Podcasts about lublinie

Mieczysław Mołdawa był architektem, docentem Politechniki Lubelskiej, więźniem obozów koncentracyjnych. Pochodził z Łodzi, mieszkał w Warszawie, ale za namową profesora Andrzeja Waksmundzkiego przez wiele lat wykładał w Lublinie, gdzie WSI przekształcała się w Politechnikę. Poznali się w Gross-Rosen, obozowa przyjaźń przetrwała całe lata. W Radiu Lublin przypomnimy sylwetkę niemal zapomnianą, choć Mieczysław Mołdawa wykształcił i wychował kilka pokoleń lubelskich inżynierów.

Ile czasu przeciętnie potrzebuje mieszkaniec Polski, aby dotrzeć do najbliższego lasu? Jak nazywają się charakterystyczne słupki z numerami ustawiane na skrzyżowaniach linii podziału lasu, które pomagają określić naszą lokalizację? Jaki gatunek jest największym dziko żyjącym ssakiem lądowym w Polsce i można go spotkać również na terenach zarządzanych przez Lasy Państwowe również na Lubelszczyźnie? O przygotowaniach do bezpiecznego wakacyjnego wypoczynku w lesie mówią: dr Aneta Sławińska, Koordynator ds. Dialogu Społecznego i Edukacji i Paweł Kurzyna, specjalista ds. komunikacji społecznej z RDLP w Lublinie.

Husaria od kuchni — tego nie ma w podręcznikach! Mariusz Michałek podczas targów Militaria 2026 w Lublinie opowiadał: Jak naprawdę wyglądało życie husarzy? Jak wyglądała codzienność legendarnej jazdy? W jakiej Polsce żyli? #IPPTV #Militaria2026 #Polska #husaria

 Atak na mieszkańca Lublina, który został ugodzony kuflem w szyję przez zagranicznego studenta, ponownie rozgrzał debatę o migracji w Polsce. Zdaniem publicysty Piotra Gursztyna wydarzenie wpisuje się w szerszy problem, który od lat obserwowany jest w krajach Europy Zachodniej. 

Piotr Zając z Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Lublinie wspomina najbardziej szokujące i poruszające zeznania, które odbierał od osób, które na własne oczy oglądały ludobójstwo na Wołyniu. Prokurator zdradza też nie mniej szokujący fakt: obecnie współpraca prawna między polską prokuraturą a ukraińską na odcinku wyjaśnienia przestępstw OUN-UPA praktycznie nie istnieje. Ukraińcy uznają wnioski polskich prokuratorów za godzące z bezpieczeństwo i suwerenność ich kraju. 

Kajetan Koźmian to postać, która do dziś budzi różne opinie. Poeta, urzędnik i gospodarz związany z Piotrowicami, przez jednych ceniony za rozsądek i pracowitość, przez innych krytykowany za swoje poglądy oraz spór z romantykami.Choć od jego śmierci minęło już 170 lat, pamięć o nim wciąż jest obecna w naszej okolicy. Szczególnie dba o nią społeczność Szkoły Podstawowej w Bychawce, która od lat przybliża młodym pokoleniom życie i twórczość swojego patrona.Kim naprawdę był Kajetan Koźmian i dlaczego jego historia nadal wzbudza zainteresowanie? O tym między innymi usłyszą Państwo w reportażu.W audycji głos zabierają:Anna Bartnik – polonistka i Zbigniew Maksim – nauczyciel matematyki ze Szkoły Podstawowej im. Kajetana Koźmiana w Bychawce, Anna Otrocka i Grzegorz Kuras – ze Strzyżewickiego Towarzystwa Regionalnego oraz Hubert Mącik – historyk sztuki, Miejsk iKonserwator Zabytków w Lublinie

Zadaj sobie jedno proste pytanie: Co zrobisz, gdy zgaśnie światło, zabraknie wody, a dotychczasowy porządek runie w kilka minut? W jakim zakresie możemy wtedy liczyć na państwo, a kiedy kluczowa okaże się Twoja własna wiedza, sprzęt i przygotowanie?

Zadaj sobie jedno proste pytanie: Co zrobisz, gdy zgaśnie światło, zabraknie wody, a dotychczasowy porządek runie w kilka minut? W jakim zakresie możemy wtedy liczyć na państwo, a kiedy kluczowa okaże się Twoja własna wiedza, sprzęt i przygotowanie?

Przed nami VI Samorządowy Kongres Trójmorza w Lublinie. Wydarzenie to jest doskonałą okazją do rozmowy o dorobku wydarzenia, które trwale wpisało się w kalendarz wydarzeń polityczno-samorządowo-gospodarczych w Lublinie oraz w ogóle o kondycji Inicjatywy Trójmorza.Gościem programu jest dr Łukasz Lewkowicz, politolog z UMCS.

Rosja nie jest zainteresowana rozmowami pokojowymi – mówi ambasador Francji na Ukrainie podczas wizyty w miejscu, gdzie w wyniku rosyjskiego ataku zginęło 24. mieszkańców Kijowa; Robert Lewandowski pożegnał się z kibicami Barcelony; zainteresowanie językiem białoruskim i badaniami nad Białorusią  w Polsce; prof. Walenty Baluk z UMCS w Lublinie o propagandowym kinie rosyjskim. Zapraszamy do słuchania!

