Podcasts about ghaeltacht

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an t-ochtú lá is fiche de mhí Feabhra. Is mise Eoin Ó Seachnasaigh.Tá sé mar aidhm anois ag Conradh na Gaeilge “gníomhú i dtreo Éire Aontaithe ar leas na Gaeilge agus na Gaeltachta” tar éis don Ard-Fheis vótáil ar son athraithe ar bhunreacht na heagraíochta. Bhí an ócáid bhliantúil ar siúl san Óstán Europa i mBéal Feirste an deireadh seachtaine seo caite, an chéad uair a reachtáladh é sa chathair le tríocha bliain. Lá suntasach a bhí ann don eagraíocht nuair a ghlac mórchuid de na baill gur chóir go mbeadh an Conradh i lár an aonaigh maidir le deireadh a chur le críochdheighilt na hÉireann. Tagann an fógra seo ag am cinniúnach don teanga, dar leis an taighdeoir Róisín Nic Liam, a thug rabhadh go mbeidh an Gaeilge i mbaol mura n-athraíonn meon an phobail agus muid ag druidim le comhaontú na tíre. I measc na n-abhár eile a pléadh, glacadh freisin le rún a éilíonn gníomh ó Stát na hÉireann chun dul i ngleic leis an ngéarchéim tithíochta sa Ghaeltacht agus moltaí ón gConradh agus ó eagraíochtaí ar nós Bánú a chur i bhfeidhm. Bronnadh Gradam an Uachtaráin ar an ngníomhaí cearta Fergus Ó hÍr as a chuid éachtaí thar na blianta, lena n-áirítear a sheasamh in aghaidh na mBlocanna H agus a cheannaireacht ar Raidió Fáilte.Níl an dara rogha ag foireann sacair na hÉireann ach a gcluichí i Sraith na Náisiún in aghaidh Iosrael a chomhlíonadh. Sin de réir Phríomhfheidhmeannach Cumann Sacair na hÉireann (an FAI) David Courell, i ndiaidh an fhógra go n-imreofaí cluiche baile i mBaile Átha Cliath ar an gceathrú lá de mhí Dheireadh Fómhair. Tuigeann an FAI go mbeidh an cinneadh seo deacair ar go leor den lucht tacaíochta, a deir a ráiteas, ach caithfidh siad cloí le rialacha UEFA nó glacadh leis an mbaol dícháilithe. Thacaigh gnáthbhaill FAI roimhe seo le rún ag iarraidh go gcuirfí Iosrael ar fionraí ó chomórtais UEFA mar gheall ar an gcinedhíothú sa Phalaistín. Bhí ráflaí ann go n-imreofaí an cluiche thar lear, ag cur san áireamh an teannas idir an dá thír agus an imní faoi chúrsaí slándála. Tuigtear, áfach, go bhfuil na Gardaí sásta nach mbeidh aon fhadhb ann. Níl a fhios fós cad a dhéanfaidh daoine mar fhreagra, ach is féidir a bheith ag súil le baghcat nó le hagóid ag an Staid Aviva ar an oíche.Tá Seachtain na Gaeilge 2026 beagnach buailte linn, agus chun an ócáid ​​a cheiliúradh, beidh dhá scannán as Gaeilge le feiceáil i bpictiúrlanna ar fud na hÉireann. Beidh lucht féachana Cúla4 ar bís faoi fhilleadh carachtair bhuí áirithe ar an scáileán mór sa scannán beochana SpongeBob: Cá Bhfuil SquarePants? San eachtra nua seo, caithfidh SpongeBob a chrógacht a chruthú dá leathbhádóir, an tUasal Krabs, agus an bheirt acu sa tóir ar thaibhse fíochmhar. Más rud é go bhfuil tú ag lorg rud eicínt níos dorcha, áfach, is féidir leat dul chuig Báite, scéal noir atá suite sna seachtóidí, ina dtagann rúin ghránna chun solais tar éis corp a fháil i loch. Ba é Ruán Magan, deartháir Manchán, a stiúir an scannán, bunaithe ar an úrscéal The Lake, le script ón údar céanna, Sheena Lambert. Tá ardmholadh faighte ag Báite on eagarthóir coimisiúnaithe TG4, Máire Ní Chonláin, a deir go bhfuil sé “fréamhaithe go domhain in áit agus i gcarachtair”, le béim láidir ar shaibhreas scéalaíochta na Gaeilge.*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAIScríochdheighilt - partitionrún - resolutionbaol dícháilithe - risk of disqualificationar fionraí - suspendedleathbhádóir - partnereagarthóir coimisiúnaithe - commissioning editor

