Podcasts about tweede wereldoorlog

Op 26 december 1991 schreef de toenmalige correspondent van de New York Times in Moskou, Serge Schmemann, een aangrijpend stuk over het einde van de Sovjetunie. Hij koos de vorm van een necrologie. Wat een vondst. ‘De Sovjet-staat’, zo luidde de eerste zin, ‘gedurende zijn korte maar tumultueuze geschiedenis gekenmerkt door grote verworvenheden en vreselijk lijden, is vandaag, na een lang en pijnlijk verval, gestorven. Hij was 74 jaar oud.’ Hopelijk is het allemaal minder dramatisch, maar in een groot deel van Europa heerst een vergelijkbaar sentiment over onze tijd: het einde van de schijnbaar in gietijzer gegoten alliantie met de Verenigde Staten. Al het gepraat over de dreiging van oorlog op het Europese continent, het aanleggen van noodpakketten, bezorgde ministers van Defensie en het groeiende besef dat de grote, strategische paraplu waaronder we sinds de Eerste Wereldoorlog konden schuilen wordt opgeklapt, markeert het afscheid van een tijdperk. Hoewel gemijmer zinloos is, moeten we ons wel afvragen of Amerika beseft wat het verliest, niet alleen historisch en cultureel, maar puur strategisch. Het land wilde niet meedoen aan de Eerste Wereldoorlog tot 1917, toen Duitse onderzeeërs het passagiersschip Lusitania tot zinken brachten. De Amerikanen dachten dat de Britten garant stonden voor de verdediging van de Atlantische Oceaan, maar toen de Lusitania zonk beseften ze dat de oorlog in Europa tot aan hun oostkust kon komen. In de Tweede Wereldoorlog deed zich iets vergelijkbaars voor. Onder druk van de isolationistische en pro-Duitse ‘America First’ beweging eind jaren ’30, kreeg president Roosevelt het Congres niet mee om te luisteren naar de smeekbedes van Winston Churchill om Groot-Brittannië te steunen. Tot 7 december 1941, toen Japan met de aanval op Pearl Harbor de VS de oorlog in sleurde. Ook de Pacific bood, net als de Atlantische Oceaan, geen garantie voor veiligheid. In de fragiele situatie in Oekraïne en de waarschuwingen over gevaar voor de rest van Europa zou Donald Trump de historische parallel moeten zien. Als Europa valt, is er alleen nog een oceaan, en die doorkruist Rusland permanent. De explosieve ontwikkeling van de Chinese krijgsmacht, met vliegdekschepen, jachtvliegtuigen en onderzeeërs, bedreigt de Amerikaanse westkust. Dat houden zelfs nieuwe Amerikaanse schepen van de Trump-klasse niet tegen. De uitdaging voor diplomaten zit ‘m niet in het bedelen of Trump alsjeblieft met ons mee blijft doen, en de beschermende paraplu niet helemaal opklapt, maar in het laten zien dat Europa – hoezeer Trump ook op ons neerkijkt – onmisbaar is voor de Amerikaanse veiligheid. De lessen van twee wereldoorlogen zijn overtuigend: Amerika heeft een primair belang: niet ons, of Oekraïne, maar zichzelf.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hanneke Gelderblom Lankhout, een van de weinige Joodse Nederlanders die uit eigen ervaring kan vertellen hoe het was om tijdens de Tweede Wereldoorlog ondergedoken te zitten. Ze was zes jaar oud toen ze terechtkwam bij een onbekende katholieke familie in Brabant. Haar vader overleefde de oorlog niet. Nu, op 89 jarige leeftijd, zoekt ze actief verbinding met Palestijnse vrouwen en met moslims en christenen in Nederland. Wat heeft haar levenservaring haar geleerd over vrede, verzoening en menselijkheid? Dat bespreekt presentator Rianne van der Linden met: * Hanneke Gelderblom Lankhout

Het plan om de fatbike uit het Vondelpark te weren van wethouder Melanie van der Horst heeft voor enige controverse gezorgd. Bij1 is namelijk bang voor etnisch profileren en trok een vergelijking met de Jodenvervolging in de Tweede Wereldoorlog. Kamran Ullah vindt die vergelijking krankzinnig. In een nieuwe aflevering van de Krant van Kamran merkt de hoofdredacteur van De Telegraaf op dat politici die zulke vergelijkingen maken thuishoren in een kliniek en niet in de politiek. Verder: verstoring bij Chanoeka-concert laat andermaal zien wie de dienst uitmaakt.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Doorheen de decennia heeft Disney een aantal films gemaakt waar het liever niet aan herinnerd wil worden. ‘Song of the South' is bijvoorbeeld net een tikkeltje te enthousiast over de goeie oude slaventijd, en ook in de Tweede Wereldoorlog was Ome Walt niet altijd even zuiver op de graad. Niets te zien, zegt The House of the Mouse voortaan, want het was allemaal AI-slop. Mickey kan ***** met Minnie, doet ***** met Goofy en gaat ***** tegen Donald, en jij kan niet bewijzen dat het ooit gebeurd is. Oh? Je hebt foto's? Echte? Dat, euh, even onze advocaat bellen, secondje. Welkom in Computer Club, een podcast door Frederik 'Freddy' De Bosschere & Thomas 'Smollie' Smolders. Met dank aan Sebastiaan Van den Branden & Toon De Pauw voor de technische hulp. Wekelijks bespreken we de actualiteit op vlak van technologie en gaan we op zoek naar interessante feiten en innovaties. Af en toe nodigen we zelfs een gast uit. Er zijn ook jingles. Kom naar Wafelbakske: https://computerclub.events Forum: https://computerclub.forum Word Vriend van de Show: https://vrienden.computerclub.online Nieuwsbrief: https://nieuwsbrief.computerclub.online Merchandise: https://computerclub.shop

Na het begin van de Duitse aanval op West-Europa, op 10 mei 1940, en de daarop volgende overgave van Nederland, België en Frankrijk, moesten honderdduizenden soldaten in krijgsgevangenschap in Duitsland. Velen daarvan zouden vijf jaar moeten doorbrengen in een krijgsgevangenenkamp. In deze eindejaarsspecial zullen deze krijgsgevangenen centraal staan, waarbij het voornamelijk zal gaan over gevangenen uit het Belgisch leger. Daarbij zal besproken worden hoe de Duitse bezetter de krijgsgevangenen afvoerde, hoe het leven in de kampen eruit zag en welke gevolgen het gevangenschap op lange termijn had. Vragen, opmerkingen, suggesties, tips of tops? Mail geschiedenismetsjaak@outlook.com, of stuur een DM via instagram of facebook.Geschiedenis met Sjaak steunen? Dat kan geheel vrijblijvend via fooienpod!

Podcast De Boekenparade tipt in elke aflevering een boek om voor te lezen aan je kinderen. Kinderboekenexpert Sara van Forum Groningen kiest een boek waar Jeroen van Studio Hoorzaam uit voorleest. Ze zoeken daarbij een haakje bij het Forum. In deze aflevering bespreken we een spiksplinternieuw boek, volledig in kerstsfeer. In Flos en het glazen paleis worden we meegenomen naar Amsterdam in de tijd van de Eerste Wereldoorlog. Flos woont bij zijn opa en oma in Brabant, maar wordt voor de kerst opgehaald door zijn moeder om kerst en Flos' verjaardag met haar in Amsterdam door te brengen. Flos' moeder blijkt alleen weinig tijd voor hem te hebben, omdat ze druk bezig is met het kersttoneelstuk dat zij met haar theatergezelschap in Paleis voor Volksvlijt zal opvoeren tijdens kerst. In deze herkenbare vertelling zitten elementen van waargebeurde elementen verwoven met een bekend kerstverhaal van Charles Dickens Scrooge. Tip 1: Circus op zee - Eveline Baar In dit verhaal volg je twee verschillende meiden. Jula, die in deze tijd in Almelo woont en Lot, die in 1934 woont in het circus. Het zijn twee avontuurlijke verhalen in andere tijden, over twee dappere meisjes die toch meer bij elkaar komen dan verwacht.  De schrijver heeft voor dit boek informatie geput uit het leven van haar opa die als journalist meeging op het schip van Circus Sarrasani dat Joodse artiesten in veiligheid bracht tijdens de Tweede Wereldoorlog. Tip 2: De Grompus - Alex T. Smith Een kerstig voorleesverhaal voor het hele gezin met een combinatie tussen de Duitse folklore Krampus die op kwaadaardige wijze kinderen wil ontvoeren én De Grinch. Een heel grappig boek over een chagrijnige mopperkont die Kerstmis wil stoppen en dat eigenhandig aan de Kerstman duidelijk wil maken. Het boek heeft mooie illustraties, waardoor je je helemaal in een winterwonderland waant. Goed boek om samen te lezen als de kerststress de overhand neemt in huis. Het is de perfecte, komische uitlaatklep! Leen deze boeken bij één van onze vestigingen. Nog geen lid van de Forumbibliotheek? Tot 18 jaar ben je⁠⁠⁠ gratis lid!

