POPULARITY
Categories
Meryem Çimen wordt wethouder namens D66 in Haarlem by Haarlem105
Zo'n minderheidskabinet blijkt toch wennen. Vaste rolverdelingen en werkwijzen moeten worden aangepast. Ook de ministersploeg zelf moet anders te werk gaan. Onderling, binnen de coalitie en in het politieke krachtenspel rond het Binnenhof. Jaap Jansen en PG Kroeger vragen zich af of dit al een beetje lukt. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje adverteren@dagennacht.nl en wij zoeken contact. *** Overleg in een coalitie en een kabinet dat niet kan weten of de uitkomst daarvan ook leidt meerderheden in Tweede en Eerste Kamer is al direct anders van aard dan bij traditionele meerderheidskabinetten. Al in het vroegste stadium moet zo'n minderheidsploeg voor het behalen van effectieve meerderheden de beleidsruimte en de prijs meewegen. Om te beginnen binnen de eigen ploeg en dat is al lastig genoeg. Jettens ploeg lijkt hier zelfs wat op de Schoof-coalitie, waarin vanzelfsprekende meerderheden eveneens ontbraken, hoewel de parlementaire steun aanvankelijk ruim bemeten leek. Nee, er was groot onderling wantrouwen en fractieleiders die de premier en zijn collega’s marginaliseerden. Rob Jetten zal het die kant niet op willen laten gaan. Ook het parlement moet wennen. Ze dachten na de kabinetsformatie twee routes naar meerderheden te hebben. Maar voortgaande versplintering en stuurloosheid in beide Kamers vertroebelden dat beeld meteen al. Jetten kan zodoende proberen verdeel en heers te spelen, maar de lotgevallen van minister Sjoerd Sjoerdsma laten zien hoe riskant dat spel is. De brede steun in de Tweede Kamer voor de motie van Jesse Klaver tegen akkoorden met politici die oproepen tot geweld of de omvolkingstheorie verspreiden, kan hier nog onverwachte gevolgen hebben. Want door zich daar tegen te keren hebben partijen als JA21 en SGP zich laten gijzelen door FvD en groep-Markuszower. Komen zij zo buiten spel te staan? Europees en internationaal heeft Jetten zich met zijn ploeg nadrukkelijk gemanifesteerd. Hier is duidelijk merkbaar dat velen in de Kamer - bij alle kritische kanttekeningen - er voorkeur aan geven niet opnieuw een kortademig avontuur mee te maken. Stabiele, duidelijke verhoudingen zijn gewenst en noodzakelijk. Zeker als voor de decennia over grote investeringen in Defensie beslist moeten worden. Het kabinet is overladen met huiswerk. De jaarlijkse beleidsanalyse door de Europese Commissie laat zien dat D66, VVD en CDA niet langer kunnen talmen. Die indringende en uitvoerige richtingwijzer uit Brussel benadrukt dat Nederland grote dossiers al jaren stagneren. Investeringen in R&D en kennis bijvoorbeeld, maar bij ook stikstofaanpak, waterkwaliteit, de energietransitie, woningbouw, de arbeidsmarkt en ineffectieve fiscale regelingen. Die Europese analyse komt sterk overeen met de indringende kritiek van de Algemene Rekenkamer, zoals president Pieter Duisenberg die verwoordde in Betrouwbare Bronnen. Opvallend is ook, dat eenzelfde ongenoegen merkbaar is in de polder. Het sociaal overleg met het kabinet leidde niet tot doorbraken. Maar de analyse uit Brussel lijkt op veel punten aanknopingspunten voor het door Jetten gewenste 'brede pact' te bevatten. Ondertussen schrijven werkgevers en vakbonden aan een ‘agenda voor Nederland’, liet de nieuwe voorzitter van het CNV, Hans van den Heuvel, zich ontvallen. Daar moet iets gezamenlijks van te maken zijn. *** Verder lezen Landenrapport over Nederland van de Europese Commissie 2026 Aanbevelingen voor Nederland van de Europese Commissie 2026 *** Verder luisteren 589 - Nieuwe poldervoorzitters dwingen kabinet-Jetten terug te komen op bezuinigingsplan 587 – Rekenkamerpresident Pieter Duisenberg over 2025 als verloren jaar: ‘Stagnatie is nooit gratis' 579 - De geur van wilde beesten - hoe overleeft een minister de eerste weken? 563 - Als minderheid meerderheden maken 562 - De uitgestoken hand van D66, VVD en CDA 557 – Hoe overleeft Rob Jetten het premierschap? Uitdagingen en risico's voor de nieuwe minister-president 547 – Knopen doorhakken, hervormen en stevig investeren: het formatie-advies van Jeroen Dijsselbloem en Pieter Duisenberg 533 – Een nieuw belastingstelsel. Leuker kunnen we het niet maken, eenvoudiger wel 525 –Wat Brainport Eindhoven ons leert en hoe we onze economie nóg toekomstbestendiger kunnen maken 516 – Files op het elektriciteitsnet: de energietransitie dreigt slachtoffer te worden van het eigen succes 512 – Hoe onderwijs, bedrijven en overheden samen de arbeidsmarktkrapte bestrijden 471 - De verduurzaming is Nederlands grootste verbouwing ooit *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:20:29 – Deel 2 00:43:07 – Deel 3 01:10:20 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.
In het Midden-Oosten laait het geweld weer op. Iran vuurt raketten af op Koeweit en Bahrein, terwijl de Verenigde Staten een communicatietoren en andere installaties op het Iraanse eiland Qeshm bestoken, de zwaarste aanvallen sinds het staakt-het-vuren van april. Volgens Midden-Oosten-correspondent Tara Kenkhuis spreken de VS nog van ‘verdedigingsaanvallen’, maar ziet Iran de acties als schendingen van de wapenstilstand, terwijl de onderhandelingen over een bredere deal met Iran en een staakt-het-vuren tussen Israël en Hezbollah in Washington vastlopen. De Nederlandse rechtspraak worstelt met foutief gebruik van kunstmatige intelligentie in de rechtszaal. In zeker 13 zaken ontdekken rechters AI-gegenereerde processtukken met verzonnen jurisprudentie en niet-bestaande ECLI-codes, zowel bij burgers als bij advocaten, blijkt uit analyse van BNR-journalist Aäron Loupatty. Dat verhoogt de werkdruk voor rechters en zet de beroepsethiek onder druk, terwijl de Nederlandse Orde van Advocaten en de toezichthoudende dekens werken aan verplichte AI-scholing voor de advocatuur. De Nederlandse kiezer blijkt stabieler dan de electorale schommelingen doen vermoeden, zo komt naar voren uit het jongste Nationaal Kiezersonderzoek. Kiezers wisselen vaker van partij, maar blijven doorgaans hun politieke richting trouw; D66 vormt een uitzondering door kiezers uit meerdere blokken aan te trekken. Tegelijkertijd neemt het wantrouwen in politiek, media en wetenschap toe, vooral aan de uiterste rechterflank, terwijl jongeren gemiddeld progressiever stemmen dan twintig jaar geleden. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Het Besluitdonderdag 28 mei 2026Na de verkiezingen van 18 maart jl. hebben de partijen Soest2002, Progressief Soest, D66 en GGS onderhandeld om tot een coalitieakkoord te komen. Inmiddels is het coalitieakkoord 'Wendbaar, weerbaar en betrouwbaar' gereed.Toelichting door formateurDe bespreking van het coalitieakkoord start met een korte toelichting door formateur Arjan van Gils m.b.t. het proces om tot het coalitieakkoord te komen. Inhoudelijke toelichtingVervolgens geven de vier fractievoorzitters van de onderhandelende partijen een inhoudelijke toelichting op het akkoord.Reactie vanuit de partijenDaarna hebben de andere partijen de gelegenheid te reageren op het coalitieakkoord en de inleiding van de vier fractievoorzitters. De ervaring van vier jaar geleden, leert dat het als werkbaar wordt ervaren om vooraf de vragen kenbaar te maken, dat kan via de raadsgriffier (m.vanesterik@soest.nl). Op deze manier kan er een verdieping plaatsvinden als de vragen beantwoord worden. Beantwoording van vragen Na een korte schorsing gaan de vier fractievoorzitters in op de vragen. Omdat het coalitieakkoord een akkoord is tussen de onderhandelende partijen wordt er verder geen besluit door de gemeenteraad gevraagd.Vooraf vragen aanleverenDe fracties worden verzocht hun vragen uiterlijk op 27 mei a.s. om 12.00 uur aan de griffier te mailen via m.vanesterik@soest.nl. Daar waar mogelijk worden de vragen ook vooraf beantwoord en als bijlage aan de vergaderstukken voor 28 mei toegevoegd.
Het kabinet-Jetten worstelt met zijn ambities. Het wil de rijksbegroting en de sociale zekerheid voor de lange termijn houdbaar maken. Daartoe wil het met vakbonden en werkgevers brede overeenstemming bereiken en met de uitkomst daarvan ook in het parlement voldeonde steun verwerven voor het beleid van de minderheidscoalitie van D66, VVD en CDA. Maar het wantrouwen is groot. Na een ultimatum van de vakbeweging, inhoudelijk gesteund door de werkgevers, kwam het kabinet deze week terug op de bezuinigingsplannen. Jaap Jansen en PG Kroeger verkennen hoe de eerste beschietingen de posities van betrokken partijen markeren. Dat is extra boeiend omdat bijna alle sleutelspelers nieuw zijn in hun rol. De premier en zijn ministers, maar ook de nieuwe voorzitters van ‘de polder’ zijn nog maar net aangetreden. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** Voor de nieuwe polderchefs biedt de actuele situatie prima mogelijkheden om zich te profileren. Zij kunnen zichzelf en elkaar - opvallend genoeg buiten de SER om - tegenover het minderheidskabinet plaatsen en zich als een solidair front opstellen, dat de eerder gesloten sociaal akkoorden verdedigt. Daarmee kunnen zij bovendien de coalitie onder druk zetten en uiteen spelen, omdat bijvoorbeeld D66 erg hecht aan een ambitieus sociaaleconomisch hervormingsbeleid en het CDA als vanouds aan het bereiken van sociale consensus rond grote maatschappelijke uitdagingen. Het kabinet zette daarom deze week in een uitvoerige brief ‘de eerste stap om het inhoudelijk gesprek te starten’. Rob Jetten onderstreept de wens te komen tot ‘een pact om ons land nog beter te laten werken’. Een benadering die dus veel verder reikt dan een zoektocht naar consensus over ingrepen in AOW, WW en WIA. Centrale doelstelling is een ‘ontslagvrije samenleving’ waarin iedereen zich ‘van werk naar werk’ kan ontplooien. Blokkades voor zo'n inhoudelijk gesprek haalt Jetten daarom nu van tafel. En daarmee zijn die polderchefs zelf weer aan zet. Deze benadering sluit direct aan op de voorzet voor een ‘breed akkoord, liefst vóór Prinsjesdag’, zoals de nieuwe VNO-NCW voorzitter Coen van Oostrom bij zijn aantreden lanceerde. En bij de ultimatum- eisen van de nieuwe vakbondsvoorzitters Hans Spekman (FNV), Hans van den Heuvel (CNV) en Nic van Holstein (Vakcentrale voor Professionals). Die zijn overigens niet meteen gerustgesteld. Zij vragen om ‘opheldering’ over de nieuwe koers in de kabinetsbrief. En in de Tweede Kamer houden mogelijke supporters voor zo'n pact – voorop Jesse Klaver van PRO – eveneens de kaarten tegen de borst. Zo ontstaat dan een gesprek over gesprekken. De vraag daarbij is of Jetten zélf een eensgezinde coalitie heeft, die ook echt de rust in de polder wil herstellen om Nederland economisch sterker te maken. Bij alternatieven rond de AOW houden de sociale partners hun kruit droog, omdat volgens hen de houdbaarheid ervan niet in het geding zou zijn. Alle reden bij zo'n ‘opheldering’ eerst consensus te bereiken over feiten en scenario's. Zo zijn de analyses van Rekenkamer-president Pieter Duisenberg over het beperkte zicht van Sociale Zaken op de ontwikkelingen bij de WIA dan meteen van belang, evenals de constatering dat het bestaande stelsel van fiscale regelingen tientallen miljarden aan investeringsruimte blokkeert. Ondertussen moet in buurland Duitsland de coalitie van CDU/CSU en SPD onder leiding van Friedrich Merz op korte termijn ongeveer dezelfde sociale knopen doorhakken om het land – dat al een hele tijd kampt met krimp – economisch sterker te maken. *** Verder lezen Joost Bekendam & Coen van de Ven - Een granaat in de polder, de politieke cultuur van het kabinet-Jetten Joop van den Berg - Een minderheidskabinet? Beter van niet *** Verder luisteren 587 – Rekenkamerpresident Pieter Duisenberg over 2025 als verloren jaar: ‘Stagnatie is nooit gratis' 579 - De geur van wilde beesten - hoe overleeft een minister de eerste weken? 572 – Ondertussen in Duitsland 563 - Als minderheid meerderheden maken 562 - De uitgestoken hand van D66, VVD en CDA 557 – Hoe overleeft Rob Jetten het premierschap? Uitdagingen en risico's voor de nieuwe minister-president 547 – Knopen doorhakken, hervormen en stevig investeren: het formatie-advies van Jeroen Dijsselbloem en Pieter Duisenberg 533 – Een nieuw belastingstelsel. Leuker kunnen we het niet maken, eenvoudiger wel 445 - Chaos en onrecht in het sociale stelsel 410 - De pirouette van Putters *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00: 18:10 – Deel 2 00:48:39 – Deel 3 00:54:29 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.
