Podcasts about lublinie

Polscy artyści studiujących na Akademii Sztuk Pięknych w Monachium tworzyli barwną społeczność. Każdy artysta to odrębny świat, który wpływał na kolegów i na losy polskiej sztuki, zarówno tej tworzonej podczas zaborów, jak i w czasie, gdy kraj odzyskał niepodległość. Wykształcony w Monachium i mający tam pracownię Józef Brandt tworzył sceny batalistyczne, pełne zwycięskich bojów z czasów dawnej Rzeczpospolitej (czasy XVII i XVIII wieku). Malarstwo pokrzepiało i dawało nadzieję na odzyskanie niepodległości Polakom rozproszonym po świecie po powstaniu styczniowym. Wpływ malarstwa "monachijczyków" widoczny jest w twórczości choćby Henryka Sienkiewicza. Wielu artystów po studiach pozostało w Monachium i miało tam świetnie prosperujące pracownie. Ale nie tylko tematyka historyczna była tematem malarstwa polskich artystów w Monachium.A w reportażu fragmenty tekstów czytali: Mariusz Kamiński, Jarosław Zoń i Józef Szopiński.Fot. Wachlarz z obrazami polskich artystów z Monachium na wystawie Monachijczycy w Muzeum Narodowym w Lublinie.

W programie porozmawiamy o amerykańskich roszczeniach wobec Grenlandii w kontekście zwiększania wpływów w Arktyce, rywalizacji z Rosją i Chinami oraz zachowania bezpieczeństwa międzynarodowego. Czy Grenlandczycy mogą spać dziś spokojnie? Co dla państw basenu Morza Bałtyckiego może oznaczać zainteresowanie USA surowcami znajdującymi się na Grenlandii? O tym porozmawiamy z dr. Damianem Szacawą z Instytutu Nauk o Polityce i Administracji UMCS oraz kierownikiem Zespołu Bałtyckiego w Instytucie Europy środkowej w Lublinie.Fot. EPA/STAN GILLILAND Dostaw

Opowieść o mistycznym i tajemniczym Lublinie, w którym na przestrzeni wieków toczy się walka dobra ze złem. Dyrektor Ośrodka Brama Grodzka Tomasz Pietrasiewicz zabiera nas do piwnic staromiejskich, gdzie setki różnych postaci, poruszających się figurek związanych z historią czy też legendami o mieście: królowie, rycerze, mieszczanie czy mieszkańcy miasta tworzą swoisty spektakl opowiadający o losach miasta. Od pradziejów do czasów przed wybuchemII wojny, kiedy żył poeta Józef Czechowicz autor „Poematu o mieście Lublinie”. Miejsce to nosi nazwę „Teatr Imaginarium”.

Adam Chmielowski wywierał szczególny wpływ na swoich kolegów malarzy na studiach artystycznych w Monachium. Miał głęboki i logiczny umysł, a przy tym był bardzo towarzyski.  Niestety nie mógł znaleźć szczęścia i spokoju w swoim życiu, aż pewnego dnia trafił do ogrzewalni miejskiej dla osób bezdomnych i ubogich. Pomoc słabszym stała się jego życiową misją. Okazją do przyjrzenia się postaci Adama Chmielowskiego, znanego jako Św. Brat Albert, jest wystawa "Monachijczycy" w Muzeum Narodowym w Lublinie, gdzie zobaczyć można obrazy tego artysty, które na co dzień znajdują się w Zakonie Albertynek i Albertynów. Więcej w reportażu Moniki Malec zatytułowanym "Brat Albert".fot. Obrazy Adama Chmielowskiego na wystawie "Monachijczycy" w Muzeum Narodowym w Lublinie: Św. Franciszek, Matka Boża z Dzieciątkiem, Niepokalana (wł. Zakonu Sióstr Albertynek)

W programie rozmawiamy o tym, jak i dlaczego religia stała się jednym z kluczowych czynników w konflikcie rosyjsko-ukraińskim? Okazją do rozmowy jest wydana właśnie książka dr. Andrzeja Szabaciuka pt. „Między russkim mirom a duchową niezależnością. Cerkwie prawosławne w Ukrainie wobec konfliktu rosyjsko-ukraińskiego po 2014 roku”.Gościem programu "Studio wschodnie" jej autor, dr Andrzej Szabaciuk z Katedry Teorii Polityki i Studiów Wschodnich KUL oraz z Instytutu Europy Środkowej w Lublinie.

Czy dzięki aplikacji ArtSaas doczekamy się w Polsce nowego Vincenta van Gogha albo Jana Matejki? Na to pytanie nie znajdziecie odpowiedzi w naszym podkaście. Ale za to dowiecie się bardzo dużo o tym, dlaczego polski rynek sztuki potrzebuje takich technologicznych rozwiązań, jaki pomysł ma ArtSaas na pomoc artystom w zdobyciu rozpoznawalności (a może nawet i sławy) oraz tego, czy Wilhelm Sasnal już korzysta z ArtSaas.Naszą rozmówczynią jest Cecylia Grabek, CEO oraz co-foundera startupu ArtSaas. Historyczka sztuki, antykwariuszka. Współzałożycielka i prezeska ArtSaas Technologies, dostarczającej rozwiązania IT wspierające cyfryzację rynku sztuki. Ekspertka w Galerii Dawnych Sreber w Lublinie, w ramach której rozwija prywatne i instytucjonalne kolekcje sreber. Baczna obserwatorka trendów internetowego rynku sztuki w kraju i za granicą. Mieszka i pracuje w Lublinie.

Stanowią rodzinę wyjątkowo zakręconą na punkcie sztuki. Wszystko zaczęło się od Anny Celińskiej Banaszek, która od dziecka maluje. Do malowania zachęciła swojego męża Tomasza oraz córkę Kingę. Wspólnie prowadzą galerię, należą do Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Lublinie, ale pracują też zawodowo. Malarstwo daje im spełnienie i koloryt życia. Fot. Anna Celińska Banaszek i Tomasz Banaszek wśród swoich obrazów.

Dziennikarz Rafał Chabasiński (portal bezprawnik.pl) komentuje projekt ustawy Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego o zabezpieczeniu socjalnym artystów zawodowych. Następnie łączymy się z dr Andrzejem Frejlichem, kuratorem wystawy Monachijczycy. Gierymscy, Stryjeńska, Wierusz-Kowalski, Chełmoński i inni w Muzeum Narodowym w Lublinie. Nasz gość wyjaśnia dlaczego warto odwiedzić ekspozycję. Jak mówi, na wystawie można zobaczyć prawie 300 prac artystów polskich działających w drugiej połowie XIX w. związanych z Monachium. Opowiada także, co sprowadziło ich do stolicy Bawarii oraz co łączy ich twórczość. Ekspozycja dostępna dla zwiedzających do 8 marca. Na koniec słuchamy drugiej części rozmowy z Marcinem Szczypiorskim o koniach i jeździectwie.  

