POPULARITY
Categories
Endalok verða rauður þráður í Heimskviðum í dag. Það eru vægast sagt umdeild endalok þáttaraðarinnar Stranger things, en óhætt að segja að það séu margir ósáttir við þau. Svo eru það möguleg endalok almannaþjónustumiðla í Bandaríkjunum. Það er stefna bandaríkjastjórnar að draga úr umfangi þessara miðla sem reka staðbundnar útvarps- og sjónvarpsstöðvar um öll Bandaríkin. Núna séu komnir fjöldi sjálfstæðra miðla og það sé ekki aðeins úrelt fyrirkomulag að ríkið fjármagni miðlana heldur spilli það fyrir sjálfstæðri blaðamennsku. Við tölum við Ingibjörgu Þórðardóttur sem er fyrrverandi fréttastjóri BBC og CNN í Bandaríkjunum. Hún segir umræðuna um að ríkismiðlar hafi of mikil áhrif á fjölmiðlamarkaðinn góða og gilda en hún eigi ekki við Bandaríkjunum. Almannaþjónustumiðlarnir, NPR og PBS, eigi ekki roð í stærstu einkamiðlana og hvarf þeirra hefði lítil eða engin áhrif á þá. En það myndi hins vegar gera fjölmiðlalandslandslagið bæði einhæfara og fátæklegra. Svo er það eitt helsta flaggskip Netflix-streymisveitunnar - Stranger Things. Aðdáendur þáttanna eru margir hverjir vægast sagt ósáttir við hvernig þættirnir enduðu. Sprottið hafa upp ýmsar samsæriskenningar meðal annars um hvort endalokin séu raunveruleg. Duffer-bræður, skaparar þáttanna, eru sagðir hafa misst boltann í blálokin - eða er þetta kannski bara snilldar markaðssetning? Það hlýtur alla vega að vera ákveðin snilld að fá fólk til þess að vera enn að tala um þættina og jafnvel að horfa á þá aftur og aftur, til að finna vísbendingar og lesa milli línanna.
Hjálmar ræddi fangelsismál í Bandaríkjunum. Ágústa sagði frá atviki þegar hún “réðst” á Helga. Helgi og Ágústa ræddu sjósund og þau góðu áhrif sem það hefur en Hjálmar kom auðvitað með sína skoðun á því.IG: helgijean & hjalmarorn110Takk fyrir að hlusta - og munið að subscribe'a!Þættina má finna inni í áskrift á pardus.is!
Bandaríska tónskáldið, fiðluleikarinn og söngkonan Caroline Shaw kemur fram með Sinfóníuhljómsveit Íslands á föstudagskvöld. Shaw er ein sú mest spennandi rödd sem ómar í samtímatónlist og allar hennar viðurkenningar eru til vitnis um það. Á tónleikunum verða flutt fjögur verk og ásamt Shaw sjálfri syngur Kammerkórinn Aurora, undir stjórn Sigríðar Soffíu Hafliðadóttur. Sigríður Soffía lítur við í hljóðstofu til að ræða við okkur um tónlist Shaw. Gauti Kristmannsson rýnir í nýútkomna skáldsögu Steinunnar G Helgadóttur, Síðustu dagar skeljaskrýmslisins. En við hefjum þáttinn á frásagnarlist, því annað kvöld hefur nýstofnað félag, Söguhringur frásagnarfélag, boðað til kvöldvöku í Mengi. Stofnendur félagsins eru þær Birgitta Björg Guðmarsdóttir, Karólína Rós Ólafsdóttir og Maó Alheimsdóttir skáld, ásamt Hönnuh Rós Sigurðardóttur Tobin, sagnaþulu, en þær Maó og Hannah mæta í hljóðstofu til að segja okkur af Söguhringnum.
Sem utanríkisráðherra ber Marco Rubio ábyrgð á að framfylgja utanríkisstefnu Donalds Trumps Bandaríkjanna með trúverðugum hætti og á traustum grunni. En hann nálgast verkefnið út frá eigin sannfæringu. Frá því hann tók sæti í öldungadeildinni árið 2011 hefur hann verið haukur í öryggis- og varnarmálum, gagnrýnt einræðisríki á borð við Kína, Rússland, Íran, Kúbu og Venesúela og lagt áherslu á fælingarmátt öflugra hervarna. Hann sver sig í ætt við Reagan í trú sinni á styrk lýðræðisríkja og mikilvægi samstöðu þeirra gagnvart alræðisöflum. Þessi sýn mótaði framgöngu hans á öryggisráðstefnunni í München fyrir nokkrum dögum þar sem hann lagði áherslu á sameiginlega hagsmuni og söguleg tengsl Evrópu og Bandaríkjanna. Rubio undirstrikaði að veik Evrópa geri Bandaríkin veikari. Markmiðið Bandaríkjanna sé ekki að eiga undirgefna bandamenn heldur öfluga samstarfsaðila sem geti varið sig sjálfir og þannig styrkt sameiginlegar varnir og fælingarmátt. „Við leitumst ekki við að sundra, heldur endurlífga gamla vináttu og endurnýja mestu siðmenningu í sögu mannkyns,“ sagði utanríkisráðherrann sem vill endurvakið bandalag sem er ekki lamað af aðgerðaleysi vegna ótta – ótta við loftslagsbreytingar, ótta við stríð, ótta við tækni. „Við viljum bandalag sem þýtur djarflega inn í framtíðina,“ sagði Rubio.
Öll viðtölin úr þætti dagsins ásamt símatíma: Eyþór Víðisson öryggis og löggæslufræðingur um öryggisvitund Ólöf Ásta Farestveit forstjóri barna- og fjölskyldustofu Símatími Birgir Finnsson settur slökkviliðsstjóri á höfuðborgarsvæðinu Guðný Atladóttir rekstrarstjóri Eysland Samúel Karl Ólason fréttamaður á Vísi um viðbúnað Bandaríkjahers við Íran Helgi Gunnlaugsson prófessor í félags- og afbrotafræði við Háskóla Íslands um Bakkakotsmálið og hvort fórnarlömb séu líkleg að beita sömu meðölum og þau ólust upp við. Kristján Gíslason hringfari er staddur í þorpinu Konso í Eþíópíu ásamt konu sinni Ásdísi Rósu Baldursdóttur.
Miðvikudagur 18. febrúar Vændi, ill meðferð á börnum, áfengi, Trump, VG og sniðganga Jón Gnarr þingmaður og Guðný S. Bjarnadóttir stjórnarformaður Vitundar, samtaka gegn kynbundnu ofbeldi ræða við Gunnar Smára um vændi, slaufun, ábyrgð og annað sem tilheyrir umræðunni um átök milli kynjanna. Gunnar Sigurðsson leikstjóri og ferðaþjónustuaðili segir sögu sína í samtali við Björn Þorláks en Gunnar var sviptur skólagöngu sem barn og flakkaði milli heimila. Lára G. Sigurðardóttir, læknir og doktor í lýðheilsuvísindum fer yfir umræðu sl. daga um aðgengismál að áfengi með Maríu Lilju. Bjarni Randver Sigurvinsson guð- og trúarbragðafræðingur og Ólafur Þ. Harðarson stjórnmálafræðingur ræða við Gunnar Smára um áhrif Trump, ekki síst kröfu hans manna um Evrópa verði eins og Bandaríki Trump. Stefán Pálsson, Líf Magneudóttir og Maarit Kaipainen fara yfir stöðuna hjá VG. Þau bjóða sig öll fram í forvali VG og eru á því að flokkurinn standi á tímamótum. Björn Þorláks ræðir við þau. Ragnhildur Hólmgeirsdóttir, sjálfboðaliði hjá sniðgönguhreyfingunni ræðir við Maríu Lilju um sniðgöngu fyrir Palestínu og segir frá viðburði sem haldinn verður í Norræna húsinu tengdum málefninu.