'De politici in Europa zijn nogal traag', stelt Jaap Scholten. In zijn rol als voorzitter van Protect Ukraine ondersteunt hij de Oekraïense krijgsmacht tegen de Russen. De steun die hij vanuit Nederland ervaart is overweldigend, maar dat is niet dankzij de politici. 'Wat ik de politici in Europa verwijt is dat ze niet uitleggen aan de mensen hoe essentieel deze oorlog is'. Hij is te gast in BNR De Wereld bij Bernard Hammelburg, samen met Europa-verslaggever Geert Jan Hahn. Luister ook | Schröder als EU-onderhandelaar? 'Die kans is wel klein' In Oekraïne ziet Scholten een lichte kentering in het sentiment ontstaan nu het slechter gaat met Rusland. 'De Oekraïners zijn positief, al lopen ze wel op hun tandvlees.' Volgens Scholten is het naïef om te denken dat er nu onderhandelt moet worden met Rusland. 'Je moet Oekraïne alle wapens sturen die je hebt en wachten tot Rusland naar je toekomt om te praten.' Scholten, die in Hongarije woont, ziet in zijn eigen land Hongarije dat het sentiment daar ook enorm veranderd is met de komst van premier Magyar. De uitlatingen van hem over Oekraïne ziet Scholten als overwegend positief, helemaal dankzij de lening van negentig miljard die Oekraïne nu krijgt. Lees ook | Terwijl de Europese druk op Ben-Gvir toeneemt, blijft het in Israël bij woorden D66: 'Stop met militaire afhankelijkheid van Israël' De oorlogen in het Midden-Oosten zijn nog lang niet voorbij, ook al roept Trump al wekenlang dat een deal aanstaande is. Amerika voert de aanvallen verder op, ondanks een bestand met Iran. Hanneke van der Werf, buitenlandwoordvoerder voor D66 heeft er weinig fidusie in. 'Het is mij onduidelijk waar dit heen gaat.' Wel is het voor Van der Werf klip en klaar dat we feller op moeten treden tegen Israël, nu het land verder oprukt in Libanon in de strijd tegen Hezbollah. 'Er is helemaal geen militaire oplossing in Libanon. Dit zal gewoon een blijvend conflict blijven als het denk ik aan Netanyahu ligt. Dit conflict zal geen winnaars kennen.' De Europese Unie komt er niet uit om met verdere sancties tegen Israël te komen, ook zijn we nog erg afhankelijk van Israëlische wapens. Wat Van der Werf betreft blijft het kabinet zich inzetten om die afhankelijkheid te verkleinen. Ook moeten we wat haar betreft blijven pleiten voor het opschorten van het handelsdeel van het associatieakkoord tussen de EU en Israël. Luister ook | Amerika Podcast Trump nog lang niet klaar met ambtenaren | Postma in Amerika De tijden van DOGE mogen dan voorbij zijn in Washington. Toch heeft Trump de ambtenaren weer in het vizier, ziet onze man in Washington, Amerika-correspondent Jan Postma. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio. Luc de Klerk, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Op het Binnenhof loopt het debat over geweld in de politiek uit op een harde confrontaties in jaren. D66, VVD en CDA nemen publiekelijk afstand van de extreem scherpe uitspraken van Gidi Markuszower, maar sluiten samenwerking met zijn nieuwe partij DNA op losse dossiers niet uit. GroenLinks-PvdA dringt aan op een principiële keuze en zet vraagtekens bij de bereidheid van de coalitie om Markuszower structureel buiten de deur te houden. In Kiev ontvangt president Volodymyr Zelenskiy de Belarussische oppositieleider Sviatlana Tsikhanouskaya voor een eerste officieel bezoek. Zij benadrukt dat een democratisch Belarus cruciaal is voor de regio en dat veel Belarussen de oorlog tegen Oekraïne afwijzen, ondanks de steun van president Alexander Lukashenko aan Rusland. Intussen waarschuwt Oekraïne voor een grotere rol van Belarus als lanceerplatform voor Russische raketten en drones richting Oekraïens grondgebied. Op de financiële markten richten beleggers zich op kwartaalcijfers van de Amerikaanse techbedrijven Salesforce, Marvell Technology en Snowflake, waar de verwachting rond AI hun koersen sterk heeft bewogen. Tegelijkertijd laten onderzoeken en krantenkoppen zien hoe grote investeringen en kosten de komende jaren vorm krijgen: van een renovatie van de Van Brienoordbrug voor 1,5 tot 2 miljard euro tot oplopende maatschappelijke kosten van dementie tot 32 miljard euro. In Letland oefent Defensie met drones en zoekt minister Dilan Yesilgöz met Nederlandse bedrijven naar nieuwe technologie voor toekomstige conflicten. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.
De Europese Comissie wil gaan praten met de Taliban over het terugsturen van Afghaanse migranten naar het land van herkomst. De Taliban is sinds 2021 het De-Facto regime, dus moet er met hen gesproken worden over dit soort diplomatieke zaken. Is dat een slim idee? In gesprek met Sander Smit Europarlementariër van de BBB en Raquel Garcia Hermida-Van Der Walle, Europarlementariër van D66.
Het kabinet-Jetten gaat opmerkelijk lichtzinnig om met de toestand waarin het land en het kabinet verkeren. Daarover gaat het in dit videogesprek van PIM VAN GALEN met SYP WYNIA. Jetten zelf is veel in het buitenland en trok nog een hele week uit voor een bezoek aan de Nederlandse Antillen, waar zijn staatssecretaris Eric van der Burg (VVD, Koninkrijkszaken) nog maar net vertrokken was. En dat terwijl het kabinet geen meerderheid heeft in de Tweede Kamer en al helemaal niet in de Eerste Kamer en al evenmin in het land. Burgers willen een inperking van de instroom van asielzoekers, maar krijgen kritiek als ze tegen de aanhoudende instroom en de Spreidingswet protesteren. De vakbonden staan op het punt om landelijke stakingen tegen bezuinigingen op de uitkeringen voor werknemers te beginnen. En de boeren zullen weer uitrijden als duidelijk wordt dat het D66-stikstofbeleid wordt voortgezet. Een hete zomer dreigt, ook al omdat de spanningen binnen de coalitie en het kabinet onoplosbaar lijken. FNV-vakbondsleider Hans Spekman (GroenLinks/PvdA) heeft een een-tweetje met Jesse Klaver (fractieleider GroenLinks/PvdA) tegen de bezuinigingen op uitkeringen voor werkloosheid en arbeidsongeschiktheid die het kabinet nodig heeft om de verhoging van de Navo-uitgaven te kunnen betalen. Het kabinet gaat met Spekman praten, ook om zo een meerderheid in de Kamer te kunnen krijgen. Dat kan alleen door grote concessies te doen aan links. Accepteert de VVD dat? Maar de coalitie van D66, VVD en CDA doet niets om steun te vergaren, heeft zich niets aangetrokken van de laatste verkiezingsuitslagen en gaat gewoon door met het beleid van de kabinetten-Rutte, zoals het peperdure en niet te verantwoorden klimaat- en stikstofbeleid. Het verzet tegen het asielbeleid wordt dankbaar geframed als opgejut door extreemrechts, terwijl Nederland al decennia minder immigratie en meer integratie wil, terwijl Den Haag al tien jaar niets heeft gedaan om de asieltoestroom te verminderen. Ook deze video van WWTV is te beluisteren als podcast https://www.wyniasweek.nl/wwtv/ Wynia's Week is er het hele jaar door en stopt nooit: niet met Kerst, niet met Hemelvaartsdag en niet met Pinksteren. Bent u supporter van Wynia's Week en van Wynia's Week TV? We hebben een unieke opzet: alles is gratis, vrij voor iedereen. De donateurs maken dat mogelijk. Doneren kan zo: https://www.wyniasweek.nl/doneren/ Hartelijk dank!
Na een snelle formatie stond er 23 februari een minderheidskabinet op het bordes. Wat hebben D66, VVD en CDA de afgelopen maanden al bereikt? En gaat het lukken om de komende vier jaar grote stappen te zetten of blijft dat lastig zonder meerderheid? Te gast is Mariken van der Velden, politicoloog en universitair hoofddocent politieke communicatie aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Gasten in BNR's Big Five van de slagkracht van het kabinet -Mariken van der Velden, politicoloog en universitair hoofddocent politieke communicatie aan de Vrije Universiteit Amsterdam -Leendert Beekman, politiek verslaggever BNR -Ronald van Raak, voormalig SP-prominent, voormalig lid van de Eerste en Tweede Kamer en nu hoogleraar filosofie aan de Erasmus Universiteit en lid van de Raad van Openbaar Bestuur -Jelle Postma, oud-AIVD'er en oprichter van de stichting Justice for Prosperity -Marieke Blom, hoofdeconoom ING See omnystudio.com/listener for privacy information.
