Þjóðmál

Heiðar Guðjónsson og Agnar Tómas Möller mæta í léttan en efnismikinn þátt fyrir verslunarmannahelgina. Við ræðum allt milli himins og jarðar, í bókstaflegri merkingu. Rætt er um komandi almyrkva og þar er átt við alvöru almyrkva en ekki hagkerfið sem núverandi ríkisstjórn ræður ekki við að stýra – þó það sé rætt að einhverju leyti líka. Við ræðum um það hvort að hægt sé að miðast við pylsuvísitöluna, um takmarkað fjármálalæsi þingmanns Samfylkingarinnar, sögu peninga og framtíð íslensku krónunnar, vaxandi verndarstefnu í alþjóðaviðskiptum, skatta og stærð ríkisvaldsins og margt fleira. Þá förum við yfir fasta liði, s.s. hrós vikunnar, útilegupælingar og hraðaspurningar þar sem meðal annars er spurt um bekkpressumet, olíuleit og bestu viðskiptaráðin.

Þórður Gunnarsson ræðir við Arnar Bjarna Eiríksson, bónda og athafnaskáld í Gunnbjarnarholti í Skeiða- og Gnúpverjahreppi. Arnar Bjarni varpar ljósi á áskoranir og tækifæri í íslenskum landbúnaði og deilir sýn sinni á nýsköpun í landbúnaði og rekstur hans auk mikilvægi þess íslenskar sveitir haldist í byggð. Rætt er um mögulegt aðlögunarferli að Evrópusambandinu og áhrif þess á íslenskan landbúnað, hver áhrifin af inngöngu í Evrópusambandið yrðu á hann, staðreyndir um áhrif innlendra matvæla á verðlag á Íslandi og margt fleira.

Sigríður Á. Andersen og Örn Arnarson fara yfir í heitustu málin í pólitíkinni og efnahagslífinu. Fjallað er um vandræði Þorgerðar Katrínar og upplýsingaóreiðu síðustu vikna, leyndarhyggjuna sem ríkir um komandi þjóðaratkvæðagreiðslu, meintar undanþágur hvað varðar losunarkvóta og skattahækkanir í gegnum regluverk sem þegar er byrjað að innleiða. Þá er fjallað um „verðlækkunarsumar“ ríkisstjórnarinnar sem virðist þó ekki slá á verðbólgu, fylgi flokkanna, peningahagfræði Dags B. Eggertssonar, arðgreiðslur ríkisfyrirtækja og margt fleira. Þá eru fastir liðir á sínum stað, t.d. hrós vikunnar, hraðaspurningar, útilegupælingar og fleira.

Lára Herborg Ólafsdóttir lögmaður flutti áhugavert ávarp á upphafsfundi Áfram Ísland fyrr í þessum mánuði. Þar fjallaði hún meðal annars um mögulega aðild Íslands að Evrópusambandinu út frá sjónarhorni lögfræðinnar og íslensku stjórnarfari. Í þætti Þjóðmála útskýrir hún nánar innihald ávarpsins og rökstyður vel á hvaða grunni hún byggir afstöðu sína gegn inngöngu Íslands í sambandið. Þá varpar hún ljósi á mikilvægi þess að halda ákvörðunarvaldinu heima, hvort raunhæft sé að fá varanlegar undanþágur fyrir sjávarútveg og landbúnað, hvað aðildarferlið hefur í för með sér fyrir venjulegan borgara, hvaða áhrif þetta ferli kann að hafa á samkeppnishæfni landsins og margt fleira.

Andrés Magnússon og Stefán Einar Stefánsson ræða stóra „mjólkurmálið“ og 60% reikningsskekkju varaborgarfulltrúa Viðreisnar, auk þess sem rýnt er í viðbrögð Þorgerðar Katrínar við fréttaflutningi af umræðum í hollenska þinginu. Við ræðum einnig um þau áhrif sem starfsmenn þingflokks Samfylkingar telja sig geta haft á löggjöf ESB með færslum á samfélagmiðlum, hvernig Epic stuðullinn er að þróast í aðdraganda kosninga, mikilvægi þess að ráða fyrir eigin auðlindum og margt fleira. Þá eru fastir liðir einnig á sínum stað, s.s. hrós vikunnar, útilegupælingar, hraðaspurningar og fleira.

Sigurður Hannesson, framkvæmdastjóri Samtaka iðnaðarins, ræðir um tækifærin og framtíðina hér á landi, hvernig hægt er að styðja helstu atvinnuvegi landsins enn frekar, hvað þarf til að bæta samkeppnishæfni Íslands í hörðu alþjóðlegu umhverfi, þörfina á því að taka stórar ákvarðanir sambærilegar þeim sem teknar voru áður til að efla hagsæld og lífsgæði hér á landi, hvernig alþjóðlegt viðskiptaumhverfi er að breytast og margt fleira. Þá er einnig rætt um viðhorf atvinnulífsins til aðildarviðræðna við Evrópusambandið og hvort aðild að sambandinu sé það sem ætti að vera í forgangi hjá okkur næstu 5-10 árin.

