဲတချုးတၢ်လိာ်ကွဲဝံၤဒ်ဘၣ်စှၤကိးမံးနံးအတီၢ်ပူၤ လၢအမ့ၢ် Canada ဖျၢၣ်ထူကရူၢ် မၤသဘှံးကွံာ်ဝဲဒၣ် South African အသး ခီဖျိအမၤနၢၤတၢ်ဖဲတၢ်ပြၢအံၤဘူးကဝံၤအခါအဃိန့ၣ်လီၤ. လၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢအပူၤန့ၣ် တၢ်မၤနၢၤ ဖဲပတီၢ်တဘျီအံၤ မ့ၢ်ဝဲတၢ်အဆိကတၢၢ်လၢ ကီၢ်ခဲနဒၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

ဟီၣ်ခိၣ်ဟူးဖဲ ဘဲးနံးစွဲလါ (Venezuela) ကီၢ်ပူၤအဃိ တုၤလီၤခဲကနံၣ်အံၤ ပှၤသံနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးန့ၣ် တလၢကွံာ်ဝဲဒၣ် အဂၤ ၁၄၅ဝ လံ ဒီး တၢ်မၤဆူၣ်ထီၣ် တၢ်ကွၢ်ဃုက့ၤ ပှၤလၢအကအိၣ်မူလီၤတ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ထံဂုၤကီၢ်ဂၤ ပှၤမၤပူၤဖျဲးတၢ်ကရူၢ်သ့ၣ်တဖၣ် လဲၤတုၤလီၤဖဲထံကီၢ်အံၤအပူၤလံ ဒ်သိးလၢကမၤစၢၤတၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ ပှၤဘဲးနံးစွဲလါ ထံဖိကီၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ် အိၣ်ဒီးတၢ်သးဟးဂီၤ တၢ်သးအ့န့ မ့ၢ်လၢ ပဒိၣ်အတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤသ့ၣ်တဖၣ် တအိၣ်လၢပှဲၤဘၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ.ဟီၣ်ခိၣ်ဟူးဖဲ ဘဲးနံးစွဲလါ (Venezuela) ကီၢ်ပူၤအဃိ တုၤလီၤခဲကနံၣ်အံၤ ပှၤသံနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးန့ၣ် တလၢကွံာ်ဝဲဒၣ် အဂၤ ၁၄၅ဝ လံ ဒီး တၢ်မၤဆူၣ်ထီၣ် တၢ်ကွၢ်ဃုက့ၤ ပှၤလၢအကအိၣ်မူလီၤတ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ထံဂုၤကီၢ်ဂၤ ပှၤမၤပူၤဖျဲးတၢ်ကရူၢ်သ့ၣ်တဖၣ် လဲၤတုၤလီၤဖဲထံကီၢ်အံၤအပူၤလံ ဒ်သိးလၢကမၤစၢၤတၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ ပှၤဘဲးနံးစွဲလါ ထံဖိကီၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ် အိၣ်ဒီးတၢ်သးဟးဂီၤ တၢ်သးအ့န့ မ့ၢ်လၢ ပဒိၣ်အတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤသ့ၣ်တဖၣ် တအိၣ်လၢပှဲၤဘၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ.

ဖဲဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢအပူၤ Socceroos—စီၤခၢၤရူ အတၢ်မၤနၢၤထီၣ်ဘးဆိဆိအံၤ, ဆဲးကပီၤထီၣ်ဝဲ တၢ်ကပီၤလၢ အီစထြ့လယါကီၢ် ကလုာ်ဒူၣ်ဆဲးလၤအါကလုာ် တၢ်တုၤထီၣ်ထီၣ်ဘးအတၢ်ဃဲၤပူသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤသုးလီၢ်အိၣ်ဆိး လၢအဟဲန့ၢ်ဖဲ ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤသ့ၣ်တဖၣ် စးထီၣ်ဝဲတၢ်လိာ်ကွဲအံၤဖဲ ပျဲၢ်စီၣ်လၢအဂ့ၤအကတၢၢ်အဖီခိၣ် - အဝဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲတၢ်ဃဲၤပူ, လၢအတဲဘၣ်ပှၤ ခီဖျိ အီစထြ့လယါဖျၢၣ်ထူကရူၢ်အပှၤလိၣ်ကွဲဖိသၢဂၤန့ၣ်လီၤ.ဖဲဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢအပူၤ Socceroos—စီၤခၢၤရူ အတၢ်မၤနၢၤထီၣ်ဘးဆိဆိအံၤ, ဆဲးကပီၤထီၣ်ဝဲ တၢ်ကပီၤလၢ အီစထြ့လယါကီၢ် ကလုာ်ဒူၣ်ဆဲးလၤအါကလုာ် တၢ်တုၤထီၣ်ထီၣ်ဘးအတၢ်ဃဲၤပူသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤသုးလီၢ်အိၣ်ဆိး လၢအဟဲန့ၢ်ဖဲ ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤသ့ၣ်တဖၣ် စးထီၣ်ဝဲတၢ်လိာ်ကွဲအံၤဖဲ ပျဲၢ်စီၣ်လၢအဂ့ၤအကတၢၢ်အဖီခိၣ် - အဝဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲတၢ်ဃဲၤပူ, လၢအတဲဘၣ်ပှၤ ခီဖျိ အီစထြ့လယါဖျၢၣ်ထူကရူၢ်အပှၤလိၣ်ကွဲဖိသၢဂၤန့ၣ်လီၤ.

အီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤ ပှၤသံခီဖျိတၢ်အီကသံၣ်မူးဘှီးအါတလၢအခၢးန့ၣ် အိၣ်ဝဲ သၢနၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ် တဂၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲ Penington Institute တၢ်ပာ်ဖျါနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးအသီအပူၤန့ၣ် တနံၣ်အတီၢ်ပူၤ ပှၤအီစထြ့လယါဖိ လၢအသံခီဖျိတၢ်အီကသံၣ်မူးဘှီးအါတလၢအခၢးန့ၣ် အိၣ်အါန့ၢ်ဝဲဒၣ် ၂,၅ဝဝ ဂၤန့ၣ်လီၤ တၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါန့ၢ် ပှၤသံအါကတၢၢ် အနံၣ်တနံၣ်န့ၣ်လီၤ. ကရၢအံၤအခိၣ်ဒိၣ် John Ryan စံးဝဲဒၣ် တၢ်သံလၢတၢ်ပှၢ်အနီၣ်ဂံၢ်အံၤ ဘူးထီၣ်လၢ အကအါန့ၢ် ထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ် ပှၤသံလၢကျဲမုၢ်ခိၣ်တၢ်ကဲထီၣ်သး ခံဆး, ဒီး ပှၤမၤတၢ်ဖိဖဲတၢ်မဲာ်ညါပျီပူၤသ့ၣ်တဖၣ် ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤကသံၣ်မူးဘှီးလၢအတဖိးသဲစးတၢ်ဘျၢဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ဟဲအါထီၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ် လၢတၢ်တဲပာ်စၢၤလၢအဂ့ၢ်တသ့ဘၣ်, ဒီး တၢ်စွဲကသံၣ်မူးဘှီးအံၤ ကဲထီၣ်အသးဒီး ပှၤကညီတၢ်အိၣ်မူ ကိးပတီၢ်ဒဲးအပူၤန့ၣ်လီၤ.အီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤ ပှၤသံခီဖျိတၢ်အီကသံၣ်မူးဘှီးအါတလၢအခၢးန့ၣ် အိၣ်ဝဲ သၢနၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ် တဂၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲ Penington Institute တၢ်ပာ်ဖျါနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးအသီအပူၤန့ၣ် တနံၣ်အတီၢ်ပူၤ ပှၤအီစထြ့လယါဖိ လၢအသံခီဖျိတၢ်အီကသံၣ်မူးဘှီးအါတလၢအခၢးန့ၣ် အိၣ်အါန့ၢ်ဝဲဒၣ် ၂,၅ဝဝ ဂၤန့ၣ်လီၤ တၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါန့ၢ် ပှၤသံအါကတၢၢ် အနံၣ်တနံၣ်န့ၣ်လီၤ.

ထိၣ်ဆီတိးကွ့တၢ်ဆါ H5N1 လၢအသံန့ၢ်တၢ်သ့အံၤ ဟဲတုၤလီၤဝဲဒၣ်ဖဲ ပှၤအီစထြ့လယါဖိကီၢ်စဲၣ် ခံဘ့ၣ်တဘ့ၣ်အပူၤ, ဒီး ပီၣ်လဲၣ်ထိၣ် သၢဘ့ၣ်တဘ့ၣ် လၢအဘၣ်တၢ်ဆါအံၤ ဘၣ်တၢ်ပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤအီၤလံန့ၣ်လီၤ. တၢ်မုၢ်လၢ်ပာ်လၢ တၢ်ဆါအံၤ ကဲထီၣ်သးကအိၣ်အါထီၣ်ဝဲဒၣ်ဖဲကီၢ်မိၢ်ပှၢ်အပူၤအံၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ ပှၤသ့ပှၤဘၣ်စဲၤနီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်စံးလၢ တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်လၢအကကဲထီၣ်တၢ်ဆါသံသတြိာ်အတၢ်အိၣ်သးန့ၣ် အိၣ်စှၤဒ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.ထိၣ်ဆီတိးကွ့တၢ်ဆါ H5N1 လၢအသံန့ၢ်တၢ်သ့အံၤ ဟဲတုၤလီၤဝဲဒၣ်ဖဲ ပှၤအီစထြ့လယါဖိကီၢ်စဲၣ် ခံဘ့ၣ်တဘ့ၣ်အပူၤ, ဒီး ပီၣ်လဲၣ်ထိၣ် သၢဘ့ၣ်တဘ့ၣ် လၢအဘၣ်တၢ်ဆါအံၤ ဘၣ်တၢ်ပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤအီၤလံန့ၣ်လီၤ. တၢ်မုၢ်လၢ်ပာ်လၢ တၢ်ဆါအံၤ ကဲထီၣ်သးကအိၣ်အါထီၣ်ဝဲဒၣ်ဖဲကီၢ်မိၢ်ပှၢ်အပူၤအံၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ ပှၤသ့ပှၤဘၣ်စဲၤနီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်စံးလၢ တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်လၢအကကဲထီၣ်တၢ်ဆါသံသတြိာ်အတၢ်အိၣ်သးန့ၣ် အိၣ်စှၤဒ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

FIFA World Cup 2026 —၂ဝ၂၆ နံၣ် ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢ ၁၅သီအနံၤအံၤ, တၢ်လိာ်ကွဲပြၢဒီး ပးရးကွ့အပူၤ အီစထြ့လယါကီၢ် ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲအမးတမးန့ၣ်လီၤ. Ecuador မၤနၢၤဝဲ Germany အဃိ လၢအအိၣ်ပာ်ဖဲနီၣ်ဂံၢ်သၢအပတီၢ်န့ၣ် ခဲကနံၣ်အံၤလဲၤထီၣ်ဘၣ်ဝဲဆူ ရှူဟးထီၣ်အပတီၢ်, Côte d'Ivoire ဖျၢၣ်ထူကရူၢ်, ဃုာ်ဒီး Netherlands, ယပၣ်ဒီး Sweden ကရူၢ်သ့ၣ်တဖၣ်လဲၤထီၣ်ဘၣ်ဝဲဆူ ၃၂ဖုတၢ်ပြၢဝးတရံးအပတီၢ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.FIFA World Cup 2026 —၂ဝ၂၆ နံၣ် ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢ ၁၅သီအနံၤအံၤ, တၢ်လိာ်ကွဲပြၢဒီး ပးရးကွ့အပူၤ အီစထြ့လယါကီၢ် ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲအမးတမးန့ၣ်လီၤ. Ecuador မၤနၢၤဝဲ Germany အဃိ လၢအအိၣ်ပာ်ဖဲနီၣ်ဂံၢ်သၢအပတီၢ်န့ၣ် ခဲကနံၣ်အံၤလဲၤထီၣ်ဘၣ်ဝဲဆူ ရှူဟးထီၣ်အပတီၢ်, Côte d'Ivoire ဖျၢၣ်ထူကရူၢ်, ဃုာ်ဒီး Netherlands, ယပၣ်ဒီး Sweden ကရူၢ်သ့ၣ်တဖၣ်လဲၤထီၣ်ဘၣ်ဝဲဆူ ၃၂ဖုတၢ်ပြၢဝးတရံးအပတီၢ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.

