POPULARITY
Er wordt vaak gedaan alsof de huidige spanningen tussen Rusland en het Westen plots zijn ontstaan. Maar dat klopt niet.De logica achter Poetins oorlog in Oekraïne is begonnen in 1945. Op dat moment werd de wereld opnieuw verdeeld.In deze aflevering trekken we de lijn van toen door naar nu. Van de naoorlogse orde tot de geopolitieke spanning van vandaag. En je zult merken: de wereld is opnieuw in een patroon beland waarvan we dachten dat het voorbij was.Kijk deze podcast hier met beeld
Wat gebeurt er als compute (rekenkracht voor AI) uitgroeit tot een strategische grondstof? Europa ontdekte na de Russische invasie van Oekraïne hoe kwetsbaar afhankelijkheid van buitenlands gas kan zijn. Dreigt straks hetzelfde met AI, wanneer de benodigde rekenkracht, chips en infrastructuur grotendeels in handen zijn van Amerikaanse of Chinese technologiebedrijven?Maarten en Tom bespreken de AI-race tussen de Verenigde Staten, China en Europa.Kijk deze podcast hier met beeld
De Russische drone die NAVO-grondgebied bereikt wordt direct in het kader van escalatie met Rusland geplaatst. Maar die lezing wordt steeds moeilijker vol te houden. Achter diplomatieke taal en militaire reacties ontstaat een spanning die niet alleen over Rusland gaat. Maarten en Tom leggen uit wat er aan de hand is.Kijk deze podcast hier met beeld
Oekraïne heeft het momentum omgebogen in de oorlog tegen Rusland, zag de Britse militair analist Jack Watling, die bijna maandelijks Oekraïne bezoekt. Watling is te gast in een speciale uitzending van Buitenlandse Zaken in het Vredespaleis, bij de Next Gen Veiligheidsconferentie van Instituut Clingendael. Hij legt (in het Engels) uit dat Europese regeringen nog altijd een overlevingsinstinct lijken te missen – en wat ze daaraan zouden moeten doen. Ook te gast is de Britse historica Anna Reid. Zij kijkt terug op de ongelooflijke transformatie die Oekraïne heeft doorgemaakt sinds zij in de jaren negentig correspondent was in Kyiv. De oorlog van Rusland tegen Oekraïne is ook een oorlog van president Vladimir Putin tegen de geschiedenis, vindt Reid, en kan niet los worden gezien van de breed gedeelde Russische minachting voor de Oekraïense taal en cultuur. In Historische Woorden berispt de Mexicaanse president Claudia Sheinbaum de VS voor clandestiene CIA-operaties op Mexicaans grondgebied. Casper Thomas en Rutger van der Hoeven zijn niet gerust op waar dit heen leidt. Redactie en regie: Gizelle Mijnlieff.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Oekraïne heeft het momentum omgebogen in de oorlog tegen Rusland, zag de Britse militair analist Jack Watling, die bijna maandelijks Oekraïne bezoekt. Watling is te gast in een speciale uitzending van Buitenlandse Zaken in het Vredespaleis, bij de Next Gen Veiligheidsconferentie van Instituut Clingendael. Hij legt (in het Engels) uit dat Europese regeringen nog altijd een overlevingsinstinct lijken te missen – en wat ze daaraan zouden moeten doen. Ook te gast is de Britse historica Anna Reid. Zij kijkt terug op de ongelooflijke transformatie die Oekraïne heeft doorgemaakt sinds zij in de jaren negentig correspondent was in Kyiv. De oorlog van Rusland tegen Oekraïne is ook een oorlog van president Vladimir Putin tegen de geschiedenis, vindt Reid, en kan niet los worden gezien van de breed gedeelde Russische minachting voor de Oekraïense taal en cultuur. In Historische Woorden berispt de Mexicaanse president Claudia Sheinbaum de VS voor clandestiene CIA-operaties op Mexicaans grondgebied. Casper Thomas en Rutger van der Hoeven zijn niet gerust op waar dit heen leidt. Redactie en regie: Gizelle Mijnlieff.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Poetin staat zwakker dan ooit, maar juist dat maakt hem gevaarlijker. Terwijl hij in Peking de banden met Xi Jinping verder aanhaalt, groeit in Europa de angst voor Poetins volgende stap.Voor de beste beleving, klik hier.
