De Jortcast

In deze nazit ontmoet Star Wars de wetenschap. Wij maken ons hier druk over een eiland dat bedolven ligt onder het ijs (Groenland), maar in de ruimte woedt een veel grotere strijd.  Aangeschoven bij Jort Kelder zijn prof. dr. Ignas Snellen (hoogleraar Observationele Astrofysica aan de Universiteit Leiden en wetenschappelijk directeur van Sterrewacht Leiden) en dr. Tim Sweijs (wetenschappelijk directeur van HCSS). Snellen speurt naar exoplaneten en hoopt vergelijkbare planeten zoals de aarde te vinden met mogelijk leven. Dr. Tim Sweijs heeft meegeschreven aan het boek 'The Oxford Handbook of Space Security' (2024) waarin hij de vraagstukken bespreekt en concepten aandraagt voor de toekomst van ons heelal; van wie is deze ruimte en hoe houden we het militair veilig? Of zweeft er al van alles boven ons hoofd rond dat ons in luttele momenten volledig kan vernietigen?  Jort Kelder gaat met beiden het gesprek aan over de toekomst van ons heelal, de zoektocht naar buitenaards leven en de strijd om de kolonisatie van andere planeten (waar verschillende landen op dit moment hard mee bezig zijn). Welk effect hebben deze discussiepunten op het wetenschappelijk onderzoek? 

Tussen sciencefiction en wetenschap blijft één vraag hangen: gaan we buitenaards leven ontmoeten? Dat zou al binnen tientallen jaren kunnen gebeuren, meent prof. dr. Ignas Snellen, hoogleraar Observationele Astrofysica aan de Universiteit Leiden en Spinozaprijswinnaar in 2022. Hij onderzoekt exoplaneten ver buiten ons zonnestelsel. Terwijl hij en zijn collega's naar verre sterrenstelsels turen en proberen te ontdekken of planeten daar tekenen van leven vertonen, groeit boven ons hoofd echter de invloed van miljardairs en militaire organisaties. Snellen is kritisch over de groei van commerciële satellietconstellaties, deals van SpaceX met de Amerikaanse Space Force en de snelle expansie van de ruimte-economie. 

Europa heeft decennialang vertrouwd op de Verenigde Staten als grote beschermheer. Inmiddels lijkt Trump volgens defensiespecialist dr. Tim Sweijs meer op een feodale leenheer. Maar de gebeurtenissen rondom Groenland laten zien dat het bondgenootschap niet vanzelfsprekend is. De onderzoeksdirecteur van het Haags Centrum voor Strategische Studies, en schrijver van boeken zoals ‘Beyond Ukraine - Debating the Future of War' en ‘De oorlog van morgen', legt bij Dr Kelder en Co uit dat we ons als Europa moeten ontworstelen van de VS onder leiding van Trump. Wij zijn een satellietstaat geworden en moeten stoppen Trump als een keizer te behandelen. Het is de tijd van een nieuwe wereldorde, maar wie worden nu onze nieuwe bondgenoten?  

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Tweede Kamerlid Nathalie van Berkel (D66) over de verplichting om cash geld te accepteren. Te gast is dr. Tim Sweijs (HCSS) over de toekomst van de NAVO en of we ook zonder de VS kunnen. De jonge dr. Willemijn van den Hout heeft onderzocht hoe huisartsen beter het gesprek in de spreekkamer kunnen openen over obesitas bij patiënten. En hoe speuren we naar buitenaards leven? Met prof. dr. Ignas Snellen (Sterrewacht Leiden) die onderzoek doet naar exoplaneten.  