Practise speaking the dialogue from episode #113 Talking about winter comfort food. - မၤလိထံသးဒီး ကိးနံၤဒဲး ဝီၢ်ကူာ် လၢတၢ်သူအီၤ ဖဲတၢ်ပာ်ဖျါအကူာ် #113 တဲသကိးတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢအဘၣ်လိာ်အသးဒီးတၢ်ဂိၢ်ခါ.Find the full episode, learning notes and more free resources at SBS Learn English. - ဃုသ့ၣ်ညါအါထီၣ်တပာ်ဖျါကူာ် အလၢအပှဲၤ, တၢ်မၤလိအတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢန့ၢ်ဘၣ်ကလီအီၤသ့ၣ်တဖၣ် ဖဲ SBS Learn English လီပှာ်ယဲၤသန့အပူၤတက့ၢ်.

In Australia, you might see three flags flying together: the Australian National Flag, the Aboriginal Flag and the Torres Strait Islander Flag. Aboriginal peoples and Torres Strait Islander peoples are the two distinct Indigenous peoples of Australia, each with their own histories, cultures, languages and flag. For many Torres Strait Islander people, the flag is a powerful symbol of identity and belonging, whether they live on the islands, the mainland or overseas. - ဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤ နကထံၣ်ဘၣ် နီၣ်တယၢ် ယူၤထီၣ်အသးတပူၤဃီအိၣ်ဝဲသၢဘ့ၣ်: အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ အီစထြ့လယါထံကီၢ်နီၣ်တယၢ်, အဘီးရၢၤကၠံၤနၢၤနီၣ်တယၢ် ဒီး ထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်အးလဲးဒၢၤနီၣ်တယၢ် သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤအဘီးရကၠံၤနၢၤဒီး ပှၤထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်အးလဲးဒၢၤ သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ မ့ၢ်ဝဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပှၤထူလံၤဖိလၢအလီၤဆီလိာ်အသးခံဒူၣ်, အဝဲသ့ၣ်တဒူၣ်စုာ်စုာ်န့ၣ်အိၣ်ဝဲဒီးအနီၣ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ တၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤသ့ၣ်တဖၣ်, တၢ်ဆဲးတၢ်လၤသ့ၣ်တဖၣ်, ကျိာ်သ့ၣ်တဖၣ် ဒီး အနီၣ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲနီၣ်တယၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢပှၤထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်အးလဲးဒၢၤအါဒံအါဂၤအဂီၢ်, အဝဲသ့ၣ်အိၣ်ဆိးဖဲ ကီးအဖီခိၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, အိၣ်ဆိးဖဲကီၢ်မိၢ်ပှၢ်အပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤ မ့တမ့ၢ် အိၣ်ဆိးဖဲထံချၢကီၢ်ချၢမ့ၢ်ဂ့ၤ, အနီၣ်ကစၢ်တၢ်က့ၣ်ပနီၣ်ဒီး တၢ်ဘၣ်ထွဲအဂီၢ်, နီၣ်တယၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲတၢ်ပနီၣ်တခါ လၢအစိကမီၤဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ.ဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤ နကထံၣ်ဘၣ် နီၣ်တယၢ် ယူၤထီၣ်အသးတပူၤဃီအိၣ်ဝဲသၢဘ့ၣ်: အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ အီစထြ့လယါထံကီၢ်နီၣ်တယၢ်, အဘီးရၢၤကၠံၤနၢၤနီၣ်တယၢ် ဒီး ထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်အးလဲးဒၢၤနီၣ်တယၢ် သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤအဘီးရကၠံၤနၢၤဒီး ပှၤထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်အးလဲးဒၢၤ သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ မ့ၢ်ဝဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပှၤထူလံၤဖိလၢအလီၤဆီလိာ်အသးခံဒူၣ်, အဝဲသ့ၣ်တဒူၣ်စုာ်စုာ်န့ၣ်အိၣ်ဝဲဒီးအနီၣ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ တၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤသ့ၣ်တဖၣ်, တၢ်ဆဲးတၢ်လၤသ့ၣ်တဖၣ်, ကျိာ်သ့ၣ်တဖၣ် ဒီး အနီၣ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲနီၣ်တယၢ်န့ၣ်လီၤ.

FIFA World Cup 2026—ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢ ၁၄သီအနံၤတၢ်ပြၢအပူၤ, Brazil မၤန့ၢ်တၢ်လီၢ် ဆူမဲာ်ညါ ရှူဟးထီၣ်အပတီၢ်, South Africa ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤ, တချုးလၢလိာ်ကွဲပြၢဒီး Paraguay ဒ်အမ့ၢ်တၢ်လိာ်ကွဲပြၢအရ့ဒိၣ်တခါစးထီၣ်ဒ်ဘၣ်န့ၣ် Socceroos ပှၤလိာ်ကွဲဖိ ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကဒီးတဂၤန့ၣ်လီၤ.FIFA World Cup 2026—ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢ ၁၄သီအနံၤတၢ်ပြၢအပူၤ, Brazil မၤန့ၢ်တၢ်လီၢ် ဆူမဲာ်ညါ ရှူဟးထီၣ်အပတီၢ်, South Africa ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤ, တချုးလၢလိာ်ကွဲပြၢဒီး Paraguay ဒ်အမ့ၢ်တၢ်လိာ်ကွဲပြၢအရ့ဒိၣ်တခါစးထီၣ်ဒ်ဘၣ်န့ၣ် Socceroos ပှၤလိာ်ကွဲဖိ ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကဒီးတဂၤန့ၣ်လီၤ.

