De Jortcast

Hoe moeten we de ideologie van techbro's zoals Elon Musk, Peter Thiel en Mark Zuckerberg begrijpen? Zijn het opportunisten, enkel uit op nóg meer geld en macht? Of valt er een wereldbeeld uit te destilleren? Te gast erover in deze Jortcast XL is dr. Bart van der Sloot, verbonden aan de Tilburg University als associate professor aan het Tilburg Institute for Law, Technology, and Society. Gespecialiseerd in technologie en recht, artificiële intelligentie en mensenrechten. Zijn het briljante genieën of gestoorde gekken? Jort Kelder neemt de laatste ontwikkelingen en hoofdrolspelers uit Silicon Valley door met van der Sloot en stelt hem de vraag: hoe ziet de toekomst eruit als we deze mannen hun gang laten gaan?

In het weekend waar ook aan het front van Oekraïne en Rusland met een staakt-het-vuren het (orthodoxe) paasweekend wordt gevierd en wij dat vorige week hebben gedaan, doet Jort Kelder een poging ook geraakt te worden door God/god. Uren heeft hij naar de Johannes Passion geluisterd en wat zou de volgende stap zijn? "Ik geloof niet in het ware geloof", maar waarom anderen wel? Dr. Fulco van Hulst, ethicus en theoloog verklaart hoe geloven kan werken. Ook bij deze nazit is aangeschoven econoom prof. dr. Dennis Vink, die zich een paar jaar geleden heeft laten dopen.  

Pete Hegseth, de Amerikaanse minister van oorlog, bidt maandelijks in het Pentagon en haalt verzen uit het Nieuwe en Oude Testament aan om de oorlog in Iran te legitimeren. Hoe moeten we de religie van de minister van oorlog begrijpen? En is het typisch Amerikaans, deze reli-politici? Of zien we deze opleving van religieus denken in de politiek ook in Europa? Te gast over het christelijk nationalisme is theoloog en ethicus dr. Fulco van Hulst.

Zijn er miljarden aan belastinggeld onterecht uitgekeerd aan slachtoffers van de aardbevingen in Groningen? In geen enkel ander land ter wereld is er zo veel gecompenseerd (zo'n 3,8 miljard) voor zulke kleine aardbevingen. Een feitenvrij compensatiecircus, aldus journalist van de Correspondent Jesse Frederik. Uit zijn onderzoek blijkt dat het meeste geld de afgelopen jaren is gegaan naar gebieden met de minste bevingen. Hoe dat kan, vraagt Jort aan Frederik in deze Jortcast XL over bestuurlijk falen en emotionele politiek.  Artikel van Jesse Frederik: https://decorrespondent.nl/16856/hoe-de-groningse-gasbevingen-ontaardden-in-een-feitenvrij-compensatiecircus-van-miljarden-euro-s/28015dda-e4b9-0a5f-2ae0-35c86a5eba07 (https://decorrespondent.nl/16856/hoe-de-groningse-gasbevingen-ontaardden-in-een-feitenvrij-compensatiecircus-van-miljarden-euro-s/28015dda-e4b9-0a5f-2ae0-35c86a5eba07)

We gaan de komende jaren tientallen miljarden uitgeven aan defensie. Het moet nou eenmaal om ons land veilig te houden, zegt de politieke meerderheid. Geen goed plan, zegt prof. dr. Dennis Vink, hoogleraar financiering aan Nyenrode Business Universiteit en adviseur van raden van bestuur. Want terwijl het kabinet miljarden pompt in defensie, loopt de staatsschuld op en komt de Nederlandse middenklasse steeds verder in de knel. Hij voorspelde de crisis van 2008 toen niemand naar hem wilde luisteren, en nu waarschuwt hij opnieuw. De verdediging van Europa wordt gebruikt als politiek argument, maar leggen alle Europese lidstaten wel evenveel in?  Artikelen van prof. dr. Dennis Vink in het FD:  https://fd.nl/auteur/dennis-vink Artikel vóór subsidie voor productie hoogwaardig staal in Nederland: https://esb.nu/groene-staalindustrie-heeft-wel-degelijk-toekomst-in-nederland/ En nog meer discussie over dit onderwerp (interessant!) https://esb.nu/het-wordt-echt-tijd-voor-een-plan-b-voor-tata-en-ijmuiden/ https://esb.nu/laten-we-blij-zijn-dat-tata-steel-in-nederland-wil-investeren/ 