Ludomir Benedyktowicz miał zostać leśnikiem, ale wybuch powstania styczniowego przekreślił te plany. W wyniku odniesionych obrażeń podczas jednej z powstańczych potyczek stracił obie dłonie. Choć niepełnosprawność, śmierć ojca, czy odebranie przez zaborcę rodzinnego majątku, jako represja po udziale w powstaniu, doprowadziły do załamania nerwowego, to był to punkt zwrotny, który zmienił życie młodego człowieka. Zwrócił się w stronę malarstwa. Jego pomysłowość, pracowitość i nie poddawnie się przeciwnościom, sprawiły, że jako jeden z trzech, na trzydziestu kandydatów, dostał się do Akademii Sztuk Pięknych w Monachium. Po powrocie ze studiów osiadł w Krakowie, gdzie kontynuował naukę w krakowskiej szkole kompozycji Jana Matejki. Był szanowanym malarzem, a dochody za malowane obrazy pozwoliły mu utrzymać liczną rodzinę.Fragmenty wspomnień Ludomira Benedyktowicza czyta Mariusz Kamiński. W rolę krytyka Lucjana Siemieńskiego wciela się Jarosław Zoń.Fot. Obraz Ludomira Benedyktowicza na wystawie "Monachijczycy" w Muzeum Narodowym w Lublinie.

Po klęsce powstania styczniowego wiele osób zaangażowanych w walkę zbrojną musiało opuścić  teren dawnej Rzeczpospolitej.  Hrabia Władysław Plater zaangażował się w przedsięwzięcie, które miało na celu zachować dla przyszłych pokoleń dorobek kulturowy naszych przodków i przyczynić się w przyszłości do odzyskania niepodległości. W szwajcarskim Rapperswilu powstało Muzeum Polskie, instytucja wyjątkowa, która przyciągnęła niezwykłe osobowości kolekcjonerów sztuki i propagatorów sprawy polskiej. O historii muzeum opowiedzą historycy sztuki, kuratorzy wystawy "Monachijczycy" w Muzeum Narodowym w Lublinie: dr Beata Skrzydlewska i dr Andrzej Frejlich oraz dyrektor Muzeum Polskiego w Rapperswilu, Anna Buchmann. Fragmenty tekstów czytają: Agnieszka Banaszkiewicz, Mariusz Kamiński i Jarosław Zoń.Fot. Fotografia Sali Rycerskiej Muzeum Polskiego na Zamku w Rapperswilu ze strony: https://polenmuseum.ch/pl/historia-muzeum

Rok 2026 zaczął się z przytupem, więc sprawdzamy, w co zagrywacie się na początku stycznia i jakie tytuły zdominują nadchodzące miesiące.W studiu gościmy Patryka z Lublin GameDev, który opowiada o nadchodzącym maratonie tworzenia gier LubJam 2026. Dowiecie się, jak w 48 godzin stworzyć własną grę i dlaczego warto wziąć udział w tym wydarzeniu (nawet jeśli nie jesteście programistami!). W sekcji recenzji Sebastian dzieli się wrażeniami z przedpremierowego ogrywania My Hero Academia, sprawdzając, czy fani anime będą zadowoleni. Nie zabraknie też newsów: plotki o nowym StarCraft FPP/TPP, doniesienia o Fable i Forza Horizon 6 oraz fenomen Manor Lords, gdzie gracze testują granice wytrzymałości gry (i owiec).Czasówka:[00:00] – Wstęp i powitanie: Mateusz Fidut, Sebastian Danielak, Paweł Stachyra oraz gość specjalny Patryk Gałach.[01:38] – W co ostatnio gramy? – Prowadzący dzielą się tytułami, które ogrywają na początku 2026 roku.[02:11] – Sebastian o Sons of the Forest i oczekiwaniach wobec Subnautica 2.[03:55] – Paweł o premierze i wrażeniach z Pathologic 3.[13:41] – Patryk o kooperacyjnej grze Pode.[16:13] – LubJam 2026 – Patryk Gałach opowiada o 12. edycji 48-godzinnego maratonu tworzenia gier w Lublinie (30 stycznia – 1 lutego).[27:01] – Jak dołączyć do LubJamu? Porady dla osób bez zespołu i początkujących.[30:49] – Interakcja z czatem – w co grają słuchacze (m.in. Vampire: The Masquerade, Octopath Traveler, The Finals).[32:11] – Newshot (Wiadomości):[32:43] – Blood of the Dawnwalker – nowe informacje o antagoniście i systemie relacji.[36:07] – Zapowiedź Xbox Developer Direct (22 stycznia) – plotki o Fable i Forza Horizon 6.[37:57] – Nowa gra studia Game Freak – Beast of Reincarnation.[40:04] – Manor Lords – jak "koszmarny zapis" gracza pomógł zoptymalizować grę.[45:01] – Wrażenia przedpremierowe: My Hero Academia: Ultra Justice – Sebastian opowiada o mechanice walki, trybach gry i oprawie wizualnej nadchodzącej bijatyki.[55:17] – Plotki o nowym projekcie Blizzarda w świecie Starcrafta (strzelanka TPP).[58:00] – Zapowiedź podcastu GnM Plus i zakończenie audycji.Włączcie się i spędźcie z nami kolejny wieczór w rytmie grania — tylko w Gramy na Maxa! Link do kanału nadawczego: https://chat.whatsapp.com/H1pkkJdDa4I9AEmoSdjJEl

The Telegraph: w razie inwazji USA na Grenlandię duńska armia ma strzelać bez ostrzeżenia. Obowiązuje przepis z 1952 r. nakazujący natychmiastowy kontratak – bez czekania na rozkazy. Czy tak może być rzeczywiście? O tym Jakub Bijak z UMCS w Lublinie.Noworoczna wyprzedaż w Militaria.pl - https://mltr.pl/PBPNW2026Zapoznaj się z warunkami oprocentowania wolnych środków w OANDA TMS Brokers: https://go.tms.pl/bezpaszportuUM Inwestuj w fundusze ETF z OANDA TMS Brokers: https://go.tms.pl/bezpaszportuETF

Na wystawie w Muzeum Narodowym w Lublinie można oglądać wystawę "Monachijczycy". Prezentowany jest tu między innymi obraz Olgi Boznańskiej przedstawiający jej pracownię. Artystka w Monachium zdobyła wykształcenie i uznanie. Jaką artystką była i co po niej pozostało? O tym w reportażu Moniki Malec „Autoportret z tajemnicą”.Fot. Autoportret Olgi Boznańskiej z kolekcji Krzysztofa Musiała (prezentowany przez Muzeum Narodowe w Lublinie na wystawie "Co babie do pędzla?!").