ဖဲ FIFA World Cup တၢ်လိာ်ကွဲပြၢ ၁၃ သီအနံၤအံၤ, Cristiano Ronaldo ဒီး Luka Modrić တုၤထီၣ် ထီၣ်ဘးဆူ အဝဲသ့ၣ်တၢ်လုၢ်အီၣ်သးသမူတၢ်ဖံးတၢ်မၤနီၣ်ထိၣ်ဒ့ၣ်စၢၤဖးဒိၣ်, ဒီး တကတီၢ်ဃီန့ၣ် Socceroos ဘၣ်ဖှီၣ်ဘၣ်နးဝဲဒၣ် တချုးဖဲတၢ်လိာ်ကွဲအရ့ဒိၣ် လၢအဘၣ်ပြၢဒီး Paraguay စးထီၣ်ဒ်ဘၣ် မ့ၢ်လၢ Mathew Leckie နုာ်လီၤလိၣ်ကွဲတကဲဘၣ် ခီဖျိလၢအဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဃိန့ၣ်လီၤ.ဖဲ FIFA World Cup တၢ်လိာ်ကွဲပြၢ ၁၃ သီအနံၤအံၤ, Cristiano Ronaldo ဒီး Luka Modrić တုၤထီၣ် ထီၣ်ဘးဆူ အဝဲသ့ၣ်တၢ်လုၢ်အီၣ်သးသမူတၢ်ဖံးတၢ်မၤနီၣ်ထိၣ်ဒ့ၣ်စၢၤဖးဒိၣ်, ဒီး တကတီၢ်ဃီန့ၣ် Socceroos ဘၣ်ဖှီၣ်ဘၣ်နးဝဲဒၣ် တချုးဖဲတၢ်လိာ်ကွဲအရ့ဒိၣ် လၢအဘၣ်ပြၢဒီး Paraguay စးထီၣ်ဒ်ဘၣ် မ့ၢ်လၢ Mathew Leckie နုာ်လီၤလိၣ်ကွဲတကဲဘၣ် ခီဖျိလၢအဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဃိန့ၣ်လီၤ.

Learn English useful for talking about cosy meals and winter comfort food. Practise everyday phrases for describing cravings, warm meals, and food that makes you feel comfortable in cold weather. - မၤလိသကိး အဲကလံးကျိာ် လၢတၢ်သူအီၤဖဲ တၢ်ကတိၤဘၣ်ဃး တၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢအဘၣ်လိာ်အသးဒီးတၢ်ဂိၢ်ခါ. မၤလိထံသးဒီး ကိးနံၤဒဲး ဝီၢ်ကူာ် လၢတၢ်သူအီၤ ဖဲတၢ်ဖျါထီၣ် သးဃ့အီၣ်တၢ်အီၣ်တခါခါ, တၢ်အီၣ်လၢအကိၢ်ကလၢၤ, ဒီး တၢ်အီၣ်လၢ အဟ့ၣ်လီၤနၤ တၢ်တူၢ်ဘၣ် အမုာ်အခုၣ် မူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤ ချံၣ် မ့တမ့ၢ် ခုၣ် အခါန့ၣ်လီၤ.Keep practising the phrases from this episode and test what you've learned with our quiz here. - ဆဲးမၤလိထံသးဒီး တၢ်ကတိၤဝီၢ်ကူာ် ဖဲတၢ်မၤလိအံၤအပူၤဒီး မၤကွၢ် အီၤ မ့ၢ်နမၤလိအီၤ န့ၢ်ထဲလဲၣ်ဖဲအံၤတက့ၢ်.

In a recent study of LGBTQIA+ asylum seekers and refugees, nature was used not just as a meeting place, but as an environment where participants felt safe without being questioned or judged. - ဖဲအပူၤကွံာ်တယံၤဒ်ဘၣ် တၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါဖဲ ပှၤဃ့လီၢ်အိၣ်ကဒုဒီး ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲလၢအမ့ၢ် LGBTQIA+ သ့ၣ်တဖၣ်အကျါန့ၣ်, န့ဆၢၣ်န့ၣ် တၢ်သူတ့ၢ်အီၤအတမ့ၢ်ထဲလၢ တၢ်ထံၣ်အိၣ်ဖှိၣ်သကိးအလီၢ်တခါဘၣ်, နီၣ်နီၣ်တခီ မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ခိၣ်ဃၢၤန့ဆၢၣ်တတီၤ, လၢပှၤနုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်ဖဲတၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါအပူၤသ့ၣ်တဖၣ် တူၢ်ဘၣ်ဒ်သိး အအိၣ်ဒီး တၢ်ပူၤဖျဲး ဒီးတၢ်သံကွၢ်သံဒိး မ့တမ့ၢ် တၢ်စံၣ်ညီတဲာ်အီၤသ့ၣ်တဖၣ်တအိၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.ဖဲအပူၤကွံာ်တယံၤဒ်ဘၣ် တၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါဖဲ ပှၤဃ့လီၢ်အိၣ်ကဒုဒီး ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲလၢအမ့ၢ် LGBTQIA+ သ့ၣ်တဖၣ်အကျါန့ၣ်, န့ဆၢၣ်န့ၣ် တၢ်သူတ့ၢ်အီၤအတမ့ၢ်ထဲလၢ တၢ်ထံၣ်အိၣ်ဖှိၣ်သကိးအလီၢ်တခါဘၣ်, နီၣ်နီၣ်တခီ မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ခိၣ်ဃၢၤန့ဆၢၣ်တတီၤ, လၢပှၤနုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်ဖဲတၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါအပူၤသ့ၣ်တဖၣ် တူၢ်ဘၣ်ဒ်သိး အအိၣ်ဒီး တၢ်ပူၤဖျဲး ဒီးတၢ်သံကွၢ်သံဒိး မ့တမ့ၢ် တၢ်စံၣ်ညီတဲာ်အီၤသ့ၣ်တဖၣ်တအိၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီ

ပှၤလိာ်ကွဲဖျၢၣ်ထူဖိအသီတဂၤ ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲခိၣ်သလုာ် လၢအမ့ၢ် World Cup — ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢ ပှၤလိာ်ကွဲဖျၢၣ်ထူဖိ လၢအသွီနုာ်ကိအါကတၢၢ် ကိးဆၢကတီၢ်ဒဲး ခိၣ်သလုာ်, ဒီးတကတီၢ်ဃီန့ၣ် မ့ၢ်လၢမူခိၣ်စူၤကလံၤမုၢ်လီၤအဃိ တၢ်တံာ်တာ်အိၣ်ထီၣ်ဒီး တၢ်လိာ်ကွဲပြၢတခါ အတၢ်လိာ်ကွဲတၢတကတီၢ်န့ၣ်လီၤ.ပှၤလိာ်ကွဲဖျၢၣ်ထူဖိအသီတဂၤ ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲခိၣ်သလုာ် လၢအမ့ၢ် World Cup — ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢ ပှၤလိာ်ကွဲဖျၢၣ်ထူဖိ လၢအသွီနုာ်ကိအါကတၢၢ် ကိးဆၢကတီၢ်ဒဲး ခိၣ်သလုာ်, ဒီးတကတီၢ်ဃီန့ၣ် မ့ၢ်လၢမူခိၣ်စူၤကလံၤမုၢ်လီၤအဃိ တၢ်တံာ်တာ်အိၣ်ထီၣ်ဒီး တၢ်လိာ်ကွဲပြၢတခါ အတၢ်လိာ်ကွဲတၢတကတီၢ်န့ၣ်လီၤ.

စပ့ၣ် ဖျၢၣ်ထူကရူၢ် မၤနၢၤဝဲတၢ်ပြၢဒီး အခဲအံၤန့ၣ် ဖဲကရူၢ်—H အပူၤအဝဲသ့ၣ် အိၣ်ဝဲဖဲအထီကတၢၢ်အလီၢ်, ဖဲ Cabo Verde ဒီး အူရူကွ့ တၢ်လိာ်ကွဲပြၢလိာ်အသးအပူၤန့ၣ် အနၢၤအရှူတအိၣ်ဘၣ် လၢအဒိးန့ၢ်ဘၣ် ဝဲ ၂ကိစုာ်စုာ် ဒီး တၢ်နုာ်လီၤလိာ်ကွဲပြၢဖဲ FIFA World Cup အပူၤတဘျီအံၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲတၢ်အဆိကတၢၢ်တဘျီလၢ Cabo Verde ဖျၢၣ်ထူကရူၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲကရူၢ် — G အပူၤန့ၣ်, ဘဲးလ်ကၠံၤယၢၤဒီး Iran တၢ်ပြၢအပူၤန့ၣ် တန့ၢ်လိာ်သးနီတကိဘၣ်ဒီး အနၢၤအရှူတအိၣ်ဘၣ်. ဖဲတၢ်ပြၢခံတီၤတတီၤအပူၤ အဝဲသ့ၣ် လိာ်ကွဲဂ့ၤဒိၣ်ထီၣ်က့ၤအဃိ Egypt မၤနၢၤဝဲ New Zealand ဖျၢၣ်ထူကရူၢ်န့ၣ်လီၤ.စပ့ၣ် ဖျၢၣ်ထူကရူၢ် မၤနၢၤဝဲတၢ်ပြၢဒီး အခဲအံၤန့ၣ် ဖဲကရူၢ်—H အပူၤအဝဲသ့ၣ် အိၣ်ဝဲဖဲအထီကတၢၢ်အလီၢ်, ဖဲ Cabo Verde ဒီး အူရူကွ့ တၢ်လိာ်ကွဲပြၢလိာ်အသးအပူၤန့ၣ် အနၢၤအရှူတအိၣ်ဘၣ် လၢအဒိးန့ၢ်ဘၣ် ဝဲ ၂ကိစုာ်စုာ် ဒီး တၢ်နုာ်လီၤလိာ်ကွဲပြၢဖဲ FIFA World Cup အပူၤတဘျီအံၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲတၢ်အဆိကတၢၢ်တဘျီလၢ Cabo Verde ဖျၢၣ်ထူကရူၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲကရူၢ် — G အပူၤန့ၣ်, ဘဲးလ်ကၠံၤယၢၤဒီး Iran တၢ်ပြၢအပူၤန့ၣ် တန့ၢ်လိာ်သးနီတကိဘၣ်ဒီး အနၢၤအရှူတအိၣ်ဘၣ်. ဖဲတၢ်ပြၢခံတီၤတတီၤအပူၤ အဝဲသ့ၣ် လိာ်ကွဲဂ့ၤဒိၣ်ထီၣ်က့ၤအဃိ Egypt မၤနၢၤဝဲ New Zealand ဖျၢၣ်ထူကရူၢ်န့ၣ်လီၤ.

