POPULARITY
Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an tríochadú lá de mhí Bealtaine. Is mise Alanna Ní Ghallachóir.Tá tús curtha le triail iar-cheannaire an Pháirtí Aontachtaigh Dhaonlathaigh, Jeffrey Donaldson, agus a mhná céile, i ndiaidh do bheirt bhan líomhaintí a dhéanamh go ndearna sé mí-úsáid ghnéis orthu agus iad ina bpáistí. D'inis abhcóide an ionchúisimh, Rosie Walsh KC, don ghiúire de chúigear ban agus seachtar fear ag Cúirt Chórónach an Iúir, go ndúirt duine de na gearánaigh gur thosaigh an mhí-úsáid agus í fós sa bhunscoil, agus gur leanadh ar aghaidh leis ar feadh roinnt blianta. Dúirt an gearánach eile gur chreid sí gur tharla na teagmhais bainte léi féin thart fán aois chéanna. Agus é i mbun agallamh le póilíní tar éis á ghabhála i Mí an Mhárta 2024, dúirt Donaldson gur rud “dochreidte” a bhí sa chúiseamh éignithe ina aghaidh agus shéan sé na cúisimh a bhí curtha ina leith. Phléadáil iar-cheannaire an DUP neamhchiontach do 18 gcúiseamh agus shéan Bean Donaldson cúig chúiseamh. Deirtear gur tharla na teagmhais idir na blianta 1985 agus 2008Dé Céadaoin, sáraíodh an churiarracht teochta um mí na Bealtaine in Éirinn ag Aerfort na Sionainne, nuair a bhain an mearcair 30.6C amach. Lean sé seo curiarracht eile ní ba luaithe sa lá ag stáisiún aimsire Páirc na Darach, taobh amuigh de bhaile Cheatharlach, inar taifeadadh teocht 29.7C. Agus sa Phortaingéil, taifeadadh an lá is teo i mí na Bealtaine ag 40.3C sa bhaile lárnach Mora, agus tíortha in iarthar na hEorpa ag streachailt leo san aimsir mharfach leáiteach. Sna tríocha bliain a chuaigh thart, tá ardú teochta 0.56C tagtha ar an Eoraip achan deich mbliana, de réir na Seirbhíse Aeráide Copernicus - neart leis na teochtaí as cuimse a dhéanamh níos coitianta. Déardaoin, dúirt na Náisiúin Aontaithe go bhfuil seans maith ann go ndéanfaidh na meánteochtaí domhanda na hardteochtaí as cuimse níos géire. Tháinig clú agus cáil ar bhuabhall ailbíneach neamhchoitianta a bhfuil gruaig fhada fhionn air sa Bhangladéis, agus an fhéile Eid al-Adha ag bualadh linn, agus é ag tarraingt na sluaite cuairteoirí fiosracha a deir go bhfuil an-chosúlacht idir an t-ainmhí agus Uachtarán Stáit Aontaithe Mheiriceá, Donald Trump. Tógadh an buabhall, a bhfuil beagnach 700kg meáchain ann, ar fheirm i gceantar in aice leis an phríomhchathair, Dhaka, agus tugadh an leasainm Donald Trump air mar gheall ar an dos gruaige bán thar a bhaitheas. Is Moslamaigh iad formhór na mBangladéiseach, náisiún san Áise Theas a bhfuil 170 milliún duine ann, a bhí ag céiliúradh Eid al-Adha, féile na híobairte le linn na seachtaine. Bhí sléacht le déanamh ar an bhuabhall leis an fhéile a chomóradh ach, sna huaireanta sular cuireadh é chun báis, ghníomhaigh an rialtas leis an t-ainmhí a shabháil. Dúirt coiméadaí an Zú Náisiúnta um Bangladéis, Atiqur Rahman, go dtabharfaí cúram maith don ainmhí, agus bóthán áirithe tugtha don bhuabhall in éineacht le cúramóir, agus go mbeidh sé ar coraintín le haghaidh coicíse. *Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAISgearánach - complainantcúiseamh éignithe - accusation of rapeleáiteach - meltingmeánteochtaí - average temperaturesbuabhall ailbíneach - albino buffalodos gruaige - tuft of hair
Oráid ó chaptaen Chiarraí agus tuairimí an Taoisigh agus an Fheisire de Pharlaimint na hEorpa tar éis Cluiche Ceannais na Mumhan.