Aan tafel deze week: bijzonder hoogleraar onderzoeksjournalistiek Nikki Sterkenburg, burgemeester Doetinchem Mark Boumans, burgemeester Apeldoorn Ton Heerts, rechtbankverslaggever van De Telegraaf Saskia Belleman, raadsheer aan het Gerechtshof Amsterdam Annemarieke Kleene, Mpanzu Bamenga Tweede Kamerlid voor D66 en NOS-correspondent Afrika Elles van Gelder. Presentatie: Twan Huys Wil je meer weten over de gasten in Buitenhof? Op onze website vind je meer informatie. Daar kan je deze aflevering ook terugkijken en je vindt er natuurlijk nog veel meer gesprekken: https://bit.ly/buitenhof-17-mei-26 Burgemeesters in Nederland zijn het zat. Democratisch genomen besluiten worden steeds vaker ondermijnd door intimidatie, bedreiging, geweld en ontregeling, schrijven ze aan politiek Den Haag. Dit naar aanleiding van de protesten tegen asielopvang die in verschillende gemeenten steeds vaker flink uit de hand lopen. Na weer een week vol ongeregeldheden schuiven aan in Buitenhof: burgemeesters Ton Heerts en Mark Boumans en hoogleraar onderzoeksjournalistiek Nikki Sterkenburg. Duizenden doden, hongersnood en seksueel geweld; in Soedan vindt de grootste humanitaire crisis ter wereld plaats, maar aandacht voor het conflict is er nauwelijks. Sinds 2023 bevechten het regeringsleger en paramilitaire rebellen in het land elkaar. Waarom grijpt de internationale gemeenschap niet in? We gaan het erover hebben met Elles van Gelder, NOS-correspondent in Afrika, en D66-Kamerlid Mpanzu Bamenga. De strafzaken tegen Ali B en Marco Borsato toonden opnieuw aan hoe ingewikkeld een zedenzaak kan zijn. Hoeveel aangiftes leiden tot een zaak? En hoeveel daders worden uiteindelijk veroordeeld? De nieuwe zedenwet is nu ruim een jaar van kracht. Staan de slachtoffers sterker? Aan tafel raadsheer aan het Gerechtshof Amsterdam Annemarieke Kleene en rechtbankverslaggever van De Telegraaf Saskia Belleman.
Aan tafel deze week: bijzonder hoogleraar onderzoeksjournalistiek Nikki Sterkenburg, burgemeester Doetinchem Mark Boumans, burgemeester Apeldoorn Ton Heerts, rechtbankverslaggever van De Telegraaf Saskia Belleman, raadsheer aan het Gerechtshof Amsterdam Annemarieke Kleene, Mpanzu Bamenga Tweede Kamerlid voor D66 en NOS-correspondent Afrika Elles van Gelder. Presentatie: Twan Huys Wil je meer weten over de gasten in Buitenhof? Op onze website vind je meer informatie. Daar kan je deze aflevering ook terugkijken en je vindt er natuurlijk nog veel meer gesprekken: https://bit.ly/buitenhof-17-mei-26 Burgemeesters in Nederland zijn het zat. Democratisch genomen besluiten worden steeds vaker ondermijnd door intimidatie, bedreiging, geweld en ontregeling, schrijven ze aan politiek Den Haag. Dit naar aanleiding van de protesten tegen asielopvang die in verschillende gemeenten steeds vaker flink uit de hand lopen. Na weer een week vol ongeregeldheden schuiven aan in Buitenhof: burgemeesters Ton Heerts en Mark Boumans en hoogleraar onderzoeksjournalistiek Nikki Sterkenburg. Duizenden doden, hongersnood en seksueel geweld; in Soedan vindt de grootste humanitaire crisis ter wereld plaats, maar aandacht voor het conflict is er nauwelijks. Sinds 2023 bevechten het regeringsleger en paramilitaire rebellen in het land elkaar. Waarom grijpt de internationale gemeenschap niet in? We gaan het erover hebben met Elles van Gelder, NOS-correspondent in Afrika, en D66-Kamerlid Mpanzu Bamenga. De strafzaken tegen Ali B en Marco Borsato toonden opnieuw aan hoe ingewikkeld een zedenzaak kan zijn. Hoeveel aangiftes leiden tot een zaak? En hoeveel daders worden uiteindelijk veroordeeld? De nieuwe zedenwet is nu ruim een jaar van kracht. Staan de slachtoffers sterker? Aan tafel raadsheer aan het Gerechtshof Amsterdam Annemarieke Kleene en rechtbankverslaggever van De Telegraaf Saskia Belleman.
In aflevering #143 duiken we in het verse CPB-rapport De hoogste bomen vangen minder wind: belastingdruk op inkomens en vermogens (mei 2026). Het CPB constateert vrij helder: op papier is ons belastingstelsel progressief, in de praktijk niet. De bv is de belangrijkste ontsnappingsroute, de doorschuifregeling maakt uitstel praktisch tot afstel, de Bedrijfsopvolgingsregeling kost 1,1 miljard per jaar ten gunste van enkele duizenden personen, en de hypotheekrenteaftrek jaagt de huizenprijzen aan zonder dat het eigenwoningbezit toeneemt. Het CPB zegt het zelf, woordelijk: het belastingstelsel remt de groeiende ongelijkheid niet af en draagt er soms zelfs aan bij. En Den Haag? Het coalitieakkoord Aan de slag van D66, VVD en CDA spreekt niet over vermogensongelijkheid, behoudt expliciet de BOR, de doorschuifregeling, de hypotheekrenteaftrek en het lage vpb-tarief, en legt in de hervormingsagenda alvast vast dat belastingen "niet verder worden genivelleerd". D66-fractievoorzitter Paternotte stelde dat er een grens zit aan hoe zwaar je bedrijven nog kunt belasten — als antwoord op de vraag of vermogens zwaarder belast zouden moeten worden. Dat is dus de meest progressieve coalitiepartner. Ondertussen waarschuwt het SCP dat de bezuinigingen op zorg en sociale zekerheid de ongelijkheid juist verder vergroten. We leggen uit hoe het stelsel werkt, voor wie het werkt, en waarom een rapport dat een aardverschuiving zou moeten veroorzaken, in Den Haag wordt afgedaan als kennisnemen. Deze aflevering werd gemaakt met ondersteuning van Wim Brons van remotepodcast.nl. Een aanrader voor als je op afstand een podcast wil maken met fantastische geluidskwaliteit. Wil je ons steunen? Dat kan: je kunt vriend van de show worden: https://vriendvandeshow.nl/studio-tegengif ***SHOWNOTES*** CPB, ‘De hoogste bomen vangen minder wind: belastingdruk op inkomens en vermogens' (2026) https://www.cpb.nl/publicatie/de-hoogste-bomen-vangen-minder-wind-belastingdruk-op-inkomens-en-vermogens Ministerie van Financiën, ‘Ambtelijk rapport Aanpak fiscale regelingen' (2023) https://open.overheid.nl/documenten/3da70b0e-9ec0-4619-a4eb-d01bc0198a05/file Ministerie van Financiën, IBO vermogensverdeling ‘Licht uit, spot aan: de vermogensverdeling' https://www.rijksfinancien.nl/sites/default/files/rapporten/vermogensverdeling/IBO-Vermogensverdeling-rapport.pdf NRC, Hoofdredactioneel commentaar, ‘Politieke onwil om iets aan de groeiende ongelijkheid te doen schaadt uiteindelijk heel Nederland' https://www.nrc.nl/nieuws/2026/05/08/politieke-onwil-om-iets-aan-de-groeiende-ongelijkheid-te-doen-schaadt-uiteindelijk-heel-nederland-a4927169?utm_source=clipboard&utm_medium=clipboard&utm_campaign=share&utm_term=share-modal NRC, Marieke Stellinga, ‘Wanneer gaan we eindelijk eens minder scheef belasten' https://www.nrc.nl/nieuws/2026/05/08/wanneer-gaan-we-eindelijk-eens-minder-scheef-belasten-a4927367
Met verbazing zag ik de oproep om extra belasting te heffen op Shell en andere oliemaatschappijen. Het klinkt natuurlijk wel lekker. De grote oliemaatschappijen maken veel winst en dan belast de overheid het weg om die arme burger te compenseren voor de gestegen benzineprijs. Ondanks dat deze mediastorm alweer is gaan liggen, kan ik me er erg boos over maken. Het feit dat politici dit roepen geeft aan dat je als ondernemer niets hebt te zoeken in deze socialistische heilstaat. Je hebt tientallen jaren geleden een enorm risico genomen om te investeren in een oliebron. En dan zit het een keer mee en dan pikt de overheid het gelijk weer in. Dit soort berichten is zo ongelofelijk slecht voor het imago van het ondernemingsklimaat van Nederland. Je moet nadenken over de consequenties van dit soort uitspraken. Bedrijven zien Nederland niet meer als een aantrekkelijk land om in te investeren. Maar we klagen wel dat Shell stopt met de biobrandstoffen fabriek in Pernis. En we klagen dat de NAM zich terugtrekt uit de gasopslag in Nederland. Als je alleen maar loopt te schoppen is het niet zo vreemd dat de andere partij afscheid neemt. Daarnaast wordt die winst natuurlijk niet hier in Nederland gemaakt. Als je alle oliebronnen in Nederland gaat belasten ben je snel klaar. Nederland wint 82.000 vaten per dag en staat daarmee op plek nummer 50 van de wereld. Bovendien zijn er geen Nederlandse oliemaatschappijen. Shell is geen Nederlands bedrijf meer. Afgelopen weekend kwam Aramco met cijfers naar buiten. Die zagen een winststijging van 25% naar U$ 32,5 miljard. Als je Shell extra wilt belasten, dan moet je dat ook bij Aramco doen. Veel succes. En je moet natuurlijk wel consequent zijn. Als je extra belasting gaat heffen als de olieprijzen hoog zijn en dat ten gunste laat komen aan de consument, moet je het tegenovergestelde doen als de olieprijs laag is. Dus hogere accijnzen bij lage olieprijzen om Shell te helpen. Dat is natuurlijk even belachelijk als het huidige linkse voorstel. Maar consequent zijn en politiek bedrijven zijn twee tegenovergestelde dingen. Het viel me wel op dat D66 zich in de kaart liet kijken. Ook zij kiezen voor dit populistische standpunt. Een van de belangrijke conclusies uit het Draghi en het Wennink rapport was dat we in Europa concurrerender moeten zijn. Als we onze bedrijven blijven pesten, gaan ze weg. En dat heeft op lange termijn een sterk negatief effect op de economie. Maar op het moment dat de benzineprijs even stijgt, wordt het vuurtje van populisme met deze rapporten aangestoken. Zou dat geen gat in de markt zijn, politici die consequent zijn en naar de lange termijn effecten van hun uitspraken kijken? Of zou je alleen maar kiezers trekken met populistische pietpraat? Over Corné van Zeijl Corné van Zeijl is analist en strateeg bij Cardano en belegt ook privé. Reageer via c.zeijl@cardano.com. Deze column kun je ook iedere donderdag lezen in het FD. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Deze podcast wordt gepubliceerd om de online automotive beter te maken. In deze aflevering spreekt host Paul de Vries, oprichter van #DCDW, met Wouter van Embden van Stichting Autobelangen en Martijn Duivenvoorden van iLectric Cars & LeaseBijtellingVriendelijk.nl. Tijdens deze podcast gaan we in op de nieuwste ontwikkelingen waarmee Wouter en Martijn de automotive verbeteren door middel van gerichte lobby activiteiten in Den Haag. Young Timers onder vuur Het gesprek begint met een van de meest besproken onderwerpen binnen de automotive branche van het afgelopen jaar: de youngtimer regeling. Op 24 november werd er een amendement ingediend door ChristenUnie Kamerlid Pieter Grinwis, dat de leeftijdsgrens voor young timers verhoogde van vijftien naar 25 jaar. Dit amendement was oorspronkelijk bedoeld om de bijtelling voor nieuwe elektrische auto's te verlagen, maar de dekking hiervoor werd gevonden door de youngtimer regeling aan te passen. Slechts drie dagen later werd er over gestemd, waarbij 77 Kamerleden voor stemden, ondanks het feit dat de staatssecretaris van Financiën het amendement ontraadde. Wouter van Embden, die zeventien jaar geleden al succesvol actie voerde voor de youngtimer rijders, ontdekte dat hetzelfde scenario zich opnieuw afspeelde. De gevolgen voor de branche waren enorm. Zo moest de bekende youngtimer handelaar Auto Timon, na zeventien jaar actief te zijn geweest, zijn deuren sluiten. Wouter benadrukt dat het ministerie van Financiën de gedragseffecten volledig verkeerd inschat. In plaats van dat mensen de hogere bijtelling gewoon blijven betalen, stoppen zij met het rijden in hun youngtimer, wat uiteindelijk leidt tot minder belastinginkomsten en faillissementen in de branche. Succesvolle lobby Ondanks de uitdagingen wist Wouter opnieuw een succesvolle lobby te voeren. Met steun van 124 van de 150 Kamerleden werd een motie aangenomen die de regering verplicht om vóór de zomer met een reparatieplan te komen voor de youngtimer regeling. Pieter Grinwis zelf gaf toe dat hij een fout had gemaakt en zegde toe de regeling samen met D66 te repareren. Dit toont aan dat lobbyen wel degelijk effect kan hebben, mits het op de juiste manier en met voldoende middelen wordt uitgevoerd. De E-timer regeling Martijn Duivenvoorden introduceert een nieuw concept: de e-timer regeling. Dit voorstel houdt in dat elektrische auto's die zestig maanden oud zijn, bijtelling betalen op basis van de BPM-afschrijvingstabel. Dit zou ervoor zorgen dat tweedehands elektrische auto's in Nederland blijven in plaats van geëxporteerd te worden. Vorig jaar werden er meer dan 35.000 elektrische auto's van zestig maanden of ouder geëxporteerd, waarmee meer dan een half miljard aan subsidies het land uitging. De e-timer regeling zou niet alleen de tweedehands markt voor elektrische auto's stimuleren, maar ook zzp'ers en ondernemers de mogelijkheid geven om betaalbaar elektrisch te rijden. Pseudo-eindheffing: een fossiele boete Een ander belangrijk onderwerp is de zogenaamde pseudo-eindheffing, ook wel de fossiele boete genoemd. Werkgevers die een fossiele auto ter beschikking stellen aan werknemers, moeten straks 12% over de nieuwwaarde van die auto per jaar betalen als eindheffing. Wouter en Martijn zijn hier pertinent op tegen. Zij pleiten voor het stimuleren van de juiste keuzes in plaats van het zwaar bestraffen van wat als de verkeerde keuze wordt gezien. Een verhoging van de bijtelling op fossiele auto's gecombineerd met een verlaging voor elektrische auto's zou een veel eerlijker en effectiever instrument zijn. De roep om een sterkere lobby Paul de Vries, Wouter en Martijn zijn het erover eens dat de automotive branche een sterkere en meer georganiseerde lobby nodig heeft. Wouter overweegt serieus om van Stichting Autobelangen een professionele waakhond te maken voor de autorijdend Nederland. Om dit te realiseren zijn financiële middelen nodig. Martijn heeft zich opgeworpen als ambassadeur en roept andere garages, handelaren en leveranciers op om bij te dragen. Het doel is om honderd ambassadeurs te vinden die elk minimaal € 1.000 bijdragen, zodat er een strijdkas van minimaal € 100.000 op jaarbasis beschikbaar is. Wil jij ook bijdragen aan een sterkere lobby voor de automotive? Neem dan contact op met de Stichting Autobelangen en word ambassadeur. Want samen staan we sterker in Den Haag.
In de coalitie zijn er spanningen vanwege de hypotheekrenteaftrek. Hoewel in het coalitieakkoord is afgesproken dat de hypotheekrenteaftrek onaantastbaar blijft, lijken het CDA en D66 daar toch aan te willen morrelen. En daar is de VVD niet blij mee. Intussen maken de vakbonden het de regering moeilijk, want die willen dat binnen twee weken de bezuinigingen op de sociale zekerheid van tafel gaan. Zo niet, dan leggen ze met stakingen het land plat. En dan is er nog het hoofdpijndossier: de asielopvang. In meerdere steden en dorpen zijn er protesten die uit de hand zijn gelopen. Hoe gaat de regering hier mee om?
De hypotheekrenteaftrek is niet weg te slaan van de politieke agenda. Een motie van Pro die de verruiming van deze fiscale regeling terugdraait en een ambtelijk advies over een dreigende miljardentegenvaller verdelen de coalitie van D66, CDA en VVD. Ambtenaren van het ministerie van financiën presenteren vandaag een advies over misschien wel het gevoeligste thema in Den Haag. We bespreken het met politiek verslaggever Martine Wolzak. Lees: Spanning over hypotheekrenteaftrek in coalitie terug door advies en Kamermotie De Britse premier Keir Starmer kreeg gisteren veel kritiek te verduren met zelfs oproepen tot zijn vertrek. Zijn positie als leider van de Labour-partij staat flink onder druk nu ruim tachtig fractiegenoten hun vertrouwen in hem hebben opgezegd. Ondanks deze kwetsbare situatie blijft de Brit voorlopig aan als premier en stelt hij opnieuw een vroege val van een Britse regeringsleider uit. Onze correspondent in Londen, Joost Dobber, praat ons bij over de ontwikkelingen op Downing Street 10 en vertelt ook over de grote reacties op de beurs. Lees: Starmer weerstaat druk nu opvolgingskwestie revolte verlamt DJ Tiësto - artiestennaam van Tijs Verwest - krijgt $17 mln tegoed van het Amerikaanse advocatenkantoor Greenberg Traurig (GT), oordeelt het Gerechtshof Amsterdam dinsdag. Volgens het hof is het advocatenkantoor tekortgeschoten bij de belastingadvisering van de dj. Tiesto deed, op advies van ‘fiscalist van de sterren’ Frank Butselaar, aanvankelijk onjuiste aangiften over de jaren dat hij in de Verenigde Staten woonde. FD onderzoeksredacteur Bart Mos maakte daar samen met FD-podcastmaker Paulien Sewuster een serie van en praat je bij. Lees: Tiësto wint miljoenenclaim van advocatenkantoor Greenberg Traurig Redactie: Hannah van Spijk, Sophia Wouda & Jort Siemes Presentatie: Floyd Bonder See omnystudio.com/listener for privacy information.
Een meerderheid van de Tweede Kamer wil niet dat de hypotheekrenteaftrek wordt verruimd. Dat vragen onder meer GroenLinks-PvdA en regeringspartijen D66 en CDA aan het kabinet. VVD stemde tegen het voorstel. Daar gaan we over praten met politiek verslaggever Michiel Jurrjens.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Het is een kwestie waar wetenschappers al jaren voor lobbyen in Den Haag: onderzoek mogen doen met embryo's en klompjes cellen die daar op lijken. Regeringspartijen CDA, D66 en VVD willen de embryokweek en mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek met embryo's verruimen. Is dat een goed idee? En wat verstaat die wet straks allemaal onder 'een embryo'? Presentator Hans van der Steeg gaat in gesprek met ChristenUnie-leider Mirjam Bikker en CDA-Kamerlid André Poortman.
In EW Politiek Vandaag bespreken Sam Verbeek en politiek redacteur Victor Pak de groeiende spanningen rond het asieldebat, anti-asielprotesten en politiek geweld in Nederland. Na rellen, vernielingen en een explosie bij het partijkantoor van D66 rijst de vraag: gaat het nog om protest of ontstaat er een vorm van binnenlands terrorisme? Ook bespreken zij radicalisering, polarisatie, asielbeleid, Geert Wilders en de reactie van Den Haag op escalerend anti-asielgeweld.EW Politiek Vandaag is je korte update over Nederlandse politiek: wat doet het laatste (geo)politieke nieuws met de bloeddruk op het Binnenhof? Victor Pak (politiek verslaggever) en Sam Verbeek (online redacteur) duiden twee keer per week de impact van Tweede Kamer-debatten, verkiezingen, kabinet en internationale ontwikkelingen (EU, VS, China). Elke maandag en donderdag in je podcastapp én op YouTube.Wil je reageren? Stuur dan je vraag of opmerking naar podcast@ewmagazine.nl. Deel de podcast met vrienden en kennissen en laat een review achter.
Ali B. veroordeeld. Cocky Drost vraagt zich waarom hij twijfelt aan de herinnering van de vrouwen. Aanslag op D66 kantoor legt breed probleem bloot: wie z'n zin niet krijgt pleegt geweld. Hans Spekman reageerde niet erg handig op aanwezigheid Volkert van der Graaf tijdens 1 mei bijeenkomst .Het volk wil uitleg van de moordenaar van Pim Fortuyn. Oud-journalist Jan Driessen pleit voor normering van politici door de journalistiek. Ton is het hier niet me eens en spreekt van 'moraalpolitie'. Ronald Pols van Mileudefensie vocht tegen Tata Steel... en gaat daar nu werken. En: politie en crisisopvang kunnen opvang van verwarde mensen niet meer aan. Esther legt uit waarom ze toch volhoudt.
Kamran Ullah blikt terug op de afgelopen nieuwsweek. De week begon met twee Nederlanders die besmet waren geraakt met het hantavirus en daaraan kwamen te overlijden. Kreeg Ullah flashbacks naar het coronavirus? Het was ook de week van 4 en 5 mei. In de vroegte van 4 mei werd het Nationaal Monument op de Dam beklad. Onbegrijpelijk en egotripperij, volgens de hoofdredacteur. Ook besproken in deze aflevering van De Krant van Kamran: een opmerkelijke overstap van Donald Pols, algemeen directeur van Milieudefensie, naar Tata Steel. Het vormen van nieuwe coalities in gemeenten gaat niet zonder slag of stoot en het D66-partijkantoor is onder vuur genomen. „Dit hoort niet in de democratie thuis,” aldus Ullah.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Met vandaag: Afscheid van Karin Spaink (68) door Eric Smit | Premier Jetten veroordeelt de vuurwerkbom in het D66 kantoor | Tijn Sadée blikt vooruit op de haalbaarheid van de hervormingen van de kersverse premier van Hongarije | Waarom mag Finland wél live een viool laten klinken op het Eurovisiesongfestival? | Presentatie: Simone Weimans.
Joost en Marleen bespreken de explosie die donderdagavond plaatsvond bij het partijkantoor van D66 in Den Haag. Hoe gaat de politiek hiermee om? Verder aandacht voor de dagelijkse demonstraties in verschillende gemeentes tegen AZC's en spoednoodopvanglocaties, En intussen liepen de spanningen op tussen Amerika en Duitsland, nadat bondskanselier Merz bij een bijeenkomst op een middelbare school kritiek had op de Amerikaanse strategie van in de oorlog met Iran. Hoe kritisch zijn Nederlandse politici op het beleid van Trump?