Innviðaráðherra vill að framkvæmdir við Fljótagöng hefjist strax í byrjun næsta árs en Vegagerðin telur að til að hægt verði að hefja framkvæmdir sumarið 2027 þurfi allt að ganga upp og ekkert rými verði fyrir utanaðkomandi tafir. For- og verkhönnun Fljótaganga hefur verið flýtt en göngin verða á mesta jarðskjálftasvæði landsins. Í nýrri skýrslu eru ráðamenn í Evrópu hvattir til að búa lönd sín, stofnanir og innviði undir heim sem er tveimur komma átta til þremur gráðum hlýrri en hann var fyrir iðnbyltingu. Það er allt að tvöfalt meiri hlýnun en miðað er við í Parísarsamningnum. Upp á síðkastið hefur hlaupið líf í hannyrðir og andóf, ekki síst í Bandaríkjunum. Rauðar húfur sem ýmsir eru að prjóna til að mótmæla gjörðum innflytjendalögreglunnar vestra hafa verið áberandi á prjónasíðum.
Innviðaráðherra viðraði áhuga sinn á Fjarðagöngum strax síðasta sumar. Hann virðist hafa slegið Fjarðarheiðargöng út af borðinu í september. Vegagerðin staldraði við hugmyndir ráðherrans um að rannsakaðir yrðu þrír nýir jarðgangakostir á Vestfjörðum. Eyjólfur Ármannsson var ekki búinn að sitja lengi í stól ráðherra þegar starfsmenn ráðuneytisins óskuðu eftir minnisblaði frá Vegagerðinni um forgangsröðun jarðganga. Aðjúnkt við Háskóla Grænlands segir að samskiptin við Danmörku og umræðan um Trump og Bandaríkin hafi tekið dýrmætan tíma frá öðrum þjóðhagslega mikilvægum málum Grænlendinga. Þá hafi þetta haft mikil áhrif á almenning í Grænlandi, börnin ekki síst. Slagurinn við Trump sé ef til vill enn ein birtingarmynd á sjálfstæðisbaráttu Grænlendinga. Meirihluti þeirra sem bjuggu í Grindavík þegar bærinn var rýmdur í hitteðfyrra hefur sest að annars staðar. 10% búa núna í Grindavík. 15% Grindvíkinga sem ekki búa í bænum telja líklegt að þeir flytji þangað aftur í ár, en 73% segjast geta hugsað sér að búa áfram þar sem þeir búa nú, næstu árin. Þetta er meðal þess sem kemur fram í könnun sem Maskína gerði fyrir Grindavíkurnefnd í vetur.
Andri Snær Magnason er nýkominn til landsins eftir að hafa fylgt eftir heimildarmyndinni Time and Water, sem gerð er upp úr bók hans Um tímann og vatnið. Myndin hefur verið sýnd til dæmis á Sundance kvikmyndahátíðinni og vakti mikla athygli. Við fengum Andra til að segja okkur frá myndinni og hvernig hún kom til og hver væri munurinn á henni og bókinni. Svo tókum við aðeins með honum stöðuna í loftslagsmálum, því það er auðvitað það sem Andri skrifaði um í bókinni, sem kom út árið 2019, þar sem hann notaði sögur af forfeðrum sínum og ættingjum til þess að fjalla um loftslagsvísindin og þær breytingar sem eru að verða sem hafa áhrif á allt líf á jörðinni. Við ræddum hvernig umræðan hefur breyst undanfarnið, til dæmis þegar Bandaríkjastjórn hefur afturkallað ákvaraðnir um hættu vegna gróðurhúsalofttegunda. Lesandi vikunnar í Mannlega þættinum í þetta sinn var svo Gunnar Lárus Hjálmarsson, betur þekktur sem Dr. Gunni. Við fengum hann til að segja okkur frá því hvaða bækur hann hefur verið að lesa undanfarið og hvaða bækur og höfundar hafa haft mest áhrif á hann í gegnum tíðina. Gunnar talaði um eftirfarandi bækur og höfunda: Einn, tveir þrír, fjór... Bítlarnir í tímanna rás e. Craig Brown (Þýð. Helgi Ingólfsson) Tune in e. Mark Lewisohn Ævisögur Charles Mingus, Thelonious Monk og Chet Baker Bækur Braga Ólafssonar, Braga Páls Sigurðsson og Ólaf Gunnarsson Kokkáll e. Dóra DNA Bjarmalönd e. Val Gunnarsson Reyndu aftur, ævisaga Magnúsar Eiríkssonar e. Tómas Hermannsson Boy on Fire um Nick Cave e. Matt Mordue The Big Midwwk, Life inside the Fall e. Steve Hanley Tónlist í þættinum í dag: Frost / Pálmi Gunnarsson og Ragnheiður Gröndal (Pálmi Gunnarsson, Ragnheiður Gröndal, Stefán Örn Gunnlaugsson) Frostrósir / Haukur Morthens (Freymóður Jóhannsson) UMSJÓN: GUÐRÚN GUNNARSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON
Kristján Kristjánsson stýrir kröftugri umræðu um þjóðmálin. Í þessum þætti: Alþjóðamál Erlingur Erlingsson, hernaðarsagnfræðingur Davíð Stefánsson formaður Varðbergs Hin árlega Öryggisráðstefnan í Munchen stendur yfir. Fyrir ári settu Bandaríkjamenn allt i uppnám með ræðu varaforsetans, nú situr hann heima og tóninn er diplómatískari í garð Evrópu. En hefur stefnan eitthvað breyst? Heilbrigðismál Alma Möller, heilbrigðisráðherra Bráðamótttaka Landspítalans stendur í ljósum logum. Starfsfólk óánægt, þjónustan versnar, sjúklingar á göngunum og ríkið ráðalaust eins og mörg undangengin ár. Hvað hyggst heilbrigðisráðherrann gera? Evrópumál Dagbjört Hákonardóttir, alþingismaður Erna Bjarnadóttir, stjórnarmaður í Heimssýn Evrópuumræðan er komin á fullt en er hægt að greiða atkvæði um framhald viðræðna ef samningsmarkmið Íslendinga liggja ekki ljós fyrir áður en sú atkvæðagreiðsla fer fram? Er um eitthvað að semja hvort eð er? Efnahagsmál Ásgeir Brynjar Torfason, ritstjóri Vísbendingar Eru launavísitölufrumvarp ríkisstjórnarinnar efnahagslegt sjálfsmark? Er útilokað fyrir Ísland að ná niður verðbólgu og 2,5% markmið Seðlabankans óraunhæft með öllu. Eru verðhækkanir m.ö.o. innbyggðar í íslenskt efnahagslíf.