President Poetin heeft het moeilijk. Correspondent Eva Cukier ziet dat Oekraïense drones Moskou bedreigen, de economie slecht gaat en de regering zelfs bang is voor een coup. Is het einde van het tijdperk-Poetin in zicht?Gast: Eva CukierPresentatie: Bram EndedijkRedactie: Yara van HeugtenMontage: Gal Tsadok-HaiEindredactie: Ignace Schoot & Nina van HattumCoördinatie: Ilse EshuisProductie: Rhea StroinkHeb je vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nl. Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Vertoon van zwakte in Moskou | Amerikaanse troepen naar het oosten? | Schaduwvloot harder aangepakt Trump verwerpt een nieuw Iraans vredesvoorstel, terwijl de doden in Libanon en Gaza blijven vallen en de olieprijs oploopt. Iran houdt vast aan uraniumverrijking, speelt met een gedeeltelijke afvoer van voorraden en vertrouwt op uithoudingsvermogen van een autocratisch regime, terwijl Trump klem zit tussen zijn eigen rode lijnen, Netanyahu en de schaduw van de deal van Obama. De spanningen rond Hormuz en de Amerikaanse aanvallen op Iraanse tankers ondermijnen ondertussen de positie van de VS in het Midden-Oosten. Poetin degradeert de Dag van de Overwinning tot een sobere vertoning zonder zwaar materieel en zonder bondgenoten, wat volgens Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk vooral zwakte uitstraalt. In Oekraïne blijft het geweld onder een wankel staakt-het-vuren doorgaan, terwijl in het Kremlin kampen twisten over doorvechten of onderhandelen en Gerhard Schröder plots opduikt als mogelijke bemiddelaar richting Europa. Tegelijkertijd proberen EU en Nederland de Russische schaduwvloot harder te raken en zakt Poetins populariteit verder weg. Trump sleutelt intussen aan de machtsbalans in eigen land door een loyale inflatie-duif naar de Federal Reserve te schuiven, ondanks zorgwekkende Amerikaanse schuldcijfers. Zijn aangekondigde reis naar China komt op een moment dat hij zwak staat door zijn Iran-beleid en afhankelijk lijkt van handelsdeals met Xi Jinping, van Boeings tot soja. De vraag is hoeveel hij nog kan binnenhalen zonder geopolitiek door de knieën te gaan. [Samenvatting geschreven door AI en gecontroleerd door mens] Over de Podcast Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk gaan onder leiding van Hugo Reitsma op zoek naar de nieuwe wereldorde. Wat betekenen oorlog, machtspolitiek en economische verschuivingen voor Europa en Nederland? In elke aflevering duiken zij in de geopolitieke actualiteit. In 2022 werd Boekestijn en De Wijk uitgeroepen tot winnaar in de categorie Nieuws & Politiek tijdens de Dutch Podcast Awards Reageren? Op X: @ajboekestijn en @robdewijk Bluesky: @hugoreitsma.bsky.social Mail: boekestijnendewijk@bnr.nl Over de makers: Arend Jan Boekestijn is een Nederlands historicus en voormalig politicus. Hij studeerde geschiedenis en politieke wetenschappen aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Boekestijn is voormalig Tweede Kamerlid (tot 2009). Sinds 1989 is hij verbonden aan de vakgroep geschiedenis van de Universiteit Utrecht en sinds 2016 lid van commissie Vrede en Veiligheid van AIV. Rob de Wijk studeerde eigentijdse geschiedenis en internationale betrekkingen, promoveerde op kernwapenstrategieën, werd hoogleraar in Leiden en richtte in 2007 het Den Haag Centrum voor Strategische Studies op. Hugo Reitsma studeerde rechten en politicologie. Hij werkte eerder als politiek verslaggever en vanuit verschillende conflictgebieden. Hij is auteur van het boek ‘Boekestijn en De Wijk voorspellen de toekomst’ (november 2023).See omnystudio.com/listener for privacy information.
Geopolitieke omwentelingen laten allerlei nieuwe allianties ontstaan. De meest opmerkelijke is wel die van Canada met de Europese Unie. In hoog tempo verdiept, verbreedt en intensiveert die coalitie zich. Buitengewoon symbolisch hierbij was de uitnodiging aan premier Mark Carney om als eregast de Top bij te wonen van de Europese Politieke Gemeenschap in Jerevan, Armenië. Jaap Jansen en PG Kroeger duiken in de zwaartepunten, de focus en de opmerkelijke inspiratiebronnen. Van het ontstaan van Canada in de 15e eeuw, cognac-export in het begin van de 20ste eeuw tot Havèl in 1978 en de Finse president nu. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** De jonge Jean Monnet was als avontuurlijke cognac-handelaar al gefascineerd door Canada, zijn ondernemende migrantencultuur, innovatieve geest en openheid. Het eerste verdrag van 'zijn' EEG buiten Europa was dan ook met dat land, over hightech samenwerking rond kernenergie. En die avant garde rol werd traditie. In 1976 sloot de EEG een breed kaderakkoord met premier Pierre Trudeau, in 2017 met zijn zoon Justin het CETA-vrijhandelsakkoord met meteen weer zo'n brede opzet erbij, de Strategische Partnerschapovereenkomst. Deze aanpak is het model geworden voor alomvattende akkoorden die de EU wereldwijd sluit, zoals met India, Japan, Australië, Vietnam en Mercosur. Met Canada gaat deze coalitievorming in hoog tempo de diepte in. Bij de ruimtevaart in de ESA, Horizon Europe rond R&D, als enig niet-Europese land in het lange-termijn defensie-investeringen programma SAFE, met Oekraïne en in de JEF-coalitie rond de Pool en Oostzee. En nu als eerste niet-Europees land actief in de door Emmanuel Macron geïnitieerde Europese Politieke Gemeenschap die samenkwam in de Kaukasus, dichtbij een aantal spanningshaarden in de actuele geopolitiek. Mark Carney benut dit nadrukkelijk om met de EU samen afstand te nemen van allereerst Amerika, maar ook van China. Daarmee vult hij zijn geruchtmakende speech in Davos, eerder