Bij het partijkantoor van D66 werd gisteravond een vuurwerkbom door de brievenbus gegooid. Volgens premier en D66-leider Jetten is er veel schade maar zijn de mensen die in het pand waren ongedeerd gebleven. Een verdachte is aangehouden. "Context hierbij geven is lastig", vertelt Wendelmoet Boersema, hoofdredacteur van Trouw. "Het kantoor is eerder aangevallen door vandalen na een demonstratie op het Malieveld, dus er werd meteen een koppeling gemaakt met hen. Maar je weet niet wat zijn motief was." Marc van Oostendorp, hoogleraar Nederlands en academische communicatie, vond iets opvallend aan de reactie van Jetten, die het een 'kansloze actie' noemde. "Dit is een manier waarop Jetten zich manifesteert als 'millennium premier'. Dit woord is iets van de laatste decennia." Amber Wiznitzer, columnist bij NRC, zou het woord 'kansloos' niet gebruikt hebben. "Ik zou me best wel geïntimideerd voelen. Je moet het juist heel ernstig nemen, dat doet Jetten op deze manier. Maar met die harde bewoording waarmee je uitstraalt dat je een hard persoon kan zijn, ga je voorbij aan dat het ook beangstigend is."
Nadat we vorige week een kabinet dat er pas 10 weken zat nog net niet doodverklaarden, maakt het minderheidskabinet deze week een spectaculaire comeback. Speciale gast Mark Thiessen breekt een lans voor het kabinet-Jetten. Volgens de EW Magazine-columnist en auteur verdient dit kabinet een kans, al was het maar omdat de tijd van meerderheidskabinetten voorbij is. 'Wen daar maar aan,' aldus Thiessen. Vergeet niet, de meerderheidskabinetten van de laatste jaren kregen niet veel voor elkaar. Er komt al veel langer geen koffie meer uit het koffiezetapparaat. De rest is leerproces. Natuurlijk, dit kabinet moet nog ontdekken hoe het effectief meerderheden creëert. En het is daarbij inderdaad van belang dat de VVD de (campagne-) toon matigt. Maar tegelijkertijd moet de oppositie beseffen dat ze medeverantwoordelijk zijn, de vrijblijvendheid is voorbij. Kijk uit met het indienen van moties; ze kunnen aangenomen worden! Voor GroenLinks-PvdA fractievoorzitter Klaver zal die medeverantwoordelijkheid extra zwaar wegen. Al was het maar omdat het kabinet waarvan hij ooit premier zal worden naar alle waarschijnlijkheid ook weer een minderheidskabinet zal zijn. De historicus in Thiessen verheugt zich op de interessante tijden die komen gaan. En natuurlijk konden we niet om de vuurwerkbom in de brievenbus van het D66 partijbureau heen. Wij vragen ons af, is dit losgeslagen tuig of is dit politiek geweld? In de studio deze week Haags verslaggever Leendert Beekman, presentatie Martijn de Rijk https://denieuwevrijeeeuw.substack.com/p/minderheidskabinet-wen-er-maar-aan See omnystudio.com/listener for privacy information.
De eerste twee maanden van het nieuwe kabinet lieten meteen zien onder welke druk het minderheidskabinet van Rob Jetten moet presteren. Ze werden direct in een wereldwijde crisis gestort, met dramatische gevolgen voor de energiezekerheid, grondstofketens, economische perspectieven en geopolitieke dreigingen. Stevige parlementaire meerderheden zijn niet in zicht en de polder is balsturig. Toch heeft het kabinet op vier grote thema's panache getoond. Soms zonder dat de buitenwacht daar erg in had, noteren Jaap Jansen en PG Kroeger. Maar op drie grote thema's is de mist nog niet opgetrokken. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** Meest in het oog liep natuurlijk het 'asiel en migratie dossier'. Jetten gunde de VVD na tal van vergeefse pogingen – ook al onder Rutte - om dit nu echt te regelen af te ronden. Bart van den Brink, de CDA-vicepremier, bleek bereid de wetgeving van VVD'er David van Weel - die hier PVV'er Marjolein Fabers werk voortzette - in de Senaat te verdedigen en zo af te ronden. Maar de Senaat is na ‘Schoof’ een mijnenveld. De grootste partij bij de Eerste-Kamerverkiezingen van 2023, de BBB, is daar in splinters uiteen gevallen, zoals ook PVV en BBB 'aan de overzijde'. De labiliteit werd nog verhevigd doordat Geert Wilders bijna te laat ontdekte dat succes voor Van den Brink juist voor zijn PVV funest zou zijn. Diens opdracht was duidelijk: de linkerzijde niet frustreren, de rechterzijde vastpinnen op hun eigen 'strengste beleid ooit' en voor SGP en CDA humane uitvoering daarvan garanderen. Lukte hem dat, dan zou de PVV zijn aanpak moeten omarmen en vastzitten aan met hem solidair meewerken aan het aanstaande EU-migratiepact. Prompt dwong Wilders zijn senatoren tot allerlei pirouettes om te voorkomen dat zij de wetgeving van hun 'kanjer' Faber nog zouden moeten steunen. Deze absurde situatie werd nog potsierlijker door manoeuvres bij D66. Premier Jetten had misschien toch wat Lubberiaans 'even meedenken' in eigen kring moeten toepassen. Anders dan het beeld na afloop kwam Bart van den Brink toch met winst uit de strijd. Hij kan in hoog tempo nu effectieve, uitvoerbare en humane wetgeving voorleggen en beide Kamers uitdagen nu wél hun werk te doen. In zijn eigen partij, het CDA, zal hij wel even moeten uitleggen dat dit resultaat geen reden tot ‘teleurstelling over weinig steun voor kabinet’ is (het commentaar van CDA-leider Henri Bontenbal), maar juist kans biedt zich te profileren als gedegen partij. Zeker ten opzichte van VVD en PVV die keer op keer niet leverden bij 'asiel'. Het kabinet kan intussen profiteren van grote doorbraken tijdens de Eurotop op Cyprus. Bij de Straat van Hormuz, de steun aan Oekraïne, energienoodbeleid en de praktische uitwerking van de rapporten Draghi en Letta zit Nederland daadwerkelijk aan tafel – het staat niet meer op het menu. Het nationale energiepakket van het kabinet bleek zó doelgericht te zijn ingevuld, dat ook gepatenteerde klagers over Haags beleid opvallend stil waren. Zelfs de boeren en de vissers! Ook bij de Voorjaarsnota kon de coalitie een reeks stappen zetten met wisselende Kamermeerderheden. Daarmee lijkt naar Prinsjesdag het pad geëffend. De onzekerheden zijn nog groot, ook geopolitiek gezien, en VVD-minister Eelco Heinen heeft er een handje van problemen door te schuiven - hij lijkt meer op de voormalige Griekse minister Yanis Varoufakis dan op een strakke Onno Ruding (CDA, kabinetten-Lubbers I en II) of Jeroen Dijsselbloem (PvdA, Rutte II). Drie mistbanken hangen nog voor de kust bij Scheveningen. Het noodzakelijke sociaal akkoord van kabinet en polder vertoont weinig dynamiek. De druk neemt toe nu blijkt dat het kabinet-Schoof in de WIA nog veel meer gaten en problemen achterliet. Enkele signalen gaf Jetten wel al af, zoals bij verzachting bij ingrepen in de bijstand. In het CDA klinken niettemin zorgen over het al te liberale karakter en de toonzetting daarbij van de coalitie. De uitgestoken hand valt minder op dan de permanente campagnestand van de VVD en onwennigheid bij D66 in haar rol als leidende coalitiepartij. Mistig is ook de grote aangekondigde hervorming in de zorg van VVD-minister Sophie Hermans en CDA-minister Mirjam Sterk. Het beteugelen van de kosten is geen rocket science - de Duitse coalitie van CDU/CSU en SPD is met precies hetzelfde bezig. Gek genoeg dreigen hier vooral in de VVD problemen. Eigen bijdragen voor meer gefortuneerde ouderen is in die partij sinds Rutte II een doembeeld. De strijd kon hier weleens vooral door VVD’ers onderling gevoerd gaan worden. Waar de mist nu zou kunnen optrekken, is bij de 'taskforce toekomstige welvaart en vestigingsklimaat'. Op Cyprus is met het stevige EU-pakket 'One Europe, One Market' een doorbraak mogelijk met de concrete aanpak van de rapporten Draghi, Letta, Wennink en de door Heinen zo bepleite 'Kapitaalmarktunie'. Nederland kan als lid van de E6-kopgroep van grote economieën van de EU voortrekker zijn. Hier moet vóór de Franse presidentsverkiezingen concreet 'geleverd' worden, beseffen alle betrokkenen. Kabinet en Kamer kunnen hiermee meteen aan de slag om economie, kennis en technologie te versterken. *** Verder luisteren 579 - De geur van wilde beesten - hoe overleeft een minister de eerste weken? 575 - Nederland staat niet langer op het menu, maar zit aan tafel 568 – Alsof hij er al jaren stond: het debuut van premier Rob Jetten 563 - Als minderheid meerderheden maken 557 – Hoe overleeft Rob Jetten het premierschap? Uitdagingen en risico's voor de nieuwe minister-president 181 - Voor nieuwe Kamerleden en bewindslieden: lessen van Jet Bussemaker 571 - Het kabinet-Jetten in een geopolitieke orkaan 558 – Poetins rampjaar, Jettens kans *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:39:37 – Deel 2 00:59:50 – Deel 3 01:19:13 - EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Het kabinet-Jetten hoopte eindelijk verlost te zijn van de discussies over asiel. Maar de strenge asielwetten die daarvoor moesten zorgen liepen afgelopen week vast in de Eerste Kamer. In deze Haagse Zaken bespreken politiek redacteur Guus Valk en Liam van de Ven de gevolgen van het fiasco in de senaat. Zijn we nu op asielgebied weer terug bij af? En zorgt deze tegenslag voor spanningen in het nog jonge kabinet?Gasten: Guus Valk & Liam van de VenPresentatie: Erik van der WalleRedactie: Lotteke BoogertMontage: Gal Tsadok-HaiHeb je vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie viapodcast@nrc.nl.Lees en luister verder:D66 steunt aanpak 'terugkeerfrustreerders', compromis illegaliteit lijkt binnen handbereikDeed de Eerste Kamer het maar vaker, een onvoldragen wetsvoorstel tegenhoudenD66 zit klem en grote teleurstelling binnen de VVD: het kabinet kan de asieldiscussie voorlopig niet achter zich latenWaarom de Eerste Kamer juist nu zo relevant isZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Vaudevillian scenes in the Senate as the PVV block their own asylum bill before blaming D66 for not wanting to soil their hands with it. The cabinet still isn't willing to cut fuel prices but hopes cheap train tickets and extra poverty relief funding will ease the pain. Utrecht is forced to take emergency measures after its electricity grid hits its limit. Artworks looted by the Nazis from Jewish families will go on public display for the first time. And in sport, there's a potential kitchen-sink drama on the last day of the Keuken Kampioen Divisie season.