W tym odcinku rozmawiam z Dominiką Kopańską – słabosłyszącą dziennikarką, badaczką, aktywistką i specjalistką ds. komunikacji, która – o paradoksie – pracuje głosem. Dominika głośno (i wyraźnie, mimo ograniczonego słuchu) mówi o sytuacji osób słabosłyszących i Głuchych. Studiowała kognitywistykę (opowiada m.in. o tym, czym jest ten pasjonujący kierunek), obroniła magisterkę na wydziale filologii polskiego języka migowego na Uniwersytecie Warszawskim, zaś na dniach będzie bronić doktorat z filozofii na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Na co dzień pracuje w fundacji „Aktywizacja” zajmującej się aktywizacją oraz edukacją osób z niepełnosprawnościami, jako specjalistka ds komunikacji i PR. Jednocześnie jako samorzeczniczka niesłyszącej grupy, sama jest bohaterką kampanii „Niepełnosprawność nie mówi, jacy jesteśmy” fundacji Avalon. Jako kilkulatka straciła słuch w wyniku choroby i od tej chwili testuje na sobie, czym jest „bycie innym” oraz życie w świecie osób słyszących.Rozmawiamy o wsparciu rodziny i trudnym zderzeniu z rzeczywistością szkół oraz instytucji, o zamykaniu się w skorupie, funkcjonowaniu na krawędzi światów słyszącego i niesłyszącego bez własnego miejsca, o szukaniu swojego głosu czy własnej ścieżki – także tej zawodowej. Dominika nie ukrywa doświadczeń depresyjnych, swoich zmagań z poczuciem izolacji czy niepełnowartościowości, ale mówi też o drodze do pomocy sobie i innym osobom w podobnej sytuacji. Dzieli się wynikami swoich badań nad tożsamością osób Głuchych i niedosłyszących oraz pasjami, którymi są m.in. jazda na motorze, góry, a także nagłaśnianie problemów społeczności osób z niepełnosprawnościami.Podcastu „Jak ona to robi” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

Jest to opowieść o ulicy Gracjana Chmielewskiego w Lublinie, położonej na terenie dawnej wsi Rury Jezuickie. O losach jejmieszkańców i opowiadanych przez nich historiach związanych z życiem w tym miejscu. Autor wraz z Henryką Jarosławską z Zespołu do spraw Nazewnictwa Ulic iPlaców Publicznych w Lublinie, próbuje się dowiedzie coś od mieszkańców i przechodniów na temat patrona ulicy. Gracjan Chmielewski (na zdjęciu) to powstaniec styczniowy, botanik, założyciel i pierwszy dyrektor Gimnazjum Męskiego im. Stanisława Staszica (obecnie 1 Liceum im. Staszica w Lublinie). Pochowany jest na cmentarzu przy ul. Lipowej w Lublinie.

Życiorys doktora Jana Danielskiego mógłby posłużyć do napisania scenariusza filmu sensacyjnego. Ten wykształcony w Charkowie, przedwojenny lekarz, został wrzucony w wir wojny polsko-bolszewickiej, a potem drugiej wojny światowej. W jakiej sytuacji by się nie znalazł, zawsze pomagał ludziom. O doktorze Janie Danielskim opowiada wnuk Zygmunt Barszczewski.Fot. Pamiątka z obozu - w zbiorach Archiwum Państwowego w Lublinie. Dar od Zygmunta Barszczewskiego wnuka Jana Danielskiego.

W programie podsumujemy wizytę prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego w Polsce. Jakie znaczenie miało spotkanie prezydenta Karola Nawrockiego z Wołodymyrem Zełenskim i jaki jest po tej wizycie stan relacji polsko-ukraińskich? W "Studiu wschodnim" powiemy też o wypuszczeniu więźniów reżimu Alaksandra Łukaszenki i zastanowimy się, dlaczego w tym gronie nie znalazł się Andrzej Poczobut.Gościem programu będzie dr Andrzej Szabaciuk z Katedry Teorii Polityki i Studiów Wschodnich KUL oraz z Instytutu Europy Środkowej w Lublinie.

Wykład Piotra Lasoty w ramach projektu "Zwierzęta w kulturze wsi – między tradycją, symbolem a opowieścią" realizowanego w ramach grantu „KPO dla Kultury”, sfinansowanego przez Unię Europejską NextGenerationEU [10 grudnia 2025 r.]Od wieków na terenie Polski, jak i całej Słowiańszczyzny, pochodzenie pszczół wywodzono ze sfer niebieskich, od istot boskich. Były to zwierzęta święte, nie można było pod żadnym pretekstem ich krzywdzić, a dbałość o zamieszkałe przez nie ule stanowiła nie tylko obwarowany społecznymi sankcjami obowiązek pasiecznika, ale i święty przywilej. Po dziś dzień przetrwało wiele obrzędów magicznych, nakazów i zakazów z nimi związanych. Postaramy się przywołać głównie te, które w wierzeniach ludowych przetrwały do chwili obecnej. Odwołamy się tu do przykładów z badań terenowych prowadzonych metodą historii mówionej, a głos oddamy świadkom historii - najstarszym pszczelarzom, którzy są skarbnicą wiedzy, również tej magicznej, o pszczołach i dawnej kulturze wsi.Piotr Lasota - absolwent filologii polskiej o specjalności redaktorsko-medialnej w Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. W czasie studiów zastępca redaktora naczelnego studenckiego pisma „Głos Humanisty". Od 2009 roku pracownik działu Historii Mówionej Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN" w Lublinie. Kierunki badawcze, praca dyplomowa oraz tematy podejmowane w pracy zawodowej oscylują wokół etnografii, etnolingwistyki, folkloru, antropologii codzienności, ginących zjawisk kulturowych oraz wielu aspektów historii i kultury XX w. W dorobku publikacja kilkunastu artykułów naukowych i popularnonaukowych zarówno o zasięgu lokalnym, jak i ogólnopolskim oraz międzynarodowym. Autor i koordynator kilkunastu projektów tematycznych. Współpracownik Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (projekty badawcze) oraz Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (prowadzenie zajęć). Autor ponad 700 wywiadów ze świadkami historii. Aktualnie koordynator działu Historia Mówiona w Ośrodku „Brama Grodzka – Teatr NN" w Lublinie.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/wkwpkJeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#zwierzęta #przyroda #pszczoły #kpo #kpodlakultury #nextgenerationeu #kultura #dziedzictwo #dziedzictwokulturowe #wieś #polskawieś

