SBS Karen - tJ;pfbHtJ;pf unD

Practise speaking the dialogue from episode#92 Asking for donations (Med). - မၤလိထံသးလၢတၢ်ကတဲသကိးတၢ်ဖဲ တၢ်မၤလိအကူာ် #92 တၢ်ဃ့တိၢ်မၤဘူၣ် (Med).

Learn how to ask for money or donations in English. - မၤလိဘၣ်ဃး ကဘၣ်ဃ့ကျိၣ်စ့ မ့တမ့ၢ် တိၢ်မၤဘူၣ်လၢအဲကလံးကျိာ်ဒ်လဲၣ်အဂ့ၢ်.

Iran တၢ်ဒုးတၢ်ယာ်အံၤ အတကွီၣ်ဟဲလဲၢ်ထီၣ်ဒ်သိးလီၢ်ကဝီၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်တခါအဃိ လၢအနံၣ်အါမးအတီၢ်ပူၤ သကုၤဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် ရ့ၣ်နီၣ်သိအပှ့ၤသ့ၣ်တဖၣ် ဟဲဒိၣ်ထီၣ်ဝဲလၢ အဒိၣ်ကတၢၢ်တဘျီန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဒုးတၢ်ယာ်မ့ၢ်ယံၤထီၣ်န့ၣ် တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်လၢ အကကဲထီၣ်ဝဲ တၢ်တံာ်မုၢ်တံာ်တာ်ဒီး ဂံၢ်သဟီၣ် တၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤ ကွီၤဘျးစဲသ့ၣ်တဖၣ်, လီၤဆီဒၣ်တၢ် တၢ်တီဆှၢသိကျဲအလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ် လၢအမ့ၢ် Hormuz ထံဒိၣ်စ့ၤ—Strait of Hormuz— န့ၣ်တၢ်ကးတံာ်လီၤကွံာ်အီၤအဃိန့ၣ်လီၤ. ပှၤပဲၤထံနီၤဖးတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်စံးလၢ တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်စးထီၣ်တူၢ်ဘၣ်လံဝဲဒၣ်အီၤ- လၢအမ့ၢ်ဝဲဒၣ် အတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဒီး ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွာ် အတၢ်ဘၣ်ထွဲ ဒီး စ့သိၣ်သွံ စ့အလုၢ်အပှ့ၤလီၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲအဝဲအတၢ်ကတိၤလီၤအဆိကတၢၢ်တဘျီအပူၤ ကီၢ်အမဲရကၤဒီး အံးစရ့ အတၢ်ဒုးသကိး Iran န့ၣ် Donald Trump စံးလၢ အဝဲအတၢ်ဒုး Iran အံၤဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ် ကယံၤန့ၢ်ဒံးလၢတၢ်ဆိကမိၣ်ပာ်အီၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဒုးတၢ်ယာ်အံၤ သလၣ်လီၤအသးသကုၤလီၢ်ကဝီၤဒီတခါအပူၤချ့မးဒီး ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲဒၣ် ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ကျိၣ်စ့တၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤအဖၠါသ့ၣ်တဖၣ် အဃိ, ဖဲတၢ်ဃုထၢ တၢ်ထံၣ်ဘၣ်ဃးတၢ်ဒုးအံၤအဂ့ၢ်အပူၤန့ၣ်, အါတက့ၢ် ပှၤအမဲရကၤဖိသ့ၣ်တဖၣ် ထီဒါဝဲဒၣ် တၢ်ဒုးတၢ်ယာ်အံၤန့ၣ်လီၤ.

ဖဲ Lebanon အပူၤန့ၣ် ပှၤသံအစှၤကတၢၢ်အိၣ်ဝဲ ၅၂ ဂၤဒီး ပှၤအါန့ၢ်အဂၤ ၁၅ဝ ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး, မ့ၢ်လၢ Israel ပာ်အတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤ တၢ်ပညိၣ်လီၤဖဲ Iran သိၣ်မှံၤသုးကရူၢ်, Hezbollah အလိၤ, ဖဲလၢအခးလီၤ မျိာ်သၣ်ဒီး ဒြိသ့ၣ်တဖၣ်ဆူ Israel အိၣ်တကပၤဝံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်လီၤ. Lebanon ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ် တြီဃာ်ကွံာ်ဝဲဒၣ် Hezbollah သုးမုၢ်ဒီး တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤသ့ၣ်တဖၣ်, ဒီးတကတီၢ်ဃီန့ၣ် ဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်လၢ တၢ်ကမၤစၢ်လီၤကွံာ် တၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်ဖဲဟီၣ်ကဝီၤအံၤအပူၤန့ၣ်လီၤ.

Dr. Cynthia Maung လၢအဘၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါစ့ၢ်ကီးအီၤလၢ သရၣ်မုၣ် စ့ၣ်သံၣ်ယၣ်, ခဲကနံၤအံၤ ဟဲတုၤဖဲ အီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤ ထံၣ်လိာ်သကိးသးဒီးလီၢ်ကဝီၤ ပဒိၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီး ကညီတဝၢသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

Practise speaking the dialogue from episode #104 Talking about school exams | NAPLAN - တၢ်မၤလိအကူာ်အံၤ မ့ၢ်ဝဲတၢ်တဲမၤလိထံသး ဒီး တၢ်တဲသကိးတၢ် #104 တဲသကိးဘၣ်ဃးကၠိတၢ်ဒိးစဲးသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ် | NAPLAN

Learn useful English for talking about school tests, studying, exam pressure, and when you do really well. - မၤလိသကိးအဲကလံးကျိာ်လၢတၢ်သူအီၤသ့အဘျုးအိၣ်သ့ၣ်တဖၣ် လၢအမ့ၢ်တၢ်တဲသကိးဘၣ်ဃး ကၠိလံာ်လဲၢ်အဂ့ၢ်, တၢ်မၤလိအဂ့ၢ်, တၢ်ဒိးစဲးအတၢ်ဆီၣ်သနံး, ဒီး ဆၢကတီၢ်ဖဲလၢနမၤအီၤန့ၢ်ဂ့ၤဂ့ၤအဂ့ၢ် သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

ကီၢ်စၢဖှိၣ်ပဒိၣ်အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢ တၢ်ကသူၣ်ထီၣ် အီစထြ့လယါကီၢ် လ့ၣ်မ့ၣ်အူဃ့ၢ်ချ့အကျဲန့ၣ် သုးအသးဆူမဲာ်ညါတပတီၢ်, လၢအစးထီၣ်ဝဲဒၣ် ခံနံၣ်အတီၢ်ပူၤ တၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်အပတီၢ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ လၢကသူၣ်ထီၣ် Sydney ဒီး Newcastle အဘၢၣ်စၢၤ လ့ၣ်မ့ၣ်အူဃ့ၢ်ချ့အကျဲအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ်န့ၣ် တၢ်ကစးထီၣ်ဝဲဒၣ်အီၤဖဲ ၂ဝ၂၈နံၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်တိၤကျဲၤအံၤ ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဒီး ကျိၣ်စ့အတၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့ ဘူးထီၣ်လၢ ဒီလၣ် ၉ဝ ဘံလယၢၢ်အမဲာ်ညါ ဘၣ်သဂၢၢ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်ဒီး ကမျၢၢ်တၢ်ပဲၤထံနီၤဖး ခီဖျိလၢအတၢ်စံၣ်စိၤအိၣ်လၢ အတံာ်တာ်ယံၤ ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ ပှၤဆီၣ်ထွဲတၢ်ဂ့ၢ်အံၤသ့ၣ်တဖၣ် ဂ့ၢ်လိာ်ဘှီလိာ်ဝဲလၢ လ့ၣ်မ့ၣ်အူကျဲ လၢအကျိၤအထီအိၣ်ဝဲဒၣ် ၁၈ဝဝ ကံလိမံထၢၣ်အံၤ အကဒုးဆီတလဲဝဲဒၣ် ခိခိၣ်ဟီၣ်ကဝီၤဟံၣ်ဃီတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးဒီး တၢ်တ့ထုးထီၣ်တၢ် သကုၤ မုၢ်ထီၣ်ကၢၢ်ခိၣ် ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤန့ၣ်လီၤ.