In deze speciale aflevering van Impact in de Polder duiken we naar de oorsprong van de Sociaal-Economische Raad en de Stichting van Arbeid, die dit jaar hun 75e respectievelijk 80e verjaardag vieren. Host Marnix Kluiters reist daarvoor terug in de tijd en gaat naar Sint-Michielsgestel, waar tijdens de Tweede Wereldoorlog in een gijzelaarskamp vol prominenten de eerste ideeën ontstonden voor het bestuur en de inrichting van Nederlands na de oorlog.In Sint-Michielsgestel spreekt Marnix met Ferdinand Sassen, zoon van één van de gegijzelden, over het ontstaan van het gijzelaarskamp en over de denklijnen die hier ontstonden. Dit leidde direct na de oorlog tot de oprichting van de Stichting van de Arbeid en later van de SER.Daarnaast horen we onder anderen Lotte Prins, voorzitter van het SER Jongerenplatform, minister-president Dick Schoof en SER-voorzitter Kim Putters over het verleden, heden en de toekomst van de SER, de Stichting van Arbeid en de overlegeconomie. Hun inzichten laten zien waarom dialoog, samenwerking en gezamenlijke afwegingen onmisbaar blijven voor Nederland. Host en onderzoek: Marnix Kluiters, tevens maker Ecosofie | Ecosofie.net Regie/productie: Max Boogaard, On the Record Media | ontherecord.nl Redactie: Thomas Blom, SERMuziek: Roel Slootman

In een land zónder sportzalen en zaalvoetballers werd Brabander Michiel van der Werf per toeval bondscoach van het futsalteam. We hebben het over Tuvalu: een van de meest afgelegen landen ter wereld. Het eiland met 10.000 inwoners dreigt te verdwijnen door zeespiegelstijging.Verder in deze aflevering: een selectietraining op een landingsbaan die dateert uit de Tweede Wereldoorlog, een kerkdienst in een hotelkamer en een voetbalshow in Noord-Korea.

Hedendaagse oorlogen zijn voorbeelden van de totale verwoesting die door mensen kan worden aangericht. Toch bestaat er zoiets als de theorie van de ‘rechtvaardige oorlog'. Is deze nog te verdedigen? Oorlog kennen we allemaal. Het is al duizenden jaren onderdeel van de menselijke ervaring. Het grootste deel van die tijd waren er bepaalde regels voor hoe een oorlog moest worden gevoerd. Ze vonden plaats op een slagveld, de burgerbevolking werd beschermd en er werd gebruikgemaakt van eenvoudige wapens. Maar de oorlogsvoering is veranderd. Ze is verwoestender geworden door het gebruik van geavanceerde drones en bommen, waarbij vaak ook burgerdoden vallen. Het aantal conflicten in de wereld heeft een toppunt bereikt sinds de Tweede Wereldoorlog en het aantal landen met kernwapens groeit gestaag. De oorlogen in Oekraïne en Gaza zijn hedendaagse voorbeelden van de totale verwoesting die oorlog kan aanrichten. Bertrand Russell schreef: ‘Oorlog bepaalt niet wie gelijk heeft, maar alleen wie er overblijft.' In hedendaagse oorlogen blijft er niet veel over. We kennen de verhalen van deze twee oorlogen omdat we ze indirect meemaken en zien hoe ze zich voltrekken. We weten dat de aanvallende partijen kolossale offensieven zijn gestart. We weten dat de binnengevallen landen wreed zijn aangevallen en hevig lijden, terwijl er maar geen eind lijkt te komen aan het conflict. Vanaf het moment dat oorlog voor het eerst werd uitgezonden op televisie zijn we meegenomen naar slagvelden over de hele wereld. De beelden van deze oorlogen zijn in ons geheugen, ons hart en onze ziel gegrift. We zien de holle ogen van uitgehongerde kinderen die door een broer of zus worden vastgehouden. We zien kinderen die met uitgestrekte armen lege pannen omhooghouden bij een voedselpunt om maar iets te krijgen om mee naar huis te kunnen nemen. We zien ziekenhuizen met een gebrek aan medisch materiaal, bedden en hygiëne. We zien dokters en verpleegkundigen die worden overspoeld door het aantal binnengebrachte gewonden. We zien mannen die lijkzakken dragen en vrouwen die huilen om een geliefde. We zien demonstranten die eisen dat hun familielid, levend of dood, na twee jaar gijzeling weer haar huis wordt gebracht. We zien hoe Oekraïners zich door de strenge winters vechten. We zien mensen van vlees en bloed die de littekens van oorlog voor de rest van hun leven met zich mee zullen dragen. We zien hoe Netanyahu zijn plannen verdedigt om de overgebleven Palestijnen over te brengen naar een land als Soedan, waar mensen hun eigen hel van honger, dood, dakloosheid en burgeroorlog doormaken. We zien hoe Oekraïners hun land met man en macht beschermen en elke nacht vernietigende droneaanvallen ondergaan. Dit is oorlog anno 2025. Theorie Oorlog kun je beschrijven als gruwelijk, verschrikkelijk, verwoestend, zinloos, wreed, enzovoort, maar we moeten de term eerst beter begrijpen voordat we er iets mee kunnen. Er bestaat zoiets als de theorie van de ‘rechtvaardige oorlog', en het loont om uit te zoeken wat dit precies betekent, omdat zoiets niet vaak is voorgekomen en omdat de theorie ons misschien kan helpen om vragen te stellen – en die te beantwoorden. Een rechtvaardige oorlog is ‘een ethisch kader dat de omstandigheden beschrijft waarin oorlog moreel gerechtvaardigd is, gericht op de redenen om oorlog te voeren en het gedrag binnen de oorlogvoering'. Er zijn bij een rechtvaardige oorlog drie zaken om rekening mee te houden: het recht om oorlog te voeren, het juiste gedrag tijdens de oorlog, en rechtvaardigheid na afloop van de oorlog. Deze principes moeten grondig worden overwogen alvorens de oorlog te verklaren. Rusland wist allang wat het wilde: herovering van grondgebied waarop het recht beweerde te hebben, plus macht en aanwezigheid in de rest van Europa. Netanyahu gebruikte de slachting en de gijzelingen van 7 oktober als rechtvaardiging voor zijn acties tegen Palestina. Zijn doel is de volledige vernietiging van Hamas, de initiator van de aanslag op Israël, en de herovering van Palestijns grondgebied. In beide gevallen draait het om land en macht. Er zijn bij een rechtvaardige oorlog drie zaken om rekening mee te houden Wat ons betreft zijn deze twee conflicten geen weerspiegeling van de theorie van de rechtvaardige oorlog. Een rechtvaardige oorlog omvat de verplichting om de burgerbevolking, en in het bijzonder kinderen, te beschermen. Israël en Rusland hebben dit principe verworpen. Daarnaast is het geweld dat in deze oorlogen wordt gepleegd niet proportioneel als het gaat om de aantallen doden en de mate van verwoesting. De internationale gemeenschap noemt wat er gaande is genocide, etnische zuivering en oorlogsmisdaden. Sinds het begin der tijden lijken wij mensen vijanden nodig te hebben om op te zoeken en te vernietigen. Onze eindeloze zoektocht om oorlog – en in het bijzonder het concept van de rechtvaardige oorlog – te begrijpen gaat door. Maar vandaag de dag moeten we ons afvragen: is een rechtvaardige oorlog überhaupt mogelijk, of zijn we met deze nieuwe dimensies van onmenselijkheid en kwaad dat station al ruimschoots gepasseerd?

In deze aflevering geven Maarten van Rossem en Tom Jessen een heldere inleiding op het interbellum. Dat is de periode tussen de Eerste en Tweede Wereldoorlog (1918–1939). Ze laten zien hoe Europa schommelde tussen hoop op herstel en groeiende politieke spanningen.

Katja Verheul gebruikt voor haar films en videowerken de term artistieke archeologie. Ze draaien om de dreiging die resten uit het verleden hebben. Zo gaat de film Red Dust over de kernproeven die het Franse leger in de jaren '60 in de Algerijnse Sahara deed, waardoor er nog steeds elk jaar radioactief stof op het zuiden van Europa neerdaalt. In de film What is left Behind zien we hoeveel werk het is om de Nederlandse zee én de rivieren te ontdoen van bommen die daar na de Tweede Wereldoorlog massaal in zijn gedumpt, en in Katja's nieuwste project vraagt ze aandacht voor wat de natuur mogelijk te wachten staat nu het Ministerie van Defensie van plan is het militair oefenterrein in ons land uit te breiden: nu al is tweederde van dat terrein beschermd natuurgebied, wat zich moeilijk laat verenigen met de impact van bommen, granaten en pantservoertuigen.  

