POPULARITY
Categories
Almennar stjórnmálaumræður eða eldhúsdagur er á Alþingi eins og venja er undir þinglok. Samkvæmt dagskrá á síðasti þingfundur vorsins að vera á föstudag en litlar líkur eru taldar á því að það gangi eftir. Þingið var frekar rólegt fram eftir vetri en andtinn breyttist þegar farið var að ræða um þjóðaratkvæðagreiðslu sem verður síðsumars. Umboðsmaður barna segir að enn vanti úrræði fyrir börn sem þurfi mest á samþættri þjónustu og sérúrræðum að halda. Það hafi því miður ekki tekist að tryggja þau með innleiðingu laga um farsæld barna. Ríkisendurskoðandi telur innleiðingu laganna ófullnægjandi. María Sigrún Hilmarsdóttir ræðir við Salvöru Nordal, umboðsmann barna. Það hefur sveiflast nokkuð í gegnum árin hvort sveitarfélög velji að ráða ópólitíska bæjarstjóra eftir sveitarstjórnarkosningar eða hvort þessir framkvæmdastjórar sveitarfélaganna komi úr röðum kjörinna fulltrúa. Grétar Þór Eyþórsson, prófessor í stjórnmálafræði við Háskólann á Akureyri, segir það frekar bundið við stærstu sveitarfélögin að fara þá leið að ráða pólitískan bæjarstjóra.
Samkvæmt nýrri könnu er viðhorf almennings á Íslandi til dánaraðstoðar að tæp 74 prósent eru mjög hlynnt eða fremur hlynnt henni. Lífsvirðing er félag um dánaraðstoð sem var stofnað árið 2017 og hefur að markmiði að stuðla að opinni, upplýstri og yfirvegaðri umræðu um dánaraðstoð við skýr og ströng skilyrði. Ingrid Kuhlman er formaður félagsins og hún sagði okkur meira frá félaginu, niðurstöðum könnunarinnar og sinni persónulegu reynslu í þættinum í dag, en faðir hennar fékk dánaraðstoð í Hollandi árið 2002. Árbók Ferðafélags Íslands 2026 ber heitið Kjósasýsla og er nr.99 í þessri merku ritröð. Yfir sögusvið bókarinnar gnæfir fjallgarðurinn Esjan sem fylgst hefur með mannlífinu í Kjósarsýslusveitum frá margvíslegum sjónarhornum. Bjarki Bjarnason er höfundur bókarinnar en hann gjörþekkir þetta landsvæði og hefur búið í Mosfellssveit frá barnæsku. Hann kom í þáttinn í dag og sagði okkur frá bókinni en í henni er að finna áhugaverðar ljósmyndir, jarðfræðikort, gróðurkort og kort sem sýnir staðsetningu á herbúðum sem risu víða í Kjósasýslusveitum í seinni heimsstyrjöldinni. Svo var það veðurspjallið með Einari Sveinbjörnssyni. Í dag ætlar Einar byrjaði á því að kenna okkur nokkrar þumalputtareglur sem ágætt er að hafa í huga þegar kemur að veðrinu. Til dæmis: Hvað getur far skýjanna sagt okkur um það hvort það sé að kólna eða hlýna. Hvað segir blika á suðurhimni okkur um regnhorfur? Hver er munurinn á uppláttarbliku og fyrirstöðubliku? Hvenær verða góðviðribólstar að skúrabúlstrum? Svo hefur mælst sérlega lágur og eftirtektarverður loftþrýstingur fyrir árstímann, sem minnir á júní 1961 eða hvað? Og að lokum skoðaði Einar aðeins veðurhorfurnar framundan. Tónlistin í þættinum: Mexico / Snorri Helgason og Bríet (Snorri Helgason) Tryllta tungl / Brimkló (Barnes og Haggart, Ómar Ragnarsson) Sveitin mín / Haukur Morthens og Mezzoforte (Jóhann Helgason) Tempó Prímó / Uppáhellingarnir og Sigríður Thorlacius (Jón Múli Árnason, texti Jónas Árnason) UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR
Það er fátt sem hefur verið rætt meira um undanfarin tvö ár en gervigreind og spurningarnar eru óteljandi, margt afskaplega spennandi og einni margt sem vekur ugg. En við kynntum okkur í dag hvernig gervigreindin getur virkað í skólum, bæði fyrir kennara og nemendur. Námfús er íslensk lausn fyrir leikskóla og grunnskóla sem er notuð bæði á Íslandi og Þýskalandi og unnið er að því að aðlaga lausnina fyrir framhaldsskóla. Skúli Thorarensen framkvæmdastjóri Námfús kom í þáttinn í dag við fengum hann til að útskýra fyrir okkur hvernig þetta virkar og hverjir möguleikarnir eru. Næringarþerapía á rætur að rekja til hugmyndafræði functional medicine, þar sem meginmarkmiðið er að styðja líkamann út frá rót vandans. Við ræddum við Sigríði Róbertsdóttur, eða Siggu Róberts, í þættinum í dag, en hún er næringaþerapisti sem lærði fræðin í Bretlandi. Hún segir að líkaminn hafi ótrúlega getu til að ná jafnvægi þegar hann fær réttan stuðning. Hún talaði meðal annars um það af hverju konur á miðjum aldri eru í meiri hættu á histamínóþoli. Svo var það vísindaspjallið með Eddu Olgudóttur. Í dag sagði hún okkur frá rannsókn á músum þar sem var í fyrsta skipti skoðað hvernig krabbamein og krabbameinslyf virka mismunandi á mismunandi aldurskeiðum þar sem líkaminn og ónæmiskerfi líkama okkar eru berskjaldaðri á efri árum en þegar við erum ung. Tónlistin í þættinum: Þetta loft / Sigurður Halldór Guðmundsson (Sigurður Halldór Guðmundsson) Það sýnir sig / Hjálmar (Sigurður Halldór Guðmundsson) Heiðlóan / Gísli Magna og Co. (Steingrímur M. Sigfússon) Kötturinn sem gufaði upp / Olga Guðrún Árnadóttir (Ólafur Haukur Símonarson) UMSJÓN: GUNNAR HANSSON OG GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR
Sigurgeir Björn Geirsson yfirverkefnastjóri Vaðölduvers um flutning vindmylla Hildur Björnsdóttir verðandi borgarstjóri Símatími Sigurbjörg Sæunn Guðmundsdóttir formaður Lyfjafræðingafélags Íslands um Ivermectin Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir dómsmálaráðherra Gunnlaugur Már Briem formaður Félags sjúkraþjálfara um stoðkerfisvanda Helgi Gíslason skólastjóri Fellaskóla
Miðvikudagur 27. maí Kennsla, geðheilsa, golf, heilsulæsi, tónlistarósómi Gunnar Smári Egilsson ræðir við Ingvar Sigurgeirsson og Lilju M. Jónsdóttur, fyrrverandi háskólakennara um nýja skýrslu um starfsaðstæðiur kennara. Forsvarsmenn Geðhjálpar geta ekki opnað skjólshús á jafningjagrunni í Breiðholti vegna andstöðu íbúa. Björn Þorláks ræðir við Sigrúnu Ólafsdóttur prófessor í félagsfræði. Lukka Pálsdóttir vill auka heilsulæsi og fjölga heilbrigðum æviárum. Í viðtali við Ásdísi Olsen veltir hún fyrir sér hvers vegna heilsubyltingin mæti þöggun og andstöðu frá kerfinu. Sigurjón Magnús ræðir við Huldu Bjarnadóttur, forseta Golfsambandsins, um uppgang í golfíþróttinni. Hátt í 400 nemendur í Árbænum hafa fengið fría leiðsögn á hljóðfæri síðustu ár en stuðningur við verkefnið hefur nú verið blásinn af. Björn Þorláks ræðir við Stefán S. Stefansson tónlistarmann um öfugþróun í listum og menningu.
