De Jortcast

Er is minder vertrouwen in de politiek en radicale partijen komen op. Volgens prof. dr. Rik Peels (VU) ligt een deel van de oplossing in de oude ethiek: de zeven deugden. Moed, rechtvaardigheid, verstandigheid, gematigdheid, geloof, hoop en liefde vormden volgens hem lange tijd de morele basis van de democratie, maar we zijnhet deugdenverhaal grotendeels verloren in de politiek. Peels waarschuwt dat democratie niet vanzelf blijft bestaan. Daarvoor zijn burgers, politici en instituties nodig die handelen vanuit vertrouwen, verantwoordelijkheid en gematigdheid. Wat voor rol spelen emoties in de politiek? Hoe komen we weer tot een overtuigend democratisch verhaal?

Een doorbraak in de oorlog in Oekraïne zal nog lang op zich laten wachten, dat zegt prof. dr. Hans van Koningsbrugge (RuG). Rusland bereidt zich namelijk juist voor op een strijd van de lange adem: met nieuwe rekrutering en een mogelijke, volledige mobilisatie. Bovendien kan Poetin, nu het Russische dodental tot in de honderdduizenden oploopt, niet meer uit het conflict stappen zonder enorm gezichtsverlies te lijden. Tegelijkertijd ziet Van Koningsbrugge dat Oekraïne steeds sterker staat. Zelensky's recente brief aan Poetin moet volgens hem niet worden gezien als een teken van zwakte, maar juist als een tactische zet. Oekraïne is strijdlustig, ontwikkelt steeds betere drones en weet Rusland op meerdere fronten onder druk te zetten. Hoe lang kan Rusland dit volhouden? Ontstaat er een oppositie tegen Poetin onder de elites? En welke rol moet Europa spelen nu Rusland zich instelt op een langdurige oorlog? De econoom die Van Koningsbrugge bedoelde, die zei dat Rusland niet was gestegen in de ranglijsten van gemiddelde inkomens tijdens de economische top in St. Petersburg, was Robert Nigmatulin.  En de documentaires zijn hier te vinden:  The great art swindle  (https://npo.nl/start/afspelen/the-great-art-swindle) Mr. Nobody tegen Poetin (https://npo.nl/start/afspelen/mr-nobody-tegen-poetin)

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Sjoukje van Oosterhout (PRO) over het plan van de Noren om naar gas te boren bij de Noordpoolcirkel. Te gast is prof. dr. Hans van Koningsbrugge (RuG) over de Russische elite en de reactie van Poetin op de brief van Zelensky. Jonge dr. Kai Hendriks heeft onderzoek gedaan naar zwarte gaten in het heelal. En prof. dr. Rik Peels (VU) legt uit dat we meer deugdzaamheid nodig hebben in onze samenleving en in onze politiek. Maar wat houdt deze term eigenlijk in? 

Wat ons niet gaat lukken bij het WK voetbal, lukt ons wel in de wetenschap. Daar behoort Nederland bij de wereldtop. Volgens prof. dr. Marcel Levi, naast internist ook voorzitter van de NWO, hoeven we niet op te kijken naar Harvard en Stanford. Ook aan tafel zit prof. dr. Pier Siebesma van de TU Delft die binnenkort start met een groot internationaal onderzoek naar wolken. Juist de technische universiteiten zijn belangrijk voor onze toekomst. Hoe krijgen we daar genoeg studenten heen? 

Wat als we met een slimme technische oplossing de aarde een paar graden af kunnen koelen? Moeten we dan op deze manier gaan knutselen aan het klimaat? Te gast in deze Jortcast over klimaatinterventies is prof. dr. Pier Siebesma, hoogleraar atmosfeer, weer en klimaat aan de TU Delft. Siebesma weet alles van sleutelen aan het klimaat, zo doet hij onderzoek naar het witter maken van wolken. Voorstanders zien de techniek als een noodoplossing, terwijl tegenstanders vrezen dat het afleidt van waar het echt om draait: het verminderen van uitstoot. Jort stelt de professor de vraag: moeten wij gaan spelen voor god?

We zijn verslaafd aan de zorg. Elk kwaaltje moet worden opgelost met een pilletje, ADHD-diagnose of speciaal dieet. Wat is hier aan de hand? Zijn we echt ongezonder dan vroeger, of verwachten we te veel van onze gezondheid? Prof. dr. Marcel Levi is te gast om te praten over gezondheid, ziekte en hypes in de zorg. Moet alles medisch oplosbaar zijn, of moeten we alledaagse kwaaltjes accepteren als onderdeel van het leven? Ook blikken we met hem terug op de coronapandemie. Welke lessen kunnen we hieruit trekken, nu de corona-enquête van start is gegaan? Of zal alles bij een volgende pandemie weer wijken voor een onbekende ziekte? Prof. dr. Levi stelt de diagnose.  Shownotes:  Het artikel van Jesse Frederik bij De Correspondent: https://decorrespondent.nl/16937/vreemd-maar-waar-de-meest-plausibele-verklaring-voor-de-opkomst-van-radicaal-rechts-is-ook-de-minst-populaire/db53b0ac-265b-0837-3ad0-f8683e63a232 De repliek van Catherine de Vries op StukRoodVlees: https://stukroodvlees.nl/jesse-frederik-gaat-te-kort-door-de-bocht-waarom-complexe-maatschappelijke-onvrede-niet-in-een-verklaring-past/ de podcast met Jesse en Catherine: https://www.youtube.com/watch?v=JtkmLvvmoIY

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Bente Becker (VVD) over aanscherping van de regels rondom de toetreding van kandidaat-lidstaten bij de EU. Te gast is prof. dr. Marcel Levi over de toename van allergieën en de start van de corona-enquête. Onze jonge dr. Clemens Lokin heeft het leven en denken van de jurist Isaac Abraham Levy onderzocht die al in de 19e eeuw nadacht over de trias politica. En prof. dr. Pier Siebesma (TU Delft) onderzoekt of we nieuwe wolken kunnen creëren. 

Autocraten zijn gevaarlijk, maar ze kríjgen wél wat voor elkaar. Terwijl democratieën verzanden in eindeloos overleg en inspraakavonden, handelen zij. Is er iets te leren van de harde leiders uit het verleden of is dat een gevaarlijke gedachte? Jort Kelder gaat hierover in gesprek in de nazit met historicus prof. (em.) dr. Henri Beunders en politicoloog dr. Joep van Lit. 

Wie droomt er nog van om de wereld te redden? In tijden van wereldwijde onrust en oorlog lijkt het alsof we de kunst van het dromen vergeten zijn. Doodzonde, volgens emeritus hoogleraar prof. dr. Henri Beunders, want we hebben dromers nodig. Deze idealisten, zoals Cornelis Lely of Herman Sögel, veranderen de loop van de geschiedenis en beïnvloeden wat we denken dat mogelijk is. Volgens Beunders zijn zulke ambitieuze fantasten juist nu harder nodig dan ooit. Beunders vertelt waarom ‘fanatieke fantasten' zoals Elon Musk onmisbaar zijn voor de ontwikkeling van de samenleving. Link naar het boek van Beunders:https://www.walburgpers.nl/nl/book/9789464565874/fanatieke-fantasten (https://www.walburgpers.nl/nl/book/9789464565874/fanatieke-fantasten)

Zijn de Verenigde Staten sinds Trump nog een democratie te noemen? Mogen we lachen om zijn bizarre uitspraken, of past dit in een bredere wereldwijde trend van democratisch verval? Te gast in deze Jortcast is de pas gepromoveerde dr. Joep van Lit, gespecialiseerd in autocratie en de erosie van democratie. Hij onderzoekt onder meer bij de Radboud Universiteit hoe aspirant-autocraten democratische instituties van binnenuit ondermijnen. Wat herkennen we in de VS? En moeten we ons in Nederland ook zorgen maken over autocratische leiders, of valt hun opmars nog te remmen? Tussendoor hoort u ook even historicus prof. em. dr. Henri Beunders.  Neuzen in het archief van Beeld en Geluid? Ga dan naar: https://schatkamer.beeldengeluid.nl/ En voor meer informatie over de status van de democratie wereldwijd: https://www.v-dem.net/

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Ines Kostic van de PvdD over de miljoenen subsidie die de EU uitkeert aan stierenfokkers voor het stierenvechten. Te gast is dr. Joep van Lit over de toename van autoritair leiderschap en de erosie van de democratie. Onze jonge dr. Bartie Thijs heeft onderzoek gedaan naar het woord 'mits'. Tevens te gast is historicus (em) prof. dr. Henri Beunders over fantasten zoals Elon Musk en Cornelis Lely. 

In China kunnen ze het goede porselein voor de visite weer opbergen na een bezoek van Trump en Poetin. Hoe kijkt de Chinese leider Xi Jinping naar die andere wereldleiders en wie is deze machtige staatsman die een ooit arm land zeer welvarend heeft gemaakt. Te gast is dr. Rogier Creemers, docent Moderne Chinese Studies (Universiteit Leiden) die ook de vragen van Jort Kelder beantwoordt over wat er toch met die ministers en generaals gebeurt die uit de gunst zijn gevallen en tijdens zo'n massaal partijcongres van de Chinese Communistische Partij worden weggedragen. Hoe laat blijft Xi nog zitten e wat vindt de jeugd van deze, inmiddels bijna 73-jarige president ?  

De hypotheekrentes stijgen opeens snel en de discussie over het afschaffen van de aftrek is weer opgelaaid in Den Haag. Hoe nu verder met deze maatregel waar de woningbezitters van belastingvoordeel genieten, terwijl je je ook af kunt vragen of je het bevorderen van een eigen huis niet op een andere manier kunt stimuleren. Econoom dr. Matthijs Korevaar, verbonden aan de Erasmus Universiteit is gespecialiseerd in onze woningbouw en zegt al langer dat de politiek hardere keuzes moet maken om het woningtekort en de ongelijkheid op de woningmarkt op te lossen. Welke keuzes moeten de betreffende ministers volgens Korevaar nemen om alle Nederlanders een kans te geven op een goede woonplek? 

Wat wilde Trump bereiken met zijn bezoek aan China en is dat gelukt? Dr. Rogier Creemers (Universiteit Leiden) onderzoekt Chinees digitaal technologiebeleid en de rol van China in wereldwijde digitale machtspolitiek. Volgens Creemers laat de recente ontmoeting tussen Trump en Xi vooral zien hoe verschillend beide landen naar hun relatie kijken: waar de VS focust op het binnenslepen van dealtjes, kijkt China vooral naar beleid op de lange termijn. Alhoewel Trump veel te zeggen had over de 200 Boeings die China van Amerika zou kopen, bleven afspraken rondom grote problemen zoals Iran, Taiwan en AI uit. Intussen kabbelt de technologische strijd rondom chips, AI en zelfredzaamheid voort: waar China minder afhankelijk wil worden van Amerikaanse tech- en chipbedrijven probeert de VS juist te voorkomen dat China toegang krijgt geavanceerde technologie. Dit noemt Creemers de “koude vrede” tussen China en de VS: een tijdelijke stabiliteit met onderhuids veel spanningen. 

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Simon Ceulemans (JA21) over de rellen in Loosdrecht. Over de top tussen Trump en Xi legt dr. Rogier Creemers uit wat de oogst was voor de Amerikaanse president. De jonge dr. Charlotte Rulkens heeft onderzoek gedaan naar hoe we wetenschappelijk kunnen optimaliseren of een kunstwerk aan een grootmeester kan worden toegeschreven. En econoom dr. Matthijs Korevaar legt uit hoe we wel iets aan die hypotheekrenteaftrek kunnen doen, een maatregel die voor veel mensen in 2031 afloopt. 

Dit is de nazit waarin prof. dr. Paul Frissen, emeritus hoogleraar bestuurskunde, filosofe dr. Eveline de Groot en hersenwetenschapper prof. dr. Erno Hermans het gesprek aangaan over de kloof tussen elite en het volk. Deze kloof wordt steeds vaker zichtbaar, zoals nu bij de protesten (van een kleine groep relschoppers) tegen een AZC in bijvoorbeeld Loosdrecht. Is het van alle tijden dat het volk boos is op de elite? Welke groep is dat? Hoe moeten bestuurders hierop reageren? Jort Kelder bespreekt met zijn gasten het verleden zoals de opkomst van het liberalisme en recenter, het functioneren van een populistische minister als Marjolein Faber.  Afgelopen week legde Kamerlid Martin Bosma (PVV) deze kloof ook uit in het debat: https://x.com/Martinbosma_pvv/status/2054819217774383581 

Wat doet acute en chronische stress met onze hersenen? En waarom is de één stressgevoeliger dan de ander? Jort vraagt het aan prof. dr. Erno Hermans, hoogleraar Cognitieve Affectieve Neurowetenschappen en hoofdonderzoeker van het Cognitive Affective Neuroscience Lab. Hermans is gespecialiseerd in het effect van stress op de hersenen; hij volgt de komende jaren duizend werknemers om dit te onderzoeken. In de week dat de eindexamens van start zijn gegaan, een Jortcast over stress. Hoe erg is langdurige stress? En waarom lijkt het alsof er meer stress is dan ooit, terwijl het leven in veel opzichten een stuk gemakkelijker is dan vroeger? En wat kun je zelf doen om je hersenen tot rust te brengen?