လါယူၤအသီ ၂ဝ, မုၢ်ဘူၣ်, တနံၤအံၤ, ကညီတဝၢ လၢအအိၣ်ဆိးဖဲ ဝံးထိရံယါ ကီၢ်စဲၣ်အပူၤသ့ၣ်တဖၣ် ပာ်ဖှိၣ်မၤလၤကပီၤသကိးဝဲ အီစထြ့လယါကီၢ် ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲအနွံ — Refugee Week 2026 ဖဲ Wyndham Vale တၢ်လီၢ်လၢအအိၣ်ဖဲမဲလ်ဘၢဝ့ၢ် မုၢ်နုာ်တကပၤန့ၣ်လီၤ.နီၣ်စၢ်ဟ့ၣ်မူစိ လၢအသးနံၣ်အိၣ် ၂၆နံၣ်တဂၤသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤဝဲဒၣ် လၢအအိၣ်ကၠိဖဲပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤအပူၤအခါန့ၣ်လီၤ.

Learn how to talk about fishing. Plus, find out a bit of history on why Australians love fishing. - မၤလိဘၣ်ဃးတၢ်တဲသကိးတၢ်တခွဲညၣ်အဂ့ၢ်. လၢအန့ၣ်အမဲာ်ညါ, ဃုသ့ၣ်ညါအါထီၣ် တၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤ လၢအမ့ၢ် ဘၣ်မနုၤအဃိ ပှၤအီစထြ့လယါသ့ၣ်တဖၣ်တခွဲညၣ်မုာ်လဲၣ်.မၤလိဘၣ်ဃးတၢ်တဲသကိးတၢ်တခွဲညၣ်အဂ့ၢ်. လၢအန့ၣ်အမဲာ်ညါ, ဃုသ့ၣ်ညါအါထီၣ် တၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤ လၢအမ့ၢ် ဘၣ်မနုၤအဃိ ပှၤအီစထြ့လယါသ့ၣ်တဖၣ်တခွဲညၣ်မုာ်လဲၣ်.

တနံၤအံၤတၢ်လိာ်ကွဲပြၢအပူၤ မဲးစံၤကိၤ ဖျၢၣ်ထူကရူၢ်မၤနၢၤဝဲဒၣ် ခိးရံယါ ကလံးထံး ဖျၢၣ်ထူကရူၢ်အဃိ မဲးစံၤကိၤ လဲၤထီၣ်ဘၣ်ဝဲဆူမဲာ်ညါတဆီ, ဒီးမ့မ့ၢ်တၢ်လိာ်ကွဲပြၢဖဲကီၢ်ခဲနဒၣ်အပူၤန့ၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးနးနးကလဲာ်န့ၣ်လီၤ. တူၢ်လိာ်မုာ်ဘၣ်ပှၤဒိကနၣ်တၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဖဲဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲ ကိးနံၤဒဲးတၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ. ယၤန့ၣ်မ့ၢ်ရှါဖီၤ, ဒီး အဝဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ် FIFA World Cup 2026 — ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢ ၈သီတသီအနံၤ တၢ်ပာ်ဖျါအဘိၣ်န့ၣ်လီၤ.တနံၤအံၤတၢ်လိာ်ကွဲပြၢအပူၤ မဲးစံၤကိၤ ဖျၢၣ်ထူကရူၢ်မၤနၢၤဝဲဒၣ် ခိးရံယါ ကလံးထံး ဖျၢၣ်ထူကရူၢ်အဃိ မဲးစံၤကိၤ လဲၤထီၣ်ဘၣ်ဝဲဆူမဲာ်ညါတဆီ, ဒီးမ့မ့ၢ်တၢ်လိာ်ကွဲပြၢဖဲကီၢ်ခဲနဒၣ်အပူၤန့ၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးနးနးကလဲာ်န့ၣ်လီၤ.

What are the rules around raising money and charities? How can you ensure you don't get scammed? Here is what you need to know if you're donating, raising money yourself or launching an online crowdfunding appeal. - တၢ်ဃုထၢတိၢ်မၤဘူၣ်ဒီး တၢ်ဟ့ၣ်သးကညီၤကရၢ အတၢ်ဘျၢသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်မနုၤလဲၣ်? ဒ်သိးတၢ်သုတလံၣ်အီၣ်လီအီၣ်နၤဘၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်နမၤလီၤတံၢ်အီၤသ့ဒ်လဲၣ်? နမ့ၢ်ကဟ့ၣ်လီၤတိၢ်မၤဘူၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, ဃုထၢတိၢ်မၤဘူၣ်လၢနနီၣ်ကစၢ်အဂီၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, ဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်ဃုထၢတိၢ်မၤဘူၣ်ဖှိၣ်လီၤတၢ်ဂီၢ်မုၢ်ဂီၢ်ပၤဖဲလီမုၢ်ပျီ—အီးလဲ အပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤ, အဝဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲတၢ်ဂ့ၢ်လၢနကဘၣ်သ့ၣ်ညါအီၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.တၢ်ဃုထၢတိၢ်မၤဘူၣ်ဒီး တၢ်ဟ့ၣ်သးကညီၤကရၢ အတၢ်ဘျၢသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်မနုၤလဲၣ်? ဒ်သိးတၢ်သုတလံၣ်အီၣ်လီအီၣ်နၤဘၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်နမၤလီၤတံၢ်အီၤသ့ဒ်လဲၣ်

ပှၤလိာ်ကွဲဖျၢၣ်ထူ ဖျိးစိ Harry Kane လၢအလိာ်ကွဲဖျၢၣ်ထူဖဲတၢ်မဲာ်ညါတဂၤ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲအကံၢ်အစီ လၢအဂ့ၤကတၢၢ်အဃိ England ဖျၢၣ်ထူကရူၢ်အံၤ မၤနၢၤဝဲ Croatia ဖျၢၣ်ထူကရူၢ်, ဒီးမ့မ့ၢ်လၢ Portugal ဖျၢၣ်ထူကရူၢ် အတၢ်လိာ်ကွဲပြၢဒီး Democratic Republic of Congo ဖျၢၣ်ထူကရူၢ်န့ၣ် အနၢၤအရှူတအိၣ်ဘၣ်. တူၢ်လိာ်မုာ်ဘၣ်သုဖဲ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲကိးနံၤဒဲးတၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ. ယၤန့ၣ်မ့ၢ်ရှါဖီၤ, ဒီး အဝဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ် FIFA World Cup 2026 — ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢ ၇သီတသီအနံၤ တၢ်ပာ်ဖျါအဘိၣ်န့ၣ်လီၤ.England ဖျၢၣ်ထူကရူၢ်စးထီၣ်ဝဲ အဝဲသ့ၣ် ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢ ပှဲၤဒီးအဒိအတဲာ်လၢအဂ့ၤ ဒီးမၤနၢၤဝဲ Croatia ဖျၢၣ်ထူကရူၢ် ၄—၂ ဂိလ်န့ၣ်လီၤ.