USAID zatrzymane – wpływ na rozwój i wsparcie zagraniczne. Zapraszam na spotkanie z dr Łukaszem Jasińskim, UCMS w Lublinie, Instytut MISESA.Zapoznaj się z warunkami oprocentowania wolnych środków w OANDA TMS Brokers: https://go.tms.pl/bezpaszportuUM Inwestuj w fundusze ETF z OANDA TMS Brokers: https://go.tms.pl/bezpaszportuETF

emet ezell (ur. 1995 r. w Teksasie, USA) jest mieszkającą(-ym) i tworzącą(-ym) w Berlinie poetą/ką, dla której (-go) ważnym medium jest typografia. Dwa razy do roku przyjeżdża do lubelskiej Izby Drukarstwa (DomSłów), by uczyć się starych technik drukarskich u Roberta Sawy. Układając litery swoich wierszy  w różnych kombinacjach, stylach i rozmiarach wypowiada się na temat oddania, wywłaszczenia, destrukcji i powrotu. W ten sposób mierzy się z własną  historią rodzinną, którą odkrył(-a) dopiero mając 20 lat. Właśnie wtedy dowiedział(-a) się, że jej pradziadkowie byli łotewskimi Żydami. W 1915 roku na skutek czystek etnicznych musieli oni wyjechać z rodzinnego Sabile w głąb Rosji. W 2025 emet odwiedził(-a) Sabile i zaprezentował(-a) w odrestaurowanej synagodze swoje wiersze, które drukowała w Lublinie używając zapomnianych technik drukarskich. Jej głęboka, filozoficzna opowieść stawia pytania o możliwości języka, o to, co jest w nim duchowe i materialne, ulotne i trwałe.Realizacja Piotr Król. Muzyka Artur Giordano. Tłumaczenie wypowiedzi emet ezell czyta Paulina Prokopiuk Strona internetowa emet ezell : https://emetezell.com/

Galeria Biała w Lublinie kończy swoją działalność wystawienniczą. Kierująca Galerią Białą Anna Nawrot zapowiedziała swoje odejście po 40. latach pracy. A zamykająca rok 2025 wystawa jej autorstwa zatytułowana "Wyprzedaż" prezentuje dorobek artystki obejmujący: tkaniny, obiekty, fotografie i instalacje. Galeria jest wyjątkowym miejscem na mapie nie tylko Lublina - mówią uczestnicy wernisażu, który odbył się 14 listopada, Niekomercyjna Galeria Biała założona przez Annę Nawrot i Jana Grykę w 1985 roku od początku stawiała na prezentację twórczości osób młodych, kończących studia artystyczne oraz początkujących artystów. Wyznaczała nowe trendy i poruszała trudne, często egzystencjalne problemy, w sposób zaskakujący. W Galerii Białej swoje prace wystawiali między innymi: Irena Nawrot, Krystyna Piotrowska, Agata Zbylut, Leon Tarasewicz, Jarosław Koziara, Robert Kuśmirowski, czy Kamil Stańczak.W reportażu znalazły się fragmenty archiwalnych audycji Grażyny Lutosławskiej nagrywanych w Galerii Białej oraz archiwalne dźwięki z Galerii Białej nagrane przez Jarosława Zonia.Fot. Fragment pracy Anny Nawrot pt. "Czterdziestka" wykonana z 40 kwadratów z okazji 40-lecia Galerii Białej.

W „Studiu wschodnim” rozmawiamy o historii Karabachu. Jaka jest geneza konfliktu o Górski Karabach między Armenią i Azerbejdżanem? Jakie były losy tych terenów na przestrzeni wieków? I jak doszło do rozwiązania Republiki Górskiego Karabachu?Gościem Tomasza Nieśpiała jest dr Bartłomiej Krzysztan z Instytutu Nauk Politycznych PAN oraz Instytutu Europy Środkowej w Lublinie.

W programie rozmawiamy o skandalu korupcyjnym w Ukrainie oraz o jego konsekwencjach politycznych i międzynarodowych. Jaką rolę w administracji prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego pełnił Andrij Jermak (na zdj.) i jaki był jego udział w aferze, która wstrząsnęła sceną polityczną w tym kraju?Rozmawiamy o tym z dr. Jakubem Olchowskim z UMCS i Instytutu Europy Środkowej w Lublinie.

Fundacja Pracownia św. Józefa przy Karmelitach Bosych w Lublinie przygotowuje oratorium „Święty drugiego planu”. Libretto Szymona Babuchowskiego i muzyka Marcina Stycznia mają pokazać Józefa z Nazaretu jako człowieka ciszy, odwagi i wewnętrznego zmagania. Pierwszy singiel, „Noc pojedynku”, opowiada o momencie, w którym anioł we śnie wzywa go: „Nie bój się”.Marcin Styczeń wspomina, że pomysł przyszedł z Fundacji św. Józefa.Przyszła taka propozycja. Początkowo się żachnąłem, bo oratorium to duże wyzwanie. Potrafię pisać piosenki, ale czy oratorium?– mówi. Współpraca z poetą Szymonem Babuchowskim okazała się kluczowa.Wiedziałem, że potrzebuję głębszego poetyckiego spojrzenia. Szymon zapalił się do projektu i wtedy wiedziałem, że to dobry adres– wspomina.Oratorium ma ukazać św. Józefa nie jako ikonę, lecz człowieka dotkniętego tajemnicą i lękiem.Staramy się wniknąć w serce i umysł Józefa, pokazać jego dylematy – to, co musiał przeżywać, by podjąć misję wychowania Syna Bożego– mówi Styczeń.„Noc pojedynku” rozwija tę myśl:„To utwór o wewnętrznej walce i o tym, że anioł mówi mu: nie bój się Józefie. My to potem śpiewamy szerzej: nie bój się człowieku. Bo lęk paraliżuje także nas.” 

Pobierz audycję w pliku mp3Wersja wideo - zapis panelu wraz z obrazem W sobotę 29 listopada, o godzinie 16:00 na Scenie w Pawilonie, podczas Lubelskich Targów Książki odbędzie się panel dyskusyjny pt. „Witajcie w Derry! Stephen King i groza małych miasteczek. Rozdział drugi”.To już druga edycja spotkania poświęconego twórczości Stephena Kinga, do którego pretekstem jest rozszerzający uniwersum króla grozy nowy serial Andy'ego Muschiettiego „Witajcie w Derry”. Rozmowa skupi się na fikcyjnym Derry jako epicentrum zła w świecie wyobraźni Stephena Kinga. Ekipa fachowców ze stephenking.pl i Daniel Muniowski ze Strefy Czytacza zajrzą we wszystkie zakamarki upiornego Derry, sprawdzą, co i dlaczego tam straszy i zastanowią się nad rolą tego oraz innych małych miasteczek w twórczości Króla Horroru. Dlaczego odizolowane społeczności są idealnym tłem dla grozy? Jak King buduje atmosferę strachu? Jakie uniwersalne lęki odzwierciedla w swoich historiach? Jak widzi Derry i jego strachy Stephen King, a jak branża filmowa? Na te i inne pytania spróbują odpowiedzieć paneliści – a towarzyszyć im będzie duch Pennywise'a i najnowsze przerażające wydanie kultowej powieści „To”.Moderacja:Hubert Spandowski – założyciel portalu stephenking.pl, autor podcastu Radio SK, legenda fandomu Kinga.W spotkaniu wezmą udział:Joanna Murawska – redaktorka portalu stephenking.pl, czytelniczka, która (dosłownie!) przemierzyła Amerykę śladami pisarza.Daniel Muniowski – youtuber książkowy, autor kanałów Strefa Czytacza i Potterownia, promotor czytelnictwa, który kocha czytać dla rozrywki (ale ta nie zawsze musi być miła i przyjemna).Jeżeli podoba ci się to co robię to możesz mnie wesprzeć nahttps://patronite.pl/radiosk