Tá comhpháirtíocht ar bun idir Údarás na Gaeltachta agus Comhairle Contae Mhaigh Eo dírithe ar thithe folmha sa Ghaeltacht, agus chur Colm agus Marion síos dúinn ar an chomhpháirtíocht agus an obair a bheas a dhéanamh acu.

Ag plé cúrsaí tithíochta anseo sa Ghaeltacht. Fógraíodh le cúpla lá anuas go bhfuil cead pleanála a lorg le tuilleadh tithe a thógail i Loch an Iúir agus an agóid a bhí ar siúl ag Aerfort Dhún na nGall Dé Sathairn.

Inniu ar Chartlann na Céadaoine tá an Dr Seán Ó hEochaidh agus é ag déanamh cur síos ar an tseanchas a bhain le Naomh Bríd anseo sa Ghaeltacht. Seo mar a labhair sé faoin ábhar ar an aonú lá déag de Shamhain 1991.

Faoin socrú a rinneadh inné ceardlann a eagrú go luath le soiléiriú a fháil ar an dóigh a gcuirfidh an Chomhairle Contae coinníoll teanga i bhfeidhm do thithíocht shóisialta sa Ghaeltacht agus plé ar úsáid an ardán X sa Chomhairle Contae.

Dara leath do sheoladh Teampaill Geal na nDéise - Ceol agus Amhránaíocht ó Ghaeltacht na nDéise.

An bhfuil éigeandáil teanga sa Ghaeltacht? De réir tuarascáil nua-eisithe - tá. Deirtear go neamhbhalbh sa tuairisc seo go gcaithfear “idirghabháil phráinneach chuimsitheach” a dhéanamh sula sleamhnaíonn an Ghaeilge níos faide siar mar theanga sa Ghaeltacht. Mar sin, an bhfuil an Ghaeilge ag fáil bháis mar theanga sna ceantair? Láithreoir: Tessa Fleming, Aoi: John Prendergast See omnystudio.com/listener for privacy information.

Is iarr Thánaiste do Ghaeltacht an Oileáin Úir é Diarmaid Ó Maolagáin - Diarmaid Ó Maolagáin was the Vice-President of the "New Island" Gaeltacht in Tamworth, Ontario.“A small community is drawn here, to a small patch of land in a tiny Ontario town where Gaelic acts as a lifeline to their history, their culture and to the Emerald Isle itself. This is the Canadian Gaeltacht.”— Susan Krashinsky, Canadian Broadcasting Corporationwww.gaeilge.caD'fhoghlaim sé a chuid Ghaelainne i gCeanada chun ceangal a dhéanamh len' dhúchais - He learned his Irish in Canada to make a link with his heritage. Fuair sé pobal láidir Gaelach agus d'fhoghlaim sé as bheith páirteach le himeachtaí tumoideachas agus sa tighe tabharnaí ag labhairt le cainteoirí líofa - He found a strong Irish community and he learned being part of immersive activities and in the pub speaking with fluent speakers.  Nuair a ghlac sé ról an Tánaiste bhí sé mar chuspóir aige an Ghaelainn a spreagadh - When he took up the role of Vice-President it was a goal of his to spread the language, agus mar sin thar aon rud éile bhí fonn múinteoireachta air - and therefore above all the desire to teach was on him. Thosnaigh sé ag múineadh tríd an Ghaeltacht agus théis tamaill thosnaigh sé ag múineadh ar a shon fhéin - He started to teach through the Gaeltacht agus after a while, for himself.  Anois tá sé ag múineadh agus ag freastal ar scoil chun céim a fháil sa Cheol Ceilteach - Now he is teaching and attending school to get a degree in Celtic Music. Oibríonn sé fós leis an nGaeltacht chun imeachtaí a eagrú - He still works with the Gaeltacht to organise events. Cuireann sé gliondar ina chroí go bhfuil sé in ann tacaíocht a thabhairt do fhoghlaimeoirí agus gur féidir leis cairdeas a dhéanamh tríd an teanga - It puts delight on his heart to be able to give support to learners and make friends through the language, agus tá sé ag tnúth le coinneáil ar aghaidh ag foghlaim agus ag labhairt na Gaelainne - and he is looking forward to carrying on learning and speaking Irish!Connect with Diarmaid here :) @gael_ceanadachGo raibh míle maith agat, a chara! Thanks a million, friend. Thaitin ár gcomhrá go mór liom - I really enjoyed our conversation!

