Audycja o wydarzeniach i problemach związanych ze wschodem. „Studio wschodnie” to program, w którym razem z ekspertami próbujemy zrozumieć i wyjaśnić Słuchaczom to, co dzieje się na Wschodzie - zarówno tym bliskim, jak i dalekim.

Nie była wielką gwiazdą, ale w latach 50. do jej piosenek chętnie bawiono się na dancingach. Zresztą do jej muzyki tańczył nawet ówczesny premier. Nagrywała z Orkiestrą Polskiego Radia pod dyrekcją Jana Cajmera. Występowała też z sukcesami zagranicą. Pojawiała się epizodycznie w filmach.W tym odcinku "Z opolskiej estrady..." Maks Wieczorski opowiada o Barbarze Kicińskiej-Kamińskiej.

24 lutego minie cztery lata od wybuchu pełnoskalowej agresji rosyjskiej na Ukrainę. W jakim punkcie jest ten konflikt? Czego dowiedzieliśmy się o Ukrainie, Rosji i Zachodzie w czasie wojny? Czy Ukraina jest bliżej pokoju? Jak może wyglądać układ sił w regionie po zakończeniu wojny?Te pytania w podcaście "Studio wschodnie" zadamy prof. Tomaszowi Stępniewskiemu z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Akademickiego Centrum Analiz Strategicznych Akademii Sztuki Wojennej w Warszawie oraz Regionalnego Ośrodka Debaty Międzynarodowej w województwie lubelskim.

W programie porozmawiamy o amerykańskich roszczeniach wobec Grenlandii w kontekście zwiększania wpływów w Arktyce, rywalizacji z Rosją i Chinami oraz zachowania bezpieczeństwa międzynarodowego. Czy Grenlandczycy mogą spać dziś spokojnie? Co dla państw basenu Morza Bałtyckiego może oznaczać zainteresowanie USA surowcami znajdującymi się na Grenlandii? O tym porozmawiamy z dr. Damianem Szacawą z Instytutu Nauk o Polityce i Administracji UMCS oraz kierownikiem Zespołu Bałtyckiego w Instytucie Europy środkowej w Lublinie.Fot. EPA/STAN GILLILAND Dostaw

W programie rozmawiamy o tym, jak i dlaczego religia stała się jednym z kluczowych czynników w konflikcie rosyjsko-ukraińskim? Okazją do rozmowy jest wydana właśnie książka dr. Andrzeja Szabaciuka pt. „Między russkim mirom a duchową niezależnością. Cerkwie prawosławne w Ukrainie wobec konfliktu rosyjsko-ukraińskiego po 2014 roku”.Gościem programu "Studio wschodnie" jej autor, dr Andrzej Szabaciuk z Katedry Teorii Polityki i Studiów Wschodnich KUL oraz z Instytutu Europy Środkowej w Lublinie.

W programie porozmawiamy o kolejnej edycji Światowego Indeksu Prześladowań. W których miejscach na świecie sytuacja chrześcijan jest najtrudniejsza, dlaczego w XXI wieku ludzie wciąż giną za swoją wiarę i czy aktualne trendy można zminimalizować lub zahamować? O tym powiemy w rozmowie z Leszkiem Osieczko, zastępcą dyrektora Open Doors Polska.

W programie "Studio wschodnie" rozmawiamy o tym, czy prowadzone przy okazji Światowego Forum Ekonomicznego w szwajcarskim Davos rozmowy w sprawie przyszłości Ukrainy mogą przyczynić się do osiągnięcia porozumienia dotyczącego pokoju w tym kraju? Jaka jest sytuacja na froncie i czy przetasowania w resorcie obrony oraz na stanowisku szefa Biura Prezydenta Wołodymyra Zełenskiego mogą zmienić oblicze rosyjsko-ukraińskiej wojny?Gościem programu jest Krzysztof Nieczypor z Ośrodka Studiów Wschodnich.