W rozmowie z Radiem Wnet wiceprezes Fundacji Archiwum Jana Olszewskiego, Marcin Gawęda, podsumowuje tegoroczną edycję cyklu „Głos o Polsce”. Opowiada o idei tworzenia przestrzeni do refleksji nad polską wspólnotą, historii i przyszłości państwa, o 12 tematycznych spotkaniach oraz o nowej książce „Warto być Polakiem”, powstałej na podstawie wygłoszonych wykładów. Zaprasza również na finałowe wydarzenie w Lublinie, prezentuje plany cyklu na 2026 rok pod hasłem „Siła ducha, siła państwa” i opowiada o działaniach edukacyjnych fundacji, w tym o Akademii Statecraft dla młodych liderów. Wywiad to wgląd w inicjatywy, które mają inspirować do szukania rozwiązań dla Polski i budowania świadomej, aktywnej wspólnoty. 

Wykład dr Olgi Kielak w ramach konferencji "Zwierzęta w kulturze wsi - między tradycją, symbolem a opowieścią” realizowanej w ramach grantu „KPO dla Kultury”, sfinansowanego przez Unię Europejską NextGenerationEU [25 października 2025 r.]Podczas wykładu dr Olgi Kielak przekonamy się, że polszczyzna potoczna – choć zwykle postrzegana jako antropocentryczna, ujmująca świat z punktu widzenia konkretnego człowieka i jego codziennego doświadczenia – pełna jest odniesień do świata zwierząt. Człowiek, opisując rzeczywistość na swój obraz i podobieństwo, myśląc i mówiąc o świecie zwierząt, nie czyni wyjątków. Prelegentka pokaże dwa kierunki fascynującej relacji, które zachodzą w polszczyźnie między ludźmi a otaczającym ich światem zwierząt – od człowieka do świata i od świata do człowieka. Pokaże, jak granica między nimi nieustannie się przesuwa, oscylując między upodobnieniem człowieka do zwierząt (animalizacją człowieka) a uczłowieczeniem (personifikacją) zwierząt. Spotkanie będzie okazją, aby spojrzeć na język jako żywy organizm, w którym człowiek i zwierzę pozostają w nieustannym dialogu.dr Olga Kielak – etnolingwistka, doktor nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa, adiunkt w Instytucie Językoznawstwa i Literaturoznawstwa Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Jej zainteresowania naukowe koncentrują się wokół lingwistyki kulturowej, w tym zwłaszcza problematyki językowego obrazu świata. Autorka licznych publikacji poświęconych wyobrażeniom zwierząt i roślin w języku i kulturze.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/wkwpkJeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#nextgenerationeu #kpodlakultury #zwierzęta #kultura #dziedzictwo #wieś #polskawieś #przyroda #KPOdlakultury #KPO #kulturaludowa #językpolski #polonistyka #polszczyzna

W połowie listopada media obiegła informacja o niecodziennej operacji przeprowadzonej przez lekarzy z Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego nr 1 w Lublinie. Medycy wycięli z brzucha 56-letniego pacjenta 16-kilogramowy guz. Mężczyzna spod Hrubieszowa po kilku dniach w dobrej formie wrócił do domu. W czwartkowym reportażu powrócimy do tego wydarzenia, aby zastanowić się nad zagadkami ludzkiego organizmu i zachęcić do profilaktyki.O fenomenie pracy chirurga opowie prof. Karol Rawicz-Pruszyński, pod którego kierunkiem odbyła się operacja.

Porozmawiamy o społecznym zrywie w państwach bałtyckich. Dlaczego na ulice największych miast wyszli Litwini? Co udało się osiągnąć demonstrantom w relacjach z władzą? Powiemy też o konsekwencjach wewnętrznych i międzynarodowych największych w ostatnich latach protestów społecznych na Łotwie oraz o działaniach łotewskiego rządu związanych z wycofaniem się przez władze tego kraju z konwencji stambulskiej. Co sprawiło, że sprawa kwestia wycofania się z konwencji przeciwko przemocy wobec kobiet i przemocy domowej została odroczona?M.in. o tym porozmawiamy z dr hab. Aleksandrą Kuczyńską-Zonik z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego i Instytutu Europy Środkowej w Lublinie.

Gośćmi dwudziestego pierwszego odcinka „Rzecz o geopolityce” Mateusza Grzeszczuka byli prof. Waldemar Karpa z Akademii Leona Koźmińskiego oraz dr Damian Szacawa, UMCS w Lublinie, Instytut Europy Środkowej.Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl

Młodzi konserwatyści z całej Europy będą dyskutować o rozmaitych aspektach przyszłości kontynentu. Wydarzenie odbędzie się pod patronatem prezydenta RP Karola Nawrockiego. 

Pobierz audycję w mp3 W 722. odcinku podcastu Radio SK kontynuuję swoją serię, w której podsumowuję kolejne miesiące pod kątem wydarzeń związanych ze Stephenem Kingiem. Dziś przyglądam się newsom z października 2025 r.Wznowienie książki "Bazar złych snów" w serii retroWznowienie książki "Billy Summers" w serii retroWznowienie książki "Bastion"Promocja książki "Król smutku" w mediachBrytyjska trasa promocyjna Joego HillaPanel o Kingu na Targach Książki w LubliniePlakat filmu "Uciekinier"Kolejny plakat i zwiastun filmu "Uciekinier"Kolejny zwiastun filmu "Uciekinier"Kolejny zwiastun serialu "To: Witajcie w Derry"Materiały promocyjne serialu "To: Witajcie w Derry"Akcja promocyjna TO jest wszędzieUroczysta premiera serialu "To: Witajcie w Derry"Polski pokaz specjalny serialu "To: Witajcie w Derry"Lot balonem w KapadocjiKosmetyki z serialu "To: Witajcie w Derry"Uroczysta premiera filmu "Czarny telefon 2"Zwiastun "Fortnite: Koszmarów czar 2025"Zestaw Łapacz w FortniteCzarny telefon na popcornKinowy merch z filmu "Czarny telefon 2"Kubek na napój z filmu "Czarny telefon 2"Stephen King z nagrodą Hansa Christiana AndersenaJeżeli podoba ci się to co robię to możesz mnie wesprzeć nahttps://patronite.pl/radiosk

Po gorącym politycznie tygodniu odchodzimy nieco od spraw sejmowych i pałacowych. W nowym odcinku poznacie kulisy sensacyjnej próby ucieczki z aresztu w Lublinie, a także historię gangu dyrektorek z 10 województw.