dit jaar, heel concreet in. Hij riep de ‘middelmachten’ op zich te emanciperen van 'hegemonen' als Poetin, Xi en Trump en realistisch te bezien wat zij met elkaar kunnen waarmaken. Alleen zo kunnen ze hun soevereiniteit bewaren. À la het kabinet-Jetten: “Aan tafel, niet op het menu.” Canada moest als een van de eersten meemaken wat zo'n 'middle power' existentieel kon bedreigen, schetste Carney scherp. Betreuren dat Trump, Poetin en Xi zich zo gedragen noemde hij zinloos. “Nostalgie is geen strategie.” Macron, Friedrich Merz, Mario Draghi en Alexander Stubb bouwen hier nadrukkelijk op voort. In de campagne in ons land klonk de echo ervan door in 'Het kan anders' en 'Het kan wél'. In Canada is inmiddels forse steun voor - zelfs – het lidmaatschap van de EU. Stubb noemt dit idee ‘a marriage made in heaven’. De Europese Commissie houdt het formeel braaf af, maar wijst op mechanismen als 'speciale partnerschapsovereenkomsten' met verwante landen. Ook voor Oekraïne en Moldavië wordt dit verkend en voor Noorwegen is het al een feit. Canada zou als hoogontwikkeld rijk land van 41 miljoen inwoners, met een bbp van 10% van de EU, ongeveer zo groot zijn als Italië en iets groter dan de Benelux of Spanje. Carney wil daarbij met zijn land de brug slaan tussen de EU en het Trans-Pacific Partnership waarin Canada een belangrijke rol speelt. Een hoogontwikkeld, vrijheidsgezind 'handelsblok' van 1,5 miljard mensen zou daarmee tegenover de 'hegemonen' geplaatst worden. En zou zoiets bij Canada zelf passen, gelet op de wortels van dit land? Wie daarin duikt ziet verrassende overeenkomsten. Hun Rudolf Thorbecke was diens tijdgenoot Lord Durham. Van een reeks losse, soevereine provincies werd na 1870 een coherente confederatie opgebouwd, die qua opbouw sterk doet denken aan de EU van nu. Warm bepleiter daarvan was nota bene queen Victoria. Drijfveer was toen al de schrik voor 'tariffs' en de expansiedrift uit Washington. Bewust koos men voor een Europese traditie met multiculturele vrijheden, een constitutionele monarchie en nadruk op betrouwbare, lange termijn relaties als land dat in essentiële, nu ook vaak zeer kritische grondstoffen op zekerheid van afnemers wilde kunnen rekenen. Carney's visioen voor zijn land als partner in de geopolitieke rol van de EU bouwt dus voort op een stevig fundament in historie en cultuur. *** Verder kijken Mark Carney speech in Jerevan Mark Carney speech in Davos Alexander Stubb: Canada in EU 'marriage made in heaven' *** Verder luisteren 578 - Oorlog voeren in een verdeelde wereld: misverstanden en mislukkingen 575 - Nederland staat niet langer op het menu, maar zit aan tafel 571 - Het kabinet-Jetten in een geopolitieke orkaan 567 - De geschiedenis beukt op Europa's deur. Caroline de Gruyter over zondagskinderen in een ruige wereld 558 – Poetins rampjaar, Jettens kans 528 - ‘Europa, ontwaak!’ Manfred Weber en de eenzaamheid van Europa 492 – Macrons Europese atoombom 484 - Hoe Trump chaos veroorzaakt en de Europeanen in elkaars armen drijft 458 - De gedroomde nieuwe wereldorde van Poetin en Xi 447 - Als Trump wint staat Europa er alleen voor 427 - Europa wordt een grootmacht en daar moeten we het over hebben 236 – Václav Havel, de dissident die president werd 137 – Joeri van den Steenhoven over slim investeren in kenniseconomie Canada 124 - 95 jaar Jacques Delors 107 - Jean Monnet, de vader van Europa *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:30:27 – Deel 2 01:07:06 – Deel 3 01:30:00 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Aanstaande zaterdag vindt de jaarlijkse herdenkingsparade in Moskou plaats waarbij wordt gevreesd voor een Oekraïense verstoring. De druk op Poetin neemt al maanden toe, vertelt geopolitiek redacteur Jean Dohmen. De enorme reikwijdte van Rusland leek de afgelopen eeuwen een voordeel tijdens oorlogsvoering, maar blijkt met tegen de Oekraïense drones een nadeel. Nog nooit eerder raakte het Oekraïense leger doelwitten zo ver van de frontline. In Moskou weten ze geen houding aan te nemen en Poetins vrees voor een coup neemt toe. Lees: Poetin vreest loeiend luchtalarm bij grote parade in Moskou Na zes uur onderhandelen tussen het Europarlement en de lidstaten worstelt de Europese Unie nog steeds met de uitvoering van de handelsafspraken met de VS van vorige zomer. Aan de lijn vertelt onze correspondent in Brussel Mathijs Schiffers over de moeizame uitwerking van het akkoord. De Amerikaanse president Donald Trump voerde afgelopen vrijdag de druk verder op door importheffingen op Europese auto's te heffen. Vanuit Europa benadrukken de betrokkenen vooral dat er veel vooruitgang is geboekt over de handelsafspraken. Op 19 mei zullen de lidstaten en het Europarlement verder praten. Lees: Handelsakkoord met VS blijft worsteling voor EU Het Nederlands-Franse Thorizon gaat in Zeeland de eerste commerciële gesmolten zoutreactor bouwen. De energie uit gesmolten zout moet Zeeland een Europese primeur geven. De uiteindelijke reactor moet 100 megawatt aan elektriciteit gaan leveren, voldoende voor zo’n 250.000 huishoudens. Voor de realisatie van de proefopstellingen en de grote reactor denkt ceo Kiki Lauwers zeker €1 mrd aan investeringen nodig te hebben. Duurzaamheidsredacteur Eva Selderbeek vertelt meer over de gesmoltenzoutreactor van Thorizon. Lees: Energie uit gesmolten zout moet Zeeland een Europese primeur geven De prijswinnende special: Hoe labelaars je met trucs aan een lucratiever energielabel helpen Montage: Nelleke van der Heiden & Hanna van Spijk Presentatie: Floyd Bonder See omnystudio.com/listener for privacy information.