Rosja nie jest zainteresowana rozmowami pokojowymi – mówi ambasador Francji na Ukrainie podczas wizyty w miejscu, gdzie w wyniku rosyjskiego ataku zginęło 24. mieszkańców Kijowa; Robert Lewandowski pożegnał się z kibicami Barcelony; zainteresowanie językiem białoruskim i badaniami nad Białorusią w Polsce; prof. Walenty Baluk z UMCS w Lublinie o propagandowym kinie rosyjskim. Zapraszamy do słuchania!

W trzecim odcinku naszej miniserii "Hałas w wielkim mieście" kontynuujemy rozmowę o tym jak planowanie przestrzenne i urbanistyczne (lub ich brak) wpływa na to jaki poziom hałasu do nas dociera, jak w ogóle go zdefiniować i zmierzyć oraz jakie obecnie mamy narzędzia prawne do walki z hałasem (spoiler: jest ich niewiele) i jakich nam brakuje (kolejny spoiler: całej masy).Swojej eksperckiej wiedzy użyczyli nam:Wanda Stolarska - urbanistka z prawie 25 letnim doświadczeniem, mająca na swoim koncie szereg opracowań planistycznych takich jak plany zagospodarowania przestrzennego, studia i koncepcje planistyczne. Przez 5 lat była również wicedyrektorką Biura Architektury i Planowania Przestrzennego m. st. Warszawy.Patrycja Chacińska - kierowniczka oraz główna specjalistka inżynieryjno-techniczna Zakładu Akustyki Środowiska Ośrodka Zintegrowanych Badań Środowiska w Instytucie Ochrony Środowiska-Państwowym Instytucie Badawczymdr Piotr Poniatowski - prawnik, pracownik badawczo-dydaktyczny na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, autor publikacji naukowych z zakresu prawnych aspektów hałasu, w szczególności drogowego.

Rzeźby Zofii Trzcińskiej Kamińskiej można oglądać w wielu miastach, ale nie trzeba jechać do Poznania czy Warszawy. W Lublinie jej autorstwa jest orzeł na Poczcie Głównej, a także liczne rzeźby sakralne w kościołach, między innymi w Garbowie. A to dlatego, że Zofia Trzcińska urodziła się w Leścach, pierwsze nauki pobierała w Lublinie, a do rodzinnego domu często wracała również z mężem Zygmuntem Kamińskim. To prawdopodobnie w Leścach powstał jego projekt herbu Polski, wprowadzony w 1927 roku, a potem w 1989. Nie ma dowodu na to, że to w Leścach artysta zaprojektował herb Polski, ale według rodzinny opowieści na pewno w tym dworze po raz pierwszy zaprezentował go rodzinie.O dworze w Leścach, o sztuce, o pamięci opowiemy w audycji Magdy Grydniewskiej.

W drugim odcinku naszej miniserii "Hałas w wielkim mieście" opowiemy co nieco o tym jak planowanie przestrzenne i urbanistyczne (lub ich brak) wpływa na to jaki poziom hałasu do nas dociera, jak w ogóle go zdefiniować i zmierzyć oraz jakie obecnie mamy narzędzia prawne do walki z hałasem (spoiler: jest ich niewiele) i jakich nam brakuje (kolejny spoiler: całej masy). Swojej eksperckiej wiedzy użyczyli nam:Wanda Stolarska - urbanistka z prawie 25 letnim doświadczeniem, mająca na swoim koncie szereg opracowań planistycznych takich jak plany zagospodarowania przestrzennego, studia i koncepcje planistyczne. Przez 5 lat była również wicedyrektorką Biura Architektury i Planowania Przestrzennego m. st. Warszawy.Patrycja Chacińska - kierowniczka oraz główna specjalistka inżynieryjno-techniczna Zakładu Akustyki Środowiska Ośrodka Zintegrowanych Badań Środowiska w Instytucie Ochrony Środowiska-Państwowym Instytucie Badawczymdr Piotr Poniatowski - prawnik, pracownik badawczo-dydaktyczny na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, autor publikacji naukowych z zakresu prawnych aspektów hałasu, w szczególności drogowego.

„Rolnik znalazł żonę”… ale ta historia jest znacznie głębsza, niż myślisz! Zapraszamy Was na poruszający materiał z protestanckiego ślubu Pawła i Martyny, który odbył się na Kurpiach. To nie tylko piękna ceremonia, ale prawdziwe świadectwo tego, jak Bóg prowadzi ludzi do siebie w najmniej oczywisty sposób. Kazanie wygłosił Paweł Chojecki, pastor Kościoła Nowego Przymierza w Lublinie. Daj znać w komentarzu, co najbardziej Cię poruszyło

W programie "Studio wschodnie" porozmawiamy o działalności, dorobku i planach rozwoju Instytutu Europy Środkowej w Lublinie. Gościem programu będzie nowy dyrektor IEŚ w Lublinie - dr Grzegorz Gil, którego zapytamy m.in. o wyniki kontroli Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w Instytucie Europy Środkowej w Lublinie, ale też o zmiany jakich można się spodziewać w Instytucie pod jego kierownictwem.

„Rolnik znalazł żonę”… ale ta historia jest znacznie głębsza, niż myślisz! Zapraszamy Was na poruszający materiał z protestanckiego ślubu Pawła i Martyny, który odbył się na Kurpiach. To nie tylko piękna ceremonia, ale prawdziwe świadectwo tego, jak Bóg prowadzi ludzi do siebie w najmniej oczywisty sposób. Kazanie wygłosił Paweł Chojecki, pastor Kościoła Nowego Przymierza w Lublinie. Daj znać w komentarzu, co najbardziej Cię poruszyło

Zimny i suchy kwiecień w lasach Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Lublinie - sprawdzimy jak wygląda stan kwitnienia roślin i kwilenia ptaków a także o co chodzi ze zmianą sukni sarny z zimowej  na letnią? Trzeci  stopień zagrożenia pożarowego lasów - m.in. zwrócimy słuchaczom uwagę, gdzie mogą śledzić ogłaszanie alarmów pożarowych. 