Vetrarólympíuleikarnir á Ítalíu eru í fullum gangi og af því tilefni rifjum við upp fjórar ótrúlegar sögur úr litríkri sögu leikanna. Við tökum fyrir íshokkíleik Bandaríkjanna og Sovétríkjanna árið 1980 í miðju kalda stríðinu. Tvær skondnar sögur koma frá leikunum í Calgary í Kanada 1988 en þar stökk Bretinn Eddie the Eagle í skíðastökki og bobsleðalið Jamaíku sigraði hjarta alls heimsins með framgöngu sinni. Að lokum segjum við ótrúlega sögu skíðakappans Hermans Maier frá Austurríki sem hrasaði illa í sinni fyrstu grein á leikunum 1998 en var mættur í næstu grein aðeins þrem dögum síðar. Ingólfur Hannesson og Einar Örn Jónsson rifja upp þessar sögur og draga ekkert undan. Umsjón: Gunnlaugur Jónsson
Gestir Vikulokanna voru Árni Snævarr sagnfræðingur, Bryndís Ísfold Hlöðversdóttir, ráðgjafi, stjórnmálafræðingur og aðjúnkt við Háskólann á Bifröst, og Ingunn Lára Kristjánsdóttir samfélagsmiðlafréttamaður. Til umræðu voru Epstein-skjölin, öryggisráðstefnan í München, samskipti Evrópu og Bandaríkjanna og fleira. Umsjón: Alma Ómarsdóttir Tæknimaður: Jón Þór Helgason
Aðgerð C10 í byggðaáætlun fjallar um aðlögun sveitarfélaga að áhrifum loftslagsbreytinga. Verkefni sem Byggðastofnun leiðir í samstarfi við Veðurstofu Íslands, Skipulagsstofnun og umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytið. Eins og gefur að skilja er þar verið að undirbúa sveitarfélög í að takast á við nýjan veruleika sem breytt veðurfar hefur í för með sér. Ágúst Ólafsson ræðir við Ragnhildi Friðriksdóttur og Ólaf Þór Ólafsson. Bandaríkjamenn hafa stöðvað nær allan olíuinnflutning til Kúbu, með þeim afleiðingum að allsherjar rafmagnsleysi blasir við og fjölmörg flugfélög hafa ýmist hætt flugi til og frá landinu eða dregið verulega úr því. Markmið Bandaríkjastjórnar er ekkert leyndarmál: Að koma kúbversku stjórninni frá völdum. Ævar Örn Jósepsson ræðir við Tómas R. Einarsson um ástandið á Kúbu. Rauðar prjónahúfur hafa löngum verið vinsælar en þær geta líka falið í sér dýpri merkingu og hafa jafnvel verið bannaðar. Á vinsælli síðu handavinnufólks, er einföld rauð prjónahúfa með skotti - og slagorði gegn bandarísku innflytjendalögreglunni, ICE, vinsælasta uppskriftin. Anna Kristín Jónsdóttir segir frá þessu. Umsjón: Ævar Örn Jósepsson Tæknimaður: Kári Guðmundsson
Tveir mánuðir eru þar framboðsfrestur fyrir sveitarstjórnarkosningar rennur út, það er 10. apríl og kosið verður til sveitarstjórna laugardaginn 16. maí. Þótt enn sé tími til stefnu eru framboðin að taka á sig mynd, sérstaklega í stærri sveitarfélögum, og þar með skýrist hverjir leiða í vor. Anna Kristín Jónsdóttir reifar kosningarnar framundan með Evu Marín Hlynsdóttur prófessor. Könnun sem gerð var fyrir skemmstu á afstöðu sex Evrópuþjóða til Bandaríkjanna sýnir að mikil breyting hefur orðið þar á síðasta áratuginn - til hins verra. Mun fleiri eru nú neikvæðir í garð Bandaríkjanna en jákvæðir. Samkvæmt annarri könnun telur um hellmingur íbúa níu Evrópuþjóða að forsetinn Donald Trump sé beinlínis óvinveittur Evrópu. Ævar Örn Jósepsson ræðir þessi umskipti við Vilborgu Ásu Guðjónsdóttur alþjóðastjórnmálafræðing. Umsjón: Ævar Örn Jósepsson Tæknimaður: Kári Guðmundsson
Sögulega hefur norsk kvikmyndagerð staðið í skugganum af því sem hefur verið framleitt í nágrannalöndunum. Danskir og sænskir leikstjórar hafa í gegnum alla kvikmyndasöguna verið með þeim virtustu og mest spennandi, snillingum miðilsins - en Norðmenn hafa frekar þótt púkó. Að undanförnu hefur gróskan þó færst í auknum mæli til Noregs. Raunar stendur norsk kvikmyndagerð í svo miklum blóma að það er farið að tala um gullöld norskra kvikmynda og sjónvarpsþátta. Toppurinn á þeim ísjaka eru níu tilnefningar til óskarsverðlauna sem kvikmyndin Affeksjonsverdi eftir Joachim Trier hlaut á dögunum. Er þetta bara olíupeningurinn, eða eru Norðmenn að gera eitthvað annað rétt? Við ræðum við Grímar Jónsson, kvikmyndaframleiðanda um gullöld norskra kvikmynda. Við heyrum svo um ævintýri Lóu Bjarkar á Grænlandi, en hún fór þangað í lok janúar til að taka púlsinn á grænlensku þjóðarsálinni eftir hótanir Bandaríkjaforseta um að taka yfir landið. Við heyrum brot úr þáttunum Elsta land í heimi sem hún vann ásamt Pétri Magnússyni um heimsóknina.
Super Bowl eða Ofurskálin, stærsti íþróttaviðburður Bandaríkjanna, er í kvöld í Santa Clara í Kaliforníu. New England Patriots og Seattle Seahawks spila til úrslita um NFL-titilinn í amerískum fótbolta. Fanney Birna Jónsdóttir og Andri Ólafsson fræða okkur um þennan viðburð, hvað einkennir liðin sem mætast og hvernig leik má eiga von á. Hálfleikssýningin er fastur liður í þessum stóra leik og að þessu sinni treður upp hinn vinsæli Bad Bunny frá Puerto Rico. Hver er hann og af hverju fer hann í taugarnar á Donald Trump forseta Bandaríkjanna? Ingunn Lára Kristjándsdóttir segir okkur allt um Bad Bunny og hálfleikssýninguna. Umsjón: Gunnlaugur Jónsson
Það er ekki skortur á umfjöllun um Bandaríkin og bandaríska ráðamenn í fréttum þessi misserin. Mest ber á ákvörðunum Bandaríkjastjórnar á alþjóðasviðinu en minna er fjallað um það sem er að gerast innanlands. Það hefur stundum verið talað um að ráðamenn í Bandaríkjunum séu flinkir í því að snúa athyglinni annað þegar erfið mál koma upp - hefja árásir eða stríð einhvers staðar til að draga athyglina frá þeim. Og við ætlum að fjalla um mál sem hafa kannski fallið í skuggann af stærstu fréttamálunum: bólusetningar barna, stríð gegn háskólum og krafa ríkisstjórnar Trumps um aðgang að upplýsingum um kjósendur. Ólöf Ragnarsdóttir fer með okkur til Bandaríkjanna. Einir vinsælustu og mest umtöluðu sjónvarpsþættir samtímans heita Heated Rivalry. Þessi fremur ódýra framleiðsla á sjónvarpsþáttunum sex hefur borgað sig svo um munar. Aðalleikararnir tveir eru orðnir stórstjörnur, annar þeirra verður gestgjafi í Saturday Night Live síðar í mánuðunum. Og þeir voru meðal kyndilbera fyrir Ólympíuleikana, sem hófust einmitt í gær. En þeir leika í þáttunum elskendur, sem eru tveir bestu íshokkíspilarar heimsins. Ingibjörg Sara Guðmundsdóttir segir okkur allt um þættina vinsælu og áhrifin sem þeir hafa haft.