Hörður Ægisson og Sólveig Anna Jónsdóttir mæta á helgarvaktina og fara yfir stóru málin. Við ræðum um skeikula ESB-vegferð ríkisstjórnarinnar, vaxandi andstöðu við hana og upphafsfund „Áfram Ísland“ þar sem Sólveig Anna situr í stjórn. Farið er yfir afgerandi viðbrögð Já-sinna, nýja skýrslu um lífskjör hér á landi, það óvænta bandalag sem myndast hefur á milli ólíkra aðila, umræðu á erlendum þjóðþingum sem utanríkisráðherra vill ekki láta fjalla um hér á landi og margt fleira þessu tengt. Þá er rætt um vaxandi líkur á því að forsendur kjarasamninga bresti í haust, ráðaleysi ráðamanna í efnahagsmálum, möguleg áhrif gervigreindar á láglaunastörf og fleira. Fastir liðir eins og hrós vikunnar, bókameðmæli og hraðaspurningar frá gestum Kringlukráarinnar eru einnig á sínum stað, þar sem gamlar deilur Harðar og Sólveigar eru rifjaðar upp.

Kristján Ingi Mikaelsson ræðir um það hvernig gervigreind er að umbylta viðskiptalífinu, hvernig stjórnendur þurfa að líta á gervigreind sem viðskiptalega stefnumótun og nýja tekjustrauma en ekki bara tækniverkefni, hvernig ströng regluvæðing hefur orðið til þess að Evrópa hefur dregist aftur úr Bandaríkjunum í tækniþróun, þann ótta sem kann að ríkja um atvinnumissi, hvað ungt fólk þarf að temja sér og margt fleira sem snýr að þessari hröðu tækniþróun sem nú eru að eiga sér stað.

Þórður Gunnarsson stýrir Helgarvaktinni að þessu sinni og fær til sín Bergþór Ólason og Önnu Hrefnu Ingimundardóttur til að fara yfir stóru málin. Við ræðum um 250 ára afmæli Bandaríkjanna, fylgi flokkanna hér á landi, kostnaðarsama styttingu vinnuvikunnar fyrir samfélagið, framtakið Áfram Ísland þar sem breiðfylking er mynduð um þá afstöðu að berja fólki jákvæðni í brjóst um sjálfstæði landsins, kjánaleg kynningarmyndbönd utanríkisráðherra, vinnubrögð Samkeppniseftirlitsins og margt fleira. Þá eru fastir liðir eins og hrós vikunnar, hraðaspurningar og bókameðmæli að sjálfsögðu á sínum stað.

Björn Bjarnason kann að setja hlutina í samhengi og það gerir hann reglulega hér í Þjóðmálum. Í þætti dagsins ræðir Björn um stöðuna í íslenskum stjórnmálum, villandi umræðu um ESB-umsóknina sem kosið verður um í haust, sögulegt samhengi við NATO-aðildina og EES-samninginn, hvort að breyting hafi orðið á alþjóðastjórnmálum eða utanríkisstefnu vestrænna ríkja og margt fleira.

Andrés Magnússon og Birgir Ármannsson rýna atburðarrás vikunnar. Við ræðum meðal annars um afsögn Keir Starmer í Bretlandi, sem kallar á spurningar um það hvort hann sé enn innblástur fyrir íslenska forsætisráðherrann og hvort að atburðarrásin sé með sambærilegum hætti hér á landi. Þá er rætt um nýjar kannanir, dökkar væntingar stjórnenda í atvinnulífinu, orðaleik forsætisráðherra um skattahækkanir, mótsagnakenndan stuðning við ferðaþjónustuna, ESB-umsókn ríkisstjórnarinnar og mýturnar sem haldið er á lofti í þeirri vegferð og margt fleira. Þá eru hraðaspurningar og hrós vikunnar á sínum stað auk þess sem gestirnir skella sér í útilegu.

Gunnar Baldvinsson, framkvæmdastjóri Almenna-Lífsverk lífeyrissjóðsins, ræðir lífeyriskerfið hér á landi í samanburði við það evrópska. Tilefnið er nýleg greining viðskiptatímaritsins The Economist þar sem fjallað er með afar gagnrýnum hætti á lífeyriskerfi ríkja á meginlandi Evrópu, sem eru og verða á næstu árum og áratugum í töluverðum vandræðum með sín lífeyriskerfi. Þá ræðum við einnig um mögulega upptöku evru og þá hver áhrifin kunna að vera á lífeyriskerfið hér á landi og um leið stöðu almennings, samkeppni við erlenda sjóða, stöðu ungs fólks sem fær fasteignalán hjá sjóðunum og margt fleira.