Helga Lára Þorsteinsdóttir safnstjóri RÚV kom til okkar í dag með gullmola af safni RÚV. Í þetta sinn var það efni úr útvarpsþættinum Um daginn og veginn frá árinu 1946 þar sem Vilhjálmur S. Vilhjálmsson blaðamaður fjallar um nýafstaðnar kosningar í Reykjavík, þáttöku, framkvæmd talninga og áróðusaðferðir, með áherslu á nauðsyn siðfágaðrar kosningabaráttu. Svo var það veðurspjallið með Einari Sveinbjörnssyni. Hann byrjaði í dag á að tala um hitana í Evrópu og ástæðu þeirra. Svo voru það horfurnar hjá okkur og spár um jafnvel vorhret í byrjun júní. Og í því samhengi rifjaði hann upp með okkur upp sumarhret á sama tíma í fyrra og ekki síst hitteðfyrra. Lesandi vikunnar í Mannlega þættinum í þetta sinn var Birna Hjaltadóttir kennari í Brúarskóla við Dalbraut, en hún er einnig með meistaranám í ritlist. Við fengum hana til að segja okkur frá því hvað hún hefur verið að lesa undanfarið og svo hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hana í gegnum tíðina. Birna talaði um eftirfarandi bækur og höfunda: Frumbyrjur e. Dag Hjartarson Huldukonan e. Fríðu Ísberg Formaður húsfélagsins e. Friðgeir Einarsson Tók ég eftir því þá eða tók ég eftir því eftir á e. Höllu Birgisdóttur Jakobína, saga skálds og konu e. Sigríði Kristínu Þorgrímsdóttur. Salka Valka e. Halldór Laxness Tónlistin í þættinum: Það er svo ótalmargt / Ellý Vilhjálms (Jackie Smith & Derry Lindsay, texti Jóhanna G. Erlingsson) Angelía / Vilhjálmur Vilhjálmsson (W. Meisel, texti Theódór Einarsson) Northern Sky / Nick Drake (Nick Drake) UMSJÓN: GUNNAR HANSSON
Sigrún er krafturinn á bak við Korda Samfónía- hljómsveitina sem er samsett af fólki úr öllum áttum sem eiga það sameiginlegt að vera að glíma við einhvers konar áskoranir. Sigrún býr og starfar í London.
Samkvæmt nýjustu tölum Hagstofunnar hefur fæðingartíðni aldrei mælst lægri hér á landi. Árið 2025 fæddust að meðaltali 1,56 börn á hverja konu. Fyrir aðeins rúmum áratug hafði sú tala aldrei farið niður fyrir 1,93 börn. Að óbreyttu þýðir þessi fæðingartíðni fólksfækkun. Ingólfur Bjarni Sigfússon fjallar um þetta og talar við Ara Klæng Jónsson ogSigríði Ingibjörgu Ingadóttur. Blikur eru á lofti í heimi fjölmiðla og fréttamennsku í henni veröld, þar sem valdhafar, glæpagengi, stórfyrirtæki, dóms- og löggæslustofnanir vinna leynt og ljóst að því að skerða tjáningar- og fjölmiðlafrelsi. Góðu fréttirnar fyrir okkur eru þær að Ísland færist upp um 5 sæti á nýútgefnum lista yfir fjölmiðlafrelsi í ríkjum heims. Það eru góðar fréttir, sem segja þó ekki alla söguna. Ævar Örn Jósepsson talar við Sigríði Dögg Auðunsdóttur, formann Blaðamannafélags Íslands. Umsjón: Ævar Örn Jósepsson Tæknimaður: Kári Guðmundsson
Við veltum fyrir okkur söngleiknum Kabarett og hvernig þemu hans birtast okkur í samfélagi samtímans, með Sigríði Jónsdóttur, leikhúsrýni og sérfræðingi hjá Leikminjasafni Íslands. Frönsk menningarumræða hefur logað síðustu vikurnar vegna fjárfestinga og afskipta milljarðamæringsins Vincent Bolloré. Hera Guðmundsdóttir, blaðamaður Lestarinnar, ræðir við Bergþóru Snæbjörnsdóttur og Jón Kalman Stefánsson um sviftingar í franska bókmenntaheiminum og hlutverk bókmennta á tímum pólitískrar skautunar.
Skortur á áhættumati, skriflegu verklagi og skýrum áætlunum þegar almannavarnastigi er lýst yfir er meðal þess sem starfshópur dómsmálaráðherra um viðbrögð vegna jarðhræringanna á Reykjanesskaga setur út á í áliti sínu, sem birt var í morgun. Viðbragðsaðilar eru þó sagðir hafa unnið þrekvirki og tekið fram að það sé þeim að þakka að ekki fór verr. Alma Ómarsdóttir ræðir niðurstöður nefndarinnar og viðbrögð við þeim við Þorbjörgu Sigríði Gunnlaugsdóttur dómsmálaráðherra. Eigendur 820 báta hafa tryggt sér rétt til strandveiða og 583 bátar eru komnir á sjó. Í reglugerð segir að veiðarnar megi stunda í 12 daga innan hvers mánaðar, 48 daga samtals. Undanfarin sex ár hafa sjómenn hins vegar ekkii getað klárað leyfilegt strandveiðitímabil því tiltækar veiðiheimildir klárast jafnan áður en komið er að lokadegi. Þetta eru sjómenn ósáttir við, eog þeim brá líka í brún þegar úthlutun fyrir þetta sumar var minni en í fyrra. Ágúst Ólafsson fjallar um þetta, en hann fór á bryggjurölt og hitti sjómenn að máli. Umsjón: Ævar Örn Jósepsson Tæknimaður: Mark Eldred
Við forvitnuðumst í dag um Uppskeruhátíð í verkefninu Umhverfisfréttafólk sem var á vegum Landverndar og Grænfánans, en hún fór fram í lok apríl. Á hverju ári berast fjölmörg vönduð og fjölbreytt verkefni í keppnina frá skólum víðsvegar á landinu. Í ár voru það m.a. rapplög, spil, myndbönd, hlaðvarp, fréttaskýringar, smásögur, dagatal, ljóð, listaverk, tímarit vöruhönnun og ljósmyndir. Við fengum Sigurlaugu Arnardóttur, verkefnastýru Menntateymis Landverndar til að segja okkur frá keppninni og hátíðinni og með henni komu Daney Emma Svansdóttir, fulltrúi hópsins úr Garðaskóla sem sigraði í flokki grunnskóla, og Húgó Heiðreksson, fulltrúa hópsins úr Tækniskólanum sem bar sigur úr býtum í flokki framhaldsskóla. Svo kom Edda Olgudóttir til okkar í vísindaspjallið. Í dag sagði hún okkur frá finnskri rannsókn á áhrifum tónlistar á hreyfingu. Svo kom Jónatan Garðarsson aftur til okkar í dag og hélt áfram að fræða okkur um íslenska tónlist og íslenskt tónlistarfólk. Í dag sagði hann okkur frá Magnúsi Ingimarssyni og hans merka starfi, en hann var einn þekktasti tónlistarmaður á Íslandi sem mestmegnis starfaði á bak við tjöldin, en hann var hljóðfæraleikari, hljómsveitastjóri, kórstjóri, laga- og textahöfundur, upptökustjóri en fyrst og fremst útsetjari sem flestir þekktustu tónlistarmenn landsins störfuðu með á sjöunda og áttunda áratugnum. Tónlistin í þættinum: Ó, ljúfa líf / Flosi Ólafsson (P. Doddoge, texti Flosi Ólafsson) Marína / Sigrún Jónsdóttir (Rocco Granata, texti Magnús Ingimarsson) Það er svo geggjað / Flosi Ólafsson (Magnús Ingimarsson, texti Flosi Ólafsson) Sveitin milli sanda / Ellý Vilhjálms (Magnús Blöndal Jóhannsson) UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON
Við kynntumst aðeins starfi Aldin, samtaka eldri aðgerðarsinna gegn lofslagsvá í þættinum í dag. Sólveig Baldursdóttir og Halldór Reynisson eru félagar í Aldin og þau komu til okkar og sögðu frá tilurð samtakanna, starfinu, samnefndum kór og þýðingu hans í þeirra starfi. Í lokin fengum við svo að heyra upptöku af kóræfingu. National Theatre Live er framtak Breska Þjóðleikhússins þar sem margar af bestu sýningum leikhússins eru sýndar í völdum kvikmyndahúsum um allan heim. Bíó Paradís er samstarfsaðili NTL á Íslandi og meðal sýninga framundan er uppfærsla Breska Þjóðleikhússins, All My Sons, eða Allir synir mínir eftir Arthur Miller, sem sýnd verður 25.maí. Ása Baldursdóttir dagskrárstjóri í Bíó Paradís og Sigríður Jónsdóttir, verkefnastjóri á leikminjasafni Þjóðminjasafnsins, komu í þáttinn og fóru til dæmis yfir hvaða sýningar verða í boði. Einar Sveinbjörnsson kom svo til okkar í dag í veðurspjallið. Hann byrjaði á veðurútlitinu og veðurhorfum fram á kjördag og mikilvægi þess að almennar kosningar á landinu eru tímasettar á þeim árstíma þegar auðvelt er að komast leiðar sinnar. Svo fjallaði hann um muninn á veðri, tíðarfari, veðurfari og loftslagi. Að lokum voru það svo El-Nino og La-Nina, sem eru fyrirbæri í Kyrrahafinu og Einar skýrði fyrir okkur hver munurinn á þeim er og tengsl þeirra við veður á jörðinni og hnattræna hitann. Tónlistin í þættinum: Og co. / Vilhjálmur Vilhjálmsson (Magnús Þór Sigmundsson, texti Vilhjálmur Vilhjálmsson) Jörðin mín / Aldin kór (Jón Ásgeirsson, texti Ludvig Guðmundssyni) Glaumbær / Dúmbó og Steini (Jóhann G. Jóhannsson) Ítalskur calypso / Erla Þorsteinsdóttir (Monte & Merrell, texti Loftur Guðmundsson) Landsímalína / Spilverk þjóðanna (Valgeir Guðjónsson og Sigurður Bjóla Garðarsson) UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON
Þriðjudagur 12. maí Viðskiptaráð, kæra á Rúv, lögfræðital, skólakerfið, læsishrun og mjúkir karlmenn Gunnar Smári ræðir við Björn Brynjúlf Björnsson framkvæmdastjóra um stefnu og markmið Viðskiptaráðs, fyrirferð þess í samfélaginu og hverjum það þjónar. Foreldrasamtök gegn áfengisauglýsingum hafa kært Rúv til Fjölmiðlanefndar. Árni Guðmundsson talsmaður samtakanna telur að Rúv stundi ólöglega auglýsingasölu. Þá ræðir Árni aðgengi barna og ungmenna að áfengi netsölufyrirtækja. Ragnheiður Stephensen kennari við Garðaskóla ræðir við Gunnar Smára um umræðuna um skólakerfið sem hefur orðið ákafari á undanförnum árum, kannski aldrei meiri en nú. Gísli Tryggvason lögmaður ræðir við Björn Þorláks um lagaleg álitaefni, gjarnan tengd fréttum líðandi stundar. Kreditkort borgarstjóra, normalíseringu ofbeldis og fleiri álitamál ber á góma. Sigríður Ólafsdóttir dósent á menntavísindasviði Háskóla Íslands ræðir við Gunnar smára um læsi og lesskilning. Margir ungir karlmenn þurfa að nota Viagra í kynlífi segir Númi Snær Katrínarson nuddari og Crossfit þjálfari. Hann lýsir því fyrir Ásdísi Olsen hvernig hugvíkkandi efni hafa hjálpað honum að gefa eftir inn í mýktina og njóta lífsins.
Fimmtudagur 7. maí Niðursveifla, rógsherferð, leigjendur og göngugarpur Stefán Ólafsson prófessor og sérfræðingur hjá Eflingu ræðir niðursveiflu í efnahagskerfinu, skaðlega peningamálastefnu og skort á virkri hagsstjórn við Gunnar Smára. Reynsluboltarnir Stefán Pálsson sagnfræðingur, Björk Vilhelmsdóttir félagsráðgjafi og Hallur Magnússon atvinnurekandi ræða rógsherferðir, harðnandi slag um borgina, ESB og minkabana. Björn Þorláks stýrir þættinum. Yngvi Ómar Sigrúnarson og Guðmundur Hrafn Arngrímsson, núverandi og fyrrverandi formenn Leigjendasamtakanna, ræða við Gunnar Smára um stöðuna á húsnæðismarkaði og stöðu leigjenda. Einar Skúlason forsvarsmaður gönguhópsins Vesens og vergangs ræðir við Ragnheiði Davíðsdóttur um mikilvægi útivistar og hreyfingar.
Öðru sinni er borið niður í ævisögu Jónu Sigríðar Jónsdóttur (1899-1997) sem jafnan var frá fullorðinsárum kölluð Trippa-Sigga. Nú segir frá unglingsárum hennar á Snæfellsnesi en síðan vist hennar í Reykjavík, þar sem kunni vel við sig en varð líka fyrir hinni dýpstu sorg.
Sunnudagurinn 3. maí Synir Egils: Fréttamaður, formaður, framkvæmdastjóri og forsætisráðherra Þrjár konur mæta í Vettvang dagsins að þessu sinni. Berghildur Erla Bernharðsdóttir fréttamaður, Rósa Björk Brynjólfsdóttir, formaður VG og Sigríður Ingibjörg Ingadóttir framkvæmdastjóri BSRB. Af nógu er að taka. Til að mynda fagnar Rósa Björk því að VG, flokkurinn hennar, mælist loks með þingmenn. Það kom fram í nýjustu skoðanakönnunum. Annars er farið vítt yfir sviðið. Núna þegar pólitíkin er að ná athygli nánast allra. Enda er kosið eftir tær vikur. Kristrún Frostadóttir er sannarlega upptekin þessi dægrin. Hún sá af tíma sínum til að koma til okkar. Því ber að fagna. Margt ber á góma. Ríkisstjórnin, efnahagsmálin, þjóðaratkvæðagreiðslan, þingið, breyttur heimur, og það til hins verra, utanríkismál og fleira og fleira.
Fimmtudagur 30. apríl Stríðsástand, líf í hjólastól, reynsluboltar, borgarmálin og fyrirmyndir Hilmar Þór Hilmarsson, prófessor við Háskólann á Akureyri, ræðir fyrst óöryggið í heiminum, alvarlegar afleiðingar Íransstríðsins, krísu Trump og fleira í samtali við Björn Þorláks. Víðir Þorsteinsson hefur verið í hjólastól frá 1980. Ragnheiður Davíðsdóttir ræðir við hann og eiginkonu hans, Sigríði Sóleyju Friðjónsdóttur um lífið og tilveruna. Víðir Þorsteinsson hefur verið í hjólastól frá 1980. Ragnheiður Davíðsdóttir ræðir við hann og eiginkonu hans, Sigríði Sóleyju Friðjónsdóttur um lífið og tilveruna. Nokkrir efstu fulltrúar Viðreisnar í Reykjavík ræða nokkur kosningamál og áherslur í samtali við Björn Þorláks. Davíð Sól Páls, Arna Magnea Danks og Chaiwe Sól Patiwa Drífudóttir eru öll kennarar í grunnskólum og hafa víðtæka reynslu í að koma til móts við börn með mismunandi bakgrunn og þarfir. Þau tala um skólastarfið, börnin, takmarkanir og áskoranir skólakerfisins í heild, og ekki síst um mikilvægi þess að börn hafi sterkar fyrirmyndir í skólastarfinu og samfélaginu öllu. Laufey Líndal Ólafsdóttir ræðir við þau í lok þáttar.