W programie rozmawiamy o tym, jak na wydarzenia na Bliskim Wschodzie zareagowały władze na Białorusi? I czemu służy ocieplenie relacji białorusko-amerykańskich obserwowane w ostatnim czasie? Czy wizyty przedstawicieli administracji Donalda Trumpa w Mińsku przyczyną się do złagodzenia represji wobec białoruskiej opozycji?Między innymi o tym rozmawiamy z dr. Antonem  Saifullayeu'ym, znawcą tematyki wschodniej i białoruskiej z Uniwersytetu Warszawskiego i zastępcą dyrektora Instytutu Europy Środkowej w Lublinie.Zaprasza Tomasz Nieśpiał.

Goście: prof. Ewa Solarska Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, prof Marta Ligaj - Uniwersytet Adama Mickiewicza w PoznaniuCała prawda o glutenie orkiszowym w rozmowie z prof. Ewą Solarską - to pierwsza część audycji. Drugi niezwykle ważny temat - tajemnice grzybów nadrzewnych, to kontynuacja rozmowy z prof. Marta Ligaj.

W 949. odcinku audycji GnM Live, ekipa w składzie: Paweł Typiak, Mateusz Fidut, Mateusz Zdanowicz oraz Patryk Ciesielka, omawia najciekawsze nowości ze świata gier. Głównym tematem jest premiera Hades II na nowych platformach oraz szczegółowe wrażenia z setek godzin spędzonych w Crimson Desert. W programie znajdziecie także zapowiedź lubelskiego festiwalu 3K6, recenzję nostalgicznej kolekcji Mortal Kombat Legacy Collection oraz omówienie obiecujących tytułów takich jak Road to Vostok i Pragmata. Na koniec prowadzący przyglądają się szokującym danym finansowym dotyczącym zarobków GTA Online.Czasówka:[00:52] – Przywitanie i wprowadzenie do audycji.[02:16] – Gość specjalny: Antoni Merkun opowiada o 4. edycji 3K6 Festiwal Gier i Popkultury w Lublinie (25-26 kwietnia).[13:36] – Crimson Desert – Patryk Ciecielka dzieli się wrażeniami po 200 godzinach gry (eksploracja, mechaniki, fizyka).[25:03] – GnM Plus – Krótkie omówienie plotek o cenach Game Passa i przyszłości gier ekskluzywnych Microsoftu.[29:49] – Recenzja Mortal Kombat Legacy Collection – nostalgiczny powrót do klasyki (od MK1 po MK4 i spin-offy).[41:24] – Omówienie Road to Vostok – hardcore'owy survival shooter od fińskiego twórcy.[48:16] – Pierwsze wrażenia z gry Pragmata od Capcomu – relacja bohaterów i unikalny system hakowania.[52:52] – Finanse Rockstara – ile miliardów zarabia GTA Online i jak wypada przy tym Red Dead Online.[56:19] – Podsumowanie, przypomnienie o festiwalu 3K6 i zakończenie.Włączcie się i spędźcie z nami kolejny wieczór w rytmie grania — tylko w Gramy na Maxa! Link do kanału nadawczego: https://chat.whatsapp.com/H1pkkJdDa4I...

„Drony nie wygrywają wojen” – pisze w komentarzu dla Instytutu Europy Środkowej w Lublinie dr Jakub Olchowski, dyrektor Centrum Kompetencji Europejskich UMCS. Czy to wyłącznie przekorna reakcja na „dronozę”, czy efekt chłodnej analizy? O tym, ale także o rosnącej roli bezzałogowców we współczesnych konfliktach zbrojnych porozmawiamy z autorem wspomnianego komentarza dr. Jakubem Olchowskim.

„Kirgistan – gdzie góry dotykają nieba” - to tytuł albumu brata Damiana Wojciechowskiego, jezuity, dziennikarza, filmowca i przewodnika wysokogórskiego, którego promocja odbyła się pod koniec marca w Lublinie. To pierwsze na świecie fotograficzne wydawnictwo poświęcone w całości Kirgistanowi, którego autor pochodzi z Lublina.Z bratem Damianem Wojciechowskim porozmawiamy nie tylko o okolicznościach wydania albumu, ale także o tym, co ciągnęło go w góry Kirgistanu i o tym jak wyglądają święta Wielkanocne w tym kraju.

W najnowszym odcinku ujawniamy, co dzieje się w sprawie Jerzego Ziarkiewicza, bliskiego współpracownika Zbigniewa Ziobro i jego człowieka od zadań specjalnych. Ziarkiewicz podczas rządów PiS kierował Prokuraturą Regionalną w Lublinie. Tu trafiały sprawy ważne z punktu widzenia interesów partii Kaczyńskiego.