Andrea Sigurðardóttir og Tómas Þór Þórðarson fara yfir sviðið eftir að Þjóðhátíðargolfmóti Þjóðmála á Írlandi lauk með glæsibrag. Við ræðum um lokahnykkinn á Alþingi og stöðuna í stjórnmálunum, stjórnmálamenn sem beygja sig og bugta fyrir embættismönnum, kenningu forstjóra SKE um að afkoma fyrirtækja segi ekkert til um rekstur þeirra, gaslýsingu um ríkisfjármál, ásýndarstjórnmál og margt fleira. Þá eru hrós vikunnar og hraðaspurningar á sínum stað – auk þess sem við mælum með bæði bók og bíómynd þessa vikuna í eldhressum þætti.

Þórður Pálsson og Glúmur J. Björnsson mæta hressir til leiks, en þátturinn er að þessu sinni tekinn upp í einstöku umhverfi á Carton House á Írlandi þar sem Þjóðhátíðargolfmót Þjóðmála fer fram í samstarfi við GB Ferðir. Í þættinum ræðum við meðal annars um það hvernig Írum hefur gengið vel efnahagslega með því að lækka skatta og auka svigrúm fyrir alþjóðleg fyrirtæki til að athafna sig í landinu (oft þvert gegn vilja Evrópusambandsins), mýtur um ástæður þess að matvælaverð lækkaði í Svíþjóð og Finnlandi á sínum tíma, ótrúverðuga stefnu ríkisstjórnarinnar í ríkisfjármálum, afskipti ríkisins af bílainnflutningi og óraunhæf markmið um orkuskipti, barnfóstruríkið sem vill setja okkur reglur um allt mögulegt og margt fleira.

Stefán Einar Stefánsson og Þórður Gunnarsson fara yfir heitustu málin. Við ræðum nýafstaðna vorferð Þjóðmála norður í land og komandi golfmót á Írlandi, nýja könnun sem gerð var fyrir Þjóðmál um viðhorf fólks gagnvart mögulegu varaformannsframboði Dags B. Eggertssonar, skipun Ara Edwald í stjórnarformennsku í Orkuveitunni og þörfina á því að losa um Carbfix svindlið, Pollýönnuaðferð ríkisstjórnarinnar í ríkisfjármálum, hugmyndafræðilegan slag um bankaskatta, ESB-vegferðina sem tekur á sig sífellt skrýtnari mynd, hlutdrægni Rúv, einkennilegt innlegg Samkeppniseftirlitsins og margt fleira. Þá er hrós vikunnar og hraðaspurningar frá gestum Kringlukráarinnar að sjálfsögðu á sínum stað.

Björg Berg Gunnarsson fjármálaráðgjafi og Ellert Hlöðversson, fjármálastjóri Íslandsbanka, ræða peningalega hegðun Íslendinga, fjárfestingar og stöðuna í efnahagslífinu. Í þættinum er rýnt í sveiflur á innlenda hlutabréfamarkaðnum, hvaða valmöguleika fólk sér í því að ráðstafa sparnaði sínum, hvað má telja sem eðlilega hegðun einstaklinga á hlutabréfamarkaði, hvort að háir vextir dragi úr áhuga fólks á fjárfestingum og fleira í þeim dúr. Gestirnir horfa einnig fram á veginn og meta teikn á lofti um kólnandi hagkerfi, vaxandi atvinnuleysi, brothættan byggingarmarkað og áskoranirnar framundan í íslensku hagkerfi. Þá er einnig fjallað um viðhorf stjórnvalda til atvinnulífsins, til dæmis boðaðar skattahækkanir á fjármálafyrirtæki sem bætist þá við skattahækkanir á sjávarútveg og ferðaþjónustu.

Árni Helgason og Ólöf Skaftadóttir fara yfir helstu vendingar síðustu daga. Við ræðum afsögn Áslaugar Örnu Sigurbjörnsdóttur, afnám jafnlaunavottunar og mikilvægi þess að taka stundum slaginn við kerfið, þróun umræðunnar um útlendingamál, upplýsingaóreiðu ríkisstjórnarinnar í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-aðild, leyndardóminn um bein Jónasar Hallgrímssonar, breyttar fyrirsagnir á vef Rúv og margt fleira. Þættinum lýkur á léttari nótum með almyrkvasúkkulaði Nóa Síríus, hrósi vikunnar og krefjandi hraðaspurningum frá gestum Kringlukrárinnar.

Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir ræðir í aukaþætti Þjóðmála þá óvæntu ákvörðunar sína að láta af þingmennsku og kveðja vettvang stjórnmálanna eftir að hafa helga líf sitt stjórnmálum síðastliðinn áratug. Áslaug Arna rekur aðdragandann að þessari stóru ákvörðun, hvaða þættir vógu þyngst og hvað tekur við næst á hennar vegferð. Samhliða því að horfa fram á veginn stiklar hún á stóru á viðburðaríkum pólitískum ferli sínum, allt frá fyrstu skrefunum í ungliðahreyfingunni yfir í krefjandi ráðherraembætti.