jQuery(document).ready(function(){ cab.clickify(); }); Original Podcast with clickable words https://tinyurl.com/23m9ybod Contact: irishlingos@gmail.com Climate change: Europe is warming the most. Athrú aeráide: an Eoraip is tréine atá ag téamh. Europe is warming, or being warmed by humans, more than any other continent on the planet, says a new international report on climate change. Is í an Eoraip thar aon ilchríoch eile den chruinne is tréine atá ag téamh, nó á téamh ag an duine, a deirtear i dtuarascáil nua idirnáisiúnta faoi athrú aeráide. Every decade for thirty years, Europe has seen an average temperature increase of 0.56 degrees, a rate that is twice as strong as the rest of the world. Gach deich mbliana le tríocha bliain, bhí meánardú de 0.56 céim ar an teocht san Eoraip, ráta atá dhá oiread níos tréine ná an chuid eile den domhan. This means that the temperature in Europe increased by 1.68 degrees during those years. Fágann sin gur ardú de 1.68 céim a tháinig ar an teocht san Eoraip i gcaitheamh na mblianta sin. However, temperatures are rising even faster in the Arctic region – 0.75 degrees every decade. Is tréine fós atá an teocht ag ardú i réigiún an Artaigh, áfach – 0.75 céim gach deich mbliana. The result of this catastrophic change is warmer air, warmer seas, melting ice, drier land, the destruction of nature and the disappearance of all the shadows on which all beings live. Is é an toradh atá ar an athrú tubaisteach seo aer níos teo, farraigí níos teo, leá oighir, talamh níos tirime, scriosadh dúlra agus dul i léig gach aon cheann de scátha a chéile a maireann gach aon neach orthu. The details are in the annual report published by the European Centre for Medium-Range Weather Forecasts and the World Meteorological Organization. Tá na mionsonraí sa tuarascáil bhliantúil a d’fhoilsigh an Lárionad Eorpach do Réamhaisnéisí Aimsire Meánraoin agus an Eagraíocht Dhomhanda Meitéareolaíochta. In addition to the report’s doomsday predictions, it also highlights the positive side of the situation. Chomh maith le tuar tubaiste na tuarascála, tarraingítear aird ann ar an gcor dearfach. The progress made in Europe regarding renewable energy is said to be a hopeful forecast. Tuar dóchais, a deirtear, is ea an dul chun cinn atá déanta san Eoraip maidir le fuinneamh in- athnuaite. In 2025, 46.4% of Europe’s electricity supply will be generated from renewable sources. In 2025, is ó fhoinsí in-athnuaite a gineadh 46.4 faoin gcéad de sholáthar leictreachais na hEorpa. These sources were mainly wind, water and sun. Gaoth, uisce agus grian is mó a bhí sna foinsí sin. 27.5% of electricity supply was generated from fossil fuels, a significant decrease over thirty years. Ó bhreoslaí iontaise a gineadh 27.5 faoin gcéad den soláthar leictreachais, ar laghdú suntasach é sin le tríocha bliain. RTÉ News and Current Affairs Nuacht agus Cúrsaí Reatha RTÉ
Ag caint faoi aip úr atá seolta ag Aontas na hEorpa le daoine óga a chosaint ar líne agus faoi na rialacha a bhaineann leis an aois óg ag baint úsáide as na meáin shóisialta i dtíortha na hEorpa agus ag caint ar dhaonáireamh 1926 atá le feiceáil anois ar líne.
D'éirigh le Peter Magyar agus a pháirtí Tisza móramh a bhaint amach in olltoghchán na hUngáire inné.
Labhraíonn Éamonn Keaveney le Cuán faoina thaithí ag siúl trasna na hEorpa cosnochta agus an curriarracht a bhain sé amach.
Feisire na hEorpa de chuid Fhine Gael agus feirmeoir ag trácht ar an bhfeachtas nua chun deireadh a chuir le coigilt solas lae.
Labhraíonn Éamonn Keaveney le Seán faoin siúlóid a rinne sé trasna na hEorpa cosnocht, an curiarracht a bhain sé amach agus an méid atá bainte amach aige ó shin.
Is beag duine nár chuala trácht ar an sloinne Hitler, ná ar na himeachtaí uafásacha a tharla mar gheall ar Adolf Hitler. Seans nach bhfuil mórán fios ag an ghnáthdhuine ar na hÉireannaigh a bhí gaolta leis – na ‘Irish Hitlers' mar a tugadh orthu. Mar sin de, cén ceangal a bhí ag Adolf Hitler leis an tír bheag seo ar imeall na hEorpa? Agus cad chuige a ndeachaigh Paddy Hitler chun cogaidh in aghaidh a uncail féin? Láithreoir: Tessa Fleming, Aoi: Ciarán Dunbar Foclóir: Seafóideach: Daft Is annamh: Rarely Leathdheartháir: Half-brother Mion sónraí: minute details Tiománta: Determined Fuadach: Kidnap Maígh: Allege Fianaise Evidence Scian: Knife Ní nach ionadh: It's no surprise Teacht i dtír: Take advantage of Namhaid: Enemy Gadaíocht: Thieving Spiaireachta: Spying Dul chun searbhais: To turn sour Bolscaireacht: Propaganda Sloinne: SurnameSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Bhí cruinniú ag Uachatarán na hÚcráine Voldomyr Zelensky le Príomhaire na Breataine Keir Starmer in Londain inné. An tionchar ag an gcogadh san Mheánoirthear ar an Úcráin agus an Rúis.
