Drenthe Toen

Geïnspireerd op een Drentse moordzaak die wel heel dichtbij kwam, schreef Esther Sloots 'Waar de suikerbieten groeien'. Een roman die feiten met fictie vermengt.

In deel 4 van 'De rozenkwekers van Hoogeveen' neemt kenner Anne Aalders ons mee naar het industrieterrein van Hoogeveen. Naar vergeten tijden, toen Hoogeveen voor even rozenhoofdstad van de wereld was.

Van de ooit bloeiende rozenindustrie in Hoogeveen rest nog maar weinig dan geschiedenis. Anne Aalders brengt ons terug naar de tijd dat de stad een internationaal knooppunt in de rozenteelt was.

Anne Aalders neemt ons mee naar de hoogtijdagen van de Hoogeveense rozenindustrie.

Meer dan duizend foto's liet Willem de Vries na. Glasnegatieven, zorgvuldig gemaakt. In de vierde aflevering van de podcast De Meester met de Camera kijken historicus Dennis Sietsema en fotografe Anneke Bloema terug op die indrukwekkende nalatenschap.

Waarom staat die hond er altijd bij? En waarom ligt dat kind in bed? In aflevering drie van De Meester met de Camera duiken we in het dorpsleven van Linde rond 1900, vastgelegd door schoolmeester Willem de Vries.

We bezoeken de plek waar eens de allereerste rozenkwekerij van Hoogeveen lag. Ooit de basis voor een een bloeiende, wereldberoemde Drentse rozenindustrie.

Hoe maakte De Vries zijn foto's? Aflevering 2 van de podcast duikt in het ambacht: glasnegatieven, lichtval, verdwijnpunten en dierenportretten. Fotograaf Anneke Bloema vertelt waarom zijn techniek zo uitzonderlijk was.

Hoofdmeester Willem de Vries maakte begin 1900 misschien wel de eerste Drentse selfie. Zijn glasnegatieven geven een intieme blik op het dorpsleven van Linde. In aflevering 1 van de podcast maken we kennis met de man achter de lens.

Evert Musch speelt de hoofdrol in een aan hem gewijde tentoonstelling in Museum Havezate Mensinge. Dankzij de uitleen uit de familiecollectie biedt de expositie een meer dan breed beeld van deze kunstenaar die 'verliefd was op Drenthe'.

Regenwulpen, leeuwerikken, gierzwaluwen en zelfs raven: in zestig jaar zag Arend van Dijk vogels verdwijnen én verschijnen. In deel vier van de podcast vertelt hij over wat er echt veranderde en wat nooit meer terugkomt.

Hoe verdwenen de nachtegalen uit Havelte en waarom kwamen kwartelkoningen ineens massaal terug? In het derde deel van de Drenthe Toen-podcast ontsluiert vogelteller Arend van Dijk nog meer natuurgeheimen.

Generatieslang woonden er Eltinges in Zwiggelte. Grote boeren met aanzien. Ze leverden bestuurders en zelfs een rechter bij de etstoel. Een van hen was een landverhuizer: Jan Eltinge. Een bijzonder voorval dwingt hem naar Drenthe terug te keren.

Zijn telgebied beslaat 240 vierkante kilometer. Hij telde er vanaf 1967 elke lente. Als er iemand is die weet hoe de vogelstand zich in Zuidwest-Drenthe ontwikkelde, is het Arend van Dijk uit Uffelte.

Er zat prikkeldraad onder het oppervlak, vertelt Arend van Dijk. Maar toch ging hij te water om de jongen van de wilde zwaan op het nest te ringen.

In het Kapiteinshuis in Nieuwe Pekela ligt het onopvallend in een linnenkast: een merklap met daarop een anker, het jaar 1887 en de naam D. Oldenburger. Voor merklap-detective Jan Pieter de Groot is dit een regelrechte uitdaging tot nader onderzoek.

Is er bij het Drents Museum een fout ingeslopen bij de informatie over een merklap in de collectie? Merklap-detective Jan Pieter de Groot onderzoekt het.

Hij weet er veel van, maar hij kán het niet: Jan Pieter de Groot: "Ik heb helemaal niets met borduren. Het is priegelwerk. Er zit heel veel geduldwerk in, ik denk dat een meisje daar toch zomaar een jaar mee bezig was."

Jan Pieter de Groot is een speurneus in hart en nieren. Zo weet hij met maar heel weinig informatie uit kerk- en gemeente archieven de namen en levensomstandigheden van jonge borduursters uit vorige eeuwen op te diepen.

Jan Pieter de Groot is een speurneus in hart en nieren. Eén uitdaging voor deze onderzoekende geest zijn merklappen uit vorige eeuwen: de sport is om uit te vinden wie ze maakte, op basis van een paar initialen en een jaartal.

Of het nu een grote internationale tentoonstelling is, of een verzameling pijpenkopjes in een schoenendoos: voor museumdirecteur nét af Harry Tupan is het in essentie hetzelfde en draait alles om die ene emotie: verwondering. 

Voormalig directeur Harry Tupan neemt ons in deel 3 van Tupans Tijdreis mee in de wereld achter de schermen van het museum. Van diplomatieke ontmoetingen tot internationale topstukken en de ethische dilemma's van vandaag de dag.