Slechts 20 procent van de D66 kiezers wil dat de immigratie ‘fors omlaag' gaat, zegt Wierd Duk in een nieuwe aflevering van de podcast Het Land van Wierd Duk. “Bij andere partijen ligt dit percentage vele malen hoger. Maar D66 regeert dit land.,, Waar dit toe leidt, blijkt uit de volkswoede over de azc's. Duk: ,,Ook de middenklasse uit de betere buurten roert zich inmiddels. Deze situatie is niet langer houdbaar.” Verder in de podcast: hoe wielericoon Gert-Jan Theunisse niet welkom is in ‘zijn' Brabant. En: in de podcast Bubbels doen de ‘anywheres' aan hilarische zelffelicitatie. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Chaos in Den Haag. De asielwet is met een heerlijke knal uit elkaar gespat. Maarten van Rossem en Tom Jessen lachen om het amateurtoneel in de Eerste Kamer, waar de PVV en D66 elkaar in een vlaag van totale verwarring de afgrond in hielpen. Een prachtig schouwspel van politieke knulligheid.We analyseren hoe een jarenlang voorbereid plan sneuvelde door een knullig potje politiek poker. Van de PVV-senatoren die bewust hun eigen wet torpederen tot het CDA dat de stekker er definitief uittrok.Wat betekent dit voor kabinet-Jetten? En wat is de invloed van het Europese migratiepact dat later dit jaar ingaat?
We moeten het echt over AI hebben. Zeker deze week. Want het was de week waarin Trump in de problemen kwam door een AI-gegenereerd plaatje. De week waarin in Nederland auto's mogen rondrijden die niet bestuurd worden door een mens, maar door kunstmatige intelligentie. En ook op het slagveld was er een primeur: Oekraïne maakte bekend dat het een vijandelijke stelling van de Russen had ingenomen, puur met robots - daar kwam geen enkele grondsoldaat aan te pas. Allemaal ondenkbaar zonder AI. De impact is dus enorm, en dat zorgt voor grote beloftes én grote vragen. Luidt AI het einde in van de mens, of gaan we dankzij AI een langer, gezonder en beter leven tegemoet? Dat is ook een van de vragen die zij stelt in haar boek De Machtscode: Marietje Schaake. Ze onderzoekt dit thema al lang en werkt zelf in het hart van Silicon Valley, waar ze als onderzoeker verbonden is aan Stanford University. Eerder zat ze tien jaar in het Europees Parlement voor D66. Wat is AI nou eigenlijk? Wat moeten we ermee? En hoe gevaarlijk- of misschien wel geweldig - is het? En hoe houden we de menswaardigheid hoor in dit AI-tijdperk? David Boogerd spreekt Marietje Schaake uiteraard samen met vaste gast theoloog Stefan Paas, hoogleraar aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht.
Palantir is one of the most powerful and most mysterious companies in the world. The American tech giant, co-founded by MAGA supporter Peter Thiel, provides essential and controversial technology to (Western) militaries and police forces. The Dutch government is also a client. How desirable is that?Palantir, named after the magical seeing stones from Lord of the Rings, develops software that can link, analyze, and visualize enormous amounts of data. The company supplies armies, intelligence agencies, and police services: from the Ukrainian military to help hold back the Russians to the U.S. immigration enforcement agency ICE to track down migrants.The Netherlands has also been using Palantir technology for years, largely outside public view, according to research by Follow the Money. The Dutch military has worked with it since 2010; the National Police uses the software as the core of its data platform for combating serious crime. Large volumes of police data – from incident reports to telecom and location data – are made searchable and analyzable through a single system. Palantir itself states that it only provides a platform and does not process the data.This use raises fundamental questions. How transparent are these systems? Who oversees the algorithms? What safeguards exist against errors, bias, or wrongful suspicion? And what does it mean for our digital sovereignty?About the speakers:Richard Evans is a member of Palantir's Privacy & Civil Liberties Engineering Team (PCL), working at the intersection of policy, ethics, law and software engineering, and helping to ensure that Palantir's platforms are built and deployed in ways that uphold rights to privacy and other civil liberties. Based in London, Richard has worked across Palantir's UK defence, UK healthcare, and international public sector businesses since joining the company in 2017. Richard was previously lawyer in the New Zealand Government, focused on public and constitutional law.Ellen Mok is the founder of Digitale Doetank, a mission-driven advisory firm focused on digital sovereignty and the strategic use of (emerging) technologies. With a background in cyber strategy and national security, she previously worked at KPMG as Manager Cyber Strategy & Risk, where she helped establish the nation-state threats team, and at the Dutch General Intelligence and Security Service (AIVD) as a Cyber Security Advisor and Researcher. Ellen holds two MSc degrees: one in Engineering & Policy Analysis (TU Delft) and another in Crisis & Security Management (Leiden University). She combines technical knowledge with political experience, being a candidate for the European Parliament with D66. Her focus areas include digital sovereignty, tech policy, and national security.Jochem de Groot is director of policy at NLdigital, the trade association of the Dutch digital sector. He wrote the book “Kolonisten van de Cloud” (Colonists of the Cloud), about the geopolitical role of tech companies. He is connected to the Advisory Council of International Affairs and the Netherlands Atlantic Association. Furthermore, he has worked at Microsoft, Philips and the Ministry of Foreign Affairs.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Het kabinet werkte achter de schermen aan maatregelen om de economische klap van de Iran-oorlog te verzachten. Maar tegelijkertijd werd het in Den Haag hard geraakt. De PVV dreigt namelijk de eigen, strengere asielwetten alsnog te torpederen. Daar zit een strategie achter van Wilders die maar moeilijk te volgen is.Heeft Rob Jetten tijdens zijn bezoek aan Trump nu écht gezegd wat hij van de Amerikanen vindt? Daar lijkt het niet op. Tot overmaat van ramp donderde er ook nog een lijk uit de kast in de nasleep van de toeslagenaffaire. Twee lijken zelfs. En hoewel veel aandacht uitging naar de koning in de VS, voerde prinses Amalia haar eigen show op in eigen land.We bespreken het allemaal in onze podcast Politiek Dichtbij. Presentator Thomas Brouwer in gesprek met verslaggevers Tobias den Hartog en Elodie Verweij.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Een nieuw kabinet is voor iedereen weer wennen. Tweede en Eerste Kamer, de media, de ambtenaren in de Haagse torens en de nieuwe bewindslieden zelf moeten zich de nieuwe situatie en hun nieuwe rol zo snel mogelijk eigen maken. Zeker bewindslieden die als ‘een frisse wind van buiten’ zijn geworven komen soms wel even in een ontgroeningsperiode terecht. Het kabinet-Jetten is hierin verrassend 'traditioneel'. Jaap Jansen en PG Kroeger bekijken hoe Rob Jetten en de zijnen de eerste weken doorkwamen, wat daarbij opviel en welke gids uit het verleden beschikbaar is die elke nieuwe bewindspersoon zou moeten volgen. Want uit de ervaringen van eerdere ambtgenoten zijn tien lessen te leren voor een succesvolle start waarmee de nieuwe minister of staatssecretaris direct kan verrassen als een daadkrachtig en doeltreffend lid van een kabinet. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** Les 1 - Bewaar je onafhankelijkheid Zodra een minister het departement binnenloopt wordt er voortreffelijk voor gezorgd. Dat is mooi en levensgevaarlijk. Een bewindspersoon moet beseffen dat hij geen verlengstuk van zijn ministerie is, maar evenmin een correctie of straf op het ambtelijk apparaat. Hij moet zich dus niet laten 'inpakken', maar ook niet - zoals Marjolein Faber - een soort oorlog tegen de eigen omgeving beginnen. Leerzaam is hoe Jos van Kemenade in 1981 bij zijn terugkeer op Onderwijs en Wetenschappen de lessen van zijn eerste ambtstermijn benutte voor stevige politieke aansturing van het departement. Les 2 - Heb een plan Heeft een minister bij aantreden zelf niet veel visie, dan is dat voor het ministerie helemaal geen probleem. Men heeft een prachtig inwerkdossier klaarliggen en elke ambtelijke top gebruikt de minister graag als assistent voor de uitvoering. Daarom kan een minister maar beter meteen bij aantreden duidelijk laten blijken wel degelijk een eigen plan te hebben en het departement daar goed van doodringen. Wim Deetman deed dit op O&W zo krachtig dat de onthutste ambtelijke top hem liet vragen: “Meent u dit écht, excellentie?” Bij Jetten zagen we hoe Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) zijn eerste buitenlandse bezoek benutte om een beleidsvisie voor Europa te lanceren. Les 3 - Verover de sector Voor een nieuwe bewindspersoon is snel en goed - en dat is niet hetzelfde! - vertrouwen winnen in de beleidssector cruciaal. Wie dat kan zit eigenlijk meteen al goed. Wouter Koolmees (Sociale Zaken in Rutte III) bouwde in de polder meteen zoveel krediet op, dat hij zelfs een pensioenakkoord wist te smeden. Iets wat vele voorgangers uit de handen was geglipt. Hans Vijlbrief (Sociale Zaken) kan in de complexe situatie die zijn start bepaalt dus veel van zijn partijgenoot leren. Mark Rutte bleek al direct zeer behendig toen hij in Balkenende II als staatssecretaris op O&W de hopeloos verziekte toestand moest repareren die Annette Nijs achterliet. Les 4 - Ken je rivalen en je steunpilaren In een nieuw kabinet weet een nieuwe minister niet meteen op wie hij extra moet letten. Rivalen zitten meestal bij collega's uit de eigen partij. Steunpilaren vaak bij ‘n andere. Dilan Yesilgöz (Defensie) zal vast goed opletten wat Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat) doet, bijvoorbeeld. Les 5 - Snap de premier Elke premier heeft collega's in de ministerraad waar hij extra scherp naar luistert. Sowieso naar die van Financiën. Hoe Eelco Heinen bij de start rommelde rond Box-3 leverde een reprimande op van Jetten, heel ongebruikelijk. Een nieuwe bewindspersoon doet er goed aan een eigen verstandhouding met de chef te ontwikkelen. Zo had Dries van Agt had een bijzondere band met zijn minister voor Wetenschapsbeleid, Rinus Peijnenburg, zijn 'economieleraar'. Ruud Lubbers had dit met Deetman: “Mijn barometer." Die raadpleegde hij bij complexe ethische kwesties. Voor Rutte was in zijn beginjaren Ivo Opstelten (Veiligheid en Justitie) een soort hitteschild naar de eigen VVD. Les 6 - Snap de Kamer Nieuwe ministers die hun nieuwe rol als politiek functionaris niet echt doorzien, gaan in de Tweede Kamer vaak subiet nat. Dan ruikt men bloed, dan heerst ‘de geur van wilde beesten’, zoals Hans van Mierlo het muntte. Ministers als Judith Uitermark, Hayo Apotheker en nu Elanor Boekholt-O’Sullivan bleken zeer kwetsbaar zodra in debatten uitkwam dat zij de codes, zeden en rollen van Kamerleden niet aanvoelden. Maar er zijn er die respect winnen omdat zij bereid blijken te leren van hun niet erg geslaagde start. Kajsa Ollongren werd in haar tweede termijn, op Defensie, duidelijk hoger gewaardeerd dan op Binnenlandse Zaken. Les 7 - Snap je eigen partij Nee - het is vaak helemaal geen warm bad. Een nieuwe minister ontmoet in eigen kring vaak zure, jaloerse blikken. 'Waarom die wel en ik niet in het kabinet?', zoemt het. Gevoel voor wat leeft in de achterban is nuttig, naïviteit niet. Rond Jettens ploeg zal dit minder urgent zijn. D66 en CDA konden onverwacht veel mensen op het schild hijsen. Les 8 - Tem het apparaat Een doordacht minister maakt zijn departement meteen bij de start duidelijk wie de baas is. Niet door bazigheid, maar door stuurmanskunst. Elk ministerie houdt van een sterke bewindspersoon. De ambtenarij temmen moet je niet als goed voornemen overlaten voor je tweede ambtsperiode. Op Verkeer en Waterstaat gaf Camiel Eurlings een sterk staaltje van zulke nuttige disciplinering. Les 9 - Boei de media Spring niet door elk hoepeltje om aandacht te krijgen. Minister Boekholt die zonder enige dossierkennis een interview gaf aan een Brits dagblad, dat is precies hoe het niet moet. Was er nou niemand te vinden die haar in deze fase goed kon begeleiden? Of was zij zelf zo eigenwijs? Media-optredens, zeker bij de start, doe je maar beter zeer doordacht, beperkt en puur op de inhoud. Verras juist met die kwaliteit. En Rob Jetten zou ook even moeten reflecteren op de stroom filmpjes die hij rondstrooit. Wat doet hij als die al snel gaan vervelen? Les 10 – Gebeurtenissen Wees als minister sereen. Er overkomen je dingen waar je nooit op voorbereid kunt zijn. Jetten kreeg inmiddels twee keer op rij - als minister en als premier - een enorme energiecrisis in oorlogstijd op zijn bord. Hij heeft in elk geval kunnen oefenen. De zeer ervaren Gerrit Braks kon dat niet. Die was erg geliefd, maar toen hij voor de derde keer aantrad, was het ineens helemaal mis. 'Visfraude’ werd hem aangewreven. Zijn voorheen ijzersterke positie was opeens onhoudbaar. Zelfs een woedende Lubbers kon hem niet redden. *** Verder kijken Yes, Minister! Yes, Prime Minister! *** Verder luisteren 568 – Alsof hij er al jaren stond: het debuut van premier Rob Jetten 563 - Als minderheid meerderheden maken 557 – Hoe overleeft Rob Jetten het premierschap? Uitdagingen en risico's voor de nieuwe minister-president 550 - Dick Schoof, een premier om van te leren 438 –Het kabinet-Schoof als kleuterklas. De koning kun je niet spelen 181 - Voor nieuwe Kamerleden en bewindslieden: lessen van Jet Bussemaker 527 - Politici en hun boek 461 - Ruud Lubbers zag het een slag anders 385 - Jan de Koning en het verschil tussen een greppel en de laatste gracht 401 - Adieu Dries! 351 - Politiek als hartstocht: drie jonge bewindslieden uit het kabinet-Den Uyl vijftig jaar later 161 - Hans van Mierlo, een politieke popster *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:50:47 – Deel 2 01:20:35 – Deel 3 01:33:26 – Adverteren in BB 01:42:01 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Zelden zal een regeringspartij met zoveel dédain beslissingen van de Kamer naast zich hebben neergelegd als D66, zegt Wierd Duk in een nieuwe aflevering van de podcast Het Land van Wierd Duk. ,,D66-bewindslieden doen gewoon waar ze zelf zin in hebben”, verwijst Duk naar de 19 miljoen euro die minister Sjkoerdsma wil overmaken naar UNRWA ondanks een uitspraak daartegen van de Kamer. ,,Die regenten denken: wij weten het beter dan het klootjesvolk.” Verder in de podcast: long covid-patiënten verdienen meer aandacht. En: hoe lang nog tot het systeem instort?See omnystudio.com/listener for privacy information.