We krijgen een nieuwe premier! Hoog tijd om de balans op te maken. In wat voor rij mannen komt die eigenlijk terecht?In dit eerste deel van ons tweeluik beginnen we vlak na de Tweede Wereldoorlog: bij verzetsmannen die een land moesten herbouwen, bij soberheid en de eerste contouren van de verzorgingsstaat. Langzaam schuiven we door naar een Nederland dat opener en welvarender wordt, tot aan de autoloze zondagen die Thomas zich nog levendig herinnert.Van ‘passen op de winkel’ tot Dries van Agt, wiens archaïsche volzinnen al verklappen dat het politieke verhaal nog lang niet is uitverteld. Volgende week gaan we verder! Ontdek MobLand, de nieuwe, actievolle misdaadserie van Guy Ritchie, met Tom Hardy, Pierce Brosnan en Helen Mirren. Nu exclusief te streamen op SkyShowtime.com. Tijdens de actie deze maand stream je het Standaard-abonnement tijdelijk voor €5,99 per maand.

‘Sophie Scholl’ is een Duitse film uit 2005. Hij is gebaseerd op een waargebeurd verhaal en speelt zich af tijdens de Tweede Wereldoorlog. De film gaat over Sophie Scholl, die als lid van Die Weisse Rose in het verzet tegen de nazi’s zat en die samen met haar broer verboden pamfletten uitdeelde aan de universiteit […]

De oorlog is begonnen, maar het westfront blijft stil. In deze aflevering onderzoeken we de Schijnoorlog: maanden van wachten, twijfel en politieke verlamming, waarin de geallieerden niets deden — en Duitsland alle tijd kreeg om sterker te worden. Zend een leuk bericht (reactie niet mogelijk). Support the showWord Historicus lid van De Geschiedenisreis!Heb je genoten van deze aflevering? Als Historicus lid krijg je nog veel meer! Ontvang exclusieve toegang tot extra afleveringen, diepgaande analyses en verhalen die je nergens anders hoort. Tegenwoordig via Petje.Af en daarmee is iDeal betaling mogelijk. Klik hier om naar onze Petje Af website te gaan! Social Media Facebookgroep: Groep van geschiedenis enthousiastelingen Substack: Nieuwsbrief met kaarten, foto's en artikelen als ondersteuning bij iedere aflevering. Instagram: Blijf op de hoogte van alle nieuwtjes Adverteren in onze podcast? Mail naar leethijsgeschiedenisreis@gmail.com

"Wij willen jullie zo graag ontmoeten. En wij schrijven elke week. Wij wachten op je brief, maar nog liever op je komst. Je moet weten dat ons hele leven draait om het wachten op jullie." In deze wonderschonen documentaire staan brieven centraal tussen de ouders in een dorp in de Sovjet-Unie en hun dochter Alexandra in Nederland. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de  toen 19-jarige Russische Alexandra uit haar dorp gevoerd en te werk gesteld in Duitsland. Daar ontmoette ze de Amsterdammer Piet. Na de bevrijding ging ze met hem mee naar Nederland. Dertig jaar lang schreef Alexandra met haar ouders in de Sovjet-Unie.  En ook al smeekten zij haar in elke brief om terug te komen, ze zagen elkaar nooit meer. Waarom is Alexandra nooit meer terug gegaan? Moeder-Land is een verhaal over spanning tussen Oost en West, en over hoe oorlog families verscheurt.  Programmamaker - Yula Altchouler. Muziek en montage - Jesse Koolhaas, Erik van Woudenberg op gitaar.  Stemmen - Raissa Molostova en Leonid Russanovskiy. Research - Viktoria Chernukha Deze documentaire werd gemaakt voor VPRO OVT-Doc en is mede tot stand gekomen met steun van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten en het NPO fonds. Parel Radio Podcast brengt je de mooiste radioverhalen. Tijdloos en iedere twee weken een nieuwe aflevering. Host: Stef Visjager. Mailadres voor vragen en suggesties: radioparel@gmail.com.

Als Noah Calhoun na de Tweede Wereldoorlog van het front terugkeert naar North Carolina probeert hij de oorlog achter zich te laten. Uitgegeven door Boekerij Spreker: Ruben de Goede

Mirjam van Hengel is schrijver, redacteur en programmamaker. In 2014 publiceerde ze ‘Hoe mooi alles', over het leven van Leo en Tineke Vroman tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het boek werd bewerkt tot toneelstuk, met Kees Hulst en Esther Scheldwacht in de hoofdrollen. Een aantal jaar later publiceerde ze de biografie van Remco Campert, ‘Een knipperend ogenblik', die genomineerd werd voor de Bookspot Literatuurprijs 2019 en bekroond werd met de Henriette de Beaufortprijs 2022. Nu verschijnt ‘Ganzentijd', een boek over haar overleden vader. Een Bachspecialist, kernfysicus, wetenschapsfilosoof en de eerste politiek dienstweigeraar, maar vooral degene die altijd achter haar stond. Femke van der Laan gaat met Mirjam van Hengel in gesprek.

(01:44) Het loswikkelen van Toetanchamon  (10:48) Een 18-jarige straatmuzikante uit Sint-Petersburg, Diana Loginova, werd deze week voor de derde keer opgepakt. Haar misdaad? Het zingen van nummers van Kremlin-kritische artiesten. Maar het is vooral één nummer dat de Russische autoriteiten niet kunnen verdragen: Swan Lake Cooperative van rapper Noize MC. De verwijzing naar Tsjaikovski's Zwanenmeer ligt namelijk beladen. In de Sovjettijd stond dit stuk symbool voor politieke verandering. Waarom wekt dit stuk, ruim een eeuw na Tsjaikovski's dood, angst op in het Kremlin? Rusland-kenner Sjeng Scheijen is te gast en legt het uit.  (23:38) De column van Micha Wertheim.  (27:58) Duitsland en de militaire dienst.  (39:40) Tweede Wereldoorlog-vluchtelingen in het Caribisch gebied weer achter prikkeldraad.  (53:10) Vrouwen in de sumo-ring  (1:01:33) Sanne Frequin tipt twee tentoonstellingen en een historisch boek:  * Bourgondiërs in Limburg - Tentoonstelling Limburgs Museum * Al het moois in de wereld - Patrick Bringley (vert. Annemie de Vries) * Willem de Rooij - Valkenburg - Tentoonstelling Centraal museum Utrecht  (1:12:20) In Wij waren allemaal kweekjes gaat journalist en presentator Nicole Terborg op zoek naar de onvertelde geschiedenis van ‘kweekjes': kinderen die opgroeien bij andere familieleden of pleegouders. Na haar serie Kweekje, mi kwekipikin (OVT en Prospektor, 2023) ontdekt ze dat haar persoonlijke verhaal een collectieve ervaring blootlegt. In openhartige gesprekken met vijf kweekjes van verschillende generaties ontvouwt zich een gedeeld verleden van zorg, verlies en veerkracht, en een nieuw besef van herkenning en gemeenschap.  Meer info: https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-16-november-2025  (https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-16-november-2025)

De strijd is voorbij, maar voor de Poolse bevolking begint de oorlog pas echt. In de maanden na de capitulatie wordt Polen verdeeld tussen Duitsland en de Sovjet-Unie — en beide machten brengen terreur.Duitse troepen voeren standrechtelijke executies uit van priesters, leraren en intellectuelen. Dorpen worden platgebrand, burgers neergeschoten onder het voorwendsel van verzet. In het oosten komen de Sovjets 's nachts aan de deur; gezinnen krijgen twintig minuten om te vertrekken voordat ze in veewagons worden afgevoerd naar Siberië.Toch gloeit er onder de angst iets van verzet. Leraren geven stiekem les in achterkamers, studenten kopiëren verboden boeken, officieren beginnen aan de opbouw van een ondergrondse staat.Deze aflevering van De Geschiedenisreis vertelt het verhaal van de eerste bezettingsmaanden — van misdaden, deportaties en terreur, maar ook van moed, cultuur en de wil om te blijven bestaan.Zend een leuk bericht (reactie niet mogelijk). Support the showWord Historicus lid van De Geschiedenisreis!Heb je genoten van deze aflevering? Als Historicus lid krijg je nog veel meer! Ontvang exclusieve toegang tot extra afleveringen, diepgaande analyses en verhalen die je nergens anders hoort. Tegenwoordig via Petje.Af en daarmee is iDeal betaling mogelijk. Klik hier om naar onze Petje Af website te gaan! Social Media Facebookgroep: Groep van geschiedenis enthousiastelingen Substack: Nieuwsbrief met kaarten, foto's en artikelen als ondersteuning bij iedere aflevering. Instagram: Blijf op de hoogte van alle nieuwtjes Adverteren in onze podcast? Mail naar leethijsgeschiedenisreis@gmail.com