Gerrit Schimmelpenninck kwam uit een chic geslacht van notabelen. Vanaf zijn vroegste jeugd zat hij maatschappelijk op de voorste rij. Letterlijk zelfs, op schoot bij Napoleon. Hij was de eerste minister-president van ons land en vertrouweling van de Oranjekoningen Willem I, II en III. Ondanks een rijkgeschakeerd leven tussen 1794 en 1863 is hij volkomen vergeten geraakt. Ten onrechte, laat De vergeten minister-president zien. Een onthullende biografie, geschreven door Hans Verbeek die er op gepromoveerd is. Hij verrichtte nauwgezet graafwerk in nimmer eerder geraadpleegde mappen, gevonden in de buitenplaats van de Schimmelpennincks, het Nijenhuis in Diepenheim. Een unieke collectie stukken, brieven, documenten en persoonlijke papieren en geheimen biedt een heel nieuw beeld van spannende gebeurtenissen in politiek, diplomatie, economie en machtsstrijd in de negentiende eeuw. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Hans Verbeek vertelt over zijn boek op zondag 10 mei 2026 in De Richel in Amsterdam Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact *** Schimmelpenninck groeide op in het Parijs van de Jacobijnse terreur en Napoleon Bonaparte. Die maakte zijn vader Rutger Jan tot raadspensionaris – president - van de Bataafse Republiek. Zoon Gerrit was zodoende even een soort kroonprinsje en woonde zelfs op Huis ten Bosch. Maar de politieke omwentelingen in Europa bepaalden toen al zijn levenslot. Zijn vader werd afgezet, de Oranjes kwamen terug aan de macht en zelf maakte hij onder Willem I glansrijk carrière. Geen wonder dat hij nogal zelfverzekerd was en vond dat hij eigenlijk recht had op mooie titels, status, geld en banen van het hoogste niveau. Die achtergrond maakte dat hij als diplomaat aan de meest aristocratische en weelderige hoven van Europa zich als een vis in het water voelde. In Sint-Petersburg moest hij bij de tsaar - schoonfamilie van de Oranjes - de uitermate pijnlijke gevolgen van een societyschandaal wegpoetsen. Hij ondervond dat Nicolaas I - het rolmodel van Poetin! - veel beter op de hoogte was van Haagse perikelen dan hijzelf als gezant. In Londen was hij evenzeer een succes bij koningin Victoria's hof. Schimmelpenninck nam ook daar veel ambtelijke vrijheid; hij kocht journalisten om en bewerkte via oppositieleider Benjamin Disraeli het parlement tegen de regering-Palmerston. Politiek hoogteput van zijn loopbaan kwam in 1848. Hij kon de stuurloze en panische Willem II dicteren hoe hij hem zou bijstaan in de politieke crisis. Hij was bereid een Brits aandoende Grondwet op te stellen, maar wilde dan wel al meteen als 'prime minister' het heft in handen krijgen. De koning was een chaoot. Zo waren drie verschillende groepen tegelijk bezig aan een nieuwe, meer liberale Grondwet. De negenmannen rond Johan Rudolf Thorbecke, een onrustige Tweede Kamer en Schimmelpenninck zelf. Maar Schimmelpenninck was niet handig in het organiseren van draagvlak. Uit angst voor rellen en revolutie liet Willem II Schimmelpenninck weer vallen. Als ambassadeur in het Verenigd Koninkrijk raakte hij verstrikt in een volgende Oranjecrisis. Kroonprins Willem moest in Engeland afkoelen van slaande ruzie met zijn ouders. Het lukte Schimmelpenninck warempel diens ballingschap daar tot een groot succes te smeden. Toen plots het bericht kwam dat Willem II gestorven was moest de kroonprins - nu immers meteen koning Willem III - behendig naar Den Haag worden geloodst, naar de troon en de Grondwet die hij verafschuwde. Het kwam allemaal op zijn pootjes terecht, maar Schimmelpenninck hield er privé wel een uiterst cynisch blik op het Oranjehuis aan over. Niet minder heftig waren en bleven zijn gevoelens contra 'die Leidse professor, die theorist en Jacobijn Thorbecke. Verbeek analyseert dat deze wederzijdse vijandschap veel dieper zat dan tot nu toe was aangenomen. En dat ook Thorbecke niet vies was van schimmig lobbywerk en manipulaties contra Schimmelpenninck zoals die zelf in Londen had gepraktiseerd. Het ruïneerde zijn poging tot een politieke comeback in 1853. Het zijn dit soort onthullende momenten achter de schermen van de hoge diplomatie, het tsarenhof en de Haagse besognes die deze biografie een onverwacht tijdsbeeld maken. Dat geldt niet minder voor de realiteit die het boek laat zien van de bittere armoede in de dorpen van Twente, de uitbuiting van 'ons Indië' om in het land aan de Noordzee een staatsbankroet te voorkomen en de neergang van de lang vanzelfsprekende autoriteit van notabele families. De gegoede burgerij nam onder leiding van Thorbecke de politieke macht over en sloeg de weg in naar een modernisering van die lang ondenkbaar was. *** Verder luisteren 28- De relatie Nederland-Frankrijk 190 - Napoleon, 200 jaar na zijn dood: zijn betekenis voor Nederland en Europa 21 - Poetins rolmodel tsaar Nicolaas I 520 - De radicaaldemocratische erfenis van Pieter Vreede 274 - Thorbecke, denker en doener 115 - Thomas Paine en De Rechten van de mens 11 - Gerlacus Buma, soldaat van Napoleon, maar ook van Willem I 488 - Het Congres van Wenen (1814-1815) als briljant machtsspel 373 - Nederland en België: de scheiding die niemand wilde 305 - Andrea Wulf, Hoe rebelse genieën twee eeuwen later nog ons denken, cultuur en politiek beïnvloeden *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:32:54 – Deel 2 01:07:42 – Deel 3 01:27:46 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.
“Project Freedom” in de Straat van Hormuz | Poetin bang voor aanslag of staatsgreep | Trump vs Duitsland De VS lanceert Project Freedom in de Straat van Hormuz en vergroot de militaire druk op Iran, terwijl honderden schepen vastliggen en het staakt-het-vuren aan kracht verliest. Iran reageert met raketten en drones, eist zeggenschap over de zeestraat en stuurt op een gefaseerde deal met een lange pauze in het nucleaire programma, maar kampt tegelijk met torenhoge inflatie en een economie die kraakt. Rusland verliest netto terrein aan het Oekraïense front, terwijl drones Russische olie-infrastructuur en schepen raken tot diep in de schaduwvloot. Tegelijk verslechtert de Russische economie, brokkelt Poetins steun af en groeit de angst voor een coup, met spanningen rond machtige spelers als Sergej Sjojgoe. Trump zet intussen de trans-Atlantische verhoudingen verder onder druk met hogere invoertarieven, dreigende troepenafbouw en harde immigratiemaatregelen. Europese en Canadese leiders reageren door hun defensiesamenwerking te verdiepen, Oekraïne financieel en militair verder in te bedden en zelfs het Verenigd Koninkrijk terug richting Europese projecten te trekken, wat wijst op een verschuivende westerse machtsbalans. [Samenvatting geschreven door AI en gecontroleerd door mens] Over de Podcast Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk gaan onder leiding van Hugo Reitsma op zoek naar de nieuwe wereldorde. Wat betekenen oorlog, machtspolitiek en economische verschuivingen voor Europa en Nederland? In elke aflevering duiken zij in de geopolitieke actualiteit. In 2022 werd Boekestijn en De Wijk uitgeroepen tot winnaar in de categorie Nieuws & Politiek tijdens de Dutch Podcast Awards Reageren? Op X: @ajboekestijn en @robdewijk Bluesky: @hugoreitsma.bsky.social Mail: boekestijnendewijk@bnr.nl Over de makers: Arend Jan Boekestijn is een Nederlands historicus en voormalig politicus. Hij studeerde geschiedenis en politieke wetenschappen aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Boekestijn is voormalig Tweede Kamerlid (tot 2009). Sinds 1989 is hij verbonden aan de vakgroep geschiedenis van de Universiteit Utrecht en sinds 2016 lid van commissie Vrede en Veiligheid van AIV. Rob de Wijk studeerde eigentijdse geschiedenis en internationale betrekkingen, promoveerde op kernwapenstrategieën, werd hoogleraar in Leiden en richtte in 2007 het Den Haag Centrum voor Strategische Studies op. Hugo Reitsma studeerde rechten en politicologie. Hij werkte eerder als politiek verslaggever en vanuit verschillende conflictgebieden. Hij is auteur van het boek ‘Boekestijn en De Wijk voorspellen de toekomst’ (november 2023).See omnystudio.com/listener for privacy information.
Poetin is al een kwart eeuw aan de macht en krijgt Rusland steeds meer in zijn greep. Hij heeft de geschiedenis naar zijn hand gezet om zichzelf als redder van het ware Rusland te legitimeren, schrijven Beatrice de Graaf en Niels Drost in Poetins tsaristische droom. ‘Zijn ideologie is gevaarlijk en agressief, dat moeten we als Westen niet onderschatten,' aldus de auteurs. De familie Bourbon Parma was ooit machtig in heel Europa. Ze bracht koningen voort als Hendrik IV en Lodewijk XIV, maar ook een loser als de negentiende-eeuwse ‘oom Henri'. Jeroen Torenbeek tekende de familiegeschiedenis op in Bourbon Parma. Verhaal van een dynastie. ‘Het drama was dat de familie haar eigen ondergang niet kon begrijpen,' zegt recensent Pieter van Os. De bewering van het Nederlands-Amerikaanse ‘Cold Case Team' dat ze de verrader van Anne Frank had opgespoord, werd in 2022 al volledig onderuitgehaald door experts. Het verhaal berustte op een anoniem briefje aan Otto Frank met daarin een tip over de verrader. Onderzoeker Natasha Gerson schrijft in de nieuwe editie van Historisch Nieuwsblad dat ze de schrijver van dat briefje hoogstwaarschijnlijk heeft achterhaald. ‘Het flinterdun bewijs van toen, is nu nog dunner geworden,' aldus hoofdredacteur Bas Kromhout.
In de vierde aflevering van de podcast Machtsbronnen schetst Ruslandkenner Jan Balliauw, gewezen VRT-journalist en sinds januari 2025 senior associate fellow aan het Egmont Instituut, hoe Poetins oorlogseconomie barstjes begint te vertonen, hoe Oekraïne van een hulpontvanger een wapenexporteur wordt, en waarom het idee van een normalisering van de relaties met Moskou een denkfout is. Trends is een podcastkanaal van de redactie van https://www.trends.be --- --- Hosted by Simplecast, an AdsWizz company. See https://pcm.adswizz.com for information about our collection and use of personal data for advertising.