W programie "Studio wschodnie" porozmawiamy o sytuacji w Iranie. Czy trwające od końca grudnia protesty w tym kraju przerodzą się w rewolucję? A może determinacja demonstrantów się wyczerpuje? Jakie są przyczyny fali protestów, które przerodziły się w jeden z największych od lat społecznych zrywów przeciwko reżimowi? Jakie nastroje panują w kraju, jak władza tłumi te protesty, dokąd zmierza Iran i czy w Chiny i Rosja mogą pomóc wyjść mu z międzynarodowej izolacji?O tym rozmawiamy z dr. Bartoszem Bojarczykiem z Instytutu Stosunków Międzynarodowych UMCS.

Czym jest współczesna Rosja pod rządami Władimira Putina? Dlaczego próby zdemokratyzowania tego kraju nie powiodły się? Jak zmienił się ten kraj po agresji na Ukrainę? W "Studiu wschodnim" rozmawiamy też o tym, jak wygląda praca dyplomaty w tym kraju. Gościem programu będzie Marek Zieliński, były dyrektor Instytutu Polskiego w Moskwie i były konsul generalny RP w Irkucku.

Czym jest współczesna Rosja pod rządami Władimira Putina? Dlaczego próby zdemokratyzowania tego kraju nie powiodły się? Jak zmienił się ten kraj po agresji na Ukrainę? W „Studiu wschodnim” porozmawiamy też o tym, jak wygląda praca dyplomaty w tym kraju. Gościem programu będzie Marek Zieliński, były dyrektor Instytutu Polskiego w Moskwie i były konsul generalny RP w Irkucku.

W programie porozmawiamy o kolejnej edycji akcji Rodacy-Bohaterom, którą od 2009 r. organizuje Stowarzyszenie Odra-Niemen. O przebiegu tegorocznej zbiórki darów dla kresowiaków oraz o współpracy z harcerzami porozmawiamy z Władysławem Maławskim, prezesem lubelskiego oddziału Stowarzyszenia Odra-Niemen, Agnieszką Adamczyk, nauczycielką ze Szkoły Podstawowej w Stróży i drużynową 11. Drużyny Harcerskiej "Orły" oraz Leną Czajką, harcerką z 11. Drużyny Harcerskiej "Orły".

Powiemy o życiu w Kirgistanie, górach w tym kraju i o tym, jak mieszkający w Kirgizji Polacy obchodzą tam święta Bożego Narodzenia. O swoich doświadczeniach w pracy w Kirgistanie opowiada brat Damian Wojciechowski, jezuita, który dwukrotnie przebywał w Kirgistanie.

W programie podsumujemy wizytę prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego w Polsce. Jakie znaczenie miało spotkanie prezydenta Karola Nawrockiego z Wołodymyrem Zełenskim i jaki jest po tej wizycie stan relacji polsko-ukraińskich? W "Studiu wschodnim" powiemy też o wypuszczeniu więźniów reżimu Alaksandra Łukaszenki i zastanowimy się, dlaczego w tym gronie nie znalazł się Andrzej Poczobut.Gościem programu będzie dr Andrzej Szabaciuk z Katedry Teorii Polityki i Studiów Wschodnich KUL oraz z Instytutu Europy Środkowej w Lublinie.

W „Studiu wschodnim” rozmawiamy o historii Karabachu. Jaka jest geneza konfliktu o Górski Karabach między Armenią i Azerbejdżanem? Jakie były losy tych terenów na przestrzeni wieków? I jak doszło do rozwiązania Republiki Górskiego Karabachu?Gościem Tomasza Nieśpiała jest dr Bartłomiej Krzysztan z Instytutu Nauk Politycznych PAN oraz Instytutu Europy Środkowej w Lublinie.