De kanonnen zijn stil, maar de strijd om Polen is nog niet voorbij. Terwijl het land in puin ligt, verschuift het front van de slagvelden naar de vergadertafels van Londen, Parijs en Moskou. Hier wordt beslist wie zwijgt, wie tekent en wie betaalt.In Londen schrijft Neville Chamberlain een brief aan zijn zus — over strategie, afwachten en offers die niet gemaakt kunnen worden. In Brest-Litovsk marcheren Duitse en Sovjettroepen gebroederlijk door dezelfde straten, terwijl de wereld toekijkt. En in Frankrijk vormt zich een nieuwe Poolse regering in ballingschap, vastbesloten dat hun strijd nog niet voorbij is.Deze aflevering van De Geschiedenisreis kijkt achter de frontlinies: naar de diplomatie, de berekeningen en de beloftes die niet werden nagekomen. Hoe reageerde het Westen? Wat betekende de samenwerking tussen Hitler en Stalin? En welke lessen trok de wereld — of juist niet — uit de val van Polen?Zend een leuk bericht (reactie niet mogelijk). Support the showWord Historicus lid van De Geschiedenisreis!Heb je genoten van deze aflevering? Als Historicus lid krijg je nog veel meer! Ontvang exclusieve toegang tot extra afleveringen, diepgaande analyses en verhalen die je nergens anders hoort. Tegenwoordig via Petje.Af en daarmee is iDeal betaling mogelijk. Klik hier om naar onze Petje Af website te gaan! Social Media Facebookgroep: Groep van geschiedenis enthousiastelingen Substack: Nieuwsbrief met kaarten, foto's en artikelen als ondersteuning bij iedere aflevering. Instagram: Blijf op de hoogte van alle nieuwtjes Adverteren in onze podcast? Mail naar leethijsgeschiedenisreis@gmail.com

Meld je nu aan voor ons live-event op vrijdag 21 november in Utrecht, via centre-erasme.nl/eventDe wereld staat in veel opzichten in de fik. We hebben te maken met razendsnel veranderend klimaat – in ecologische, maatschappelijke, politieke en geopolitieke zin. Al deze ellende kan voor een onrust zorgen in je persoonlijke leven. Het slechte nieuws buitelt over je heen, de onzekerheid is groot. Hoe hou je je te midden van al dat geweld staande? Hoe zorg je dat er ruimte blijft voor je eigen persoonlijke ontwikkeling? Moet je je afsluiten voor alles wat er om je heen gebeurt? Of moet je je nu juist radicaal engageren met de wereld? “Wanneer men de kracht voor de kleine dingen heeft, heeft men ze ook voor de grote,” schreef Etty Hillesum. Zij leefde als Joodse vrouw in de Tweede Wereldoorlog en werd op 29-jarige leeftijd vermoord in Auschwitz. In haar brieven en dagboeken lezen we over haar zoektocht naar persoonlijke groei en verbinding met de wereld, en tegelijk spelen op de achtergrond alle gruwelijkheden van het nazisme zich af. In deze aflevering van de Podcast Filosofie kijken we naar het innerlijk leven en de buitenwereld door de bril van Etty Hillesum. Dat doen we in samenwerking met het Titus Brandsma Instituut en stichting Socires. Samen met Inigo Bocken ontvangt Allard Amelink in deze aflevering Ria van den Brandt. Zij is als onderzoeker en supervisor werkzaam aan de Faculteit der Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen van de Radboud Universiteit.

Negentien Negentien - van trauma tot fictie Nottebohmlezing door Aline Sax Met haar nieuwe roman schetst Aline Sax een ontroerend en historisch doorleefd portret van de Westhoek na WO I. Ontdek tijdens deze lezing hoe ze bronnenonderzoek omzet in meeslepende fictie die blijft raken. Op 11 november 1918 zwegen de wapens. Maar de oorlog was niet voorbij. Voor zij die hem hadden meegemaakt, brak een moeilijke tijd aan van verwerking. Hoe bouw je je leven weer op? Hoe geef je alles wat je hebt meegemaakt een plaats? Hoe vind je een evenwicht tussen verdergaan en herinneren? Die vragen stellen de personages zich in de nieuwe roman van Aline Sax. Het boek schetst een ontroerend beeld van de Westhoek in het eerste jaar na de Eerste Wereldoorlog. Een plek waar Britten en Belgen, burgers en militairen, levenden en doden met elkaar in contact kwamen. In deze lezing schildert Aline Sax aan de hand van de bronnen die ze voor haar onderzoek gebruikte een beeld van deze fascinerende periode en licht ze toe hoe historisch onderzoek op een invoelbare manier tot fictie herwerkt kan worden, zonder de historische waarachtigheid te verliezen. Een korte bio: Aline Sax (Antwerpen, 1984) is historica en auteur van romans voor zowel kinderen, jongeren als volwassenen. Haar versroman "Wat ons nog rest, over de laatste dagen van de Tweede Wereldoorlog in Berlijn", won in 2025 de Boon Literatuurprijs. In september verscheen haar nieuwste roman voor volwassenen Negentien Negentien, over het trauma van de Eerste Wereldoorlog. Nottebohmlezing op zondag 26 oktober 2025 in de Nottebohmzaal van de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience

 De Poolse tegenaanval bij de Bzura lijkt even succes te hebben, maar eindigt in omsingeling. Dan verschijnt een nieuwe vijand: het Rode Leger. Terwijl Warschau brandt, vechten de Polen tot het bittere einde — bij Kock, de laatste slag van de veldtocht. Zend een leuk bericht (reactie niet mogelijk).Support the showWord Historicus lid van De Geschiedenisreis!Heb je genoten van deze aflevering? Als Historicus lid krijg je nog veel meer! Ontvang exclusieve toegang tot extra afleveringen, diepgaande analyses en verhalen die je nergens anders hoort. Tegenwoordig via Petje.Af en daarmee is iDeal betaling mogelijk. Klik hier om naar onze Petje Af website te gaan! Social Media Facebookgroep: Groep van geschiedenis enthousiastelingen Substack: Nieuwsbrief met kaarten, foto's en artikelen als ondersteuning bij iedere aflevering. Instagram: Blijf op de hoogte van alle nieuwtjes Adverteren in onze podcast? Mail naar leethijsgeschiedenisreis@gmail.com

Jelle Krekels maakt een podcast over het klooster naast zijn ouderlijk huis, dat een eliteschool voor nazimeisjes was tijdens de Tweede Wereldoorlog. En Jendan Terpstra en Nynke van den Boomen maken een podcast over betekenisvol leven. 

Jan Van Langendonck heeft dappere voorouders. Zowel zijn moeder als zijn grootouders zaten tijdens de Tweede Wereldoorlog in het verzet. Jan zocht en vond een hoop verhalen daaromtrent. Op basis daarvan maakte hij een theatervoorstelling, 'De geheime kamer'. Het nichtje van Jan, Anne-Marie Van Langendonck, woont in Warschau en helpt Oekraïners in nood. Ook zij is dapper. Annemie Peeters wil weten of engagement in bloed kan zitten. In genen. Of in opvoeding. Waarom doe je wat je doet?

Normaal gesproken is Veldheren Historisch alleen te beluisteren via Podimo, maar nu geven we jullie de eerste twee aflevering van het nieuwe seizoen cadeau! In de tweede aflevering van de reeks vijf vreselijkste Veldheren, duiken Tom en Mart de Kruif in Jozef Stalin – de meedogenloze heerser die de Sovjet-Unie smeedde tot een wereldmacht. In de Tweede Wereldoorlog stopte hij de Duitse opmars aan het Oostfront en dreef Hitler terug tot in Berlijn. Onder zijn ijzeren vuist versloeg de Sovjet-Unie Nazi-Duitsland, maar tegen een gruwelijke prijs. Stalin regeerde met angst, zuiverde zijn eigen volk en liet miljoenen sterven in kampen, hongersnoden en executies. Alles om zijn macht te behouden, tot zijn laatste adem. Luister Veldheren Historisch via podimo.nl/veldherenhistorisch en luister de eerste twee maanden voor maar 1 euro!See omnystudio.com/listener for privacy information.

We bellen met Sandra Beerends over haar film 'Nesjomme'. De film schetst met behulp van archiefbeelden en een fictief verhaal een beeld van de Joodse gemeenschap in Amsterdam voor de Tweede Wereldoorlog. De film is op meerdere plekken in Australië te bekijken in het kader van het Jewish International Film Festival.