FIFA World Cup 2026 — ၂ဝ၂၆နံၣ် ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢအံၤ ဘၣ်တၢ်မၤအီၤအဖၢမုၢ်, ဒီး ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢအံၤ ကဲထီၣ်ဝဲ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်သးစၢၢ်ဆၢ အလီၢ်ခၢၣ်သးတဘျီကဒီးန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ တၢ်လၢအအိၣ်ယံၤဒီး မ့ၣ်ဖီကပြုၢ်ကပြီၤဒီး ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်ကစီၣ်ခိၣ်တီဖးဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ, ပှၤကညီအိၣ်ဝဲဒၣ်တနီၤ လၢအသူဝဲ ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢအံၤ လၢတၢ်ကစုဒုအပူၤ, နာ်သက့ ပှဲၤဒီး တၢ်စိတၢ်ကမီၤအကျိၤအကျဲ လၢတၢ်သူၣ်ထီၣ်ပှၤတဝၢဒီး တၢ်စိာ်ကဖီထီၣ် ပှၤတဝၢတၢ်ဖိးတံၢ်စဲဘူးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.တၢ်လၢအအိၣ်ယံၤဒီး မ့ၣ်ဖီကပြုၢ်ကပြီၤဒီး ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်ကစီၣ်ခိၣ်တီဖးဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ, ပှၤကညီအိၣ်ဝဲဒၣ်တနီၤ လၢအသူဝဲ ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢအံၤ လၢတၢ်ကစုဒုအပူၤ, နာ်သက့ ပှဲၤဒီး တၢ်စိတၢ်ကမီၤအကျိၤအကျဲ လၢတၢ်သူၣ်ထီၣ်ပှၤတဝၢဒီး တၢ်စိာ်ကဖီထီၣ် ပှၤတဝၢတၢ်ဖိးတံၢ်စဲဘူးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢ — FIFA World Cup တၢ်လိာ်ကွဲပြၢ ၆သီတသီအနံၤအံၤ ပှၤလိာ်ကွဲဖျိးစိသ့ၣ်တဖၣ် ပာ်ဖျါထီၣ်အဝဲသ့ၣ်အကံၢ်အစီဒီး အတၢ်လိာ်ကွဲအပတီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်တလၢကွံာ်ဝဲဒၣ် တၢ်ပာ်ပနီၣ် အနီၣ်ထိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. Lionel Messi ကဲထီၣ်ဝဲ ပှၤလိာ်ကွဲဖိအဆိကတၢၢ်တဂၤ လၢတၢ်ပာ်ဖျါလီၤဆီအီၤဖဲ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢ ဃုဘျီအပူၤ ဒီး ဘၣ်တၢ်မၤလၤကပီၤအီၤခီဖျိအဝဲသွီနုာ်ဂိလ် န့ၢ်ဝဲဒၣ် ဟဲၣ်ထြ့ၣ်, hat-trick အဃိန့ၣ်လီၤ.

အီစထြ့လယါဖျၢၣ်ထူကရူၢ်—Socceroos သးစၢ်ပှၤလိာ်ကွဲဖျၢၣ်ထူ Nestory Irankunda ဒီး Connor Metcalfe စိာ်ကဖီထီၣ်ဝဲ ဘဲးခူဘၢ တၢ်လိာ်ကွဲပျီ ဒီး အဝဲသ့ၣ် တၢ်သွီနုာ်လီၤ ဂိလ် ၂ ဖျၢၣ် ဒီးမၤနၢၤကွံာ်ဝဲ ထၢကံး— Türkiye ဖျၢၣ်ထူကရူၢ် လၢအတန့ၢ်ဘၣ် ဂိလ် နီတဖျၢၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်တၢ်လိာ်ကွဲပြၢတဘျီအံၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် အဝဲသ့ၣ် ၂ဝ၂၆နံၣ် ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢ—FIFA World Cup 2026™ အဆိကတၢၢ်တဝီ လၢအလိာ်ကွဲဝဲဖဲ ကီၢ်ခဲနဒၢ်ဝ့ၢ် Vancouver B-C Place တၢ်လိာ်ကွဲပျီန့ၣ်လီၤ.ပှၤလိာ်ကွဲဖိလၢအသးနံၣ်အိၣ် ၂ဝနံၣ်တဂၤအံၤ မ့ၢ်ဝဲအီစထြ့လယါကီၢ် ပှၤလိာ်ကွဲဖျၢၣ်ထူ သးနံၣ်စၢ်ကတၢၢ်လၢ အထူနုာ် ဂိလ် အဆိကတၢၢ် ဖဲဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဖျၢၣ်ထူတၢ်လိာ်ကွဲပြၢအပူၤ လၢတၢ်လိာ်ကွဲအီၤဖဲကီၢ်ခဲနဒၢ်ဝ့ၢ် Vancouver B-C Place တၢ်လိာ်ကွဲပျီ ဒီးအဝဲသ့ၣ်ကရူၢ်တၢ်ပြၢအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ ကရူၢ်—D (Group D) အတၢ်ပြၢန့ၣ်လီၤ.