Foilsíodh an t-athbhreithniú ar na gcéad deich bplean teanga a cuireadh i bhfeidhm faoin bpróiseas pleanála teanga sa Ghaeltacht inné. Ach tráthnóna aréir d'eisigh an Roinn ceartúchán mar gheall ar bhotúin riarachán sa téacs do fhreagraí na Roinne.

Tá sé fógartha ag an Aire Gaeltachta Dara Calleary go bhfuil an t-athbhreithniú ar na céad bplean teanga faoin bpróiseas pleanála teanga sa Ghaeltacht foilsithe inniu.

Tá soiléireacht agus trédhearcacht ag teastáil nuair atá polasaí teanga tithíochta a leagan síos sa Ghaeltacht, dar leis.

Former Kerry Football Captain and An Ghaeltacht Chairman Dara ó Cinnéide joins Ger Gilroy and Colm Boohig to discuss his side's All-Ireland Club Football Intermediate Championship last Sunday where they overcame Derry's Glenullin 0-12 - 0-6 Catch The Off The Ball Breakfast show LIVE weekday mornings from 7:30am or just search for Off The Ball Breakfast and get the podcast on the Off The Ball app.

Tar linn ar aistear as we flog dead horses, discuss the importance of a wink in story telling and discover erotic fantasy fiction (bhur moltaí uainn anseo le bhur dtoil). Freisin - Síomha's big fall ag an baby shower, pavlova Dhoireann agus anailís Louise ar bhuachaintí mhór Chiarraí le déanaí! Hup an Ghaeltacht, hup Jessie Buckley. Learn more about your ad choices. Visit podcastchoices.com/adchoices

Bhailigh slua mór i bPáirc Ghallarus i gCorca Dhuibhne tráthnóna aréir le failte abhaile a chuir roimh fhoireann na Gaeltachta.

Pacáiste ar bhua “An Ghaeltacht” i gCraobh idirmhéanach na hÉireann agus Corn Ciarán Uí Shúilleabháin i leithnis Chorca Dhuibhne.

As the Junior and Intermediate All-Ireland winners are crowned, The Football Pod are back - we're looking at the two finals from this weekend before turning attention to the Dingle-St. Brigid's showdown next Sunday. We're talking new trends, old habits and so much more. Chapters(01:00) - New year, new James, brilliant Jessie Buckley, Paddy's bench press.(08:00) - An Ghaeltacht beat Glenullin - old habits rear its head.(18:00) - Ballymacelligot claim Junior - Kerry dominance. Ciaran Bogue's dummy. (22:00) - Previewing Dingle vs. St. Brigids - match-ups, tactics, predictions.(38:00) - Trends and new players emerging, McGrath & O'Byrne cup memoriesThe first three episodes of The Football Pod Club series are out now, and we're sitting down with the All-Ireland Senior Club Champions next Wednesday for the final episode of the series. You can listen or watch back our first three episodes now; with Kerry's All-Ireland winners, Gavin White and Shane Ryan. Galway manager Padraic Joyce, and an hour with Dublin's All-Ireland winning duo - Carla Rowe and Sinead Goldrick. The Football Pod is brought to you every week, thanks to AIB. Proud supporters of the AIB All-Ireland club championships for men's football, hurling, ladies football and Camogie. Because we believe support is what gets you the life you're truly after.

