Podcasts about ngaeltacht

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an t-aonú lá déag de mhí Iúil. Is mise Siubhán Nic Amhlaoibh.Labhair Colm Mac Eachmharcaigh, Comhordaitheoir Tithe Folmha sa Ghaeltacht ar an chlár Adhmhaidin ar RTÉ Raidió na Gaeltachta an tseachtain seo faoin difear a dhéanfadh sé dá gcuirfí 10% de thithe folmha ar fáil do chainteoirí dúchais Gaeilge na nDéise. Agus é ag labhairt ar na deacrachtaí atá aitheanta sna ceantair Ghaeltachta maidir le tithíocht do dhaoine le Gaeilge, dúirt Mac Eachmharcaigh go bhfuil na ceantair Ghaeltachta iontach gar do bhailte móra, agus go bhfuil an-éileamh ar thithíocht iontu ó dhaoine a bhfuil Gaeilge acu agus ó dhaoine nach bhfuil Gaeilge acu. Dar leis an daonáireamh deireanach, tá 172 teach folamh i nGaeltacht na nDéise, líon réasúnta ard nach bhfuil chomh hard céanna le ceantair Ghaeltachta eile timpeall na tíre. Dúirt Mac Eachmharcaigh fosta go bhfuiltear ag iarraidh ar dhaoine atá ag díol tithe faoi láthair an Ghaeilge a thabhairt san áireamh agus iad ag smaoineamh ar cé leo a ndíolfaidh siad a dteach. Dá n-éireodh leis an fheachtas seo tá Mac Eachmharcaigh den tuairim go gcuirfeadh sé go mór le spiorad pobail. Dúirt sé go bhfuil cumhacht ag úinéirí tí pobal na Gaeilge a neartú, dá mba mhian leo.Tá fear 26 bliain d'aois gafa ag póilíní sa Ríocht Aontaithe ar amhras gur dhúnmharaigh sé an t-iar-pholaiteoir Ann Widdecombe. Dúirt Póilíní Devon agus Cornwall gur glaodh ar oifigigh chuig seoladh in Haytor ag 11.40am inné agus fuarthas Ms Widdecombe marbh, i ndiaidh di gortuithe tromchúiseacha a fháil. Dúirt na póilíní gur ghabh siad fear geal Briotanach. Dúirt Leas-Phríomhchonstábla Póilíní Devon agus Cornwall, Matt Longman ag preasagallamh nach raibh bás Ms Widdecombe á chóireáil mar eachtra sceimhlitheoireachta agus nach raibh aon chúis ag na póilíní a chreidiúint go raibh sé spreagtha go polaitiúil. "Tá bleachtairí ó fhoireann imscrúdaithe coireachta móra an fhórsa tar éis imscrúdú dúnmharaithe a sheoladh, agus tá siad ag déanamh fiosrúchán fairsing ar bhás Ms Widdecombe," a dúirt sé. Cuireadh macasamhail moisc trí thine ar thine chnámh i gContae Thír Eoghain, díreach seachtainí i ndiaidh do dhaoine sna 6 chontae teitheadh óna dtithe le linn círéibeacha ciníocha, an tseachtain seo. Cuireadh an tsamhail ar bharr na tine chnámh i Maigh gCaisil Dé Céadaoin agus lasadh í tráthnóna Déardaoin. Tá úinéirí gnó, eagraíochtaí pobail agus reiligiúnacha chomh maith le roinnt daoine a bhfuil cónaí orthu i dTuaisceart Éireann ag roinnt a n-imní. Tá eagla ann, ag leanúint ó thrí shamhradh círéibeacha, go bhfuil an Ioslamafóibe i dTuaisceart Éireann ag dul in olcas. Dúirt cathaoirleach Chomhairle Síochána agus Lánpháirtíochta Moslamach na hÉireann: "Ní ráiteas polaitiúil é seo dúinne, is teachtaireacht eisiaimh agus imeaglaithe é dúinne, nár chóir do dhaoine bheith ar a suaimhneas anseo." "Tá an ceart ag daoine a gcuid traidisiún a cheiliúradh agus a gcuid tinte cnámh a bheith acu, ach sílim nuair a chuireann tú bratacha, nuair a chuireann tú pictiúir de cheannaire polaitiúil, nuair a chuireann tú moscanna ar bharr na dtinte cnámh seo, nach traidisiún é a thuilleadh, is fuath é go bunúsach, is imeaglú é. Ní cultúr é seo a thuilleadh." Dúirt sé fosta go mbraitheann sé go bhfuil tacaíocht ó na póilíní agus ó cheannairí eaglaise eile. "Mar phobal Moslamach, tá a fhios againn go bhfuil formhór na ndaoine i dTuaisceart Éireann an-fháilteach agus an-chineálta," a dúirt sé, ach chuir sé leis go bhfuil na cineálacha eachtraí seo ag méadú.gortuithe tromchúiseacha - serious injuriesfiosrúchán - investigation

Tá sí ag obair mar léiritheoir ar ghearrscannán dar teideal ‘Rith Maith', agus tá an scanánnaíocht ar siúl i nGaeltacht na nDéise fé láthair.