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Kamerlid Laurens Dassen (VOLT) over het niet delen van het luchtruim met de Amerikanen. Te gast is prof. dr. Dennis Vink van Nyenrode over de groeiende schuldenlast van Nederland vanwege onder andere onze defensie-uitgaven en de dreigende recessie. Onze jonge dr. Jesca de Jager deed onderzoek naar neuroplasticiteit en hoe we stoornissen als depressie en schizofrenie zouden kunnen genezen. En dr. Fulco van Hulst legt uit wat de werkelijke religie van Pete Hegseth, de 'minister van oorlog' is. 

Nederland lijkt zich op te maken voor een strijd. Op de Universiteit Leiden kun je studiepunten verdienen als je je als reservist aanmeldt. Onze koningin en kroonprinses hijssen zich een camouflagepak. Maar is die dreiging er echt of is dit de lobby van defensie? Kunnen we wel weerbaar zijn, als land omringd door zee en slinkende bondgenoten (bedoelen we de VS). Aan tafel bij Jort Kelder zitten lobby-deskundige dr. Arco Timmermans (Leiden) en dr. Rem Kortweg (Clingendael).  

Als je niet vaak in Den Haag rondloopt, bij de Tweede Kamer, kom je ze ook niet vaak tegen: de lobbyist. Maar toch heeft Nederland een hoop mensen die als dagtaak hebben bepaalde bedrijven of gebieden op de agenda van politici te zetten. Nederland loopt achter qua transparantie hierover, omdat wij onszelf als het ultieme polderland zien en we denken dat die beïnvloeding toch wel zal meevallen. Het nieuwe Kabinet wil wel werk van maken en een goed functionerend lobbyregister optuigen. Maar wat doen ze mensen eigenlijk? En wanneer zijn ze het meest actief? En hoe vatbaar is een minderheidskabinet voor de lobby? Te gast is prof. dr. Arco Timmermans van de Universiteit Leiden, gespecialiseerd in de dynamiek van de publieke en politieke agenda. 

Is het moreel superieure Europa stiekem blij met de aanvallen op Iran? Of weegt de economische malaise niet op tegen het mogelijke vertrek van de ayatollahs? Te gast over de geopolitieke situatie en haar economische gevolgen is dr. Rem Korteweg, verbonden aan het Clingendael Instituut en gespecialiseerd in handel, geopolitiek en de Verenigde Staten. Hoe lang duurt het voordat iedereen de gevolgen in zijn portemonnee voelt van de situatie in het Midden-Oosten? Volgens Korteweg kunnen handelsverdragen soelaas bieden in deze sombere tijden. Is Europa op de goede weg met de twee akkoorden die deze week gesloten zijn met Australië en de VS? Of duurt het veel te lang voordat 'de Nederlander' hier profijt van heeft?

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Mariëtte patijn (PRO) over de ongelijke verdeling van (huishoudelijke) werk bij mannen en vrouwen wat leidt tot burn-outs, vooral bij vrouwen tussen de 31 en 40 jaar oud. Te gast is dr. Rem Korteweg (Clingendael) over hoe Europa beter uit de oorlog met Iran kan komen en waarom dus juist nu snel handelsdeals moeten sluiten. Onze jonge dr. Welmoed Wagenaar (RUG) heeft onderzoek gedaan naar fanfictie dat bijna een religie is voor de liefhebbers. En Jort stipt het fenomeen 'lobby' aan. Hoe machtig is de Nederlandse lobby, juist nu we een minderheidskabinet hebben? Hierover is dr. Arco Timmermans (Universiteit Leiden) te gast. 

Wat zijn de parallelen tussen de klassieke oudheid en onze moderne tijd vol crises? Dat vraagt Jort Kelder in deze nazit aan classicus dr. Koen Vacano en transitiehoogleraar prof. dr. Jan Rotmans. Wat hebben 'sterke leiders' als Trump en Poetin afgekeken van de oudheid?   Crisis is vaak noodzakelijk voor maatschappelijke vooruitgang. Zo trekt Rotmans vergelijkingen met het verval van het Romeinse Rijk en de huidige ecologische en politieke uitdagingen in Europa en de Verenigde Staten. Vacano legt de fascinatie voor de 'hero's journey' uit wat je tegenwoordig weer veel terug ziet in de populaire cultuur en in de politiek. Een verhaallijn van heldendaden die de wereldleiders van nu ook gebruiken.  

Als je zijn sociale media moet geloven, is Andrew Tate de stoïcijnse meester van de 21e eeuw. Men kan zich afvragen of hij met al zijn Bugatti's, Ferrari's en horloges zich goed heeft verdiept in de niet-materialistische aard van de Stoa. Maar Tate is niet alleen, ook rechtse politici maken gebruik van het klassiek cultureel erfgoed. Zo vaardige Trump een decreet uit - Making Federal Architecture Beautiful Again – waardoor overheidsgebouwen alleen nog in Grieks-Romeinse stijl gebouwd mogen worden. Ook Baudet haalde inspiratie uit de klassieken met een Latijnse maidenspeech en zijn ‘Uil van Minerva'. Classicus dr. Koen Vacano, verbonden aan de Universiteit Utrecht, vertelt in de Jortcast waarom de klassieke oudheid vaak terugkomt in deze conservatieve, radicaal-rechtse kringen.  

De oorlog in het Midden-Oosten ontpopt zich tot een energie-oorlog, met verstrekkende gevolgen voor de wereldeconomie. Nederlanders merken het al aan de pomp, en naar verwachting wordt alles nog veel duurder. De oorzaak? Een jarenlange afhankelijkheid van buitenlandse grondstoffen. Volgens prof. dr. Jan Rotmans, hoogleraar transitiekunde en duurzaamheid aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, heeft Europa zitten slapen. China loopt inmiddels tien jaar op ons voor. Nederland is een land zonder plan: en daar moet verandering in komen, aldus Rotmans. Is deze chaos de wake-up call die Europese leiders nodig hadden? Of is de achterstand van de EU niet meer in te halen? Jort gaat in gesprek met de hoogleraar die al jaren pleit voor structurele verduurzaming. 

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Kamerlid Luciënne Boelsma over de regeldruk rondom de paasvuren. Te gast is prof. dr. Jan Rotmans over het grondstoffentekort vanwege de aanval op Iran. Hoe kan Nederland (en Europa) zelfstandig worden qua energievoorzieningen? De jonge dr. Ramon de Punder is econometrist en heeft een nieuwe formule ontwikkeld waarmee je beter kunt voorspellen. En Jort duikt vanwege het verschijnen van de documentaire van Louis Theroux over de 'manosphere' in de Griekse Oudheid waar mannen als Tate hun inspiratie uit halen. Dr. Koen Vacano is Oudheidkundige en legt uit of de influencers gelijk hebben over de Grieken en Romeinen. 

De start van Jetten I is lastig. Zo'n beetje alle grote voorstellen over bijv. het verhogen van de AOW-leeftijd  worden weggestemd of er worden verkeerde berekeningen ontdekt in de plannen. Hoe nu verder in deze spannende tijden waar, naast het zoeken naar meerderheden in de Kamer, ook nog eens door buitenlandse inmenging onze energieprijzen stijgen en binnenlands vooral de lokale partijen winnen over het AZC-vraagstuk? Jort Kelder gaat erover in gesprek tijdens de nazit met dr. Chris Aalberts, journalist en onderzoeker 'politieke communicatie'. Ook aan tafel zit prof. dr. Pieter de Wilde, gespecialiseerd in Europese politiek. 

Dat de EU niet altijd een harmonieuze eenheid is, werd snel duidelijk na de aanval van de VS en Israël op Iran. Waar Europese leiders het wel eens over lijken te worden: de oude wereldorde is weg en komt niet meer terug. Prof. dr. Pieter de Wilde, hoogleraar Europese Politiek en Maatschappij aan de Rijksuniversiteit Groningen, ziet hoe Europa zich de afgelopen tijd transformeert. Waar het verhaal van de EU altijd gebaseerd was op een liberaal progressief wereldbeeld, ontvouwt zich nu een nieuw verhaal: de EU moet zich beschermen tegen een niet vriendelijke wereld. Ook verandert de houding ten opzichte van Brussel van rechts-conservatieve Europeanen. Waar ze de macht van de EU eerst zagen als aanval op de nationale soevereiniteit, beginnen ze zich langzaam te realiseren dat de door hen zo gekoesterde cultuur verdedigd moet worden. Bedankt Trump! Artikel van Dieuwertje Kuijpers in FTM: https://www.ftm.nl/artikelen/zijn-bedrijf-wordt-verdacht-van-fraude-maar-toch-verdient-deze-taxibaas-miljoenen-bij-defensie (https://www.ftm.nl/artikelen/zijn-bedrijf-wordt-verdacht-van-fraude-maar-toch-verdient-deze-taxibaas-miljoenen-bij-defensie)

Forum voor Democratie doet bij de gemeenteraadsverkiezingen mee in 104 gemeenten, hoe staan ze er voor? En is het uitsluiten van de partij een ontmoediging, of juist een extra reden om woensdag het vakje van Forum rood te kleuren? Te gast over de populariteit van FvD is dr. Chris Aalberts, docent en onderzoeker Politieke Communicatie aan de Erasmus Universiteit. Ook schreef hij, naast vele andere boeken over politiek, 'De partij dat ben ik. De politieke beweging van Thierry Baudet'. Jort vraagt Aalberts ook waarom naar verwachting zo weinig mensen woensdag naar de stembus zullen gaan. Begrijpen mensen überhaupt wat de lokale politiek inhoudt? En als de landelijke politiek zo domineert, wat verklaart dan het succes van lokale partijen? Volg de journalistiek van Chris Aalberts via zijn eigen website:  https://chrisaalberts.nl/ Of via de socials:  https://x.com/ChrisIsErbij

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt Kamerlid Ulysse Ellian (VVD) over wat minister Van Weel kan doen tegen de lange arm van Teheran. Te gast is dr. Chris Aalberts die de campagne van de gemeenteraadsverkiezingen in de gaten heeft gehouden. De jonge dr. Belle Beems heeft onderzoek gedaan naar hoe we het 'Nieuwe Goud', je persoonsgegevens, dat via Big Tech wordt verzameld beter kunnen beschermen. Ook is aangeschoven prof. dr. Pieter de Wilde over Europa in de nieuwe wereldorde. Wat wordt onze nieuwe positie en komt dat Europese leger er eindelijk? 

Hoe om te gaan met Donald Trump, een wereldleider en de machtigste man van deze planeet die zich niet aan internationale wetten houdt en een land bombardeert zonder blijkbaar een plan B? Wie heeft hier voordeel van? En wat komt er na Trump? Te gast zijn prof. dr. Janka Stoker, gespecialiseerd in leiderschap en gedeeltelijk ook werkzaam in Denemarken waar ze al maanden Trump in de nek voelen hijgen vanwege de mogelijke annexatie Groenland. Ook aan tafel zit prof. dr. Haroon Sheikh, senior wetenschapper bij de WRR en bijzonder hoogleraar Strategic Governance of Global Technologies. Hij heeft vorig jaar met verschillende (conservatieve) denktanks in de VS gesproken over Trump. 

Ministers zonder ego - dat is wat premier Jetten wil. Maar bestaan die? En als hij ze gevonden heeft: red je het in de politiek zónder ego? Prof. dr. Janka Stoker, hoogleraar Leiderschap aan de Rijksuniversiteit Groningen, plaatst vraagtekens bij de 'nieuwe politieke cultuur' van Kabinet-Jetten I. Samenwerken, positiviteit, sympathieke leuzen, het is allemaal geen substituut voor inhoud. De echte test komt wanneer er geen meerderheid gevonden wordt. Want wat is de visie van het nieuwe Kabinet? Zolang ze daar geen antwoord op kunnen formuleren zal een echte cultuurverandering in Nederland nog op zich laten wachten.

Bange influencers en cryptobeleggers: betekent dit het einde van Dubai? Een week na de aanvallen op Iran overheerst chaos in het Midden-Oosten. Iraanse raketten werden niet alleen gelanceerd op Israël maar ook op buurlanden die Amerikaanse legerbases huisvesten. Wat zijn de economische gevolgen voor de Golfstaten nu influencers, cryptotraders en vakantiegangers in de schuilkelders zitten? Prof. dr. Haroon Sheikh, bijzonder hoogleraar Strategic Governance of Global Technologies aan de VU, is te gast om te vertellen over de uiteenlopende belangen van deze staten. Van Oman dat altijd neutraal is gebleven tot Saoedi-Arabië dat de confrontatie met Iran juist opzoekt. Welke rol spelen de verschillende belangen van de Golfstaten in dit conflict? En de vraag die door ieders hoofd spookt: komt er een Derde Wereldoorlog? 

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Kamerlid Pepijn van Houwelingen (FvD) over het terughalen van de Nederlandse goudvoorraad die in de VS ligt. Te gast is prof. dr. Haroon Sheikh (VU) over de oorlog in het Midden-Oosten en raketten die nu ook op de Golfstaten terecht komen. Wat betekent dat voor de toekomst van bijv. Dubai? De jonge dr. Evy van Weelden heeft onderzoek gedaan naar de hersenactiviteit tijdens de trainingen van piloten met een VR bril. En prof. dr. Janka Stoker (RuG) doet al jaren onderzoek naar leiderschap, maar hoe moet Nederland bestuurd worden met de door Jetten zo gewenste 'egoloze ministers'? 

Nu de aanval op Iran verder escaleert in de regio, stelt Jort Kelder de vraag in de nazit aan zijn gasten Middden-Oosten expert drs. Paul Aarts en defensiespecialist dr. Tim Sweijs (HCSS) hoe houdbaar is Israël? Netanyahu heeft optimaal gebruik gemaakt om de aardsvijand Iran en de ayatollah's uit te schakelen met hulp van de VS, maar neemt het aantal vijanden nu niet nog meer toe? Is er een toekomst voor de Joodse staat?   

Wat is er waar van de complottheorie dat de elite kinderen misbruikt nu we weten wat er in de vrijgeven Epstein files staan? Wat is er waar van 'Pizzagate' na de verhoren van Hillary Clinton afgelopen week? Wie zijn die complotdenkers? Ze zijn ook onder u, want één op de vijf Nederlanders gelooft er wel minstens één. Dus zo gek is het allemaal niet, dat denken dat de aarde plat is of dat er reptielen onder ons zijn, verkleed als politicus. Sceptisch denken hoort bij de mens. Waar het vandaan komt en hoe complotten zich verspreiden vertelt prof. dr. Jan-Willem van Prooijen. Van Proojen is is bijzonder hoogleraar radicalisering, extremisme, en complotdenken aan de Universiteit Maastricht. Ook heeft hij een aanstelling aan de afdeling Experimentele en Toegepaste Psychologie van de Vrije Universiteit Amsterdam en schrijver van het boek: “Hoax: Waarom mensen in complottheorieën geloven”. Ook aan tafel zit dr. Tim Sweijs (HCSS), hij doet onderzoek naar veiligheid en defensie. 

Epic Fury is van start, de aanval van Donald Trump en Bibi Netanyahu op het ayatollah-regime in Iran. Een paar dagen na het opnemen van deze podcast (dat was afgelopen zaterdag) is bekend dat de Ayatollah Khamenei dood is. Ook beperkt de onrust zich niet enkel tot Iran, maar staat de gehele Golfregio onder hoogspanning. Een analyse van de aanval, en haar mogelijke gevolgen met dr. Tim Sweijs, onderzoeksdirecteur bij het Haags Centrum voor Strategische Studies (HCSS) en Midden-Oosten expert drs. Paul Aarts. Kan er een regime-verandering plaatsvinden in Iran? En wat zullen de gevolgen voor de rest van de regio zijn?

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Kamerlid Daniël van den Berg (JA21) over de penibele situatie van onze gasvoorraden, juist ook nu bij een aanval op Iran en of het toch niet verstandig is om onze gasvelden open te houden als noodvoorraad. Defensie-specialist dr. Tim Sweijs (HCSS) en Midden-Oosten expert drs. Paul Aarts zijn te gast over de aanval op Iran. En we hebben het over de complottheorieën met prof. dr. Jan-Willem van Prooijen (Universiteit Maastricht) nav het vrijkomen van de documenten van Epstein en de verhoren van de Clintons. Hadden de complotdenkers toch niet gelijk?

Gaan mannen anders met trauma's en emoties om en wat zegt dat over die paar mannen die nu aan de wereldtop staan? Trump en Musk hadden allebei geen gezellige vader. En ook Xi Jinping had geen gemakkelijke jeugd. Hoe werken de schrammen die je in je jeugd op je ziel hebt opgelopen door in je dagelijkse leven? Prof. dr. Christiaan Vinkers is psychiater en heeft net een boek geschreven getiteld 'Littekens uit je jeugd' waarin hij beschrijft hoe bepalend die jeugdtrauma's kunnen zijn.  De econoom prof. dr. Sweder van Wijnbergen zit ook aan tafel en luistert mee. 

Jong geleerd, oud gedaan. Hoe we opgevoed worden, vormt de persoon die we later worden. Toch herkennen we traumatische ervaringen in onze jeugd lang niet altijd. De vraag of je wel of niet geslagen werd, is snel beantwoord, maar of je genoeg liefde, ondersteuning en aandacht voelde? Tegelijkertijd lijkt het alsof we elke vervelende ervaring uit onze jeugd onderhand traumatisch noemen, van gescheiden ouders tot verhuizingen. Heeft Nederland meer getraumatiseerde mensen of meer aanstellers erbij gekregen? Hoogleraar en psychiater aan het AUMC prof. dr. Christiaan Vinkers schreef erover in zijn nieuwe boek 'Littekens uit je jeugd.' Wat is een jeugdtrauma en wat juist niet? Hoe ga je om met een traumatische jeugd? Hoe voorkom je die, als ouder? En, hoeveel kost het de maatschappij eigenlijk, als jeugdtrauma's onbehandeld blijven?

Veel doemdenken over onze economie: de doorrekening van het CPB/PBL van het coalitieakkoord voorspelt meer armoede en een daling van de koopkracht. Ook internationaal zijn er zorgen, onder meer door de gevolgen van Trumps importtarieven (ondanks de uitspraak van het Supreme Court). Daarom is deze week econoom prof. dr. Sweder van Wijnbergen (UvA) te gast bij Jort Kelder. Van Wijnbergen is minder somber over onze economie, maar als notoire dwarsdenker heeft hij wel andere ideeën over hoe we die groei kunnen bevorderen.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Jimmy Dijk (SP) over sancties tegen Iran én over het verhogen van het eigen risico door Jetten I. Prof. dr. Sweder van Wijnbergen reageert op de nieuwe heffingen van Trump en de doorrekening van het coalitieakkoord door het CPB en PBL. De jonge dr. Anne van Mourik heeft onderzoek gedaan naar het fenomeen 'honger' in Duitse schoolboeken (1914-2020) en hoe dat als propaganda is gebruikt.  Prof. dr. Christiaan Vinkers heeft een boek geschreven 'Littekens uit je jeugd' over jeugdtrauma's en hoe we die zouden kunnen voorkomen of genezen.   

Horen seks en macht bij elkaar, kijkend naar het nieuws van de afgelopen weken over de Epstein-files? De seksuologe en klinishc psychologe dr. Marieke Dewitte (Universiteit Maastricht) verklaart hoe die aantrekkingskracht van lelijke, maar machtige mannen werkt. En hoe functioneert die verschuivende macht in de nieuwe wereldorde? Dat legt prof. dr. Rob de Wijk, emeritus hoogleraar Internationale Betrekkingen en Veiligheid (Universiteit Leiden) en oprichter van HCSS, uit. Jort en Rob bespreken de belangrijkste vraag van dit moment: wanneer komt die aanval op Iran en wat zou dat veranderen aan de machtsverdeling ? 

Vrouwen zijn er klaar mee: ze doen alles in het huishouden, krijgen niet wat ze willen tussen de lakens en wanneer wordt er ooit een vraag aan hen gesteld? Te gast over het fatalisme van heteroseksuele relaties is seksuologe dr. Marieke Dewitte, klinisch psycholoog-seksuoloog aan de Universiteit Maatstricht. Bestaat er een onoverbrugbare kloof tussen mannen en vrouwen? Of is het de volgende hype die journalisten maar wat graag neerpennen? Volgens dr. Dewitte groeit er een vijandige sfeer die mannen de manosphere in duwt en vrouwen precies de andere kant op jaagt. 

Welke stappen kan Europa nemen nu Amerika met een sloopkogel de wereldorde opschudt? Kunnen we onze eigen weg inslaan? Of is Europa niks zonder de hulp van de VS? Jort Kelder vraagt het em. hoogleraar internationale betrekkingen prof. dr. Rob de Wijk (HCSS en Universiteit Leiden). Onze defensie was het onderwerp van gesprek op de veiligheidstop in München afgelopen weekend. Nog nooit waren er zo veel staatshoofden en regeringsleiders aanwezig als bij deze editie. De veiligheidstop van vorig jaar werd beschouwd als een 'nachtmerrie' qua internationale betrekkingen toen vicepremier JD Vance hard uithaalde naar Europa en voorzitter Wolfgang Ischinger bij de afsluiting in huilen uitbarstte. Dit jaar is de spanning niet minder; de mogelijke vrede in Oekraïne, de gespannen situatie in Iran en het verder verslechterde bondgenootschap tussen de NAVO-landen vanwege de Amerikaanse dreiging Groenland in te nemen. Hoe verliep deze top en kunnen we mogelijk zonder de VS verder? 

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Barbara Kathmann (GL/PvdA) over onze digitale soevereiniteit. Te gast is em. prof. dr. Rob de Wijk (Leiden en HCSS) over de veiligheidstop in München en wat er over is van bondgenootschap met de VS. De jonge dr. Lieke Kuiper (Erasmus) heeft biomarkers onderzocht waarmee je kunt voorspellen hoe oud je wordt. Vanwege Valentijnsdag onderzoekt Jort de liefde met dr. Marieke Dewitte (Maastricht). Waarom groeit het aantal singles zo hard? Hebben we nog wel zin in een relatie?  

Steeds meer mensen in Europa stemmen uiterst rechts. Was dat in de jaren '90 nog 5%, inmiddels is dat aantal gestegen naar 25% . Het afzwakken van die stijgende lijn is nog niet in zicht. Verandert onze democratie en kunnen we parallelen trekken met het interbellum? Of begaat Jort Kelder hier een 'godwin'? Te gast in deze nazit zijn historicus prof. dr. Frank van Vree (voormalig directeur van het NIOD) en politicoloog prof. dr. Matthijs Rooduijn (onderzoekt o.a. populisme). 

De reductio ad Hitlerum‑argumenten vliegen weer rond nu ICE de straten van Minneapolis onveilig maakt. Maar hoeveel is er eigenlijk waar van de fascisme‑beschuldigingen aan het adres van Donald Trump? Prof. dr. Frank van Vree, emeritus hoogleraar Geschiedenis van Oorlog, Conflict en Herinnering aan de Universiteit van Amsterdam, legt uit waarom Amerika geen fascistische staat is zoals nazi‑Duitsland of Mussolini‑Italië. Volgens hem opereerden de fascisten van de jaren twintig en dertig in een specifiek tijdsgewricht, onder totaal andere omstandigheden. Om de ultraconservatieve en nationalistische agenda van politici zoals Orbán, Wilders en Trump beter te kunnen duiden is het concept illiberalisme volgens de professor passender. Artikel van Frank van Vree over illiberalisme: https://www.groene.nl/artikel/de-illiberalen-van-nu-zijn-niet-de-fascisten-van-toen (https://www.groene.nl/artikel/de-illiberalen-van-nu-zijn-niet-de-fascisten-van-toen) Het 'fascistische' affiche van Jort: https://www.adformatie.nl/marketing/merkstrategie/wel-knap-als-je-in-een-recalcitrante-groen-liberale-dandy-als-jort-kelder-een-bruin-gevaar-ziet (https://www.adformatie.nl/marketing/merkstrategie/wel-knap-als-je-in-een-recalcitrante-groen-liberale-dandy-als-jort-kelder-een-bruin-gevaar-ziet)

Dubieuze figuren op de kandidatenlijst, feestjes waar extreemrechtse gasten op afkomen: hoe gevaarlijk is Forum voor Democratie? Te gast erover is prof. dr. Matthijs Rooduijn, politicoloog en hoogleraar Transdisciplinaire Sociale Wetenschap aan de UvA. Rooduijn is gespecialiseerd in uiterst rechtse politieke partijen en ziet een versnipperd landschap. Gaan de vijf radicaal-rechtse partijen zich verenigen en het de kersverse ministers moeilijk maken? Of zijn de partijen JA21, BBB, PVV, FvD en Groep Markuszower onverenigbaar? En wat is de rol van de politieke beweging van FvD?  Lees hier meer over politiek op de site van de politicologen in Nederland: StukRoodVlees (https://stukroodvlees.nl/) Kijk hier naar de laatste tellingen over de populisten in Europa, een site van Rooduijn - The PopuList (https://popu-list.org/) Kijk hier de docu 'Wakker in Paraguay'  (https://npo.nl/start/serie/wakker-in-paraguay/afleveringen)

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Don Ceder (CU) over de vraag waarom een kiesdrempel toch geen goed idee is. Te gast is politicoloog prof. dr. Matthijs Rooduijn (UvA) over de rechtse oppositie; hoe eensgezind zijn die en kunnen ze een blok vormen? De jonge dr. Kristell Penfornis (Universiteit Leiden) heeft een methode ontwikkeld om te stoppen met roken en heeft die onderzocht. En leven we nu weer in 1933 en ligt het fascisme op de loer, met prof. dr. Frank van Vree, emeritus hoogleraar Geschiedenis van Oorlog, Conflict en Herinnering. 

Wat gebeurt er als de onderhandelingen tussen de VS en Iran nergens op uitlopen en Trump de ayatollahs uit Iran verdrijft? Staat de zoon van de sjah dan klaar in de coulissen? Of zit het huidige regime ondanks protesten en (militaire) druk van Trump nog stevig in het zadel? Aan tafel bij Jort voor deze XL-aflevering zitten dr. Pooyan Tamimi Arab, universitair hoofddocent seculiere en religiewetenschappen aan de Universiteit Utrecht, en Midden-Oostenexpert Paul Aarts, gastdocent Internationale Betrekkingen aan de Universiteit van Amsterdam. 

Een nieuw kabinet en een nieuwe koers? Jort Kelder praat met filosoof en oud-Kamerlid prof. dr. Ronald van Raak en econoom prof. dr. Bas Jacobs over ons politieke systeem en de geluiden dat de staat harder moet ingrijpen om orde op zaken te stellen bij verschillende vastgelopen dossiers. Maar wat is er mis met dat 'neoliberalisme' dat alle kabinetten Rutte wordt verweten? Hoe kan het beter, zowel de woningbouw, de uitgaven voor defensie als het bankwezen?  

Het stoïcisme van Marcus Aurelius wordt omarmd door de manosphere. Op TikTok leggen jongens in korte filmpjes uit hoe je moet leven volgens de dagboeken van de Romeinse keizer. Hoe kijkt een hoogleraar Filosofie naar deze trend? Is het blasfemie van een tweeduizend jaar oude filosofische stroming? Prof. dr. Ronald van Raak is erover te gast in deze Jortcast. Ook heeft hij het over zijn nieuwe boek "Geen land van grote woorden", over de Nederlandse filosofische traditie. Hij vertelt over de invloed op de Newtoniaanse filosofie, Spinoza, Erasmus en Descartes. 

Terwijl in Den Haag op dit moment het coalitieakkoord van 'Jetten I' onder vuur ligt bij het eerste debat hierover met de oppositiepartijen, bladert Jort Kelder er nog eens doorheen met prof. dr. Bas Jacobs, hoogleraar overheidsfinanciën aan de VU. Hoe beoordeelt econoom Jacobs de plannen van ons toekomstige kabinet? Zetten we genoeg in op herstel van het toeslagenstelsel, investeren we genoeg in vergroening en de problemen met onze netcongestie?