Miðvikudagur 29. apríl Húsnæðispakki, fasteignasala, gervigreind, lágkúra, rauða hverfið. Yngvi Ómar Sigrúnarson formaður leigjendasamtakanna ræðir húsnæðispakka tvö við Maríu Lilju og möguleg áhrif aðgerðanna á kjör leigjenda. Hvaða áhrif skyldi sú ákvörðun ríkisstjórnarinnar hafa á fasteignamarkaðinn að byggja 1400 íbúðir á ríkislóðum? Páll A. Pálsson fasteignasali svarar því. Björn Þorláks ræðir við hann. Margrét Tryggvadóttir, formaður rithöfundasambandsins vakti athygli á pistli stjórnmálamanns í vikunnu sem margt bendir til að hafi verið ritaður af gervigreind. Hún fer yfir málið og fleira því tengt með Sigurjóni Magnúsi. Pólitísk umræða er rislítil, ómálefnaleg og stundum lágkúruleg nú þegar korter er í sveitarstjórnarkosningar. Þetta segir Atli Þór Fanndal í samtali við Björn Þorláksson. Ari Logn er talsmanneskja Rauðu regnhlífarinnar, samtaka kynlífsverkafólks. Hán er ekki sátt við umfjöllun Kveiks um vændi og mansal á Íslandi. Þau María Lilja fara yfir núansana í líflegu spjalli.
Íslendingar eiga vasaljós og rafhlöður og telja sig almennt vel undir það búna að takast á við hamfarir, samkvæmt nýrri könnun hugveitunnar Vörðu. Hins vegar virðist vanta töluvert upp á raunverulegan undirbúning og mat á því hvaða hamfarir gætu orðið og hvers konar undirbúning þær gætu kallað á. Ingólfur Bjarni Sigfússon fjallar um þetta og ræðir við þá Kristin Hrobjartsson og Runólf Þórhallsson. Í dag höfðu 1.854 kosið utan kjörfundar vegna sveitarstjórnarkosninganna 16. maí. Þetta eru nærri tvöfalt fleiri en á sama tíma 2022, þegar 942 höfðu kosið. Það eru tvær og hálf vika til kosninga og vinna við undirbúning stendur því sem hæst. Ágúst Ólafsson fjallar um þetta og ræðir við Sigríði Jóhannesdóttur, sem situr í yfirkjörstjórn Langanesbyggðar. Það er ekki aðeins á alþjóðasviðinu sem sótt er að mannréttindum með markvissum hætti. Síauknar árásir eða í það minnsta aðfarir yfirvalda í hinum ýmsu ríkjum að frelsi og réttindindum eigin borgara eru Amnesty líka mikið áhyggjuefni og þessi þróun er langt í frá bundin við ríki sem Vesturlandabúar vilja skilgreina sem einræðis- eða valdstjórnarríki. Ævar Örn Jósepsson ræðir við Önnu Lúðvíksdóttur, framkvæmdastjóra Íslandsdeildar Amnesty International. Umsjón: Ævar Örn Jósepsson Tæknimaður: Kári Guðmundsson
Í Víðsjá dagsins hittum við Sigríði Sunnu Reynisdóttur, einn af hönnuðum Þykjó, og ræðum við hana um hönnunarteymið og hljóðfærasmiðju sem þær standa fyrir í Jazzþorpinu í Garðabæ. Við heyrum einnig af verkum Sölva Kolbeinssonar og Ingibjargar Elsu Turchi og Hróðmars Sigurðssonar en öll koma þau fram í Jazzþorpinu. Þá rifjum við upp fimm ára ráðgátu frá ströndum þar sem forláta stígvéli skolaði þar á land árið 2021.
Grindavík og Hveragerði teljast í mesta hættuflokki í nýju mati Veðurstofu Íslands á hraunavá á Reykjanesi og á höfuðborgarsvæðinu sem birt var síðdegis. Hættumatinu er ætlað að kortleggja hvar hættur geta skapast í ljósi gossögu svæðisins. Hildigunnur H. H. Thorsteinsson, Veðurstofustjóri, og Sigrún Karlsdóttir, skrifstofustjóri náttúruvár, greindu frá úttektinni og næstu skrefum. Ósigur Viktors Orbans í kosningunum í Ungverjalandi um þarsíðustu helgi var ofarlega í huga leiðtoga stjórnmálaflokka á hægri væng evrópskra stjórnmála, sem söfnuðust saman í Mílanó á laugardaginn, til hvetja sitt fólk til dáða fyrir komandi kosningar víða í Evrópu. Sama dag hittust leiðtogar á vinstri vængnum í Barcelona þar sem umræðan snerist að miklu leyti um Donald Trump Bandaríkjaforseta, án þess að hann væri nefndur á nafn.
Í nokkrar vikur hefur Lóa verið að ræða við fólk um ástina og ástarleit á stafrænum tímum, í innslögunum ástin á tímum Tinder. En hver voru lögmál ástarinnar í kringum aldarmótin 1900. Sigriður Kristín Þorgrímsdóttir sagnfræðingur, skrifaði bókina Piparmeyjar - Fröken Thora og saga einhleypra kvenna á Íslandi sem er að miklu leiti byggð á bréfaskriftum Thoru Friðriksson (1866 – 1958) til systur sinnar. Systirin Ida var gift og átti börn en Thora var yngsta systirin og hafði það hlutverk að annast aldraða foreldra sína, sem var algengt hlutskipti yngstu systra. Hennar draumar og þrár urðu að víkja fyrir hag stórfjölskyldunnar. Sigríður er gestur í 8. þætti af Ástinni á tímum Tinder, sem við gætum nú kallað Ástin fyrir tíma Tinder. Svo pælum við í tónlist og tímanum. Bjarni Daníel færir okkur innslag þar sem um eitt þekktasta lag bandaríska trompetleikarans og djassöngvarans Chet Baker og hvernig það hefur haft mótandi áhrif hann á þremur ólíkum augnablikum á ævinni. Og svo rifjum við upp goðsagnakennda tónleika Chets Baker í Reykjavík árið 1985. Við heyrum brot úr gömlum þætti eftir Vernharð Linnet þar sem hann ræðir við einn skipuleggjanda tónleikanna, Jónatan Garðarsson, og hljóðfæraleikarana þrjá sem léku með Baker: Kristján Magnússon, Svein Óla Jónsson og Tómas R. Einarsson.
Mánudagur 20. apríl Kynferðisofbeldi, mannréttindi, útgerðarspilling, Ríkisútvarpið og píanóleikur Steinun Ólína Þorsteinasdóttir leikkona hefur gefið út Ólínuskjölin þar sem hún segir frá hlutum sem legið hafa í þagnargildi, kynferðisofbeldi gegn henni sjálfri. Hún ræðir við Björn Þorláks um mein íslenska samfélags. Viðar Eggertsson leikstjóri og Sigríður Nanna Heimisdóttir, aðstoðarskólastjóri Hagaskóla, bregðast við umræðu Snorra Mássonar Miðflokksmanns um regnbogamenningu í skólum. Björn Þorláks ræðir við þau Þingmaðurinn Sigurjón Þórðarson og varaþingmaðurinn Grétar Mar Jónsson, Flokki fólksins, ræða spillingu í sjávarútvegi. Björn Þorláks ræðir við þá. Tekjur Samstöðvarinnar voru innan við eitt prósent af þeim tekjum sem Ríkisútvarpið naut á árinu 2025. Stefán Jón Hafstein, formaður stjórnar Rúv, ræðir við Björn Þorláks um gæði dagskrár, traust og fleira. Pálmi Sigurhjartarson píanisti gefur út fyrstu píanóplötu sína eftir nokkra daga. Covid varð honum uppspretta hugmyndar að útgáfunni. Björn Þorláks ræðir við hann.
Þær Sigga og Vala úr hjómsveitinni Evu ræða kosmískt skítamix
Sigga Eyrún hefur haft mikið að gera í vetur, staðið á sviði í Þjóðleikhúsinu og hefur einnig verið að kenna .