Czy w obozie na Majdanku możliwy był bunt? Na przełomie 1943 i 1944 roku więźniowie przygotowywali zbrojne wystąpienie przeciwko Niemcom. Gromadzili broń, opracowywali strategię walki i mieli gotowy plan na wypadek porażki. To wszystko działo się pod nosem oprawców, dzięki zorganizowanej siatce konspiracyjnej. Klucz do tej tajemnicy przez lata spoczywał pod ziemią. W ogródku przy ulicy Sapiechy w Lublinie ukryto 50-litrowy słój po ogórkach, który zamiast przetworów skrywał ponad dwa tysiące dokumentów wywiadu Armii Krajowej. To niezwykłe archiwum stało się dowodem na to, że za drutami Majdanka pulsowało drugie, podziemne życie. O tej niezwykłej karcie w historii Majdanka opowiadają eksperci z Państwowego Muzeum na Majdanku: Marta Grudzińska, Beata Siwek-Ciupak, Anna Surdacka, Anna Wójcik, Anna Wójtowicz i Krzysztof Tarkowski

W programie „Studio wschodnie” rozmawiamy o reakcji Federacji Rosyjskiej na nową odsłonę konfliktu na Bliskim Wschodzie. Amerykańsko-izraelski atak na Iran wywołał liczne reakcje przedstawicieli Federacji Rosyjskiej, w tym prezydenta Władimira Putina, a także komentarze w rosyjskiej sferze informacyjnej, zarówno w mediach prorządowych, jak i opozycyjnych. Jak eskalacja sytuacji na Bliskim Wschodzie odbierana jest w Rosji? Jak ten konflikt może wpłynąć na rosyjskie wpływy w tamtej części świata?O tym rozmawiamy z naszym gościem, którym będzie Jędrzej Jander, starszy analityk w Instytucie Europy Środkowej w Lublinie.

Wideofreski Lecha Majewskiego, spektakl Koronacja, recitale chopinowskie, scena alternatywna, Festiwal Kapel Ludowych i świat Starszych Panów – omawiamy moc wydarzeń w lubelskim CSK!Wśród gości: Dyrektor Michał Chorosiński, zastępca dyrektora ds. artystycznych Michał Mirosław, specjalista ds. planowania i organizacji wydarzeń Norbert Smoliński, specjalistka ds. wydarzeń regionalnych Agnieszka Karpińska, kierowniczka Biura Wojewódzkiego Ośrodka Kultury Małgorzata Gryglicka-Szczepaniak, koordynator sceny alternatywnej Jan Wąsak oraz główny specjalista ds. pszczelarstwa Marcin Sudziński.   

W programie "Studio wschodnie" rozmawiamy o tym, jak eskalacja konfliktu na Bliskim Wschodzie wpływa na ceny paliw w Polsce, ale też na światową i unijną gospodarkę. Czy należy wierzyć w zapewnienia rządu, które mówią, że konflikt na Bliskim Wschodzie nie wpływa na ciągłość dostaw ropy naftowej i gazu do Polski? Z czego wynika sytuacja, która pozwala zachować Polsce i polskim władzom spokój? Co i kto gwarantuje nam stabilne dostawy ropy i wysoki poziom zapasów paliw i jak długo będziemy mogli zachowywać ten względny spokój? M.in. na ten temat rozmawiamy z dr. Michałem Paszkowskim, starszym analitykiem w Instytucie Europy Środkowej w Lublinie.

Władysław Czachórski to malarz, który urodził się w Lublinie w kamienicy naprzeciwko wejścia do Bazyliki o.o. Dominikanów na Starym Mieście. Jego kariera nabrała tempa i rozwinęła się w Monachium. Na początku dzielił pracownię z Józefem Brandtem, ale później otworzył własną. Często odwiedzał rodzinę w dworku w Grabowczyku k. Hrubieszowa, gdzie portretował bliskich. Jego prace mają nieco inny charakter niż obrazy tworzone przez współczesnych mu malarzy takich jak: Maksymilian Gierymski, Józef Brandt czy Kossakowie. Znalazł swoją artystyczną niszę i stworzył ze swojego nazwiska markę. Osiągnął komercyjny sukces na przełomie XIX i XX wieku. Dziś jego obrazy kosztują krocie na aukcjach. Według ekspertów obrazy malowane na zamówienie, choć są perfekcyjne, to te malowane dla własnej satysfakcji i na użytek rodziny, mają jeszcze większą maestrię wykonania. Jego malarstwo wciąż zachwyca detalem i realizmem oddania.Fot. Obraz W. Czachórskiego "Dama z książką" na wystawie w Domu Aukcyjnym Agra-Art w Warszawie.

Wędrujemy lubelskimi "Śladami Hieronima Łopacińskiego - nauczyciela, językoznawcy, etnografa, historyka, bibliofila" w 120. rocznicę jego śmierci. Dwadzieścia dwa lata  Hieronim Łopaciński spędził w Lublinie, do którego przybył w 1884 roku po ukończeniu studiów historyczno-filologicznych na Uniwersytecie Warszawskim, i zauroczył się tym miastem; jego historią, zabytkami i kulturą. Odwiedzamy m.in. dawne Gimnazjum Rządowe, kościoły, w których prowadził kwerendy archiwalne, siedziby wystaw zorganizowanych z jego inicjatywy oraz bibliotek, dotarliśmy także do miejsca tragicznego wypadku na ul. Misjonarskiej. Przedstawiamy dźwiękową relację z tego historyczno-bibliofilskiego spaceru a naszą przewodniczką z ramienia PTTK jest Ewa Jezierska. 

W programie porozmawiamy o sytuacji chrześcijan na Bliskim Wschodzie i wsparciu jakiego udziela im papieska fundacja Pomoc Kościołowi w Potrzebie, która 13 lutego otworzyła swoje biuro regionalne w Lublinie.O idei pomocy chrześcijanom mieszkających w rejonach konfliktów zbrojnych, doświadczeniach związanych z jej niesieniem, ale także zadaniach jakie pełnić będzie lubelskie biuro PKWP opowie ks. prof. Jan Żelazny, dyrektor sekcji polskiej Pomocy Kościołowi w Potrzebie.