Dréacht Threoirlínte Pleanála nua don nGaeltacht agus do cheantair tuaithe foilsithe inné. Cén léamh atá ag Cárthach orthu agus an bhféádfadh tionchar a bheith acu air dá dteastódh uaidh filleadh abhaile agus tigh a thógaint i nGaeltacht na nDéise?

Róisín Ní Chasaide ag labhairt le cuid den dream a bhí ag obair ar an togra Aniar Aneas Aniar Aduaidh. Chuir ceolóirí óga as an nGaeltacht ceolchoirm ar stáitse in Ollscoil na Gaillimhe an tseachtain seo caite mar chuid den togra Aniar Aneas Aniar Aduaidh.

Níl aon taifead ann de Ghaeilge Loch Garman. Mar sin de, an bhfuil sí caillte ar fad nó an bhfuil fianaise ar bith ann faoin chineál Gaeilge a bhíodh ann? Agus cad iad na teangacha eile a bhí á labhairt sa chontae in éineacht leis an nGaeilge? Labhair Ciarán Dunbar leis an Dr Conchubhar Ó Crualaoich, Príomhoifigeach Logainmneacha leis an mBrainse Logainmneacha, comh-údar Gaelic Wexford: 1400 – 1660, agus thar rud ar bith eile, fear de bhunadh Bhaile Loch Garman. Is ball den trust project é Seachtain agus ba mhian linn go mbeidh muinín agaibhse ionainn. Is féidir ár mbeartas eitice a léamh ag independent.ie/ourjournalism See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dhá thragóid tarlaithe i bPort Láirge an tseachtain seo. Cailleadh an rothaí óg Shane O' Brien Dé Máirt, agus dúnmharóidh Noreen Daly Dé Luain, agus ana aithne uirthi i nGaeltacht na nDéise

Colm Mac Eachmharcaigh, Comhordaitheoir na dTithe Folmha sna nGaeltacht. Oíche eolais faoi thithe folmha i gComhar Chuigéil

Seolfaidh sí plean chúig phointe le dul i ngleic leis an easpa tithíochta sa nGaeltacht ag ócáid a bheas sa Spidéal inniu.

Cás tacaíochtaí breosla do na hoileáin - lóistín ar cíos go gearrthréimhseach sa nGaeltacht.

Cás tacaíochtaí breosla do na hoileáin - lóistín ar cíos go gearrthréimhseach sa nGaeltacht.

Cur síos acu ar cheiliúradh 20 bliain den Ard-Dioplóma i Léiriú Teilifíse agus na Meán ag Nemeton i nGaeltacht na nDéise.

Staidéar ar an Daonáireamh 1926 i nGaeltacht na nDéise.

This podcast contains a paid promotion with Three Ireland. Eip speisialta an tseachtain seo a chairde... Le cuidiú Three Ireland, táimid ag teacht chugaibh from a listener's house! Míle MÍLE buíochas le Kevin & his housemates for having us (and God help the neighbours). Níl Doireann linn an tseachtain seo ach tháinig super sub isteach ón mbinse le tacú le Louise - tá Síomha ar ais linn don eip seo! And no better woman mar táimid ag caint faoi bheith i do Ghaeilgeoir i mBaile Átha Cliath. Kerryman Kevin joins us for a chat faoina thaithí féin ag bogadh ón nGaeltacht go BÁC, Síomha spits some bars, agus buaileann Ispíní na hÉireann isteach le seinm dúinn. A bit of everything, truly. HOW TO GAEL: LE GEALAÍ Baile Átha Cliath: ⁠⁠https://www.ticketmaster.ie/how-to-gael-dublin-05-04-2026/event/1800638AD058E413⁠⁠ Bí i dteagmháil linn! Ríomhphost: ⁠⁠howtogael@gmail.com⁠⁠ Suíomh: ⁠⁠https://www.howtogael.com/⁠⁠ Instagram: ⁠⁠https://www.instagram.com/howtogael/⁠⁠ TikTok: ⁠⁠https://www.tiktok.com/@howtogael Learn more about your ad choices. Visit podcastchoices.com/adchoices

Tá Colm ceaptha mar Chomhordaitheoir na dTithe Folmha sa nGaeltacht le Comhairle Contae Mhaigh Eo agus maoiniú á chur ar fáil ag Údarás na Gaeltachta don post nua seo.

Is iarr Thánaiste do Ghaeltacht an Oileáin Úir é Diarmaid Ó Maolagáin - Diarmaid Ó Maolagáin was the Vice-President of the "New Island" Gaeltacht in Tamworth, Ontario.“A small community is drawn here, to a small patch of land in a tiny Ontario town where Gaelic acts as a lifeline to their history, their culture and to the Emerald Isle itself. This is the Canadian Gaeltacht.”— Susan Krashinsky, Canadian Broadcasting Corporationwww.gaeilge.caD'fhoghlaim sé a chuid Ghaelainne i gCeanada chun ceangal a dhéanamh len' dhúchais - He learned his Irish in Canada to make a link with his heritage. Fuair sé pobal láidir Gaelach agus d'fhoghlaim sé as bheith páirteach le himeachtaí tumoideachas agus sa tighe tabharnaí ag labhairt le cainteoirí líofa - He found a strong Irish community and he learned being part of immersive activities and in the pub speaking with fluent speakers.  Nuair a ghlac sé ról an Tánaiste bhí sé mar chuspóir aige an Ghaelainn a spreagadh - When he took up the role of Vice-President it was a goal of his to spread the language, agus mar sin thar aon rud éile bhí fonn múinteoireachta air - and therefore above all the desire to teach was on him. Thosnaigh sé ag múineadh tríd an Ghaeltacht agus théis tamaill thosnaigh sé ag múineadh ar a shon fhéin - He started to teach through the Gaeltacht agus after a while, for himself.  Anois tá sé ag múineadh agus ag freastal ar scoil chun céim a fháil sa Cheol Ceilteach - Now he is teaching and attending school to get a degree in Celtic Music. Oibríonn sé fós leis an nGaeltacht chun imeachtaí a eagrú - He still works with the Gaeltacht to organise events. Cuireann sé gliondar ina chroí go bhfuil sé in ann tacaíocht a thabhairt do fhoghlaimeoirí agus gur féidir leis cairdeas a dhéanamh tríd an teanga - It puts delight on his heart to be able to give support to learners and make friends through the language, agus tá sé ag tnúth le coinneáil ar aghaidh ag foghlaim agus ag labhairt na Gaelainne - and he is looking forward to carrying on learning and speaking Irish!Connect with Diarmaid here :) @gael_ceanadachGo raibh míle maith agat, a chara! Thanks a million, friend. Thaitin ár gcomhrá go mór liom - I really enjoyed our conversation!

Agallamh le hÁedán Dáire Ó Donghaile de chuid an ghrúpa Gaeil ar son Gaza - grúpa feachtasaíochta i nGaeltacht na nDéise, faoin Stailc Ocrais príosúnaithe bainte leis an ghrúpa Palestine Action sa Ríocht Aontaithe. Taifeadta: 14.01.25

Cúrsaí tithíochta san nGaeltacht agus Comhairle Contae na Gaillimhe

Beidh comhairliúchán poiblí ar siúl tráthnóna inniu agus deis ag an bpobal an dréachtphlean a fheiceáil don Lárionad Fiontraíochta Pobail, Cultúir agus Turasóireachta i mBaile na nGall Beag, i nGaeltacht na nDéise.

Tuairisc Tuismitheoirí na Gaeltachta faoi theaghlaigh ag tógáil a gclann le Gaeilge sa nGaeltacht.

Pleanáil san nGaeltacht - a ndearcadh ar an méid a bhí le rá ag an Aire Gaeltachta.

Craobh Caide Chiarraí Thiar buaite ag an nGaeltacht don gcéad uair ó 2017 - imreoir agus ball den lucht bainistíochta ag caint faoi.

Cursaí tithíochta san nGaeltacht agus ról Údarás na Gaeltachta anois.

Beidh foilsiú an phlean tithíochta a cuireadh faoi bhráid an rialtais ar maidin – de réir na dtuairiscí, beidh tagairt sa bplean seo ar chúrsaí pleanála sa nGaeltacht.

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an t-aonú lá déag de mhí Dheireadh Fómhair. Is mise Gwyneth Nic Aidicín-Ní Loingsigh.Tá dóchas ann go mbeidh sos cogaidh buan in Gaza, tar éis vótáil ag an rialtas Iosraelach Dé hAoine chun beart sos cogaidh le Hamas a dhaingniú. Léiríonn an comhaontú céim a haon as plean fiche céim ó rialtas Stáit Aontaithe Mheiriceá chun deireadh a chur le cogadh Iosrael ar Gaza, a mharaigh breis is 67,000 Palaistíneach go dtí an pointe seo. Tá sonraí an bhirt iomláin fós doiléir agus deirtear go bhfuil easaontú mór idir Iosrael agus Hamas maidir leis an bplean tar éis dheireadh an chogaidh. Is iad eochairphointí céadchéim an bhirt ná tarraingt siar feadhna Iosrael go “pointe aontaithe”, cead isteach do 600 trucail cúnaimh gach lá, agus saoradh na ngiall agus na bpriosúnach ón dá thaobh. Thosaigh feadhna Iosrael ag tarraingt siar maidin Dé hAoine ach lean ionsaithe ar shibhialtaigh i rith na maidine, rud a chruthaigh éiginnteacht faoin mbeart.Tharraing Jim Gavin amach as an bhfeachtas uachtaránachta an deireadh seachtaine seo caite, toradh náireach d'Fhianna Fáil, agus anois tá coimhlint laistigh den pháirtí. Fógraíodh an nuacht tar éis conspóid a tháinig chun cinn sna laethanta roimhe, maidir le iarthionónta Gavin. D'íoc an tionónta €3,300 sa bhreis chuige, mar thoradh ar thimpiste bainc, 16 bliain ó shin, agus níor thug Gavin aisíocaíocht dó. Tar éis díospóireacht uachtaránachta inar ceistíodh Gavin faoin gconspóid, b'é tuairim sciar mór den phobal nach raibh sé ullamh don díospóireacht ná do ról an Uachtaráin fiú. Anois, agus beirt fágtha sa rás, tá an teannas ag ardú. Léiríonn torthaí na bpobalbhreitheanna is déanaí gurb í Catherine Connolly rogha na coitiantachta agus bearna mhór idir í agus Heather Humphreys, ach níl figiúirí cruinne ar fáil ó d'éirigh Jim Gavin as. Tarlóidh an toghchán ar an 24 de mhí Dheireadh Fómhair.In Éirinn, foilsíodh Búiséad 2026 le linn na seachtaine. Tá an Rialtas ag rá go bhfuil an plean nua ar son fheabhsú an gheilleagair ach tá cáineadh ón bhfreasúra, agus ó chuid mhór den phobal, a deir nach dtuigeann an rialtas cad atá ar siúl sa tír, gan aon chabhair don ghnáthdhuine sa phlean. Tá an laghdú cánach is mó ar fáil le haghaidh forbróirí, gan athrú ar bith ar an gcáin ioncaim. Gearradh an CBL don earnáil fáilteachais ó 13.5% go dtí 9%. Is bua é seo le haghaidh roinnt tithe tabhairne agus bialanna neamhspleácha. ach deirtear gurb iad na comhlachtaí móra na fíorbhuaiteoirí. Tá árdú 65c le teacht ar an íosphá, roinnt ardaithe ar íocaíochtaí leasa sóisialta, agus leanfaidh an creidmheas cánach cíosa, ach ní go leor le dul i ngleic leis an gcostas maireachtála. Tá an Bunioncam do na hEalaíona le bheith buan, tar éis triail ráthúil. Deir an Rialtas go bhfuil €36 milliún sa bhreis ag dul chuig an nGaeltacht agus chuig an nGaeilge ach deir an freasúra go bhfuil bréag i gceist, agus go bhfuil siad ag athfhógairt airgead a bhí leithdháilte cheana féin.*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAISsos cogaidh buan - permanent ceasefireconspóid - controversyrogha na coitiantachta - the favourite (to win)CBL don earnáil fáilteachais - VAT for the hospitality sectorcostas maireachtála - cost of livingíosphá - minimim wage

Don chead uair riamh tá an Coimisiún Pleanála i ndiaidh an caighdeán Gaeilge a bheas de dhíth ar dhaoine a bheas ag cuir fúthu I bhforbairtí a bhfuil coinneal teanga orthu san nGaeltacht a leagann amach.

Tá luach €7m d'obair athchóirithe dá déanamh an samhraidh seo ar Choláiste Pobail Ráth Chairn i nGaeltacht na Mí.

Cúrsaí tithíochta agus pleanáil sa nGaeltacht - an bhfuil suim aige san uachtaránacht?

Cúrsaí tithíochta agus Mná tí san nGaeltacht.