Beidh an dornálaí Kieran Molloy ag troid i gCraobh IBF na hEorpa i mBéal Féirste Dé hAoine
Feisire Pharlaimint na hEorpa – cur síos aici ar cad is féidir a dhéanamh ar leibhéal Eorpach chun cabhrú le daoine le linn na géarchéime íle.
Donald Trump ag léiriú frustrachais le tíortha na hEorpa foaina ndrogall tacú leis.
Cheithre bliana sa lá inniú ó curtha tús le cogadh na hÚcráine
Cuirfear tús leis an mbabhta is deireanaí de chainteanna sa Ghinéiv inniu mar chuid de na hiarrachtaí atá ar bun le deireadh a chur leis cogadh na Rúise ar an Úcráin.
Feisire de Pharlaimint na hEorpa chun todhchaí earnáil na hiascaireachta a phlé ag cruinniú i mBaile Chaisleáin Bhéarra an Deardaoin beag seo.
Beidh an Taoiseach Micheál Martin agus ceannairí eile na hEorpa ag freastal ar chruinniú neamhfhoirmeálta atá á reáchtáil inniu sa mBeilg ag Uachtarán Comhairle na hEorpa António Costa.
[English version below] I mbaile beag ar an gcósta thiar, gach samhradh, cumann an máistir scoile dán ar son mhuintir an bhaile agus tugann leis ó dheas chuig Cúirt Mhór na bhFilí i gCúige Mumhan é. Tar éis na cúirte, tugann sé dánta is amhráin nua na bhfilí Muimhneacha abhaile leis. Bíonn muintir an bhaile ag súil go mór leis na hamhráin nua, agus reachtálann siad oíche mhór le fáilte abhaile a chur roimhe. I mbliana, tá Bódléar tagtha aneas agus cantal air. As seo seo amach, cumfaidh sé “filíocht nua,” a deir sé, “filíocht níos fírinní!” Ach nuair a chloiseann muintir an bhaile na dánta nua “gan cheol gan rithim”, tagann uafás agus alltacht orthu. An sagart féin, fógraíonn sé na ‘filí mallaithe' ón altóir. Úrscéal é seo a phléann leis an athrú a bhí ag teacht ar shaol agus ar chultúr na tuaithe ar fud na hEorpa san 19ú haois. Ceiliúradh freisin é ar dhomhan na bhfilí Muimhneacha agus ar an ngaol speisialta a bhí againn leis an bhFrainc. Bhuaigh an leabhar seo Duais an Oireachtais 2024 agus Gradam Uí Shúilleabháin ‘Leabhar na Bliana' 2025 Láithreoir: Seán Ó Catháin Aíonna: Úna Nic Cárthaigh agus Ava Ní Loinsigh [Leagan Gaeilge thuas] In a village on the west coast of Ireland, every summer, the local poet is sent south to Munster to represent his village at the great gathering of poets. And each year, he composes a new poem for the occasion and, more importantly, he brings home new poems and songs. The people of the village love the songs he brings back to them, and organize a big night every year to welcome him home. But this year, the poet has returned in a foul humour. From now on, he will compose “new poetry, truer poetry!” he says. But when his new “rhymeless and toneless” poems are heard, the locals are horrified…. Bódléar is a novel with a light comic touch, a romance that deals with the changes in life and the ways in which people deal with them. Presenter: Seán Ó Catháin Guests: Úna Nic Cárthaigh and Ava Ní Loinsigh
Feisire na hEorpa ag caint in ómós do iar-fheisire na hEorpa Brian Crowley agus faoin gConradh Trádála Mercusor agus cursaí Chumann Luthchleas Gael.
Cinneadh Phairlimint na hEorpa faoi Mhercosur agus éileamh go n-éireodh cathaoirleach Bhord Bia as.
Cruinniú ag ceannairí na hEorpa inniu faoin méid atá ar bun ag Stáit Aontaithe Mheiriceá.
Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an deichiú lá de mhí Eanáir. Is mise Alanna Ní Ghallachóir.Tá Stáit Aontaithe Mheiriceá tar éis ionsaí a dhéanamh ar Veiniséala agus Uachtarán Veineséala Nicolás Maduro a ghabhadh, agus Donald Trump ag móidiú “an tír a reáchtáil” go dtí go bhfuil próiseas aistrithe cumhachta cuí i bhfeidhm. Gabhadh ceannaire Veiniséala, atá de chuid na heite clé, agus a bhean chéile ag a gcompún agus eitlíodh go dtí na Stáit Aontaithe iad, mar chuid d'oibríocht dhrámatúil thar oíche, ina bhfacthas ionsaithe ar bhunáiteanna míleata fosta. Ó shin, cuireadh coireanna airm agus drugaí i leith Maduro agus a mhná Cilia Flores i Nua Eabhrac. Rinneadh cáineadh idirnáisiúnta ar an ionsaí. Dúirt an Teach Bán go mbeidh smacht ag na Stáit Aontaithe ar ola Veiniséala, atá faoi smachtbhanna faoi láthair, agus iad ag cur deireadh le srianta ar amhola sna margaí domhanda faoi láthair. Chuir titim sneachta agus aimsir shioctha isteach go mór ar an taisteal san Eoraip, agus seisear ar a laghad a cailleadh i dtimpistí a bhí ceangailte leis an drochaimsir ar an mhór-roinn. Bhí na céadta eitiltí ar ceal ar fud na hEorpa, leis na mílte daoine fágtha ag aerfoirt in Amsterdam agus Páras. Déardaoin, fógraíodh go raibh foláireamh buí i bhfeidhm i gCiarraí, Corcaigh, Port Láirge agus Loch Garman, mar gheall go raibh Stoirm Goretti ag dul trasna na tíre, ach dúirt Met Éireann “nach ríshuntasach” d'Éirinn a bhí an córas aimsire a bhí bainte le Stoirm Goretti. In iar-dheisceart Shasana, bhí rabhadh dearg i bhfeidhm, agus thug an Met Office foláireamh go raibh “contúirt bháis mar gheall ar raic san aer” ar Oileáin na Scillí agus i gCorn na Breataine. Tá roinnt focail speisialta a bhfuil tionchar ar leith acu ar mhadaidh - ocras, páirc, siúl, agus, go deimhin, dinnéar! Ach tá grúpa cainíneach tallannach ann agus is dóigh go bhfuil cumas den scoth acu ag foghlaim stór focal an duine, agus iad abálta teanga a fhoghlaim ag cúléisteacht, sa bhealach céanna ina ndéanann tachráin. Seo maidir le taighde nua atá foilsithe san irisleabhar “Science”, a léiríonn go bhfuil na “foghlaimeoirí focal tallanacha” cainíneacha seo, atá in ann ainmnithe bréagán a fhoghlaim fríd traenáil cheana féin, in ann focail a thabháirt leo gan ach comhrá a chluinstin sa chúlra. Dúirt Clive Wynne, iompraí cainíneach ag Ollscoil Stáit Arizona go “ndearnadh go han-mhaith” an taighde, ach chuir sé comhairle ar dhaoine gur ainmhithe “fíor-eisceachtúla” a bhí iontu agus nár cheart dóibh a bheith ag tnúth le sárbhuanna ó pheataí teaghlaigh.*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAISpróiseas aistrithe cumhachta - power transfer processcompún - compoundfoláireamh - alertraic - debristachráin - small kidsiompraí cainíneach - canine behaviourist
Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an tríú lá de mhí Eanáir. Is mise Gwyneth Nic Aidicín Ní Loingsigh.Tharla tine uafásach ag cóisir chéiliúradh na hAthbhliana ag ionad sciála in Crans-Montana san Eilvéis. Maraíodh timpeall 40 duine agus gortaíodh breis is céad duine sa tine. Tá fiosrú maidir le cúis na tine fós ar siúl. Deir finnéithe go mb'fhéidir gur coinneal ar bharr buidéil seampéin a thosaigh an tine ach tá oifigí ag diúitiú aon ráiteas a dhéanamh ag an bpointe seo. Deirtear go dtógfaidh sé laethanta nó seachtainí fiú chun íospartaigh na tubaiste a aithint agus teaghlaigh agus cairde na n-íospartach ag fanacht le nuacht. Slua óg, idirnáisiúnta a bhí ag céilliúradh an óiche sin, tá daoine ón gceantar áitiúil agus oifigí ó thíortha na n-íospartach ag báiliú ag suíomh na tubaiste chun a meas a thaispeáint agus bláthanna agus coinnle a chur amach.Beidh Comóradh Céad Bliain de raidió