Við kynntum okkur störf klínískra næringafræðinga í dag, en þeir vinna með fólki á öllum aldri, frá börnum til aldraðra, bæði heima fyrir og á hjúkrunarheimilum og heilbrigðisstofnunum. Rétt og góð næring gegnir lykilhlutverki þegar kemur að heilsunni og í dag er ýmislegt sem getur afvegaleitt á tímum samfélagsmiðla, upplýsingaóreiðu og tískubylgna. Við töluðum við Berglindi Soffíu Ásbjörnsdóttur Blöndal, doktor í næringafræði en hún er nýráðin klínískur næringafræðingur hjá Heilbrigðisstofnun Norðurlands. Það var um nóg að ræða við hana á tímum þar sem margir vita ekki hvar á að finna réttar upplýsingar þegar kemur að næringu. Laufey Lín hlaut Grammy verðlaunin í Bandaríkjunum á sunnudagskvöldið, annað árið í röð og í þakkarræðunni talaði hún sérstaklega um tónlistar- og listakennslu, að hún myndi ekki vera á þeim stað sem hún er í dag ef ekki væri fyrir frábæra kennara. Því var ekki úr vegi að heiðra tónlistarskóla í þættinum í dag, en Tónlistarskóli Akureyrar varð 80 ára 20.janúar sl. Af því tilefni verður haldin heilmikil afmælisveisla í Hofi á laugardaginn og við heyrðum í Unu Björgu Hjartardóttur, aðstoðarskólastjóra og Aðalheiði Jónu Kolbeins Liljudóttur, framhaldsnema á fiðlu og básúnu í dag. Svo var það vísindaspjallið, þ.e. Edda Olgudóttir var reglulega með það í Samfélaginu eftir hádegi á Rás 1, en nú hefur sá þáttur lokið göngu sinni í bili og við gripum því vísindaspjallið á lofti og hún mun koma til okkar á miðvikudögum og miðla til okkar áhugaverðu efni úr heimi vísindanna. Í fyrsta vísindaspjallinu í Mannlega þættinum talaði Edda um rannsóknir sem benda til þess að þau sem fara seint að sofa séu útsettari fyrir hjarta- og æðasjúkdómum en aðrir. Tónlist í þættinum í dag: Reykur / Helena Eyjólfs (Karl Olgeirsson og Trausti Örn Einarsson) Wichita Lineman / Glenn Campbell (Jimmy Webb) Silver Lining / Laufey (Lag og texti: Laufey) Svona er ástin / Buff (Gunnar Þórðarson og Jónas Friðrik Guðnason) UMSJÓN: HULDA G. GEIRSDÓTTIR OG GUNNAR HANSSON
Arnar Eggert Thoroddsen, tónlistar- og félagsfræðingur og aðjúnkt við Háskóla Íslands, Freyja Steingrímsdóttir, stjórnmálafræðingur og framkvæmdastjóri Blaðamannafélags Íslands, og Vilborg Ása Guðjónsdóttir, alþjóðastjórnmálafræðingur, ræddu meðal annars um mótmæli í Bandaríkjunum vegna framgöngu ICE, áhrif samfélagsmiðla og áskoranir fjölmiðla á tímum gervigreindar, ásælni Bandaríkjaforseta í Grænland og stöðuna í Íran. Umsjón: Alma Ómarsdóttir Tæknimaður: Jón Þór Helgason
Nick Fuentes er kristinn þjóðernissinni og kynþáttahatari og vill að hvítir, kristnir karlmenn fari með tögl og hagldir í bandarískum stjórnmálum. Hann hefur sagst vera á móti lýðræði því það steypi saman ólíkum og ósamræmanlegum hagsmunum. Lýðræði leiði alltaf á endanum til þess að þjóðríkið bíði óafturkræfan skaða. Hann segist líka elska Hitler, hefur lagst gegn því að konur séu útivinnandi, talað vel um aðskilnað svartra og hvítra í Bandaríkjunum og hefur almennt spúið hatri sínu á öllum mögulegu þjóðfélagshópum og trúarhópum. En mögulega býr eitthvað annað að baki því. Hvað þýðir það að frægum stjórnmálaáhrifavaldi sé sama um að vera kallaður rasisti, nasisti eða eitthvað annað? Hvað þýðir það að einhver skuli storka samfélagslegum normum með þessum hætti og hvað þýðir það að þannig málflutningur fái hljómgrunn hjá hundruð þúsundum eða jafnvel milljónum víða um heim. Svo fjöllum við um pöndupólitík, en það má segja að pöndur séu krúttlegustu diplómatarnir. Talið er að pöndur í heiminum séu nú um 2.700. Þar af lifa nærri 2.000 villtar í Kína. Kínverjar hafa í áratugi stundað pöndupólitík, ef ríki vilji fá til sín pöndur þurfi þau að vera í góðum samskiptum við yfirvöld í Kína. Og Kínverjar kölluðu til sín tvær pöndur frá Japan í vikunni. Borgaryfirvöld í Tókýó hafa óskað eftir að fá aðrar pöndur í staðinn en þeirri beiðni hefur ekki verið svarað. Ætli svarið velti ekki á því hvernig samskipti Kína og Japans þróast á næstunni?
Við ætlum að kryfja eitt vinsælasta popplag síðasta árs, sem var á dögunum tilnefnt til Óskarsverðlaunanna sem besta lagið í kvikmynd. Tónlistarmaðurinn og poppmeinafræðingur Lestarinnar Friðrik Margrétar Guðmundsson rýnir með okkur í Golden sem kemur fyrir í vinsælu Netflix-teiknimyndinni Kpop Demon Hunters. Nú á dögunum var haldin ráðstefna gegn gyðingahatri í Ísrael. Þangað var boðið helstu forkólfum hægristjórnmála í Evrópu, meðal annars meðlimum í flokkum sem eiga rætur sínar að rekja til nasismans. Rithöfundurinn Eiríkur Örn Norðdahl fjallar um einkennilegar draumfarir eins þessara stjórnmálamanna, Svíþjóðardemókratanum Jimmie Åkesson. Í kvöld verður heimildarmyndin Melania, sem fjallar um forsetafrú Bandaríkjanna Melania Trump, frumsýnd í menningarmiðstöðinni sem áður hét Kennedy Center, í Washington DC. Við förum yfir umdeilda nafnabreytingu og gabbvefsíðu stofnunarinnar.