Nederland is de enige democratie ter wereld waar een dode politicus met een fantoompartij bij Tweede Kamerverkiezingen ooit 26 zetels won. Nederland is evenzeer befaamd om miljoenen burgers die, voorafgaande aan de verkiezingen, met opgeheven vinger en grote stelligheid beweren dat het dit keer onmogelijk wordt om een coalitie te vormen. En Nederland is een land waar zo’n coalitie er altijd komt. Nooit niet. Kan soms even duren, maar een kniesoor die daarop let. Nederland is ook verslaafd aan clichés die, altijd in een wat andere variant, blijven terugkeren. Zoals ‘strategisch stemmen’ – wat dat ook moge betekenen. Ander voorbeeld: sinds de Tweede Wereldoorlog is er geen dag verstreken zonder woningnood. Met, net als nu, elke keer weer nieuwe schijnoplossingen. In de jaren 50 en 60 bedacht de regering ‘woningwetwoningen’, 55 vierkante meter oppervlakte, allemaal identiek, tot aan de voorgeschreven keukenkastjes toe. Armoe troef en het hielp geen zier. De eerste gastarbeiders , zoals ze toen nog heetten, werden in de jaren 50 en 60 door het bedrijfsleven uit Italië, Spanje, Marokko en Turkije gehaald, vaak via koppelbazen, de voorlopers van mensensmokkelaars. Sindsdien hebben we een migratieprobleem. Als een volgend kabinet woningnood en migratieproblemen kan oplossen, zou dat een historisch unicum zijn. Maar hebben we wel zo veel te mopperen? Kijk eens naar de wereld om ons heen. Frankrijk, waar president Macron aan zijn achtste premier zit, met altijd dezelfde problemen: het pensioen verhogen van 62 naar 65, en de 32-urige werkweek verhogen naar 36 uur. Op het moment dat een premier dat onderwerp zelfs maar nóemt, ligt onmiddellijk Air France plat, en binnen een dag de rest van het bedrijfsleven. Of het Verenigd Koninkrijk, dat de prijs betaalt voor die idiote Brexit en sinds Tony Blair geen premier meer heeft gehad die het zorgstelsel draaiende hield. Nu stevent het af op de onvermijdelijke ondergang. Volgens onderzoek van de Würzburg Universiteit zijn 9 van de 27 EU-lidstaten falende democratieën. Nederland staat op de zevende plaats op de ranglijst – OK, maar zeker niet de top. Dat is dus binnen de EU. Buiten de EU kijken we maar even niet, al kost het moeite de ogen te sluiten voor Erdogan en Trump, die systematisch bezig zijn de democratie uit te schakelen. Deze dag is een dag om een vakje rood te kleuren. Ga dat doen. Hoeft niet uit overtuiging – mág natuurlijk best – maar meer uit hoop. Eén ding staat vast: dat kabinet komt er.See omnystudio.com/listener for privacy information.

'De gids' van Margreet Maljers is het eerste deel in de duologie De stoffenzaak. Als de Tweede Wereldoorlog uitbreekt, gebruikt Elja haar stoffenzaak als dekmantel om het verzet te helpen. Uitgegeven door Z&K Spreker: Marjolein Algera

Spanningen zijn wereldwijd de regel geworden, en niet meer zozeer een uitzondering. Dat is de niet al te verrassende conclusie van een jaarlijks rapport van een denktank uit Genève. De hele inrichting van de wereld zoals die na de Tweede Wereldoorlog is opgebouwd staat in feite onder druk, zegt macro-econoom Edin Mujagic. ‘Ze spreken over fragmentatie van de wereld, en één van de uitingen daarvan is de ruzie tussen de VS en China, waarvan de wederzijdse maatregelen een uitvloeisel zijn.’ Dat heeft zelfs geleid tot grootschalige exportverboden, zegt Mujagic: je mag bepaalde chips niet meer verkopen in China. In een ‘prachtig rapport’ van de Harvard Business School duiken vier economen in die protectionistische tendens op de langere termijn. ‘Op de korte termijn kun je ineens geen spullen meer uit andere landen halen die je nodig hebt voor je eigen productie. Dat raakt je bedrijfsvoering en het leidt tot gedoe. Maar wat zijn eigenlijk de gevolgen daarna, waar over het algemeen wat weinig aandacht voor is?’ See omnystudio.com/listener for privacy information.

“De komende Tweede Kamerverkiezingen zijn de belangrijkste sinds de Tweede Wereldoorlog,” zegt schrijver en antropoloog Joris Luyendijk. Ja, hij is weer terug in De Ongelooflijke. Ons vorige gesprek met hem – over Trump, Amerika en het verraad aan Europa – maakte een half jaar geleden enorm veel los. Zó veel zelfs, dat Joris erdoor in Oekraïne belandde. En dat was, zoals hij zelf zegt, een verpletterende reis. Dat zal je begrijpen als je hoort wat hij daar heeft gezien. Dit is een extra lange aflevering van bijna twee uur, er was simpelweg véél te bespreken. Want we wilden natuurlijk ook weten hoe Joris – als voormalig Midden-Oostencorrespondent – kijkt naar het recente akkoord tussen Israël en Hamas. Wat hij daarover vertelt, is méér dan de moeite waard. En we bespreken nog een onderwerp dat we zelf ook niet direct zagen aankomen... David Boogerd spreekt Joris Luyendijk uiteraard samen met vaste theoloog Stefan Paas, hoogleraar aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht. We gaan weer live met De Ongelooflijke! Maandagavond 8 december zijn we live met Beatrice de Graaf in de Goudse Schouwburg in Gouda. Kaarten zijn te boeken via eo.nl/ongelooflijke (https://meer.eo.nl/de-ongelooflijke-podcast).