Éireannach á chéilliúradh i rith 2026. Tar éis craoltaí trialacha a fhoilsiú an bhliain roimhe, ar an gcéad lá de mhí Eanáir 1926 sheol Dubhghlas de hÍde 2RN, réamhtheachtaí Raidió Éireann, agus Raidió Teilifís Éireann tar éis sin, leis an chéad aitheasc raidió poiblí i nGaeilge agus i mBéarla. Dúirt sé go raibh sé in am d'Éirinn a háit a thógáil le tíortha eile na hEorpa a raibh raidió náisiúnta acu cheana. Ar dtús bhí gearáin ó roinn den phobail, go raibh na craoltaí ag tógáil spás na gcraoltaí Sasanacha. Céad bliain ina dhiaidh sin, tá 33 cainéal náisiúnta, 21 cainéal áitiúla ar fáil agus beagnach 3.5 milliún duine ag éisteacht le raidió Éireannach gach lá den tseachtain. Beidh réimse craoltaí beo ó Ard-Oifig an Phoist ar an 15 Eanáir chun an ócáid a mharcáil, trasna Raidió na Gaeltachta, RTE 1 agus a thuilleadh. Tá nasc don chéad chraoladh a thug Dubhghlas de hÍde le fáil sa script: https://www.rte.ie/archives/exhibitions/681-history-of-rte/682-rte-1920s/289997-first-radio-/Thosaigh agóid in Tehran san Iaráin an tseachtain seo caite faoin mboilsciú agus faoin díluacháil tar éis titim an rial, airgeadra na hIaráine, go dtí an luach is ísle riamh. Spreagadh agóidí i gcathracha ar fud na tíre ó shin agus na póiliní ag iarraidh na hagóideoirí a scaipeadh, ag úsáid brú agus deoirgháis. Tuairiscíodh bás seisir Déardaoin, tar éis fhormhéadú na corraíola. Phóstáil Donald Trump, Uachtarán Stáit Aontaithe Mheiriceá, ar Truth Social Dé hAoine, go rachadh na Stáit Aontaithe isteach sa chás go maródh an Iaráin aon agóideoirí. Níl sé soiléir cén gníomh atá i gceist ag Trump leis an ráiteas seo ach deirtear go mbeidh cur isteach na Stát Aontaithe sa choimhlint dainséarach don réigiún. Léiríonn na hagóidí seo ní amháin míshásacht an phobail san Iaráin le stádas eacnamaíocht na tíre, ach leis an gcóras san iomlán.*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAISfiosrú - investigationíospartach - victimcraoltaí - broadcastsaitheasc - address (speech)boilsciú - inflationdíluacháil - devaluation
Ceann de scéalta móra na bliana ab ea filleadh Donald Trump ar an Teach Bán mar Uachtarán na Tíre. Ó shin i leith tá go leor airde dírithe ar thionchar a chuid polasaithe anseo in Éirinn, agus ar fud na hEorpa, ach cad é mar atá rudaí sa tír féin?
Tháinig ceannairí na hEorpa ag cruinniú mullaigh an Aontas Eorpaigh sa mBruiséil ar comhréiteach luath ar maidin go gcuirfear iasacht airgid de luach 90 billiún euro ar fáil don Úcráin.
Inné a d'fhoilsigh An Coimisiúin Eorpach Plean Tithíochta Inacmhainne na hEorpa agus tá fáilte curtha ag an ngrúpa stocaireacht tithíochta Gaeltachta, Bánú roimh an gcáipéis.
Baineadh stad as pobal iascaireachta na tíre seo luath maidin Dé Sathairn nuair a tháinig an scéala chucu faoin mhargadh a rinne Comhairle Iascaigh Aontas na hEorpa do 2026 agus an tionchar a bheas aige ar an earnáil sa tír seo. Faoin mhéid a socraíodh beidh 57,000 tonna níos lú cuóta éisc ag iascairí na tíre seo i 2026.
D'fhógair RTÉ tráthnóna aréir nach mbeidh aon bhaint ag an eagraíocht leis an gComórtas Amhrán Eoraifíse in 2026 mar gheall ar chinneadh Aontas Craoltóireachta na hEorpa cead a thabhairt d'Iosrael páirt a ghlacadh sa gcomórtas.
Tá Coimisiún na hEorpa ag moladh go gcuirfí síneadh ama trí bliana, leis an maolú ar an treoir níotráite in Éirinn.
Níl an deis chéanna ann d'ógánaigh na hEorpa, atá ag tógaint páirt sa scéim DiscoverEU, aithne a chur ar chultúr agus teanga na Gaeltachta mar gheall ar easpa seirbhísí traenach i gceantair Ghaeltachta i ndeisceart na tíre.
Argóint ar bun ag leibhéal na hEorpa faoin díoluaine nítráite.
Is é an cogadh san Úcráin a bhí chun tosaigh sna cainteanna ag Comhairle na hEorpa sa mBruiséil inné.
Tá tuilleadh smachtbhannaí fógraithe ag an Aontas Eorpach i gcoinne na Rúise agus déanfar plé ar an ábhar ag cruinniú de Chomhairle na hEorpa inniu agus amárach.
Tá comhairliúchán poiblí ar siúl ag Coimisiún na hEorpa san am i láthair maidir le cúrsaí tithíochta san Eoraip agus tá an grúpa, Tinteán ag iarraidh ar phobal na Gaeltachta a bheith páirteach sa chomhairliúchán.
Bhí Aodh Ó Domhnaill, Príomhfheidhmeannach Chumann Tairgeoirí Éisc na hÉireann os comhair an Chomhchoiste Oireachtais ar Ghnothaí Mara inné le plé a dhéanamh ar chuótaí éisc na hEorpa agus an Comhbheartas Iascaigh.
Dar leis an bhFeisire de Pharlaimint na hEorpa ba cheart go mbeadh uachtarán na hÉireann in ann Gaeilge a labhairt.
Fáilte ar ais chuig eagrán nua de Ar An Lá Seo ar an 1ú lá de mí Dheireadh Fómhair, liomsa Lauren Ní Loingsigh. I 1976 thug daoine comhairle chuig múinteoirí agus tuismitheoirí chun seiceáil a dhéanamh leis na foilsitheoirí an raibh an praghas ró-ard do leabhair don scoil. Dúradh go raibh na foilsitheoirí ábalta an praghas a ardú go dleathach mar ní raibh aon phraghas socraithe ann. I 1993 tháinig na Gardaí amach ag rá go raibh pléascóg thine nua agus dainséarach ann agus go mbeadh pléasc mhór ann. Bhí siad iompórtáilte chuig an tír agus tháinig sé amach go mbeadh páistí ábalta iad a fháil roimh Oíche Shamhna. I 1982 bhí aiféala ann sa chontae de bharr go bhfuair iománaí a raibh 17 bliain d'aois bás ó Droichead Abhann Ó gCearnaigh. I 1993 chuaigh dornálaí ó Inis, Brian Crowley chuig an bhabhta ceathrú ceannais den chraobh na sóisear na hEorpa. Sin Jazzy Jeff & Fresh Prince le Boom! Shake The Room – an t-amhrán is mó ar an lá seo I 1993. Ag lean ar aghaidh le nuacht cheoil ar an lá seo I 1983 tharla comhdháil David Bowie I Londain. Bhí an méid is mó earraí David Bowie riamh ag an imeacht. I 2007 dhíol cheolchoirm The Spice Girls amach 38 soicind tar éis a chuaigh siad ar dhíol. Agus ar deireadh breithlá daoine cáiliúla ar an lá seo rugadh aisteoir agus amhránaí Julie Andrews sa Bhreatain I 1935 agus rugadh aisteoir Sarah Drew I Meiriceá ar an lá seo I 1980 agus seo chuid de na rudaí a rinne sí. Beidh mé ar ais libh amárach le heagrán nua de Ar An Lá Seo. Welcome back to another edition of Ar An Lá Seo on the 1st of October, with me Lauren Ní Loingsigh 1976: Parents and teachers were advised to check with publishers if they think they are being overcharged for school books. Overcharging could legally occur as there was no maximum price order fixed on school books. 1993: Gardai fear that a new and dangerous type of firecracker, capable of creating powerful explosions, were imported to Ireland and will be offered to kids in the run up to Halloween. 1982: Widespread regret was caused in the south east clare area as a result of the death of a 17 year old sixmilebridge hurler. 1993: Ennis boxer Brian Crowley advanced to the quarter finals of the European junior championships. That was Jazzy Jeff & Fresh Prince with Boom! Shake The Room – the biggest song on this day in 1993 Onto music news on this day In 1983 A David Bowie world convention was held at The Cunard Hotel in London. The event had the largest collection of Bowie merchandise ever assembled. 2007 The Spice Girls London reunion concert sold out in 38 seconds after fans were notified tickets had gone on sale. And finally celebrity birthdays on this day – singer and actress Julie Andrews was born in the UK in 1935 and actress Sarah Drew was born in America on this day in 1980 and this is some of the stuff she has done. I'll be back with you tomorrow with another edition of Ar An Lá Seo.
Feighlí cúrsa Cheann Sibéal ar an mborradhsa ghalf tar éis bua na hEorpa sa Chorn Ryder agus an comórtas ag teacht go hÁth Dara in 2027.
Enda Ó Conghaile, ó Chomharchumann Achmhainní Mara Oileáin na hÉireann. Tá imní ar Chumann Táirgeoirí Éisc na hEorpa faoin thionchar a d'fhéadfadh a bheith ag na beartais nua atá i gceist ag an Aontas Eorpach a chur i bhfeidhm ar an earnáil iascaireachta.