W programie rozmawiamy o skandalu korupcyjnym w Ukrainie oraz o jego konsekwencjach politycznych i międzynarodowych. Jaką rolę w administracji prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego pełnił Andrij Jermak (na zdj.) i jaki był jego udział w aferze, która wstrząsnęła sceną polityczną w tym kraju?Rozmawiamy o tym z dr. Jakubem Olchowskim z UMCS i Instytutu Europy Środkowej w Lublinie.

Rozmawiamy o programie nauczania języka ukraińskiego jako drugiego języka obcego oraz o sytuacji mniejszości narodowych i etnicznych w kontekście 20-lecia ustawy o mniejszościach. Naszym gościem jest dr Grzegorz Kuprianowicz, współprzewodniczący Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych, prezes Towarzystwa Ukraińskiego.

Porozmawiamy o społecznym zrywie w państwach bałtyckich. Dlaczego na ulice największych miast wyszli Litwini? Co udało się osiągnąć demonstrantom w relacjach z władzą? Powiemy też o konsekwencjach wewnętrznych i międzynarodowych największych w ostatnich latach protestów społecznych na Łotwie oraz o działaniach łotewskiego rządu związanych z wycofaniem się przez władze tego kraju z konwencji stambulskiej. Co sprawiło, że sprawa kwestia wycofania się z konwencji przeciwko przemocy wobec kobiet i przemocy domowej została odroczona?M.in. o tym porozmawiamy z dr hab. Aleksandrą Kuczyńską-Zonik z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego i Instytutu Europy Środkowej w Lublinie.

Jaka jest Serbia rok po katastrofie budowlanej w Nowym Sadzie i trwających od listopada 2024 roku protestach społecznych? Czy w Serbii dojdzie do przedterminowych wyborów? Jaką pozycję polityczną, społeczną oraz międzynarodową ma aktualnie prezydent Aleksandar Vuczić?O tym rozmawiamy z prof. Konradem Pawłowskim z Instytutu Stosunków Międzynarodowych UMCS.

Jaka jest Serbia rok po katastrofie budowlanej w Nowym Sadzie i trwających od listopada 2024 roku protestach społecznych? Czy w Serbii dojdzie do przedterminowych wyborów? Jaką pozycję polityczną, społeczną oraz międzynarodową ma aktualnie prezydent Aleksandar Vuczić?O tym porozmawiamy z prof. Konradem Pawłowskim z Instytutu Stosunków Międzynarodowych UMCS.

W programie porozmawiamy o sytuacji rosyjskich sportowców, którzy w związku z aferą dopingową oraz rosyjską agresją na Ukrainę zostali wykluczeni z udziału w najważniejszych sportowych imprezach na świecie. Co to oznacza dla rosyjskiego sportu i jak może wyglądać powrót sportowców z tego kraju na sportowe areny?O tym porozmawiamy z Michałem Banasiakiem, prezesem Polskiego Instytutu Dyplomacji Sportowej.

W programie porozmawiamy o sytuacji na ukraińskim froncie, skuteczności sankcji nałożonych na Federację Rosyjską przez administrację Donalda Trumpa i UE oraz o szansach na doprowadzenie do rozmów pokojowych na Ukrainie.Gościem "Studia wschodniego" jest prof. Walenty Baluk, dyrektor Centrum Europy Wschodniej UMCS.

Czy Budapeszt będzie miastem, w którym zapadną kluczowe decyzje związane z zakończeniem wojny w Ukrainie? Jakie znaczenie może mieć spotkanie prezydentów USA i Rosji w stolicy Węgier? Co może zyskać na nim Viktor Orban jako gospodarz spotkania? I jaka jest pozycja premiera Węgier przed zaplanowanymi na wiosnę przyszłego roku wyborami parlamentarnymi w tym kraju?M.in. o tym porozmawiamy z prof. Robertem Rajczykiem z Instytutu Europy Środkowej w Lublinie i Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

Rozmawiamy o zmianach w konstytucji Słowacji, które wprowadziły m.in. uznanie dwóch płci oraz zakaz adopcji dzieci przez pary jednopłciowe. Czy Słowacja staje się krajem nietolerancyjnym? Jak do tych zmian podchodzi społeczeństwo słowackie i wreszcie jak to możliwe, że socjaldemokrata Robert Fico, stał się twarzą konserwatywnego projektu?Gościem "Studia wschodniego" jest dr Łukasz Lewkowicz z Instytutu Nauk o Polityce i Administracji UMCS i Instytutu Europy Środkowej w Lublinie.