De eerste vrouw als premier van het verenigd Koninkrijk was er veel trotser op dat zij de eerste bewoner van Downing Street 10 was met een bètagraad. Margaret Thatcher is nu 100 jaar geleden geboren – op 13 oktober 1925 - maar ze blijft actueel: Japan krijgt dezer dagen de eerste vrouw als premier en zij ziet de Iron Lady als haar voorbeeld. In de iconische, polariserende politicus zat een volleerd actrice en ook een emotioneel mens. Jaap Jansen en PG Kroeger schetsen haar portret. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Beveilig je online leven met Surfshark VPN! Ga naar Surfshark en krijg 4 extra maanden. Geld-terug-garantie van 30 dagen inbegrepen. Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** Margaret Hilda Roberts kwam allerminst uit het klassieke landadel of bankiersmilieu van de Tory Party. Ze hielp haar ouders in de kruidenierszaak, groeide op in een eenvoudig, vroom en liberaal nest. Politiek kreeg ze als vanzelfsprekend mee. Vader Alfred Roberts was gemeenteraadslid, wethouder en burgemeester van het stadje Grantham. Ze is een boeiend voorbeeld van de sociale mobiliteit en emancipatiegolf die de Tweede Wereldoorlog met zich mee bracht. Oude maatschappelijke scheidslijnen en beperkingen aan de rol vrouwen werden onder de grote druk van de omstandigheden gerelativeerd. Margaret kon scheikunde studeren in Oxford, werd research assistent en voorzitter van de Oxford University Conservative Association. De naoorlogse wederopbouw en de nadruk in de Conservative Party op ruimdenkender kansen voor nieuwe groepen gaven Margaret vleugels. Als jongste kandidaat voor het Lagerhuis, opvallend en doeltreffend debater en in de jaren nadat zij in 1959 gekozen werd ook jongste minister op een reeks van posten. Ze werd een generalist. En onder invloed van politiek filosoof en econoom Friedrich Hayek en haar man Denis Thatcher ideologisch behorend bij de rechtervleugel van de partij. Ze versloeg in haar partij de tragisch mislukte premier Edward Heath en als oppositieleider Labour-premier James Callaghan. Ineens stond daar een scherpe, ideologisch denkende vrouw op het wereldtoneel. Het was even wennen voor het 'old boys network'. Niet voor Ruud Lubbers, niet voor François Mitterrand, maar heel erg voor Helmut Kohl en ook af en toe voor haar soulmate Ronald Reagan. In terugblik valt vooral op hoe vaak zij geluk had op het moment dat ze dat politiek het meest nodig had. Geluk vanwege de ayatollahs die de olieprijs lieten exploderen toen zij aantrad, tot de chaos in de Labour Party in de eerste jaren van haar bewind. Vanwege de Argentijnse junta die haar populariteit op het dieptepunt naar ongekende hoogten liet stijgen tot Michail Gorbatsjov die plotseling haar rol op het wereldtoneel markeerde. Haar vroege enthousiasme voor Europa lijkt nu vergeten, want met de val van de Muur sloeg zij een pad in dat haar aanpak en houding snel marginaliseerde. Haar eigen partij zette haar ijskoud af. “Verraad met een glimlach”, noemde zij het verbitterd. Haar neoliberale koers zette de toon voor vele andere politici. Successen met de privatisering van sociale woningbouw en de telecomsector wezen de weg naar een flexibeler economie. Maar ook hier bleek dat overdaad schaadt. Haar stijl was polariserend en een eigenzinnige combinatie van zuinige huisvrouw en een Churchill-pose. Ze trad als actrice op in 'Yes, Minister' en voorspelde dat er ooit een opera over haar zou komen. *** Verder kijken Early Margaret Thatcher Interview at Start of Political Career (1960) Ronald Reagan says 'sorry' to Margaret Thatcher in private phone call (1983) Margaret Thatcher In Her Own Words (1985) Yes Minister Margaret Thatcher's Dramatic First Interview After Being Ousted From Power (1991) Margaret Thatcher: First Female Prime Minister of Britain | Mini Bio *** Verder luisteren 303 - Bijzondere Britse premiers https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/569c9e3d-2f7b-44cf-ae38-bd323c2ddafc 30 - Thatcher, Delors en Europa https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/069c4a5c-c7eb-4d7a-bc8c-18dc8192d1a0 336 - Timothy Garton Ash en Thatcher https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/8e07445e-ee8e-4a8a-9559-02f6a918909e 311 - De wereld volgens Simon Sebag Montefiore https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/caaa9aac-ea36-4633-9460-74da8adf4c2f 283 - Zinkende schepen verlaten de rat: het pijnlijke afscheid van Boris Johnson https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/c553a07b-f276-45f1-b7f9-6f356a23c001 69 – De ‘mother of parliaments’ https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/b9937667-bde3-41d5-a822-85fe60e1a7c0 32- Churchill en Europa: biografen Andrew Roberts en Felix Klos https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/72fbfe90-463b-4d38-bb87-fd0f25d8116d 71 - Caroline de Gruyter: 'Brexit maakt Europa sterker' https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/43edd541-d5b5-43dd-a574-1399b6ba05bb 45 – De liefdesbrieven van François Mitterrand https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/db3f639d-61a3-49c9-875a-3fd0f9ce521a 461 - Ruud Lubbers zag het een slag anders https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/c2c97419-89bc-4f85-8316-58d1bee4efcf *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:37:56 – Deel 2 00:59:02 – Deel 3 01:44:53 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Op 1 iemand hoeft ABN Amro niet te rekenen. De Nederlandsche Bank gaat niet zomaar voor een overname van de bank liggen, zegt president Olaf Sleijpen. Hij is fan van één Europese kapitaalmarkt, en daarbij hoort ook dat elk overnamebod op waarde moet worden beoordeeld. Dus ziet hij het voorstel van het Belgische KBC vrolijk tegemoet. Als KBC nog twijfelde, is dit dan de bevestiging dat de weg voor een overname vrij is? Dat zoeken we deze aflevering uit. Verder hebben we het over de Europese autosector. Die krijgt bijval van een belangrijke politicus. De man aan de leiding van het grootste autoland van Europa is om. Friedrich Merz springt voor zijn autobouwers in de bres en wil af van de verplichte overstap naar elektrische motoren. Tegen 2035 wil de EU dat autobouwers geen enkele benzine- of dieselmotor meer maken. Maar autobouwers zien het als de strop, aangezien de concurrentie uit China moordend is. En met Merz aan hun zijde kan daar nog wel eens verandering in komen. Je hoort ook nog over een miljardenovername tussen twee Nederlandse bedrijven op Wall Street. Over de grootste uitkoop van een beursbedrijf met geleend geld ooit. Groter dan die van Twitter zelfs. En het gaat over het einde van een beursverhaal aan het Damrak. Een verhaal dat van korte duur was, want na één jaar zit het avontuur er alweer op.See omnystudio.com/listener for privacy information.

(02:52) Rondje Zuiderzee    (05:05) Het ging deze week veel over of extreemrechts en het geweld tijdens de rellen in Den Haag met elkaar in verband stonden. Historicus Robin te Slaa onderzocht extreemrechts geweld rondom de opkomst van fascisme in Nederland. Wat kunnen we leren uit de geschiedenis over de relatie tussen de extreemrechtse ideologie en geweld?      (18:45) We openen de Maand van de Geschiedenis in Museum Schokland, op voormalig eiland en UNESCO werelderfgoed Schokland. Eva Vriend, schreef over deze geschiedenis en is te gast. Ook aan tafel: Theo Grootjen en Jan Kwakman, twee echte ‘Schokkers', nakomelingen van mensen die in 1859 van Schokland moesten verhuizen.     (35:55) Deze week komen de recensies van Fresco Sam-Sin. Hij bespreekt twee historische boeken en een tentoonstelling: Voor altijd, Een zelfportret in brieven van Plinius. Het Westen, een 4000-jarige geschiedenis van Josephine Quinn en de opening van het Suriname Museum.     (48:50) Rondje voetafdruk (52:04) Hoe gaan we om met de natuur? Grijpen we in of moeten we het juist zo ongerept mogelijk behouden voor de toekomst? Door de lens van de verhalen van Jac P. Thijsse en zijn zoon Jo Thijsse werpt historicus Eva Vriend een nieuw perspectief op het thema van deze Maand van de Geschiedenis: ‘Natuurlijk'. Eva Vriend is te gast met haar nieuwe essay ‘De Waterzoon'.       (01:08:53) In de ‘Politieke Tijdmachine' vragen we iedere week aan een andere gast: welke politicus uit het verleden verdient juist nu onze aandacht?  Deze week in aflevering 1, historicus Dennis Bos over Mina Koster. Ze was prostituee en anarchiste én ze kwam bijna in de Tweede Kamer voor de Rapaille Partij.      (01:17:25) Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Suriname cruciaal voor de geallieerden. Het daar gewonnen bauxiet was onmisbaar voor het aluminium voor hun vliegtuigen. Maar wat speelde zich daar verder in de vijf oorlogsjaren af? Theatermaker Emma Lesuis verteld in de voorstelling ‘Meer dan Bauxiet' de onbekende oorlogsverhalen uit Suriname.   (01:29:05) Deze week is de column van Nelleke Noordervliet.  (01:33:05) Noord-Korea: Het geldt nog altijd als een van de meest gesloten landen ter wereld. Maar hoe terecht is dat beeld eigenlijk? En in hoeverre is ons Westerse idee van het land gevormd door de verhalen die het land zélf de wereld heeft ingestuurd? Hoogleraar Koreastudies Remco Breuker schreef er het boek De wereld volgens Noord-Korea over en is te gast.   

Tijdens de Tweede Wereldoorlog maakt Radio Oranje vanuit Londen programma's voor bezet Nederland. Onderdeel was cabaret De Watergeus, dat NSB'ers en de bezetter voor schut zette. Uitgegeven door Beeld & Geluid Spreker: Beeld en Geluid

Precies tien jaar geleden kwam een van de grootste industriële fraudezaken na de Tweede Wereldoorlog aan het licht: Dieselgate. Het schandaal met zogenoemde sjoemelsoftware heeft ertoe geleid dat de dieselmotor in personenwagens op sterven na dood is. Hoe kwam dat? En rijdt de automobilist over tien jaar elektrisch? Dat bespreken we met onze specialist energietransitie, economieredacteur Bard van de Weijer. Onze journalistiek steunen? Dat kan het beste met een (digitaal) abonnement op de Volkskrant, daarvoor ga je naar www.volkskrant.nl/podcastactie Presentatie: Pieter KlokRedactie: Corinne van Duin, Lotte Grimbergen, Iris Brans, Julia van Alem en Jasper VeenstraMontage: Rinkie BartelsSee omnystudio.com/listener for privacy information.