An Ghaeltacht le bheith i gCluiche Ceannais Peile Idirmheánach na hÉireann Dé Domhnaigh agus feachtas bailiúcháin airgid atá acu.

We were joined by Eoin Bradley (Glenullin) and Aidan Walsh (An Ghaeltacht) ahead of their AIB GAA Football All-Ireland Intermediate Club Championship Final in Croke Park. A historic club championship season, defined by thrilling encounters and unprecedented journeys, culminates in the eagerly anticipated AIB GAA Football Intermediate and Junior club finals taking centre stage on Sunday January 11th.

Your Monday episode of The Football Pod returns - and what an opening weekend of Football we had to 2026 - Tommy, James and Paddy get stuck into Dingle's remarkable comeback against Ballyboden, and look at how St. Brigid's got the better of Scotstown. We're casting our eye over some of the county stories around the pre-season games and much more too. Enjoy, and a Happy New Year from The Football Pod. Chapters(01:00) - Christmas breaks, winter ball and frozen fields(08:00) - St. Brigids figure out Scotstown to reach final.(21:00) - How Dingle flipped the script on Ballyboden.(33:00) - An Ghaeltacht's controversial winner(39:00) - Instagram Q&A, County pre-season round-upThe first three episodes of The Football Pod Club series are out now - Ep. 1 was with two of Kerry's brilliant All-Ireland winning team, Gavin White and Shane Ryan. Episode 2 is with Galway manager and legend, Padraic Joyce, whilst we recorded Ep. 3 with two of Dublin's All-Ireland winning heroes - captain Carla Rowe, and the brilliant Sinead Goldrick.The Football Pod is brought to you every week, thanks to AIB. Proud supporters of the AIB All-Ireland club championships for men's football, hurling, ladies football and Camogie. Because we believe support is what gets you the life you're truly after.

Cursaí caide á phlé agus CLG Daingean Uí Chúis agus An Ghaeltacht in iomaíocht i gcluichí leath ceannais na hÉireann an Sathran beag seo.

Nuair a smaoiníonn muid ar Ghaeltacht, is minic a thagann íomhá chugainn d'áit iargúlta, cois farraige, ar imeall na tíre. Ach le 100 bliana anuas, rinneadh iarrachtaí déanta le nua-Ghaeltachtaí a bhunú sna cathracha agus ar imeall na bailte móra. Amharcann Ursula Ní Shionainn siar ar roinnt de na hiarrachtaí seo. Cad chuige gur éirigh le ceann nó dhó ach gur theip ar an chuid is mó acu? Foclóir: Dlús: Density Athdháileadh: Redistribution Líonraí: Networks Riachtanais: Requirements Coilíneacht: Colony Léas: Lease Bardas: Municipality Treorach: Directive Tomhas: To gauge Lonnaíocht: Settlement Eiseamláir: Model Bagairt: Threat Ag snámh in aghaidh easa: Swimming against the stream Féiniúlacht: Identity Díchoilíniú: Decolonising Morálta: Moral See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ag caint faoi imeacht na Nollag a bheas a reáchtáil ag an chlub rothaíochta i nGleann Fhinne.