Oto opowieść o tym, jak odzyskaliśmy wolność! Pokażę Wam, jak Polska wróciła na mapę nie jednym „cudem”, tylko sumą przygotowań, wyborów i odwagi tysięcy ludzi. Moja książka -„Historii dla Odważnych” – teraz 10% RABATU i DARMOWA DOSTAWA”

Bohaterami audycji są młodzi ludzie, działający jako wolontariusze, w "Roztoczańskiej Konnej Straży Ochrony Przyrody im. 25 Pułku Ułanów Wielkopolskich". Połączyła ich pasja: zamiłowanie do koni, przyrody oraz tradycji polskiejkawalerii. Biorą udział w uroczystościach patriotycznych 11 listopada i w czasie Narodowego Święta Niepodległości, spotykają się z młodzieżą i opowiadają o tradycjach ułańskich i historii patrona RKSOP, uczestniczą w rekonstrukcjachhistorycznych (w tym pod Komarowem na planie filmu "Bitwa Warszawska" w reżyserii Jerzego Hoffmana). Głos zabierają: ludzie związani z Roztoczańską Konną Strażą Ochrony Przyrody: Marcin Mikosz, Sylwester Kryk, GrzegorzSztal, Paweł Buchajczyk, Waldemar Radziwiłko, Kamil Smyl Ponad to: Marlena Sicińska – bibliotekarka w Szkole Podstawowej nr 44 przy ul. Tumidajskiego  w Lublinie, którą odwiedzili: Grzegorz Sztal, Paweł Buchajczyk oraz Tomasz Kowalik. fot. Paweł Pikul

Wykład dr inż. Wandy Krupy w ramach konferencji "Zwierzęta w kulturze wsi - między tradycją, symbolem a opowieścią” realizowanej w ramach grantu „KPO dla Kultury”, sfinansowanego przez Unię Europejską NextGenerationEU [24 października 2025 r.]Konieczność zapewniania zwierzętom wysokiego poziomu dobrostanu często traktowana jest jako dodatkowy koszt, który obniża zyski hodowcy. Standardowo więc w utrzymaniu zwierząt stosuje się minimalne wymagania wynikające z obowiązujących przepisów. Jednak zarówno badania naukowe, jak i praktyka pokazują, że zapewnianie zwierzętom warunków życia, które zaspokajają w optymalny sposób ich potrzeby, przynosi wymierne korzyści. Zwierzęta, którym zapewniono wysoki poziom dobrostanu charakteryzują się lepszym zdrowiem, prawidłowym zachowaniem i korzystniejszymi wskaźnikami produkcyjnymi. Planując poprawę warunków życia zwierząt powinno się jednak oceniać ich przydatność z perspektywy potrzeb gatunkowych (zarówno fizjologicznych, jak i behawioralnych) zwierząt a nie ludzi.dr inż. Wanda Krupa - adiunkt w Katedrze Etologii Zwierząt i Łowiectwa (Zakładzie Behawioru i Dobrostanu Zwierząt), Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, specjalność: etologia zwierząt. Główne obszary zainteresowań: reaktywność behawioralna i fizjologiczna różnych gatunków zwierząt, możliwości poprawy poziomu dobrostanu zwierząt towarzyszących i użytkowych, interakcje człowiek-zwierzę, prawna ochrona zwierząt.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/wkwpkJeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#nextgenerationeu #kpodlakultury #zwierzęta #kultura #dziedzictwo #wieś #polskawieś #przyroda #KPOdlakultury #KPO #kulturaludowa #dobrostan #etyka

Czarnogóra ogranicza wjazd Turków. W tle presja Serbii i rosnąca wrogość ulicy. Zapraszam na komentarz prof. Agaty Domachowskiej z IEŚ w Lublinie, UMK w Toruniu. Zapoznaj się z warunkami oprocentowania wolnych środków w OANDA TMS Brokers: https://go.tms.pl/bezpaszportuUM Inwestuj w fundusze ETF z OANDA TMS Brokers: https://go.tms.pl/bezpaszportuETF

Moment pożegnania ze zmarłym to jedna z najtrudniejszych chwil. Słowa nie wystarczają, a cisza wydaje się ciężka jak ołów. Wtedy pojawia się pieśń, która ma przeprowadzić zmarłego na drugi brzeg a żyjącym dać nadzieję. Rzadko teraz korzystamy z tej magicznej mocy tradycyjnych pieśni przejścia które kiedyś często rozbrzmiewały w trakcie obrzędów pogrzebowych Lubelski Komitet Pożegnalny w dzień Zaduszny zbiera się w Zaduszki na cmentarzu przy ulicy Lipowej w Lublinie aby przypomnieć, że śmierć to część życia i warto ja pieśnią oswoić. .

Czy Budapeszt będzie miastem, w którym zapadną kluczowe decyzje związane z zakończeniem wojny w Ukrainie? Jakie znaczenie może mieć spotkanie prezydentów USA i Rosji w stolicy Węgier? Co może zyskać na nim Viktor Orban jako gospodarz spotkania? I jaka jest pozycja premiera Węgier przed zaplanowanymi na wiosnę przyszłego roku wyborami parlamentarnymi w tym kraju?M.in. o tym porozmawiamy z prof. Robertem Rajczykiem z Instytutu Europy Środkowej w Lublinie i Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

Tym razem porozmawiamy o prof. Andrzeju K., wybitnym prawniku, wykładowcy UMCS w Lublinie oraz byłym konsulu honorowym Niemiec, który niedawno stanął przed sądem. Będzie odpowiadał za psychiczne znęcanie się nad żoną.

Rozmawiamy o zmianach w konstytucji Słowacji, które wprowadziły m.in. uznanie dwóch płci oraz zakaz adopcji dzieci przez pary jednopłciowe. Czy Słowacja staje się krajem nietolerancyjnym? Jak do tych zmian podchodzi społeczeństwo słowackie i wreszcie jak to możliwe, że socjaldemokrata Robert Fico, stał się twarzą konserwatywnego projektu?Gościem "Studia wschodniego" jest dr Łukasz Lewkowicz z Instytutu Nauk o Polityce i Administracji UMCS i Instytutu Europy Środkowej w Lublinie.