Nadleśnictwo Chełm, Nadleśnictwo Tomaszów, Nadleśnictwo Gościeradów, Nadleśnictwo Radzyń Podlaski - w kilku różnych nadleśnictwach na terenie RDLP w Lublinie podejmujemy temat wilków w lasach i na obrzeżach lasów, sprawdzamy sygnały od mieszkańców, uspokajamy słuchaczy, tłumaczymy, jak należy zachować się w lesie w trakcie spotkania z wilkiem lub inną dziką zwierzyną; czy "wilcza panika" z jaką mamy do czynienia w mediach społecznościowych jest słuszna i co mówi o naszej, ludzkiej wiedzy przyrodniczej? Jak odstraszyć wilka, gdy spacerujemy z psem na smyczy po lesie? Dlaczego wilk i pies - te dwa gatunki tak bardzo wzajemnie się znoszą i atakują?A poza tym: roztopy w lasach plus sarny, lisy, borsuki, jenoty, dziki, wilki - stan populacji dzikiej zwierzyny w lasach po ciężkiej zimie, "pączki" na gałęziach pierwsze zwiastuny wiosny, spałowanie dzikiej zwierzyny zimą w lasach - te wszystkie tematy napotykamy w trakcie reporterskich wędrówek po lasach - do usłyszenia na antenie, do zobaczenia w lesie, zaprasza Magdalena Lipiec-Jaremek.

Polscy artyści studiujących na Akademii Sztuk Pięknych w Monachium tworzyli barwną społeczność. Każdy artysta to odrębny świat, który wpływał na kolegów i na losy polskiej sztuki, zarówno tej tworzonej podczas zaborów, jak i w czasie, gdy kraj odzyskał niepodległość. Wykształcony w Monachium i mający tam pracownię Józef Brandt tworzył sceny batalistyczne, pełne zwycięskich bojów z czasów dawnej Rzeczpospolitej (czasy XVII i XVIII wieku). Malarstwo pokrzepiało i dawało nadzieję na odzyskanie niepodległości Polakom rozproszonym po świecie po powstaniu styczniowym. Wpływ malarstwa "monachijczyków" widoczny jest w twórczości choćby Henryka Sienkiewicza. Wielu artystów po studiach pozostało w Monachium i miało tam świetnie prosperujące pracownie. Ale nie tylko tematyka historyczna była tematem malarstwa polskich artystów w Monachium.A w reportażu fragmenty tekstów czytali: Mariusz Kamiński, Jarosław Zoń i Józef Szopiński.Fot. Wachlarz z obrazami polskich artystów z Monachium na wystawie Monachijczycy w Muzeum Narodowym w Lublinie.

W programie porozmawiamy o amerykańskich roszczeniach wobec Grenlandii w kontekście zwiększania wpływów w Arktyce, rywalizacji z Rosją i Chinami oraz zachowania bezpieczeństwa międzynarodowego. Czy Grenlandczycy mogą spać dziś spokojnie? Co dla państw basenu Morza Bałtyckiego może oznaczać zainteresowanie USA surowcami znajdującymi się na Grenlandii? O tym porozmawiamy z dr. Damianem Szacawą z Instytutu Nauk o Polityce i Administracji UMCS oraz kierownikiem Zespołu Bałtyckiego w Instytucie Europy środkowej w Lublinie.Fot. EPA/STAN GILLILAND Dostaw

Opowieść o mistycznym i tajemniczym Lublinie, w którym na przestrzeni wieków toczy się walka dobra ze złem. Dyrektor Ośrodka Brama Grodzka Tomasz Pietrasiewicz zabiera nas do piwnic staromiejskich, gdzie setki różnych postaci, poruszających się figurek związanych z historią czy też legendami o mieście: królowie, rycerze, mieszczanie czy mieszkańcy miasta tworzą swoisty spektakl opowiadający o losach miasta. Od pradziejów do czasów przed wybuchemII wojny, kiedy żył poeta Józef Czechowicz autor „Poematu o mieście Lublinie”. Miejsce to nosi nazwę „Teatr Imaginarium”.

Adam Chmielowski wywierał szczególny wpływ na swoich kolegów malarzy na studiach artystycznych w Monachium. Miał głęboki i logiczny umysł, a przy tym był bardzo towarzyski.  Niestety nie mógł znaleźć szczęścia i spokoju w swoim życiu, aż pewnego dnia trafił do ogrzewalni miejskiej dla osób bezdomnych i ubogich. Pomoc słabszym stała się jego życiową misją. Okazją do przyjrzenia się postaci Adama Chmielowskiego, znanego jako Św. Brat Albert, jest wystawa "Monachijczycy" w Muzeum Narodowym w Lublinie, gdzie zobaczyć można obrazy tego artysty, które na co dzień znajdują się w Zakonie Albertynek i Albertynów. Więcej w reportażu Moniki Malec zatytułowanym "Brat Albert".fot. Obrazy Adama Chmielowskiego na wystawie "Monachijczycy" w Muzeum Narodowym w Lublinie: Św. Franciszek, Matka Boża z Dzieciątkiem, Niepokalana (wł. Zakonu Sióstr Albertynek)

W programie rozmawiamy o tym, jak i dlaczego religia stała się jednym z kluczowych czynników w konflikcie rosyjsko-ukraińskim? Okazją do rozmowy jest wydana właśnie książka dr. Andrzeja Szabaciuka pt. „Między russkim mirom a duchową niezależnością. Cerkwie prawosławne w Ukrainie wobec konfliktu rosyjsko-ukraińskiego po 2014 roku”.Gościem programu "Studio wschodnie" jej autor, dr Andrzej Szabaciuk z Katedry Teorii Polityki i Studiów Wschodnich KUL oraz z Instytutu Europy Środkowej w Lublinie.

