Podcasts about universiteit leiden

Verwacht wordt dat morgen de VN-Veiligheidsraad een derde informele stemming houdt om te peilen wie de mogelijke opvolger gaat worden van VN-secretaris-generaal António Guterres. De Portugees treedt namelijk op 31 december na twee termijnen af, en zijn opvolger begint meteen al de dag erna. Maar, wat doet zo'n Secretaris-Generaal? Hoeveel macht en invloed heeft hij of zij, en wat voor type leider heeft de VN nodig? Over dat alles en meer praat Jan deze ochtend met Tom Buitelaar, universitair docent War, Peace and Justice aan de Universiteit Leiden!

Klimaatverandering en stikstof hebben grote gevolgen voor de natuur in Nederland. Jan Willem Erisman is hoogleraar Milieu en Duurzaamheid aan de Universiteit Leiden en voorzitter van de Wetenschappelijke Klimaatraad. Volgens hem zijn we als samenleving te afhankelijk geworden van fossiele brandstoffen en leggen we te veel druk op onze leefomgeving. Vooral de landbouw speelt een grote rol in het stikstofprobleem.       Erisman ziet tegelijkertijd reden voor hoop. De mens is volgens hem goed in het ontwikkelen van technologie en in het vinden van elkaar wanneer er zorgen zijn. Maar we moeten de natuur wel meer ruimte geven en anders leren omgaan met onze omgeving. “Wij moeten als mens meer respect hebben voor de natuur.”

Aan tafel deze week: minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Rianne Letschert, oud-ambassadeur bij de NAVO Ivo Daalder, oud-minister van Justitie en Veiligheid Ferdinand Grapperhaus, schijfster Connie Palmen. Presentatie: Joost Vullings Wil je meer weten over de gasten in Buitenhof? Op onze website vind je meer informatie. Daar kan je deze aflevering ook terugkijken en je vindt er natuurlijk nog veel meer gesprekken: https://bit.ly/buitenhof-6-sept-26 Volgende week dreigt het doek te vallen voor omroep Ongehoord Nederland. Trekt Rianne Letschert, minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, na het Hitler-fragment de licentie van de omroep in? En het academisch jaar is deze week gestart. Welke uitdagingen ziet zij voor het onderwijs? Ferd Grapperhaus was minister van Justitie en Veiligheid in het kabinet-Rutte-III. Zijn opdracht was een keiharde aanpak van de georganiseerde misdaad. Hoe kijkt hij naar de ontwikkelingen in Overasselt deze week? Is er iets veranderd in Nederland of hebben we te maken met een ontwikkeling die al jaren aan de gang is? Ivo Daalder werd geboren in Den Haag en studeerde in de Verenigde Staten. Hij was de Amerikaanse ambassadeur bij de NAVO onder president Obama en tegenwoordig is Daalder verbonden aan de Kooijmans Leerstoel van Universiteit Leiden. Heeft president Trump een uitweg uit de oorlog tegen Iran? En wie op het wereldtoneel is de lachende derde? Na ruim tien jaar is er een nieuw boek van schrijfster en filosoof Connie Palmen Johnnie Walker. Zoals de titel al verraadt, speelt haar alcoholverslaving een rol in deze roman. Maar het boek gaat ook over de invloed van haar moeder, Ulrike Meinhoff, seriemoordenaars en Palmens keuze voor het schrijverschap. De Vlaamse Humo noemt haar nieuwe roman ‘een schatkamer aan zelfinzicht'. 

Aan tafel deze week: minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Rianne Letschert, oud-ambassadeur bij de NAVO Ivo Daalder, oud-minister van Justitie en Veiligheid Ferdinand Grapperhaus, schijfster Connie Palmen. Presentatie: Joost Vullings Wil je meer weten over de gasten in Buitenhof? Op onze website vind je meer informatie. Daar kan je deze aflevering ook terugkijken en je vindt er natuurlijk nog veel meer gesprekken: https://bit.ly/buitenhof-6-sept-26 Volgende week dreigt het doek te vallen voor omroep Ongehoord Nederland. Trekt Rianne Letschert, minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, na het Hitler-fragment de licentie van de omroep in? En het academisch jaar is deze week gestart. Welke uitdagingen ziet zij voor het onderwijs? Ferd Grapperhaus was minister van Justitie en Veiligheid in het kabinet-Rutte-III. Zijn opdracht was een keiharde aanpak van de georganiseerde misdaad. Hoe kijkt hij naar de ontwikkelingen in Overasselt deze week? Is er iets veranderd in Nederland of hebben we te maken met een ontwikkeling die al jaren aan de gang is? Ivo Daalder werd geboren in Den Haag en studeerde in de Verenigde Staten. Hij was de Amerikaanse ambassadeur bij de NAVO onder president Obama en tegenwoordig is Daalder verbonden aan de Kooijmans Leerstoel van Universiteit Leiden. Heeft president Trump een uitweg uit de oorlog tegen Iran? En wie op het wereldtoneel is de lachende derde? Na ruim tien jaar is er een nieuw boek van schrijfster en filosoof Connie Palmen Johnnie Walker. Zoals de titel al verraadt, speelt haar alcoholverslaving een rol in deze roman. Maar het boek gaat ook over de invloed van haar moeder, Ulrike Meinhoff, seriemoordenaars en Palmens keuze voor het schrijverschap. De Vlaamse Humo noemt haar nieuwe roman ‘een schatkamer aan zelfinzicht'. 

Is de kennis van de politicus ,de burger en de wetenschapper gelijk? Wat is juiste informatie eigenlijk in deze tijd van populisme versus feiten en grote ego's in de politiek? Daarover praat Jort Kelder in deze nazit met parlementair journalist drs. Leonard Ornstein (in de afrondende fase van zijn promotie-onderzoek over Pim Fortuyn) en cognitiewetenschapper dr. Max van Duijn verbonden aan de Universiteit Leiden. 

Tijdens de Nacht van NTR Wetenschap hebben we het deze vier weken over wetenschap en oorlog, met in deze uitzending het strijdtoneel van de zee. De zee: van nature vriend en vijand van ons koude kikkerlandje. Van oudsher is Nederland het land van de zeevaart en eeuwenlang was Nederland één van de grootmachten op zee. Maar tegenwoordig is dit anders. De marine kromp, samen met de krijgsmacht, maar werd nog steeds wereldwijd ingezet voor vredesmissies. De laatste jaren veranderde echter het wereldtoneel en horen we overal dat de dreiging van oorlog weer toeneemt. Kortom, we bevinden ons in ruig vaarwater. Maar hoe groot is die dreiging eigenlijk? En hoe groot is onze marine? Wat is de rol van zeemachten in het geopolitieke spel van vandaag? En vooral: welke rol kan de wetenschap daarbinnen spelen? Radio 1-presentator Bram van Diemen vraagt het Roy de Ruiter, kapitein-ter-zee. Hij is zowel kapitein-ter-zee bij de marine als bijzonder hoogleraar maritieme strategie aan de Universiteit Leiden. Als geen ander kent hij het spanningsveld tussen de verschillende werelden van de politiek, academia en defensie. Dinsdag 8 september om 21:15 begint op televisie de driedelige NTR serie Klaar voor de oorlog waarin presentator Petra Grijzen onderzoekt welke rol de wetenschap speelt op het slagveld van vandaag en morgen. Welke inzichten kunnen wetenschappers bieden over oorlog en vrede?