Czy granice Polski są bezpieczne? Jak obecność Polski w strukturach NATO i UE oraz program Tarcza Wschód wpływają na poziom bezpieczeństwa naszego kraju? Jak możemy i powinniśmy odpowiadać na wyzwania związane np. z cyberatakami.Gościem „Studia wschodniego” była prof. Anna Moraczewska z Katedry Administracji Publicznej w Instytucie Nauk o Polityce i Administracji UMCS.

Rozmawiamy o tzw. kwestii chełmskiej i znaczeniu tego wydarzenia w kontekście aktualnej polityki Federacji Rosyjskiej wobec innych narodów.Gośćmi "Studia wschodniego" są: prof. Andrzej Gil oraz dr Andrzej Szabaciuk z Katedry Teorii Polityki i Studiów Wschodnich Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, którzy opowiadają m.in. o swoim projekcie w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki dotyczącym wydania stenogramów z obrad Dumy Państwowej i Rady Państwa w sprawie wydzielenia guberni chełmskiej z Królestwa Polskiego z lat 1911-1912.

W podcaście rozmawiamy o górach Ukrainy. Co stanowi o ich wyjątkowości, jaka jest specyfika ukraińskich Karpat i czy podróżowanie po nich jest bezpieczne? Między innymi o tym w rozmowie z Adamem Rugałą, popularyzatorem wiedzy o Karpatach ukraińskich.

W programie rozmawiamy o wyzwaniach związanych z prezydencją Polski w Radzie Państw Morza Bałtyckiego. Gościem Studia wschodniego jest dr Damian Szacawa z Katedry Międzynarodowych Stosunków Politycznych UMCS i kierownik zespołu bałtyckiego Instytutu Europy Środkowej w Lublinie.

Prezydent Litwy Gitanas Nauseda przedstawił Sejmowi do zatwierdzenia kandydaturę Ingi Ruginiene na urząd premiera. Dotychczasowa minister opieki społecznej została nominowana przez Litewską Partię Socjaldemokratyczną (LSDP) na stanowisko premiera po tym, gdy ze stanowiska ustąpił dotychczasowy szef rządu Gintautas Paluckas, któremu zarzucono działania korupcyjne. O co chodziło w aferze, która zatrzęsła sceną polityczną na Litwie? Jakim premierem był Paluckas? I kim jest Inga Ruginiene?O tym rozmawiamy z dr hab. Aleksandrą Kuczyńską-Zonik z Katedry Systemów Politycznych i Komunikowania Międzynarodowego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego oraz z Zespołu Bałtyckiego Instytutu Europy Środkowej w Lublinie.

Dr hab. Aleksandra Kuczyńska-Zonik z KUL i Instytutu Europy Środkowej w Lublinie o politycznym trzęsieniu ziemi na Litwie.

Piotr Mateusz Bobołowicz, dziennikarz, fotograf i podróżnik, opowiada o swojej podróży z Lublina do ukraińskiego Użhorodu.

W programie porozmawiamy o tym dlaczego warto rozmawiać o zmieniającym się świecie, jakie korzyści płyną z debaty o sprawach międzynarodowych i jaką rolę może w tym zakresie odgrywać Lublin. Gośćmi Studia wschodniego będą Jacek Lis, kanclerz Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie oraz Andrzej Skórski (na zdj.), koordynator Regionalnego Ośrodka Debaty Międzynarodowej na lata 2025-2026 w woj. lubelskim.