Czy dzięki aplikacji ArtSaas doczekamy się w Polsce nowego Vincenta van Gogha albo Jana Matejki? Na to pytanie nie znajdziecie odpowiedzi w naszym podkaście. Ale za to dowiecie się bardzo dużo o tym, dlaczego polski rynek sztuki potrzebuje takich technologicznych rozwiązań, jaki pomysł ma ArtSaas na pomoc artystom w zdobyciu rozpoznawalności (a może nawet i sławy) oraz tego, czy Wilhelm Sasnal już korzysta z ArtSaas.Naszą rozmówczynią jest Cecylia Grabek, CEO oraz co-foundera startupu ArtSaas. Historyczka sztuki, antykwariuszka. Współzałożycielka i prezeska ArtSaas Technologies, dostarczającej rozwiązania IT wspierające cyfryzację rynku sztuki. Ekspertka w Galerii Dawnych Sreber w Lublinie, w ramach której rozwija prywatne i instytucjonalne kolekcje sreber. Baczna obserwatorka trendów internetowego rynku sztuki w kraju i za granicą. Mieszka i pracuje w Lublinie.

Stanowią rodzinę wyjątkowo zakręconą na punkcie sztuki. Wszystko zaczęło się od Anny Celińskiej Banaszek, która od dziecka maluje. Do malowania zachęciła swojego męża Tomasza oraz córkę Kingę. Wspólnie prowadzą galerię, należą do Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Lublinie, ale pracują też zawodowo. Malarstwo daje im spełnienie i koloryt życia. Fot. Anna Celińska Banaszek i Tomasz Banaszek wśród swoich obrazów.

Dziennikarz Rafał Chabasiński (portal bezprawnik.pl) komentuje projekt ustawy Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego o zabezpieczeniu socjalnym artystów zawodowych. Następnie łączymy się z dr Andrzejem Frejlichem, kuratorem wystawy Monachijczycy. Gierymscy, Stryjeńska, Wierusz-Kowalski, Chełmoński i inni w Muzeum Narodowym w Lublinie. Nasz gość wyjaśnia dlaczego warto odwiedzić ekspozycję. Jak mówi, na wystawie można zobaczyć prawie 300 prac artystów polskich działających w drugiej połowie XIX w. związanych z Monachium. Opowiada także, co sprowadziło ich do stolicy Bawarii oraz co łączy ich twórczość. Ekspozycja dostępna dla zwiedzających do 8 marca. Na koniec słuchamy drugiej części rozmowy z Marcinem Szczypiorskim o koniach i jeździectwie.  

Ludomir Benedyktowicz miał zostać leśnikiem, ale wybuch powstania styczniowego przekreślił te plany. W wyniku odniesionych obrażeń podczas jednej z powstańczych potyczek stracił obie dłonie. Choć niepełnosprawność, śmierć ojca, czy odebranie przez zaborcę rodzinnego majątku, jako represja po udziale w powstaniu, doprowadziły do załamania nerwowego, to był to punkt zwrotny, który zmienił życie młodego człowieka. Zwrócił się w stronę malarstwa. Jego pomysłowość, pracowitość i nie poddawnie się przeciwnościom, sprawiły, że jako jeden z trzech, na trzydziestu kandydatów, dostał się do Akademii Sztuk Pięknych w Monachium. Po powrocie ze studiów osiadł w Krakowie, gdzie kontynuował naukę w krakowskiej szkole kompozycji Jana Matejki. Był szanowanym malarzem, a dochody za malowane obrazy pozwoliły mu utrzymać liczną rodzinę.Fragmenty wspomnień Ludomira Benedyktowicza czyta Mariusz Kamiński. W rolę krytyka Lucjana Siemieńskiego wciela się Jarosław Zoń.Fot. Obraz Ludomira Benedyktowicza na wystawie "Monachijczycy" w Muzeum Narodowym w Lublinie.

Po klęsce powstania styczniowego wiele osób zaangażowanych w walkę zbrojną musiało opuścić  teren dawnej Rzeczpospolitej.  Hrabia Władysław Plater zaangażował się w przedsięwzięcie, które miało na celu zachować dla przyszłych pokoleń dorobek kulturowy naszych przodków i przyczynić się w przyszłości do odzyskania niepodległości. W szwajcarskim Rapperswilu powstało Muzeum Polskie, instytucja wyjątkowa, która przyciągnęła niezwykłe osobowości kolekcjonerów sztuki i propagatorów sprawy polskiej. O historii muzeum opowiedzą historycy sztuki, kuratorzy wystawy "Monachijczycy" w Muzeum Narodowym w Lublinie: dr Beata Skrzydlewska i dr Andrzej Frejlich oraz dyrektor Muzeum Polskiego w Rapperswilu, Anna Buchmann. Fragmenty tekstów czytają: Agnieszka Banaszkiewicz, Mariusz Kamiński i Jarosław Zoń.Fot. Fotografia Sali Rycerskiej Muzeum Polskiego na Zamku w Rapperswilu ze strony: https://polenmuseum.ch/pl/historia-muzeum