Onze staat moraliseert, is bemoeizuchtig en stapelt beleid op beleid, het gevolg van een technocratische elite die is doorgeschoten in het maakbaarheidsideaal. Tegelijkertijd bedreigen rechtse populisten én linkse activisten de democratie. Beiden eisen onmiddellijkheid: de wil van het volk moet leidend en doorslaggevend zijn, of de rechter moet ingrijpen in slepende, politiek gevoelige dossiers zoals klimaat. Ondemocratisch, aldus emeritus hoogleraar bestuurskunde prof. dr. Paul Frissen. Hij pleit in zijn net verschenen boek getiteld 'De neutrale staat - Pleidooi voor een conservatief pluralisme' voor een staat die zich niet bezighoudt met ideologie of moraliteit. De staat moet meningsverschillen niet willen oplossen, maar beschermen. In deze Jortcast: een pleidooi voor conservatief pluralisme, van een van de meest vooraanstaande politieke denkers van ons land.  De uitzending van Boudewijn Büch over Neutraal Moresnet: https://www.youtube.com/watch?v=GUtf-0n8KPI

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder het nieuwe boek 'De neutrale staat' van em. prof. dr. Paul Frissen bespreekt. Hierin beschrijft Frissen hoe we onze staat anders zouden in kunnen richten, zodat die minder paternalistisch zou zijn en ook kleiner. De jonge dr. Eveline de Groot heeft onderzoek gedaan naar de Franse filosofe Germaine de Staël, een zeer invloedrijke denker en socialité uit de 18e eeuw die wordt beschreven als de moeder van het liberalisme. Tot slot een hart onder de riem voor de eindexamenkandidaten die dit weekend zitten te stressen. Wat is stress en hoe werkt het? Jort Kelder vraagt het hersenonderzoeker prof. dr. Erno Hermans.  

Na een week van ceremonieel schaatsen op Koningsdag, kransen leggen op een geboende Dam en wuiven bij een concert op het water, zit het piekmoment voor de koninklijke familie er weer op. Maar hoe zat het ook al weer met opa prins Bernhard die in 2004 overleed? De man die verzot was op jagen, zowel op wild als op vrouwen en daarnaast van snelle auto's en vliegtuigen hield? Was hij werkelijk de inspiratie voor Ian Fleming, de geestelijk vader van James Bond, ofwel 007? En hoeveel leugens heeft Bernhard in zijn leven verteld en waarom geloofde de pers het klakkeloos? Historicus dr. Gerard Aalders heeft er veel onderzoek naar gedaan en was de eerste die kon melden dat Bernhard, in tegenstelling tot wat hij bleef beweren, wel lid was van de NSDAP. Een gesprek waar Jort Kelder Aalders probeert te overtuigen van de charmes van deze prins. Luister of de historicus te beïnvloeden is... De website van Gerard Aalders: https://www.gerardaalders.nl/ Laatste interview met prins Bernhard: https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/bernard-spreekt-mensen-mogen-mij-een-deugniet-vinden-maar-ik-wil-niet-dat-ze-denken-hij-deugde-niet~b8d8cda3/

Historicus en scandinavist Gerard Aalders beschrijft in zijn nieuwe boek Nieuw-Guinea verraden hoe de overdracht van Nieuw-Guinea aan Indonesië tot stand kwam via een netwerk van internationale samenwerking tussen overheden, bedrijven en invloedrijke individuen. Daarbij speelden volgens Aalders Amerikaanse geopolitieke belangen, de CIA en multinationals een centrale rol. Het geval Nieuw-Guinea staat volgens hem niet op zichzelf, maar past in een bredere strategie waarbij de Verenigde Staten ingrijpen in landen waar hun economische of politieke belangen in het geding zijn, vaak onder het mom van het verspreiden van democratie of het bestrijden van communisme. Hoe werkt zo'n regime change precies? En in hoeverre is deze aanpak terug te zien in het huidige buitenlandse beleid, bijvoorbeeld met Trumps aanvallen in landen als Venezuela en Iran? 

De OPEC valt verder uiteen, het gas komt niet meer via Qatar naar Europa en de rust lijkt nog lang niet wedergekeert in het Midden-Oosten. Hoe nu verder met onze energieleveranties en wat zijn de gevolgen voor Nederland? Jort Kelder vraagt het dr. Coby van der Linde. Zij was jarenlang werkzaam in de energiesector, bijvoorbeeld als directeur van het Centre for International Energy Policy. Daar is ze nog steeds bij betrokken als senior fellow.  Shownotes: Het artikel uit het FD met Javier Blas (https://fd.nl/financiele-markten/1594980/grondstoffenjournalist-javier-blas-met-het-vertrek-van-de-emiraten-is-de-opec-stervende?utm_medium=social&utm_source=app&utm_campaign=earned&utm_content=20260502&utm_term=app-ios&gift=tNhya) waarnaar verwezen wordt.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt CDA'er Jeroen Lenaers van de EVP-fractie in het Europese Parlement die afgelopen weken tegen de verhoging (bijna verdubbeling) van de nieuwe begroting heeft gestemd (2.200 miljard). Te gast is dr. Coby van der Linde over het vertrek van de Emiraten uit de OPEC en de gevolgen voor Rusland, Iran en natuurlijk Nederland. De jonge dr. Isabel Son heeft onderzoek gedaan naar hoe we boodschappen doen en waarom sommige types wel aanbiedingen in het mandje werpen en de ander let daar helemaal niet op. En een historische blik op de Amerikaanse pogingen van 'regime change' met dr. Gerard Aalders. Deze historicus heeft een boek geschreven over de inmenging van de CIA en prins Bernhard bij de afscheiding van Nieuw Guinea, getiteld 'Nieuw-Guinea verraden'. 

Hoe moeten we de ideologie van techbro's zoals Elon Musk, Peter Thiel en Mark Zuckerberg begrijpen? Zijn het opportunisten, enkel uit op nóg meer geld en macht? Of valt er een wereldbeeld uit te destilleren? Te gast erover in deze Jortcast XL is dr. Bart van der Sloot, verbonden aan de Tilburg University als associate professor aan het Tilburg Institute for Law, Technology, and Society. Gespecialiseerd in technologie en recht, artificiële intelligentie en mensenrechten. Zijn het briljante genieën of gestoorde gekken? Jort Kelder neemt de laatste ontwikkelingen en hoofdrolspelers uit Silicon Valley door met van der Sloot en stelt hem de vraag: hoe ziet de toekomst eruit als we deze mannen hun gang laten gaan?

In het weekend waar ook aan het front van Oekraïne en Rusland met een staakt-het-vuren het (orthodoxe) paasweekend wordt gevierd en wij dat vorige week hebben gedaan, doet Jort Kelder een poging ook geraakt te worden door God/god. Uren heeft hij naar de Johannes Passion geluisterd en wat zou de volgende stap zijn? "Ik geloof niet in het ware geloof", maar waarom anderen wel? Dr. Fulco van Hulst, ethicus en theoloog verklaart hoe geloven kan werken. Ook bij deze nazit is aangeschoven econoom prof. dr. Dennis Vink, die zich een paar jaar geleden heeft laten dopen.  

Pete Hegseth, de Amerikaanse minister van oorlog, bidt maandelijks in het Pentagon en haalt verzen uit het Nieuwe en Oude Testament aan om de oorlog in Iran te legitimeren. Hoe moeten we de religie van de minister van oorlog begrijpen? En is het typisch Amerikaans, deze reli-politici? Of zien we deze opleving van religieus denken in de politiek ook in Europa? Te gast over het christelijk nationalisme is theoloog en ethicus dr. Fulco van Hulst.

Zijn er miljarden aan belastinggeld onterecht uitgekeerd aan slachtoffers van de aardbevingen in Groningen? In geen enkel ander land ter wereld is er zo veel gecompenseerd (zo'n 3,8 miljard) voor zulke kleine aardbevingen. Een feitenvrij compensatiecircus, aldus journalist van de Correspondent Jesse Frederik. Uit zijn onderzoek blijkt dat het meeste geld de afgelopen jaren is gegaan naar gebieden met de minste bevingen. Hoe dat kan, vraagt Jort aan Frederik in deze Jortcast XL over bestuurlijk falen en emotionele politiek.  Artikel van Jesse Frederik: https://decorrespondent.nl/16856/hoe-de-groningse-gasbevingen-ontaardden-in-een-feitenvrij-compensatiecircus-van-miljarden-euro-s/28015dda-e4b9-0a5f-2ae0-35c86a5eba07 (https://decorrespondent.nl/16856/hoe-de-groningse-gasbevingen-ontaardden-in-een-feitenvrij-compensatiecircus-van-miljarden-euro-s/28015dda-e4b9-0a5f-2ae0-35c86a5eba07)

We gaan de komende jaren tientallen miljarden uitgeven aan defensie. Het moet nou eenmaal om ons land veilig te houden, zegt de politieke meerderheid. Geen goed plan, zegt prof. dr. Dennis Vink, hoogleraar financiering aan Nyenrode Business Universiteit en adviseur van raden van bestuur. Want terwijl het kabinet miljarden pompt in defensie, loopt de staatsschuld op en komt de Nederlandse middenklasse steeds verder in de knel. Hij voorspelde de crisis van 2008 toen niemand naar hem wilde luisteren, en nu waarschuwt hij opnieuw. De verdediging van Europa wordt gebruikt als politiek argument, maar leggen alle Europese lidstaten wel evenveel in?  Artikelen van prof. dr. Dennis Vink in het FD:  https://fd.nl/auteur/dennis-vink Artikel vóór subsidie voor productie hoogwaardig staal in Nederland: https://esb.nu/groene-staalindustrie-heeft-wel-degelijk-toekomst-in-nederland/ En nog meer discussie over dit onderwerp (interessant!) https://esb.nu/het-wordt-echt-tijd-voor-een-plan-b-voor-tata-en-ijmuiden/ https://esb.nu/laten-we-blij-zijn-dat-tata-steel-in-nederland-wil-investeren/ 

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Kamerlid Laurens Dassen (VOLT) over het niet delen van het luchtruim met de Amerikanen. Te gast is prof. dr. Dennis Vink van Nyenrode over de groeiende schuldenlast van Nederland vanwege onder andere onze defensie-uitgaven en de dreigende recessie. Onze jonge dr. Jesca de Jager deed onderzoek naar neuroplasticiteit en hoe we stoornissen als depressie en schizofrenie zouden kunnen genezen. En dr. Fulco van Hulst legt uit wat de werkelijke religie van Pete Hegseth, de 'minister van oorlog' is. 

Nederland lijkt zich op te maken voor een strijd. Op de Universiteit Leiden kun je studiepunten verdienen als je je als reservist aanmeldt. Onze koningin en kroonprinses hijssen zich een camouflagepak. Maar is die dreiging er echt of is dit de lobby van defensie? Kunnen we wel weerbaar zijn, als land omringd door zee en slinkende bondgenoten (bedoelen we de VS). Aan tafel bij Jort Kelder zitten lobby-deskundige dr. Arco Timmermans (Leiden) en dr. Rem Kortweg (Clingendael).  

Als je niet vaak in Den Haag rondloopt, bij de Tweede Kamer, kom je ze ook niet vaak tegen: de lobbyist. Maar toch heeft Nederland een hoop mensen die als dagtaak hebben bepaalde bedrijven of gebieden op de agenda van politici te zetten. Nederland loopt achter qua transparantie hierover, omdat wij onszelf als het ultieme polderland zien en we denken dat die beïnvloeding toch wel zal meevallen. Het nieuwe Kabinet wil wel werk van maken en een goed functionerend lobbyregister optuigen. Maar wat doen ze mensen eigenlijk? En wanneer zijn ze het meest actief? En hoe vatbaar is een minderheidskabinet voor de lobby? Te gast is prof. dr. Arco Timmermans van de Universiteit Leiden, gespecialiseerd in de dynamiek van de publieke en politieke agenda. 

Is het moreel superieure Europa stiekem blij met de aanvallen op Iran? Of weegt de economische malaise niet op tegen het mogelijke vertrek van de ayatollahs? Te gast over de geopolitieke situatie en haar economische gevolgen is dr. Rem Korteweg, verbonden aan het Clingendael Instituut en gespecialiseerd in handel, geopolitiek en de Verenigde Staten. Hoe lang duurt het voordat iedereen de gevolgen in zijn portemonnee voelt van de situatie in het Midden-Oosten? Volgens Korteweg kunnen handelsverdragen soelaas bieden in deze sombere tijden. Is Europa op de goede weg met de twee akkoorden die deze week gesloten zijn met Australië en de VS? Of duurt het veel te lang voordat 'de Nederlander' hier profijt van heeft?

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Mariëtte patijn (PRO) over de ongelijke verdeling van (huishoudelijke) werk bij mannen en vrouwen wat leidt tot burn-outs, vooral bij vrouwen tussen de 31 en 40 jaar oud. Te gast is dr. Rem Korteweg (Clingendael) over hoe Europa beter uit de oorlog met Iran kan komen en waarom dus juist nu snel handelsdeals moeten sluiten. Onze jonge dr. Welmoed Wagenaar (RUG) heeft onderzoek gedaan naar fanfictie dat bijna een religie is voor de liefhebbers. En Jort stipt het fenomeen 'lobby' aan. Hoe machtig is de Nederlandse lobby, juist nu we een minderheidskabinet hebben? Hierover is dr. Arco Timmermans (Universiteit Leiden) te gast. 

Wat zijn de parallelen tussen de klassieke oudheid en onze moderne tijd vol crises? Dat vraagt Jort Kelder in deze nazit aan classicus dr. Koen Vacano en transitiehoogleraar prof. dr. Jan Rotmans. Wat hebben 'sterke leiders' als Trump en Poetin afgekeken van de oudheid?   Crisis is vaak noodzakelijk voor maatschappelijke vooruitgang. Zo trekt Rotmans vergelijkingen met het verval van het Romeinse Rijk en de huidige ecologische en politieke uitdagingen in Europa en de Verenigde Staten. Vacano legt de fascinatie voor de 'hero's journey' uit wat je tegenwoordig weer veel terug ziet in de populaire cultuur en in de politiek. Een verhaallijn van heldendaden die de wereldleiders van nu ook gebruiken.  

Als je zijn sociale media moet geloven, is Andrew Tate de stoïcijnse meester van de 21e eeuw. Men kan zich afvragen of hij met al zijn Bugatti's, Ferrari's en horloges zich goed heeft verdiept in de niet-materialistische aard van de Stoa. Maar Tate is niet alleen, ook rechtse politici maken gebruik van het klassiek cultureel erfgoed. Zo vaardige Trump een decreet uit - Making Federal Architecture Beautiful Again – waardoor overheidsgebouwen alleen nog in Grieks-Romeinse stijl gebouwd mogen worden. Ook Baudet haalde inspiratie uit de klassieken met een Latijnse maidenspeech en zijn ‘Uil van Minerva'. Classicus dr. Koen Vacano, verbonden aan de Universiteit Utrecht, vertelt in de Jortcast waarom de klassieke oudheid vaak terugkomt in deze conservatieve, radicaal-rechtse kringen.  

De oorlog in het Midden-Oosten ontpopt zich tot een energie-oorlog, met verstrekkende gevolgen voor de wereldeconomie. Nederlanders merken het al aan de pomp, en naar verwachting wordt alles nog veel duurder. De oorzaak? Een jarenlange afhankelijkheid van buitenlandse grondstoffen. Volgens prof. dr. Jan Rotmans, hoogleraar transitiekunde en duurzaamheid aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, heeft Europa zitten slapen. China loopt inmiddels tien jaar op ons voor. Nederland is een land zonder plan: en daar moet verandering in komen, aldus Rotmans. Is deze chaos de wake-up call die Europese leiders nodig hadden? Of is de achterstand van de EU niet meer in te halen? Jort gaat in gesprek met de hoogleraar die al jaren pleit voor structurele verduurzaming. 

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Kamerlid Luciënne Boelsma over de regeldruk rondom de paasvuren. Te gast is prof. dr. Jan Rotmans over het grondstoffentekort vanwege de aanval op Iran. Hoe kan Nederland (en Europa) zelfstandig worden qua energievoorzieningen? De jonge dr. Ramon de Punder is econometrist en heeft een nieuwe formule ontwikkeld waarmee je beter kunt voorspellen. En Jort duikt vanwege het verschijnen van de documentaire van Louis Theroux over de 'manosphere' in de Griekse Oudheid waar mannen als Tate hun inspiratie uit halen. Dr. Koen Vacano is Oudheidkundige en legt uit of de influencers gelijk hebben over de Grieken en Romeinen. 