‘Links' is een besmet woord geworden. En dus heet het GroenLinks-PvdA nu PRO. Maar lost een nieuwe naam ook iets op?Maarten van Rossem is hard over de keuze en noemt PRO een ongelukkige naam. Volgens Tom Jessen laat de rebranding vooral zien hoe zwaar het label ‘links' inmiddels weegt. Sinds Pim Fortuyn en de ‘linkse kerk' kreeg het begrip een negatieve lading. Iets wat zelfs Frans Timmermans een scheldwoord noemde.Maar ‘links' en ‘progressief' zijn niet hetzelfde. Links gaat over herverdeling en economische gelijkheid, progressief draait om verandering en vernieuwing. Oftewel: een doel versus een mentaliteit. Met de naam PRO lijkt de fusiepartij die twee bewust uit elkaar te trekken en schuift ze het woord ‘links' naar de achtergrond.Die keuze zorgt ook voor irritatie bij partijen als D66 en Volt, die zichzelf juist als progressief zien. Maarten van Rossem en Tom Jessen vragen zich af: Verandert een nieuwe naam echt de koers of vooral het imago?Bekijk hier de video van deze aflevering.
Het treffendste verschil tussen Rob Jetten en Dick Schoof is de intensieve, zeer zichtbare campagne om Nederland Europees en mondiaal in hoog tempo weer serieus te nemen. Zelfs het koninklijk paar wordt daar onverbiddelijk voor ingezet. Niet zo maar ergens - regelrecht in het Witte Huis. Jaap Jansen en PG Kroeger verkennen de reeks geopolitieke domeinen waar premier Rob Jetten, de ministers Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) en Sjoerd Sjoerdsma (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking), maar zijdelings ook CDA-vicepremier Bart van den Brink (Asiel en Migratie) ons land nadrukkelijk een hernieuwde leidende rol willen laten veroveren. Hoe doen zij dat en lukt het hen. En heeft dit effect op de binnenlandse positie van het kabinet? *** Deze podcast is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Deze aflevering bevat een advertentie van Powerpeers Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** Meest zichtbaar element van die herpositioneringscampagne zijn de kennismakingsbezoeken bij de toonaangevende Europese leiders. Dat in Parijs bij Emmanuel Macron onderscheidde zich doordat hier duidelijk een ontmoeting van twee politieke geestverwanten met een Europese roeping aan de orde was, veel meer dan een jeune premier die zijn opwachting kwam maken bij een gelouterd staatshoofd. De kennismaking in Berlijn werd zelfs gelaagd geënsceneerd. Omdat Friedrich Merz in Washington was, kwam eerst Tom Berendsen naar collega Johann Wadephul, zodat Jetten meteen bij Donald Tusk kon tonen dat Nederland ook prioriteit geeft aan de oostflank van EU en NAVO. Jettens bezoek aan Merz viel daardoor nog meer op. De ontvangst was met groot ceremonieel, wat in het hiërarchisch denkende Berlijn opzien baarde. Premier en bondskanselier werden met nadruk als gelijkwaardige buren gepresenteerd. Hun persconferentie onderstreepte dit eens te meer. Geen vriendelijke plichtplegingen, maar een intense verkenning langs alle grote geopolitieke en Europese thema's. Het contrast met de Schoof-fase kon niet groter. Volgende halte is Jettens bezoek aan de JEF-top in Helsinki. De Joint Expeditionary Force is het samenwerkingsverband van de landen die aan de Pool en de grenzen van Rusland hun defensie optimaal afstemmen voor maximale afschrikking. De top op 26 maart wordt voorafgegaan door een bilaterale dag met de Finse president Alexander Stubb. Dat de premier meteen met deze geopolitieke senior aan tafel gaat zitten is geen toeval. Nederland en Finland hebben samen met de Britten een financieringsinitiatief in gang gezet dat in NAVO en EU grote impact moet krijgen. In Helsinki ontmoet Jetten ook premier Keir Starmer en een hele reeks Baltische en Scandinavische premiers en via het scherm Volodymyr Zelensky en de Canadese premier Mark Carney. De zich met alles bemoeiende VVD-vicepremier Dilan Yesilgöz zal het lastig vinden dat ze zo'n topconferentie rond defensie en de financiering ervan aan de D66-premier moet overlaten. Dat Finse samenwerkingsplan werd in Parijs aangekondigd door een minister die het stevige Europese profiel van het nieuwe kabinet opvallend snel verinnerlijkt heeft. Eelco Heinen, die zich post-Schoof ontwikkelt tot een een echte eurofiel, deed daarbij zijn best om weg te redeneren waarom hij hiermee toch echt geen nieuwe loot aan de boom van de eurobonds lanceerde. Heinens speech bij Euronext was een soort beginselverklaring van Jettens pro-Europese koers, waarmee Nederland aan de tafel wil zitten en niet langer passief op het menu wil staan. Met vuur verkondigde Heinen de afronding en vervolmaking van de Europese kapitaalmarktunie, geheel volgens de rapporten van Letta en Draghi. De gevolgen van die aanpak kunnen voor de EU van enorme betekenis zijn. Het mobiliseren van kapitaal voor R&D, innovatie en grote transities en ook voor de wederopbouw van Oekraïne staan hier voorop. Maar ook een ontkoppeling van de Verenigde Staten en koppeling aan de enorme kapitaalmarkten van wereldspelers als Japan, India, Zuid-Korea en Mercosur. "Honderden miljarden minder kosten voor de EU", rekende eurocommissaris Wopke Hoekstra voor in het AD. Hier werd meteen zichtbaar wat Tom Berendsen in Berlijn al agendeerde. Nederland wil 'kopgroepen' in de EU. Op zijn eerste Eurotop op 19 maart regelde Jetten dit meteen al voor de beleidsportefeuille van Bart van den Brink. Nederland zet een 'migratiebeleid-kopgroep' in gang waar zijn collega’s Mette Frederiksen (Denemarken, S&D) en Giorgia Meloni (Italië, ECR) samen met hem optrekken. Hoogtepunt van de herpositioneringscampagne van Jettens buitenlandteam wordt het koninklijk bezoek aan Pennsylvania, Florida en Washington DC. Hoogst ongebruikelijk dat de minister-president mee gaat. Het wordt een tour de force en een meesterproef. *** Verder luisteren 571 - Het kabinet-Jetten in een geopolitieke orkaan 567 - De geschiedenis beukt op Europa's deur. Caroline de Gruyter over zondagskinderen in een ruige wereld 558 – Poetins rampjaar, Jettens kans 557 – Hoe overleeft Rob Jetten het premierschap? Uitdagingen en risico's voor de nieuwe minister-president 528 - ‘Europa, ontwaak!’ Manfred Weber en de eenzaamheid van Europa 492 – Macrons Europese atoombom 490 – Duitslands grote draai. Friedrich Merz, Europa en Nederland 484 - Hoe Trump chaos veroorzaakt en de Europeanen in elkaars armen drijft 427 - Europa wordt een grootmacht en daar moeten we het over hebben 36 - Wopke Hoekstra: EU moet geopolitieke machtsfactor worden *** Tijdlijn 00:00:00 – Intro 00:05:48 – Deel 1 00:26:20 - Deel 2 00:45:47 – Deel 3 01:08:47 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Wie de winnaars van de gemeenteraadsverkiezingen wil zien, kan het best naar rechts kijken. De grootste winnaar, Forum voor Democratie, zit zelfs in de extreemrechtse hoek waar racistische en antidemocratische denkbeelden niet geschuwd worden.In deze Haagse Zaken bespreken politiek journalisten Pim van den Dool, Marko de Haan en Guus Valk de uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen. Je hoort over de ruk naar rechts, het succes van lokale partijen en de uitkomsten van het opinieonderzoek van Ipsos I&O en de uitkomsten van het opinieonderzoek van Ipsos I&O, waarin kiezersstromen en thema's van deze verkiezingen zijn. onderzocht. Wat vertellen deze verkiezingen ons over de kiezer en de landelijke politiek? Lees hier meer informatie over de Marc-Chavannes-prijs Gasten: Marko de Haan, Guus Valk & Pim van den Dool Presentatie: Erik van der Walle Redactie & productie: Iris Verhulsdonk & Lotteke Boogert Montage: Gal Tsadok-Hai Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nl.Verder lezen en luisterenPodcast Vandaag - FVD's opmars: zo wordt extreemrechts gedachtegoed normaalHoofdredactioneel commentaar - Normaliseer het ondemocratische gedachtengoed van FVD niet verderZo stemde NederlandFVD wint fors, lokale partijen blijven het grootstZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
De VVD is bezig met het saboteren van haar eigen premier.Terwijl de kruitdampen van de gemeenteraadsverkiezingen optrekken, opent de VVD de aanval op haar eigen premier. Het doel is om Jetten, die goed op weg is in zijn eerste weken, politiek te beschadigen. Met bewuste sabotage en valse beschuldigingen over antisemitisme probeert de partij van Dilan Yeşilgöz Jetten pootje te lichten.Maarten van Rossem en Tom Jessen bespreken deze politieke lynchpartij. Ondertussen verliest de VVD opnieuw verkiezingen. De ultra-populistische koers slaat electoraal niet aan. In plaats van het land te besturen, is de VVD drukker met het breken van de benen van hun eigen premier. Wat zit hierachter? Strategie of paniek?Bekijk hier de video van deze aflevering.