De eerste twee maanden van het nieuwe kabinet lieten meteen zien onder welke druk het minderheidskabinet van Rob Jetten moet presteren. Ze werden direct in een wereldwijde crisis gestort, met dramatische gevolgen voor de energiezekerheid, grondstofketens, economische perspectieven en geopolitieke dreigingen. Stevige parlementaire meerderheden zijn niet in zicht en de polder is balsturig. Toch heeft het kabinet op vier grote thema's panache getoond. Soms zonder dat de buitenwacht daar erg in had, noteren Jaap Jansen en PG Kroeger. Maar op drie grote thema's is de mist nog niet opgetrokken. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** Meest in het oog liep natuurlijk het 'asiel en migratie dossier'. Jetten gunde de VVD na tal van vergeefse pogingen – ook al onder Rutte - om dit nu echt te regelen af te ronden. Bart van den Brink, de CDA-vicepremier, bleek bereid de wetgeving van VVD'er David van Weel - die hier PVV'er Marjolein Fabers werk voortzette - in de Senaat te verdedigen en zo af te ronden. Maar de Senaat is na ‘Schoof’ een mijnenveld. De grootste partij bij de Eerste-Kamerverkiezingen van 2023, de BBB, is daar in splinters uiteen gevallen, zoals ook PVV en BBB 'aan de overzijde'. De labiliteit werd nog verhevigd doordat Geert Wilders bijna te laat ontdekte dat succes voor Van den Brink juist voor zijn PVV funest zou zijn. Diens opdracht was duidelijk: de linkerzijde niet frustreren, de rechterzijde vastpinnen op hun eigen 'strengste beleid ooit' en voor SGP en CDA humane uitvoering daarvan garanderen. Lukte hem dat, dan zou de PVV zijn aanpak moeten omarmen en vastzitten aan met hem solidair meewerken aan het aanstaande EU-migratiepact. Prompt dwong Wilders zijn senatoren tot allerlei pirouettes om te voorkomen dat zij de wetgeving van hun 'kanjer' Faber nog zouden moeten steunen. Deze absurde situatie werd nog potsierlijker door manoeuvres bij D66. Premier Jetten had misschien toch wat Lubberiaans 'even meedenken' in eigen kring moeten toepassen. Anders dan het beeld na afloop kwam Bart van den Brink toch met winst uit de strijd. Hij kan in hoog tempo nu effectieve, uitvoerbare en humane wetgeving voorleggen en beide Kamers uitdagen nu wél hun werk te doen. In zijn eigen partij, het CDA, zal hij wel even moeten uitleggen dat dit resultaat geen reden tot ‘teleurstelling over weinig steun voor kabinet’ is (het commentaar van CDA-leider Henri Bontenbal), maar juist kans biedt zich te profileren als gedegen partij. Zeker ten opzichte van VVD en PVV die keer op keer niet leverden bij 'asiel'. Het kabinet kan intussen profiteren van grote doorbraken tijdens de Eurotop op Cyprus. Bij de Straat van Hormuz, de steun aan Oekraïne, energienoodbeleid en de praktische uitwerking van de rapporten Draghi en Letta zit Nederland daadwerkelijk aan tafel – het staat niet meer op het menu. Het nationale energiepakket van het kabinet bleek zó doelgericht te zijn ingevuld, dat ook gepatenteerde klagers over Haags beleid opvallend stil waren. Zelfs de boeren en de vissers! Ook bij de Voorjaarsnota kon de coalitie een reeks stappen zetten met wisselende Kamermeerderheden. Daarmee lijkt naar Prinsjesdag het pad geëffend. De onzekerheden zijn nog groot, ook geopolitiek gezien, en VVD-minister Eelco Heinen heeft er een handje van problemen door te schuiven - hij lijkt meer op de voormalige Griekse minister Yanis Varoufakis dan op een strakke Onno Ruding (CDA, kabinetten-Lubbers I en II) of Jeroen Dijsselbloem (PvdA, Rutte II). Drie mistbanken hangen nog voor de kust bij Scheveningen. Het noodzakelijke sociaal akkoord van kabinet en polder vertoont weinig dynamiek. De druk neemt toe nu blijkt dat het kabinet-Schoof in de WIA nog veel meer gaten en problemen achterliet. Enkele signalen gaf Jetten wel al af, zoals bij verzachting bij ingrepen in de bijstand. In het CDA klinken niettemin zorgen over het al te liberale karakter en de toonzetting daarbij van de coalitie. De uitgestoken hand valt minder op dan de permanente campagnestand van de VVD en onwennigheid bij D66 in haar rol als leidende coalitiepartij. Mistig is ook de grote aangekondigde hervorming in de zorg van VVD-minister Sophie Hermans en CDA-minister Mirjam Sterk. Het beteugelen van de kosten is geen rocket science - de Duitse coalitie van CDU/CSU en SPD is met precies hetzelfde bezig. Gek genoeg dreigen hier vooral in de VVD problemen. Eigen bijdragen voor meer gefortuneerde ouderen is in die partij sinds Rutte II een doembeeld. De strijd kon hier weleens vooral door VVD’ers onderling gevoerd gaan worden. Waar de mist nu zou kunnen optrekken, is bij de 'taskforce toekomstige welvaart en vestigingsklimaat'. Op Cyprus is met het stevige EU-pakket 'One Europe, One Market' een doorbraak mogelijk met de concrete aanpak van de rapporten Draghi, Letta, Wennink en de door Heinen zo bepleite 'Kapitaalmarktunie'. Nederland kan als lid van de E6-kopgroep van grote economieën van de EU voortrekker zijn. Hier moet vóór de Franse presidentsverkiezingen concreet 'geleverd' worden, beseffen alle betrokkenen. Kabinet en Kamer kunnen hiermee meteen aan de slag om economie, kennis en technologie te versterken. *** Verder luisteren 579 - De geur van wilde beesten - hoe overleeft een minister de eerste weken? 575 - Nederland staat niet langer op het menu, maar zit aan tafel 568 – Alsof hij er al jaren stond: het debuut van premier Rob Jetten 563 - Als minderheid meerderheden maken 557 – Hoe overleeft Rob Jetten het premierschap? Uitdagingen en risico's voor de nieuwe minister-president 181 - Voor nieuwe Kamerleden en bewindslieden: lessen van Jet Bussemaker 571 - Het kabinet-Jetten in een geopolitieke orkaan 558 – Poetins rampjaar, Jettens kans *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:39:37 – Deel 2 00:59:50 – Deel 3 01:19:13 - EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.
(01:44) Deze zondag mogen de Hongaren naar de stembus, en verrassend genoeg staat Viktor Orbán niet aan kop. De Minister-president van Hongarije verscheen in 1989 ten tonele als jonge oppositieleider, die tegen de Sovjets in pleitte voor nationale onafhankelijkheid. Ruim drie decennia later lijkt diezelfde erfenis hem in te halen, nu demonstranten zijn eigen woorden tegen hem gebruiken en zijn relatie met Rusland onder een vergrootglas ligt. Wordt dit het einde van Orbán? Cultuurhistoricus Krisztina Lajosi-Moore belt in vanuit Boedapest, historicus Marijn Kruk schuift aan in de studio. (17:03) Hij begon als een leider die wilde dat de wereld Rusland serieus nam, en eindigde met een oorlogsverklaring aan het Westen, gewapend met tsarenmythen en orthodoxe symboliek. Beatrice de Graaf, hoogleraar Geschiedenis van de Internationale Betrekkingen in Utrecht, en Niels Drost, Rusland-analist bij Clingendael, zagen hoe Poetin vanaf 2000 steeds radicaler werd. Ze zijn te gast met hun nieuwe boek Poetins tsaristische droom – Geschiedenis als wapen in de Russische politiek. (33:40) Je hebt Mekka, Jeruzalem, Rome en… Ommen. Vanaf zo'n honderd jaar geleden kwamen hier duizenden theosofen en esoterici tezamen voor de jaarlijkse Sterkampen, om daar te luisteren naar hun nieuwe wereldleider: Krishnamurti. Hoe kwam deze Goeroe in Ommen terecht, en hoe was het voor de Ommenaren om opeens in een bedevaartsoord te wonen? Na jaren onderzoek schreef Rick Nieman het boek De goeroe en de baron, en over die zoektocht maakte zijn partner Sacha de Boer een podcast. Beide journalisten zijn bij ons te gast. (47:36) Elke week bespreken we historische tips met afwisselend Nadia Bouras, Wim Berkelaar, Bart Funnekotter, Sanne Frequin, en Fresco Sam-Sin. Deze week is de beurt aan Nadia Bouras. Zij bespreekt twee boeken en een podcast: * Het Rode Noorden (https://npo.nl/luister/podcasts/1373-het-rode-noorden) - Kim van den Bergh * Grenzend aan liefde - Karin Amatmoekrim * Yalla - Hasna El Maroudi (59:32) Slechts één gehaktbal per week: de vernieuwde Schijf van Vijf is strenger dan ooit. Maar het land laten eten wat het moet, blijkt al sinds 1953 een vergezicht. Voedselhistoricus Jon Verriet onderzocht de geschiedenis van het Voedingscentrum en is bij ons te gast. (01:08:48) OVT Doc: De belofte van het zout Dat er kolenmijnen in Limburg waren en dat er gas in de grond in Groningen zit, dat weten we. Maar dat er in Nederland ook zout wordt gewonnen, is veel minder bekend. Toch gebeurt dat al sinds vlak na de Eerste Wereldoorlog in Twente en sinds de jaren vijftig ook in Oost-Groningen. En daar, in Oost-Groningen, ligt die zoutwinning nu onder vuur. De provincie voert een rechtszaak en bewoners komen in verzet. En dat terwijl de vondst van zout in de naoorlogse periode werd gezien als dé oplossing voor de armoede en achterstand van het gebied. Zout was namelijk het witte goud. Katinka Baehr en Jille Smilda maakten een documentaire over de zoutgeschiedenis van Oost-Groningen. Met Martijn Folkers van RTV Noord, die al jaren in het zoutdossier zit, praten we na de documentaire verder over wat er nu speelt. Meer info: https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-12-april-2026 (https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-12-april-2026 )
Van Oekraïne tot Hormuz en van Groenland tot Taiwan – oorlogen en dreiging ermee zijn aan de orde van de dag. En het zijn allerminst geïsoleerde, separate conflicten, stelt Jack Watling in zijn nieuwe boek Statecraft - bij zojuist verschenen onder de titel Staatskunst. De senior research fellow voor landoorlogvoering van het Royal United Services Institute onderzoekt ter plekke die hotspots en analyseert hoe de keuzes en strategie van grote machten en spelers elkaar beïnvloeden en de op wereldschaal de uitkomst bepalen. Met Jaap Jansen en PG Kroeger loopt hij langs deze oorlogen, hun prijs en hun impact. *** This episode is largely in English (after a short introduction in Dutch) *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Jack Watling was in Nederland op uitnodiging van de Atlantische Commissie. Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** Jack Watling beaamt dat zijn analytische werk een modern vervolg is op het 18e-eeuwse denkwerk van Carl von Clausewitz. Die zag bijvoorbeeld hoe Napoleon de militaire en politieke strijd in Europa volledig veranderde. Oorlog voeren is nog altijd ‘de voortzetting van politiek met andere middelen’. Dat zien we nu in Oekraïne en in de Straat van Hormuz. Vladimir Poetin had een heldere politiek. Hij wist wat hij wilde: een vazalstaat in Kyiv à la Belarus ter herstel van de eeuwenoude dominante positie van Rusland. De 'andere middelen' die hij inzette bleken echter de verkeerde. Niet adequaat en niet opgewassen tegen de wil tot overleven van Volodymyr Zelensky en zijn volk. Watling beschrijft hoe deze oorlog inmiddels vier fasen kent. De Blitzkrieg die mislukte. Het overrompelende tegenoffensief dat bijna slaagde. De stellingenoorlog rond Bachmoet, Kupiansk en de fortificaties in Donbas. De innovatieve fase door drone-ontwikkeling die nu flexibeler fronten gaat opleveren. Zelensky heeft niet verloren en Poetin niet gewonnen. Het Westen deed steeds net voldoende, maar niet genoeg. En