Hörður Ægisson og Þorbjörn Atli Sveinsson ræða þá stöðu sem hefur á liðnum misserum teiknast upp í íslensku viðskiptalífi. Við kryfjum stöðu Oculis og það hvort að íslenski markaðurinn höndli vaxtarfyrirtæki í þeirri stærðargráðu, kaup Brims á Lýsi, stöðu Icelandair í skugga harðra aðgerða flugmanna, oftúlkanir stjórnvalda og ríkisfjölmiðilsins á skýrslu um kosti í gjaldeyrismálum, horfurnar í hagkerfinu, ómarkvissar forsendur fjárlaga og margt fleira.

Andrés Magnússon og Örn Arnarson ræða um nýjan meirihluta í Reykjavík og blendnar tilfinningar hægri manna til samstarfsins við Viðreisn og Framsókn, auk þess sem rætt er um áform um sölu á Ljósleiðaranum og Carbfix. Sjónum er beint að Alþingi og yfirlæti Þorgerðar Katrínar gagnvart þeim sem ekki fylgja ESB-vegferð ríkisstjórnarinnar, umræðu um eignarhald útgerðarinnar í íslensku atvinnulífi, stöðunni hjá Icelandair og verkfallsaðgerðum flugmanna og mörgu öðru. Þá eru hrós vikunnar, bókameðmæli og hraðaspurningar frá gestum Kringlukrárinnar að sjálfsögðu á sínum stað.

Ásgeir Baldurs og Bjarnheiður Hallsdóttir rýna í stöðuna og framtíðarhorfur í íslenskri ferðaþjónustu fyrir komandi sumar. Í spjallinu fara þau yfir helstu áskoranirnar sem greinin stendur frammi fyrir, allt frá breyttri hegðun ferðamanna til harðnandi alþjóðlegrar samkeppni um athygli þeirra. Sjónum er sérstaklega beint að skattlagningu á ferðaþjónustuna og þeim skilaboðum sem stjórnvöld senda til þessarar mikilvægu útflutningsgreinar með ákvörðunum sínum. Þá ræða þau samkeppnishæfni Íslands í víðu samhengi, hátt vaxtastig og hvernig innviðir og rekstrarumhverfi spila inn í getu fyrirtækja til að vaxa og dafna.

Orri Hauksson og Þórður Pálsson rýna í nýjustu vendingar í efnahags- og stjórnmálum. Við ræðum um vaxtahækkun og trúverðugleika peningastefnunnar, líkur á því að kjarasamningar bresti, stöðuna í hagkerfinu, þá sem skapa verðmæti og þá sem tala um að skapa verðmæti, ESB umsóknina og villandi tal henni til stuðnings, hvernig stjórnmálin eru að þróast í kjölfar sveitarstjórnarkosninga og margt annað. Þá er hrós vikunnar á sínum stað ásamt áhugaverðum hraðaspurningum þar meðal annars er spurt um bestu ákvörðunina og verstu mistökin í íslenskri hagsögu.

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson fer yfir stöðuna í íslenskum stjórnmálum í kjölfar nýafstaðinna sveitarstjórnarkosninga, hvar tækifærin liggja og hvernig flokkarnir standa á nýju pólitísku landslagi skautun í samfélagsumræðunni og hvernig hún hefur breytt samskiptum og ákvarðanatöku í stjórnmálum á Íslandi, hvar hægt sé að skilgreina Miðflokkinn á ásum stjórnmálanna, komandi þjóðaratkvæðagreiðslu um aðild að Evrópusambandinu og margt fleira.

Stefán Einar Stefánsson og Þórður Gunnarsson rýna í og greina með ítarlegum hætti niðurstöður sveitarstjórnarkosninganna sem fram fóru í gær. Við ræðum stöðuna eftir einstaka sveitarfélögum, mögulega samstarfsmöguleika ýmissa flokka, stöðu ríkisstjórnarflokkanna eftir kosningar, innkomu og áhrif forsætisráðherra í kosningabaráttunni og margt annað.

Hildur Björnsdóttir og Ásdís Kristjánsdóttir ræða lokasprettinn í sveitarstjórnarkosningunum, hvernig baráttan hefur þróast í Reykjavík og Kópavogi, hvað brennur helst á kjósendum, um hægri áherslurnar í sveitarstjórnarmálum og fleira. Þær deila deila framtíðarsýn sinni á uppbyggingu og þróun sveitarfélaganna en rýna einnig í stöðuna á landsvísu, beina sjónum að efnahagsmálum og væntanlegri stýrivaxtahækkun Seðlabankans, auk þess sem rætt er um nýlegar efasemdir um efnahagsáform ríkisstjórnarinnar. Þá eru hraðaspurningarnar á sínum stað ásamt hrósi vikunnar, enda er Þjóðmál uppbyggilegt hlaðvarp.