Rok 2026 zaczął się z przytupem, więc sprawdzamy, w co zagrywacie się na początku stycznia i jakie tytuły zdominują nadchodzące miesiące.W studiu gościmy Patryka z Lublin GameDev, który opowiada o nadchodzącym maratonie tworzenia gier LubJam 2026. Dowiecie się, jak w 48 godzin stworzyć własną grę i dlaczego warto wziąć udział w tym wydarzeniu (nawet jeśli nie jesteście programistami!). W sekcji recenzji Sebastian dzieli się wrażeniami z przedpremierowego ogrywania My Hero Academia, sprawdzając, czy fani anime będą zadowoleni. Nie zabraknie też newsów: plotki o nowym StarCraft FPP/TPP, doniesienia o Fable i Forza Horizon 6 oraz fenomen Manor Lords, gdzie gracze testują granice wytrzymałości gry (i owiec).Czasówka:[00:00] – Wstęp i powitanie: Mateusz Fidut, Sebastian Danielak, Paweł Stachyra oraz gość specjalny Patryk Gałach.[01:38] – W co ostatnio gramy? – Prowadzący dzielą się tytułami, które ogrywają na początku 2026 roku.[02:11] – Sebastian o Sons of the Forest i oczekiwaniach wobec Subnautica 2.[03:55] – Paweł o premierze i wrażeniach z Pathologic 3.[13:41] – Patryk o kooperacyjnej grze Pode.[16:13] – LubJam 2026 – Patryk Gałach opowiada o 12. edycji 48-godzinnego maratonu tworzenia gier w Lublinie (30 stycznia – 1 lutego).[27:01] – Jak dołączyć do LubJamu? Porady dla osób bez zespołu i początkujących.[30:49] – Interakcja z czatem – w co grają słuchacze (m.in. Vampire: The Masquerade, Octopath Traveler, The Finals).[32:11] – Newshot (Wiadomości):[32:43] – Blood of the Dawnwalker – nowe informacje o antagoniście i systemie relacji.[36:07] – Zapowiedź Xbox Developer Direct (22 stycznia) – plotki o Fable i Forza Horizon 6.[37:57] – Nowa gra studia Game Freak – Beast of Reincarnation.[40:04] – Manor Lords – jak "koszmarny zapis" gracza pomógł zoptymalizować grę.[45:01] – Wrażenia przedpremierowe: My Hero Academia: Ultra Justice – Sebastian opowiada o mechanice walki, trybach gry i oprawie wizualnej nadchodzącej bijatyki.[55:17] – Plotki o nowym projekcie Blizzarda w świecie Starcrafta (strzelanka TPP).[58:00] – Zapowiedź podcastu GnM Plus i zakończenie audycji.Włączcie się i spędźcie z nami kolejny wieczór w rytmie grania — tylko w Gramy na Maxa! Link do kanału nadawczego: https://chat.whatsapp.com/H1pkkJdDa4I9AEmoSdjJEl

The Telegraph: w razie inwazji USA na Grenlandię duńska armia ma strzelać bez ostrzeżenia. Obowiązuje przepis z 1952 r. nakazujący natychmiastowy kontratak – bez czekania na rozkazy. Czy tak może być rzeczywiście? O tym Jakub Bijak z UMCS w Lublinie.Noworoczna wyprzedaż w Militaria.pl - https://mltr.pl/PBPNW2026Zapoznaj się z warunkami oprocentowania wolnych środków w OANDA TMS Brokers: https://go.tms.pl/bezpaszportuUM Inwestuj w fundusze ETF z OANDA TMS Brokers: https://go.tms.pl/bezpaszportuETF

Oto opowieść o tym, jak odzyskaliśmy wolność! Pokażę Wam, jak Polska wróciła na mapę nie jednym „cudem”, tylko sumą przygotowań, wyborów i odwagi tysięcy ludzi. Moja książka -„Historii dla Odważnych” – teraz 10% RABATU i DARMOWA DOSTAWA”

Mirosław Żukowski i Przemysław Iwańczyk rozmawiali na temat skandalicznego plakatu, który pojawił się na trybunach podczas meczu Raków Częstochowa - Maccabi Hajfa. czy dojdzie do kolejnego sportowego spotkania w Lublinie, o zjawiskach antypolskich, nacjonalistycznych, które coraz częściej pojawiają się wśród kibiców, jak bardzo polityka wpływa na to, co się dzieje na stadionach

Kiedy powstał pierwowzór leku? Jakie są objawy uboczne jego stosowania? Czy konieczny jest nadzór lekarza? O Ozempicu rozmawiamy z prof. Grzegorzem Dzidą - kierownikiem Oddziału Diabetologii Katedry i Klinki Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.