Ummæli Mark Rutte, framkvæmdastjóra Atlantshafsbandalagsins, í gær hafa vakið athygli - Rutte sagði það draumsýn að ríki Evrópu eða Evrópusambandið gætu séð um eigin varnir án Bandaríkjanna. Björn Malmquist fréttamaður heyrði ummælin falla og fylgdist með umræðunum í framhaldinu. Það er ekkert nýtt að stjórnvöld, stórfyrirtæki og aðrir hagsmunaaðilar ljúgi að almenningi í gegnum fjölmiðla sem þeir hafa greiðan aðgang, geta ráðskast með og jafnvel stjórnað í einu og öllu. Það sem er nýtt er tæknin sem nú gerir þessum aðilum kleift að framleiða og dreifa falsfréttum, djúpfölsunum og gegndarlausum áróðri yfir fólk og fjölmiðla í stærri stíl og stríðari straumi en nokkru sinni fyrr, þar sem vægi staðreynda fer ört minnkandi og æ erfiðara reynist að greina satt frá lognu. Íslenska óperan afturkallaði vilyrði um stofneign til þjóðaróperunnar og keypti ríkið í staðinn af henni nótur, búninga og hljóðfæri fyrir á annan tug milljóna
Varnar- og öryggismál Davíð Þór Björgvinsson prófessor í lögum við HA Varnarsamningurinn við Bandaríkin er ein af grunnstoðum íslenskra öryggismála en er hann sérstakur samningur eða órjúfanlegur hluti af aðild að Nató, skiptir það máli, samræmdist viðbótin árið 2017 fullveldi Íslands og hefði sú viðbót átt að fara fyrir þingið til samþykktar? Alþjóðmál Þorsteinn Pálsson, fyrrverandi ráðherra Steingrímur J. Sigfússon, fyrrverandi ráðherra - sími: 8962467 Farið yfir alþjóðamálin í ljósi hræringa síðustu daga og vikna - hefur þetta áhrif á stöðu Íslands í alþjóðakerfinu, þarf að skoða þessi mál upp á nýtt eða er betra að bíða og sjá hvað gerist áður en lengra er haldið? Menntamál Inga Sæland, mennta- og barnamálaráðherra Magnús Þór Jónsson, formaður KÍ Ummæli menntamálaráðherra um skólakerfið sem hún segir hafa brugðist börnum á síðustu árum hafa vakið mikla athygli. Hvað nákvæmlega átti ráðherrann við og hvernig bregst kennaraforysta við þessari ályktun? Samfélagsmiðlar og heilinn Þórhildur Halldórsdóttir, barnasálfræðingur, dósent við HR - sími 8676586. Er það rétt að samfélagsmiðlar og skjánotkun dragi úr hæfni unglinga til náms, dragi úr einbeitingu og úthaldi, hvað sýna rannsóknir? Gæti þetta verið hluti af skýringu á versnandi árangri íslendinga í Pisa-könnunum?
Utanríkisráðherra flutti munnlega skýrslu um stöðu alþjóðamála á fimmtudag, þar sem hún lýsti gjörbreyttri stöðu í heimspólitíkinni, og þingmenn stjórnarandstöðu svöruðu málflutningi hennar. Samstaða var um óbilandi stuðning við Grænlendinga gegn ásælni Bandaríkjaforseta í land þeirra, en tekist var á um hvernig það yrði best gert. Freyr Gígja Gunnarsson tók saman umræður dagsins. Í framhaldinu ræddi Ævar Örn Jósepsson við þær Svanhildi Þorvaldsdóttur dósent við Háskóla Íslands og Birtu Björnsdóttur fréttamann um stöðuna í alþjóðamálum og þróun síðustu daga og vikna. Málefni Grænlands, Úkraína, Gaza og fleira kemur þar við sögu. Umsjón: Ævar Örn Jósepsson Tæknimaður: Mark Eldred
Donalds Trumps var beðið með mikilli eftirvæntingu á ráðstefnu Alþjóðaefnahagsráðsins í Davos í Sviss. Hann talaði þar í annan klukkutíma - fór mikinn um efnahagsundur sem ætti sér stað í Bandaríkjunum en talaði líka um utanríkismál. Bandaríkin hefðu áratugum saman ausið fé í NATO en ekkert fengið til baka og nú bæði hann um Grænland. Trump nefndi Ísland mörgum sinnum í ræðunni og átti þar að öllum líkindum við Grænland en engu síður vekur þetta allt ugg og óróa segja þingmennirnir Jón Gnarr (C) og Guðlaugur Þór Þórðarson (D). Aðalmeðferð er að hefjast í Héraðsdómi Reykjavíkur í máli lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu gegn þeim Sahar Babei og Elissu May Phillips, sem klifruðu upp í möstur tveggja hvalveiðibáta til að mótmæla hvalveiðum Íslendinga. Katrín Oddsdóttir verjandi þeirra telur stjórnarskrárvarinn rétt þeirra til mótmæla hafa veirð brotinn.
Eiríkur Örn Norðdahl, rithöfundur, veltir fyrir sér óhugsandi hlutum. Það er óhugsandi að standa uppi á Bolafjalli og horfa yfir til Bandaríkjanna, þangað til það er það ekki. Mergur, nýtt íslenskt sviðs og tónverk, verður frumsýnt í Tjarnarbíó á Föstudag. Lestin kíkir á æfingu og Katrín Lóa, leikstjóri, svarar því hvers vegna það var nauðsynlegt að gera kórverk um það sem er ógeðslegt og fyllir okkur skömm. Satu Råmö er stödd í Finnlandi, á leið á frumsýningu á sjónvarpsþáttum annars vegar og hinsvegar leikriti, sem byggt er á bókum eftir hana. Satu býr á Ísafirði, eins og skálsdsagnapersónan Hildur, Satu skrifar sögurnar og Hildur, leysir glæpi.
Andrea Sigurðardóttir og Andrés Magnússon frá Morgunblaðinu ræða um allt það helsta sem er að eiga sér stað í stjórnmálunum þessa dagana. Við ræðum um óvænta afsögn þingmanns Viðreisnar og hvort að til staðar séu ósagðar fréttir í því máli, átök innan Samfylkingarinnar í Reykjavík, undarlega uppákomu við kynningu á nýju vinstri framboði í Reykjavík, leit Miðflokksins að oddvita, hvort það verði einhver endurnýjun á lista Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík, um oddvitaslagi víða um land í aðdraganda sveitastjórnarkosninga, undarlega tilfærslu málaflokka á milli ráðuneyta, tilraun leiðtoga ríkisstjórnarinnar til að setja Ísland í skotlínu Bandaríkjaforseta, mögulega löggjöf í áfengismálum og margt fleira.
Í þættinum er fjallað er alþjóðamál. Árás Bandaríkjahers á Venesúela og afleiðingar og eftirmála hennar, mögulegt hernám Bandaríkjanna á Grænlandi, mótmælin í Íran og fleiri erlend fréttamál. Gestir þáttarins í eru Helgi Hrafn Gunnarsson, tækniráðgjafi og fyrrverandi þingmaður, Guðbjörg Ríkey Thoroddsen Hauksdóttir sérfræðingur hjá Alþjóðamálastofnun og Bjarni Bragi Kjartansson Alþjóðstjórnmálafræðingur. Umsjónarmaður: Ingi Freyr Vilhjálmsson Tæknimaður: Jón Þór Helgason
Hörður Ægisson og Þórður Pálsson ræða um stöðuna í hagkerfinu og horfurnar framundan, heimatilbúin vanda af hálfu ríkisstjórnarinnar sem viðheldur verðbólgu og háum vöxtum, af hverju Seðlabankinn skilar auðu í gagnrýni á aukin útgjöld ríkisins, um gildishlaðin ummæli nýs félagsmálaráðherra um Seðlabankann og efnahagsmálin, um heimsókn Maríönu Mazzucato hingað til lands, nýja stjórn Íslandsbanka og sviptingar í fjármálageiranum, vantraust á deildarforseta viðskiptadeildar á Bifröst, áhrif Bandaríkjanna á Grænlandi og margt fleira.
Samtökin Blaðamenn án landamæra (Reporters sans frontières) segja að 67 blaðamenn, hið minnsta, hafi verið drepnir á síðasta ári, Flestir þeirra féllu á Gaza fyrir hendi Ísraelshers. Bandaríkjastjórn hefur lýst því yfir að annað þrep vopnahléssamkomulags á Gaza hafi tekið gildi. Samkvæmt því eiga Hamas-samtökin að afvopnast og Ísraelsher að draga sig enn frekar frá Gaza. Þá skal alþjóðleg nefnd taka við stjórn á Gaza og fjölþjóðlegt friðargæslulið sjá þar um öryggi. Í lok Heimsgluggans var rætt um fund utanríkisráðherra Danmerkur og Grænlands með bandarískum ráðamönnum um Grænland. Ákveðið var að viðræðum yrði haldið áfram en Bandaríkjaforseti heldur til streitu kröfum um bandarísk yfirráð á Grænlandi.