De perfecte cybermisdaad bestaat niet. Eén vergeten e-mailadres, zoekopdracht of chatbericht kan genoeg zijn om de hele zaak open te breken. Cybercriminelen vertrouwen op encryptie, anonieme accounts en bulletproof hosting, maar laten ondertussen overal data achter. Universitair docent strafrecht Jan-Jaap Oerlemans en politie-expert Barend Frans leggen uit hoe opsporing en recht elkaar in de digitale praktijk raken. We volgen de miljoenen berichten uit Ennetcom, EncroChat en Sky ECC, kijken wanneer een platform als Telegram zelf medeplichtig kan worden en horen waarom een computer bij een inval soms onder stroom mee moet. Ook komt de eerste Nederlandse veroordeling voor oplichting met deepfaketechnologie langs: 47 frauduleus geopende ABN AMRO-rekeningen, plus ChatGPT-gesprekken over het omzeilen van identiteitscontrole. En dan blijft de lastigste vraag over: hoeveel privacy mag de politie verzamelen om één verdachte te vinden? Over Jan-Jaap OerlemansJan-Jaap Oerlemans is universitair docent strafrecht bij het Instituut voor Strafrecht & Criminologie van de Universiteit Leiden. Hij promoveerde op digitale opsporing, werkte van 2017 tot 2023 als toezichthouder bij de CTIVD en onderzoekt hoe nieuwe vormen van cybercriminaliteit en opsporingsbevoegdheden binnen de rechtsstaat passen.LinkedIn: https://nl.linkedin.com/in/janjaapoerlemansWebsite: https://jjoerlemans.com/ Over Barend FransBarend Frans werkt sinds 1987 bij de politie en richt zich op de samenwerking tussen politie, publieke organisaties en bedrijven bij de bestrijding van cybercrime. Op Internetsporen.nl legt hij slachtoffers uit hoe ze vluchtige digitale sporen veiligstellen.LinkedIn: https://nl.linkedin.com/in/barendfransWebsite: https://internetsporen.nl/ In deze aflevering0:00:24 Intro: hoe recht en politie naar cybercrime kijken0:04:39 Wanneer wordt Telegram medeplichtig?0:10:28 Mag de politie open Telegramgroepen volgen?0:18:13 Clouddata, netwerkzoekingen en computers onder stroom0:25:11 Van Ennetcom tot Sky ECC: miljoenen berichten als bewijs0:35:24 CyberBunker en bulletproof hosting0:42:37 Deepfakes omzeilen de identiteitscontrole van banken0:50:12 Wanneer je zoekgeschiedenis tegen je getuigt1:00:52 Luistervraag van Brian: worden gekraakte chats nog gebruikt?1:07:15 Wie is aansprakelijk als een AI-agent hackt? Genoemd in deze afleveringJan-Jaap Oerlemans: https://jjoerlemans.com/Prosecuting communication service providers: https://jjoerlemans.com/2026/04/22/prosecuting-communication-service-providers/Overzicht cybercrime-operaties: https://jjoerlemans.com/2026/06/24/overzicht-cybercrime-operaties/Deepfake-oplichting en digitaal bewijs: https://jjoerlemans.com/2026/07/06/cybercrime-jurisprudentieoverzicht-juli-2026/Universiteit Leiden: https://www.universiteitleiden.nl/medewerkers/jan-jaap-oerlemansInternetsporen: https://internetsporen.nl/Hansken: https://www.hansken.nl/latest/news/2023/03/20/launch-of-new-hansken-facility-lawyers-can-now-view-digital-data-from-their-own-workplaceSky ECC en de Nederlandse rol: https://www.universiteitleiden.nl/in-de-media/2025/05/hoe-groot-was-de-nederlandse-rol-bij-megahack-sky-ecc Tips van de tafelJan-Jaap Oerlemans: Neem als communicatiedienst misbruikmeldingen, klantcontrole en witwasrisico's serieus; bewust wegkijken kan bewijs van criminele intentie worden. Barend Frans: Stel bij digitaal onderzoek eerst vluchtig geheugen veilig en houd een computer zo nodig onder stroom; sleutels en sessies kunnen bij uitschakelen verdwijnen. Randal Peelen: Kijk niet alleen naar het logo van een chatapp, maar ook waar je geschiedenis en reservekopieën staan en welke apparaten erbij kunnen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De oorlog in Oekraïne bevindt zich volgens Europaverslaggever Geert Jan Hahn in 'de meest vernietigende fase' op dit moment. Beide landen hebben het gemunt op elkaars economische doelen. Grote delen van het land dreigen onleefbaar te worden denkt Hahn. Ook luitenant-kolonel buiten dienst Patrick Bolder ziet dit. 'We zien geen effectieve inzet van het luchtwapen.' Luister ook | 'Rusland zal de oorlog zeker doorzetten tot de winter van 2028' 'De Russen gooien van een afstand van die glijbommen. Oekraïne heeft al meer dan vijftienhonderd stuks aan Russische luchtafweer geraakt', zegt Bolder die defensiespecialist bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies is. Beide landen schieten er qua terreinwinst niks mee op. Hahn ziet de tekorten in Oekraïne verder oplopen, zowel op het gebied van luchtafweer als financieel. Dat zien de Europese landen ook. Enkele EU-landen pleiten dan ook opnieuw voor het inzetten van Russische bevroren tegoeden voor Oekraïne. Lees ook | Nederland wil gebruik bevroren Russische tegoeden voor Oekraïne weer op EU-agenda Carney heeft het gehad met Trump Canada is president Trump helemaal zat en gaat niet mee in zijn dreigementen. En dus is er een handelsoorlog tussen beide landen uitgebroken. Amy Verdun, hoogleraar politicologie aan de University of Victoria in Canada en gasthoogleraar Europese Politiek en Politieke Economie aan de Universiteit Leiden, ziet wat dat losmaakt in haar thuisland Canada. Luister ook | Amerika Podcast Trump en Cohen zijn weer maatjes | Postma in Amerika Michael Cohen was eerst Trumps vertrouweling, daarna werden ze elkaars grote vijanden. Nu heeft Cohen Trump geïnterviewd en lijkt alles weer koek en ei te zijn. Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vergilius, dichters, pausen, klassieke receptie en de Italiaanse Renaissance: wat hebben al die elementen met elkaar te maken? Het brengt ons naar de kern van het promotieonderzoek van Ruben Poelstra, promovendus aan de Universiteit Leiden. Hij doet onderzoek naar de 'Novi Vergilii'. Maar wat en wie zijn dat? Wat zien we met Vergilius en zijn werk gebeuren binnen christelijke context in de Italiaanse Renaissance? En wat maakt het interessant én belangrijk om dat te onderzoeken? Luister naar dit fascinerende verhaal van Ruben!Zomer en seizoen 4Vanaf woensdag 1 juli luister je de hele maand juli naar de 'Summerschool' van Oudheid! De maand augustus staat in het teken van de jaarlijkse 'Zomerspecials' van Oudheid. Op woensdag 2 september start alweer het vierde seizoen van Oudheid... kortom: maak je klaar voor een zomer vol Oudheid!Shownotes

Op z'n 37e werd hij de jongste zwarte hoogleraar ooit op de prestigieuze universiteit van Cambridge in het Verenigd Koninkrijk. Z'n verhaal trok veel aandacht en hij stond volop in de schijnwerpers. Die schijnwerpers brandden feller en feller toen hij beschuldigd werd van plagiaat en fraude. De universiteit begon een onderzoek en Arday stapte op, in de hoop dat hij met rust gelaten zou worden. Maar de discussie werd niet minder. Vrijdag werd Jason Arday dood gevonden.  De dood van Arday maakt een discussie los over diversiteitsbeleid, hoe universiteit mensen aanstelt en de rol van de media. Correspondent Fleur Launspach zet de gebeurtenissen en discussie die zoveel druk op hem zetten op een rij. In korte tijd werden bijvoorbeeld ruim 180 stukken over hem geschreven. Hoogleraar Judi Mesman van de Universiteit Leiden doet onderzoek naar mensen van kleur in leiderschapsposities en hoort de schok onder hen. Velen zijn bang dat zo'n heksenjacht, zoals sommigen het noemen, ook in ons land kan plaatsvinden. Zij merken nu al dat er anders naar hen wordt gekeken, puur en alleen omdat ze van kleur zijn. In deze podcast wordt gesproken over zelfdoding. Denk jij aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Bel 24/7 gratis en anoniem met 113 of chat op 113.nl. Reageren? Mail naar dedag@nos.nl (mailto:dedag@nos.nl) Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Judith van de Hulsbeek & Elisabeth Steinz

'Duurzaam', 'klimaatneutraal' of 'goed voor de planeet': bedrijven gebruiken steeds vaker groene claims... en 42% daarvan is misleidend of onvoldoende onderbouwd. Dit heet greenwashing. Het is verboden, maar bedrijven weten de regels soms slim te omzeilen. Vanaf september 2026 worden de regels strenger. Gaat dat echt verschil maken? In deze aflevering hoor je klimaatadvocaat en onderzoeker Sjoerd Lopik van de Universiteit Leiden over waarom greenwashing nog zo vaak voorkomt, waar de juridische grenzen liggen en of de nieuwe wet daar verandering in kan brengen. De EU-richtlijn Empowering Consumers for the Green Transition (ECGT): https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2024/825/oj?locale=nl Onderzoek Sjoerd: https://www.universiteitleiden.nl/medewerkers/sjoerd-lopik/publicaties#tab-1See omnystudio.com/listener for privacy information.