Pełnej wersji podcastu posłuchasz w aplikacji Onet Audio. W najnowszym odcinku podcastu „Raport Międzynarodowy” Witold Jurasz i Zbigniew Parafianowicz rozmawiają z księdzem profesorem Alfredem Wierzbickim, etykiem, filozofem i teologiem związanym z Uniwersytetem Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Tematem rozmowy jest wątek nieustannie powracający w sporach między prowadzącymi — czy w polityce funkcjonuje kategoria moralności? A jeśli tak — gdzie przebiegają jej granice? Czy można czynić zło w imię dobra ojczyzny i bezpieczeństwa państwa?  Ksiądz profesor Wierzbicki odpowiada na to pytanie, stwierdzając, że moralność i polityka to dwa porządki, które rzadko się pokrywają. Nie oznacza to jednak absolutnego zwolnienia aktorów politycznych od przestrzegania jakichkolwiek etycznych granic. Jak zauważa gość, w myśli zachodniej funkcjonuje pojęcie racji stanu tak przydatne do porządkowania politycznych interesów, jednak z punktu widzenia moralnego nie ma ono wartości absolutnej. Racja stanu z samej swojej natury jest zmienna, wartości moralne takie jak choćby godność ludzka jest nienaruszalna, niestopniowalna i niezmienna. Sprawę dodatkowo komplikuje kategoria obywatelskiego nieposłuszeństwa leżącego u podstaw demokracji — gest stojący w końcu w opozycji wobec różnie pojmowanej racji stanu.  Witold Jurasz w kontekście konfliktu interesu państwa i wartości moralnych przytoczył kryzys migracyjny na granicy polsko-białoruskiej. Jak w takiej sytuacji powinno zadziałać państwo, będąc zmuszone wybierać między adekwatną odpowiedzią na działania hybrydowe reżimu białoruskiego a ratowaniem migrantów, których życie i zdrowie pozostaje w stanie realnego zagrożenia. Ważenie racji stanu i moralnych zobowiązań niezmiennie wytwarza napięcia i zmusza do przemyśliwania interesu państwa, który nie zawsze jest oczywisty i łatwy do określenia.  Zbigniew Parafianowicz wciąż pozostając w tym samym wątku, zadaje pytanie — czy katolik może być szpiegiem? Czy zawodowe kłamanie, manipulowanie i cała reszta szerokiej gamy narzędzi wywiadowczych może być moralnie usprawiedliwione, jeśli służy obronie państwa? Ksiądz profesor Wierzbicki nie daje jednoznacznej odpowiedzi. Stwierdza, że kluczowe w ocenie takich działań może być spojrzenie na nie z perspektywy intencjonalności i skutkowości. Jeśli przekroczenie konwencjonalnych zasad moralnych miałoby służyć obronie życia lub dobra państwa, w takim wypadku trudno potępiać je. Nie mniej problem ten wymaga głębszej refleksji nad motywami, konsekwencjami czynów, odpowiedzialnością indywidualną oraz moralnością zawodową.  Rozmowa schodzi następnie na poziom konkretnych przypadków. Prowadzący przypominają dramatyczne wydarzenia z Odessy w maju 2014 roku, gdzie w wyniku tłumienia prorosyjskiej rebelii ginie wielu demonstrantów, część umiera spalona żywcem w pożarze budynku związków zawodowych. Czy podjęte przez ukraińskie władze działania były uzasadnione, skoro służyły ukróceniu rosyjskich działań wywrotowych, a w konsekwencji ocaliły Odessę od podzielenia losu Krymu? Czy możliwe jest „zło konieczne”? Ksiądz profesor Wierzbicki z dużą ostrożnością ocenia tę sytuację, określając ją jako moralnie podejrzaną. Zaznacza jednak, że logika moralna nie jest binarna, tylko wielowartościowa. Również w takich, jak wspomniana wyżej, sytuacjach jest miejsce na niejednoznaczności i wątpliwości.  Poruszany jest także temat tzw. zabójstw celowanych — taktyki stosowanej przez m.in. USA, Izrael czy Ukrainę, polegającej na eliminacji konkretnych osób odpowiedzialnych za akty terroru czy wrogą propagandę. Czy demokratyczne państwo może sięgać po metody przypominające terroryzm? Gdzie leży granica między samoobroną a moralną degeneracją? Gość podcastu ostrzega przed równią pochyłą, na której państwa Zachodu mogą utracić swoją moralną legitymację — szczególnie jeśli stosują podwójne standardy, a zasady zaczynają być tylko retoryką, nie praktyką.  Kontekst izraelsko-palestyński pojawia się jako modelowy przykład współczesnego kryzysu etycznego. Reakcja Izraela na zamachy z 7 października — zdaniem profesora — przekracza granice proporcjonalności, co prowadzi do cierpienia ludności cywilnej i osłabienia wiarygodności Zachodu w globalnym dyskursie o prawach człowieka, a w najgorszym wypadku podkopuje prawo do moralnej oceny takich postaci jak Władimir Putin czy Aleksander Łukaszenko.  Nie zabrakło też pochylenia się nad rolą Watykanu w kontekście wojny w Ukrainie czy ludobójstwa w Palestynie. Czy Stolica Apostolska mają wystarczające rozeznanie w geopolityce, by zabierać głos jako moralny arbiter? Jak w tej sferze wypadł pontyfikat papieża Franciszka?  

Zygmunt August był spadkobiercą potężnej monarchii Jagiellonów. Po śmierci jego długo panującego ojca, stanął w obliczu poważnych wyzwań - przede wszystkim sukcesji tronu oraz jedności Polski i Litwy. W jaki sposób poradził sobie z tym problemami?Jak wyglądało jego osobiste życie? Czy Bona Sforza, jego matka, wpłynęła na jego decyzje życiowe? Czy rzeczywiście Zygmunt II był człowiekiem nieszczęśliwym?Pod koniec życia coraz bardziej schorowany król zaczął zabiegać o umocnienie unii pomiędzy Polską i Litwą, która mogła się rozpaść w obliczu jego bezpotomnej śmierci i osłabić obydwa państwa – przede wszystkim Litwę, której zagrażała Moskwa. Zawarta głównie dzięki zdecydowanej postawie króla w 1569 roku w Lublinie unia zapoczątkowała istnienie Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Nie zawsze jednak Zygmunt August tak stanowczo realizował swoją wizję. Czy można powiedzieć, że był raczej uczestnikiem historii niż jej kreatorem? O tym wszystkim w Podcaście Muzeum Historii Polski z serii Inne historie Polski. Rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, prof. Wojciech Tygielski z Uniwersytetu Warszawskiego.Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl