De Jortcast

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co. Jort Kelder belt met Femke Wiersma van de BBB, die hoopt dat in de noodmaatregelen voor het watertekort ook rekening wordt gehouden met boeren. Prof. dr. Hans Koster schuift aan voor het jaarlijkse rondje woningmarkt. Ook prof. dr. Geert Kazemier is te gast. De chirurg brengt oncologie en neurologie samen in een nieuw onderzoekscentrum. En jonge doctor Tijmen de Lorm springt op de bres voor verantwoord palmoliegebruik.

Is er een oplossing voor het krakende migratiebeleid en zo ja, waarom is daar geen helder politiek debat over in Nederland? We modderen maar door met die inhumane beleid: mensen slapen op het gras in Ter Apel, boze dorpsgenoten bekladden huizen van voorstanders van asielopvang, arbeidsmigranten die op straat eindigen en ondertussen bestormen duizenden mensen letterlijk de Europese grenzen, met opnieuw doden tot gevolg.  Is er een politieke oplossing voor de wens van een groeiend aantal kiezers die de grenzen dicht willen? Of is het de taak van politici om duidelijk te maken dat er geen uitzonderlijke situatie is? Lopen politici stelselmatig achter de opvattingen van hun kiezers aan? En kunnen we leren van internationale alternatieven, zoals het Canadese sponsormodel of het strenge Australische beleid? Te gast zijn jurist mr. dr. Carolus Grütters, gespecialiseerd in migratierecht (Radboud Universiteit), en journalist Jesse Frederik (De Correspondent), die over dit onderwerp een essay schreef. Artikel van Jesse Frederik: https://decorrespondent.nl/17145/democratie-in-verval-de-democratie-werkt-juist-prima-alleen-vinden-progressieven-dat-niet-leuk/d64e96fb-94b1-05bb-30d5-11e2f3fb4eae  (https://decorrespondent.nl/17145/democratie-in-verval-de-democratie-werkt-juist-prima-alleen-vinden-progressieven-dat-niet-leuk/d64e96fb-94b1-05bb-30d5-11e2f3fb4eae)

Wist u dat er een planetoïde vernoemd is naar een van ‘s lands meest gerenommeerde astrobiologen? Prof. dr. ir. Inge Loes ten Kate luidt haar naam en ze is te gast in de Jortcast. De in Utrecht gestationeerde ruimtewetenschapper weet alles van Mars en buitenaards leven. Sterrenkunde geldt als machtig en bijwijlen onbevattelijk vakgebied, dat zij graag nog een eindje verder zou helpen. De commerciële ruimtewedloop tussen Amerika en China, met hoofdrollen voor techmiljardairs als Elon Musk en Jeff Bezos, gaat daar wat Ten Kate betreft alleen niet bij helpen. Sterker nog, ze maakt zich grote zorgen. Maar heeft een wetenschap die gaat over het oneindige niet juist behoefte aan grote visionairs?  Shownotes:  De speellijst van Marjolijn van Heemstra (i.s.m. De Correspondent) is hier (https://decorrespondent.nl/15864/kijken-maankoorts-een-voorstelling-over-mijnen-op-de-maan/a8a0ddd9-b470-0a43-2f5c-8b437e5897b4) te vinden.  Het interview van Elon Musk met The Economist is hier te bekijken (https://www.youtube.com/watch?v=XuoqKYxDHVc). 

Politiek Den Haag mag dan met reces zijn, de asielproblematiek houdt daar geen rekening mee. Ook afgelopen week was het weer bal in Ter Apel. Hoe krijgen we de asielketen voor eens en voor altijd op orde? Mr. dr. Carolus Grütters van de Radboud Universiteit heeft zo zijn twijfels of de politiek daar daadwerkelijk op uit is. Wat hem betreft is er geen asiel- maar een opvangprobleem. Misstanden worden breed uitgemeten op rechtse borreltjes en aan Nederlandse talkshowtafels, maar stroken qua omvang geenszins met de daadwerkelijke voorstelling van zaken, aldus de Nijmeegse jurist. Uw verslaggever scheidt samen met hem feiten van fictie en poogt orde te scheppen in de migratiechaos. Spreidingswet, EU-migratiepact en nog zo wat goedbedoelde initiatieven passeren de revue. Maar of ze ook doelmatig zijn? * De wetenschappelijke publicatie van Nobelprijswinnaar Daron Acemoğlu: https://www.nber.org/papers/w35401 * Het artikel van Jesse Frederik bij De Correspondent: https://decorrespondent.nl/17145/democratie-in-verval-de-democratie-werkt-juist-prima-alleen-vinden-progressieven-dat-niet-leuk/d64e96fb-94b1-05bb-30d5-11e2f3fb4eae

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co. Jort Kelder belt met JA21-Kamerlid Ingrid Coenradie over de staat van het Nederlandse politiekorps. Mr. dr. Carolus Grütters schuift aan over Ter Apel en aanverwante asiel- en migratiezaken. Prof. dr. ir. Inge Loes ten Kate onderzoekt buitenaards leven, en maakt zich zorgen over de commerciële ruimtewedloop. En een onlangs gepromoveerde filosoof over het belang van niet-westerse overpeinzingen.

Nog één laatste keer wil uw verslaggever het hebben over sekseverschillen en carrièreambities. Aan tafel zitten hoogleraar ondernemerschap prof. dr. Erik Stam en psychiater dr. Esther van Fenema voor de derde ronde. Want is het waar dat vrouwen niet voor het grote geld gaan? En zo ja, waar heeft dat dan mee te maken?

De claim dat vrouwen te emotioneel zouden zijn is al jaren hopeloos achterhaald. Toch lijkt er soms reden om deze uitspraak nog eens tegen het licht te houden, want 43% van de meisjes op de middelbare school ervaart tegenwoordig emotionele problemen. Wat is er aan de hand met westerse jonge vrouwen? Psychiater dr. Esther van Fenema krijgt dagelijks te maken met psychische vrouwenproblematiek. Haar diagnose: onze samenleving voelt voor veel vrouwen onveilig. Naast een succesvolle carrière draaien vrouwen nog altijd grotendeels op voor de zorgtaken thuis. Daarnaast bieden typisch 'vrouwelijke' eigenschappen weinig houvast in de 21e eeuw. Van Fenema stelt dat dames over het algemeen perfectionistischer en sociaal gevoeliger zijn dan heren — in de basis positieve eigenschappen, maar met een keerzijde: algoritmes spelen er feilloos op in en voeden zo onzekerheid en angst. Niet zo gek dus, al die neerslachtige meiden. Hoe doorbreken we deze neerwaartse spiraal? Als die er al is, want zou het misschien ook kunnen dat we onszelf collectief de put in praten?

Nederland en ondernemerschap – het blijkt een huwelijk vol tegenstrijdigheden. Van oudsher was ons land een handelsgedreven natie. Onze blik reikte ver over eigen grenzen heen; u weet wel, die ooit zo geroemde wereldveroveraarsmentaliteit. Tegenwoordig lijken Nederlanders echter steeds risicoaverser. Doet u mij maar een vaste baan, lekker van negen tot vijf: voorspelbaarheid en zekerheid graag, zowel in agenda als portemonnee. Of dit er ook toe leidt dat het Nederlandse ondernemersklimaat in het slop is geraakt, weet prof. dr. Erik Stam. De Utrechtse hoogleraar economie is geneigd tot nuance. Eigen bazen hebben nog steeds alle ruimte om er iets van te maken in onze prachtige delta, al zijn de aanklachten van de werkgeverslobby richting Den Haag niet geheel uit de lucht gegrepen.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co. Jort Kelder belt met Pro-Europarlementariër Thijs Reuten over SPAR-vestigingen in Rusland. Prof. dr. Erik Stam is te gast over het Nederlandse ondernemingsklimaat: is daar nog wat van over? Psychiater dr. Esther van Fenema spreekt met Jort over overspannen jonge vrouwen: wat is er met ze aan de hand? En jonge doctor Simone Koenraads is gepromoveerd op stotteren: waarom groeit de één hier overheen en de ander niet? 

Een ietwat technische podcast over fiscaliteit. Aan tafel bij Jort zit dr. Aart Gerritsen, universitair hoofddocent economie aan de Erasmus Universiteit te Rotterdam, gespecialiseerd in optimale belastingen. Het belastingstelsel is nodeloos complex: hoe kan dit beter? Een blauwdruk voor een goed belastingstelsel dus. 

Rijkdom heeft Nederland veel gebracht, maar als die wordt geërfd in plaats van zelf verdiend, ligt luiheid op de loer. CPB-onderzoek toont aan dat Nederlanders overwegend vóór een hogere erfbelasting zijn. Tegelijkertijd blijft 12% mordicus tegen: geen ‘dodentaks' of ‘belasting op belasting', zo luidt hun devies. Dr. Aart Gerritsen van de Erasmus Universiteit weet wat de aanstaande vermogensoverdracht met onze samenleving zal doen en hoe je die het beste kunt belasten zonder de economie te schaden.

De bommen tussen Iran en de VS vliegen opnieuw over en weer. Trumps onvoorspelbaarheid is inmiddels zo consequent dat het voorspelbaar wordt. De crux van het conflict is en blijft de Straat van Hormuz. Waarom concentreert alles zich rondom dit ene kanaal? Prof. dr. Haroon Sheikh van de Vrije Universiteit weet alles van de maritieme componenten van een geopolitiek conflict. Hij legt uit waarom er altijd gedoe ontstaat over smalle waterwegen. En terwijl de hele wereld bezig is met de Straat van Hormuz, richten landen in het Midden-Oosten hun pijlen op de Rode Zee. Mist Europa ook hier de boot? En hoe doe je dat eigenlijk, vechten op zee?

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co. Jort Kelder belt met VVD-Kamerlid Alisha Müller over kleine kerncentrales. Prof. dr. Haroon Sheikh is te gast over de laatste ontwikkelingen in het conflict tussen Iran en de VS, in het bijzonder de strijd die wordt gestreden op het water. Jonge doctor Louise Verboeket onderzocht de voor- en nadelen van prijsvragen bij overheidsaanbestedingen. En dr. Aart Gerritsen reageert op een recent CPB-onderzoek over het al dan niet verhogen van de erfbelasting.

Wat is de toekomst van ons voedsel? En moeten we ongezond eten gaan verbieden? In deze nazit gaat Jort Kelder erover in gesprek met prof. dr. Anne Roefs, hoogleraar psychologie en neurowetenschappen van abnormaal eetgedrag aan de Universiteit Maastricht. Ook aan tafel zit dr. Hidde Boersma: eco-modernist en gepromoveerd moleculair bioloog.

Hoe kan het dat sommige mensen eten makkelijk wegleggen, terwijl anderen nooit vol lijken te zitten? Volgens prof. dr. Anne Roefs, hoogleraar te Maastricht, heeft dat met allerlei factoren te maken, zoals cultuur, genetica, opvoeding en het voedselaanbod. Wel wil ze één mythe uit de wereld helpen: het brein van mensen met obesitas werkt niet per se anders dan het brein van mensen zonder obesitas. In haar onderzoek ontkracht ze deze populaire misvatting en toont ze aan dat mensen met obesitas geen verstoord beloningssysteem hebben. Hoe kunnen we dan verklaren dat een deel van de mensen verleidingen wel kan weerstaan, en een ander deel niet? Of is deze discussie achterhaald en moeten zwaarlijvigen gewoon en masse aan de afslankmedicatie en niet zo moeilijk doen?

Jetten-I heeft nieuwe stikstofmaatregelen gepresenteerd. Het doel: Nederland moet van het slot, minder koeien en weer ruimte om te bouwen. Is het de weg uit de stikstofmalaise? Of staan de tractoren alweer warm te draaien voor een ritje naar Den Haag? Een greep uit de maatregelen: stikstofarme zones rond natuurgebieden, 2,6 koeien per hectare, en een halvering van uitstoot voor landbouw en industrie. Zijn het onvermijdelijke ingrepen, of blijft het een politieke keuze? Te gast erover in deze Jortcast is ecomodernist dr. Hidde Boersma. Dit maatregelenpakket kan wel tot natuurherstel leiden, maar de Nederlandse natuur is zo natuurlijk nog niet, aldus Boersma. Tegelijkertijd ziet Boersma de toekomst van Nederlandse veehouders sowieso somber in. De grond is duur, de energie is schaars en de jongere generatie is niet geïnteresseerd in een boerenleven. Hebben boeren nog een toekomst in Nederland?

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waarin Jort Kelder belt met Hanneke van der Werf (D66) over de 250ste verjaardag van de VS. Dr. Hidde Boersma zit aan tafel om te praten over de nieuwe stikstokplannen van Jetten-I. Halen deze ons eindelijk van het stikstofslot? Jonge doctor Wout de Vos onderzocht de formule achter polarisatie en beïnvloeding. En prof. dr. Anne Roefs legt uit waarom waarom de één dik wordt en de ander niet.

De Verenigde Staten bestaan deze week 250 jaar, maar valt er eigenlijk wel wat te vieren? De band tussen Europa en de VS lijkt met de week te verslechteren. Breekt Trump het ooit zo mooie land eigenhandig af? Of zet de president slechts (ietwat lomp) een oudere lijn van Amerikaans isolationisme voort? Oftewel: is het Europese liefdesverdriet over de VS wel terecht? Jort vraagt het in deze Jortcast XL aan drs. Koen Petersen, bekend als analist van de Amerikaanse en internationale politiek en daarnaast ook Eerste Kamerlid namens de VVD. Petersen schreef eerder boeken als: 'Einddoel Witte Huis - Hoe de Amerikanen hun president kiezen' en 'In de Aanval', over het presidentschap van Donald Trump. Ook aan tafel zit dr. Geerten Waling, historicus en journalist bij EW Magazine. Van Waling is net een nieuw boek verschenen: 'Amerika, dat zijn wij'.

De Verenigde Staten bestaan 250 jaar. In 1776 verklaarden de Amerikanen zich vrij van de greep van het Britse Rijk. Een historisch moment met een historisch document: The Declaration of Independence. Maar hoe uniek is dat stukje papier eigenlijk? Niet zo, zou onze gast dr. Geerten Waling zeggen, historicus en schrijver van het onlangs verschenen boek 'Amerika, dat zijn wij'. Tweehonderd jaar eerder schreven Nederlanders een ander document met verdacht veel overeenkomsten, namelijk het Plakkaat van Verlatinghe. In deze tekst nemen de opstandige Nederlanders van 1581 afstand van de Spaanse koning Filip II. Naast een aantal erg vergelijkbare passages, is er ook inhoudelijk overlap: De documenten benadrukken de tirannie van de (Spaanse en Engelse) koningen en het recht van diens volken om in opstand te komen. Hoewel Waling geen direct bewijs vindt dat ons Plakkaat de Founding Fathers heeft geïnspireerd, vindt hij tijdens zijn zoektocht wel allerlei historische parallellen. Hoe Nederlands is Amerika eigenlijk, vroeger en nu? 

Er blijkt geld naar een christelijke club Nederland te vloeien vanuit het Amerikaanse Project 2025. Hoe moeten wij het oerconservatieve en tegelijk radicale verband tussen rechtse politici en christelijk nationalisten begrijpen? En zal deze ideologie ook in Nederland meer politieke voet aan de grond krijgen? Te gast hierover in de Jortcast is dr. Mariëtta van der Tol, onderzoeker politiek, recht en religie aan de Universiteit van Cambridge. Van der Tol ziet een transnationaal netwerk van religieuze influencers, radicale denktanks en rechtse politici. Groeit dit gedachtegoed in Nederland dankzij steun van Trumps MAGA-beweging? Ook aan tafel zit dr. Geerten Waling, historicus en schrijver voor EW Magazine. Hij was bij ons te gast over een ander onderwerp, zijn nieuwe boek, ‘Amerika, dat zijn wij'. De podcast hierover verschijnt aanstaande donderdag. 

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder in gesprek gaat met dr. Mariëtta van der Tol, onderzoeker te Cambridge, over het samenwerkingsverband tussen rechtse politici en christelijk nationalisten. We bellen met onze jonge dr. Tjitske Kooistra (NIOZ) over hoe zandsuppleties in het Waddengebied de lokale fauna beïnvloedt. Ook te gast is historicus en schrijver dr. Geerten Waling, die ons bijpraat over de overeenkomsten tussen de Nederlandse opstand van 1581 en de Amerikaanse onafhankelijkheidsverklaring van 1776. Dit is tevens het onderwerp van zijn onlangs verschenen boek 'Amerika, dat zijn wij'.

In deze nazit op de zeer warme namiddag praat Jort Kelder met dr. Peter Malcontent, onderzoeker van de Universiteit Utrecht en gespecialiseerd in het Palestina-Israël conflict, waarover al jaren een verhit debat wordt gevoerd. Waarom lukt het ons niet bedaard over dit onderwerp te spreken en waarom is de woede erover zo groot, ook in landen als Nederland, ver van het conflict vandaan?

De waardering van SpaceX is meer dan honderd keer de omzet en het bedrijf maakt verlies. Toch leek de beursgang de eerste dagen een groot succes. Ook OpenAI en Anthropic hebben hun beursgang aangekondigd. Barst de AI-bubbel straks? En wat betekent dat voor de beurs? Te gast hierover is dr. Dirk Gerritsen, universitair hoofddocent bij de sectie Finance, verbonden aan de Utrecht University School of Economics. Gerritsen weet alles van de beurs: ga niet voor de korte termijn en houd het hoofd koel. Maar hoe doe je dat als de adviezen van finfluencers je om de oren vliegen? Precies dat onderzocht de beurs-expert: levert luisteren naar een finfluencer iets op? Of zorgen ze er vooral voor dat je geld verliest? 

De deal tussen de VS en Iran is opgesteld en de 14 punten moeten nu verder worden uitgewerkt. De Amerikaanse vicepresident JD Vance is aangekomen in Zwitserland voor verdere onderhandelingen met Iran. Er schijnt op papier een staakt-het-vuren te zijn tussen Israël en Hezbollah. Het is nog erg fragiel, zoals gebruikelijk in het Midden-Oosten. Sleutelfiguur is Bibi Netanyahu, de premier van Israël die tot voor kort een goede verstandhouding had met Donald Trump, maar afgelopen week werd uitgescholden door de Amerikaanse president. Trump en vicepresident Vance dreigen met het stoppen van militaire hulp aan Israël als Netanyahu niet stopt met de aanvallen op Hezbollah, een van de eisen van Iran. Vanuit Israël is er stevige kritiek op de Iran-deal maar volgens Vance kunnen de Israëli's maar beter naar de Amerikanen luisteren. Zoals hij het deze week formuleerde; anders heeft Israël geen enkele bondgenoot meer over. Kan en wil Netanyahu in een kabinet met rechtse hardliners een richting uitgaan van militaire de-escalatie? Te gast is onderzoeker en docent dr. Peter Malcontent (Universiteit Utrecht), gespecialiseerd in het Palestina-Israël conflict.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Arend Kisteman (VVD) over de extra kosten die je maakt als je het WK op groot scherm laat zien als horeca-ondernemer. Te gast is dr. Peter Malcontent (UU), gespecialiseerd in mensenrechten en het Palestina-Israelconflict over de Irandeal en de sleutelrol van Netanyahu. Onze jonge dr. Gijs Verhoeven (TU Eindhoven) heeft de oplossingen voor netcongestie onderzocht. En we geven geen beleggingsadvies, maar stellen wel de vraag of we moeten beleggen in de AI-bedrijven die nu naar de beurs gaan met dr. Dirk Gerritsen (UU). Hij onderzoekt de financiële markten, financiële instellingen en het gedrag van financiële consumenten.

U gaat luisteren naar een gesprek tussen filosoof en bedrijfsetchicus dr. Jelle van Baardewijk en presentator van dienst, Jort Kelder over de stand van Nederland. Waarom zijn sommige groepen zo negatief over hoe het nu in Nederland gaat? Want, zo stelt Kelder, de cijfers betreffende onze welvaart en ons geluksgevoel stijgt nog steeds. Van Baardewijk legt het sentiment van de doemdenkerij uit en wat we volgens hem moeten verbeteren. 

Diep in de aarde ligt een onzichtbare kracht die onmisbaar is voor het leven op aarde. Het aardmagnetisch veld ontstaat in de vloeibare buitenkern van onze planeet. Zonder deze kracht geen kompas, maar het beschermt ons ook tegen de elektromagnetische straling van de zon. Aardwetenschapper dr. Lennart de Groot is verbonden aan de Universiteit Utrecht en gespecialiseerd in aardmagnetisme. Wat blijkt? De magnetische polen zijn aan het verschuiven: vorige eeuw lag de noordelijke pool bijvoorbeeld boven Canada, nu ligt deze boven Siberië. De polen zijn niet alleen aan het dolen, de sterkte van de kracht is ook afnemend. Hoe zorgelijk is dit? En hoe moeten we deze onbegrepen kracht begrijpen? 

Is dik zijn je eigen verantwoordelijkheid? Of is de helft van de Nederlanders slachtoffer van een industrie die enkel uit is op méér winst, ook al gaat het ten koste van de gezondheid? Te gast erover in deze Jortcast XL is hoogleraar Economie van de Volksgezondheid aan de Rijksuniversiteit Groningen, prof. dr. Jochen Mierau. Deze professor heeft uitgerekend hoeveel dikke mensen de maatschappij kosten, en dat loopt in de miljarden. Daarom is Mierau van mening dat bedrijven moeten gaan betalen voor de schade die ze aanrichten. Voorspelbare kritiek op het kapitalisme? Niet uit te voeren? Jort legt het de professor voor. 

Met de beursgang van SpaceX is Elon Musk de eerste biljonair op deze aarde. Naast zijn rijkdom heeft hij ook nog eens veel invloed op wat er in de wereld gebeurt: zijn satellieten van Starlink waarmee hij oorlogen kan stilleggen, zijn social media kanaal X waar hij de polarisatie nog wat kan aanvuren en zijn nauwe banden met Donald Trump. Heeft deze man te veel macht en te veel geld? Of is dit een fenomeen van alle tijden, denk aan mannen als Ford en Rockefeller? Te gast is cultuurfilosoof dr. Jelle van Baardewijk, die gespecialiseerd is in bedrijfsethiek. Aan hem de vraag of er een grens is aan rijkdom en aan invloed.  Artikel van The Economist: https://www.economist.com/business/2026/04/16/could-ais-leading-men-become-as-powerful-as-ford-or-rockefeller

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Harmen Krul (CDA) over de tabakslobby die via een campagne mensen lokt een bezwaar tegen meer tabaksregels naar Brussel stuurt. Te gast is cultuurfilosoof dr. Jelle van Baardewijk over de rijkste man van de wereld, Elon Musk. Welke ethische bezwaren hebben we tegen de invloed en rijkdom van deze man? De jonge dr. Jelle Turkenburg deed onderzoek naar de burgerberaden. En dr. Lennart de Groot doet onderzoek naar het aardmagnetisch veld en legt uit waarom die van levensbelang is voor ons hier op deze wereld. 

De Russen hebben een geschiedenis van jaloerse en moordende staatshoofden. Kijken alleen al naar de tsaren die ze hebben gehad. Jort Kelder vraagt Ruslandkenner en historicus prof. dr. Hans van Koningsbrugge (RUG) naar zijn favoriete tsaren zoals Catharina de Grote met al haar minnaars. Of, dichter bij het heden, de playboy-leefstijl van Breznjev. Ook zit prof. dr. Rik Peels, filosoof en theoloog (VU), aan tafel die zich ook verdiept in radicaal gedahtengoed, maar dan dat van het volk. Hij is bezig het schrijven van een boek over de grenzen van het radicalisme en dat zal dit jaar verschijnen. 

Er is minder vertrouwen in de politiek en radicale partijen komen op. Volgens prof. dr. Rik Peels (VU) ligt een deel van de oplossing in de oude ethiek: de zeven deugden. Moed, rechtvaardigheid, verstandigheid, gematigdheid, geloof, hoop en liefde vormden volgens hem lange tijd de morele basis van de democratie, maar we zijnhet deugdenverhaal grotendeels verloren in de politiek. Peels waarschuwt dat democratie niet vanzelf blijft bestaan. Daarvoor zijn burgers, politici en instituties nodig die handelen vanuit vertrouwen, verantwoordelijkheid en gematigdheid. Wat voor rol spelen emoties in de politiek? Hoe komen we weer tot een overtuigend democratisch verhaal?

Een doorbraak in de oorlog in Oekraïne zal nog lang op zich laten wachten, dat zegt prof. dr. Hans van Koningsbrugge (RuG). Rusland bereidt zich namelijk juist voor op een strijd van de lange adem: met nieuwe rekrutering en een mogelijke, volledige mobilisatie. Bovendien kan Poetin, nu het Russische dodental tot in de honderdduizenden oploopt, niet meer uit het conflict stappen zonder enorm gezichtsverlies te lijden. Tegelijkertijd ziet Van Koningsbrugge dat Oekraïne steeds sterker staat. Zelensky's recente brief aan Poetin moet volgens hem niet worden gezien als een teken van zwakte, maar juist als een tactische zet. Oekraïne is strijdlustig, ontwikkelt steeds betere drones en weet Rusland op meerdere fronten onder druk te zetten. Hoe lang kan Rusland dit volhouden? Ontstaat er een oppositie tegen Poetin onder de elites? En welke rol moet Europa spelen nu Rusland zich instelt op een langdurige oorlog? De econoom die Van Koningsbrugge bedoelde, die zei dat Rusland niet was gestegen in de ranglijsten van gemiddelde inkomens tijdens de economische top in St. Petersburg, was Robert Nigmatulin.  En de documentaires zijn hier te vinden:  The great art swindle  (https://npo.nl/start/afspelen/the-great-art-swindle) Mr. Nobody tegen Poetin (https://npo.nl/start/afspelen/mr-nobody-tegen-poetin)

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Sjoukje van Oosterhout (PRO) over het plan van de Noren om naar gas te boren bij de Noordpoolcirkel. Te gast is prof. dr. Hans van Koningsbrugge (RuG) over de Russische elite en de reactie van Poetin op de brief van Zelensky. Jonge dr. Kai Hendriks heeft onderzoek gedaan naar zwarte gaten in het heelal. En prof. dr. Rik Peels (VU) legt uit dat we meer deugdzaamheid nodig hebben in onze samenleving en in onze politiek. Maar wat houdt deze term eigenlijk in? 

Wat ons niet gaat lukken bij het WK voetbal, lukt ons wel in de wetenschap. Daar behoort Nederland bij de wereldtop. Volgens prof. dr. Marcel Levi, naast internist ook voorzitter van de NWO, hoeven we niet op te kijken naar Harvard en Stanford. Ook aan tafel zit prof. dr. Pier Siebesma van de TU Delft die binnenkort start met een groot internationaal onderzoek naar wolken. Juist de technische universiteiten zijn belangrijk voor onze toekomst. Hoe krijgen we daar genoeg studenten heen? 

Wat als we met een slimme technische oplossing de aarde een paar graden af kunnen koelen? Moeten we dan op deze manier gaan knutselen aan het klimaat? Te gast in deze Jortcast over klimaatinterventies is prof. dr. Pier Siebesma, hoogleraar atmosfeer, weer en klimaat aan de TU Delft. Siebesma weet alles van sleutelen aan het klimaat, zo doet hij onderzoek naar het witter maken van wolken. Voorstanders zien de techniek als een noodoplossing, terwijl tegenstanders vrezen dat het afleidt van waar het echt om draait: het verminderen van uitstoot. Jort stelt de professor de vraag: moeten wij gaan spelen voor god?

We zijn verslaafd aan de zorg. Elk kwaaltje moet worden opgelost met een pilletje, ADHD-diagnose of speciaal dieet. Wat is hier aan de hand? Zijn we echt ongezonder dan vroeger, of verwachten we te veel van onze gezondheid? Prof. dr. Marcel Levi is te gast om te praten over gezondheid, ziekte en hypes in de zorg. Moet alles medisch oplosbaar zijn, of moeten we alledaagse kwaaltjes accepteren als onderdeel van het leven? Ook blikken we met hem terug op de coronapandemie. Welke lessen kunnen we hieruit trekken, nu de corona-enquête van start is gegaan? Of zal alles bij een volgende pandemie weer wijken voor een onbekende ziekte? Prof. dr. Levi stelt de diagnose.  Shownotes:  Het artikel van Jesse Frederik bij De Correspondent: https://decorrespondent.nl/16937/vreemd-maar-waar-de-meest-plausibele-verklaring-voor-de-opkomst-van-radicaal-rechts-is-ook-de-minst-populaire/db53b0ac-265b-0837-3ad0-f8683e63a232 De repliek van Catherine de Vries op StukRoodVlees: https://stukroodvlees.nl/jesse-frederik-gaat-te-kort-door-de-bocht-waarom-complexe-maatschappelijke-onvrede-niet-in-een-verklaring-past/ de podcast met Jesse en Catherine: https://www.youtube.com/watch?v=JtkmLvvmoIY

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Bente Becker (VVD) over aanscherping van de regels rondom de toetreding van kandidaat-lidstaten bij de EU. Te gast is prof. dr. Marcel Levi over de toename van allergieën en de start van de corona-enquête. Onze jonge dr. Clemens Lokin heeft het leven en denken van de jurist Isaac Abraham Levy onderzocht die al in de 19e eeuw nadacht over de trias politica. En prof. dr. Pier Siebesma (TU Delft) onderzoekt of we nieuwe wolken kunnen creëren. 

Autocraten zijn gevaarlijk, maar ze kríjgen wél wat voor elkaar. Terwijl democratieën verzanden in eindeloos overleg en inspraakavonden, handelen zij. Is er iets te leren van de harde leiders uit het verleden of is dat een gevaarlijke gedachte? Jort Kelder gaat hierover in gesprek in de nazit met historicus prof. (em.) dr. Henri Beunders en politicoloog dr. Joep van Lit. 

Wie droomt er nog van om de wereld te redden? In tijden van wereldwijde onrust en oorlog lijkt het alsof we de kunst van het dromen vergeten zijn. Doodzonde, volgens emeritus hoogleraar prof. dr. Henri Beunders, want we hebben dromers nodig. Deze idealisten, zoals Cornelis Lely of Herman Sögel, veranderen de loop van de geschiedenis en beïnvloeden wat we denken dat mogelijk is. Volgens Beunders zijn zulke ambitieuze fantasten juist nu harder nodig dan ooit. Beunders vertelt waarom ‘fanatieke fantasten' zoals Elon Musk onmisbaar zijn voor de ontwikkeling van de samenleving. Link naar het boek van Beunders:https://www.walburgpers.nl/nl/book/9789464565874/fanatieke-fantasten (https://www.walburgpers.nl/nl/book/9789464565874/fanatieke-fantasten)

Zijn de Verenigde Staten sinds Trump nog een democratie te noemen? Mogen we lachen om zijn bizarre uitspraken, of past dit in een bredere wereldwijde trend van democratisch verval? Te gast in deze Jortcast is de pas gepromoveerde dr. Joep van Lit, gespecialiseerd in autocratie en de erosie van democratie. Hij onderzoekt onder meer bij de Radboud Universiteit hoe aspirant-autocraten democratische instituties van binnenuit ondermijnen. Wat herkennen we in de VS? En moeten we ons in Nederland ook zorgen maken over autocratische leiders, of valt hun opmars nog te remmen? Tussendoor hoort u ook even historicus prof. em. dr. Henri Beunders.  Neuzen in het archief van Beeld en Geluid? Ga dan naar: https://schatkamer.beeldengeluid.nl/ En voor meer informatie over de status van de democratie wereldwijd: https://www.v-dem.net/

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Ines Kostic van de PvdD over de miljoenen subsidie die de EU uitkeert aan stierenfokkers voor het stierenvechten. Te gast is dr. Joep van Lit over de toename van autoritair leiderschap en de erosie van de democratie. Onze jonge dr. Bartie Thijs heeft onderzoek gedaan naar het woord 'mits'. Tevens te gast is historicus (em) prof. dr. Henri Beunders over fantasten zoals Elon Musk en Cornelis Lely.