Bítið á Bylgjunni með Heimi, Lilju og Ómari. Erna Björnsdóttir, fagstjóri hugvits og tækni hjá Íslandsstofu, ræddi tækni með tvíþætt notagildi. Gréta Bergrún Jóhannesdóttir, sérfræðingur hjá Rannsóknasetri í byggða- og sveitarstjórnarmálum við háskólann á Bifröst, ræddi við okkur um áhugaverða könnun. Arna Lára Jónsdóttir, formaður efnahags og viðskiptanefndar og Nanna Margrét Gunnlaugsdóttir, varaformaður efnahags og viðskiptanefndar, ræddu gervigreindina. Linda Karen Gunnarsdóttir, formaður Dýraverndarsambands Íslands og Ragna Þorsteinsdóttir, ritari Villikatta, ræddu hræðilegt dýraníð. Yngvi Ómar Sigrúnarson, formaður Leigjendasamtakanna, fór yfir húsaleigupakka Ragnar Þórs. Katrín Ósk Sigurðardóttir, Silvía Sigþórsdóttir, Ísak Leó Freysson, Emilía Þóra Ólafsdóttir, fólkið á bak við drykkinn Eazy, ræddu drykkinn. Benedikt S. Lafleur þýddi bókina Við dauðans dyr ég fann mig.
Sigrún Perla Gísladóttir, arkitekt, vill hugsa um arkitektúr sem afl til umbreytinga í átt að meira réttlæti, vellíðan og sjálfbærni. Í tillögu hennar að verndun hafsvæða við landið dregur hún meðal annars fram með sjónrænum hætti neðanjarðarborgir og kórallahella sem eru tengdari okkur en við höldum. Perla mun kynna verkefnið á málþingi um Artivisma í Norræna húsinu á morgun og við ræðum við hana í þætti dagsins. Einnig kynnum við okkur Bókumbók, forvitnilega bókverkabúð og sýningarrými sem opnaði um miðjan febrúar dyr sínar við Njálsgötu 11. Katla Ársælsdóttir rýnir auk þess í óperuna Sæmund Fróða sem sýnd er í Tjarnarbíói.
Nokkrar konur eru að koma á fót fyrstu textílendurvinnslustöð á Íslandi þar sem þær tæta niður textílúrgang og búa til nýjan textíl úr honum. Á HönnunarMars munu þær sýna fyrstu hljóðdempandi veggpanela sem eru unnir úr textílúrgangi og framleiddir hér á landi. Sigríður Tryggvadóttir textíllistakona kom í þáttinn og með henni kom Ólöf Sigríður Jóhannsdóttir, framkvæmdastjóri Flöff, sem er fyrirtækið sem þær stofnuðu í kringum þetta verkefni. Svo slógum við tvær flugur í einu höggi, því Einar Sveinbjörnsson kom til okkar í veðurspjallið en með honum kom Arnór Þórir Sigfússon fuglafræðingur. Þannig að auk þess að spjalla um veðrið þá fengum við Arnór Þórí til að segja okkur frá áhrifum veðurs á flug farfugla og til dæmis hæfileiki þeirra til að finna sér rétta veðrið til að fljúga til landsins á sem stystum tíma og eyða í leiðinni sem minnstri orku. Við heyrðum af ferðum fugla sem til dæmis nýttu sér meðvind og slógu flugmet á leiðinni hingað og svo af öðrum fuglum sem villtust á leiðinni. Það var um nóg að tala við þá Einar og Arnór Þóri í þættinum, enda eru þetta mikil uppáhalds umræðuefni hjá okkur, veðrið og fuglar. Hægt er að fylgjast með flugi gæsanna á eftirfarandi vefslóð: www.verkis.is/gaesavefsja Tónlist í þættinum í dag: Akstur á undarlegum vegi / Sléttuúlfarnir (Gunnar Þórðarson, texti Jónas Friðrik) Farfuglarnir / Ragnheiður Gröndal (Jóhann Helgason, texti Þórarinn Eldjárn) Christopher Cross / Ride Like the Wind (Christopher Cross) UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON
Bítið á Bylgjunni með Heimi, Lilju og Ómari. Kristinn Árni Lár Hróbjartsson, meðstofnandi hugveitunnar Vörðu, ræddi við okkur um nýja könnun um hve vel heimili eru búin undir alvarlegar hamfarir. Ragnar Freyr Ingvarsson, læknir fór yfir uppsögnina og síðustu daga. Andrea Róbertsdóttir, framkvæmdastjóri FKA og Hannes Jónsson, framkvæmdastjóri KKÍ, fóru yfir fréttir vikunnar. Patrik Snær Atlason, tónlistarmaður settist niður hjá okkur og ræddi um nýju plötuna. Manuela Ósk, eigandi Ungfrú Ísland og Sigríður Ósk Hrafnkellsdóttir og Embla Sól Laxdal, keppendur í Ungfrú Ísland, ræddu við okkur um góðgerðarbingó og keppnina.
Öll viðtölin úr þætti dagsins ásamt símatíma: Björn K Rúnarsson leigutaki í Vatnsdalsá Guðrún Hafsteinsdóttir formaður Sjálfstæðisflokksins um efnahagstillögur ríkisstjórnarinnar Símatími Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir dómsmálaráðherra vegna laga um umsáturseinelti Ingibjörg Davíðsdóttir þinkona Miðflokksins um lokun sendiráðs Íslands í Moskvu Guðmundur Benediktsson sparkspekingur um Bestu deildina
Öll viðtölin úr þætti dagsins ásamt símatíma: Eva Laufey Kjaran Hermannsdóttir þáttastjórnandi Ískápastríðsins og markaðsstjóri hjá Hagkaup ræðir um matarveisluna um páskana Árni Friðleifsson aðstoðaryfirlögregluþjónn í umferðardeild lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu um páskaumferðina, Lára Sigrún Steinþórsdóttir þjónustufulltrúi hjá Vegagerðinni og Sigurður Þ. Ragnarsson Siggi Stormur hjá veður ehf um páskaspána Símatími Ragnar Þór Ingólfsson félags- og húsnæðismálaráðherra um húsnæðislánakerfið Hörður Finnbogason formaður samtaka skíðasvæða á Íslandi ræðir skíðastemninguna yfir páskana Kristján Freyr Halldórsson rokkstjóri Aldrei fór ég suður Símatími númer 2 þar sem við ræddum við hlustendur um apríl göbb
Bítið á Bylgjunni með Heimi, Lilju og Ómari. Eyjólfur Eyvindarson, Sesar A, formaður VÍK, Vináttufélags Íslands og Kúbu, er í Kúbu og tekur þátt í loftbrú með hjálpargögn. Björg Eva Erlendsdóttir, framkvæmdastjóri Landverndar, ræddi við okkur um virkjanamál. Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir, dómsmálaráðherra ræddi við okkur um erlenda glæpamenn. Hvað getum við bætt í krabbameinsmeðferðum? Sigríður Gunnarsdóttir, prófessor í krabbameinshjúkrun við Háskóla Íslands og forstöðumaður Rannsóknaseturs Krabbameinsskrár hjá Krabbameinsfélagi Íslands og Sigurdís Haraldsdóttir, yfirlæknir krabbameinslækninga á Landspítala og prófessor við læknadeild HÍ, ræddu við okkur um árangur í krabbameinsmeðferðum. Yngvi Ómar Sigrúnarson, formaður Leigjendasamtakanna, ræddi ástandið á leigumarkaði.
Hver eru helstu einkenni áfalla, hverjar eru afleiðingar og hver eru úrræði út frá fræðum og reynslu. Út er komin bókin Áfall, hvað svo? eftir Dr. Sigrúnu Sigurðardóttur, prófessor við háskólann á Akureyri, og fjallar um áföll, afleiðingar þeirra og úrræði. Bókin byggir á fræðilegum grunni og eigin reynslu höfundar og í henni kynnir Sigrún leiðir til bata. Hver eru helstu einkenni áfalla, hverjar eru afleiðingar og hver eru úrræði út frá fræðum og reynslu? Sigrún fræddi okkur um þetta í þættinum í dag. Helga Arnardóttir var með Heilsuvaktina hjá okkur í dag eins og annan hvern þriðjudag. Lilja Kjalarsdóttir lífefnafræðingur vissi í rúman áratug að hún væri með bracca genið sem getur valdið lífshættulegu krabbameini. Móðir hennar greindist með bracca krabbamein og lést eftir erfiða baráttu árið 2022. Í langan tíma hikaði Lilja við að fara í fyrirbyggjandi aðgerð til að minnka líkurnar á að hún fengi sjúkdóminn. Hún var í eftirliti um langa hríð en einn daginn eftir samveru með konum í Bracca samtökunum tók hún ákvörðun og lét verða af því að fara í tvöfalt brjóstnám og hyggst láta fjarlægja eggjastokkana þar á eftir. Með tvöföldu brjóstnámi minnkuðu líkurnar á krabbameini úr 60-80% prósentum niður í tvær prósentur. Helga ræddi við hana skömmu eftir aðgerðina. Tónlist í þættinum í dag: Gleym mér ei / Sigrún Hjálmtýsdóttir (Valgeir Guðjónsson) Appelsínugult myrkur / Una Torfa (Una Torfa og Hafsteinn Þráinsson) Gleymmérei / Bríet og KK (Bríet Ísis Elfar, Lárus Örn Arnarson) UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON
Bítið á Bylgjunni með Heimi, lilju og Ómari. Hildur Sæbjörg Jónsdóttir, önnur skólastýra Barnaskóla Hjallastefnunnar í Hafnarfirði, ræddi vanda skólans. Haraldur Þór Jónsson, oddviti og sveitarstjóri Skeiða- og Gnúpverjahrepps, ræddi við okkur deilur í hreppnum. Ari Edwald, oddviti Miðflokksins og Björg Magnúsdóttir, oddviti Viðreisnar ræddu borgarmálin við okkur. Hjalti Árnason, framkvæmdastjóri markaðs- og kynningarmála Kiwanis, settist niður hjá okkur. Brynjólfur Gauti Guðrúnar Jónsson, umsjónarmaður ESB vaktarinnar, tölfræðingur og doktorsnemi í stærðfræði, settist niður hjá okkur. Eva Dís Sigrúnardóttir sadgði okkur frá nýrri rafrænni lausn sem heitir Skreppa. Enski Boltinn
Öll viðtölin úr þætti dagsins ásamt símatíma: Tómas Arnar Þorláksson fréttamaður Sýnar um heimildarmyndina Inside the Manosphere á Netflix Kristján Þórður Snæbjarnason þingmaður Samfylkingarinnar og Yngvi Ómar Sigrúnarson formaður leigjendasamtakanna Símatími Kristján Geir Gunnarsson framkvæmdastjóri Emmess ís Ólafur Stephensen framkvæmdastjóri Félags atvinnurekenda um afnám strafsleyfisskyldu Ragnar Eyþórsson bíósérfræðingur um Chuck Norris Elínborg Ingvarsdóttir umsjónarmaður ungmennaráðs Grindavíkurbæjar og Pétur Þór Vilhjálmsson formaður ungmennaráðs Grindavíkur og er í 10. bekk og býr í Reykjanesbæ
Tannverndarvikan 2026 er einmitt þessa vikuna, Góð munnheilsa alla ævi er yfirskrift vikunnar í ár. Þó munnheilsa sé auðvitað mikilvæg á öllum stigum lífsins þá er í ár lögð sérstök áhersla á börn og ungmenni og áhrif nikótíns og koffíns á tennur og munnheilsu. Íris Þórsdóttir, tannlæknir í Vestmannaeyjum og nefndarmaður í Fræðslunefnd Tannlæknafélags Íslands kom í þáttinn í dag og sagði betur frá þessu og talaði einnig um munnþurrk hjá eldra fólki, sem getur komið til af margvíslegum orsökum en getur ýtt undir tannskemmdir. Gleym mér ei styrktarfélag var stofnað árið 2013 af þremur konum, Önnu Lísu Björnsdóttur, Þórunni Pálsdóttur og Hrafnhildi Hafsteinsdóttur, en sameiginleg reynsla þeirra af missi á meðgöngu færði þær saman með það að markmiði að styðja betur við foreldra sem missa barn á meðgöngu, í fæðingu og fljótlega eftir hana. Félagið hefur stækkað á þessum árum sem eru liðin síðan en tilgangurinn er enn sá sami. Sigrún Kristínar Valsdóttir kom til okkar í dag og sagði okkur betur frá félaginu, áherslu á gamlar sorgir í samverustundum sem félagið hefur staðið fyrir, hópastarfið og fleira. Svo voru það Mannlegu samskiptin með Valdimari Þór Svavarssyni ráðgjafa. Í dag talaði Valdimar um meðvirkni og barnauppeldi. Þar var af nógu að taka. Tónlist í þættinum í dag: Lover Girl / Laufey (Laufey og Spencer Stewart) Eitt af blómunum / Benni Hemm Hemm og Páll Óskar (Benedikt Hermann Hermannsson og Páll Óskar Hjálmtýsson) Cairo vibe / Ásgeir Ásgeirsson (Ásgeir Ásgeirsson) Stúlkan / Todmobile (Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson, texti Andrea Gylfadóttir) UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON
Hér verður gluggan í ævisögu Jónu Sigríðar Jónsdóttur (1899-1997) sem varð svo fræg fyrir hestamennsku og hestaferðir að hún var jafnan kölluð Trippa Sigga. Hér segir þó fyrst og fremst af uppeldi hennar fram að fermingu en hún ólst upp á Snæfellsnesi og bjó við vægast sagt misjafnt atlæti í æsku. Meðal annars var henni stranglega bannað að læra landafræði.
Sigríður Á. Andersen og Sigurður Kári Kristjánsson fara yfir það helsta frá liðinni viku. Við ræðum um undarlega fyrirvara sem Ríkisútvarpið birtir nú með fréttum sínum, ummæli forsætisráðherra um að ætla að „selja landið fokdýrt“, vanreifuð rök fyrir þjóðaratkvæði um aðild að Evrópusambandinu, afskipti íslensks stjórnmálamanns af kosningum erlendis, gáleysisleg ummæli innviðaráðherra um skráð félag, fjármálaráðherra sem líður illa í vinnunni, stýrivaxtaákvörðun Seðlabankans í næstu viku og margt fleira. Þá er hrós vikunnar á sínum stað ásamt hraðaspurningum og öðrum föstum liðum.