Feisire de Pharlaimint na hEorpa tar éis tarraingt siar as an rás chun ainmniúchán Fhine Gael a fháil don uachtaránacht.
Labhraíonn Aisling Ní Bhrádaigh le Seán faoina ról mar Cheann Cumarsáide le Gluaiseacht na hEorpa, a taithí leathan sna meáin agus a saol go dtí seo.
Tá cáineadh géar déanta ag urlabhraithe thar ceann na bhfeirmeoirí ar an dréacht bhuiséad atá foilsithe ag Coimisiún na hEorpa ina bhfuil sé molta go ndéanfaí ciorrú 20% ar an gComhbheartas Talmhaíochta. Deir feirmeoirí go ndéanfadh a leithid scrios ar an earnáil.
Imreoir cispheile ón Daingean ainmnithe mar chaptaen ar fhoireann Faoi 20 na hÉireann atá san iomaíocht i gCraobhchomórtas na hEorpa
Feisire Parlaimint na hEorpa ag caint agus ainmniúcháin á nglacadh anois ag Fine Gael d'iarrthóirí le dul san iomaíocht i dtoghchán na huachtaránachta.
Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an cúigiú lá de mhí Iúil. Is mise Sibéal Dempsey.Bhí féile Glastonbury ar siúl an deireadh seachtaine seo caite agus bhí conspóid ann don BBC dá bharr. Cé gur shocraigh an BBC roimh ré gan leagan beo de sheó Kneecap, an grúparapcheoil Éireannach, a thaispeáint, bhí conspóid ann faoi ghrúpa eile, Bob Vylan. Chan amhránaí na beirte “bás don IDF” agus é ar an stáitse, agus cé gur cuireadh stiúrthóirginearálta an BBC ar an eolas ag an am, leanadh leis an léiriú a chraoladh. Chuir Bob Vylan ráiteas amach níos déanaí nach raibh siad “i bhfabhar bás Giúdach, Arabach ná aon chine nó grúpa eile. Táimid i bhfabhar díchóimeáil meaisín míleata foréigneach”. Níl an léiriú curtha ar fáil ar aon cheann de sheirbhísí ar éileamh an BBC agus tá na póilíní ag fiosrú anois é mar eachtra ord poiblí.Tá “bille mór, álainn” Trump rite ag an Seanad, agus dúirt Trump gur “ceol dá chluasa” a bhí ann. Chuaigh triúr as caoga a trí Poblachtánach an tSeanaid i gcomhar leis na Daonlathaigh chun vótáil i gcoinne an phacáiste, a ritheadh caoga a haon-caoga tar éis don leas-uachtarán JD Vance an vóta comhscór a chaitheamh. Deirtear go dtacaíonn an bille le lucht an airgid trí laghduithe cánach, go maoineoidh sé an balla teorann, agus go méadóidh sé easnamh na Stát Aontaithe go trí thrilliún dollar sula dtiocfaidh deireadh le téarma Trump. Áirítear leis freisin laghduithe suntasacha maoinithe ar dhá chlár líontán sábhála: Medicaid, a sholáthraíonn cúram sláinte do Mheiriceánaigh bhochta agus faoi mhíchumas, agus an Clár Cúnaimh Cothú Forlíontach, a chabhraíonn le daoine earraí grósaera a íoc. Caithfear an bille a rith i dTeach na nIonadaithe anois, agus roinnt Poblachtánach sa seomra sin ag rá cheana féin nach dtacaíonn siad leis an leagan reatha.Tá tonn teasa ollmhór ag scaipeadh ar fud na hEorpa agus teochtaí níos airde ná mar a taifeadadh roimhe seo i roinnt tíortha, lena n-áirítear an Spáinn agus an Phortaingéil. Shroich teochtaí daichead a sé pointe a sé celcius i gcuid den Phortaingéil, an teocht is airde riamh i mí an Mheithimh sa tír. Bhí tionchar mór ag na teochtaí, lena n-áirítear roinnt daoine ag fáil bháis, scoileanna ag dúnadh, agus srianta á gcur ar obair lasmuigh. Nascann saineolaithe minicíocht agus déine na dtonnta teasa seo le hathrú aeráide, agus iad ag tabhairt rabhadh go bhfuil siad ag éirí níos coitianta.*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAISconspóid - controversyseirbhísí ar éileamh - on-demand serviceslíontán sábhála - safety netearraí grósaera - groceriestonn teasa - heatwaveminicíocht - frequency
D'éirigh thar barr le foireann náisiúnta Futsal Siondróm Down na hÉireann i gCraobh chomórtas SUDS na hEorpa a bhí ar siúl san Iodáil Bhí Hughie ag imirt ar fhoireann agus d'éirigh leis cuid mhór cúil a aimsiú d'Éireann.