Tá tuarascáil nua seolta ag Tuismitheoirí na Gaeltachta a léiríonn líon na dteaghlach atá ag tógáil clann le Gaeilge sna Gaeltachtaí. Tá figiúirí le haghaidh gach ceann den 26 Limistéar Pleanála Teanga (LPT) san áireamh sa tuarascáil. Níl ach 3 LPT sa Ghaeltacht ar féidir a rá go bhfuil os cionn 50% de theaghlaigh ag tógáil a gclann le Gaeilge iontu. Mar sin, cén fáth nach bhfuil níos mó daoine ag tabhairt a dteanga dúchais dá gcuid páistí? Ar Seachtain, labhair Sorcha Ní Chéilleachair, Ceannasaí Tuismitheoirí na Gaeltachta, faoi cad é a léiríonn an taighde nua seo dúinn. Is ball den trust project é Seachtain agus ba mhian linn go mbeidh muinín agaibhse ionainn. Is féidir ár mbeartas eitice a léamh ag independent.ie/ourjournalism Foclóir: Comhluadar: Companionship Lánúineacha: Couples Daonáireamh: Census Slat tomhais: A measuring-rod LPT: Limistéar Pleanála Teanga Abhainn: River Mórtas: Pride Seasmhach: Stable/Consistant Céatadán: Percentage Iniúchadh: Examination Rangú: Categorisation See omnystudio.com/listener for privacy information.

Cathlaoirligh agus bainisteoirí do fhoireann caide Daingean Uí Chúis agus An Ghaeltacht tar éis an dá chumann craobh na Mumhan a bhreith leo ag an deireadh seachtaine.

What a weekend for Kerry GAA with Ballymacelligott, An Ghaeltacht, and Dingle winning the junior, intermediate and senior Munster club finals. Jerry spoke to Radio Kerry GAA commentator Tim Moynihan who is presenting Terrace Talk this Monday evening from 6 o’clock where there’ll be more analysis and discussion.

Labhair Michelle le mic léinn a bhí i ndiaidh seimeastar a chaitheamh anseo sa Ghaeltacht. Bhí Jack Patton as Longfort, Daithí Ó Murnáin i gCill Dara, Síofra Ní Mhíagáin as Cill Chainnigh agus Róisín Nic Uidhir as Contae an Chabháin agus bhí an léachtóir, Andy Caomhánach ina gcuideachta fosta.

Cathaoirleach Bhord Chiarraí Thiar ag trácht ar an ndeireadh seachtaine stairiúil agus CLG Daingean Uí Chuis agus An Ghaeltacht cáilithe do cluichí ceannais na Mumhan.

Clare FM's Derrick Lynch and Kieran Madigan our football analyst gave us their thoughts on a busy weekend of GAA sporting fixture on Monday's Morning Focus with Alan Morrissey. Games Reviewed: Munster SFC Club Championship Semi Final: St. Finbarr's 3-20 Éire Óg 0-14 (Sunday, SuperValu Páirc Uí Chaoimh) Munster IFC Club Championship Semi Final: Corofin 0-11 An Ghaeltacht 1-13 (Sunday, Corofin) Munster Junior Club Camogie Final: Clooney-Quin 1-5 Patrickswell 2-15 (Sunday, Zimmer Biomet Pairc Chíosóg)

An beirt acu ag tnúth le cluiche an Domhnaigh idir An Ghaeltacht agus Cora Finne.

Tá Údarás na Gaeltachta ag reáchtáil an comórtas “Gradaim na Gaeltachta” do thograí pobalbhunaithe le haird an phobail a tharraingt ar an obair mhór atáá dhéanamh ag eagraíochtaí forbartha pobail sa Ghaeltacht agus is iad Coiste Forbartha An Éadain Fhionn Fraoch buaiteoir an chéad dhuais.

Ceara Conway, Áisitheoir Ealaíne do Ghaeltacht Chonnacht & Co. na Mí agus ball den bhord idirnáisiúnta de NASC. Tá scolaireachtaí á chur ar fáil ag Ealaín na Gaeltachta d'amhránaithe Gaeilge le freastal ar NASC.

Donnacha Ó hÉallaithe, BÁNÚ ag labhairt faoi plean tithíochta an rialtais agus an méid atá ann don Ghaeltacht.