Ingvi Þór Georgsson og Konráð S. Guðjónsson kryfja lokasprettinn fyrir sveitarstjórnarkosningarnar. Rætt er um óvænta þróun í fylgismælingum þar sem Sjálfstæðisflokkurinn sækir í sig veðrið í stóru sveitarfélögunum en Samfylkingin virðist í vörn. Rætt er um það hvort afskipti forsætisráðherra af baráttunni séu að hjálpa eða skaða, nýja stuðla veðbanka, seinagang í uppbyggingu samgönguinnviða og hvernig það tengist skipulagi sveitarfélaga auk annarra þátta. Við ræðum líka málflutning formanns utanríkismálanefndar sem vill ódýrari álegg á matinn sinn en auk þess er einnig horft til komandi stýrivaxtaákvörðunar Seðlabankans og hvaða áhrif hún muni hafa á íslenskt efnahagslíf í miðri kosningahríð.

Stefán Einar Stefánsson og Gunnar Örlygsson rýna í hitamál líðandi stundar. Farið er yfir sviðið fyrir komandi sveitarstjórnarkosningar þar sem staða meirihlutans í Reykjavík er sögð erfið á meðan Sjálfstæðisflokkurinn sækir í sig veðrið í Kópavogi og Reykjanesbæ. ESB-umræðan er krufin, allt frá gjaldmiðlamálum til gagnrýni á þöggunartilburði og villandi upplýsingagjöf yfirvalda, óþarfa vinnu ríkisins vegna almyrkvans í ágúst og margt fleira. Þá er hrós vikunnar, bókameðmæli og hraðaspurningar á sinum stað.

María Björk Einarsdóttir, forstjóri Símans, ræðir um umbreytingu félagsins og framtíðarsýn á stafrænum markaði, hvernig Síminn hefur þróast á liðnum árum og hvort fyrirtækið skilgreini sig í dag sem tækni-, þjónustu- eða afþreyingarfélag. Rætt er um samkeppnina við erlendar streymisveitur, framtíð innlendrar dagskrárgerðar og ávinninginn af mögulegum kaupum á miðlum Sýnar. María Björk varpar einnig ljósi á tækniþróunina, allt frá 5G til Starlink, auk vaxtarins í fjártækni í gegnum Síminn Pay og Billboard. Að lokum deilir hún innsýn í eigin stjórnunarstíl og áskoranir þess að leiða eitt stærsta fyrirtæki landsins í gegnum flókið efnahagsumhverfi og örar tæknibreytingar.

Björn Brynjúlfur Björnsson, framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs, og Andrea Sigurðardóttir, blaðamaður á Morgunblaðinu mæta á helgarvaktina á baráttudegi verkalýðsins. Tilefni dagsins kallar á umræðu um verkalýðshreyfinguna, rimmu formanns VR við aðra verkalýðsleiðtoga og það hvort stéttarfélög séu hreinlega orðin tímaskekkja. Þá er rætt um efnahagsmál, verðstýringarhneigð ríkisins, komandi sveitarstjórnarkosningar, rekstrarhalla Reykjavíkurborgar, samgöngusáttmálann sem virðist breytast í hverjum kosningum, stöðu efnahagsmála á Austurlandi sem fá kaldar kveðjur frá ráðamönnum. Hrós vikunnar, hraðaspurningar og bókameðmælin eru einnig á sínum stað ásamt öðrum málum.

Andrés Magnússon, fulltrúi ritstjóra á Morgunblaðinu, rýnir í kraumandi pólitíska landslagið og fer yfir stöðuna á stjórnarheimilinu, nýjustu vendingar í ESB-umsóknarferlinu, þar á meðal nýafstaðna fundi utanríkismálanefndar með utanríkis- og forsætisráðherra, berskjaldaðan utanríkisráðherra sem virðist standa ein í þeim slag og leggur pólitískt líf sitt að veði og fleira til. Þá ræðum við einnig um komandi sveitarstjórnarkosningar og annað sem nú ber á góma.

Guðmundur Kristjánsson, forstjóri Brims, og Þórður Gunnarsson ræða sjávarútveg og efnahagsmál. Farið er yfir helstu tíðindi af sjávarútvegssýningunni í Barcelona og rýnt í undarlega Facebook-færslu matvælaráðherra í kjölfar hennar. Þá er fjallað um umtalaða umfjöllun danska blaðsins Berlingske, stöðuna í efnahagsmálum og á vinnumarkaði, næstu skref í ESB-vegferð ríkisstjórnarinnar, hvalveiðar í sumar og margt fleira. Að sjálfsögðu eru síðan hraðaspurningar, hrós vikunnar og bókadómur vikunnar á sínum stað.