Án vafa sækjast flestir eftir vellíðan í starfi, en hvað er starfsmótun? Í örstuttu máli snýst starfsmótun um það hvernig hægt er að móta og aðlaga störf fólks að styrkleikum og áhugasviðum þeirra til að auka vellíðan þeirra í starfi. Sigrún Þorgeirsdóttir ráðgjafi gerði lokaverkefni um einmitt vellíðan í starfi og starfsmótun í meistaranámi sínu hjá HÍ og hún kom í þáttinn í dag og sagði okkur meira frá starfsmótun. Öryggi á okkar vegum er yfirskrift ráðstefnu sem fer fram á morgun í Hörpu á vegum VÍS þar sem þemað verður umferðaröryggi í víðu samhengi. Við fengum þá Guðmund Val Guðmundsson, framkvæmdastjóra þróunarsviðs hjá Vegagerðinni og Reyni Bjarna Egilsson, framkvæmdastjóra trygginga og tjóna hjá VÍS, til að koma og segja okkur frekar frá því sem þar verður rætt. En Guðmundur verður þar með erindi sem kallast Mat á öryggi þjóðvegakerfisins og erindi Reynis Bjarna ber titilinn Raunveruleikinn - Umferðaslys hjá VÍS. Svo var það vísindaspjallið með Eddu Olgudóttur. Í þetta sinn talaði hún um peptíð, sem hafa verið talsvert í fréttum undanfarið, einskonar tískubylgju þar sem áhrifavaldar hafa mælt með og notast við peptíð á einhvern hátt til að líta betur út. En það eru ekki allir sem vita hvað peptíð er og því útskýrði Edda það fyrir okkur í vísindaspjalli dagsins. Tónlist í þættinum: Uppboð / Valgeir Guðjónsson (Valgeir Guðjónsson, texti Jóhannes úr Kötlum) Stúlkan / Todmobile (Þorvaldur Bjarni Þorvaldsson, texti Andrea Gylfadóttir) Spánskur dagger / Vilberg Pálsson (Vilberg Andri Pálsson) Léttur í lundu / Bítlavinafélagið (Karl Hermannsson) UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON
Við fræddumst í dag um það sem kallast ACT-nálgunin, en samkvæmt Rúnari Helga Andrasyni, er það sálfræðileg nálgun sem snýst í grunninn um það að hætta tilgangslausri baráttu við erfiðar hugsanir og tilfinningar. En Rúnar, sem er sérfræðingur í klínískri sálfræði og er yfirsálfræðingur á Reykjalundi hefur nýtt sér þessa aðferð í starfi sínu bæði á Reykjalundi og hjá VIRK. Rúnar kom í þáttinn og sagði okkur betur frá ACT í dag. Hvernig er hægt að skapa heilbrigða vinnustaðamenningu? Við heyrðum í þættinum af málþingi sem fer fram á fimmtudaginn þar sem fjallað verður einmitt um vinnustaðamenningu í leik- og grunnskólum í framhaldi af samstarfsverkefni Vinnueftirlitsins, Kennarasambands Íslands og Sambands íslenskra sveitarfélaga. Dr. Sigrún Gunnarsdóttir, prófessor við Háskóla Íslands, sem hefur leitt verkefnið og stýrt framkvæmd þess var hjá okkur í Efstaleitinu og fyrir norðan í stúdíó RÚVAK var Hafdís Ólafsdóttir, leikskólastýra á Klöppum, Akureyri. En Klappir eru einn af fimm þátttökuskólum verkefnisins og hún mun lýsti reynslu sinni af verkefninu. Og svo var það Heilsuvakt dagsins með Helgu Arnardóttur. Það er sjaldan rætt við fólk sem glímir við langvinnt krabbamein og lifir þokkalegu lífi með sjúkdómnum. Thelma Björk Jónsdóttir fatahönnuður, listgreina- og jógakennari greindist með brjóstakrabbamein fyrir tveimur árum og í ljós kom að meinið var einnig komið í beinin að litlum hluta. Thelma fór ekki í hefðbundna lyfjameðferð eins og flestir gera heldur tekur hún líftæknilyf í hverjum mánuði sem halda sjúkdómnum niðri. Hún var andlit bleiku slaufunnar í fyrra með sína mögnuðu sögu og þar fyrir utan hannaði hún slaufuna sjálfa. Herferðin hét Listin að lifa með krabbameini og hlaut tilnefningu til lúðursins í flokknum almannaheillauglýsingar. Helga hitti hana á dögunum og ræddi við Thelmu um hvað hún gerir til að vera jákvæð og láta ekki óttann stjórna sér. Tónlist í þættinum: Ó, ljúfa líf / Flosi Ólafsson (Pops & Doddoge, texti Flosi Ólafsson) Tasko tostada / Hljómar (Rúnar Júlíusson) Hoppsa bomm (Á skíðum skemmti ég mér ) / Helena Eyjólfsdóttir og Hljómsveit Ingimars Eydal (H. Meyer, texti Ásta Sigurðardóttir og Birgir Marinósson) UMSJÓN: GUNNAR HANSSON
Bítið á Bylgjunni með Heimi, Lilju og Ómari. Eiríkur Svavarsson, varaþingmaður Miðflokksins og lögmaður, settist niður með okkur og ræddi þjóðaratkvæðagreiðsluna. Jón Pétur Zimsen, þingmaður Sjálfstæðisflokks, ræddi við okkur um nýja mælistiku fyrir leshraðapróf í grunnskólum. Sigrún Ósk Kristjánsdóttir, kynningarstjóri Akraness og Kristín Gunnarsdóttir, stjóri upplýsingamiðlunar Landsbankans, fóru yfir fréttir vikunnar. Hallgrímur Björnsson, fjármála- og rekstrarstjóri Lauf Cycles og Dana Rún Hákonardóttir, forstöðumaður markaðs-og kynningarmála hjá Lauf, ræddu fyrirtækið og það sem er framundan. Lára Hafliðadóttir, doktosnemi í HR og Hafrún Kristjánsdóttir, sálfræðingur og deildarforseti íþróttafræðideildar HR, ræddu nýtt verkefni sem nefnist Konur í íþróttum. Helena Marteinsdóttir, markaðsstjóri Freyju og Pétur Thor Gunnarsson, framkvæmdastjóri Freyju, settist niður með okkur.
Í þættinum er fjallað um atburðina þann 26. febrúar þegar veðurskilyrði í Keflavík breyttust undraskjótt sem olli því að margar farþegaþotur og fleiri flugvélar urðu frá að hverfa og neyddust til að lenda á sínum varaflugvöllum í Reykjavík og á Akureyri og á Egilsstöðum. Varaflugvellirnir sönnuðu svo sannarlega gildi sitt þennan dag og á allt starfsfólk í fluginu sem að kom mikið hrós skilið fyrir fagleg vinnubrögð á öllum stigum. Í þættinum er rætt við Einar Sveinbjörnsson veðurfræðing um veðrið sem skall á suðvesturhorni landsins þennan dag, um veðurspárnar og hvenrig megi mögulega bæta þær. Ásgeir Gunnar Stefánsson aðstoðar-yfirflugstjóri Icelandair fer yfir viðbrögð félagsins þegar 15 farþegaþotur þess urðu frá að hverfa í Keflavík og loks er rætt við Sigrúnu Björk Jakobsdóttur framkvæmdastjóra innanlandsflugvalla ISAVIA um viðbrögð á varaflugvöllunum og hvað læra megi af þessum viðburði.
Gestir Vikulokanna eru Sigríður Mogensen sviðsstjóri hjá Samtökum iðnaðarins, Arna Lára Jónsdóttir þingmaður Samfylkingarinnar og Sigurður Sigurðsson framkvæmdastjóri Heimilis og skóla. Þau ræddu alþjóðamál, efnahagsmál, samfélagsmiðla og komandi kosningar. Umsjón: Höskuldur Kári Schram Tæknimaður: Þráinn Steinsson
Þriggja daga barátta slökkviliðs Borgarbyggðar við Mýraelda árið 2006 brýndi viðbragðsaðila í að huga sérstaklega að hvernig vinna ætti á gróðureldum, segir slökkviliðsstjórinn. Hætta á þeim eykst með lengri þurrkatímabilum og breyttri búsetu í dreifbýli. Gréta Sigríður Einarsdóttir ræðir við Heiðar Örn Jónsson, slökkviliðsstjóra í Borgarbyggð. Á vef Veðurstofunnar segir að jökulárið 2024 - 25 hafi reynst jöklum landsins þungt í skauti, niðurstöður síðustu rannsókna sýni að þeir hafi rýrnað um 15 gígatonn - 15 milljarða tonna - á þessu eina jökulári. Hvað þýðir þetta fyrir stærð jöklanna og framtíð? Ævar Örn Jósepsson ræðir við Hrafnhildi Hannesdóttur jöklafræðing á Veðurstofu Íslands. Íslenska óperan bauð fram sýningarrétt að ósaminni óperu um Agnesi Magnúsdóttur, væri menningarráðuneytið reiðubúið að leggja til á annan tug milljóna í veglega lokatónleika sem hún vildi halda. Þegar ráðuneytið óskaði eftir frekar skýringum á hvað fælist í slíkum sýningarrétt varð fátt um svör. Samtal er hafið um örlög Agnesar. Freyr Gígja Gunnarsson fer yfir málið. Umsjón: Ævar Örn Jósepsson Tæknimaður: Kári Guðmundsson
Bandaríska tónskáldið, fiðluleikarinn og söngkonan Caroline Shaw kemur fram með Sinfóníuhljómsveit Íslands á föstudagskvöld. Shaw er ein sú mest spennandi rödd sem ómar í samtímatónlist og allar hennar viðurkenningar eru til vitnis um það. Á tónleikunum verða flutt fjögur verk og ásamt Shaw sjálfri syngur Kammerkórinn Aurora, undir stjórn Sigríðar Soffíu Hafliðadóttur. Sigríður Soffía lítur við í hljóðstofu til að ræða við okkur um tónlist Shaw. Gauti Kristmannsson rýnir í nýútkomna skáldsögu Steinunnar G Helgadóttur, Síðustu dagar skeljaskrýmslisins. En við hefjum þáttinn á frásagnarlist, því annað kvöld hefur nýstofnað félag, Söguhringur frásagnarfélag, boðað til kvöldvöku í Mengi. Stofnendur félagsins eru þær Birgitta Björg Guðmarsdóttir, Karólína Rós Ólafsdóttir og Maó Alheimsdóttir skáld, ásamt Hönnuh Rós Sigurðardóttur Tobin, sagnaþulu, en þær Maó og Hannah mæta í hljóðstofu til að segja okkur af Söguhringnum.