Tá plean tithíochta an rialtais foilsithe. I measc na sonraí atá sa doiciméid tá sprioc go mbeidh 300,000 teach tógtha roimh 2030, 72,000 teach sóisialta, €100m le foirgnimh dara lámh a cheannacht le tacú le daoine gan dídeán agus tá plean do chúrsaí tithíochta sa Ghaeltacht.

Designer and producer Póilín Nic Géidigh joins Fionnuala to discuss the current state of the Gaeltacht.Visit Póilín's store Mara Duit anseo!Get more episodes on Patreon - patreon.com/flopculture Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Beidh sraith de sheisiúin eolais a reáchtáil ag Údarás na Gaeltachta in Iar Thuaisceart na Contae an tseachtain seo dírithe ar chóras Fuinneamh Gréine. Beidh cruinniú eolais don phobal ar Thógra pilóta úr atá ar bun ag an chomhlucht Digren, chun painéil gréine a chur ar tithe saor in aisce thar 100 teach sa Ghaeltacht.

jQuery(document).ready(function(){ cab.clickify(); }); Original Podcast with clickable words https://tinyurl.com/2cgsvjuf Contact: irishlingos@gmail.com 88% increase in the number of Airbnb homes in the Gaeltacht since 2019. Ardú 88 faoin gcéad ar líon na dtithe Airbnb sa Ghaeltacht ó 2019. The number of homes available on Airbnb in the Gaeltacht has increased by 88% since 2019, according to new figures published by Conradh na Gaeilge and the tenants' association CATU. Tá ardú 88 faoin gcéad tagtha ó 2019 ar líon na dtithe atá ar fáil ar Airbnb sa Ghaeltacht, de réir figiúirí nua atá foilsithe ag Conradh na Gaeilge agus ag an gcumann tionóntaí CATU. That's a 40% increase more than the national increase. Sin ardú 40 faoin gcéad níos mó ná an t-ardú náisiúnta. In the West Kerry and South Kerry Language Planning Areas, for example, more than 16% of all private properties in both places are homes available on Airbnb, according to the figures. I Limistéir Phleanála Teanga Chiarraí Thiar agus Chiarraí Theas, cuir i gcás, is tithe atá ar fáil ar Airbnb iad níos mó ná 16 faoin gcéad de na háitribh phríobháideacha ar fad sa dá áit, de réir na bhfigiúirí. In the Islands District of Connemara, there were nine homes available on Airbnb in 2019 compared to 27 in 2025, an increase of 200%. I gCeantar na nOileán i gConamara, bhí naoi dteach ar fáil ar Airbnb in 2019 le hais 27 in 2025, ar méadú de 200 faoin gcéad é sin. In Gaoth Dobhair, Rann na Feirste, Anagaire and Lough an Uír in Co Donegal, there were 66 homes available on Airbnb in 2019 compared to 139 this year, an increase of 110%. I nGaoth Dobhair, i Rann na Feirste, in Anagaire agus i Loch an Iúir i gCo Dhún na nGall, bhí 66 teach ar fáil ar Airbnb in 2019 le hais 139 i mbliana, ar méadú de 110 faoin gcéad é. Róisín Ní Chinnéide, Advocacy Manager for Conradh na Gaeilge, said that the figures show that "the Gaeltacht is being strangled by Airbnb's tight grip" and criticized the Government for turning everyone's fundamental right to have a place to live into a commodity. Dúirt Róisín Ní Chinnéide, Bainisteoir Abhcóideachta Chonradh na Gaeilge go léiríonn na figiúirí "go bhfuil an Ghaeltacht á tachtadh ag greim docht Airbnb" agus cháin sí an Rialtas as an mbuncheart atá ag gach duine áit chónaithe a bheith acu a iompú ina earra. Paul D'Eath from CATU called for legislation to be introduced to tackle the problem. D'iarr Paul D'Eath ó CATU reachtaíocht a thabhairt isteach le dul i ngleic leis an bhfadhb. The figures were compiled by the action group Inside Airbnb on behalf of Conradh na Gaeilge and CATU. Is iad lucht an ghrúpa gnímh Inside Airbnb a chuir na figiúirí i dtoll a chéile ar son Chonradh na Gaeilge agus CATU. RTÉ News and Current Affairs Nuacht agus Cúrsaí Reatha RTÉ

Ar an nDomhnach beidh sé ag teachtaireacht ar ‘El Clasico Chorca Dhuibhne' idir An Ghaeltacht agus Daingean Uí Chúis.