Björn Valur Gíslason, fyrrverandi þingmaður, sem í dag starfar sem skipstjóri í Frakklandi, veitir einstaka innsýn í evrópskan sjávarútveg og deilir reynslu sinni af því að stýra skipi og stunda fiskveiðar innan regluverks Evrópusambandsins. Hann rýnir í þróun sjávarútvegsmála innan sambandsins og veltir því upp hvað Íslendingar geti lært af þeirri vegferð fyrir komandi þjóðaratkvæðagreiðslu um aðild. Samhliða þessu greinir hann stöðuna í íslenskri pólitík úr fjarlægð og svarar því hreinskilnislega hvort hann sakni þingsins eða hvort frelsið á hafinu eigi betur við hann í dag. Þetta er hressilegt og fróðlegt spjall þar sem reynsla úr brúnni mætir pólitískri sýn á framtíð Íslands.

Lilja Dögg Alfreðsdóttir og Hörður Ægisson rýna stóru málin í íslenskri pólitík og efnahagslífi. Í þættinum ræðir Lilja Dögg um áherslur sínar sem nýr formaður Framsóknarflokksins og bregst við hugmyndum um hvort flokkurinn eigi að leita frekar til vinstri. Sjónum er beint að efnahagsmálum, svonefndu „verðlækkunarsumri“ ríkisstjórnarinnar sem virðist hafa litla merkingu og áformum um handstýringu á eldsneytisverði. Við rýnum í stöðvun Samkeppniseftirlitsins á samruna Arion og Kviku ásamt því að ræða mögulega sölu ríkisfyrirtækja. Þá eru ESB-málin til umræðu, allt frá dularfullum könnunum Stjórnarráðsins til vantrausts á forystu Viðreisnar í aðildarviðræðum. Hraðaspurningar og hrós vikunnar er á sínum stað auk þess sem Hörður kemur með ítarlegasta bókardóm sem heyrst hefur í íslensku hlaðvarpi til þessa.

Rætt er við Sigurð Pálsson, forstjóra BYKO, sem hefur starfað hjá fyrirtækinu í 26 ár. Sigurður gefur innsýn í rekstur þessa rótgróna félags, fer yfir afkomuna og útskýrir hvernig hægt er að spá fyrir um sölu á árstíðabundnum vörum fyrir komandi sumar. Hann deilir upplifun sinni af púlsinum hjá iðnaðarmönnum og metur hvort bjartsýni eða svartsýni ríki á markaðnum miðað við núverandi efnahagsástand. Sjónum er beint að skipulagsmálum og íbúðaruppbyggingu, málefnum sem Sigurður hefur látið sig varða, auk þess sem hann ræðir áskoranir á vinnumarkaði. Hvernig bregðast stór fyrirtæki við síhækkandi launakostnaði og hvaða svigrúm hafa þau til vaxtar? Að lokum ræðum við starfsferilinn og það að þroskast í starfi innan sama fyrirtækis í aldarfjórðung auk annarra þátta.

Eldur Ólafsson og Þórður Gunnarsson kryfja málin í líflegu spjalli þar sem farið er yfir allt frá fótbolta yfir í alþjóðastjórnmál. Við ræðum áhugaverða könnun meðal leikmanna í Bestu deildinni þar sem yfirgnæfandi meirihluti styður hægri flokka, sem leiðir af sér kenningar um tengsl keppnisskaps og stjórnmálaskoðana. Farið er yfir pólitísku sviðsmyndina á Íslandi þar sem nýjustu kannanir sýna Framsóknarflokkinn utan þings og vaxandi óánægju með ríkisstjórnina. Aðildarumsókn að Evrópusambandinu er einnig undir smásjá og fólk er byrjað að kasta ógreiddum námslánum inn í röksemdarpakkann og fv. forsætisráðherra vill hefta frelsi fólks í atvinnulífinu til að tjá sig ef það er ekki fylgjandi aðild. Þá er farið yfir framtíðarsýn um vestnorrænt samstarf Íslands, Grænlands og Færeyja, þau tækifæri sem leynast í hrávörugeiranum á Grænlandi, stöðuna í alþjóðamálum, átökin í Íran og áhrif þeirra á olíuverð og margt fleira.

Albert Jónsson, fv. sendiherra, fjallar um það hvaða umræða þarf að eiga sér stað og hvaða upplýsingar þurfa að koma fram áður en farið verður í þjóðaratkvæðagreiðslu um aðild Íslands að Evrópusambandinu í lok ágúst. Rætt er um samanburð á öðrum ríkjum sem hafa farið í slíkar viðræður, hvaða kröfur hægt er að setja og hvaða mál gætu orðið flókin. Þá er einnig rætt um stöðuna í alþjóðakerfinu, ummæli Bandaríkjaforseta um Nato og hvernig varnarbandalagið kann að þróast næstu árin, hvar þungamiðja alþjóðasamskipta verður á næstu árum, hernaðaraðgerðir í Íran og margt fleira.