Deze zomer selecteren de makers van De Strateeg de beste gesprekken van het afgelopen seizoen. Europa weet dat het te afhankelijk is van China op het gebied van zeldzame aardmetalen. Zeker negentig procent van die grondstoffen komt uit China. We willen ook wel minder afhankelijk worden, maar rapport na rapport laat zien dat ons dat nog steeds niet lukt. Hoe moet Europa zich verhouden tegenover die Chinese industriële dominantie? En kunnen we iets doen aan die afhankelijkheid? Dat ga je horen in deze aflevering van De Strateeg van: - Ron Stoop, strategisch analist bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies. - Casper Wits, universitair docent Oost-Aziëstudies aan de Universiteit Leiden, gespecialiseerd in China en Japan. Luister ook | Wat als de stroom langer dan 72 uur uitvalt? Over deze podcastDe Strateeg is een podcast van BNR in samenwerking met het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS). Abonneer je via bnr.nl/destrateeg om geen enkele aflevering te missen. Host: Paul van Liempt Redactie: Michaël Roele en Isabel Denkers Tips, vragen of andere opmerkingen over De Strateeg? Stuur dan een mailtje naar roele@bnr.nlSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Samen met Sem van Atteveld, die vorig jaar zijn research master aan de Universiteit Leiden haalde, gaan we in deze Zomerspecial kijken naar purper! Kunnen we in het verre verleden van 'purpergekte'? En wat is dan specifiek 'Tyrisch purper'? Hoe werkte dat in de Oudheid: hoe werd die kleur geproduceerd, hoe kwam het vervolgens op kleding terecht, door wie en voor wie? Kortom: alles over purper!Zomer en seizoen 4Vanaf woensdag 1 juli luister je de hele maand juli naar de 'Summerschool' van Oudheid! De maand augustus staat in het teken van de jaarlijkse 'Zomerspecials' van Oudheid. Op woensdag 2 september start alweer het vierde seizoen van Oudheid... kortom: maak je klaar voor een zomer vol Oudheid!Shownotes

In deze Zomerspecial verwelkomen we een oude bekende: dr. Benjamin Suchard van de Universiteit Leiden is terug! Deze keer om te spreken over een fascinerend voorwerp uit het verre verleden: een levensgroot standbeeld met twee inscripties erop uit Tell-Fekheriye in het huidige Syrië. Benjamin zoomt in deze special specifiek in op die inscripties in het Aramees en het Akkadisch. Wat vertellen die teksten ons: van inhoud, historische context tot datering en meer?Zomer en seizoen 4Vanaf woensdag 1 juli luister je de hele maand juli naar de 'Summerschool' van Oudheid! De maand augustus staat in het teken van de jaarlijkse 'Zomerspecials' van Oudheid. Op woensdag 2 september start alweer het vierde seizoen van Oudheid... kortom: maak je klaar voor een zomer vol Oudheid!Shownotes

Tijdens deze live-opname vanuit De Brakke Grond in Amsterdam, opgenomen tijdens de Global Health Inspiration Day, gaan we op zoek naar een vraag waar veel onderzoekers, artsen, ondernemers en ontwikkelingsprofessionals vroeg of laat mee te maken krijgen: hoe bouw je écht een gelijkwaardig partnerschap op in Afrika?Te gast zijn Mirjam de Bruijn, antropoloog en hoogleraar Afrikanistiek aan de Universiteit Leiden, en Fleur Smit, arts met jarenlange ervaring in conflictgebieden zoals Zuid-Darfur. Samen bespreken we hoe je vertrouwen wint, waarom lokale kennis onmisbaar is en hoe je voorkomt dat goede bedoelingen uitmonden in kortdurende projecten zonder blijvende impact.We hebben het over culturele verschillen, machtsverhoudingen, de rol van sociale media in conflictgebieden en de vraag hoe internationale professionals kunnen samenwerken mét gemeenschappen, in plaats van vóór hen. Geen theoretisch verhaal, maar een praktische gids vol ervaringen uit de dagelijkse praktijk.Een inspirerende live-aflevering over vertrouwen, luisteren en de kunst van duurzame samenwerking. Of je nu onderzoek gaat doen, als arts vertrekt, ondernemer bent of simpelweg nieuwsgierig bent naar Afrika: deze aflevering laat zien dat echte verandering altijd begint met een goed gesprek.Volg onze LinkedIn: https://www.linkedin.com/showcase/africastpodcast?originalSubdomain=nlVoor mooie beelden, quizjes en 'behind the scenes', volg onze Instagram: https://www.instagram.com/africast_podcast/Link met Jos of Joeri via LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/jos-hummelen/ & https://www.linkedin.com/in/joerinortier/

De zon domineert deze dagen op allerlei manieren het nieuws: vanwege de aanhoudende warmte, droogte en bosbranden, maar ook omdat er nieuwe close-up beelden van de zon zijn gepubliceerd en komende woensdag is in Europa een zonsverduistering te zien.  Maar wat weten we eigenlijk over de zon?  'Als mensheid weten we relatief weinig,' zegt Frans Snik. Hij deed jarenlang onderzoek naar de zon aan de Universiteit Leiden en maakt in deze podcast een profiel op van de zon.  Wat is bijvoorbeeld de invloed van cycli van de zon, en verschillen in hoeveelheden zonnevlekken op de zon, op de opwarming van de aarde?  Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Wouter Sloekers 

Het is zomer... en in de vijfde en laatste aflevering van de Summerschool vertelt dr. Bert van den Berg van de Universiteit Leiden het verhaal van wat wel het oudste boek van Europa genoemd wordt: de Derveni-papyrus. Een fascinerend verhaal over de vondst van deze papyrus, over de publicatie van een 'pirateneditie' en een uitgebreide blik op de inhoud. Wat leren deze teksten ons over antieke filosofie? Waarom plaatst de tekst Plato in perspectief? Dat en meer bespreken we in de Summerschool!Zomer en seizoen 4Vanaf woensdag 1 juli luister je de hele maand juli naar de 'Summerschool' van Oudheid! De maand augustus staat in het teken van de jaarlijkse 'Zomerspecials' van Oudheid. Op woensdag 2 september start alweer het vierde seizoen van Oudheid... kortom: maak je klaar voor een zomer vol Oudheid!Shownotes

Frans von der Dunk is hoogleraar ruimterecht. Na zijn studie aan de Universiteit Leiden specialiseerde hij zich in de juridische aspecten van de ruimtevaart en groeide hij uit tot een van de belangrijkste experts op dit gebied. Hij was onder meer verbonden aan de International Space University en is tegenwoordig hoogleraar aan de University of Nebraska.In zijn onderzoek houdt hij zich bezig met vraagstukken rond commerciële ruimtevaart, satellieten en de internationale regelgeving die het gebruik van de ruimte in goede banen moet leiden. Teddy Tops gaat met Frans von der Dunk in gesprek. Frans tipte deze cultuurtips aan Teddy: Gedicht: Tolkien - The Lord of the Rings; A Walking Song (https://en.wikipedia.org/wiki/A_Walking_Song) Muziek: Pink Floyd - Shine on you crazy Diamond (https://open.spotify.com/track/6pnwfWyaWjQiHCKTiZLItr)

Het is zomer... en in de vierde aflevering van de Summerschool neemt dr. Willemijn Waal van de Universiteit Leiden ons mee naar de wereld van de sprookjes... of beter: een Hettitische sprookje uit de 17de eeuw v. Chr.! Welke bekende en wellicht minder bekende verhaalmotieven komen we tegen in dat sprookje? Wat toont ons dit over de verspreiding van verhalen, door tijd en ruimte? Dat en meer bespreken we in de Summerschool!Zomer en seizoen 4Vanaf woensdag 1 juli luister je de hele maand juli naar de 'Summerschool' van Oudheid! De maand augustus staat in het teken van de jaarlijkse 'Zomerspecials' van Oudheid. Op woensdag 2 september start alweer het vierde seizoen van Oudheid... kortom: maak je klaar voor een zomer vol Oudheid!Shownotes

Het is zomer... en in de derde aflevering van de Summerschool maken we dankzij prof. dr. Alwin Kloekhorst van de Universiteit Leiden kennis met het fascinerende vakgebied van de Taalwetenschap, meer specifiek met het onderzoek naar de Indo-Europese talen! Alwin heeft in deze aflevering van de Summerschool het verhaal meegenomen van de laryngaaltheorie: het verhaal over een doorbraak binnen zijn vakgebied. Dat en meer bespreken we in de Summerschool!Zomer en seizoen 4Vanaf woensdag 1 juli luister je de hele maand juli naar de 'Summerschool' van Oudheid! De maand augustus staat in het teken van de jaarlijkse 'Zomerspecials' van Oudheid. Op woensdag 2 september start alweer het vierde seizoen van Oudheid... kortom: maak je klaar voor een zomer vol Oudheid!Shownotes

Het is zomer... en in de tweede aflevering van de Summerschool neemt dr. Paul van Els van de Universiteit Leiden ons mee naar het oude China! We gaan met Paul mee naar het begin van de Zhou-dynastie, omstreeks het jaar 1045 v. Chr. Maar wat maakt de opkomst van die dynastie zo interessant? Wat deden zij om hun macht te legitimeren en wat heeft dat te maken met het 'Hemels Mandaat'? Dat en meer bespreken we in de Summerschool in deze fascinerende kennismaking met het oude China!Zomer en seizoen 4Vanaf woensdag 1 juli luister je de hele maand juli naar de 'Summerschool' van Oudheid! De maand augustus staat in het teken van de jaarlijkse 'Zomerspecials' van Oudheid. Op woensdag 2 september start alweer het vierde seizoen van Oudheid... kortom: maak je klaar voor een zomer vol Oudheid!Shownotes

Confucius was een Chinees politicus en filosoof tijdens de Zhou-dynastie; hij had en heeft enorme invloed op de Chinese beschaving. Zijn filosofie gaat niet zozeer uit van de traditionele standenmaatschappij, want in zijn leer krijgt iedereen in principe gelijke kansen. Kenmerkend voor Confucius is onder meer de relatie tussen kinderen en hun ouders; kinderen dienen respect te hebben en tonen voor hun ouders en hen te gehoorzamen. Die lijn trekt hij door naar de hele samenleving, een idee dat nog steeds domineert, ook bij Chinezen die hun thuisland hebben achtergelaten. Journalist en podcastmaker Maarten Dallinga gaat in deze aflevering in gesprek met  *Paul van Els, sinoloog en docent China-studies aan de Universiteit Leiden. Hij doet onderzoek en is co-auteur van het boek ‘Confucius spreekt', waarin uitspraken uit 'De gesprekken', de Bijbel van het confucianisme, in begrijpelijke taal worden uitgelegd.  *Willemijn van Noord, sinoloog en archeoloog en conservator van het Wereldmuseum. Zij is onder meer verantwoordelijk voor de nu lopende tentoonstelling Made in China in het Wereldmuseum Amsterdam, waar ook voorwerpen te zien zijn die raken aan het confucianisme.  *Xiaojun Zhang, oud-student van Paul van Els; zij voltooide China-studies aan de Universiteit Leiden. Ze heeft een Chinese achtergrond en haar opvoeding werd naar eigen zeggen sterk beïnvloed door Confucius en het confucianisme.  Wat blijft audiodoc is een podcast van HUMAN en NPO Luister, deze aflevering is vanaf zondag 5 juli om 21 uur online op NPO Luister en is te horen in het tweede uur van Wat blijft radio op NPO Radio 1.

Heeft Rusland voldoende logistieke capaciteit? | Belarus verleiden | De gevolgen voor Rusland als het zich terugtrekt uit Oekraïne Op vrijdag 3 juli om 12.00 is er voor plusleden de mogelijkheid om live mee te luisteren en direct je vragen te stellen. Boekestijn en de Wijk praten dan met Niels van Willigen, bijzonder hoogleraar strategische studies aan de Universiteit Leiden, over de veiligheid van Nederland in een steeds onveiligere wereld. Word lid van B&W Plus op boekestijnendewijk.nl om live je vragen te stellen. Rusland scheidt zijn oorlog tegen Oekraïne van de opbouw van een anti-NAVO-krijgsmacht, terwijl Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk uitleggen hoe mobilisatie, materieel en logistiek samen de Russische oorlogsvoering bepalen. De dienstplichtige krijgsmacht wordt gereserveerd voor een mogelijke confrontatie met de NAVO, terwijl langeafstandswapens en drones van Oekraïne en de NAVO juist de Russische aanvoerlijnen tot kwetsbaar doelwit maken. De discussie raakt ook aan de Nederlandse defensienota en het gemis aan eigen langeafstandscapaciteit. Belarus raakt verder verstrengeld in Poetins project om de oude grenzen te herstellen, maar Aleksandr Lukashenko probeert tegelijk zijn autonomie te bewaren. De Europese Unie blijft vanwege waarden en interne verdeeldheid terughoudend, terwijl de Verenigde Staten eerder vergeefse pogingen deden om het regime los te weken. Een mogelijk Russisch verlies in Oekraïne roept de vraag op of het regime kan imploderen zoals de Sovjet-Unie na Afghanistan, inclusief chaos rond kernwapens en separatisme in regio’s als de Kaukasus en Siberië. Boekestijn en De Wijk schetsen hoe een sterk repressief apparaat een snelle ineenstorting onwaarschijnlijk maakt, maar de geopolitieke risico’s enorm zouden zijn bij een tweede implosie van het Russische rijk. De historische analogieën blijven verleidelijk, al blijven historici volgens hen slechte voorspellers, wat het debat juist interessant maakt. [Samenvatting geschreven door AI en gecontroleerd door mens] Over de Podcast Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk gaan onder leiding van Hugo Reitsma op zoek naar de nieuwe wereldorde. Wat betekenen oorlog, machtspolitiek en economische verschuivingen voor Europa en Nederland? In elke aflevering duiken zij in de geopolitieke actualiteit. Genomineerd voor de Zilveren Reissmicrofoon 2026, winnaar van de Dutch Podcast Awards 2022 in de categorie Nieuws & Politiek. Word lid van B&W Plus op boekestijnendewijk.nl Voor de zaterdag-podcast, reclamevrij luisteren, en vele extra's! Reageren? Op X: @ajboekestijn en @robdewijk Bluesky: @hugoreitsma.bsky.social Mail: boekestijnendewijk@bnr.nl Over de makers: Arend Jan Boekestijn is een Nederlands historicus en voormalig politicus. Hij studeerde geschiedenis en politieke wetenschappen aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Boekestijn is voormalig Tweede Kamerlid (tot 2009). Sinds 1989 is hij verbonden aan de vakgroep geschiedenis van de Universiteit Utrecht en sinds 2016 lid van commissie Vrede en Veiligheid van AIV. Rob de Wijk studeerde eigentijdse geschiedenis en internationale betrekkingen, promoveerde op kernwapenstrategieën, werd hoogleraar in Leiden en richtte in 2007 het Den Haag Centrum voor Strategische Studies op. Hugo Reitsma studeerde rechten en politicologie. Hij werkte eerder als politiek verslaggever en vanuit verschillende conflictgebieden. Hij is auteur van het boek ‘Boekestijn en De Wijk voorspellen de toekomst’ (november 2023).See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is zomer... en in deze allereerste aflevering van de Summerschool neemt prof. dr. Peter Bisschop van de Universiteit Leiden ons mee naar de wereld van het Sanskriet! Naast een introductie op zijn vakgebied heeft Peter ook een verhaal meegenomen voor de Summerschool: we gaan luisteren naar het verhaal achter het Devī Māhātmya ('Lofprijs van de Godin'). Een tekst uit de 7e/8e eeuw in het Sanskriet die nog altijd heel levendig is, ook in het huidige India. Wat is dit voor tekst en hoe werken Peter en zijn studenten binnen de opleiding met die tekst, met verschillende oude handschriften in Leiden ook? Dat en meer bespreken we in de Summerschool!Zomer en seizoen 4Vanaf woensdag 1 juli luister je de hele maand juli naar de 'Summerschool' van Oudheid! De maand augustus staat in het teken van de jaarlijkse 'Zomerspecials' van Oudheid. Op woensdag 2 september start alweer het vierde seizoen van Oudheid... kortom: maak je klaar voor een zomer vol Oudheid!Shownotes

Wat begon als een vroege zomerpiek is uitgegroeid tot de zwaarste en meest wijdverspreide hittegolf ooit gemeten in Europa. En volgens wetenschappers is dat allesbehalve toeval: Europa warmt sneller op dan welk ander continent ook, en onderzoek stelt dat de klimaatverandering de hittegolf 2°C tot 4°C erger maakt. Bevinden we ons in een nieuw normaal? We bespreken het met meteoroloog Helga van Leur. (7:34) Oost-Azië als voorbeeld Het zou goed zijn als wij Europeanen onze Amerikaanse bril eens afzetten, en opletten wat er gebeurt in landen als Zuid-Korea, Japan en Taiwan, schrijven Korea-expert Remco Breuker en sinoloog en japanoloog Casper Wits van de Universiteit Leiden in hun nieuwe boek De kracht van de middenmacht. De drie landen zijn niet alleen van waarde als stabiele partners, maar ook als voorbeelden van hoe je een democratie in stand houdt, zelfs tegen de klippen op.   Presentatie: Sophie Derkzen. 