Wykład dr Agaty Grabowskiej-Kuniczuk w ramach Festiwalu Nauki w Warszawie [27 września 2025 r.]Liczby w życiu i twórczości Prusa odgrywają ważną rolę. O ich wadze i znaczeniu świadczą jego powieści czy kroniki, a przede wszystkim dotąd niepublikowane notatki twórcze doświadczonego pisarza. Aleksander Głowacki, znany później jako Bolesław Prus, po ukończeniu szkoły średniej (gimnazjum) w Lublinie w 1866 r., rozpoczął studia w Szkole Głównej Warszawskiej na Wydziale Matematyczno-Fizycznym, ale z różnych przyczyn ich nie ukończył. Umiłowanie matematyki-królowej nauk pozostało mu jednak do końca życia. Po latach jako członek powstałego w 1907 r. warszawskiego Towarzystwa Biblioteki Publicznej (obecnie Biblioteka Miejska m. st. Warszawy) przychodził do czytelni i czas, który tam spędzał, poświęcał właśnie studiom nad matematyką.Pracując nad stylem swoich wypowiedzi, pisarz często sięgał po obliczenia matematyczne. Wykonywane przez Prusa działania i zestawienia liczbowe często spotykać można w notatkach, są przytaczane również w jego kronikach czy powieściach. W swych notesach (tych o kompozycji i tych schyłkowych, o rozmaitej treści) np. wielokrotnie podliczał wierszówkę (najczęściej za przekazane do druku kroniki), sumował bieżące wydatki i wysokość zadłużenia z wyszczególnieniem, komu i ile był winien, wreszcie, jakie kwoty przeznaczał na pomoc innym lub próbował pozyskać na szczytny cel (np. zbiórka funduszy na budowę filharmonii w Warszawie w 1901 r.). Skrupulatnie też liczył i dozował krople bromu, waleriany i centigramy jodu (dawki leków odnotowane w notesie z 1901 r.), które zażywał na swoje różne dolegliwości.Wiele danych liczbowych można znaleźć także na kartach jego powieści. Przykładem wykorzystania arytmetyki w twórczości Prusa jest choćby jeden z jego najsławniejszych z utworów – Lalka. Z jej kart dowiadujmy się np. ile lat ma Ignacy Rzecki i kto jest starszy: on czy Stanisław Wokulski? Ile lukrecji można było kupić za grosz w Sklepie Mincla? Ile kosztują kalosze „z literkami” (monogramem) w sklepie Wokulskiego, a ile mogły kosztować gdzie indziej? Za jaką sumę została sprzedana klacz barona Krzeszowskiego? Ile Wokulski wyłożył na wykupienie serwisu posagowego panny Izabeli Łęckiej? Wreszcie: ile wniósł do zakładanej spółki handlowej? Spotykamy tam również informacje na temat ówczesnych miar i wag, a także daty ważnych wydarzeń historycznych, na tle których toczą się losy bohaterów.Liczby były dla pisarza odrębnym gatunkiem wypowiedzi, który ma „siły i własności ilościowe”, jak zapisał w jednym ze swych ostatnich notesów o kompozycji.dr Agata Grabowska-Kuniczuk – filolog, dr nauk humanistycznych, adiunkt w Instytucie Badań Literackich PAN. Historyk literatury i edytorka tekstów XVIII i XIX wieku, współpracowała m.in. przy edycji krytycznej pism Bolesława Prusa oraz „Dzieł zebranych” i „Listów zebranych” Elizy Orzeszkowej. Autorka opracowań krytycznych i artykułów poświęconych literaturze drugiej połowy XIX wieku. Jej zainteresowania obejmują twórczość Prusa, biografistykę, literaturę okolicznościową i użytkową oraz edytorstwo naukowe. Od 2017 r. jest zastępcą redaktora naczelnego rocznika „Napis”.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/wkwpk3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#filologia #polonistyka #literatura #bolesławprus #prus #festiwalnauki #aleksandergłowacki #iczby #powieść #kronika

Jak powstają zaburzenia psychiczne? Dlaczego na spektrum autyzmu możemy spojrzeć przez pryzmat adaptacji ewolucyjnej, a nie deficytu? Po co nam lęk, wstręt czy nieufność? Na te i wiele innych pytań odpowiada dr Marcin Rządeczka, kognitywista z Instytutu Filozofii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.

Mirosław Żukowski i Przemysław Iwańczyk rozmawiali na temat skandalicznego plakatu, który pojawił się na trybunach podczas meczu Raków Częstochowa - Maccabi Hajfa. czy dojdzie do kolejnego sportowego spotkania w Lublinie, o zjawiskach antypolskich, nacjonalistycznych, które coraz częściej pojawiają się wśród kibiców, jak bardzo polityka wpływa na to, co się dzieje na stadionach

Kiedy powstał pierwowzór leku? Jakie są objawy uboczne jego stosowania? Czy konieczny jest nadzór lekarza? O Ozempicu rozmawiamy z prof. Grzegorzem Dzidą - kierownikiem Oddziału Diabetologii Katedry i Klinki Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.