Cén chuma a bheadh ar "Ghaeltacht nua" na linne seo, agus cén dóigh a dtosaíodh duine ag tógáil a leithéid? Tá Jake MacSiacais agus Róisín Nic Liam ina gcuid de ‘Lios Loch Lao', grúpa atá ag forbairt tithe agus árasán do Ghaeilgeoirí i mBéal Feirste agus tá Caoimhín Ó Cadhla ina bhall de ‘Lonnaíochtaí Gaeilge Teo' atá ag iarraidh tearmann do chainteoirí Gaeilge a thógáil san ardchathair. Ar Seachtain, téann Áine Ní Bhreisleáin i mbun cainte leis an dá ghrúpa atá ag iarraidh an ollfhís seo a chur i gcrích. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Na ceisteanna is mó a bhaineann leis an nGaeilge faoi láthair de réir na ceannasaithe ar na heagraíochtaí seo. Na hathruithe agus dúshláin a bhaineann leis an nGaeilge agus an Ghaeltacht, i bhfianaise an méid atá pléite ag Oireachtas na Samhna i mBéal Feirste.

Labhraíonn Daragh Ó Conchúir le Cuán faoi scéalta spóirt na seachtaine, bua ag An Ghaeltacht, dornálaíocht, rásaíocht agus go leor eile.

Tá cáineadh déanta ag Conradh na Gaeilge ar Fheidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS) as neamhaird a dhéanamh ar an nGaeilge agus dochtúirí á n-earcú i gceantair Ghaeltacht na Gaillimhe.

Ursula Ní Shionnain, Oifigeach Pleanála Teanga Ghaeltacht na Mí. Tá an dara tréimhse den phlean teanga do limistéar Ghaeltacht na Mí ceadaithe.

Bainisteoir Chomharchumann Forbartha Mhuscraí ag trácht ar choinníollacha teanga ó thaobh tithíochta sa Ghaeltacht.

Dúirt urlabhraí Shinn Féin ar Chúrsaí Tuaithe, Forbairt Pobail agus an Ghaeltacht,An Teachta Dála, Conor D. McGuinness gur cosúil go bhfuil srian inteacht a chur ar Údarás na Gaeltachta ó thaobh dul chun cinn suntasach a dhéanamh maidir le cúrsaí tithíochta.

Beidh baill de Club Rothaíochta Chú Uladh sa Ghaeltacht Lár ag rothaíocht ón Chlochán i gContae Uibh Fhailí go dtí'n Chlochán i gContae Dhún na nGall le hairgead a bhailiú do Ionad Lae an Chlocháin sa Ghaeltacht Lar.

Comhairle do dhaltaí a fuair torthaí scrúdaithe na hArdteiste inniu.

Ag an deireadh seachtaine bhí cruinniú ag feidhmeannaigh ó Chonradh na Gaeilge leis an Aire Caiteachais Poiblí Jack Chambers le plé a dhéanamh ar a gcuid éilimh don Ghaeilge & don Ghaeltacht.

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an séú lá is fiche de mhí iúil. Is mise Siubhán Nic Amhlaoibh.Fuair an t-amhránaí rac-cheoil Ozzy Osbourne bás Dé Máirt an tseachtain seo, agus é 76 bhliain d'aois. As Birmingham ó dhúchas, tá sé curtha síos dá bhanna ceoil Black Sabbath gurb iadsan a chruthaigh an seánra miotal trom, a bhuíochas le hamhráin ar nós Iron Man agus Paranoid. Níos lú ná trí seachtaine ó shin, rinne Osbourne, a thug an t-ainm “Prince of Darkness” air féin, ceolchoirm dheireanach le slán a fhágáil ina bhaile dúchais, agus cuid mhaith de na ceoltóirí a spreag sé féin ar an ardán leis, Metallica agus Guns n' Roses ina measc. I ráiteas, dúirt a theaghlach: "Is le níos mó bróin ná mar is féidir le focail a chur in iúl go gcaithfimid a thuairisciú gur bhásaigh ár n-Ozzy Osbourne grámhar ar maidin. Bhí sé lena theaghlach." Níor shonraigh siad cúis bháis, ach bhí sraith fadhbanna sláinte ag an réalta agus diagnóisíodh go raibh galar Parkinson air in 2019. Dheimhnigh urlabhraí thar ceann an teaghlaigh gur bhásaigh Osbourne sa Ríocht Aontaithe.Tá cáineadh géar déanta ar an Rialtas as gan aon tagairt in aon chor a dhéanamh d'infheistíocht sa Ghaeilge agus sa Ghaeltacht san athbhreithniú ar an Phlean Forbartha Náisiúnta a foilsíodh inné. Tá táblaí sa phlean ina ndéantar briseadh síos ar €102.4 billiún den airgead atá geallta a dháileadh ar na ranna rialtais éagsúla ach níl an Ghaeltacht luaite fiú i dteideal na Roinne a bhfuil an cúram sin uirthi. An Roinn Forbartha Tuaithe agus Pobail atá déanta den Roinn Forbartha Tuaithe agus Pobail agus Gaeltachta sa phlean. An t-aon áit a bhfuil an focal Gaeltacht luaite sa phlean nua ná i bhfonóta faoi aistriú cumhachtaí ranna éagsúla i ndiaidh an toghcháin dheireanaigh. Dúirt Ard-Rúnaí Chonradh na Gaeilge gur údar náire a bhí san "easpa measa” a léirítear don Ghaeilge agus don Ghaeltacht sa phlean, a foilsíodh i mBéarla amháin. “Beimid ag obair linn idir seo agus an Buiséad lena chinntiú go bhfaigheann an teanga an sciar atá ag dul di agus go gcuirfear mar shampla maoiniú ceart ar leataobh do thithíocht sa Ghaeltacht,” arsa Ard-Rúnaí Chonradh na Gaeilge, Julian de Spáinn.Maraíodh bean ina 40idí agus beirt pháistí, buachaill agus cailín, i lámhach i gContae Fhear Manach Dé Céadaoin. Ba iad máthair agus a beirt pháistí íospartaigh an ionsaithe gunna i nDroichead Mhig Uidhir. Tá fear - atá ina bhall den teaghlach céanna - á chóireáil fá choinne gortuithe tromchúiseacha in Ospidéal Ríoga Victoria i mBéal Feirste. Dúirt ceannasaí póilíní an cheantair le tuairisceoirí go raibh an t-imscrúdú ag céim luath, ach go mbeadh amhras faoi dhúnmharú triarach agus iarracht féinmharaithe "ina líne fiosrúcháin amháin". Dúirt an Ceannfort Robert McGowan ag preasagallamh go bhfuil tús curtha ag Seirbhís Póilíní Thuaisceart Éireann (PSNI) le himscrúdú dúnmharaithe agus go bhfuil siad "ag obair go gasta" chun na himthosca a chinneadh.*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAISmiotal trom - heavy metalcúis bháis - cause of deathPlean Forbartha Náisiúnta - National Development Planeaspa measa - lack of respectlámhach - shootingna himthosca - the circumstances

Fear ó Cheann Trá a bhí bainteach le foirne faoi aois sa Ghaeltacht.

Dúirt Aire na Gaeltachta, Dara Calleary, le déanaí, go bhfuil iarrtha aige ar Fhoras na Gaeilge, triail tacú leis an eagraíocht, Nascadh Uíbh Ráthaigh atá ag lorg maoinithe le plean teanga a chur i bhfeidhm dos na ceantair in Uíbh Ráthach ná fuil sa Ghaeltacht.