Andrés Magnússon og Stefán Einar Stefánsson fara yfir sviptingar vikunnar, aprílgabb Morgunblaðsins sem olli fári hjá Skattinum og tilteknum fjölmiðlum, boðaðar skattahækkanir á ferðaþjónustu sem ríma illa við fyrri orð ráðherra, áfellisdóm dómara yfir Samkeppniseftirlitinu, vannýtt tækifæri í Skálholti, ummæli fv. forsætisráðherra sem vill þagga niður kauphallarforstjórum, umræðu og viðhorf stjórnmálamanna til verðmætasköpunar, kynningu Sjálfstæðisflokksins á skattalækkunum og margt fleira.

Halldór Benjamín Þorbergsson, þá framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, var fyrsti gestur í hlaðvarpi Þjóðmála fyrir rétt rúmum fimm árum. Hann mætir nú aftur og fjallar um íslenska hagkerfið, viðhorfið til atvinnulífsins, um traustið sem þurfti að mynda á milli atvinnurekenda og launþegahreyfinga, nýsamþykkt frumvarp sem gæti falið í sér ein mestu hagstjórnarmistök sögunnar, boðað aðlögunarferli að Evrópusambandinu og margt fleira.

Björn Ingi Hrafnsson og Daði Kristjánsson rýna í atburði líðandi stundar. Við ræðum hina umtöluðu páskaeggjaleit í heilbrigðisráðuneytinu á meðan starfsfólk Landspítalans stendur eftir með tómar hendur, nýjar vendingar í ESB-leiðangri Viðreisnar, hvort að íslensk stjórnvöld séu að sofa á verðinum gagnvart gervigreind, krísu í efnahagsmálum, umfjöllun Rúv um uppgjör sjávarútvegsfyrirtækja og margt fleira. Þá er hrós vikunnar á sínum stað ásamt hraðaspurningum, þar sem tónlistarsmekkur Sigmundar Davíðs kemur m.a. við sögu.

Björn Bjarnason, fv. ráðherra, fer yfir stöðuna og það helsta úr stjórnmálunum. Við ræðum um Evrópusambandsvegferð ríkisstjórnarinnar, hrossakaupin við Flokk fólksins, viðræður utanríkisráðherra við erlenda aðila sem vita meira um stöðu mála heldur en Íslendingar, hvernig reynt er að grafa undan samskiptum Íslands og Bandaríkjanna, þróun mála með Grænland, stöðuna og samstarf ríkja á Norðurslóðum og margt fleira.

Heiðrún Lind Marteinsdóttir og Örn Arnarson rýna í atburði líðandi stundar. Það er af nógu að taka í efnahagsmálum og pólitík þessa vikuna. Við ræðum um hitann í kringum ESB-umsóknina sem er að aukast, rýnum í villandi málflutning, óskýr svör ráðherra og hvers vegna Inga Sæland neitar að gefa upp afstöðu sína. Við ræðum einnig harðari tón frá Seðlabankanum sem hækkaði stýrivexti í vikunni, veltum því upp hvort að Seðlabankinn sé einni í liði í verðbólgubaráttunni og gaslýsingar ríkisstjórnarinnar í kjölfar vaxtahækkunar. Einnig er rætt um atvinnulífið og innviði, loðnuvertíð sem nú er að klárast, hrós vikunnar, hraðaspurningar og margt fleira.

Sveinn Sölvason, forstjóri Emblu Medical, móðurfélags Össurar, fer yfir rekstur og stöðu félagsins, hvernig félagið varð að því sem það er í dag, hvernig tækniþróun hefur áhrif á vörur og rekstur, sölu félagsins á stoðtækjum á ólíkum stöðum í heiminum, hvernig framtíðarvöxtur getur litið út, hvort það sé einhver hætta á stöðnun, tollastríð og vendingar í alþjóðastjórnmálum, hvort við getum átt von á því að sjá fleiri tæknifyrirtæki rísa upp hér á landi, hvernig Danir hafa ýtt undir og stutt við vöxt tæknifyrirtækja og margt fleira í áhugaverðu kaffispjalli.

Sigríður Á. Andersen og Sigurður Kári Kristjánsson fara yfir það helsta frá liðinni viku. Við ræðum um undarlega fyrirvara sem Ríkisútvarpið birtir nú með fréttum sínum, ummæli forsætisráðherra um að ætla að „selja landið fokdýrt“, vanreifuð rök fyrir þjóðaratkvæði um aðild að Evrópusambandinu, afskipti íslensks stjórnmálamanns af kosningum erlendis, gáleysisleg ummæli innviðaráðherra um skráð félag, fjármálaráðherra sem líður illa í vinnunni, stýrivaxtaákvörðun Seðlabankans í næstu viku og margt fleira. Þá er hrós vikunnar á sínum stað ásamt hraðaspurningum og öðrum föstum liðum.