(02:07) Afgelopen dinsdag voerde Israël luchtaanvallen uit op Hamas-leden in Doha, de hoofdstad van Qatar. Tot die tijd was Qatar dé plek waar Hamas en Israël relatief veilig konden onderhandelen over een bestand in Gaza. Ook in conflicten buiten het Midden-Oosten speelt Qatar een diplomatieke rol. Hoe is Qatar het diplomatieke knooppunt van de wereld geworden, en is dat na de aanval voorbij? Dat vertelt Gertjan Hoetjes, Midden-Oostendeskundige aan de UvA.      (14:18) De Joodse schrijfster Charlotte Beradt verzamelde tussen 1933 en 1938 de (angst)dromen van mensen in nazi-Duitsland om zo de terreur te documenteren. Onlangs verscheen voor het eerst een Nederlandse vertaling van haar boek “Het Derde Rijk der dromen”. Historica en terrorismedeskundige Beatrice de Graaf is te gast en deelt haar kijk op het boek.    (26:43) Deze week is de column van Abdelkader Benali.    (29:55) In 1965 werd de TV serie Thunderbirds, met de bekende uitspraak ‘Thunderbirds are Go!', voor het eerst uitgezonden. Uniek bij deze serie is dat de personages niet door acteurs, maar marionetten werden gespeelt. Egon Adel is te gast. Hij speelt elke zondag de poppenkastvoorstelling op de Dam en kan ons uitleggen wat deze serie zo bijzonder maakt.    (37:50) Deze week krijgen we recensies van Wim Berkelaar. Hij bespreekt twee historische romans en een bibliotheek.  Radicale democratie - Dirk Alkemade  Reinder Zwolsman. Een omstreden fenomeen in het Nederlandse vastgoed  - Dick Brongers  De Librije - St. Walburgiskerk in Zutphen    (51:10) Er was een tijd dat de stad in de vroege ochtendschemering tot leven kwam met dienstmeisjes die druk bezig waren lang voordat de families waarvoor ze werkten wakker werden. Het alledaagse tafereel van de dienstmeid staat symbool voor een bredere geschiedenis. Cultureel-antropoloog Caroline Hanken schreef het boek Vrouw en Meid- De geschiedenis van een leven binnenshuis 1550 – 1950, en is te gast.    (1:03:08) In Moeder-Land staan de brieven centraal tussen ouders in een dorp in de Sovjet-Unie en hun dochter Alexandra die na gedwongen werk in Duitsland een leven in Nederland heeft opgebouwd. Ze worden door de Tweede Wereldoorlog en later door het IJzeren Gordijn van elkaar gescheiden. Alexandra ziet haar ouders nooit meer terug.    Haar dochter Frieda (78) heeft de brieven van haar moeder altijd bewaard, maar kan het russisch niet lezen. Programmamaker Yula Altchouler is van Russische afkomst en vertaalde de honderden verkleurde velletjes die de ouders van Alexandra schreven. In iedere brief vragen ze haar om terug te komen.   

Met een krachtig militair machtsvertoon werd vorige week in Beijing het einde van de Tweede Wereldoorlog herdacht. De boodschap was duidelijk: president Xi bouwt aan een nieuwe wereldorde. Hoe zou die wereldorde eruit kunnen zien? En hoe heeft China zo machtig kunnen worden? Luister naar voormalig China-correspondent Marije Vlaskamp. Onze journalistiek steunen? Dat kan het beste met een (digitaal) abonnement op de Volkskrant, daarvoor ga je naar www.volkskrant.nl/podcastactie Presentatie: Sheila SitalsingRedactie: Corinne van Duin, Lotte Grimbergen, Iris Brans, Julia van Alem en Jasper VeenstraMontage: Rinkie BartelsSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Volgens de Poolse premier Tusk was Polen het dichtst bij een gewapend conflict sinds de Tweede Wereldoorlog, toen Russische drones gisternacht de grens overkwamen. Voor een deel zijn ze door Nederlandse F35's uit de lucht gehaald, onder vlag van de NAVO. Europese leiders zeggen stuk voor stuk dat opzet in het spel is, maar hoe zeker is dat? Defensiespecialist aan het Haags Centrum voor Strategische Studies Peter Wijninga is er niet zeker van. In Podcast De Dag schetst hij wat we nu weten. Het aantal drones dat de grens over kwam kan duiden op opzet, tegelijkertijd is de reactie van de NAVO alles wat Poetin niet wil. Eenheid en escalatie. Dus waarom zou hij? Rusland zou het bondgenootschap kunnen testen met dit soort speldenprikken, die steeds vaker voorkomen. Daarmee moet de NAVO, of het nou opzet is of niet, reageren volgens Wijninga. Want de risico's zijn te groot. Wat zijn de opties om te escaleren? Reageren? Mail dedag@nos.nl (mailto:dedag@nos.nl) Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Judith van de Hulsbeek

Voor het eerst sinds het begin van de oorlog in Oekraïne grijpt de NAVO militair in: Russische drones drongen het Poolse luchtruim binnen en werden door Poolse én Nederlandse straaljagers uit de lucht gehaald. Volgens de Poolse premier Tusk is zijn land het dichtst bij een gewapend conflict sinds de Tweede Wereldoorlog. De grote vraag: wat nu? Israël voerde ook een luchtaanval uit, maar dan op het grondgebied van Qatar - met als doel de Hamas-delegatie die daar in Doha onderhandelde te raken. En bij Dick Schoof viel deze week een brief op de mat, waarin Nederlandse diplomaten en oud-politici pleiten voor een VN-interventiemacht om de humanitaire crisis in Gaza te beëindigen. Dat en meer bespreekt Jos de Groot met generaals buiten dienst Peter van Uhm en Mart de Kruif.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Spraakmaker vandaag is Edwin Winkels. In het Mediaforum zijn Pieter Klok en Roos Schlikker te gast. We beginnen met de stelling bij Stand.nl: 'Racisme in het voetbal moet veel zwaarder worden bestraft.' Verder hebben we het over de wonderlijke wereld van het gamen en over kamp Miranda: een Spaans concentratiekamp in de Tweede Wereldoorlog waar ook Nederlanders zaten.

(01:30) Deze week organiseerde China een spectaculaire militaire parade om het einde van de Tweede Wereldoorlog te herdenken. Beelden van de militaire parade werden massaal gedeeld door de staatsmedia. Hoe zet China dat oorlogsverleden in voor het huidige Chinese zelfbeeld? Daarover te gast is China-kenner Manya Koetse.     (14:50) De shortlist van de Libris Geschiedenis Prijs 2025    (23:11) De column van Sana Valiulina.    (29:43) Princess Mononoke, Spirited Away en The Boy and the Heron, een paar filmtitels uit dezelfde stal: die van Studio Ghibli. Deze beroemde animatiestudio is 40 jaar, en daarom zijn de films in Nederland in de bioscoop te zien. Wat is de betekenis van deze Japanse studio geweest, en hoe past het in de geschiedenis van anime? Japanoloog Otis Eversteijn vertelt.  (38:45) Deze week krijgen we recensies van Sanne Frequin. Zij bespreekt twee historische boeken en een tentoonstelling:  Floris V ontvoerd en vermoord - een bundel ingeleid door Wim van Anrooij  De middeleeuwen - Dan Jones (vert. Roelof Posthuma)  Artus Quellinus - Beeldhouwer van Amsterdam - tentoonstelling in het Paleis op de Dam    (52:53) Het was de droom van Adolf Hitler; het bouwen van een Führermuseum. Hitler die was afgewezen door de kunstacademie was vastbesloten het grootste museum ter wereld te bouwen. De tot nu toe weinig bekende Duits kunsthistoricus Erhard Göpel speelde een sleutelrol bij het wegroven van de kunst uit bezette gebieden. Wie was Göpel? Hoe slaagde hij erin om schilderijen die de nazi's op het oog hadden te ontfutselen?  Cultuurwetenschapper Ruud Breteler is te gast.  (01:05:05) Deze week de OVT-doc: ‘De Vrolijke Vernietiging' is een project van kunstenaar Maurice Hermans waarin is te zien hoe traumatisch het uitvlakken van de mijngeschiedenis was voor Zuid-Limburg. Er is ‘fantoompijn' in Heerlen, omdat vertrouwde ijkpunten zoals de Lange Jan en de Lange Lies – de hoogste schoorstenen – opeens weg waren en daarmee ook de identiteit van de stad. Hoe kun je verder met een geschiedenis zonder tastbaar houvast?   (01:37:05) Aan de hand van de documentaire De Vrolijke Vernietiging gaan we in gesprek met Casper Gelderblom, wethouder van de Gemeente Heerlen. Veel mensen in deze regio hebben moeite met de energierekening betalen, terwijl de mijnen tijdens de hoogtijdagen van de kolenindustrie recordwinsten behaalden. De burgemeesters willen dat de winsten van de mijnen alsnog terugvloeien naar de regio en hebben de investeerders van de particuliere mijnen een brief gestuurd over de zogenaamde 'ereschuld'.  Meer info: https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-7-september-2025   (https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-7-september-2025%20)

De Bright Podcast is weer terug van de vakantie en het is meteen aftellen naar dinsdag 9 september, als Apple zijn “Awe Dropping” event houdt. We kijken in deze aflevering naar alle laatste geruchten over de iPhone, Apple Watch en AirPods. Verder in deze aflevering: KPN en Vodafone verhogen opnieuw hun prijzen, Stellantis stopt met zelfrijdende auto’s, Citroën komt met een van de goedkoopste elektrische auto’s van Nederland, Dolby onthult Dolby Vision 2 en Odido lanceert speciale mobiele abonnementen voor kinderen. Sponsor: Beleg automatisch en zonder transactiekosten met Saxo AutoInvest. Let op: er zijn altijd risico’s als je belegt, je inleg kan ook minder waard worden. Tips uit deze aflevering: Serie: Alien: Earth op Disney+, de eerste tv-serie in de Alien-franchise. Het verhaal speelt zich af twee jaar voor de gebeurtenissen in de eerste film uit 1979. Met een techmiljardair, cyborgs, ’synths’, hybrids en uiteraard xenomorphs. Aflevering 5 wordt al ontvangen als 'de beste Alien-content is sinds de vervolgfilm Aliens uit 1986'. Game: Metal Gear Solid Delta: Snake Eater. De remake van de game uit 2004, chronologisch gezien de eerste game in het Metal Gear-verhaal. Heel getrouw nagemaakt en grafisch schitterend dankzij Unreal Engine 5. Je speelt als Naked Snake, een supersoldaat die in 1964 tijdens de Koud Oorlog in de Russiche jungle wordt gedropt. Je moet sneaken en stiekem soldaten passeren of omleggen, maar je hebt ook met de wildernis te maken. Er zijn bloedzuigers, krokodillen en bovennatuurlijke eindbazen. Hideo Kojima maakte het origineel en je ziet hier al dingen die je later in de Death Stranding games ook weer ziet. Ook hier is allerlei gepiel toegevoegd, zoals de mogelijkheid om steeds handmatig je camouflage te wijzigen. Dat gaat nu soepeler dan in het origineel, ook kun je de game nu met een vrije camera in third person view spelen. Dit is een remaster zoals je hoopt dat ze zijn, van één van de meest iconische games ooit gemaakt. Serie: Band of Brothers is tot 14 september te zien op Netflix. Waarschijnlijk de beste serie over de Tweede Wereldoorlog ooit gemaakt, iedereen moet 'm minstens één keertje gezien hebben. Streamingtips: check onze tips voor streamingtips dit najaar op Netflix, op HBO Max en op Disney+. Meer lijstjes volgen deze week.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Amerikaanse Ministerie van Justitie was er vorig jaar nog zó blij mee. Rechter Amit Mehta bestempelde Google tot monopolie. Maar alle maatregelen die het Ministerie voorstelde om daar wat aan te doen, kunnen weer de prullenbak in. Dat zegt dezelfde rechter Mehta. Het dochterbedrijf van Alphabet mag webbrowser Chrome houden en het mag Apple blijven betalen om zijn zoekmachine voorrang te geven in je iPhone. Toch komt Google niet helemaal met de schrik vrij. Het moet verplicht data over de zoekmachine delen met concurrenten, waaronder OpenAI, het bedrijf dat dit jaar al marktaandeel weg zat te snoepen van de monopolist op de markt. We bespreken of de rechter zo toch het monopolie geweld aan weet te doen. Verder praten we over iets onbegrijpelijks waar we het in beursprogramma's maar zelden over hebben: de obligatiemarkten. Beleggers dumpten wereldwijd staatsobligaties omdat ze er niet langer op vertrouwen dat de overheden van Japan, het VK, Duitsland, Frankrijk én de VS het huishoudboekje op orde hebben. En dan mogen we het cliché van stal halen, want gedumpte obligaties betekenen lagere obligatieprijzen en dus hogere effectieve rentes. Waarna overheden meer betalen om te lenen. Je hoort wat dat betekent voor beurzen wereldwijd. Het gaat over Aegon, dat steeds Amerikaanser wordt. De financiële reus en verzekeraar kreeg aandelen van ASR in ruil voor het verkopen van zijn Nederlandse activiteiten, maar doet nu ook die aandelen van ASR van de hand. ASR staat op zijn beurt klaar om die weer in te kopen. En we vertellen je over een volgend bedrijf dat in Amsterdam naar de beurs wil. Een kleine déjà vu van twee weken geleden, want het gaat alweer om een Bitcoin Treasury. Dat wil met geld van aandeelhouders Bitcoin kopen. Deze keer is het wel een wat grotere partij, met steun van een nogal bekende tweeling in de financiële wereld. Laten we zeggen dat ze allebei geen Facebook-profiel hebben...See omnystudio.com/listener for privacy information.

In zijn boek Vier namen vertelt schrijver en oud commissaris van politie Kees Sietsma over zijn drie broers en oom die in de Tweede Wereldoorlog deelnamen aan het verzet. Zelf werd hij geboren tegen het einde van de oorlog en werd hij naar de vier vernoemd. Van zijn oom Kees was toen al bekend dat hij was omgekomen in een concentratiekamp, het lot van zijn inmiddels opgepakte broers was toen nog niet bekend. Kees Sietsma was commissaris van politie en speelde een belangrijke rol in ontvoeringszaken in het verleden. Eerder verscheen het boek Kees Sietsma Uit de schaduw over zijn leven als politieman. Presentatie: Frénk van der Linden

Transcriptie: https://www.eenbeetjenederlands.nl/podcast/soldaat-van-oranjeSteun de podcast! https://petjeaf.com/eenbeetjenederlandsAflevering 78: Soldaat van OranjeDe Soldaat van Oranje: iemand met deze naam moet wel iets heel bijzonders hebben gedaan. Deze titel hoort bij verzetsheld Erik Hazelhoff Roelfzema. In de Tweede Wereldoorlog heeft hij heldhaftig verzetswerk gedaan, waarmee hij na de oorlog bekend is geworden. Over het leven van de Soldaat van Oranje zijn boeken, films en musicals gemaakt. Vandaag kijken we naar het leven van deze echte avonturier. Is het eigenlijk terecht dat we hem zien als de held van het Nederlandse verzet in de Tweede Wereldoorlog?Een Beetje NederlandsDe podcast voor iedereen die beter Nederlands wil leren luisteren! Voor mensen op niveau B1/B2. Afleveringen over allerlei onderwerpen in duidelijk en helder gesproken Nederlands. Iedere aflevering heeft een transcriptie om mee te lezen. Leer met deze podcast Een Beetje Nederlands!Learn Dutch with this podcast for intermediate learners (level B1/B2). This podcast lets you listen to a range of different subjects in clear and slowly spoken Dutch. Every episode comes with a free transcript on the website. Learn a little Dutch with Een Beetje Nederlands!

Dit weekend organiseert de Camp Columbia Heritage Association een internationaal symposium in Brisbane. Het evenement staat in het teken van de ballingschap van de Nederlandse regering en militairen in Australië tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ook is er een tentoonstelling waar voor het eerst een uniek 19e-eeuws zwaard te bewonderen is dat werd gevonden op de plek waar ooit Camp Colombia stond. Paul Budde van de vereniging vertelt.

Acteur en zanger Freek Bartels is deze zomer te zien in ‘Willem & Frieda: Roze Verzet', een voorstelling over twee moedige queer verzetshelden die tijdens de Tweede Wereldoorlog betrokken waren bij de beroemde aanslag op het Amsterdamse bevolkingsregister. Eerder was Bartels te zien in musicals als ‘Les Misérables', ‘Sister Act' en ‘Ja, ik wil'. In 2021 vertolkte hij de hoofdrol van Jezus in ‘The Passion'. Presentatie: Sacha Bronwasser

Met vandaag: de strategie van de Oekraïense geheime dienst op sociale media | Eenvoudige burgers die het opnemen tegen de overheid en grote bedrijven in 'Goliath' | Bondscoach Andries Jonker over het verloren EK en zijn afscheid van Oranje | Hoe is PSV de Tweede Wereldoorlog doorgekomen? | Presentatie: Mieke van der Weij.

Martin Michael Driessen is opera- en toneelregisseur, vertaler en schrijver. Hij debuteerde in 1999 met zijn roman ‘Gars', over de avonturen van de ridder Gars de Gars, waarmee hij voor de AKO-Literatuurprijs werd genomineerd. In 2016 won hij de ECI-Literatuurprijs en ECI-Lezersprijs voor zijn novellenbundel ‘Rivieren'. Hierna volgden titels als ‘De pelikaan', ‘Mijn eerste moord' en ‘Het licht aan het einde van de loop'. Zijn werk werd vertaald in het Italiaans, Duits en Hongaars.  In zijn nieuwe roman ‘Liefde in het Derde Rijk' vertelt Driessen de verhalen van Georg, Lore en Klara. Klara speelt een belangrijke rol in de Lebensbornorganisatie, die zich inzet voor het ‘arisch' ras. Lore is haar chauffeuse en Georg is een gewoon soldaat. Met en door hen beschrijft Driessen de passie van de eerste liefde, overlevingsdrang, verraad, en trouw, in de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog. Femke van der Laan gaat met Martin Michael Driessen in gesprek.