In Tupans Rijdreis lopen we kriskras door de carrière van Harry Tupan. In deel 2 aandacht voor onder meer geschiedenis en vooroordeel, 'Mensen, realiseer je: de beschaving is bij ons in Drenthe begonnen'.

In Tupans Rijdreis lopen we kriskras door de carrière van Harry Tupan, en houden hier en daar stil bij markante hoogtepunten in zijn 45-jarige loopbaan bij het Drents Museum in Assen.

Een woning in Veenhuizen blijkt tijdens de Tweede Wereldoorlog een onderduikadres en opslagplaats voor wapens te zijn geweest. In de slotaflevering van de podcastserie Drenthe Toen bezoeken we het huis samen met de huidige bewoonster.

"Onze vader heeft altijd gezegd: 'Door mijn sportlichaam heb ik het concentratiekamp overleefd." De kinderen van verzetsman Wiebo Laméris zijn daar ook van overtuigd: "Doodziek was hij, maar hij lééfde".

De middag begint vredig, met een gezamenlijke maaltijd; de pot schaft zuurkool. Maar de vrede vervliegt als er op de deur wordt gebonsd. De bezetter staat voor de deur. De vader wordt afgevoerd. Het gezin Laméris is in een nachtmerrie beland.

Een klein huis in Veenhuizen met verborgen ondergrondse ruimtes en een geschiedenis die lang verborgen bleef. In deel 1 van deze radio- en podcastserie duikt Lydia Tuijnman met de bewoners van toen in dit bijzondere oorlogsverhaal.

Tussen platen hardsteen en slijpmachines duiken miljoenen jaren oude zeelelies op. In de werkplaats van de firma Ridder in Bovensmilde wordt duidelijk: ook een grafsteen kan  een prehistorisch verhaal vertellen.

"Zulke stoepjes zou ik thuis ook wel willen hebben." zegt paleontoloog Jelle Reumer. De Asser stoepstenen zijn soms echte fossielenverzamelingen. "Ik zie brachiopoden, zeelelies en zelfs struikkoralen!"

"Als je wilt weten hoe het 300 miljoen jaar geleden rook, moet je een stuk Belgisch hardsteen doorzagen. Echt goor, je ruikt de zwavelverbinding die ontstond bij een verrottingsproces op de zeebodem", aldus paleontoloog Jelle Reumer.

FFossielen van een zeepaardje en van een vis zouden zich ophouden in de personeelstrap van het Drents Archief. Na het zeepaardje word ook de vis door paleontoloog Jelle Reumer ontmaskerd...

In deel 5 van Klein Berlijn. Dalerveen in oorlogstijd blikt onderzoekers Bert Finke terug op het oorlogsverleden van Drente collaborateurs, waar een deel van zijn eigen familie ook toe behoort.

We rijden met onderzoeker Bert Finke van Dalerveen naar Nieuw-Amsterdam. Daar vonden in 1944 hardhandige overvallen plaats. Landwachter Wijnandus Meppelink en zijn mannen waren op zoek naar zwarthandelaren.

In het Drents Archief worden oude documenten met alle zorgvuldigheid bewaard, maar de álleroudste stukken worden met voeten getreden; ze zitten in de zwartstenen trap van het gebouw.

In deel 3 van de podcast Klein Berlijn neemt Bert Finke ons mee naar de omgeving van Dalerveen en brengt hij ons met zijn verhalen terug naar de oorlogstijd.

Weinig herinnert nog aan de hoogtijdagen van de Heerlijkheid Ruinen. Een nieuw boek werpt licht op de belangrijke adellijke families die niet alleen bouwden maar ook op grote schaal veengebieden ontgonnen.

In deel 2 van deze podcast voor Drenthe Toen stelt Bert Finke Wijnandus Meppelink aan ons voor, van de hulplandwacht Dalerveen-Stieltjeskanaal: "Een driftig mannetje, soms zelfs agressief", hij gaf leiding aan een actieve groep mensen.

Dit is deel 1 van 4-delige radio- en podcastserie over familie van spreker, waaronder leden NSB en dorp Dalerveen, dat tijdens WO II een 'broeinest van nazipropaganda' heette te zijn.

In de laatste aflevering van de podcastserie voor Drenthe Toen vinden we eindelijk de viltroos. Deze heel zeldzame roos groeit op slechts enkele plekken in Nederland waaronder langs de Vledder Aa.

In de derde aflevering van de radio- en podcasterie 'Op zoek naar de Viltroos' vertelt onderzoeker Jansen op de Haar hoe kaarten uit 1850 worden gebruikt bij het opsporen van oude boskernen aan de Vledder Aa.

Het beekdal van de Vledder Aa herbergt oeroude bospopulaties. In deel 2 van de radio- en podcastserie meer over de zoektocht naar autochtone bomen en struiken, zoals de hazelaar. Onze gids is onderzoeker Morgan Ruben Jansen op de Haar.

Uit onderzoek blijkt dat In het beekdal van de Vledder Aa bomen en struiken voorkomen die afstammen van oeroude bossen. Die bossen waren er al voordat de mens grote invloed kreeg op het landschap, hun DNA is ouder dan de hunebedden.