Þegar Sveinn Enok Jóhannsson kom sér upp heimili í Höfnum á Reykjanesskaga vildi hann læra að hlaða og lagfæra gamlar hleðslur í garðinum sínum. Þegar það reyndist erfitt að komast á námskeið brá hann á það ráð að finna sérfræðing, halda sjálfur námskeið og bjóða öðrum að koma og læra með sér. Heyrum af þessu á eftir. Stefán Gíslason, umhverfisstjórnunarfræðingur og pistlahöfundur Samfélagsins, flytur okkur pistil um miðbik þáttar. Í dag fjallar hann um hvað það kostar að aðlaga samfélagið að loftslagsbreytingum. Og í lok þáttar ætlum við að rifja upp viðtal sem var flutt hér í Samfélaginu í mars síðastliðnum. Þá, fyrir næstum því ári síðan, var Grænland í brennidepli vegna yfirlýsinga Bandaríkjaforseta um að leggja landið undir sig. Síðan þá hefur forsetinn margítrekað vilja sinn til að ná yfirráðum yfir Grænlandi, nú af meiri krafti en áður. Í þessu ljósi finnst okkur tímabært að rifja upp viðtal Arnhildar Hálfdánardóttur við Rachael Lornu Johnstone, prófessor í lögfræði og sérfræðing í þjóðarrétti við Háskólann á Akureyri og Illisimatursafik-háskóla á Grænlandi, um sjálfstæði Grænlands og auðlindir. Umsjón: Elsa María Guðlaugs Drífudóttir Tónlist í þættinum: Lovin' Feeling - French 79 Secret Garden - Lamomali Fer sem fer - Moses Hightower No Reason - Big Thief Pivfit Nunat - Sumé
Stórpólitískt drama milli Bandaríkjanna, Danmerkur og Grænlands - þetta er yfirskrift fréttavaktar Danmarks Radio með fundi þeirra Vivian Motzfeldt og Lars Løkke Rasmussen, utanríkisráðherrum Grænlands og Danmerkur, með J.D. Vance varaforseta Bandaríkjanna og utanríkisráðherranum Marco Rubio. Halla Hrund Logadóttir þingmaður og Vilborg Ása Guðjónsdóttir ræða um fundinn, viðhorf vestra og afstöðu Grænlendinga. Átaksverkefnið Kveikjum neistann hefur verið flokki fólksins hugleikið og nýbakaður menntamálaráðherra nefnir það sem verkfæri til að bæta læsi en hópur sem falið var fyrra að meta árangur af starfinu klofnaði.
Sigurður Már Jónsson ræðir um stöðuna í Venesúela og í Íran, um aðkomu Bandaríkjanna að þessum tveimur ríkjum og svæðunum í kringum þau, hvort við séum að horfa á einhverja breytta heimsmynd eða hvort að sagan sé að einhverju leyti að endurtaka sig, hvernig næstu skref kunna að verða og fleira í þeim dúr. Þá ræðum við einnig um pólitíkina hér heima, um hvort og þá hvernig verðbólgan kann að hafa áhrif á stjórnmálin og margt fleira.
Magnús Þorkell Bernharðsson prófessor og sérfræðingur í málefnum Miðausturlanda segir líkurnar á falli klerkastjórnarinnar í Íran meiri en oft áður. Umfang mannskæðra mótmæla undanfarna daga koma honum verulega á óvart og viðbrögð stjórnvalda líka. Þau hafi vissulega verið mjög hörð, segir hann, en ekki jafn skjót og ákveðin og oft áður. VIð stöndum í miðju stormsins sagði Jens-Frederik Nielsen formaður grænlensku landsstjórnarinnar, með Mette Frederiksen forsætisráðherra Danmerkur sér við hlið á blaðamannafundi þar sem enn var ítrekað að Grænland væri ekki falt. Stormbálið sem geisar vegna yfirlýsinga og ásælni Bandaríkjanna í Grænland snerist ekki aðeins um eyjuna sjálfa heldur um skipan heimsmála og ef hún félli þá stæði Grænland og heimurinn frammi fyrir ögrun sem yrði erfitt að mæta. Samtök um karlaathvarf voru í hópi þeirra sem fengu milljóna styrk frá þáverandi félags-og húsnæðismálaráðherra í lok nóvember þrátt fyrir að matsnefnd hefði talið að þau væru ekki réttu aðilarnir.
Bari Weiss er án nokkurs vafa ein áhrifamesta fjölmiðlakona Bandaríkjanna. Hún hefur skapað sér áhrifastöðu í bandarísku þjóðlífi með baráttu gegn pólitískri rétthugsun og „wok-isma“, og skýrri hugmyndafræði um grunngildi blaðamennsku: sanngirni, hlutlægni og réttar upplýsingar. Bari hefur byggt upp eigin fjölmiðil - The Free Press - og sett ný viðmið í fjölmiðlun. Miðillinn byggir á hugmyndum um heiðarleika, sjálfstæði og óttalausa blaðamennsku, og hefur vaxið hratt með yfir 1,5 milljón áskrifenda. The Free Press hefur laðað að sér fjölbreyttan hóp blaðamanna og rithöfunda og hefur verið vettvangur fyrir opna umræðu um umdeild málefni. Allt undir slagorðinu Think for yourself. Undir lok síðasta árs tók Bari við sem yfirmaður fréttadeildar CBS og hefur látið hendur standa fram úr ermum. Margir hafa bent á að Bari sé fulltrúi nýrrar kynslóðar fjölmiðlafólks sem leggur áherslu á sjálfstæði, fjölbreytileika og opna umræðu. Hún hefur staðið vörð um grunngildi blaðamennsku og barist gegn hugmyndafræðilegri einsleitni, bæði í fjölmiðlum og samfélaginu. Og ekki þarf að deila um áhrif hennar á samfélag líðandi stundar. Þrír magnaðir hlaðvarpsþættir á vegum Free Press: Honestly Conversations with Coleman Breaking History
Kynferðisbrot gegn börnum eru einn viðkvæmasti brotaflokkurinn og það er regla frekar en undantekning að fjölmiðlar fái fyrst veður af þeim þegar ákæra er gefin út eða dómur fallinn. Fátítt er að sakborningar séu nafngreindir. Þetta virðist vera að breytast. Freyr Gígja Gunnarsson ræðir við Margréti Valdimarsdóttur afbrotafræðing. Mannekla í heilbrigðiskerfinu hefur verið rædd um árabil. Í nýjum Talnabrunni landlæknis er farið yfir mannaflaþróun nokkurra heilbrigðisstétta undanfarin ár og segir þar að fjöldi starfsfólks með gilt starfsleyfi fylgi mannfjöldaþróun ágætlega og hjá sumum stéttum hafi starfsleyfum fjölgað umfram mannfjölda. Það á við um hjúkrunarfræðinga, lækna og sálfræðinga. En hjá flestum stéttunum er töluverður munur á fjölda starfsleyfa og fjölda starfandi. Anna Kristín Jónsdóttir ræðir þetta við Unni Berglindi Friðriksdóttur, formann Ljósmæðrafélags Íslands. Undanfarna viku eða svo hefur vart liðið sá dagur að Donald Trump Bandaríkjaforseti hafi ekki ítrekað beinar og óbeinar hótanir sínar um yfirtöku Grænlands með hervaldi, verði Grænlendingar og Danir ekki við kröfu hans um að afhenda Bandaríkjunum full yfirráð yfir þessum næsta nágranna okkar Íslendinga. En hvað er til ráða? Hvernig geta bandamenn Grænlendinga og Dana gert til að letja Trump frá fjandsamlegri yfirtöku Grænlands? Ævar Örn Jósepsson reifar málið. Umsjón: Ævar Örn Jósepsson Tæknimaður: Mark Eldred
Það hafa staðið yfir mótmæli í Íran frá því 28. desember 2025. Íranskir mótmælendur hafa verið drepnir af yfirvöldum og slökkt hefur verið á netinu, svo erfitt er að fylgjast með atburðum og staðfesta dauðsföll. Trump hefur hótað að skarast í leikinn og stjórnvöld í Íran hafa haldið því fram að Bandaríkin séu á bakvið mótmælin og séu að skapa ófriðinn í landinu. Íranir sem mótmæli séu að minnsta kosti að gera Bandaríkjunum til geðs. Við skoðum sögulega samhengið þegar kemur að afskiptum Bandaríkjanna af stjórnmálum í Íran með Kjartani Orra Þórssyni, sérfræðingi í málefnum Írans.
Kristján Kristjánsson stýrir kröftugri umræðu um þjóðmálin. Í þessum þætti: Loftslagsmál/vísindi og áreiðanleiki þeirra Halldór Björnsson fagstjóri veðurs og loftslags Halldór fer yfir gagnrýni á vísindin sem aukist hefur verulega á síðustu árum, m.a. í loftslagsmálum, tortryggni í garð vísindamanna og hvernig rétt sé að bregðast við slíku. Stjórnmál Inga Sæland, formaður Flokks fólksins, mennta- og barnamálaráðherra Inga ræðir stjórnmálin, gagnrýni sem Flokkur fólksins hefur orðið fyrir, stöðu sína sem ráðherra og þau mál sem hún ætlar að koma fram í nýju embætti. Alþjóðmál Dagur B. Eggertsson, alþingismaður Guðlaugur Þór Þórðarson, alþingismaður Rædd verður staða Íslands í alþjóðamálum og áhrif atburðanna í Venesúela á stöðu Grænlands og þar með á stöðu Nató og Íslands í samfélagi þjóðanna, gildi alþjóðalaga og síðast en ekki síst hvort útþenslustefna Bandaríkjanna, Rússlands og Kína sé sú framtíð sem nú blasir við. Málfrelsi, mótun opinberrar umræðu Karen Kjartansdóttir, almannatengill Friðjón R. Friðjónsson, borgarfulltrúi Þau ræða opinbera umræðu þar sem veruleikinn er ekki metinn út frá staðreyndum heldur frásögn valdsins og þann falsfrétta- og gervigreindarheim sem nú hefur orðið ofan á í skoðanamyndun svo víða.
Það sem bar hæst í fréttum vikunnar gerðist utan landsteinanna en þó nær okkur en oft þegar um erlendar fréttir er að ræða. Bandaríkin lögðu hald á rússneskt skip innan efnahagslögsögu Íslands, og í kjölfar árásarinnar á Venesúela hefur þrýstingur á Grænland aukist. Hér heima urðu hrókeringar innan ríkisstjórnarinnar, nánar tiltekið í ráðherraflokki Flokks fólksins. Guðmundur Ingi Kristinsson tilkynnti að hann hygðist láta af embætti mennta og barnamálaráðherra vegna veikinda. Inga Sæland tilkynnti í gær að hún hygðist taka við mennta- og barnamálaráðuneytinu og Ragnar Þór Ingólfsson kemur nýr inn í hennar stað í embætti félags- og húsnæðismalaráðherra. Svo eru fólk um allt land farið að undirbúa sveitarstjórnarkosningar í vor. Flokkar og framboð búa sig undir að stilla upp listum og hinir og þessir eru að leggjast undir feld varðandi framboð.
Donald Trump Bandaríkjaforseti tilkynnti í vikunni að Bandaríkin hygðust segja sig frá starfi og fjármögnun 66 alþjóðastofnana, -samtaka og -sáttmála af ýmsu tagi, þar sem starfsemi þeirra og markmið samræmdust ekki stefnu og hagsmunum Bandaríkjanna. Í 31 tilfelli eru þetta stofnanir og undirstofnanir Sameinuðu þjóðanna, en 35 eru sjálfstæðar, fjölþjóðlegar stofnanir og samtök sem Bandaríkin hafa átt aðild að og fjármagnað að mismiklu leyti. Mercosur samningurinn - stærsti fríverslunarsamningur sem Evrópusambandið hefur gert, var samþykktur af hálfu aðildarríkjanna í dag, eftir viðræður sem staðið hafa í tuttugu og fimm ár. Með samnningnum verður til markaðssvæði með meira en sjö hundruð milljón íbúum í Evrópu og fjórum ríkjum Suður Ameríku.
Margir furða sig á röksemdafærslu bandarískra ráðamanna er þeir krefjast yfirráða á Grænlandi; varnarsamningur Danmerkur og Bandaríkjanna leyfi Bandaríkjamönnum nánast allt sem þeir vilja. Margt í málflutningi Donalds Trumps og annarra ráðamanna er beinlínis rangt, forsetinn hefur til dæmis haldið því fram að 30 þúsund manns búi á Grænlandi. Íbúar landsins eru nær tvöfalt fleiri eða tæp 57 þúsund.
Fátt ef nokkuð er meira rætt í okkar heimshluta akkúrat núna en ítrekaðar hótanir Donalds Trump Bandaríkjaforseta um að yfirtaka Grænland, með góðu eða illu, hvað sem Danir eða Grænlendingar kunna að hafa við það að athuga, enda sé það bráðnauðsynlegt fyrir þjóðaröryggi Bandaríkjanna. Hvað gerist ef Trump stendur við stóru orðin? Liðast NATO í sundur og hvað gerist þá? Og hver verða áhrifin hér? Ævar Örn Jósepsson ræðir við Erling Erlingsson hernaðarsagnfræðing. Bæði dómsmálaráðuneytið og Grindavíkurnefnd sendu ábendingu til Grindavíkurbæjar fyrir jól um að huga þyrfti sérstaklega að börnum og fólki í viðkvæmri stöðu sem þar búa. Lögreglustjórinn á Suðurnesjum, Margrét Kristín Pálsdóttir, minnir á að óvissustig er enn í gildi. Freyr GígjaGunnarsson ræðir við hana. Umsjón: Ævar Örn Jósepsson Tæknimaður: Mark Eldred
Í vikunni hefur bandaríkjaher handsamað þjóðhöfðingja Venesúela og lýst yfir áhuga sínum á því að kaupa Grænland. Við veltum fyrir okkur heimsvaldastefnu Trump og hvernig hún samræmist slagorðinu 'America First' eða Ameríka í fyrsta sæti, sem var áberandi í forsetaframboði Donalds Trump. Sveinn Máni Jóhannesson, sagnfræðingur, er sérfræðingur í sögu Bandaríkjanna. Kolbeinn Rastrick vegur og metur þriðju Avatar myndina úr smiðju James Cameron.
Bandarísk stjórnvöld með Donald Trump í fararbroddi hafa undanfarna daga margítrekað áhuga sinn á því að yfirtaka Grænland, hreinlega innlima það í Bandaríkin, og að fáist það ekki í gegn með góðu, þá sé alltaf möguleiki að beita hreinlega hervaldi. Þetta hefur að vonum vakið hörð viðbrögð á Grænlandi og í Danmörku, og mun víðar. En hvað má lesa í þessar mis-herskáu yfirlýsingar Trumps. hvert er planið? Magnús Geir Eyjólfsson ræðir við Albert Jónsson. Bandaríski sjóherinn hertók í dag rússneskt olíuflutningaskip á siglingu frá Venesúela til Rússlands. Skipið siglir undir rússneskum fána, en silgdi til skamms tíma undir fána Gvæjana. Bandaríkjamenn hertóku það eftir rúmlega tveggja vikna eftirför, sem lauk með yfirtöku þess síðdegis í dag. Þá var skipið um 170 sjómílur suður af Kötlutanga, vel innan íslenskrar efnahagslögsögu. Ævar Örn Jósepsson ræðir við Kára Hólmar Ragnarsson dósent við Háskóla Íslands. Nú þegar nærri tuttugu ár eru liðin frá því Kárahnjúkavirkjun og Fljótsdalsstöð voru teknar í notkun, og bygging álvers Alcoa Fjarðaáls fyirgdi í kjölfarið, eru enn næg verkefni við að uppfylla skilyrði, rannsaka áhrif, ræða við samfélög og miðla upplýsingum. Þessu stýrir Árni Jóhann Óðinsson, verkefnastjóri gagnvart nærsamfélagi og náttúru hjá Landsdvirkjun á Austurlandi. Ágúst Ólafsson ræðir við hann. Umsjón: Ævar Örn Jósepsson Tæknimaður: Mark Eldred
Óvissan um hvort lýðræði komist aftur á í Venesúela er mikil þótt vonir almennings hafi vaknað eftir handtökuna á Mudoro. Valdakerfi sósíalista stendur óbreytt. Varaforsetinn, Delcy Rodríguez, hefur tekið við og hún er sannfærður sósíalisti og harður andstæðingur Vesturlanda og Bandaríkjanna sérstaklega. Rodríguez hefur verið í innsta hring valdakerfis sem byggt var upp á valdatíma Hugo Chávez og fest í sessi undir stjórn Nicolás Maduros. Hún er þekkt fyrir að fylgja harðlínu pólitík án málamiðlana. Hún er táknmynd valdhafa sem stendur tryggan vörð um valdakerfi af hugmyndafræðilegri tryggð og andstöðu við vestræn gildi.
Um áramót tók gildi reglugerð sem hefur það að markmiði að útrýma riðuveiki í íslensku sauðfé. Gamlar aðferðir við að leita uppi riðusmit verða úr sögunni en þess í stað rækta bændur fjárstofn með mótstöðu gegn riðuveiki. Við fjöllum líka um viðbrögð stjórnarandstöðunnar á Grænlandi við ásælni Bandaríkjaforseta - hún sakar formann landsstjórnar um kjarkleysi. Sjö fatlaðir einstaklingar hafa stefnt Reykjavíkurborg og vilja að hún greiði þeim miskabætur. Þau eiga það sameiginlegt að hafa beðið árum saman eftir húsnæði og litlar upplýsingar fengið um stöðu sína. Þörf er á viðhorfsbreytingu, segir formaður Þroskahjálpar.
Alþjóðamálin eiga sviðið; árás Bandaríkjamanna á Venesúela og brottnám Nicolasar Maduros forseta, viðbrögð alþjóðakerfisins og íslenskra ráðamanna og ekki síst hvort líklegra sé að Bandaríkin innlimi Grænland nú en áður. Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir, fyrrverandi utanríkisráðherra segir fyllstu ástæðu til að taka áhuga Bandaríkjaforseta á Grænlandi alvarlega og telur að það hefði verið flókið fyrir núverandi utanríkisráðherra að kveða sterkar að orði um aðgerðir Bandaríkjanna í Venesúela, öðruvísi en að minna á og ítreka mikilvægi alþjóðlegra laga.
HRH Prince Faisal bin Bandar bin Sultan 170 | Chairman, Saudi Esports FederationOn this episode, we were honored to welcome HRH Prince Faisal bin Bandar bin Sultan, Chairman of the Saudi Esports Federation.We explore the remarkable evolution of Saudi Arabia's gaming and esports sector from the federation's establishment in 2018 to its central role in positioning the Kingdom as a leading global esports destination. The conversation traces Saudi Arabia's hosting of Gamers8, the Kingdom's flagship international esports event, for two consecutive years, followed by the launch of the Esports World Cup, hosted in Saudi Arabia and delivered by the Esports World Cup Foundation. Over the past two years, the tournament has rapidly emerged as a global phenomenon, welcoming more than 3 million visitors.Prince Faisal shares insights into the groundbreaking Gamers Without Borders charity initiative, the growing participation of women in Saudi gaming, and the infrastructure being built to nurture local talent into world-class professionals. The discussion also addresses global criticism, the physical and mental demands of professional esports, and the ambitious vision to establish Saudi Arabia as the world's natural hub for esports by 2030.0:00 Intro1:33 From GSA Cup to Gamers84:56 Gaming for Charity8:13 Esports World Cup: Growth and Statistics12:15 Becoming Chairman20:18 Esports Career Pathways in Saudi Arabia25:29 Women in Gaming30:25 Is Esports a Real Sport?35:46 Visa Programs Infrastructure39:07 Mega Events vs. Grassroots41:50 Global Game Publishers45:51 The Future of Esports in the Olympics48:15 Personal Motivation53:40 Telling Saudi Stories56:02 Prince Faisal's All-Time Favorite Games59:04 Vision for 20301:02:37 Changing Perceptions Conclusion
Mun fleiri sakamenn hafa verið teknir af lífi á þessu ári en í fyrra, og það þrátt fyrir að 2024 hafi verið óvenju blóðugt ár á dauðadeildum fangelsa heimsins. Vitað er um hátt í tvö þúsund aftökur það sem af er þessu ári, samanborið við um 1.500 í fyrra. Þessi þróun er þvert á þróun síðustu ára, þar sem aftökum hefur fækkað jafnt og þétt í takt við fækkun þeirra ríkja sem enn eru með dauðarefsingu í refsilöggjöf sinni. Ástæðan er einkum mikil fjölgjun aftaka í örfáum einræðisríkjum - og Bandaríkjunum. Ævar Örn Jósepsson fjallar um málið. Um 50 hópar frumbyggja eiga heima á norðurslóðum. Margvísleg hætta steðjar að búsvæðum þeirra og framtíð, svo sem deilur um land og auðlindir, árásir á menningu þeirra sögu, tungumál tapast og mikill tími fer í málaferli og kröfur um úrbætur. Á síðari árum standa frumbyggjar einnig frammi fyrir því að tapa heimilum sínum vegna áhrifa loftslagsbreytinga. Rachael Lorna Johnstone, prófessor í lögfræði við Háskólann á Akureyri og sérfræðingur í heimskautarétti, hefur lengi rannsakað aðstæður frumbyggja og hefur sjálf upplifað þessar ógnir margar hverjar. Ágúst Ólafsson talar við hana. Umsjón: Ævar Örn Jósepsson Tæknimaður: Mark Eldred
Björn Bjarnason fer yfir stöðuna í aðdraganda jóla og ræðir um ársafmæli ríkisstjórnarinnar, hverju hún hefur áorkað og hverju ekki, almennt um stöðuna í stjórnmálum, tilraunir til þess að festa Rúv í sessi á kostnað annarra fjölmiðla, hvort og þá hvaða hagsmuna verið sé að gæta í Evrópumálum, óskir Bandaríkjaforseta um að taka yfir Grænland og áhrif þess á Íslands, og margt fleira.