If you've spent any time in Australia, you've probably noticed how relaxed the style is. You might notice activewear, surf brands and casual clothes everywhere. But there's another side to Australian fashion. Aboriginal and Torres Strait Islander designers have been creating clothes and accessories for thousands of years — and that work is very much alive today. You'll see it on runways, in global fashion campaigns and in everyday clothing. Find out what makes First Nations fashion different, how it connects to the environment and what you should be aware of if you want to wear it. - နမ့ၢ်ဟဲအိၣ်ဘၣ်ဖဲအီစထြ့လယါကီၢ် လၢတၢ်ဆၢကတီၢ်ဖးယံၤဖိတခါအတီၢ်ပူၤန့ၣ် အတၢ်အိၣ်ဆိး လုၢ်လၢ်အဒိအတဲာ်သ့ၣ်တဖၣ် အိၣ်ပှဲၤဒီးတၢ်သးလီၤကဆှၣ် ဖှံဖှံညီညီဖိ ထဲလဲၣ်န့ၣ် နကသပလီၢ်ဘၣ်နသးန့ၣ်လီၤ. နကထံၣ်ဘၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်ကူကၤ တၢ်လိာ်ကွဲအတၢ်ကူတၢ်သိးသ့ၣ်တဖၣ်, တၢ်ဒိးလပီခီၣ်ဖံး အကလုာ်တၢ်ပနီၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ဒီး ကူသိးလၢ တၢ်သိးအီၤမုၢ်ဆ့ၣ်မုၢ်ဂီၤအဂီၢ်သ့ၣ်တဖၣ် လၢတၢ်လီၢ်ကိးပူၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့န့ၣ် ပှၤအီစထြ့လယါဖိ အလုၢ်လၢ်က့ၢ်ဂီၤ လၢအဂၤတကပၤအိၣ်ဒံးဝဲဒၣ်န့ၣ်, ပှၤအိၣ်အါမး ဖဲအဝဲသ့ၣ်ဟဲတုၤသီအခါ အတနၢ်ဟူဘၣ်ဝဲတၢ်ဂ့ၢ်အံၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. အဘီးရကၠံၤနၢၤ ဒီး ထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်အးလဲးဒၢၤ ဒံၤစဲနၢၤ—ပှၤတ့တၢ်အက့ၢ်အဂီၤသ့ၣ်တဖၣ် တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ်ပာ်တ့ၢ်လံဝဲဒၣ် တၢ်ကူတၢ်ကၤဒီး တၢ်ဒဲးကံၣ်ဒဲးဝ့ၤပီးလီသ့ၣ်တဖၣ် န့ၢ်လၢအနံၣ်အထိအါမးလံ— ဒီး တုၤမုၢ်မဆါတနံၤအံၤန့ၣ် တၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ အိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤဒံးဝဲဒၣ် မူးမူးနီၣ်နီၣ် န့ၣ်လီၤ. နကထံၣ်ဘၣ်ဝဲဒၣ်အီၤဖဲ တၢ်လဲၤဟးထီၣ်ပာ်ဖျါသးအပျဲၢ်စီၣ်တၢ်ဟးကျဲဖီခိၣ်, ဖဲဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်ဂဲၤလိာ်ပာ်ဖျါ fashion—ဖဲၣ်ရှ့ၣ် အပူၤဒီး ဖဲကိးနံၤဒဲးကူကၤသ့ၣ်တဖၣ်အကျါန့ၣ်လီၤ.

ကမျၢၢ်ဆူၣ်ချ့တၢ်အံးထွဲကွၢ်ထွဲအတၢ်မၤစၢၤသ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်ဟဲအါထီၣ်နာ်သက့ ပှၤအီစထြ့လယါဖိလၢအဘၣ်ခဲစၢၣ်တၢ်ဆါ ၉၉ မျးကယၤန့ၣ် လၢတၢ်ကူစါယါဘျါအတၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့အဂီၢ် ဘၣ်ထုးထီၣ်သူဝဲဒၣ် ကျိၣ်စ့လၢအနီၣ်ကစၢ်စ့ထၢၣ်ပူၤဒၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. တၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲ အီစထြ့လယါခဲစၢၣ်ကီၣ်ကးကရၢ — Cancer Council Australia ထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်ဃုထၢပာ်ဖှိၣ်စရီ လၢခံကတၢၢ် အတၢ်ဃုထံၣ်ပာ်ဖျါလၢ အပှဲၤဒီးတၢ်လီၤကမၢကမၣ်သပှၢ်ပှၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါအသီအံၤစံးဝဲဒၣ် တၢ်လဲၤခီဖျိခဲစၢၣ်အတၢ်လဲၤကျဲအပူၤန့ၣ် ကျိၣ်စ့ အတၢ်ဝံတၢ်ယိာ်ဃၢ လၢကသံၣ်ကသီ ဒီး တၢ်သူတၢ်စွဲ အတၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့အဂီၢ် လိၤလိၤမ့ၢ်ဂ့ၤ, တလိၤလိၤဘၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ် အိၣ်ဝဲဒၣ်ခံခီယၢ်ပၤလၢၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့လၢ တၢ်မၤန့ၢ် တၢ်အံးထွဲကွၢ်ထွဲဒီး တၢ်ကူစါယါဘျါအဂီၢ်န့ၣ် ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတၢ်နးမး လီၤဆီဒၣ်တၢ် လၢပှၤထူလံၤဖိအပှၤတဝၢသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤထူလံၤဖိအပှၤတဝၢန့ၣ် ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဒီး သွံၣ်ခဲစၢၣ်တၢ်ဆါအါမး ဒီး တၢ်သံတၢ်ပှၢ်အနီၣ်ဂံၢ်စ့ၢ်ကီးအိၣ်ဝဲအါမးန့ၣ်လီၤ.

တနံၣ်အံၤ လူနၤ နံၣ်ထီၣ်သီ — Lunar New Year အံၤ စးထီၣ်အသးဒီး တၢ်မၤလၤကပီၤ တူၢ်လိာ်မုာ်ဝဲဒၣ် ကသ့ၣ်နံၣ်, လၢအစးထီၣ်အသးဒီး တၢ်ဒွဲၣ်ထီၣ်မ့ၣ်ဖီ ဖဲကီၢ်ဘံယၢၢ်နါအပူၤ ဒီး တုၤလီၤဝဲဒၣ်ဆူ ဟီၣ်ကီၣ် တၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤဖၠါအပူၤ ဃုာ်ဒီး မလ့ရှါကီၢ်ဒီး ဖဲးရူ အကျဲမုၢ်ခိၣ် တၢ်မၤဘူၣ်မူးပွဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဟံၣ်ဖိဃီဖိသ့ၣ်တဖၣ် ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သကိးသးတပူၤဃီအီၣ်သကိးတၢ်တပူၤဃီ, ပှၤလဲၤတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ် ထံၣ်ဘၣ် ပလၢၢ်ဘၣ်ဝဲဒၣ် လုၢ်လၢ်ဆဲးလၤ ထူသနူအမူးအပွဲသ့ၣ်တဖၣ်, ဒီး ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤ ခိၣ်နၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ဆှၢဝဲဒၣ် တၢ်ကစီၣ် လၢတၢ်အိၣ်ဃူအိၣ်ဖိးအဂီၢ်, ဒီး ကဲထီၣ်ဝဲဒၣ် နံၤကသုၣ်ကသီ လၢအဘျးစဲန့ၢ်ဝဲဒၣ် ပှၤတဝၢ သကုၤ အ့ရှၢၢ် ဒီး ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.

Practise speaking the dialogue from episode #96 At a swimming lesson (Med). - မၤလိထံသးလၢတၢ်တဲသကိးဖဲတၢ်မၤလိအဲကလံးကျိာ်အကူာ် #96 ဖဲတၢ်ပှီၢ်ထံအတၢ်မၤလိတခါအပူၤ (Med).

Learn how to talk about swimming in English. - မၤလိဘၣ်ဃး ကဘၣ်တဲသကိး တၢ်ပှီၣ်ထံအဂ့ၢ် လၢအဲကလံးကျိာ်ဒ်လဲၣ်.