W programie porozmawiamy o transformacji cyfrowej w Europie Środkowo-Wschodniej oraz wykorzystaniu sztucznej inteligencji w administracji publicznej i edukacji w Estonii. Czym jest program AI Leap i jakie może być jego znaczenie dla rozwoju nowoczesnego społeczeństwa w Estonii? Czy doświadczenia tego kraju zostaną wykorzystane przez inne kraje regionu?M.in. o tym porozmawiamy z dr Marleną Gołębiowską (na zdj.) z Katedry Ekonomii Międzynarodowej KUL oraz Instytutu Europy Środkowej w Lublinie.

W programie rozmawiamy o przyczynach i możliwych konsekwencjach przyjętej przez ukraiński parlament ustawie o wysiedleniach Ukraińców z Polski, do których doszło w latach 1944-1951. Czy to akt nieprzyjazny Polsce? Jakie mogą być jego skutki i wpływ na relacje polsko-ukraińskie?O tym rozmawiamy z prof. Andrzejem Gilem (na zdj.) z Katedry Teorii Polityki i Studiów Wschodnich Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Rozmawiamy o zmianie na stanowisku premiera Ukrainy i roszadach w ukraińskim rządzie, konsekwencjach związanych ze wznowieniem dostaw amerykańskiej broni do Ukrainy oraz roli Trójkąta Lubelskiego jako formatu współpracy międzynarodowej Polski, Litwy i Ukrainy.Gościem "Studia wschodniego" jest dr Jakub Olchowski, dyrektor Centrum Kompetencji Europejskich UMCS oraz starszy analityk w Instytucie Europy Środkowej w Lublinie.

Prof. Konrad Pawłowski z UMCS o protestach w Serbii.

Dr Łukasz Lewkowicz z UMCS i IEŚ w Lublinie o tym, z czego wynika prorosyjskość Słowacji.

Rozmawiamy o ochronie prawnej dzieci w trakcie konfliktów zbrojnych i sytuacji ukraińskich dzieci w czasie rosyjskiej agresji na Ukrainę. Gościem programu jest dr Edyta Krzysztofik z Katedry Prawa Międzynarodowego i Prawa Unii Europejskiej KUL.

Rozmawiamy o znaczeniu wznowienia prac ekshumacyjnych w Ukrainie. Czy wyniki prac prowadzonych na przełomie kwietnia i maja tego roku w miejscu nieistniejącej już wsi Puźniki na zachodzie Ukrainy będą przełomem w relacjach polsko-ukraińskich? Jak mówić o dramatycznych wydarzeniach, które rozegrały się na Wołyniu w 1943 roku i jak postrzegają je zwykli Ukraińcy?O tym rozmawiamy z Jackiem Burym, prezesem Okręgu Wołyńskiego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, który osobiście brał udział w trzech ekshumacjach polskich ofiar w Ukrainie.

Dr Anna Szachoń-Pszenny o 40-letnim dorobku strefy Schengen i bezpieczeństwie wschodniej granicy Unii Europejskiej.

W programie porozmawiamy o stanie relacji polsko-litewskich i wyzwaniach, jakie stoją przez Polonią.Gościem Studia wschodniego będzie Jarosław Narkiewicz, poseł na Sejm Republiki Litewskiej, przewodniczący Rady Polonii Świata.

Prof. Walenty Baluk z UMCS o szansach na sprawiedliwy pokój w Ukrainie.

Rozmawiamy o tym, jak zmieniła się Czeczenia pod rządami Ramzana Kadyrowa i czy jego problemy zdrowotne doprowadzą do zmiany władzy w Groznym? Mówimy także o Turkmenistanie, który jest jednym z najbardziej zamkniętych państw świata.Naszym gościem jest ekspert ds. Azji Centralnej i Kaukazu, dr Jerzy Szukalski - historyk i prawnik z Uniwersytetu w Siedlcach.

Dr Andrzej Szabaciuk z KUL i IEŚ w Lublinie o rozmowach w sprawie rozejmu w Ukrainie.