De Verenigde Staten en Israël zijn een oorlog gestart met Iran zonder toestemming van de VN Veiligheidsraad. Inmiddels slaatIran zelf ook terug. Europese leiders zijn verdeeld, maar Macron lijkt de Amerikanen te hulp te schieten en mogelijk Nederland ook. Kan dat zomaar? En wat betekent deze oorlog voor bijvoorbeeld de burgers in Oekraïne, die berechting van Russische agressie afwachten. We spreken met Marieke de Hoon, docent internationaal strafrecht aan de UvA. (12:43) Europa kijkt toe Europa blijft vooralsnog een passieve toeschouwer bij de oorlog in Iran. Maar hoe lang kunnen we dat nog volhouden? En wanneer gaan we daarvan de gevolgen voelen? We spreken daarover met twee europarlementariërs: Gerben-Jan Gerbrandy van D66 en Thijs Reuten van Groen Links/PvdA. Presentatie: Nadia Moussaid
Op de eerste dag van het debat over de regeringsverklaring viel het woord ‘samen' meer dan tweehonderd keer. Alleen kan het minderheidskabinet van Jetten het immers niet redden. Maar de sfeer sloeg snel om. Op de tweede dag van het debat sprak de Kamer al van een ‘valse start' van het kabinet.Premier Jetten liet zich in zijn eerste week niet gemakkelijk uit het veld slaan, constateren redacteuren Marko de Haan en Liam van de Ven in deze aflevering. Zij bespreken of een minderheidskabinet voor verfrissende bestuurlijke vernieuwing zorgt of juist voor overleg in achterkamertjes. En zou Jetten blij zijn met een nieuwe partner als de radicaal-rechtse Gidi Markuszower?Gasten: Liam van de Ven & Marko de Haan Presentatie: Erik van der Walle Redactie & productie: Iris VerhulsdonkMontage: Pieter BakkerHeeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nl.Verder lezen en luisterenHaagse Zaken - De vuurdoop van het aanstaande kabinetVoor Jetten is verruimen van het begrotingstekort geen taboe, voor VVD nog altijd welIneens blijkt kabinet-Jetten al een deal te hebben over de AOW, met SGP en Groep Markuszower. De rest van de oppositie is verrast én chagrijnigZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
De eerste week van kersvers D66-premier Rob Jetten zit erop. De beëdiging, het bordes, de nieuwe werkkamer, het eerste debat als minister-president in vak K, de eerste keer aan het hoofd van de ministerraad. Jetten beleefde veel eerste keren: hoe ging het hem af? Politiek duider van Nieuwsuur Arjan Noorlander volgde Rob Jetten de hele week van dichtbij. Volgens Noorlander begon Jetten met veel zin en was hij zichtbaar onder de indruk van de zwaarte van het ambt. Jetten werd direct hard aangevallen door de oppositie in de Tweede Kamer en hij zal iedereen nodig hebben om zijn grootse plannen werkelijkheid te zien worden. Volgens Noorlander begint premier Jetten daarom heel voorzichtig aan zijn nieuwe baan. En houdt hij het dichtbij de stijl van zijn voorganger Mark Rutte. Reageren? Mail naar dedag@nos.nl (mailto:dedag@nos.nl) Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Judith van de Hulsbeek
Het onvermijdelijke is gebeurd. De bom onder de BBB is gebarsten. Het moddergooien is begonnen. Mona Keijzer verlaat de partij en laat een spoor van politieke vernieling achter. Maarten van Rossem en Tom Jessen bespreken vandaag het spectaculaire uiteenvallen van de partij die ooit de grootste van Nederland was.Wat maandenlang werd afgedaan als 'constructieve spanning' tussen Caroline van der Plas en haar vicepremier, blijkt een bittere machtsstrijd. Maarten is zoals altijd genadeloos over de politieke ambities van Keijzer en de wankele fundamenten van de BoerBurgerBeweging. Henk Vermeer blijft achter met de brokstukken.Naast de chaos bij de BBB kijken we naar de fundamenten van het nieuwe kabinet-Jetten. Voor de vierde keer deze eeuw slaan D66, VVD en CDA de handen ineen, maar het trackrecord van deze drie is weinig hoopgevend. Al hun eerdere coalities sneuvelden voortijdig.NRC-journalist Tom-Jan Meeus legt het nieuwe akkoord 'Aan de slag' (2026) naast de formatie-afspraken uit 2003, 2017 en 2021. De resultaten zijn onthutsend consistent. Of het nu Balkenende, Rutte of Jetten is. De zorg en uitkeringen krijgen steevast de rekening gepresenteerd, terwijl het ontzag voor de ondernemer grenzeloos blijft.Kijk deze podcast hier met beeld.
Rob Jetten is met 38 jaar de jongste premier uit de Nederlandse geschiedenis, maar hij begint met een enorme politieke gok. In deze aflevering analyseren Maarten van Rossem en Tom Jessen de start van kabinet-Jetten I. Is de honger naar de macht groter dan de realiteitszin van de nieuwe premier? En kan dit minderheidskabinet van D66, VVD en CDA de torenhoge ambities waarmaken zonder meerderheid in de Kamers?Na jaren van politieke stilstand belooft premier Jetten "grote doorbraken". De plannen zijn ambitieus: Nederland van het stikstofslot halen, de bouw van vele nieuwe woningen en een miljardeninjectie voor defensie. Maar de prijs is hoog. Om dit te betalen, zet het kabinet het mes in de zorg en de sociale zekerheid.De honger naar de macht was groot, maar de prijs die Jetten betaalt is fors. Hoewel hij spreekt over "grote doorbraken", laten de kille cijfers van het CPB en het PBL een ander beeld zien. De langverwachte doorrekening is een koude douche voor de coalitie: de stikstofdoelen worden niet gehaald, de armoede stijgt en de koopkracht van de laagste inkomens staat onder water.De D66-premier moet beleid verkopen dat rechtstreeks uit de koker van de VVD lijkt te komen. Maarten en Tom vragen zich af of dit geen politieke zelfmoord is. We bespreken: - De historische beëdiging van de jongste premier ooit.- De gewaagde bezuinigingen van 16 miljard op zorg en uitkeringen.- De haalbaarheid van de stikstofplannen en de woningbouw.- De wankele politieke basis: regeren met een minderheidskabinet.- Het vertrek van BBB-mevrouw Caroline van der Plas als lijsttrekker.Kijk deze podcast hier met beeld.
Maandag is het zover. Dan staat de koning met de ministersploeg van premier Rob Jetten op het bordes. Volgens informateur Rianne Letschert moesten het bewindslieden worden die zichzelf kunnen wegcijferen. Omdat het kabinet niet op een meerderheid kan rekenen in beide Kamers, zou die bescheidenheid nodig zijn om steun bij de oppositie te verwerven. Politiek redacteuren Pim van den Dool en Lamyae Aharouay kijken in deze aflevering van Haagse Zaken hoe bescheiden deze ministersploeg is en hoe deze bewindslieden op hun post zijn terechtgekomen. Ook bespreken Pim en Lamyae hoe de nieuwkomers worden ingewerkt en wat de belangrijkste adviezen zijn die zij te horen krijgen. Verder lezen: ‘U bent als kandidaat-bewindspersoon geheel verantwoordelijk voor de eigen integriteit', staat in het handboek voor bewindspersonen Sjoerdsma staat op een Chinese sanctielijst, maar die is vooral ‘symbolisch' en ‘opportunistisch' Het kabinet-Jetten is rond: de nieuwe ministers en staatssecretarissen Op de allereerste vergadering nog voor de beëdiging moet je als aanstaand minister meteen scherp zijnAspirant-ministers moeten vooral zichzelf screenen Gasten: Lamyae Aharouay & Pim van den Dool Presentatie: Erik van der Walle Redactie & productie: Iris VerhulsdonkMontage: Pieter Bakker Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nl.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
D66-talent Nathalie van Berkel dacht een mastertitel te kunnen veinzen, maar struikelt vlak voor de eindstreep. Tom Jessen en Maarten van Rossem bespreken hoe D66 als 'onderwijspartij' zo kon blunderen met de screening van de beoogd staatssecretaris van Financiën. Waarom liegen politici over zaken die zo makkelijk te controleren zijn?En verder: De Amerikaanse burgerrechtenactivist Jesse Jackson is overleden.
*Apologies to regular listeners for the short format, which was caused by a technical hiccup. Normal service, or what passes for it, will be resumed next week. The new government of D66, VVD and CDA gets straight down to work, suffering its first defeats in parliament before the ministers have even been sworn in. Nearly 100 people are stripped of their citizenship for the equally grievous offences of supporting international terrorism and refusing to give up a second passport. Celebrity boxer Jake Paul crumbles again as Jutta Leerdam claims the Dutch speed skating team's first gold medal in Milan. And AI solves the mystery of an ancient Roman board game that may have inspired the latest coalition negotiations.
Met vandaag: Britse premier Starmer onder druk door Epstein-affaire | Wie zijn de nieuwe bewindslieden van D66? | De rijzende ster van Bart de Wever binnen Europa | De gevolgen van de olieblokkade op Cuba | Dichter Derek Otte schrijft Landverrader | Presentatie: Chris Kijne
'Start by lighting a candle every morning.' In other words, pray. That's the advice on one social media platform to those looking for a rented property in the Netherlands. The pressure on housing is immense: an estimated shortage of 400,000 homes. It was the number one issue in the recent Dutch general election, with the winning D66 party promising to build '10 new cities'. Desperate times call for desperate measures. Squatting was made a criminal offence over a decade ago, but with an estimated 90,000 homes standing empty, the squatters – krakers – are back. And there are thousands of people breaking the law by living year-round in holiday or recreation parks deep in the Netherlands' countryside. The authorities are trying to change the dynamics. The city of Amsterdam is cracking down on second homes and owners who leave a property vacant. And last year, in an effort to cool an overheated market and limit the exploitation of tenants, the national government strengthened rent controls. But this has only encouraged landlords to throw in the towel and put their properties up for sale. There's also a question mark over plans to build thousands of homes - and new cities - because of an obstacle few seem to have foreseen... Electricity. The Netherlands has enough power, but it doesn't have the infrastructure to transport it to proposed new developments. Of course, the Dutch are known for innovation – especially in their management of water. Could floating apartment blocks be one of the answers? For Assignment, Linda Pressly meets both those at the sharp end of the Dutch housing crisis, and those working to mitigate its fallout.This episode of The Documentary comes to you from Assignment, investigations and journeys into the heart of global events.