ဟံၣ်ဖိဃီဖိလၢအဘၣ်ဒိးသန့ၤအသးဒီး တၢ်သွီသွံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်, တၢ်မၤဘူၣ်လီၤသွံၣ်န့ၣ် လၢအဝဲသ့ၣ်အဂီၢ်မ့ၢ်ဝဲ တၢ်လီၤဆီလိာ်သး လၢတၢ်မူဒီး တၢ်သံ အဘၢၣ်စၢၤန့ၣ်လီၤ. လၢပှၤအါဒံအါဂၤအဂီၢ် တၢ်ဆၢတဲာ်လၢကမၤဘူၣ်လီၤသွံၣ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ထိၣ်ဟူးထိၣ်ဂဲၤ ဒိးသန့ၤအသးလၢ လုၢ်လၢ်ဆဲးလၤ, တၢ်လဲၤခီဖျိ ဒီး တၢ်မၤအကျိၤအကျဲအံၤ အဝဲသ့ၣ် သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်အီၤဂ့ၤထဲလဲၣ်န့ၣ်လီၤ.၂ဝ၂၆နံၣ် တနံၣ်အံၤ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ပှၤမၤဘူၣ်လီၤသွံၣ်မုၢ်နံၤ—World Blood Donor Day န့ၣ်လီၤဘၣ်ဝဲဖဲ လါယူၤ ၁၄သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. Lifeblood ကရၢ ဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်ဝဲပှၤအီစထြ့လယါသ့ၣ်တဖၣ်လၢအကမၤဘူၣ်လီၤအါထီၣ်သွံၣ်, ဒီးဟ့ၣ်ပလီၢ်စ့ၢ်ကီးဝဲလၢ တၢ်မၤဘူၣ်သွံၣ်အံၤ မ့ၢ်ဝဲတၢ်လိၣ်ဘၣ်ထီဘိတပယူာ်ဃီတခါ ဒီး ပှၤမၤဘူၣ်လီၤအီၤထီဘိ မ့ၢ်တအိၣ်ဘၣ်န့ၣ် ဒ်တၢ်လိၣ်ဘၣ်အီၤအသိးန့ၣ် တၢ်တဒိးန့ၢ်ဘၣ်အီၤ လၢလၢလီၣ်လီၣ်ဘၣ်.

Practise speaking the dialogue from episode Bonus Practice: #112 Keeping kids busy | Surviving school holidays (Med) - မၤလိထံသးဒီးတၢ်ကတိၤအဲကလံးကျိာ်ဝီၢ်ကူာ်ဖဲ Bonus Practice: #112 တၢ်ပာ်ဖိသၣ်ပှဲၤဒီးတၢ်ဖံးတၢ်မၤအါ | တၢ်လဲၤခီဖျိ ကၠိပျၢ်ကသုၣ် (Med)လၢတၢ်မၤလိအကူာ်အံၤ တၢ်ပာ်ဖျါအလၢအပှဲၤအဂီၢ်, တၢ်မၤလိ တၢ်မၤနီၣ်မၤဃါသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်ဒီး တၢ်မၤန့ၢ်ကလီအါထီၣ် တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် နုာ်လီၤကွၢ်ဃုအီၤဖဲ SBS Learn English အလီပှာ်ယဲၤသန့အပူၤတက့ၢ်.

Learn English phrases for keeping kids busy during the school holidays. Practise everyday English for talking about children's behaviour, boredom, and common challenges at home. - မၤလိတၢ်တဲသကိး အဲကလံးကျိာ်ဝီၢ်ကူာ်ဘၣ်ဃး တၢ်ပာ်ဖိသၣ်ပှဲၤဒီးတၢ်ဖံးတၢ်မၤအါ ဖဲကၠိပျၢ်ကသုၣ်အဆၢကတီၢ်. မၤလိထံသးလၢကိးနံၤဒဲးတၢ်ကတိၤအဲကလံးကျိာ်ဝီၢ်ကူာ် လၢအဘၣ်ဃးတၢ်တဲသကိးဖိသၣ် အတၢ်သကဲးပဝး, တၢ်မၤကၢၣ်မၤကျူသး, ဒီး တၢ်တာ်တၢ်လၢအကဲထီၣ်ညီနုၢ်ဖဲဟံၣ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်.ဆဲးမၤလိထံသးဒီးဝီၢ်ကူာ်လၢတၢ်သူအီၤဖဲတၢ်မၤလိအံၤအပူၤဒီး မၤကွၢ်တၢ်လၢနမၤလိတ့ၢ်အီၤသ့ၣ်တဖၣ် ဖဲ တၢ်သံကွၢ်စံးဆၢအံၤ အပူၤတက့ၢ်.

Electric vehicles are becoming more common on Australian roads as fuel prices remain unstable and more drivers look for cheaper ways to travel. Here's what you need to know if you are thinking about making the switch. - လီမ့ၣ်သိလ့ၣ်—Electric vehicles သ့ၣ်တဖၣ် ဟဲအါထီၣ်ဖဲပှၤအီစထြ့လယါအကျဲမုၢ်ခိၣ်န့ၣ် ကဲထီၣ်ဝဲတၢ်ညီနုၢ်မၤအသးတခါ, ခီဖျိလၢ သိဒွဲၣ်အပှ့ၤသ့ၣ်တဖၣ် တၢ်ဂၢၢ်တၢ်ကျၢၤတအိၣ်ဘၣ်ဒီး ပှၤနီသိလ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ဟးကွၢ်ဃုဝဲ တၢ်လဲၤတၢ်က့ၤ အကျိၤအကျဲ လၢအပှ့ၤဘၣ် သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. နမ့ၢ်ဆိကမိၣ်ထီၣ်လၢ နကမၤတၢ်သုးဆီတလဲအဂီၢ်တခီ, အဝဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ တၢ်ဂ့ၢ်လၢနကဘၣ်သ့ၣ်ညါအီၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.