Nederland stuurt één soldaat naar Groenland om de Denen te steunen. Maar wat heb je aan dit smeltende eiland? Hoe zinvol is het voor Trump om het voor miljarden te kopen als er ook gevaarlijke stoffen vrijkomen bij de opwarming en/of dat het een nog dikkere ijslaag krijgt door de verandering van de AMOC (de stroming van de Atlantische Oceaan)? Te gast is dr. Dieuwertje Kuijpers (onderzoeksjournalist, gespecialiseerd in defensie, lees haar stukken ook hier (https://www.dieuwsnieuws.nl/)), dr. Geerten Waling (historicus en kwam toevallig langs) en dr. René van Westen, klimaatwetenschapper aan de UU en gespecialiseerd in de AMOC. Zijn onderzoek over de gevolgen van de verandering van de zeestroom waardoor we in Nederland en de rest van Noord-Europa een nieuwe ijstijd krijgen, mogelijk al over 60 jaar, lees je hier. (https://dspace.library.uu.nl/bitstream/handle/1874/435891/sciadv.adk1189.pdf?sequence=1)   

Tot groot genoegen van menig klimaatontkenner werd Nederland deze week eindelijk weer eens gehuld in een witte donsdeken. Diezelfde types zullen vast en zeker smullen van het onderzoek van dr. René van Westen, oceanograaf aan de Universiteit Utrecht. Volgens zijn berekeningen zou Nederland als gevolg van haperende oceaanstromen wel eens te maken kunnen krijgen met een nieuwe ijstijd. Niets opwarming van de aarde dus, zou u denken, maar dit is slechts een deel van zijn conclusie. Krijgt het noordelijk halfrond met het stilvallen van de zogeheten AMOC namelijk te maken met dalende temperaturen, het zuidelijk deel van de wereld wordt dan juist geteisterd door een verzengde hitte. Of dat oprukkende ijs Nederland zal bereiken en wanneer legt Van Westen uit aan Jort Kelder

Met Donald Trump als president van de Verenigde Staten zijn onberekenbare tijden aangebroken. Wie had een ontvoering van Maduro of die serieuze dreiging van de annexatie van Groenland (dat onder bestuur van NAVO-land Denemarken valt) verwacht en dit allemaal in een week tijd? Wat betekent dit voor de toekomst van de NAVO en voor onze internationale rechtsorde? Te gast bij dr Kelder en Co is politicologe en journalist dr. Dieuwertje Kuijpers, die schrijft over veiligheid en defensie. Volgens haar is er een nieuwe wereldorde in de maak en zal Europa moeten reageren. Maar wie moet daar de leiding nemen? Frankrijk, Duitsland of toch het VK? En hoe de onvoorspelbare uitspraken van de Amerikaanse president te interpreteren? Dr. Dieuwertje beantwoordt al uw vragen.

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met hoogleraar politicologie prof. dr. Tom van der Meer (UvA) over de kans van slagen van dit minderheidskabinet. Ook belt hij met Tweede Kamerlid Laurens Dassen (VOLT) over de terugtrekking van Trump uit het belastingverdrag van de OESO-landen om te voorkomen dat bedrijven hun geld wegsluizen. Te gast is dr. Dieuwertje Kuijpers over de poging van Trump om zijn grondgebied via Venezuela en Groenland uit te breiden en het antwoord van Europa hierop. Dr. René van Westen (UU) doet onderzoek naar de AMOC, de stroming in de Atlantische Oceaan, die bij klimaatverandering zal stilvallen en daardoor krijgen we veel koudere winters. 

In deze onrustige wereld blijft de invloed van BigTech stabiel, want we worden steeds afhankelijker van AI en van de grote datacentra. En dat is allemaal geconcentreerd rondom een paar Amerikaanse bedrijven. Kan de politiek dit tegenhouden met wetten? En wat zijn de gevolgen voor de consument? In deze reeks over AI in 2026 zijn te gast prof. dr. Daniel Mügge (UvA), prof. ir. Deborah Nas (TU Delft) en dr. Ruud Hortensius.  

Hoe ziet onze toekomst met AI eruit als we steeds meer vragen aan chatbots, van dagelijks kookrecepten tot het delen van intieme levensvragen? Is het een goedlopend experiment met inmiddels bijna een miljard gebruikers of kunnen en zullen we deze toepassing van AI, naast alle andere, beter moeten reguleren? Te gast hierover bij Jort Kelder zijn drie wetenschappers: prof. Deborah Nas (TU Delft), prof. dr. Daniel Mügge (UvA) en dr. Ruud Hortensius (UU).   Over de rechtszaak van de moerder tegen Google-chatbot Character is vandaag dit nieuws verschenen. De techreus heeft een schikking getroffen:  https://abcnews.go.com/Technology/wireStory/google-chatbot-maker-character-settle-lawsuit-alleging-chatbot-128999965

In 2026 zal AI vermoedelijk wel wat impact maken. Drie gasten denken na over de manier waarop. In dit eerste deel komen de arbeidsmarkt, geopolitiek en de strijd tegen de eenzaamheid met humanoïde robots aan bod. Prof. ir. Deborah Nas bestudeert aan de TU Delft waarom de ene technologische toepassing wel tot hoop leidt, en de andere niet. Waar hoop is, sluimert als altijd vrees – een emotie die psycholoog dr. Ruud Hortensius van de Universiteit Utrecht probeert te ontleden. Enige angst lijkt in elk geval terecht voor de economische bubbel die AI momenteel veroorzaakt. Daarover, en over aanverwante economische AI-vragen buigt prof. dr. Daniel Mügge van de UvA zich in zijn onderzoek.

Dit is de gehele uitzendingg van dr Kelder en Co, waar Jort Kelder praat met drie wetenschappers dei onderzoek doen naar AI. Want deze nieuwe techniek die 2025 overheerste, zal in 2026 verder ons leven beinvloeden. Kunnen we als Nederland nog weerstand bieden tegen de techreuzen van de VS en China. En praten we straks nog wel met onze vrienden of alleen nog maar met een chatbot? Te gast zijn prof. dr. Daniel Mügge (hoogleraar Political Arithmetic - UvA), dr. Ruud Hortensius  (universitair hoofddocent Psychologie - UU) en prof. ir. Deborah Nas (hoogleraar Strategisch ontwerpen voor technologiegedreven innovatie  - TU Delft).  Ook is de jonge dr. Jan Jacob Vogelaar (UU) te gast die onderzoek heeft gedaan naar de overheid als investeerder. Kunnen ambtenaren, in plaats van burgers, (belasting)geld steken in nieuwe technologiën? 

Om te vieren dat we duizend Jortcasts hebben gemaakt, wordt Jort Kelder in deze podcast zelf ondervraagd door twee redacteuren van het programma, doctorsassistente Milou Brand en Mara Werner. Wat hebben al die doctoren hem geleerd? 

Jort Kelder praat met prof. dr. Andreas Kinneging (hoogleraar rechtsfilosofie aan de Universiteit Leiden) over onze eigen samenleving en onze positie ten opzichte van Oekraïne. Waarom moeten we volgens Kinneging een voorbeeld nemen aan landen als Hongarije en waarom is Jort Kelder het daar niet mee eens? 

We blikken terug op een jaar waarin links-liberaal de verkiezingen won, maar rechts-conservatief oprukte onder jongeren. Meer over deze staat van verwarring in de Jortcast met prof. dr. Andreas Kinneging, hoogleraar rechtsfilosofie te Leiden. Kinneging noemt zichzelf niet rechts maar reactionair, maakt zich zorgen over de polarisatie in ons land en vreest voor een burgeroorlog. Wat is het Nederland dat Kinneging voor ogen heeft? (deel II verschijnt aanstaande donderdag)

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder in gesprek gaat met rechtsfilosoof prof. dr. Andreas Kinneging over onze politiek en de groei van het conservatisme onder jongeren. Ook belt Jort met Amerika-kenner drs. Koen Petersen over het jaar van Trump. Is Trump in 2026 nog steeds zo invloedrijk na de midterms?  

We hebben iets te vieren, want we hebben duizend Jortcasts gemaakt en jullie, luisteraars hebben ook geluisterd. Bedankt! Om dat te celebreren hebben we onze vier favoriete gasten uitgenodigd (en publiek) om een quiz te spelen en tussendoor vragen te stellen over de wetenschap; kun je gelovig zijn als wetenschapper? En mag of moet je fouten maken als onderzoeker? Aan deze heresengymnastiek spelen mee prof. dr. Marcel Levi (UvA en NWO), prof. dr. Iris Sommer (RuG), prof. dr. Ronald van Raak (Erasmus) en dr. Jelle van Baardewijk (Nyenrode). 

Zelensky verkeerd in zwaar weer: de Russen boeken terreinwinst, Trump voert de druk op en dan zijn er ook nog verhalen van corruptie rondom de president. Te gast hierover is dr. Nicolaas Kraft van Ermel-Nijland, historicus verbonden aan het Groninger Instituut voor Midden- en Oost-Europese Studies. Waar blijven de Oekrainse verkiezingen? Hoe populair is Zelensky eigenlijk nog in eigen land? Waarom zijn er zo weinig protesten in Rusland? En wil Poetin werkelijk Europa aanvallen of is dat slechts oorlogshitserij? 

De val van een kabinet dat langzaam leegliep door vertrekkende partijen, de verrassende verkiezingswinst van D66 en het beleid van borden plaatsen bij de grens. Dit is de opsomming van belangrijke kantelpunten in ons politieke landschap. Is er werkelijk iets veranderd met de verkiezingen van 2025 of zijn de meeste partijen nog steeds bezig met beeldvorming in plaats van beleid? Dr. Merijn Oudenampsen doceer die politicologie doceert aan de UvA en onderzoek doet naar de ideologieën van politieke partijen, blikt met Jort Kelder terug op 2025.

Dit is de gehele uitzending van dr kelder en Co waar Jort Kelder belt met Tweede Kamerlid Sandra Beckerman (SP) over maatregelen tegen de vogelgriep. Dr. Merijn Oudenampsen doceert politicologie aan de UvA en blikt terug op het politieke jaar 2025. Onze jonge dr. Sanne Groothuis (VU) onderzocht  waarom ons de-radicaliseringsbeleid ook zorgt voor discriminatie. En we kijken vooruit naar de mogelijke verkiezingen in Oekraïne met historicus dr. Nicolaas Kraft van Ermel - Nijland (verbonden aan de RuG).   

We kijken met grote ogen naar de VS, niet alleen vanwege de onvoorspelbaarheid van Trump, maar ook omdat we altijd wat jaloers zijn op hun culturele invloed. Amerika is het land van de blockbusters, de grote popsterren en de podcasts met een miljoenenbereik. Hoe gaat het met deze industrie nu er een overnamestrijd woedt tussen de verschillende streaming- en filmproductiehuizen? Wat is het effect van grote mediamagnaten zoals Musk en Bezos, ook op economisch vlak? Is er een hellend vlak als het gaat om geld verdienen met creativiteit? Jort Kelder vraagt het in deze nazit aan de mediawetenschapper dr. Dan Hassler-Forest (UU) en macro-econoom dr. Jasper Lukkezen (UU).  

Er woedt een overnamestrijd in de filmwereld. Zowel Netflix als Paramount azen op mediabedrijf Warner Bros. Enkele dagen na het opnemen van deze podcast lijkt de voorkeur van aandeelhouders uit te gaan naar het bod van Netflix. Dr. Dan Hassler-Forest, universitair docent aan de Universiteit Utrecht, gespecialiseerd in popcultuur, media-industrieën en films, vertelt waarom deze strijd ertoe doet. Volgens Hassler-Forest beïnvloedt de monopoliepositie van mediabedrijven de filmindustrie. Minder ruimte voor creativiteit en meer politieke druk. Hoe dat precies werkt? Ligt hij toe in de Jortcast.

Dat er iéts moet gebeuren aan onze kwakkelende economie en ons ongezellige vestigingsklimaat is duidelijk. Wat precies, onderzocht oud ASML-baas Peter Wennink. Zijn conclusie: om relevant te blijven moet Nederland zo'n 150 tot 180 miljard investeren. Waar moet dat geld vandaan komen? We moeten vooral durven investeren, niet alleen als overheid maar ook privaat. Macro-econoom dr. Jasper Lukkezen is te gast in deze Jortcast en praat ons bij over het rapport-Wennink. Hoe kan de wens van meer private investeringen in onze economie ook werkelijkheid worden? 

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Silvio Erkens (VVD) die een nota gaat indienen waar hij een voorstel doet voor een kleinere overheid. Macro-econoom dr. Jasper Lukkezen is te gast over het rapport Wennink dat vrijdag 12 december is verschenen. Hoe kan Nederland bijvoorbeeld de investeringen in R&D opkrikken? De jonge dr. Joachim Kraaij heeft onderzoek gedaan naar de vertalingen van Plato. En Jort Kelder spreekt met mediawetenschapper dr. Dan Hassler-Forest over de gevolgen van de mogelijke fusie van grote Amerikaanse filmbedrijven. Hoe groot wordt de politieke invloed op de populaire cultuur?  

We kennen allemaal de uitspraak 'geen actieve herinnering', maar sprak Mark Rutte die woorden werkelijk uit? Of herinneren wij ons als toeschouwers een woordkeuze die er niet was? Wat is liegen, wat is verdraaien en waarom laat je bewust woorden weg in de politiek? Prof. dr. Wim Voermans, hoogleraar Staats- en bestuursrecht te Leiden en een 'politieke junkie', legde al deze herinneringen en verdraaiingen nog eens naast elkaar en schreef er een boek over, getiteld 'Actieve Herinnering. De normen en waarden van weten en vergeten'. Met Jort Kelder bespreekt Voermans de regels en normen die we hebben voor onthouden en herinneren en dan met name in het Haagse. 

Begrijp jij de titel van deze podcast? Of heb je net als Jort geen idee wat deze woorden betekenen? Dr. Kristel Doreleijers, taalwetenschapper aan het Meertens Instituut, geeft in deze Jortcast een lesje jongerentaal. Deze is volgens de taalwetenschapper vluchtig, Engels en soms totaal betekenisloos. Woorden die niks betekenen dus, of toch wel, als je ze tenminste in de goede context weet te gebruiken. Doreleijers is gepromoveerd op het hyperdialect, het uitvergrote dialect dat Brabantse jongeren spreken. Gaat onze taal steeds meer op elkaar lijken of is er meer dan ooit ruimte voor dit soort taalvariatie? En zijn deze variaties een verrijking of een verloedering van onze taal? 

Er wordt achter gesloten deuren verder over de formatie overlegd, maar het lijkt er na de persconferentie van maandag 8 december op dat we in Nederland ook een minderheidskabinet krijgen. Waarom functioneert het goed in andere landen en hebben we dan aanpassingen nodig in onze Grondwet ? Staatsrechtgeleerde prof. dr. Wim Voermans (Universiteit Leiden) legt aan Jort Kelder uit hoe dat mogelijke kabinet van D66, CDA en VVD zou kunnen functioneren.   Shownote:  https://stukroodvlees.nl/minderheidsregeringen-hoeven-niet-minder-stabiel-te-zijn/

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Michiel Hoogeveen (JA21) over de bevroren Russische miljarden. Te gast is prof. dr. Wim Voermans die de mogelijkheden van een minderheidskabinet aftast. De jonge dr. Louise Pigeaud is gepromoveerd op de overmatige alcoholconsumptie van jongeren (het zogenaamde 'comazuipen') dat toeneemt. Over dialecten en jongerentaal is dr. Kristel Doreleijers van het Meertens Instituut aangeschoven. 

Wanneer gaat Europa de krachten bundelen en samenwerken qua defensie-industrie? Is dat mogelijk en wat zou dat betekenen voor onze banden met de Amerikanen en de positie van de NAVO? En welke Amerikaanse figuren zitten er nu aan de onderhandelingstafel met Oekraïne en Rusland? Nieuw is de hardliner Dan Driscoll, een goede vriend van JD Vance. Wat dat betekent voor de vredesonderhandelingen legt prof. dr. Han Bouwmeester, verbonden aan de Nederlandse Defensie Academie, uit aan Jort Kelder. 

De mogelijkheden op de online datingmarkt zijn eindeloos, maar vind je er ook de ware? Volgens dr. Janneke Schokkenbroek hebben apps er geen baat bij dat jij snel een partner vindt; eindeloos scrollen daarentegen, dat is waar ze aan verdienen. Schokkenbroek is gespecialiseerd in de invloed van technologie op relaties en schreef het boek Appily ever after. Door het digitale doolhof van daten en relaties. Wat doet het met je relatie als je 24/7 kan zien waar je partner zich bevindt? En raken mensen die vaak zijn geghost, gedesillusioneerd in de liefde? Jort Kelder vraagt het de relatie-expert.

Wil Poetin wel echt vrede? Met de 28 punten die Trump uit Russische staatsdocumenten kopieerde, dacht hij de Oekraïners wel even tot vrede te dwingen. Dat aantal is intussen tot 19 gereduceerd, en waar nodig in overeenstemming gebracht met de wensen van Zelensky en zijn Europese bondgenoten. Of de Russen hier dan weer mee akkoord gaan, is zeer de vraag. Prof. dr. Han Bouwmeester van de Nederlandse Defensie Academie twijfelt überhaupt aan de intenties van Poetin om over te willen gaan tot duurzame vrede. Wat is er nodig om een einde te maken aan het voortdurende geopolitieke dilemma dat de wereldmachten in zijn greep houdt? En valt ons Europeanen wellicht ook enige hypocrisie te verwijten?  (vrijdag posten we het vervolg op dit gesprek) Shownotes:  Interview met Derk Sauer bij Frontlinie (VPRO) : https://www.youtube.com/watch?v=VZ0b2ab2gtw Bloomberg over Witkoff:  https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-11-25/witkoff-discusses-ukraine-plans-with-key-putin-aide-transcript

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Pieter Grinwis (CU) over zijn aangenomen ammendement over wijzigingen in Box 3. Te gast is prof. dr. Han Bouwmeester over de pogingen een vredesdeal te sluiten tussen de Russen en de Oekraïners. De jonge dr. Marijn Knieriem promoveerde op de gevolgen van gentrificatie in Rotterdam en Brussel en dr. Janneke Schokkenbroek doet onderzoek naar de rol van technologie in romantische relaties. 

Hoe betweterig zijn we in Nederland? Hoort het bij onze traditie van politici zoals Bolkestein en Baudet én bij het bedrijfsleven zoals (het ons inmiddels verlaten) Unilever? Jort Kelder praat in deze nazit met prof. dr. Arnoud Visser (gespecialiseerd in de historie van pedanterie) en prof. dr. Henk Volberda die het Nederlandse ondernemersklimaat op internationaal vlak onderzoekt.  Naslagwerk: https://www.economist.com/business/2025/01/14/why-elite-mba-graduates-are-struggling-to-find-jobs

Weet jij het net als Jort altijd nét iets beter dan je gesprekspartner? Dan is deze podcast voor jou! Te gast over de geschiedenis van de betweter, is prof. dr. Arnoud Visser, hoogleraar Tekstuele Cultuur in de Renaissance aan de Universiteit Utrecht. Onlangs verscheen zijn boek “On pedantry, a cultural history of the know-it-all”, waarin hij uiteenzet waarom we in Nederland zo'n hekel hebben aan betweters. Van de sofisten in de Griekse Oudheid tot Thierry Baudet: waarom irriteert kennis soms zo? En hoe zou de samenleving er eigenlijk uit zien zonder betweters? 

Graag willen we jullie wijzen op twee nieuwe podcasts van AVROTROS. ‘De Laatste Dagen Van… David Bowie' belicht het kleurrijke leven en de geheimzinnige laatste dagen van deze legendarische superster. In ‘Zeg Paus, waar is m'n kunst?' gaat Olga Majeau op zoek naar de verdwenen kunstcollectie van haar Hongaarse voorouders; wat is er gebeurd, valt er nog kunst terug te vinden of misschien zelfs te claimen? Alle afleveringen zijn al te beluisteren in de NPO Luister app; op externe platforms (Spotify, Apple Podcasts, etc) verschijnt wekelijks een nieuwe aflevering.

We dalen in de rankings als land om in te investeren. Bedrijven als Shell, Unilever, AkzoNobel en misschien wel Philips trekken weg. En dan hebben we internationaal ook nog een rel met Nexperia dankzij onze demissionaire minister Karremans. Of was die ingreep juist wel verstandig en trekken die Chinezen wel weer bij? Zitten we in een lijnrechte val naar beneden of komt het wel goed met de bedrijvigheid? Jort Kelder vraagt het aan  prof. dr. Henk Volberda,  hoogleraar Strategie & Innovatie aan de UvA. 

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met liberaal Kamerlid Eric van der Burg (VVD) over het 28-puntenplan over Oekraïne. Te gast is prof. dr. Henk Volberda (hoogleraar Strategie en Innovatie, UvA) over het Nederlandse investeringsklimaat.  De jonge dr. Eugenie van Heijgen heeft onderzoek gedaan naar de jacht en de invloed daarvan op ons Nederlands landschap. En we hebben het over pedanterie, ofwel betweterigheid. waarom ergeren we ons zo aan deze mensen en waar komt dat historisch vandaan? Jort doet pogingen prof. dr. Arnoud Visser (hoogleraar tekstuele cultuur in de Renaissance - UU) uit te laten spreken en het uit te leggen. Het boek van Visser heet ‘On pedantry, a cultural history of the know-it-all'. 

Waar moet je aan voldoen als Nederlandse minister-president en kan uiteindelijk iedereen premier worden, zoals het volgens onze democratische principes zou moeten? En welke lessen kunnen we uit het verleden trekken hoe we ons internationaal zouden moeten profileren? Jort Kelder vraagt het in de nazit aan prof. dr. Ronald Kroeze, hoogleraar parlementaire geschiedenis aan de Radboud Universiteit en tevens directeur van het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis. Kroeze werkte mee aan het onlangs verschenen boek ‘De minister-president. Een ambt in ontwikkeling'.

Lopende onderzoeken naar nieuwe medicijnen voor Alzheimer beloven veel, maar de ziekte blijft vrijwel onbehandelbaar. Het blijft wachten op een eerste stap om het ziekteproces te stoppen. Professor Philip Scheltens, emeritus hoogleraar cognitieve neurologie aan het UMC en oprichter van het Alzheimer Centrum is pionier in het Alzheimeronderzoek. Hij onderzoekt een nieuwe behandelmethode voor patiënten: Lecanemab. Of het een wonderpil is en hoe het medicijn precies werkt, legt de emeritus hoogleraar uit in de Jortcast.

Waar moet onze nieuwe minister-president aan voldoen? En waarom zijn ze vaak zo visieloos?  Er is een lijn te ontdekken in wat al deze bestuurders gemeenschappelijk hebben. Dus luister goed, Rob Jetten, want zo regeren we in Nederland. Prof. dr. Ronald Kroeze, hoogleraar parlementaire geschiedenis aan de Radboud Universiteit en tevens directeur van het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis, werkte mee aan het boek ‘De minister-president. Een ambt in ontwikkeling'. Hij legt uit hoe de functie van premier door de jaren heen is veranderd en waarom iemand als Rutte er, ondanks de kritiek van zijn visieloosheid, precies tussen past. 

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met vers CDA-Kamerlid Jeltje Straatman over gokken op politiek. Met prof. dr. Ronald Kroeze, hoogleraar parlementaire geschiedenis aan de Radboud Universiteit schetsen we een beeld van de typische Nederlandse minister-president. De jonge dr. Jan Peter van Bruggen (Universiteit Tilburg) deed onderzoek naar de moraliteit van soldaten. En kunnen we Alzheimer genezen en wat kost dat ons? Met prof. dr. Philip Scheltens, neuroloog en oprichter van Alzheimercentrum Amsterdam. 

Dit is de nazit waar Jort Kelder in gesprek gaat met prof. dr. Paul Bovend'Eert (emeritus hoogleraar staatsrecht) sociaalwetenschapper dr. Linda Duits (én politicoloog) en jonge dr. Ruben Ros, de hisoricus die in Leiden het veranderde taalgebruik in het politieke debat heeft onderzocht.  Het onderwerp van het gesprek is of er genoeg ruimte is voor politieke vernieuwing en of die wel noodzakelijk is? Waar is het debat over de ideologie? Is die wel nodig als je je vooral op feiten kunt baseren? Of is de Kamer nu juist bij uitstek de plek waar feiten juist niet de richting moeten bepalen? Jort Kelder en dr. Ruben Ros hebben hierover duidelijk andere standpunten.