Hjörtur J. Guðmundsson þekkir málefni Evrópusambandsins betur en flestir hér á landi. Hann ræðir um yfirvofandi atkvæðagreiðslu um aðlögunarviðræður að sambandinu, frasana sem eru notaðir til að villa fyrir í umræðunni, áhrifin á íslensk stjórnmál, hvernig Evrópusambandið hefur þróast á liðnum árum, hvernig Íslandi yrði 11. ríkið sem greiðir með sér inn í sambandið og margt fleira sem snýr að þessu máli sem ríkisstjórnin hefur nú sett á dagskrá.

Stefán Einar Stefánsson og Þórður Gunnarsson fara yfir helstu fréttir og atburði vikunnar. Við ræðum um arfleið Davíðs Oddssonar, átökin í Íran, frumvarp um tengingu bóta við launavísitölu, plan ríkisstjórnarinnar sem er alls ekki að virka, fylgi flokkanna, sögur úr Eyjum, komandi átök við Fjölmiðlanefnd og margt fleira.

Björn Zoëga, forstjóri King Faisal-sjúkrahússins í Sádi-Arabíu, fjallar um starfið sem hann gegnir nú, tímann sem hann átti sem forstjóri Karolínska sjúkrahússins í Stokkhólmi og þar áður sem forstjóri Landspítalans hér á landi. Við ræðum einnig um það hvort að hið fullkomna heilbrigðiskerfi eða hinn fullkomni spítali sé til í raun og veru, hverjar helstu áskoranirnar eru í rekstri spítala, hvernig tæknin er að gjörbreyta heilbrigðisþjónustu ef hún er nýtt rétt, hvort að mögulegt sé að útrýma ákveðnum sjúkdómum og margt fleira.

Óli Björn Kárason ræðir um ævi og störf Davíðs Oddssonar, sem lést á heimili sínu í gær, sunnudaginn 1. mars. Davíð var án efa einn áhrifamesti stjórnmálamaður landsins og vert er að halda minningu hans á lofti í kjölfar þeirra verkefna sem hann leysti af hólmi á þeim vettvangi. Í þættinum fjöllum við um það helsta á stjórnmálaferli Davíðs, hvað það var sem skóp hann sem stjórnmálamann, samskipti hans við kjósendur og aðra stjórnmálamenn, hugmyndafræðina og fleira.

Hörður Ægisson og Sigurður Hannesson fara yfir nýbirtar verðbólgu- og atvinnuleysistölur og hvaða afleiðingar þær kunna að hafa á hagkerfið, við ræðum um samrunaviðræður Íslandsbanka og Skaga sem var slitið um síðustu helgi og möguleg næstu skref í þeim geira, búhnykkinn sem felst í skattgreiðslum Kerecis, hvort að ummæli stjórnmálamanna um samkeppnishæfni og einföldun regluverks hafi einhverja raunverulega þýðingu, óvænta sameiningu lífeyrissjóða og margt fleira.

Vilhelm Már Þorsteinsson, forstjóri Eimskips, ræðir um rekstur og stöðu félagsins, uppgjör síðasta árs, stöðuna í flutningageiranum hér heima og erlendis, hvernig flutningageirinn er nær ósýnilegur fólki þar til eitthvað klikkar, hvernig ójafnvægi í vöruflutningum getur skapast á skömmum tíma, hvað felst í nýrri stefnumótun Eimskips, hvernig ET losunarheimildir bitna á íslensku samfélagi og fleira til. Þá ræðum við einnig um stjórnandann Vilhelm Má, þær breytingar sem hann hefur innleitt hjá félaginu og af hverju, hvaða lærdóm hann tók með sér úr fjármálageiranum og margt fleira.

Diljá Mist Einarsdóttir og Kristín Gunnarsdóttir fara yfir það helsta úr liðinni viku og ræða um bollur og fyrirhugaðan óhollustuskatt, stöðu barnafjölskyldna, ráðherra sem skóla hagfræðinga til í hagfræði, nýjan formann Framsóknarflokksins, ryk á götum Reykjavíkur, pirring starfsmanns Rúv yfir því að forsetinn hafi sótt Viðskiptaþing og margt fleira.

Við skiptum þætti dagsins upp í tvennt og ræðum við nokkur af þeim sem komu fram á Viðskiptaþingi Viðskiptaráðs í síðustu viku. Í fyrri hluta þáttarins koma þeir Friðrik Sophusson, fv. fjármálaráðherra, og Heiðar Guðjónsson fjárfestir og ræða um samtal sem þeir áttu við gesti þingsins um fjármál hins opinbera, einkavæðingu og margt annað sem ýtir undir frekari hagsæld. Í síðari hluta þáttarins koma þau Birna Ósk Einarsdóttir, sem nýlega tók við sem forstjóri Húsasmiðjunnar, og Magnús Scheving, stofnandi Latabæjar, og ræða um Ísland í alþjóðlegu samhengi, hvað við getum gert betur og hvernig og margt fleira.