Veel Iraniërs kregen hoop dat er door de aanvallen op Iran iets wezenlijks zou veranderen in hun land. Is die hoop vervlogen nu het regime er gewoon nog zit? De van origine Iraanse jurist en mensenrechtenactivist Sander Terphuis vluchtte jaren geleden van Iran naar Nederland, en is sindsdien niet meer in het land geweest. Hoe wist hij het regime destijds te ontvluchten? Gasten in BNR's Big Five van Onrust in het Midden-Oosten -Tara Kenkhuis, Midden-Oosten correspondent -Martijn Kitzen, hoogleraar aan de Nederlandse Defensie Academie en Bijzonder hoogleraar Krijgswetenschappen aan de Universiteit Leiden. -Rem Korteweg, senior onderzoeker bij Instituut Clingendael -Abdou Bouzerda, Midden-Oosten deskundige, journalist en presentator VPRO podcast Achter de Frontlinie -Sander Terphuis, mensenrechtenverdediger en jurist, afkomstig uit IranSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe is Iran zo krachtig gebleven in de oorlog van Israël en de VS? En welke koers kunnen van het Iraanse regime in de toekomst verwachten? Te gast is Midden-Oostendeskundige Abdou Bouzerda, in BNR's Big Five van de Onrust in het Midden-Oosten. Gasten in BNR's Big Five van Onrust in het Midden-Oosten -Tara Kenkhuis, Midden-Oosten correspondent -Martijn Kitzen, hoogleraar aan de Nederlandse Defensie Academie en Bijzonder hoogleraar Krijgswetenschappen aan de Universiteit Leiden. -Rem Korteweg, senior onderzoeker bij Instituut Clingendael -Abdou Bouzerda, Midden-Oosten deskundige, journalist en presentator VPRO podcast Achter de Frontlinie -Sander Terphuis, mensenrechtenverdediger en jurist, afkomstig uit IranSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De positie van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu is zeer wankel, zeker nu negentig procent van de Israëlische bevolking vindt dat Israël de oorlog met Iran heeft verloren. Toch ziet Martine van den Berg, religiewetenschapper en schrijver van het boek De Genesis van het Verraad over Israël na 7 oktober, Netanyahu niet zomaar vertrekken. Ze is te gast bij Bernard Hammelburg in BNR De Wereld. Luister ook | 'Meer steun aan Oekraïne en meer druk op Rusland nodig voor kansrijke vredesbesprekingen' Ook binnen Netanyahu's eigen achterban leeft de gedachte dat Israël de oorlog verloren heeft, maar daar krijgen anderen de schuld van. Denk aan president Trump, vicepresident JD Vance en bemiddelaars Jared Kushner en Steve Witkoff. Hoewel Netanyahu's populariteit verder daalt wil dat niet zeggen dat hij bij de verkiezingen van later dit jaar weggestemd zal worden. Dat komt omdat niemand wil samenwerken met de Israëlische Arabieren, en die zijn waarschijnlijk nodig voor een meerderheid. Lees ook | Trump prijst Zelensky ineens als ‘moedig’ en ‘doet het behoorlijk goed’ in oorlog met Rusland Rutte doceert Trump Mark Rutte doceerde aan Trump in de Oval Office wat er door Trump allemaal is veranderd binnen de NAVO. Of het ook echt geholpen heeft, daarover twijfelt Europa-verslaggever Geert Jan Hahn wel. Lees ook | Taiwanese kustwacht verjaagt Chinese schepen De kracht van middenmachten: lessen uit Oost-Azië Europa slaapwandelt geopolitiek terwijl, maar hoe anders is dat bij de democratieën in Oost-Azië. Remco Breuker, hoogleraar Koreastudies aan de Universiteit Leiden en coauteur van De Kracht van Middenmachten, vindt dat we in Europa harder moeten optreden tegen China. Hij wijst daarvoor naar de manier waarop Zuid-Korea, Japan en Taiwan dat doen. Breuker pleit voor een hechtere veiligheids- en politieke samenwerking met deze Aziatische middenmachten, variërend van een parlementaire vriendencoalitie met Taiwan tot gezamenlijke strategieën voor het beschermen van aanvoerlijnen en zeldzame grondstoffen. In het boek, dat hij samen met Casper Wits schreef, komt hij in totaal met achttien aanbevelingen. Luister ook | Amerika Podcast 250 jaar Amerika wordt Trumps campagnefeestje | Postma in Amerika Bij de aftrap van de festiviteiten van het 250-jarig bestaan van de Verenigde Staten blijkt dat ook dit feestje weer een campagnemoment wordt voor president Trump. Amerika-correspondent Jan Postma was erbij in Washington. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Terwijl er onderhandeld wordt tussen de Verenigde Staten en Iran over het eindigen van de oorlog in het Midden Oosten, zet de Amerikaanse senaat een rem op de oorlog. Betekent dat dat de internationale handel weer op gang kan komen? Te gast is Rem Korteweg, senior onderzoeker bij Instituut Clingendael, waar hij zich bezighoudt met de geopolitieke rol van Europa, internationale handel en veiligheidsvraagstukken. Gasten in BNR's Big Five van Onrust in het Midden-Oosten -Tara Kenkhuis, Midden-Oosten correspondent -Martijn Kitzen, hoogleraar aan de Nederlandse Defensie Academie en Bijzonder hoogleraar Krijgswetenschappen aan de Universiteit Leiden. -Rem Korteweg, senior onderzoeker bij Instituut Clingendael -Abdou Bouzerda, Midden-Oosten deskundige, journalist en presentator VPRO podcast Achter de Frontlinie -Sander Terphuis, mensenrechtenverdediger en jurist, afkomstig uit IranSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Met dr. Tazuko van Berkel van de Universiteit Leiden gaan we onderzoeken of we inzicht kunnen krijgen in het economisch denken van de oude Grieken. Wat is dat eigenlijk: 'economisch denken'? Via welke bronnen leren we dat denken, het denken over economische vraagstukken, in het verre verleden kennen? En... de these was toch heel lang: dat hadden 'ze' niet, dat konden 'ze' niet? In deze aflevering duiken we op fascinerende wijze in de Oudheid met Tazuko!Shownotes

Iran is aan alle kanten onderschat. Hoe zit dat vanuit militair perspectief? En hoe lang gaat de weg naar vrede dan worden? Te gast is Martijn Kitzen, Hoogleraar aan de Nederlandse Defensie Academie en Bijzonder hoogleraar Krijgswetenschappen aan de Universiteit Leiden, in BNR's Big Five van de Onrust in het Midden-Oosten. Gasten in BNR's Big Five van Onrust in het Midden-Oosten -Tara Kenkhuis, Midden-Oosten correspondent -Martijn Kitzen, hoogleraar aan de Nederlandse Defensie Academie en Bijzonder hoogleraar Krijgswetenschappen aan de Universiteit Leiden. -Rem Korteweg, senior onderzoeker bij Instituut Clingendael -Abdou Bouzerda, Midden-Oosten deskundige, journalist en presentator VPRO podcast Achter de Frontlinie -Sander Terphuis, mensenrechtenverdediger en jurist, afkomstig uit IranSee omnystudio.com/listener for privacy information.

In Zwitserland wordt druk onderhandeld tussen de Verenigde Staten en Iran. Komt vrede dichterbij of is het politiek theater? Waar ligt het perspectief voor, bijvoorbeeld, de mensen in Libanon? En wat moeten we in de kern van het conflict begrijpen? Te gast is Midden-Oostencorrespondent Tara Kenkhuis vanuit Beirut. Gasten in BNR's Big Five van Onrust in het Midden-Oosten -Tara Kenkhuis, Midden-Oosten correspondent -Martijn Kitzen, hoogleraar aan de Nederlandse Defensie Academie en Bijzonder hoogleraar Krijgswetenschappen aan de Universiteit Leiden. -Rem Korteweg, senior onderzoeker bij Instituut Clingendael -Abdou Bouzerda, Midden-Oosten deskundige, journalist en presentator VPRO podcast Achter de Frontlinie -Sander Terphuis, mensenrechtenverdediger en jurist, afkomstig uit IranSee omnystudio.com/listener for privacy information.

DigiD komt straks waarschijnlijk in Amerikaanse handen, en daarmee ook alle relevante data van Nederlandse burgers. Het toont eens te meer onze digitale afhankelijkheid van externe partijen. Ondertussen is Big Tech steeds meer een pressiemiddel geworden waarbij geconcentreerde macht zwaarder weegt dan recht. Hoe komen we uit deze digitale crisis?DigiD staat niet op zichzelf. In juni 2025 erkende Microsoft onder ede voor de Franse senaat dat het de gegevens van Europese klanten niet kan beschermen tegen de Amerikaanse overheid. Twee maanden later stelde de Autoriteit Persoonsgegevens vast dat ruim vijftig algoritmes van de Belastingdienst mogelijk discrimineren en diezelfde maand liet Marco Rubio Amerikaanse diplomaten lobbyen tegen Europese regels voor online platforms.De rode draad: onze rechtsstaat worstelt met de wetten van de digitale wereld. Wetgeving geldt territoriaal, infrastructuur niet. Rechters motiveren hun besluiten, algoritmes niet. De rechtsstaat veronderstelt machtsscheiding; digitale macht is juist geconcentreerd, bij een handvol private partijen onder buitenlands gezag.Met onder anderen Maxim Februari gaan we op zoek naar het antwoord: hoe updaten we de rechtsstaat voor het digitale tijdperk?Over de sprekers:Maxim Februari is schrijver en rechtsfilosoof. Hij schreef meermaals bekroonde romans, schreef tien jaar lang een column in de Volkskrant en sinds 2010 in NRC, was lid van de Dutch Expert Group on Aviation Safety, was betrokken bij de SyRI-rechtszaak tegen de Staat der Nederlanden rondom profilering van burgers. In 2023 publiceerde hij het essay Doe zelf normaal, over de onverwachte effecten van datagedreven bestuur op de democratie en de rechtsstaat. In 2020 werd hem de P.C. Hooftprijs toegekend voor zijn literaire oeuvre.Mireille Hildebrandt is rechtsfilosoof en jurist, emeritus hoogleraar aan de Vrije Universiteit Brussel (bij de juristen) en de Radboud Universiteit (bij de computer wetenschappers). In 2011 hield zij haar oratie in Nijmegen over ‘De rechtsstaat in cyberspace'. Van 2019 tot 2024 leidde zij het Europese onderzoeksproject COHUBICOL, over 'tellen als mens in het tijdperk van computationeel recht'. Zij schreef Smart Technologies and the End(s) of Law (2015) en Law for Computer Scientists and Other Folk (2020), en is Fellow of the British Academy.Reijer Passchier is staatsrechtgeleerde, hoogleraar Digitalisering en de democratische rechtsstaat aan de Open Universiteit en universitair docent Staats- en bestuursrecht aan de Universiteit Leiden. Hij promoveerde in 2017 op constitutionele veranderingen in Nederland, de Europese Unie, de Verenigde Staten, Japan en Duitsland. In 2021 verscheen Artificiële intelligentie en de rechtsstaat, in 2024 gevolgd door De vloek van Big Tech, over de juridisch-technologische wortels van constitutioneel verval en digitaal feodalisme.Programmamaker: Dirk StruikModerator: Lennart BooijMede mogelijk gemaakt door: VfondsZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Misschien ben jij ook wel een nationalist? Bij nationalisme denk je al snel aan vlaggen, opzwepende politici en bloederige oorlogen. Maar nationalisme zit veel dieper. In ons dagelijks leven: in ons eten, ons landschap, onze gebouwen, onze huisdieren en natuurlijk in sport – denk aan het WK voetbal. En misschien zit het vooral in ons hoofd. We vinden landen zó vanzelfsprekend dat we bijna vergeten hoe jong het idee van de natiestaat eigenlijk is: nog maar zo'n 250 jaar oud. En toch heeft dat idee vrijwel de hele wereld veroverd. Waarom is nationalisme zo succesvol? Waarom komt het juist nu weer zo sterk terug? En wat bedoelen mensen eigenlijk als ze bij AZC-demonstraties roepen: “Wij zijn Nederland”?  In deze aflevering spreekt David Boogerd met historicus Eric Storm, verbonden aan de Universiteit Leiden en auteur van het imposante boek Nationalisme. Een wereldgeschiedenis. Samen met vaste gast theoloog Stefan Paas, hoogleraar aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht, gaan we op een hitorische tocht langs natiestaten, grenzen, burgerschap en identiteit. En natuurlijk gaat het ook over een echte Ongelooflijke vraag: is nationalisme misschien een soort seculiere religie geworden – een verhaal groter dan jezelf, met rituelen, helden en offers. Een leerzaam en verrassend gesprek waarin nogal wat vanzelfsprekendheden sneuvelen.

We zijn er klaar voor: prof. dr. Caroline Waerzeggers van de Universiteit Leiden neemt ons in dit tweede deel van een tweeluik mee naar het oude Sippar, naar de microgeschiedenis van Marduk-remanni! Wat kunnen we op basis van de bronnen, die vele kleitabletten, vertellen over zijn leven, zijn familie, zijn werk, zijn contacten en meer? En van welke gebeurtenissen binnen het Perzische Rijk was Marduk-remanni getuige? Caroline vertelt zijn fascinerende verhaal!Shownotes

Terwijl Zelensky Poetin uitnodigt voor directe onderhandelingen, speelt zich dichtbij de frontlinie een stil drama af. De stad Kramatorsk, het laatste Oekraïense bolwerk in de Donbas, wordt dagelijks bestookt met drones en raketten. Bewoners trekken weg waardoor de stad langzaam verandert in een militaire vesting. Een reportage van Michiel Driebergen uit Kramatorsk. (15:57)Xi reist naar Pyongyang Maandag reist de Chinese president Xi Jinping af naar Noord-Korea voor een tweedaags staatsbezoek, zijn eerste buitenlandse reis van het jaar, en zijn eerste bezoek aan Noord-Korea sinds zeven jaar. De geopolitieke spanning in Noordoost-Azië loopt op. En gisteren onthulde Noord-Korea ook nog een nieuwe faciliteit voor kernbomproductie. Wat maakt deze ontmoeting zo urgent? We spreken met Remco Breuker, Noordoost-Azië expert aan de Universiteit Leiden. Presentatie door Nadia Moussaid

In dit eerste deel van een tweeluik met prof. dr. Caroline Waerzeggers van de Universiteit Leiden maken we een begin aan onze reis naar het oude Sippar: naar de tijd van koning Nabonidus, Cyrus de Grote... en van Marduk-remanni! Met de beschikbare bronnen uit onder andere Sippar en Babylon is het mogelijk om tot een microgeschiedenis over Marduk-remanni te komen: het leven van een Babyloniër onder Perzische heerschappij in de 6de eeuw voor onze jaartelling. Maar wat is dat: een microgeschiedenis? En binnen welke context moeten we Marduk-remanni plaatsen? Dat horen we in dit eerste deel!Shownotes

In deze bonusaflevering kijken we met professor dr. Petra Sijpesteijn van de Universiteit Leiden naar een aantal voorbeelden uit de verhalentraditie over de Heilige Familie in Egypte: verhalen over de jeugd van Jezus. Wat gebeurt er in die verschillende verhalen? Wat zien we in de bronnen gebeuren?Shownotes

Halverwege de negentiende eeuw arriveerden de eerste Chinese contractarbeiders in Suriname. Hun verhaal is verborgen in de marges van de koloniale geschiedenis. In gesprek over de Chinees-Surinaamse identiteit.Tussen 1853 en 1874 werden Chinese contractarbeiders geronseld om te komen werken op de Surinaamse plantages. Na de Tweede Wereldoorlog volgde een nieuwe migratiegolf, gedreven door politieke instabiliteit en economische nood in China.Vandaag zien we hoe deze gemeenschappen zich verweven hebben met de Surinaamse en Nederlandse identiteit, maar eigenlijk nog steeds weinig aandacht krijgen in wetenschappelijk onderzoek of het publieke debat. Van historie tot hedendaagse migratie: wat kunnen we leren van hun reis en hun bijdrage aan de samenleving?Melvin Chang heeft geneeskunde gestudeerd maar koos al gauw daarna voor een carrière als ondernemer. Bijna 30 jaar was hij eigenaar/directeur van restaurant Lung Fung, het eerste Surinaams-Chinese restaurant van Den Haag dat door zijn vader en opa was opgericht. Tegenwoordig houdt hij zich vooral bezig met de vastlegging van het Surinaams-Chinese erfgoed en is hij bestuurslid van het Collectief contractarbeid.Fresco Sam-Sin is filoloog en podcast- en radiomaker. Hij studeerde sinologie en mantsjoerologie in Leiden en Beijing en hij onderzoekt de verweven geschiedenis van China en Suriname binnen de context van het koloniale verleden. Daarnaast probeert hij via websites als thingsthattalk.net of kenki.nl om kennis een platform te geven. Bovendien is Fresco de vaste recensent van OVT, het geschiedenisprogramma van VPRO-radio.Carla Tjon heeft kunst- en cultuurwetenschappen gestudeerd aan de Erasmus Universiteit. Haar artistiek talent gebruikt ze vooral om de Surinaams-Chinese migratiegeschiedenis te laten zien. Bijvoorbeeld met haar initiatief voor de reizende tentoonstelling Snesie. En ook met haar boek 2 X 9 levens. Verder schreef ze ‘In van God verlaten oorden', uitgebracht in 2019 door Verhalenhuis Belvedère Rotterdam. Carla is lid van het Collectief Koloniaal Nu & Toen. Verder is ze Zakelijk directeur van het cultureel platform Perdu voor poëzie in Amsterdam.Dr. Paul Tjon Sie Fat heeft sinologie gestuurd aan Universiteit Leiden. Daarna promoveerde hij aan de Universiteit van Amsterdam op een proefschrift over de moderne Chinese migratie en identiteit in Suriname. Bovendien heeft hij publicaties op zijn naam over de relatie tussen de Chinese taal, de gemeenschapsorganisatie en identiteit van Chinese migranten in dat land of hoe mensen soms hun etnische achtergrond zichtbaar maken in de Surinaamse politiek. Stuart Kensenhuis is freelancejournalist, moderator en radiopresentator, met een fascinatie voor politiek en geschiedenis. Hij schrijft onder andere voor AD/Haagsche Courant en Tijdschrift voor Geschiedenis en presenteerde een 20-delige podcastserie op Radio Stanvaste, over het koloniaal en slavernijverleden van Nederland. Verder is hij één van de auteurs van het boek ‘Het koloniaal en slavernijverleden van Gouda (2024, Streekarchief Midden-Holland). In samenwerking met De Balie presenteerde hij verschillende programma's over immigratie of het koloniaal en slavernijverleden.Programmamaker: Britt van RossumProgrammamaker en moderator: Stuart KensenhuisZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Anoma van der Veere is journalist, onderzoeker en correspondent in Japan. Hij is gespecialiseerd in politiek, samenleving en technologische innovatie in Oost-Azië. Als correspondent werkt hij voor NRC en de NOS. Daarnaast is De Veere verbonden aan het Leiden Asia Centre, een onderzoeksinstituut aan de Universiteit Leiden, waar hij modern Japan onderzoekt. Nu verschijnt zijn nieuwe boek ‘Sushi eet je met je handen', dat hij samen met professor en voedselhistoricus Katarzyna Cwiertka schreef. In het boek doet hij aan de hand van de Japanse eetcultuur verslag van zijn ervaringen als correspondent en de verhalen van mensen die hij onderweg heeft ontmoet. Ellen Deckwitz gaat met Anoma van der Veere in gesprek.