De start van Jetten I is lastig. Zo'n beetje alle grote voorstellen over bijv. het verhogen van de AOW-leeftijd  worden weggestemd of er worden verkeerde berekeningen ontdekt in de plannen. Hoe nu verder in deze spannende tijden waar, naast het zoeken naar meerderheden in de Kamer, ook nog eens door buitenlandse inmenging onze energieprijzen stijgen en binnenlands vooral de lokale partijen winnen over het AZC-vraagstuk? Jort Kelder gaat erover in gesprek tijdens de nazit met dr. Chris Aalberts, journalist en onderzoeker 'politieke communicatie'. Ook aan tafel zit prof. dr. Pieter de Wilde, gespecialiseerd in Europese politiek. 

Dat de EU niet altijd een harmonieuze eenheid is, werd snel duidelijk na de aanval van de VS en Israël op Iran. Waar Europese leiders het wel eens over lijken te worden: de oude wereldorde is weg en komt niet meer terug. Prof. dr. Pieter de Wilde, hoogleraar Europese Politiek en Maatschappij aan de Rijksuniversiteit Groningen, ziet hoe Europa zich de afgelopen tijd transformeert. Waar het verhaal van de EU altijd gebaseerd was op een liberaal progressief wereldbeeld, ontvouwt zich nu een nieuw verhaal: de EU moet zich beschermen tegen een niet vriendelijke wereld. Ook verandert de houding ten opzichte van Brussel van rechts-conservatieve Europeanen. Waar ze de macht van de EU eerst zagen als aanval op de nationale soevereiniteit, beginnen ze zich langzaam te realiseren dat de door hen zo gekoesterde cultuur verdedigd moet worden. Bedankt Trump! Artikel van Dieuwertje Kuijpers in FTM: https://www.ftm.nl/artikelen/zijn-bedrijf-wordt-verdacht-van-fraude-maar-toch-verdient-deze-taxibaas-miljoenen-bij-defensie (https://www.ftm.nl/artikelen/zijn-bedrijf-wordt-verdacht-van-fraude-maar-toch-verdient-deze-taxibaas-miljoenen-bij-defensie)

Forum voor Democratie doet bij de gemeenteraadsverkiezingen mee in 104 gemeenten, hoe staan ze er voor? En is het uitsluiten van de partij een ontmoediging, of juist een extra reden om woensdag het vakje van Forum rood te kleuren? Te gast over de populariteit van FvD is dr. Chris Aalberts, docent en onderzoeker Politieke Communicatie aan de Erasmus Universiteit. Ook schreef hij, naast vele andere boeken over politiek, 'De partij dat ben ik. De politieke beweging van Thierry Baudet'. Jort vraagt Aalberts ook waarom naar verwachting zo weinig mensen woensdag naar de stembus zullen gaan. Begrijpen mensen überhaupt wat de lokale politiek inhoudt? En als de landelijke politiek zo domineert, wat verklaart dan het succes van lokale partijen? Volg de journalistiek van Chris Aalberts via zijn eigen website:  https://chrisaalberts.nl/ Of via de socials:  https://x.com/ChrisIsErbij

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt Kamerlid Ulysse Ellian (VVD) over wat minister Van Weel kan doen tegen de lange arm van Teheran. Te gast is dr. Chris Aalberts die de campagne van de gemeenteraadsverkiezingen in de gaten heeft gehouden. De jonge dr. Belle Beems heeft onderzoek gedaan naar hoe we het 'Nieuwe Goud', je persoonsgegevens, dat via Big Tech wordt verzameld beter kunnen beschermen. Ook is aangeschoven prof. dr. Pieter de Wilde over Europa in de nieuwe wereldorde. Wat wordt onze nieuwe positie en komt dat Europese leger er eindelijk? 

Hoe om te gaan met Donald Trump, een wereldleider en de machtigste man van deze planeet die zich niet aan internationale wetten houdt en een land bombardeert zonder blijkbaar een plan B? Wie heeft hier voordeel van? En wat komt er na Trump? Te gast zijn prof. dr. Janka Stoker, gespecialiseerd in leiderschap en gedeeltelijk ook werkzaam in Denemarken waar ze al maanden Trump in de nek voelen hijgen vanwege de mogelijke annexatie Groenland. Ook aan tafel zit prof. dr. Haroon Sheikh, senior wetenschapper bij de WRR en bijzonder hoogleraar Strategic Governance of Global Technologies. Hij heeft vorig jaar met verschillende (conservatieve) denktanks in de VS gesproken over Trump.