Varaformaður Sjálfstæðisflokksins telur samgönguáætlun innviðaráðherra hafa verið afhjúpaða sem hreinræktað kjördæmapot. Þingmaður Samfylkingarinnar segir umfjöllun síðustu daga brýna þingmenn að vanda vel til verka. Freyr Gígja Gunnarsson ræðir við Jens Garðar Helgason og Ásu Berglindi Hjálmarsdóttur. Loftslagsráð Evrópusambandsins hvetur ráðamenn þar til að búa sig undir allt að 3,3 gráðu hlýnun í álfunni á þessari öld - annars sé voðinn vís. En hvað er þetta ráð og í hverju felast ráðleggingar þess? Ævar Örn Jósepsson ræðir við Halldór Björnsson, fagstjóra veðurs og loftslags á Veðurstofu Íslands. Karlmaður á sjötugsaldri var handtekinn í morgun og húsleit gerð á heimili hans í Norfolk segir í tilkynningu lögreglunnar í Thames-dalnum á Englandi, vegna rannsóknar á misferli í opinberu starfi. Brot sem getur varðað lífstíðarfangelsi. Maðurinn er í vörslu lögreglu, ekki er vitað hvar og hann er ekki nefndur í tilkynningunni. Maðurinn er Andrew Mountbatten Windsor, betur þekktur sem Andrés prins, sem þó er ekki lengur prins. Anna Kristín Jónsdóttir reifar málið og ræðir við Sigrúnu Davíðsdóttur í Lundúnum. Umsjón: Ævar Örn Jósepsson Tæknimaður: Mark Eldred
Víðsjá dagsins er tileinkuð Íslensku bókmenntaverðlaunum sem afhent verða á Bessastöðum í kvöld. Við heyrum brot úr viðtölum við höfunda sem tilnefndir eru í flokki skáldverka, þau Eirík Jónsson, Sigrúnu Pálsdóttir, Þórdísi Helgadóttir, Hauk Már Helgason og Jón Kalman Stefánsson
There aren't many things that prompt widespread agreement from people on all sides of the various educational debates. But whatever your educational stripes, young people becoming better critical thinkers usually gets unanimous support. And, arguably, it's being recognised as increasingly important in a world full of AI-generated content and chatbots pretending to be your friend! So I was completely fascinated when I discovered the work of my guests this week, who, as professors of Philosophy, are exploring the often overlooked embodied process of what it feels like to engage in critical thinking and how that process gets shaped by our experiences and inspirations. The fact that thinking comes from somewhere, is very often forgotten in the encouragement of our students to develop their "analytical", "rational" and "logical" skills in pursuit of objectivity. This applies as much in sciences and maths as it does in other humanities subjects like philosophy. And it has major implications for how we teach critical thinking in sophisticated ways aligned with the latest cognitive science, rather than perpetuating the narrow idea that it is simply a dispassionate logical set of computations (which we're clearly seeing the LLMs are much better at than us squishy humans who care about stuff!).Donata Schoeller - https://www.donataschoeller.com/ - is Research Professor, Philosophy, at the University of Iceland, Iceland and Associate Professor at the University of Koblenz. She is a Principal Investigator, and Conceptual Director of “Freedom to make sense: Embodied, experiential Inquiry and Research,” and the Academic Director of the European Erasmus programmes Training Embodied Critical Thinking and Understanding. She has researched and published extensively on embodied thinking, while developing international and interdisciplinary research and training cooperations on the topic. Recent publications: “Thinking at the edge in the context of embodied critical thinking: Finding words for the felt dimension of thinking within research,” Phenomenology and the Cognitive Sciences, 2022, Close Talking: Erleben zu Sprache bringen, 2019, Saying What We Mean, with Ed Casey, 2017, Thinking Thinking, with Vera Saller, 2016.Sigríður (Sigga) Þorgeirsdóttir - https://english.hi.is/staff/sigrthor - is a professor of philosophy at the University of Iceland. She is Principal Investigator of the “Freedom to make sense: Embodied, experiential Inquiry and Research” project, and one of the leaders of the “Training Embodied Critical Thinking and Understanding” training programme. She specialises in the philosophy of the body, the philosophy of the environment, the philosophy of Nietzsche, feminist philosophy, and women in the history of philosophy. She is Chair of the Committee on gender issues of International Federation of Philosophical Societies (FISP) that sponsors the World Congress of Philosophy.Useful Links:Training Embodied Critical Thinking and Understanding (TECTU) 2024-2026: https://www.trainingect.com/Freedom to Make Sense - Center of embodied, experiential and mindful research and education: https://makesense.hi.is/Practicing Embodied Thinking in Research and LearningEdited By Donata Schoeller, Sigridur Thorgeirsdottir, Greg Walkerden: https://www.taylorfrancis.com/books/oa-edit/10.4324/9781003397939/practicing-embodied-thinking-research-learning-donata-schoeller-sigridur-thorgeirsdottir-greg-walkerden
Ragna Árnadóttir, forstjóri Landsnets, segir að mörgu að hyggja eigi að breyta vinnubrögðum við undirbúning nýrra hápsennulína og samningum við landeigendur. Samningaleiðin sé í flestöllum tilfellum betri en eignarnám. Landsnet stendur víða frammi fyrir andstöðu við lagningu á nýjum háspennulínum, nú síðast í Borgarfirði og Húnavatnssýslum. Í nýjum tölum frá lögreglunni kemur fram að í fyrra var tilkynnt um 133 kynferðisbrot gegn börnum og að þeim hafi fjölgað töluvert milli ára. Tilkynningar um barnaníð voru rúmlega helmingi fleiri en síðustu ár þar á undan. Barnahús sinnir börnum sem grunur leikur á að hafi sætt ofbeldi eða kynferðislegri áreitni og Paola Cardenas, sálfræðingur og teymisstjóri í Barnahúsi, segir að þar verði fjölgunar mála vart. Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir, dómsmálaráðherra, kynnti í morgun fjölmargar aðgerðir til að sporna gegn skipulagðri brotastarfsemi. Meðal annars á að uppfæra á hegningarlögin og færa lögreglu rýmri heimildir. Þá á að auka eftirlit með höfnum sem hafa verið notaðar í fíkniefnasmygl, en ekki er bolmagn til að fylgjast jafn vel með því sem flutt er til landsins í gámum og yfirvöld vildu.
Strákarnir tala um Sigríði Níelsdóttur og hennar tónlist, tala reyndar líka um Bingo Dorthe en það er allt önnur saga. Af hverju var Sigríður kölluð Amma Lo-Fi? Hlustið og komist að því. K bæ