(02:24) In België en Oostenrijk is deze week het onderzoek geopend naar mensen die begin jaren ‘90 meededen aan zogenoemde sniper-safari's. Daarbij zouden rijke westerse toeristen enorme geldbedragen hebben betaald aan Bosnische Serviërs om op onschuldige burgers te schieten tijdens de belegering van Sarajevo. Een gruwelijk gerucht dat al lange tijd rondging, maar nu in meerdere Europese landen daadwerkelijk onderzocht wordt. Eerder dit jaar zijn er in Italië al strafrechtelijke onderzoeken gestart.    Om dit toe te lichten is Balkandeskundige en journalist Marjolein Koster te gast. Vorig jaar maakte Koster samen met Alma Mustafić de podcast De elf stemmen van Srebrenica (https://www.nporadio1.nl/podcasts/de-11-stemmen-van-srebrenica), uitgebracht voor OVT.      (13:50) Er is geen geld voor een nieuw systeem, en dus verdwijnt het luchtalarm. Geen geloei meer op de eerste maandag van de maand vanaf 2028 dus. Een stukje gedeelde nationale herkenning verdwijnt, maar vanaf nu zal een NL Alert volgens minister Van Weel voldoende zijn.    Wanneer is dit luchtalarm eigenlijk in Nederland geïnstalleerd, en hoe werden mensen voordien gewaarschuwd voor onheil? Te gast is Roelof van Gelderen van Museum Bescherming Bevolking in Grou, Friesland.    (21:27) Ze wilde studeren in een tijd dat de universiteit voor vrouwen gesloten was. Ze wilde denken, schrijven en de wereld veranderen, terwijl een getrouwde vrouw wettelijk handelingsonbekwaam was. Geertruida Kapteyn-Muysken, geboren in 1855, zocht haar leven lang naar een manier om vrij te zijn en ontwikkelde een levensfilosofie die verbluffend modern is, zo ontdekte historicus Maite Karssenberg. Ze schreef de biografie Dubbelleven: Geertruida Kapteyn-Muysken en haar rebelse levensfilosofie, en vertelt meer. (34:54) De Neanderthaler. Jarenlang werd hij gezien als het achterlijke achterneefje van de mens: een logge en dommige holbewoner. Een evolutionaire zijstraat die het uiteindelijk af moest leggen tegen ons, de slimme Homo sapiens. Maar de afgelopen jaren brokkelt dat beeld in hoog tempo af. Uit DNA-bewijs rijst zelfs de vraag op: waren die Neanderthalers misschien helemaal geen aparte mensensoort?   We weten ook dat Neanderthalers lijm maakten, sieraden droegen, en zorgden voor gehandicapte groepsgenoten. Nu blijkt zelfs dat ze aan prehistorische tandheelkunde deden. Vorige week werd bekend dat een kies uit Siberië krassporen laat zien van een stenen tandartswerktuig, gebruikt om de pijn van een ontstoken kies te verlichten.    Om dit verder te duiden is Gerrit Dusseldorp te gast, archeoloog aan de Universiteit Leiden.    (45:58) Elke week bespreken we historische tips met afwisselend Nadia Bouras, Wim Berkelaar, Bart Funnekotter, Sanne Frequin, en Fresco Sam-Sin. Deze week is de beurt aan Wim Berkelaar. Hij bespreekt twee boeken en een tentoonstelling:  Deftig rechts in het gedrang - Meine Henk Klijnsma  Trui van Lier, Utrechtse verzetsvrouw - Jim Terlingen  Ongehoord, verzamelde vrouwen (https://www.museumgouda.nl/tentoonstelling/ongehoord-verzamelde-vrouwen/) - Museum Gouda    (01:01:08) De tijd, hoe onvoltooid ook, is er altijd geweest. Toch? Misschien hebben we hem niet altijd hetzelfde gemeten en beleefd. Historicus en tijdreiziger Philip Dröge maakte een reis rond de wereld om plekken te bezoeken waar de geschiedenis van de tijd een klein beetje tastbaarder wordt. De verhalen zijn te vinden in zijn nieuwe boek De Tijdreiziger en hij is bij ons te gast.      (01:14:42) OVT Doc: Uit de pas, Het vrijgevochten leven van danseres Darja Collin (Deel 1)  Ze was vrijgevochten, gedreven, getalenteerd en van grote betekenis voor de dans: Darja Collin, de eerste Nederlandse danseres die internationaal doorbrak.    Programmamaker Katinka Baehr maakte samen met Arend Hulshof, die het boek Alleen in dans kon zij wonen over haar schreef, een tweedelige documentaire. Over haar avontuurlijke leven, haar dans en haar (korte en ongelukkige) huwelijk met schrijver, dichter en scheepsarts Slauerhoff. Vandaag deel twee, met onder andere Edmee Monod de Froideville en de avonturen die zij en Darja samen meemaakten.      Meer info: https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-24-mei-2026 (https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-24-mei-2026)  

Vandaag verschijnt het nieuwe statusrapport van de Nederlandse Biodiversiteit van Naturalis. En dat rapport gaat over veel meer dan alleen bedreigde dieren. Biodiversiteit gaat ook over schoon water, voedsel, bestuiving, koraalriffen, klimaat en ecosystemen waar wij als mensen volledig afhankelijk van zijn. Hoe gezond is de natuur in Nederland nog? Waarom halen we natuurdoelen steeds niet? En wat gebeurt er als ecosystemen langzaam uit balans raken Te gast: Professor Doctor Koos Biesmeijer, wetenschappelijk directeur van Naturalis Biodiversity Center en hoogleraar Natuurlijk Kapitaal aan de Universiteit Leiden.

Keir Starmer vecht voor z'n politieke voortbestaan, en is daarmee de zoveelste Britse premier die het niet lijkt te redden. Wat zegt het voortdurende gerommel in de Britse politiek en de winst van Reform UK tijdens de lokale verkiezingen over de koers van het land? Vanuit het VK, correspondent Anne Saenen, en in de studio hoogleraar Europees Recht Gareth Davies. (14:05) Zuid-Koreaanse defensie vult Amerikaans gat Zuid-Korea heeft zich opgewerkt tot de vijfde militaire macht ter wereld. Nu de Verenigde Staten door de oorlog met Iran minder wapens elders kunnen leveren, schaalt Seoul de defensieproductie en export nog verder op. Wat maakt specifiek deze middenmacht zo aantrekkelijk voor defensieaankopen? Hierover Remco Breuker, hoogleraar Koreastudies aan Universiteit Leiden. Presentatie: Nadia Moussaid

Bouwbedrijf Mourik heeft voor het eerst in 93 jaar een 'outsider' aan het roer staan, en die krijgt behoorlijk wat op z'n bord. Mourik is aannemer op het gebied van infrastructuur, industrie, bouw en milieutechniek, en staat dus met één been in de vervuilende industrie, maar met het andere in de duurzame techniek van de toekomst. Maar hoe krijg je dat allemaal voor elkaar als de hele sector op zoek is naar dezelfde monteurs? Jan-Paul van den Bosch, ceo van aannemer Mourik, is te gast in BNR Zakendoen. Macro met Mujagić/Boot Elke dag een intrigerende gedachtewisseling over de stand van de macro-economie. Op maandag en vrijdag gaat presentator Thomas van Zijl in gesprek met econoom Arnoud Boot, de rest van de week praat Van Zijl met econoom Edin Mujagić. Ook altijd terug te vinden als je een aflevering gemist hebt. Blik op de wereld Wat speelt zich vandaag af op het wereldtoneel? Het laatste nieuws uit bijvoorbeeld Oekraïne, het Midden-Oosten, de Verenigde Staten of Brussel hoor je iedere werkdag om 12.10 van onze vaste experts en eigen redacteuren en verslaggevers. Ook los te vinden als podcast. Lobbypanel De Nederlandse Vereniging van Banken wil dat sociale media bedrijven meer doen om online fraude en oplichting te voorkomen. En: De lobby voor een sterke Europese techsector en cloud begint steeds meer terrein te winnen. Dat en meer bespreken we om 11.30 in het lobbypanel met: Frits Huffnagel, oprichter van Castro Communicatie en ex-wethouder van Amsterdam en Den Haag en Arco Timmermans, public affairs expert verbonden aan de Universiteit Leiden. Luister l Lobbypanel Zakenlunch Elke dag, tijdens de lunch, geniet je mee van het laatste zakelijke nieuws, actuele informatie over de financiële markten en ander economische actualiteiten. Op een ontspannen manier word je als luisteraar bijgepraat over alles wat er speelt in de wereld van het bedrijfsleven en de beurs. En altijd terug te vinden als podcast, mocht je de lunch gemist hebben. Contact & Abonneren BNR Zakendoen zendt elke werkdag live uit van 11:00 tot 13:30 uur. Je kunt de redactie bereiken via e-mail. Abonneren op de podcast van BNR Zakendoen kan via bnr.nl/zakendoen, of via Apple Podcast en Spotify. See omnystudio.com/listener for privacy information.