Pléadh cúrsaí tithíochta sa nGaeltacht ag an gcruinniú a bhí ag Bord Údarás na Gaeltachta i Ráth Chairn.

Scéala nua faoi na suíomhanna a bhí molta ag Údarás na Gaeltachta le cúrsaí títhíochta i nGaeltacht na Gaillimhe.

Ealaíontóir tabhairt faoi tréimhse taighde i nGaeltacht na Rinne agus an tSean Phobail.

Peileadóir óg ón nGaeltacht a bhí ag imirt sacair le déanaí sa Barcelona Cup ar fhoireann na Ríochta.

Tá siad mí-shásta leis an nAire, Dara Calleary, mar nach bhfuil cruinniú socraithe fós le ceist na títhiochta sa nGaeltacht a phlé leis.

Ball de Gaeil ar Son Gaza ag caint faoi fheachtas athnuaite an ghrúpa atá lonnaithe i nGaeltacht na nDeise agus bualadh UN Special Rapporteur Francesca Albanese.

Deir an eagraíocht Bánú go bhfuil iontas orthu nach raibh aon chruinniú fós ag Údarás na Gaeltachta le Comhairle Condae na Gaillimhe le tithe inachmhainne agus sóisialta a chur ar fáil sa nGaeltacht.

An grúpa stocaireachta ag impí ar an rialtas nua aird a thabhairt ar cheist na tithíochta san nGaeltacht agus é a bheith i gclár oibre acu.

Tá an grúpa tinteán le cruinniú a bheith acu san Eoraip inniu le ceist na tithíochta san nGaeltacht a phlé leis na Feisirí.

Tá litir curtha ag an mbrúghrúpa BÁNÚ chuig Teachtaí Dála atá nuathofa i nGaillimh Thiar ag iarraidh orthu a dtionchar a úsáid ‘chomh fada agus is féidir' sna cainteanna ar chlár rialtais nua go dtabharfar aird ar an ngéarchéim tithíochta sa nGaeltacht.

Seoladh feachtas nua Údarás na Gaeltachta le deireanas ar a dtugtar “An Chéad Chéim Eile” le léargas a thabhairt ar ré nua i gcúrsaí tionscail sa nGaeltacht.

Maraiodh Seán Scanlon, ó Chlochán na nUagha, Baile an Sceilig i dtimpist bhóthair istoiche de Sathairn. Tá pobal na dúichí sin fé scamal bhróin ó shoin,agus aithne agus cion ar féin is a mhuintir sa cheantar,

Fógrá a dhéanamh ag Údarás na Gaeltachta ó thaobh cúrsaí tithíochta san nGaeltacht.

Cuid den dream a bhí ag cruinniú faoi chúrsaí tithíochta i Rosmuc aréir ag tabhairt a dtuairimí faoin gcruinniú agus faoi chúrsaí pleanála sa nGaeltacht.

Tá Údarás na Gaeltachta ag cur straitéis le chéile faoi láthair le moltaí agus treoir a thabhairt faoin mbealach is fearr leis na G teiceanna atá sa nGaeltacht a úsáid.

Tá Claire Hanna bean a rugadh l nGaeltacht na Gaillimhe, ceaptha anois ina Ceannaire ar Pháirtí an SDLP ó thuaidh.

Pléadh cúrsaí fiontraíochta sa nGaeltacht ag Scoil an Phiarsaigh a bhí in Ionad Cultúrtha an Phiarsaigh i Ros Muc Dé hAoine.

Léiríodh imní ag cruinniú cinn bhliana Coláiste na Rinne i nGaeltacht na nDéise le déanaí, faoi líon na ndaltaí atá ag freastal i mbliana ar Scoil na Leanaí, an bhunscoil chónaithe atá mar chuid den choláiste.

Ag caint ar an nGaeltacht mar ionsparáid dá cuid oibre féin ag Comhdháil an Oirdheiscirt amáireach agus dán dá cuid ‘An Sméar Mhullaigh' á dh'aithris aici.

Tá an tríú cosc , in imeacht bliain go leith , buailte ag an gcóras pleanála ar fhorbairtí a thabharfadh deiseanna forbartha agus fostaíochta in Iorras Aithneach , atá ar cheann do na ceantracha is mó atá faoi mhíbhunáiste sa nGaeltacht.

Tá deis ag scoláire éigin PHD lán mhaoinithe dhéanamh in Ollscoil Teicniúil an Oir Dheiscirt ar an bpleanál theanga i nGaeltacht na nDéise.

Plé ar chúrsaí pleanala san nGaeltacht.