Pełnej wersji podcastu posłuchasz w aplikacji Onet Audio. W najnowszym odcinku podcastu „Raport Międzynarodowy” Witold Jurasz i Zbigniew Parafianowicz rozmawiają z księdzem profesorem Alfredem Wierzbickim, etykiem, filozofem i teologiem związanym z Uniwersytetem Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Tematem rozmowy jest wątek nieustannie powracający w sporach między prowadzącymi — czy w polityce funkcjonuje kategoria moralności? A jeśli tak — gdzie przebiegają jej granice? Czy można czynić zło w imię dobra ojczyzny i bezpieczeństwa państwa?  Ksiądz profesor Wierzbicki odpowiada na to pytanie, stwierdzając, że moralność i polityka to dwa porządki, które rzadko się pokrywają. Nie oznacza to jednak absolutnego zwolnienia aktorów politycznych od przestrzegania jakichkolwiek etycznych granic. Jak zauważa gość, w myśli zachodniej funkcjonuje pojęcie racji stanu tak przydatne do porządkowania politycznych interesów, jednak z punktu widzenia moralnego nie ma ono wartości absolutnej. Racja stanu z samej swojej natury jest zmienna, wartości moralne takie jak choćby godność ludzka jest nienaruszalna, niestopniowalna i niezmienna. Sprawę dodatkowo komplikuje kategoria obywatelskiego nieposłuszeństwa leżącego u podstaw demokracji — gest stojący w końcu w opozycji wobec różnie pojmowanej racji stanu.  Witold Jurasz w kontekście konfliktu interesu państwa i wartości moralnych przytoczył kryzys migracyjny na granicy polsko-białoruskiej. Jak w takiej sytuacji powinno zadziałać państwo, będąc zmuszone wybierać między adekwatną odpowiedzią na działania hybrydowe reżimu białoruskiego a ratowaniem migrantów, których życie i zdrowie pozostaje w stanie realnego zagrożenia. Ważenie racji stanu i moralnych zobowiązań niezmiennie wytwarza napięcia i zmusza do przemyśliwania interesu państwa, który nie zawsze jest oczywisty i łatwy do określenia.  Zbigniew Parafianowicz wciąż pozostając w tym samym wątku, zadaje pytanie — czy katolik może być szpiegiem? Czy zawodowe kłamanie, manipulowanie i cała reszta szerokiej gamy narzędzi wywiadowczych może być moralnie usprawiedliwione, jeśli służy obronie państwa? Ksiądz profesor Wierzbicki nie daje jednoznacznej odpowiedzi. Stwierdza, że kluczowe w ocenie takich działań może być spojrzenie na nie z perspektywy intencjonalności i skutkowości. Jeśli przekroczenie konwencjonalnych zasad moralnych miałoby służyć obronie życia lub dobra państwa, w takim wypadku trudno potępiać je. Nie mniej problem ten wymaga głębszej refleksji nad motywami, konsekwencjami czynów, odpowiedzialnością indywidualną oraz moralnością zawodową.  Rozmowa schodzi następnie na poziom konkretnych przypadków. Prowadzący przypominają dramatyczne wydarzenia z Odessy w maju 2014 roku, gdzie w wyniku tłumienia prorosyjskiej rebelii ginie wielu demonstrantów, część umiera spalona żywcem w pożarze budynku związków zawodowych. Czy podjęte przez ukraińskie władze działania były uzasadnione, skoro służyły ukróceniu rosyjskich działań wywrotowych, a w konsekwencji ocaliły Odessę od podzielenia losu Krymu? Czy możliwe jest „zło konieczne”? Ksiądz profesor Wierzbicki z dużą ostrożnością ocenia tę sytuację, określając ją jako moralnie podejrzaną. Zaznacza jednak, że logika moralna nie jest binarna, tylko wielowartościowa. Również w takich, jak wspomniana wyżej, sytuacjach jest miejsce na niejednoznaczności i wątpliwości.  Poruszany jest także temat tzw. zabójstw celowanych — taktyki stosowanej przez m.in. USA, Izrael czy Ukrainę, polegającej na eliminacji konkretnych osób odpowiedzialnych za akty terroru czy wrogą propagandę. Czy demokratyczne państwo może sięgać po metody przypominające terroryzm? Gdzie leży granica między samoobroną a moralną degeneracją? Gość podcastu ostrzega przed równią pochyłą, na której państwa Zachodu mogą utracić swoją moralną legitymację — szczególnie jeśli stosują podwójne standardy, a zasady zaczynają być tylko retoryką, nie praktyką.  Kontekst izraelsko-palestyński pojawia się jako modelowy przykład współczesnego kryzysu etycznego. Reakcja Izraela na zamachy z 7 października — zdaniem profesora — przekracza granice proporcjonalności, co prowadzi do cierpienia ludności cywilnej i osłabienia wiarygodności Zachodu w globalnym dyskursie o prawach człowieka, a w najgorszym wypadku podkopuje prawo do moralnej oceny takich postaci jak Władimir Putin czy Aleksander Łukaszenko.  Nie zabrakło też pochylenia się nad rolą Watykanu w kontekście wojny w Ukrainie czy ludobójstwa w Palestynie. Czy Stolica Apostolska mają wystarczające rozeznanie w geopolityce, by zabierać głos jako moralny arbiter? Jak w tej sferze wypadł pontyfikat papieża Franciszka?  

Zygmunt August był spadkobiercą potężnej monarchii Jagiellonów. Po śmierci jego długo panującego ojca, stanął w obliczu poważnych wyzwań - przede wszystkim sukcesji tronu oraz jedności Polski i Litwy. W jaki sposób poradził sobie z tym problemami?Jak wyglądało jego osobiste życie? Czy Bona Sforza, jego matka, wpłynęła na jego decyzje życiowe? Czy rzeczywiście Zygmunt II był człowiekiem nieszczęśliwym?Pod koniec życia coraz bardziej schorowany król zaczął zabiegać o umocnienie unii pomiędzy Polską i Litwą, która mogła się rozpaść w obliczu jego bezpotomnej śmierci i osłabić obydwa państwa – przede wszystkim Litwę, której zagrażała Moskwa. Zawarta głównie dzięki zdecydowanej postawie króla w 1569 roku w Lublinie unia zapoczątkowała istnienie Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Nie zawsze jednak Zygmunt August tak stanowczo realizował swoją wizję. Czy można powiedzieć, że był raczej uczestnikiem historii niż jej kreatorem? O tym wszystkim w Podcaście Muzeum Historii Polski z serii Inne historie Polski. Rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, prof. Wojciech Tygielski z Uniwersytetu Warszawskiego.Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Atak na dom Jerzego Owsiaka. Zdewastowano ogrodzenie. Owsiak mówi, że kolejnym krokiem może być podpalenie. Kto za tym stoi? Ksiądz Lemański przeprasza. Czy za katolików? A może stoją za tym pisowskie służby? Ich działanie w Telewizji Idź Pod Prąd dobrze znamy. Bo to właśnie za rządów PiS telewizja oraz Kościół Nowego Przymierza w Lublinie były celem hejtu i ataków fizycznych łącznie z dewastacją siedziby Kościoła, na które pisowska prokuratura była ślepa. Jakoś tak przypadkowo po zmianie władzy to się skończyło. A dziś także o globalnej recesji. Giełdy na całym świecie lecą w dół. Jaki będzie efekt wojny celnej Trumpa. Trump z Europą rozmawiać nie chce, za to z Rosją jak najbardziej. Zdradził także dlaczego nie nałożył ceł na Rosję i Białoruś. Porozmawiamy też o Marcinie Romanowskim, któremu zmarł ojciec. Czy Romanowski przyjedzie na pogrzeb. Będzie także o pośle Siarce, który rzekomo został skrzywdzony przez Marszałka Hołownię. #IPPTVNaŻywo #polityka #Owsiak ----------------------------------------------------

Główny Inspektorat Sanitarny informuje o wykryciu zmutowanego wirusa polio w próbce warszawskiej sieci komunalnej. Jednocześnie obserwujemy spadek wyszczepialności wśród najmłodszych dzieci. Jakie są zagrożenia związane z chorobą Heinego-Medina? Pytamy prof. Agnieszki Szuster-Ciesielskiej z Katedry Wirusologii i Immunologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.