(01:31) “Dear God, I wonder can you save me / Illuminati want my mind, soul and my body”, rapte Jay Z in 1996. Het is een referentie die de oprichter van de Illuminati, Adam Weishaupt, ongetwijfeld verbaasd zou hebben. Op 1 mei is het precies 250 jaar geleden dat Weishaupt zijn herenclub oprichtte in Beieren. Hoe kan een klein historisch genootschap zo'n lange schaduw werpen op het heden? En wie waren die ‘schimmige' Illuminati nou in de werkelijkheid?   Historici Hanne Nijtmans, gespecialiseerd in Amerikaanse complottheorieën en Helmer Helmers, kenner van vroegmoderne complottheorieën, vertellen meer.  (18:58) Deze week maakte de Japanse premier Sanae Takaichi bekend dat Japan voortaan de export van dodelijke wapens toestaat. Het was decennialang ondenkbaar voor een land dat bij wet het recht op oorlog had afgezworen. Dat verbod gaat terug tot de zomer van 1945, toen Japan in puin lag en er onder de hoede van de Amerikaanse generaal MacArthur een pacifistische grondwet uit de grond werd gestampt. Generaties Japanners groeiden op met het idee dat ze een vredesnatie waren, en waren daar trots op. Wat gebeurt er wanneer die nationale identiteit na 80 afgepeld wordt?  Te gast is Casper Wits, sinoloog en japanoloog aan Universiteit Leiden.  (30:19) De succesformule achter de grote blockbusters uit Hollywood is in de recente geschiedenis enorm veranderd. Waar de filmzalen in de jaren negentig volstroomden voor films zoals Titanic, leven we nu al even in het ‘franchise'-tijdperk van Marvel, Star Wars en Harry Potter. Dan Hassler-Forest, mediawetenschapper verbonden aan de Universiteit Utrecht, laat met zijn nieuwe boek Fast and Furious Franchising zien hoe het medialandschap de afgelopen 25 jaar is opgeschoven, met de even oude Fast and Furious-filmreeks als case study. Zondag praat hij ons bij over de grote transformatie van de filmindustrie van begin 21e eeuw.  (44:49) Elke week bespreken we historische tips met afwisselend Nadia Bouras, Wim Berkelaar, Bart Funnekotter, Sanne Frequin, en Fresco Sam-Sin. Deze week is de beurt aan Fresco Sam-Sin. Hij bespreekt twee boeken en een tentoonstelling:  - The Secret History of the Mongols – Onbekend (vert. Christopher P. Atwood)  - Autisme, een biografie - Niels Springveld  - Vorm en vaderland (https://designmuseum.nl/tentoonstellingen/vorm-en-vaderland/) - Design Museum Den Bosch (57:15) Wat valt er te zien als we uitzoomen op Nederland? Een trotse kleine natie die al eeuwen zijn eigen koers vaart, of toch eerder een regionale entiteit?  Louis Sicking stelde het boek Nederland als provincie samen en beslaat daarmee de grote breedte van onze geschiedenis: van het Romeinse Rijk tot de Europese Unie. Hij laat zien dat zelfstandigheid eerder uitzondering dan regel was, en dat veel van wat wij ‘typisch Nederlands' noemen juist van buiten onze landsgrenzen komt.  (01:07:15) OVT Doc: Post uit Parijs  Sanne Bruinier was een eigengereide kunstenares uit Den Haag die eind 19e eeuw tegen alle conventies in alleen naar Parijs reisde om daar schilderlessen te nemen. Ze bewoog zich in artistieke kringen waar alles gebeurde. Dat het voor haar als vrouw een stuk ingewikkelder was dan voor mannelijke kunstenaars vond ze onaanvaardbaar. Dat ze bijvoorbeeld twee keer zoveel moest betalen voor de kunstacademie.  Hoe zat dat? En wie was deze vrouw over wie pas onlangs meer bekend is geworden door twee spectaculaire vondsten.  Luister naar: Post uit Parijs. Het kunstenaarsleven van Sanne Bruinier. Een documentaire van Renate van der Zee  Meer info: https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-26-april-2026   (https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-26-april-2026%20 )

Heeft China minder last van de energiecrisis als gevolg van de blokkade van de Straat van Hormuz? En hoe verhoudt Amerika zich tot China op dit vlak? In deze aflevering gaan we luisteraarsvragen beantwoorden. Wil je ook een vraag stellen? Stuur hem in via een mail naar dewereld@bnr.nl of via een bericht op X @bnrdewereld. Te gast zijn opnieuw: - Ron Stoop, strategisch analist bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies. - Casper Wits, universitair docent Oost-Aziëstudies aan de Universiteit Leiden, gespecialiseerd in China en Japan. Luister ook | Wat als de stroom langer dan 72 uur uitvalt? Over deze podcastDe Strateeg is een podcast van BNR in samenwerking met het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS). Abonneer je via bnr.nl/destrateeg om geen enkele aflevering te missen. Host: Paul van Liempt Redactie: Michaël Roele en Isabel Denkers Tips, vragen of andere opmerkingen over De Strateeg? Stuur dan een mailtje naar roele@bnr.nlSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor het eerst sinds de genocide in Gaza zijn er weer lokale verkiezingen in Palestina. Tegelijkertijd neemt het geweld van Israëlische kolonisten op de bezette Westelijke Jordaanoever toe, terwijl de EU weigert het associatieverdrag met Israël op te zeggen. Wat betekenen verkiezingen onder deze omstandigheden? Daarover Midden-Oostendeskundige Brigitte Herremans.  (12:47) Japan laat China zijn tanden zien De regering van de Japanse premier Sanae Takaichi kondigde deze week aan dat het land dodelijke wapens zal gaan exporteren. Dat zou een grote omwenteling zijn voor Japan, dat sinds de Tweede Wereldoorlog een pacifistische koers vaart. Intussen kijkt buurman China met argusogen toe. Wat betekent de Japanse militarisering voor de verhoudingen in de regio? Daarover te gast Casper Wits, japanoloog en sinoloog verbonden aan de Universiteit Leiden. Presentatie: Nadia Moussaid.

Nederland lijkt zich op te maken voor een strijd. Op de Universiteit Leiden kun je studiepunten verdienen als je je als reservist aanmeldt. Onze koningin en kroonprinses hijssen zich een camouflagepak. Maar is die dreiging er echt of is dit de lobby van defensie? Kunnen we wel weerbaar zijn, als land omringd door zee en slinkende bondgenoten (bedoelen we de VS). Aan tafel bij Jort Kelder zitten lobby-deskundige dr. Arco Timmermans (Leiden) en dr. Rem Kortweg (Clingendael).  

Als je niet vaak in Den Haag rondloopt, bij de Tweede Kamer, kom je ze ook niet vaak tegen: de lobbyist. Maar toch heeft Nederland een hoop mensen die als dagtaak hebben bepaalde bedrijven of gebieden op de agenda van politici te zetten. Nederland loopt achter qua transparantie hierover, omdat wij onszelf als het ultieme polderland zien en we denken dat die beïnvloeding toch wel zal meevallen. Het nieuwe Kabinet wil wel werk van maken en een goed functionerend lobbyregister optuigen. Maar wat doen ze mensen eigenlijk? En wanneer zijn ze het meest actief? En hoe vatbaar is een minderheidskabinet voor de lobby? Te gast is prof. dr. Arco Timmermans van de Universiteit Leiden, gespecialiseerd in de dynamiek van de publieke en politieke agenda. 

Vandaag buigt het Hooggerechtshof zich over een slepende kwestie in de VS: het recht op staatsburgerschap door geboorte op Amerikaans grondgebied. Trump wil er heel graag van af. Maar volgens critici gaat dat de wens van de president in tegen de kernwaarden van Amerika en schuilt er een idee van witte suprematie achter. Daarover correspondent Mari Meyer en Amerikanist Manon Portos Minetti, verbonden aan de Universiteit Leiden.   (15:13) Droneoorlog verhardt conflict Oost-Congo Terwijl de Verenigde Staten in december nog met veel bombarie een vredesakkoord aankondigden voor het conflict in Oost-Congo, botst dat beeld hard met de gewelddadige realiteit op de grond. De onrust neemt verder toe, te meer nu het Congolese leger ook drones inzet in de strijd tegen de door Rwanda gesteunde M23 rebellen. Ondertussen vloeien wel grondstoffen uit dit conflictgebied naar Amerika. We spreken erover met journalist en Congokenner Elien Spillebeen.  Presentatie: Nadia Moussaid