အီစထြ့လယါကီၢ် ကရၢလၢအအိၣ်ခိးကွၢ်ပှၤပှ့ၤသူတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ် လိာ်ဘၢလိာ်ကွီၢ်ဝဲ စူဖၢၣ်မၣ်ကဲၣ် တၢ်မၤဘျးစဲ Coles ဖဲကီၢ်စၢဖှိၣ်စံၣ်ညီၣ်ကွီၢ်ဘျီၣ်န့ၣ်လီၤ. ACCC ကရၢအံၤ ပာ်ဒ့ၣ်ပာ်ကမၣ်ဝဲဒၣ် Coles လၢ အလံၣ်အီၣ်လီအီၣ် ပှၤပှ့ၤတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ် လၢအဘၣ်ဃး အဝဲသ့ၣ်ဒုးလီၤတၢ်အပှ့ၤဒီးတၢ်အီၣ်တၢ်အီ အကလုာ်ကလုာ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲ တၢ်မူးတၢ်ရၢ်တခါလၢ အဘၣ်ဃးဒီး ပှၤပှ့ၤသူတၢ်ဖိသဲစးဂ့ၢ်ဝီ အတကွီၣ်ဖးလဲၢ်န့ၣ်လီၤ.

Australia's hot, dry climate and unique landscapes make it one of the most bushfire-prone countries in the world. As climate change drives higher temperatures and drier conditions, we can expect more frequent and more intense bushfires in the future. But once the fire is out, how do you return home safely, find support, and look after yourself? - ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤ အီစထြ့လယါကီၢ်ပၣ်ဃုာ်ဖဲ ထံကီၢ်လၢမ့ၣ်အူအီၣ်ပှၢ်တပှီၤကဲထီၣ်အအၢကတၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အကျါ မ့ၢ်လၢထံကီၢ်အံၤ အမူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤ ကိၢ်, ဃ့ထီ ဒီး ဟီၣ်မဲာ်ဖံးအတၢ်လီၤဆီသ့ၣ်တဖၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢမူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤတၢ်ဆီတလဲ ဒုးအိၣ်အါထီၣ် တၢ်ကိၢ်သဟီၣ်ဒီး တၢ်အိၣ်သးဃ့ထီဒိၣ်ထီၣ်အဃိ, ခါဆူညါန့ၣ် ပမုၢ်လၢ်ပာ်အီၤသ့လၢ မ့ၣ်အူအီၣ်ပှၢ်တပှီၤလၢအဆူၣ်မးနးမးသ့ၣ်တဖၣ် ကကဲထီၣ် အါထီၣ်ဝဲ တလီၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီး ပှၢ်တပှီၤမ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်, တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ အရ့ဒိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပှၤအီစထြ့လယါသ့ၣ်တဖၣ် တၢ်ဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်အဝဲသ့ၣ်ထီဘိန့ၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ ဖဲမ့ၣ်အူလၣ်လီၤပံာ်ကွံာ်ဝံၤအလီၢ်ခံန့ၣ် တၢ်ကကဲထီၣ်အသးလဲၣ်? မ့ၣ်အူမ့ၢ်လီၤပံာ်ကွံာ်လံတဘျီ, နကဘၣ်က့ၤဆူနဟံၣ်ပှဲၤဒီးတၢ်ပူၤဖျဲးဒ်လဲၣ်, နကဘၣ်ဃုမၤန့ၢ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဒီး ကွၢ်ထွဲလီၤနနီၣ်ကစၢ်အသးဒ်လဲၣ်?

ပှၤအီစထြ့လယါပိာ်မုၣ်ဒီး ဖိသၣ်လၢခံကတၢၢ်တဖု လၢအဝဲသ့ၣ်အနီၣ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ ကဟဲက့ၤကဒါဆူဟံၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်တၢ်ဆှၢက့ၤကဒါအဝဲသ့ၣ်ဆူ ဆံရံယါ ဒဲကဝီၤအပူၤ မ့ၢ်လၢအတၢ်ဘၣ်ဘျးအိၣ်ဒီး IS ကရူၢ်အဃိန့ၣ်လီၤ. ပှၤကညီ ၃၄ဂၤ ကရူၢ်အံၤ တနၤဃီအတီၢ်ပူၤန့ၣ် ဟးထီၣ်ဝဲဖဲ al-Roj တၢ်လီၢ်လၢအအိၣ်ဖဲ ထံကီၢ်အံၤမုၢ်ထီၣ်ကလံၤစိၤတကပၤ — ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ မ့ၢ်လၢ တၢ်ဆဲးကျိး အတၢ်နၢ်ပၢၢ်ကမၣ်လိာ်သးဒီး Damascus အဃိ တၢ်ဆှၢက့ၤဆူၣ်ကွံာ် အဝဲသ့ၣ်ဆူဒဲကဝီၤအံၤအပူၤန့ၣ်လီၤ.

ဃိးနံၣ်အတီၢ်ပူၤ အီစထြ့လယါကီၢ် တနံၤအတီၢ်ပူၤ တၢ်ထိၣ်ဃူအနီၣ်ဂံၢ်လၢပှၤဘၣ်လီၤဃိးပူၤန့ၣ်အိၣ်ဝဲဖဲအပတီၢ်အထီကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ.ဖဲ Productivity Commission တၢ်ဃုထၢပာ်ဖျါနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးအသီတခါအပူၤန့ၣ် ထံၣ်ဘၣ်ဝဲဒၣ် ဖဲ၂ဝ၂၄ — ၂ဝ၂၅နံၣ် ကျိၣ်စ့နံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ် လၢတနံၤဘၣ်တနံၤအဂီၢ် ပှၤလီၤဃိးပူၤတၢ်ထိၣ်ဃူအနီၣ်ဂံၢ်န့ၣ်အိၣ်ဝဲ ၄၅,ဝဝဝ ဂၤဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤသ့ပှၤဘၣ်စဲၤနီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ် နီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးအံၤ ဒုးနဲၣ်ဖျါဝဲရှဲရှဲဖိလၢသနူကျိၤကျဲအံၤ အတၢ်တုၤထီၣ်ထီၣ်ဘး တၢ်ကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်တအိၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်ခးသံပှၤဂီၢ်မုၢ်ကဲထီၣ် ပှၤသံအိၣ်အဂၤ ၁ဝ ဝံၤအလီၢ်ခံပှၤခဲနဒၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ပှဲၤဒီးတၢ်သူၣ်အုးသးအုးန့ၣ်လီၤ. တၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲ ထံကီၢ်အံၤအပူၤ တၢ်ခးသံတၢ်ဂီၢ်မုၢ်ဂီၢ်ပၤ ကဲထီၣ်သးအနးကတၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အကျါတခါန့ၣ်လီၤ. ပှၤခးသံတၢ်တဂၤန့ၣ် ခးသံဝဲဒၣ်ပှၤအဂၤ ၁ဝ လၢအပၣ်ဃုာ်ပှၤကၠိဖိ ဃုဂၤ, ဒီး ပှၤအဂုၤအဂၤ လၢအဒၣ်စ့ၣ်အါမးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

Did you know that IVF is not the first, but in fact the last step in a sequence of fertility treatments? In Vitro Fertilisation is regulated by state and territory laws. It can also be expensive and emotionally challenging. Here's what to expect when aiming to start a pregnancy with IVF in Australia. - တၢ်လၢ IVF န့ၣ် အတမ့ၢ် ပတီၢ်အဆိကတၢၢ်တခါဘၣ်န့ၣ်နသ့ၣ်ဧါအီၤစ့ၢ်ဧါ, နီၣ်နီၣ်တခီ တၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲ တၢ်ကူစါယါဘျါ ဖိအိၣ်တသ့ဘၣ် အပတီၢ်လၢခံကတၢၢ်တခါန့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢ IVF န့ၣ် ကီၢ်စဲၣ်ဒီး ကဝီၤဒိၣ်တၢ်ပၢသ့ၣ်တဖၣ် ဖီၣ်ဂၢၢ်အီၤဒီး သဲစးတၢ်ဘျၢန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်ဝဲတၢ်တခါလၢအတၢ်လၢၤဘူၣ်လၢၤစ့အိၣ်အါမးဒီး ဆီတလဲ သးအတၢ်တူၢ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်သ့ဝဲစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤ မ့ၢ်အိၣ်ဒီးတၢ်ပညိၣ်လၢ ကအိၣ်ဒီးဟုးသးခီဖျိ တၢ်မၤန့ၢ်အီၤဒီး IVF န့ၣ် ကဘၣ်မုၢ်လၢ်ပာ်တၢ်မနုာ်သ့ၣ်တဖၣ်လဲၣ်.

Practise speaking the dialogue from episode #103 Talking about online dating (Med) - မၤလိထံသးလၢ ပှၤခံဂၤတၢ်တဲသကိးတၢ်ဖဲတၢ်မၤလိအဲကလံးကျိာ်အကူာ် #103 တၢ်တဲသကိးဘၣ်ဃးတၢ်ပာ်အဲၣ်တီဖဲလီမုၢ်ပျီ (အီးလဲ)အပူၤ (Med)

Learn everyday English phrases for online dating. Practise expressions like “match,” “ghosted,” and “slide into DMs” while improving your speaking skills. - မၤလိသကိးဘၣ်ဃးကိးနံၤဒဲးတၢ်သူအဲကလံးကျိာ်ဝီၢ်ကူာ် လၢတၢ်ပာ်အဲၣ်တီဖဲလီမုၢ်ပျီအပူၤ. ဖဲနမၤဂ့ၤထီၣ် နတၢ်ကတိၤကျိာ် တၢ်သ့တၢ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအခါန့ၣ် ပကသူဝဲဒၣ်ဝီၢ်ကူာ် “match”, “ghosted” ဒီး “slide into DMs” သ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်လီၤ.

ကၠိသ့ၣ်တဖၣ်စးထီၣ်ဒီး ကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်က့ၤထီၣ်ကဒီးကၠိလံအဃိ, အီစထြ့လယါကီၢ်စၢဖှိၣ်ပၢၤကီၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ဃ့ထီၣ်ဝဲကၠိသ့ၣ်တဖၣ်လၢ အကကွၢ်ဃုဝဲဒၣ် ပှၤကၠိဖိလၢအအိၣ်ဒီး တၢ်ပနီၣ်လၢ တၢ်ဒုးဖျီဆူၣ်အီၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဒ်သိးလၢအမ့ၢ် တၢ်ပာ်ပနီၣ်ဒီး တၢ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ ကညီသးစၢ် လၢအဟ့ၣ်လီၤသးမၤတၢ်ဖဲကညီတဝၢပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် တနံၣ်တဘျီန့ၣ် Phan Foundation ဃုထၢဟ့ၣ်လီၤဝဲ တၢ်လၤကပီၤဆူ ကညီသးစၢ် လၢတၢ်ဆှၢနုာ်အမံၤသ့ၣ်တဖၣ်အကျါ တဂၤန့ၣ်လီၤ.

Learn practical English phrases for getting organised and managing daily tasks, including planning ahead, meeting deadlines, and staying on top of responsibilities. - မၤလိသကိး အဲကလံးတၢ်ကတိၤဝီၢ်ကူာ် လၢတၢ်သုးကျဲၤ ရဲၣ်ကျဲၤပာ်တၢ်ဒီး ရဲၣ်သဲကတီၤ ကိးနံၤဒဲးတၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်, လၢအပၣ်ဃုာ် တၢ်ရဲၣ်ကျဲၤဆိပာ်စၢၤတၢ်ဖံးတၢ်မၤ, တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်မုၢ်နံၤမုၢ်သီသ့ၣ်တဖၣ်, ဒီး အိၣ်ဒီးတၢ်ဟံးမူဒါလၢပှဲၤသ့ၣ်ဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

Like in most countries, public transport in Australia is the cheapest way to get around. It includes trams, buses, trains and ferry services. And each state or territory has its own transport network. However, navigating Australia's public transport system with ease requires knowing the basics around how it works and what to expect. - ဒ်သိးဒီးထံကီၢ်အါဘ့ၣ်အသိး, တၢ်ဝံစိာ်တီဆှၢကမျၢၢ်ဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤ မ့ၢ်ဝဲကျိၤကျဲအပှ့ၤဘၣ်ကတၢၢ်တဘိလၢ တၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်ဝံစိာ်တီဆှၢကမျၢၢ်အကျါန့ၣ်ပၣ်ဃုာ်ဒီး, ထြဲမ်, ဘၢးစ်, လ့ၣ်မ့ၣ်အူ ဒီး ကဘီထံ လၢအစိာ်ဆှၢတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ကီၢ်စဲၣ်ဒီး ကဝီၤဒိၣ်တၢ်ပၢ တဘ့ၣ်စုာ်စုာ်န့ၣ် အိၣ်ဒီး အနီၣ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ ဝံစိာ်တီဆှၢဝဲၤကျိၤ ပှာ်ယဲၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်ပာ်ဖျါအံၤအပူၤန့ၣ်, နကမၤလိဘၣ် တၢ်ဝံစိာ်တီဆှၢကမျၢၢ် အခီၣ်တဃာ်တနီၤ, လၢအပၣ်ဃုာ် ဖဲပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ သမံသမိး န ထံးကဲး—လဲးမး အခါ နကဘၣ်မုၢ်လၢ်ပာ်တၢ်မနုၤသ့ၣ်တဖၣ်လဲၣ် ဒီး ပှၤဒိးတၢ်ဖိ အတၢ်သကဲးပဝး ဖဲလဲၣ်တကလုာ် လၢတၢ်ပာ်ပနီၣ်အီၤလၢအမ့ၢ် တၢ်တူၢ်လိာ်အီၤတသ့ဘၣ် သ့ၣ်တဖၣ်လဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲလါဒံၤစဲဘၢၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ် တၢ်ပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤဝဲဒၣ်လၢ Nipah—နံးဖၣ် ဘဲရၢးစ် ဘၣ်ဝဲဒၣ်ပှၤခံဂၤဖဲကီၢ်အ့ဒံယါ West Bengal ကီၢ်စဲၣ်ဒီး ပှၤလၢအဘၣ်အိၣ်လီၤဆီ ခီဖျိတၢ်ခိးကွၢ် တၢ်ဆါအံၤ အတၢ်အိၣ်သးန့ၣ် အိၣ်ဝဲ အစှၤကတၢၢ် ၁၉ဝ ဂၤန့ၣ်လီၤ.

လီၢ်ခၢၣ်သးစ့တၢး—Reserve Bank of Australia အတၢ်မၤအါထီၣ်စ့ဘ့ၣ်အလုၢ်အပှ့ၤ လၢစ့အ့ၣ်အါထီၣ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်မၤကတၢၢ်ကွံာ် တၢ်ပာ်ပတုာ်ဃးတၢ်မၤထီၣ်စ့အ့ၣ်လၢခံနံၣ်ဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. လီၢ်ခၢၣ်သးစ့တၢးမၤအါထီၣ်စ့အ့ၣ်အဃိ ကဲထီၣ်ဝဲဒၣ် မ့ၣ်ဆၣ်လၢ ထံရူၢ်ကီၢ်သဲး တၢ်ဂ့ၢ်လိာ်ဘှီလိာ် ဘၣ်ဃးစ့သိၣ်သွံအါထီၣ် စ့အလုၢ်အပှ့ၤလီၤန့ၣ် မ့ၢ်အကဲထီၣ်ခီဖျိအသးလၢ ပဒိၣ်အတၢ်သူတၢ်စွဲဧါ မ့တမ့ၢ် ပှၤနီၣ်တဂၤ အတၢ်လိၣ်ဘၣ်အဃိဧါန့ၣ်လီၤ.

Victoria's High Country စးထီၣ်ကဒါက့ၤဝဲ တၢ်ဟးဃူၤကွၢ်ဃု Dezi Freeman လၢအမ့ၢ် ပှၤလၢအဘၣ်တၢ်ပာ်တၢ်ကမၣ်အီၤလၢအမၤသံပၢၤကီၢ်, နာ်သက့ ပှၤဃိထံတၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ခဲကနံၣ်အံၤန့ၣ် နာ်ဝဲဒၣ်လၢ ပိာ်ခွါလၢအသးနံၣ်အိၣ် ၅၆နံၣ်တဂၤအံၤန့ၣ် အတၢ်အိၣ်သးအိၣ်အါလၢအသံလံန့ၣ်လီၤ. Mr Freeman အံၤ ဘၣ်တၢ်ပာ်တၢ်ကမၣ်အီၤလၢ အမၤသံဝဲဒၣ်ပၢၤကီၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါခံဂၤ ဒီး ပၢၤကီၢ်သၢဂၤတဂၤန့ၣ် မၤဘၣ်ဒိဆါဝဲနးနးကလဲာ်, ဖဲလၢအပူၤကွံာ်တနံၣ် ပၢၤကီၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ကလုၢ်လၢ ဘၣ်လဲၤကွၢ်ဃုဃိထံတၢ်ဖဲ ခိခိၣ်ဟီၣ်ကဝီၤ တၢ်လီၢ်လၢအဘူးဒီး ဝံးထိရံယါသဝီဖိ Porepunkah အခါန့ၣ်လီၤ. ခဲကနံၣ်အံၤန့ၣ် ပၢၤကီၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ဟးကွၢ်ဃုတၢ်အသီတဘျီ လၢအပာ်ဝဲတၢ်ပညိၣ်လီၤဖဲ Mount Buffalo National Park သ့ၣ်ပှၢ်ပျံၤကွီၤဟီၣ်ကဝီၤဖးလဲၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.

Going camping is an incredible way to experience Australia's great outdoors whilst also taking a break from technology and daily routines. We unpack the benefits of camping, the preparation required, the equipment you should consider taking, and how to be a considerate camper. - နမ့ၢ်အဲၣ်ဒိးန့ၢ်ဘၣ် အီစထြ့လယါကီၢ် ဝ့ၢ်ချၢအတၢ်လဲၤခီဖျိန့ၣ်, တၢ်လဲၤဟးကသုၣ်ကသီဆီလီၤဒဲဖဲပှၢ်လၢ်ကျါန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲကျိၤကျဲလၢအဂ့ၤတခါန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်ဝဲတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်တခါလၢ နကအိၣ်ဘှံးအိၣ်သါဘၣ်, အိၣ်ဒီးတၢ်က့ၤဘျးစဲလိာ်က့ၤသးဒီးန့ဆၢၣ်, ကးတံာ်လီၤကွံာ်နီၣ်ဘျးသဒၢ (ဒ်သိးတၢ်ကွၢ်ကီ ခီဖၠူၣ်ထၢၣ်, ကွဲၤထံၣ်ဟူဒီး လီတဲစိသ့ၣ်တဖၣ်) ဒီး ပာ်ပတုာ်ကွံာ် ကိးနံၤဒဲးတၢ်ဖံးတၢ်မၤ အတၢ်ဝးတရံးသးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲနတၢ်လဲၤကျဲအပူၤ ဒ်သိးအကအိၣ်ဒီးတၢ်သူၣ်မုာ်သးမုာ် ပှဲၤဒီးတၢ်သ့ၣ်နီၣ်အဂီၢ်, လၢပှၤကညီဒီး န့ဆၢၣ်ခိဃၢၤခံခါလၢၤအဂီၢ် နဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ပာ်လီၤဆိပာ်စၢၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤသ့ၣ်တဖၣ်, ဘိၣ်ထီၣ်တၢ်ပီးတၢ်လီဃံးဃီၣ်ဒီၣ်ဖိ ဒီး တၢ်ဆီလီၤပာ်လီၤဒဲတစိၢ်တလီၢ်ဂ့ၤဂ့ၤန့ၣ်လီၤ.

Learn how to talk about things that make you laugh. Practise phrases that help you share stories, react to jokes, and enjoy conversations more. - မၤလိသကိးဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်လၢအမၤနံၤနၤသ့ၣ်တဖၣ်. မၤလိတၢ်ကတိၤဝီၢ်ကူာ်လၢအကမၤစၢၤနၤ ဒ်သိးနကတဲလီၤနဂ့ၢ်နကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်, တၢ်ခီဆၢကဒါက့ၤတၢ်ကတိၤလၢအလီၤနံၤသ့ၣ်တဖၣ်, ဒီး အိၣ်ဒီးတၢ်တဲသကိးလၢအပှဲၤဒီးတၢ်သူၣ်ဖှံသးညီသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်.

ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤ တနံၣ်ဘၣ်တနံၣ် ပှၤအိၣ်တဆူၣ်ဘၣ် အိၣ်လၢအကကွဲၢ်အါမး မ့ၢ်လၢတၢ်အီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်တအိၣ်ဒီးတၢ်ပူၤဖျဲးဘၣ် မ့တမ့ၢ် တကဆှီဘၣ်အဃိ န့ၣ်လီၤ. တနီၤနီၤန့ၣ် လၢကန့ၢ်ဘၣ်ကျိၣ်စ့အဘျုးအဖှိၣ်အဂီၢ် ဆါလီၤဝဲတၢ်အီၣ်လၢအတမ့ၢ်တၢ်နီၣ်ကီၢ်ဘၣ် ဒ်သိးဒီးတၢ်ဆါလံၣ်အီၣ်လီအီၣ်တၢ် မ့တမ့ၢ်ဘၣ်တခီ ကျးထီၣ်ဝဲတၢ်အီၣ်လံာ်လၢ အတမ့ၢ်တတီဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အီစထြ့လယါ ပှၤစဲအ့ၣ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ် တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲကျိၤကျဲအသီသ့ၣ်တဖၣ်လၢတၢ်ကခီဆၢဒုးထီဒါမၤလီၤမၢ်ကွံာ်ဝဲဒၣ် တၢ်ကီတၢ်ခဲလၢ အလီၤလၢဒီလၣ် ဘံလယၢၢ်အါမးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်လီၤ.

Australia Day—အီစထြ့လယါကီၢ်မုၢ်နံၤ ဘၣ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်အီၤသကုၤထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ် ဃုာ်ဒီးတၢ်ဟ့ၣ်လီၤ တၢ်ကဲထီၣ်ထံဖိကီၢ်ဖိလံာ်အုၣ်သးအမူးသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး အီစထြ့လယါဖိအဂ့ၤကတၢၢ်လၢဒီနံၣ်ညါ—Australian of the Year ခိၣ်ဖးတၢ်လၤကပီၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲမုၢ်နံၤအဝဲအံၤန့ၣ် ပှၤအဘီးရကၠံၤနၢၤဒီး ထီရ့ၣ်စထြ့ၣ်အးလဲဒၢၤ သကုၤထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤ သ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီး ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသးဒီး မၤဝဲတၢ်သ့ၣ်နီၣ် လါယနူၤအါရံၤ ၂၆ အနံၤ ဒ်အမ့ၢ် Invasion Day—တၢ်နုာ်လီၤဂုာ်ဆူၣ်ဂုာ်ပျိတၢ်အမုၢ်နံၤ အတၢ်လဲၤထီၣ်ပာ်ဖျါသးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

ပှၤလၢအမၤန့ၢ်ဝဲဒၣ် ၂ဝ၂၆ အီစထြ့လယါဖိအဂ့ၤကတၢၢ်လၢဒီနံၣ်ညါ ခိၣ်ဖးတၢ်လၤကပီၤသ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်တၢ်ဘိးသ့ၣ်ညါလီၤအီၤဖဲ National Arboretum တၢ်လီၢ်လၢအအိၣ်ဖဲခဲၤဘၤရၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢအဒိးန့ၢ်ဘၣ် ခိၣ်ဖးတၢ်လၤကပီၤလၢခံကတၢၢ် ၃၃ဂၤအံၤ စးထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ပှၤမူပျီဖိ တုၤလီၤဝဲဒၣ်ဆူ မံၤလၤသၣ်ဒိၣ်စိပတုာ် သ့ၣ်တဖၣ် ခီဖျိတၢ်ပာ်ပနီၣ် အဝဲသ့ၣ်တၢ်ဟ့ၣ်လီၤသး လၢအီစထြ့လယါပှၤကရၢအကရိအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢခံကတၢၢ်အပတီၢ် ၃၃ဂၤအံၤ တၢ်ဟ့ၣ်လီၤအီၤခိၣ်ဖးန့ၣ် တၢ်နီၤဖးလီၤအီၤအိၣ်ဝဲဒၣ် လွံၢ်ခါ လၢအပၣ်ဃုာ် Senior Australian of the Year—ပှၤအီစထြ့လယါသးပှၢ်အဂ့ၤကတၢၢ်လၢဒီနံၣ်ညါ, Young Australian of the Year — ပှၤအီစထြ့လယါသးစၢ်အဂ့ၤကတၢၢ်လၢဒီနံၣ်ညါ ဒီး Local Hero — လီၢ်ကဝီၤပှၤဒူပှၤဃိၤပှၤတူၢ်ဆါသးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါအသီတခါ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ် မ့ၢ်ထိၣ်ဒီး ပှၤဝါဖံးဖိအိၣ်ဆိးအါဟီၣ်ကဝီၤအပှၤတဝၢန့ၣ် ကလုာ်ဒူၣ်အါကလုာ်အထူအထံးအိၣ်ဆိးအပှၤတဝၢသ့ၣ်တဖၣ် လဲၤခီဖျိဘၣ်တၢ်ကွၢ်ဃုလၢလံာ်ဟ့ၣ်ခွဲးတအိၣ်ဘၣ်အနီၣ်ဂံၢ်အါဝဲဒၣ်သၢဆးဒီးတဝာ် န့ၣ်လီၤ.မ့ၢ်ကွၢ်လၢ တၢ်ပဲၤထံနီၤဖး ဝံးထိရံယါပၢၤကီၢ် တၢ်သူတၢ်စိကမီၤလီၤဆီ အတၢ်ကွၢ်ဃုန့ၣ်, ပှၤဝါဖံးဖိအိၣ်ဆိးအါပှၤတဝၢန့ၣ် တၢ်မၤကမၣ်သဲစးတၢ်ဘျၢအနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးမ့ၢ်အိၣ်အါဒၣ်လဲာ် တၢ်အံၤကဲထီၣ်အသးဒ်အံၤ အိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်စူၤဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်ကဲထီၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံ, ညၣ်ကမီ လၢအမ့ၢ် Bull shark—ဘူလ် ရှၣ် အကလုာ် အတၢ်လူၤအ့ၣ်ပှၤကညီဖဲ နယူဆီၣ်သ်ဝံ ဟဲအါထီၣ်ချ့မးအဃိ တၢ်ကးတံာ်လီၤအါထီၣ် ပီၣ်လဲၣ်ကၢၢ်နံၤ သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

January 26 is one of the most debated dates in Australia's history. Often described as the nation's birthday, the day marks neither the formal founding of the colony nor the creation of the Commonwealth. Instead, it reflects a layered history shaped by colonisation, political decisions, and ongoing First Nations resistance. Understanding what actually happened on January 26 reveals why the date is experienced so differently across the country. - လါယနူၤအါရံၤ ၂၆ သီန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် မုၢ်နံၤမုၢ်သီလၢ တၢ်ဂ့ၢ်လိာ်ဘှီလိာ်အီၤအိၣ်အအါကတၢၢ် ဖဲအီစထြ့လယါကီၢ် အတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤအပူၤန့ၣ်လီၤ. အါစုအါဘျီန့ၣ် တၢ်ပာ်ဖျါအီၤဒ်သိး ထံကီၣ်အံၤ အအိၣ်ဖျဲၣ်မုၢ်နံၤ, နာ်သက့ မုၢ်နံၤအံၤ တမ့ၢ်တၢ်ပာ်ပနီၣ် တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်နုာ်လီၤမၤလဲၢ်အီၣ်ကီၢ် အမုၢ်နံၤလၢအဖိးသဲစးဘၣ်အသိး တမ့ၢ် တၢ်တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ် ခီးမီဝဲသ် ထံကီၢ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်. နီၣ်နီၣ်တခီ မ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်ဆဲးကလၤ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ တၢ်နုာ်လီၤမၤလဲၢ်အီၣ်ကီၢ် အက့ၢ်အဂီၤ တၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤ အကဘျံးကထြၢသ့ၣ်တဖၣ်, ထံရူၢ်ကီၢ်သဲး အတၢ်ဆၢတဲာ်သ့ၣ်တဖၣ်, ဒီး ပှၤထူလံၤဖိ အတၢ်ဆဲး ပၢၢ်ဆၢတၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ် တၢ်မနုၤကဲထီၣ်အသးနီၣ်ကီၢ်ဖဲ လါယနူၤအါရံၤ ၂၆အနံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ပာ်ဖျါဝဲဒၣ် မုၢ်နံၤအံၤ အတၢ်လဲၤခီဖျိအိၣ်လီၤဆီလိာ်အသး ဖဲထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်အံၤအပူၤန့ၣ်လီၤ.

မိၢ်ပၢ်လၢအလဲၤပာ်အဖိဆံးဖဲတၢ်အံးထွဲကွၢ်ထွဲဖိသၣ်ဆံးအလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ခဲကနံၣ်အံၤအတၢ်အုၣ်ကီၤအိၣ်လံ လၢအကအိၣ်ဒီးစ့တၢ်မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲ အမျးကယၤ ၉ဝ လၢတနွံ သၢသီအဂီၢ်, ဒီးမ့ၢ်အကြၢးဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲအံၤစ့ၢ်ကီးဧါန့ၣ် အတလိၣ်မၤပှဲၤ တၢ်သံကွၢ်နီတမံၤဘၣ်. တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအံၤ ကလီၤလၢဝဲဒၣ် စ့ဒီလၣ် အကကွဲၢ် ၄၃ဝ လၢဆူမဲာ်ညါလွံၢ်နံၣ်တီၢ်ပူၤအဂီၢ် ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ ပဒိၣ်စံးဝဲဒၣ် ဟံၣ်ဖိဃီဖိ လၢအထိကလးအါမးသ့ၣ်တဖၣ် အကဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲ တၢ်ဘျုးတၢ်ဖှိၣ်န့ၣ်လီၤ.

၂ဝ၂၅နံၣ် လါဒံၤစဲဘၢၣ် ၁၉သီ, မုၢ်ဖီဖးအနံၤ, တနံၤအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ ကညီနံၣ် ၂၇၆၅နံၣ် သလ့ၤလါထီၣ် ၁သီ ကညီနံၣ်ထီၣ်သီန့ၣ်လီၤ.ဒ်သိးကညီဖိသကုၤလၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤ မၤလၤကပီၤ သကိးဝဲကညီနံၣ်ထီၣ်သီအသိး ကညီဖိလၢအအိၣ်ဆိးဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်မၤလၤကပီၤသကိးဝဲ ကညီမုၢ်နံၤဒိၣ်မုၢ်နံၤထီအံၤန့ၣ်လီၤ.

Summer in Australia can be very hot, and as our climate continues to warm, heatwaves are expected to become more frequent and more intense. In this episode of Australia Explained, we cover what a heatwave is, why they pose such a significant risk to human health, who is at most risk, and how to best prepare to cope with a heatwave. - တၢ်ကိၢ်လပီအဃိ တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်သ့ၣ်တဖၣ် အိၣ်ထီၣ်သ့န့ၣ်မ့ၢ်နသ့ၣ်ညါပာ်သးစ့ၢ်ဧါ? အီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤ တၢ်ကိၢ်လပီန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢအညီနုၢ်ကဲထီၣ်သးသ့တခါအဃိ, မ့ၢ်တၢ်အရ့ဒိၣ်လၢ ကဘၣ်သ့ၣ်ညါပာ်သး တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်ကဲထီၣ်သ့သ့ၣ်တဖၣ်ဒီး ကဘၣ်ဆၢၣ်မဲာ်အီၤဒ်လဲၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကိၢ်ခါန့ၣ် အီစထြ့လယါကီၢ်ဒီဘ့ၣ်န့ၣ် ကိၢ်သွးဒိၣ်မး, ဒီး မ့ၢ်လၢမူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤဟဲကလၢၤဒိၣ်ထီၣ်အဃိ, တၢ်ကိၢ်လပီသ့ၣ်တဖၣ် တၢ်မုၢ်လၢ်အိၣ်လၢ အကကဲထီၣ်တလီၢ်လီၢ် ဒီး ကိၢ်ဒိၣ်န့ၢ်အလီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကိၢ်လပီန့ၣ် ကဲထီၣ်ဝဲဒၣ်ဖဲ တၢ်ကိၢ်သဟီၣ် အိၣ်ဝဲဒၣ်ဆူၣ်ဆူၣ်ဖဲမုၢ်ဆါခီဒီးမုၢ်နၤခီ လၢသၢသီမ့တမ့ၢ် အါန့ၢ်သၢသီန့ၣ်လီၤ. ဟံၣ်ဃီ, တၢ်မၤလီၢ်ဒီး ခီၣ်တဃာ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်လၢ တအိၣ်တသ့ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ် အါစုအါဘျီန့ၣ် တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢ ကအိၣ်ဘၣ်ခုၣ်ခုၣ်အဂီၢ်, အဃိ ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်အိၣ်သးလၢ တမုာ်တလၤ ဒီး တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အိၣ်လၢ ပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ် အတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်ခးသံပှၤဂီၢ်မုၢ်ဖဲ Bondi န့ၣ် မၤဆူၣ်ထီၣ်ဝဲ ထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်ဂ့ၢ်လိာ်ဘှီလိာ် ဘၣ်ဃး အီစထြ့လယါကီၢ် ကျိသဲစးဂ့ၢ်ဝီသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့, တၢ်ထီဒါပှၤယူဒၤဖိသနူ အတၢ်မၤပျံၤမၤဖုးဟဲဒိၣ်ထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်သုတဘိးကပၤကွံာ်အီၤဆူ တၢ်ဂ့ၢ်လိာ်ဘှီလိာ်ဘၣ်ဃးကျိသဲစးအဂ့ၢ်တဂ့ၤအဂီၢ် ပှၤမံၤဟူသၣ်ဖျါတနီၤ, လၢအပၣ်ဃုာ် ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ်လီၢ်လံၤ John Howard ဟ့ၣ်ဝဲတၢ်ပလီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဃိန့ၣ်, သဲစးတၢ်ဘျၢလၢအအိၣ်ပာ်ခဲကနံၣ်အံၤတၢ်လၢတၢ်ပှဲၤအိၣ်တအိၣ်, ပှၤဂဲၤလိာ်တၢ်လၢ တၢ်ဖီၣ်ဂၢၢ်ကျိအဂီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီး ပှၤဆီၣ်ထွဲတၢ်ဖီၣ်ကျိသ့ၣ်တဖၣ် အတၢ်ဂ့ၢ်လိာ်ဘှီလိာ် လၢအထီဒါလိာ်အသးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်မနုၤလဲၣ်? ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးဘၣ်ဃး တၢ်ဟဲနုာ်လီၤအိၣ်ဆိးဖဲထံကီၢ်ပူၤဒီး ပှၤအီစထြ့လယါဖိအလုၢ်အပှ့ၤသ့ၣ်တဖၣ် လၢအမ့ၢ်တၢ်ဂ့ၢ်လၢအဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးညီအံၤ, တၢ်သံတၢ်ပှၢ်တၢ်လီၤသူၣ်အုးသးအုးအံၤ ကဲထီၣ်မ့ၣ်ဆၣ်လၢအဂီၢ်ဒ်လဲၣ်န့ၣ် ပကကွၢ်သကိးအီၤန့ၣ်လီၤ.

အီစထြ့လယါကီၢ် တၢ်ဖီၣ်ဃံးကျိန့ၣ် လၢအဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤ အိၣ်ဝဲဒၣ်ဒ်သိး ပတီၢ်ထူ ပတီၢ်လၢအဂ့ၤကတၢၢ်အသိး ဖးယံၤညါန့ၣ်လီၤ. ကျိသဲစးတၢ်ဘျၢသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ ကီၢ်စဲၣ်ဒီး ကဝီၤဒိၣ်တၢ်ပၢသ့ၣ်တဖၣ်အမူအဒါ, ဒီး ထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်ကျိတၢ်သးလီၤပလိာ်— National Firearms Agreement န့ၣ်ဘၣ်တၢ်စးထီၣ်ပာ်လီၤအီၤ ဖဲ ၁၉၉၆နံၣ် Port Arthur တၢ်ခးသံတၢ်ဂီၢ်မုၢ်ကဲထီၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံ ဒ်အမ့ၢ် တၢ်ပာ်ပနီၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢလၢ မတၤတဂၤ ပၢကျိ အိၣ်ဒီးကျိန့ၢ်လဲၣ်ဒီး လၢတၢ်ဂ့ၢ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤမၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကး လၢအအိၣ်ဒီး ကျိလံာ်ပျဲတဂၤ ဒီးအဖိခွါ လဲၤခးသံဝဲပှၤ ၁၅ဂၤ ဖဲ Bondi ဝံၤအလီၢ်ခံ ခဲကနံၣ်အံၤ ဘၣ်ဃးဒီး တၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢလၢ ကျိကစၢ်အဂီၢ်န့ၣ် ပဒိၣ်ပှၤကူၣ်လိာ်တၢ်ကရၢ ဆၢတဲာ်လၢ ကမၤဃံးဒိၣ်ထီၣ်ဝဲဒီး တၢ်ကြၢးဘၣ်စးထီၣ်မၤအီၤချ့ချ့န့ၣ်လီၤ.

အပူၤကွံာ်စှၤကိးနွံအတီၢ်ပူၤ ပှၢ်တပှီၤမ့ၣ်အူအီၣ်ဟးဂီၤကွံာ်ဝဲဒၣ်ဟံၣ်ဃီဒီး တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲ လၢအအိၣ်ဖဲ နယဆူၣ်သီၣ်သ်ဝံ ကလံၤစိၤခၢၣ်သးကၢၢ်ခိၣ်တကပၤ, ဖဲ Geraldton လၢအအိၣ်ဖဲအီစထြ့လယါမုၢ်နုာ်တကပၤဒီး ဖဲထဲးစမ့နံယါမုၢ်ထီၣ်တကပၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤသ့ပှၤဘၣ်စဲၤနီၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲဒၣ်လၢ တၢ်အံၤမ့ၢ်ဒ်ဒၣ်ဖဲမ့ၣ်အူအီၣ်တၢ် အတၢ်ဆၢကတီၢ်စးထီၣ်သးအခါနာ်သက့ ပှၤတဂၤလၢ်လၢ် လၢအလဲၤတၢ်လၢတၢ်ဟးကသုၣ်ကသီ တၢ်အိၣ်ဘှံးအိၣ်သါအဂီၢ်သ့ၣ်တဖၣ် လိၣ်ဘၣ်သ့ၣ်ညါပာ်သးဒီး ကတဲာ်ကတီၤပာ်တၢ်လၢ အဝဲသ့ၣ်အတၢ်ဟးယံၤဒီးဟံၣ်ဃီအခါန့ၣ်လီၤ.

Connecting with Indigenous Australia can be daunting for a newcomer to the country. So, where do you start? We asked Yawuru woman Shannan Dodson, CEO of the Healing Foundation, about simple ways to engage with First Nations issues and people within your local community. - တၢ်သုးလီၢ်အိၣ်ဆိးဆူထံကီၢ်အသီတဘ့ၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲတၢ်လီၤဘှံးလီၤတီၤတခါန့ၣ်လီၤ. ပှၤသုးလီၢ်အိၣ်ဆိးအါမးလၢအအဲၣ်ဒိးဘျးစဲဃုာ်ဒီးပှၤထူလံၤဖိ တၢ်ဆဲးတၢ်လၤ နာ်သက့ လၢကစးဝဲကျိၤကျဲလၢအဘၣ်တခီန့ၣ် ကဘၣ်စးထီၣ်အီၤဒ်လဲၣ်န့ၣ်အတသ့ၣ်ညါဝဲလီၤတံၢ်လီၤခဲးဘၣ်. တနီၤန့ၣ် ဘၣ်ယိၣ်ဝဲလၢ အကတဲကမၣ်ဘၣ်ဖုးတၢ်, ဒီးတနီၤတခီ ကဘၣ်စးထီၣ်ဝဲဖဲလဲၣ်န့ၣ် အတသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်ဘၣ်. အဃိန့ၣ် ခီၣ်ခါအဆိကတၢၢ်တခါလၢအအိၣ်လၢပှဲၤဒီးအခီပညီန့ၣ်မၤအသးဒ်လဲၣ်? ပသံကွၢ်ဝဲဒၣ် Yawuru ကလုာ်ပိာ်မုၣ် Shannan Dodson, လၢအမ့ၢ် The Healing Foundation အခိၣ်ဒိၣ်တဂၤလၢအကဟံးစုနဲၣ်ကျဲပှၤန့ၣ်လီၤ.

ဖဲမုၢ်ဒဲး—မုၢ်ခီၣ်ထံးနံၤ ပိာ်ခွါခံဂၤနုာ်လီၤခးတၢ်ကဲထီၣ်ဖဲ Bondi Beach ပီၣ်လဲၣ်ကၢၢ်နံၤ ပှၤအိၣ်ဖှိၣ်မၤဘူၣ်သကိး ဟးနူၣ်ခၣ်ဘူၣ်အပူၤန့ၣ် ပၢၤကီၢ်ပာ်ပနီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤအီၤလၢအမ့ၢ်ပှၤမၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးအတၢ်ဒုးထီဒါတၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤသံအစှၤကတၢၢ်အိၣ်ဝဲ ၁၆ဂၤ, လၢအပၣ်ဃုာ်ဖိသၣ်တဂၤ ဒီး စးထီၣ်ဖဲ ၁၉၉၆နံၣ် Port Arthur တၢ်ခးသံတၢ်ဂီၢ်မုၢ်ဂီၢ်ပၤကဲထီၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံန့ၣ် တၢ်ကဲထီၣ်တဘျီအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ အီစထြ့လယါကီၢ် တၢ်ခးသံတၢ်ဂီၢ်မုၢ်ဂီၢ်ပၤကဲထီၣ်အဒိၣ်ကတၢၢ်တဘျီန့ၣ်လီၤ. တၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤ ဒုးကဲထီၣ်ဝဲ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ် အတၢ်ပဲၤအၢပဲၤသီ, မၤဆူၣ်ထီၣ်ဃံးထီၣ်ဝဲ တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢ ဖဲပှၤကၠူ (ပှၤယူဒၤဖိ) အိၣ်အလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်, ပှၤတဝၢသ့ၣ်တဖၣ်ပျံၤတၢ်ဖုးတၢ်ဒီး ခိၣ်နၢ်သ့ၣ်တဖၣ် မၤသီထီၣ်က့ၤ အဝဲသ့ၣ်တၢ်ဃ့ထီၣ်လၢ တၢ်ကဒုးဆၢၣ်မဲာ် တၢ်သူၣ်ဟ့သးဟ့ဒီး အိၣ်ဃူအိၣ်ဖိးသကိးဒီး ပှၤကၠူအပှၤတဝၢသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

ပိာ်ခွါစိာ်ကျိစုကဝဲၤခံဂၤ အတၢ်နုာ်လီၤခးတၢ်ဖဲ ဆ့ၣ်ဒနံၤ Bondi Beach ပီၣ်လဲၣ်ကၢၢ်နံၤ ပှၤလဲၤဟးအိၣ်ဖှိၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အပူၤန့ၣ် ခဲကနံၣ်အံၤ ပှၤသံထီၣ်ဘးတုၤလၢ ၁၆ဂၤလံန့ၣ်လီၤ.

Learn a new phrase and make your English sound more natural and interesting. Words We Use is a bilingual series that helps you understand idioms like 'sleep on it'. - မၤလိတၢ်ကတိၤဝီၢ်ကူာ်အသီဒီး မၤအါထီၣ်တၢ်သးစၢၢ်ဆၢဒီးနအဲကလံးကျိာ်ဒီး မၤဂ့ၤထီၣ်အီၤဒ်န့ဆၢၣ်အသိးတက့ၢ်. Words We Use န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ တၢ်သ့ကျိာ်ခံကျိာ် အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ လၢအပိာ်ထွဲထီၣ်အသးတကူာ်ဘၣ်တကူာ် လၢအမၤစၢၤနၤ ဒ်သိးနကနၢ်ပၢၢ်, idioms—တၢ်ကတိၤခွဲၣ်သ့ၣ်တဖၣ် လၢအမ့ၢ်ဒ်သိး 'Sleep on it ' ဟံးန့ၢ်တၢ်ဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤ.

Learn a new phrase and make your English sound more natural and interesting. Words We Use is a bilingual series that helps you understand idioms like 'to be stuffed'. - မၤလိတၢ်ကတိၤဝီၢ်ကူာ်အသီဒီး မၤအါထီၣ်တၢ်သးစၢၢ်ဆၢဒီးနအဲကလံးကျိာ်ဒီး မၤဂ့ၤထီၣ်အီၤဒ်န့ဆၢၣ်အသိးတက့ၢ်. Words We Use န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ တၢ်သ့ကျိာ်ခံကျိာ် အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ လၢအပိာ်ထွဲထီၣ်အသးတကူာ်ဘၣ်တကူာ် လၢအမၤစၢၤနၤ ဒ်သိးနကနၢ်ပၢၢ်, idioms—တၢ်ကတိၤခွဲၣ်သ့ၣ်တဖၣ် လၢအမ့ၢ်ဒ်သိး 'to be stuffed' ပှဲၤကတံာ် န့ၣ်လီၤ.

တၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါပာ်ဖျါအသီတခါအပူၤန့ၣ်စံးဝဲဒၣ် ပှၤဆံဆဲၣ်နံၣ်သ့ၣ်တဖၣ် အတၢ်ကိၢ်သူၣ်ဂီၤသးဟဲအါထီၣ်ဒီး တၢ်အိၣ်ဆိးအပှ့ၤဒိၣ်ထီၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ် Mission Australia Youth Survey — တနံၣ်တဘျီတၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါဘၣ်ဃးပှၤသးစၢ်အဂ့ၢ်အပူၤန့ၣ် သံကွၢ်သံဒိးဝဲပှၤသးစၢ်အါန့ၢ် ၁၇,ဝဝဝ ဂၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါအံၤထံၣ်ဘၣ်ဝဲလၢ အပူၤကွံာ် စှၤကိးနံၣ်အတီၢ်ပူၤ တၢ်ကိၢ်တၢ်ဂီၤလၢ ကျိၣ်စ့ဂ့ၢ်ဝီန့ၣ် ဟဲအါထီၣ်ဝဲဒၣ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ မူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤတၢ်ဆီတလဲအဂ့ၢ်, နီၣ်သးတၢ်တူၢ်ဘၣ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အတၢ်ဂ့ၢ်ကီသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီး မ့ၢ်ဝဲပှၤသးစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်ကိၢ်တၢ်ဂီၤ တၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီန့ၣ်လီၤ.

ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ် ဒီး ခဲးဘီဒံယါကီၢ် ကီၢ်ဆၢတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဟဲဆူၣ်ထီၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်ဒီးခဲကနံၣ်အံၤ အဝဲသ့ၣ်တၢ်ဒုးလိာ်သးအံၤ နုာ်လီၤဝဲဒၣ်ဆူ လွံၢ်သီတသီအပူၤလံန့ၣ်လီၤ. ထံကီၢ်ခံဘ့ၣ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ခးလိာ်အသးအကျါ ပှၤသံအစှၤကတၢၢ်အိၣ်ဝဲ အဂၤ ၂ဝ, ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်လၢအကယၤအါမး ဒီး ပှၤအိၣ်ဖဲကီၢ်ဆၢ ခံကပၤလၢၤသ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်သုးပူၤဖျဲးကွံာ်အသးအါအါဂီၢ်ဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲလၢတၢ်တၢ်မၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးကဲထီၣ်အဖၢမုၢ်အခါအံၤ, ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်လၢအပၢတၢ်ခဲကနံၣ်အံၤဒီး ပှၤထီဒါတၢ်ကရၢ People Party အဘၢၣ်စၢၤ ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ထံၣ်တလီၤပလိာ်သးဘၣ်ကဲထီၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံ ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ် ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ် ပတုာ်ကွံာ်ဘျီၣ်ဒိၣ်ဒီး တဲဝဲလၢအကမၤတၢ်ဃုထၢဆိဆိန့ၣ်လီၤ.

Learn a new phrase and make your English sound more natural and interesting. Words We Use is a bilingual series that helps you understand idioms like 'to shout'. - မၤလိတၢ်ကတိၤဝီၢ်ကူာ်အသီဒီး မၤအါထီၣ်တၢ်သးစၢၢ်ဆၢဒီးနအဲကလံးကျိာ်ဒီး မၤဂ့ၤထီၣ်အီၤဒ်န့ဆၢၣ်အသိးတက့ၢ်. Words We Use န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ တၢ်သ့ကျိာ်ခံကျိာ် အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ လၢအပိာ်ထွဲထီၣ်အသးတကူာ်ဘၣ်တကူာ် လၢအမၤစၢၤနၤ ဒ်သိးနကနၢ်ပၢၢ်, idioms—တၢ်ကတိၤခွဲၣ်သ့ၣ်တဖၣ် လၢအမ့ၢ်ဒ်သိး 'to shout' ကိးဃါတၢ် မ့တမ့ၢ် လိာ်န့ၢ်ပှၤတဂၤဂၤတၢ်အီၣ်အပှ့ၤန့ၣ်လီၤ.