Tá achainí fhoirmiúl curtha ag an bhFeisire Eorpach Cynthia Ní Mhurchú faoi bhráid Phairlimint na hEorpa ag iarraidh ar an Aontas athbhreithniú a dhéanamh ar a gcaidreamh trádála le hIosrael.
Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an 14ú lá de mhí an Mheithimh. Is mise Niall Ó Cuileagáin.Sheol Uachtarán na Stát Aontaithe Donald Trump comhaltaí de Gharda Náisiúnta agus de mhuirshaighdiúirí na tíre go Los Angeles an tseachtain seo chun dul i ngleic leis na hagóidí sa chathair. Dúirt Gobharnóir an Stáit, Gavin Newsom, go raibh ordú Trump mídhleathach agus gur chruthaigh sé níos mó fadhbanna sa chathair. Caitheadh buidéil agus clocha le póilíní, cuireadh cairr trí thine, agus scaoil na póilíní piléir rubair leis an slua. Thosnaigh an clampar mar fhrithghníomhnú in aghaidh nan-oifigeach inimirce atá ag déanamh ruathar ar inimircigh nach bhfuil na cáipéisí cuí acu. De réir Newsom, bhí Trump ag iarraidh géarchéim a chruthú lena ordú agus nach raibh an t-údarás aige an Garda Náisiúnta a sheoladh go dtí an Stát. Gheall sé godtabharfadh sé cás in éadan an Uachtaráin. Tá ordú cuirfiú i bhfeidhm sa chathair anois thar oíche.Ghabh forsaí míleata Iosrael seilbh ar ghníomhaithe ar son na Palaistíne agus a luamh an ‘Madleen' amach ó chósta Gaza maidin Dé Luain. Bhí na gníomhaithe ag iarraidh soláthairtí bia agus leighis a thabhairt go dtí an Stráice agus aird an domhaina tharraingt ar an ngorta atá ar siúl ansan fé láthair. Bhí an gníomhaí aeráide Greta Thunberg ar an mbád, mar aon leis an bhFeisire de Pharlaimint na hEorpa, Rima Hassan. Ghabh na forsaí míleata seilbh ar an long in uiscí idirnáisiúnta, rud a cháinAmnesty International go géar agus iad ag rá gur scrios forsaí Iosrael an dlí idirnáisiúnta. Dúirt an Tánaiste Simon Harris gur ábhar náireach é agus go raibh an domhan iomlán ag thabhairt neamhaird ar an ngéarchéim dhaonnúil in Gaza. Díbríodh Thunberg agus trí ghníomhaí eile thar n-ais chuig a dtíortha dúchais Dé Máirt; tá na gníomhaithe eile ag cur in aghaidh na n-orduithe díbeartha. Tá an t-amhránaí agus cumadóir amhrán mór le rá Brian Wilson ar shlí na fírinne. Bhí sé ar dhuine de bhunaitheoirí an bhanna ceoil, The Beach Boys, sna seascaidí agus bhí sé ina cheann feadhna ar an ngrúpa ó thaobh an cheoil de. Bhain The BeachBoys cáil amach mar gheall ar a bhfoinn bhinne agus an nasc idir a gceol agus an cultúr surfála, rud atá le clos sna hamhráin ar nós “Surfin' USA', “Surfin' Safari” agus “Surfer Girl”. Is é an t-albam “Pet Sounds” an ceirnín a bhfuil an cháil is mó air, agus,de réir go leor daoine, is é an t-albam is fearr a taifeadadh riamh. D'fhulaing Wilson le fabhanna meabhairshláinte le linn a shaoil, agus de réir a chomhpháirtithe sa ghrúpa, mhéadaigh a úsáid drugaí, go háirithe LSD, a chuid fabhanna. Bhí blianta corracha aige sna seachtóidí agus sna hochtaidí, ach tháinig feabhas ar a shaol arís nuair a phós sé Melinda Ledbetter in 1995 agus chuaigh sé thar n-ais ar camchúirt. Fágann sé oidhreacht ollmhór ar an gceol agus ar an gcultúr den bhfichiú haois.*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAISmuirshaighdiúirí - marinesfrithghníomhú - reactionluamh - yachtsoláthairtí bia agus leighis - provisions of food and medicineceann feadhna - leaderar camchuairt - on tour
Cinneadh an Aontais Eorpaigh athbhreithniú a dhéanamh ar chomhaonú trádála le hIosrael.
Beidh an tír seo páirteach i ngrúpa faisnéise a bheas ag roinnt eolais faoin mbagairt slándála atá in uiscí na hEorpa.