Rusland zwicht niet: Poetin is bereid zijn economie en zijn volk een enorme prijs te laten betalen. Hij gokt erop dat Donald Trump en Europa eerder moe zijn dan hijzelf. En dat zij een halfhartige wapenstilstand zullen slikken die Oekraïne destabiliseert zodat Rusland aan het langste eind trekt. Nieuwe ronde, nieuwe kansen. Dat hóeft niet te gebeuren, maar Europa kan het wel zo ver laten komen. Europa zal dus een eigen strategie moeten voeren en niet steeds opnieuw naar het pijpen van Washington dansen. Watling is niet mals. Hij onderstreept dat Barack Obama al duidelijk was: Europa moet binnen de NAVO de eigen boontjes doppen. De NAVO-top in Ankara, begin juli, is richtingwijzend. Het verloop onvoorspelbaar. Watling adviseert regelmatig zijn eigen Britse regering. Hij is niet positief: het Britse leger moet een enorme inhaalslag maken wil het weer krachtig zijn. Nederland heeft wel degelijk invloed, stelt Watling. De militaire kwaliteit is hoog, logistiek is het cruciaal en met zijn high tech van ASML tot ruimtevaart is het avant garde. En met NAVO secretaris-generaal Mark Rutte heeft het – ondanks ‘daddy’ - een behendig speler in het veld. Anders dan Poetin met Oekraïne had Trump voor de Perzische Golf geen uitgewerkt plan. Bovendien wordt hij geadviseerd door mensen als Steve Witkoff die volgens Watling alles behalve een diplomaat is. Bovendien was vanaf het begin helder dat Israël en de VS als eenzame bondgenoten allerminst dezelfde politieke doelen nastreven. Met Clausewitz kun je dan een fiasco zien aankomen. Trumps onberaden aanpak versterkt het land dat hij als zijn grootste tegenstander ziet: China. Het regime van de ayatollahs zou wel eens kunnen overleven en met zijn dreigende houding in de Straat van Hormuz Amerika's vrienden in Europa kunnen verleiden zich af te koppelen van de VS, net als China. Dit zou een smadelijke nederlaag zijn en Poetin in de kaart spelen. Xi Jinping kijkt ondertussen rustig toe, hij kan wachten. Misschien valt Taiwan binnenkort wel als rijp fruit in zijn handen. *** Verder luisteren Clausewitz, zijn tijd en denken 339 – De geopolitiek van de 19e eeuw is terug. De eeuw van Bismarck 567 - De geschiedenis beukt op Europa's deur. Caroline de Gruyter over zondagskinderen in een ruige wereld Nederland en geopolitiek 575 - Nederland staat niet langer op het menu, maar zit aan tafel 571 - Het kabinet-Jetten in een geopolitieke orkaan 558 – Poetins rampjaar, Jettens kans 551 – Klem tussen Amerika en China: de koude oorlog rond ASML Oekraïne en Rusland 576 – Oekraïense toetreding versterkt de EU, zegt rasdiplomaat Robert Serry 548 – Poetins dictaat voor Oekraïne 257 - Het machtige Rusland als mythe: hoe 'speciale militaire operaties' een fiasco werden Europa en NAVO 528 - ‘Europa, ontwaak!’ Manfred Weber en de eenzaamheid van Europa 492 – Macrons Europese atoombom 484 - Hoe Trump chaos veroorzaakt en de Europeanen in elkaars armen drijft 447 - Als Trump wint staat Europa er alleen voor Trumps oorlog 577 - Hoe Jimmy Carter de bescherming van de Golfregio tot Amerika’s prioriteit maakte 574 – Hormuz: eeuwenoud brandpunt van de wereld 515 – De heftige strijd tussen Israël en Iran China en Taiwan 564 – Xi Jinping en de zuivering van de Chinese legertop 549 - China en Japan op ramkoers 458 - De gedroomde nieuwe wereldorde van Poetin en Xi *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:33:19 – Deel 2 00:57:41 – Deel 3 01:13:26 – VVDS: Alexander Klöpping 01:21:41 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.
De oorlog in Oekraïne duurt al bijna langer dan de Eerste Wereldoorlog. Poetins overval werd een uitputtingsslag, die ons, de EU en de NAVO, ongekend uitdaagt. Ook de focus op Iran verandert daar niets aan. Integendeel, zegt Robert Serry in gesprek met Jaap Jansen en PG Kroeger naar aanleiding van zijn nieuwe boek. In Nog is Oekraïne niet verloren schetst hij de wederwaardigheden van deze oorlog, zijn persoonlijke belevenissen met zijn schoonfamilie en vrienden daar en de geopolitieke verbindingen van die oorlog, ook met Israël en Iran. En als oud-topdiplomaat in het Midden-Oosten, op de Krim en vanaf 1992 de eerste Nederlandse ambassadeur in Kyiv kan niemand dat beter dan hij. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Steun Robert Serry's Open Door Ukraine Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** Ook Serry dacht op 24 februari 2022 dat het land verloren was. De onervaren, door Sergej Lavrov verachte Volodymyr Zelensky en de onvoorbereide Oekraïense samenleving zouden opgevreten worden door Poetin, zei de eerste chef van Kyivs geheime dienst tegen Serry. Hij en eigenlijk alle wereldleiders - bovenal Vladimir Poetin - zaten faliekant mis. Oekraïners zijn overlevingskunstenaars. Ook nu nog verbaast het Serry hoe een miljoenenstad als Kyiv en de economie van het land stug door functioneren, produceren en innoveren. Zeker wat betreft toptechnologie voor de meest innovatieve defensiespullen. Het land kent geen rantsoenen, geen energie of dagelijkse levensmiddelen die op de bon zijn. Het produceert grotendeels zelf wat nodig is. De creativiteit is groot. Eigenlijk heeft Poetin deze oorlog nu al verloren. Omdat Oekraïne allerminst ten onder is gegaan. De inval was in 2022, maar de strijd begon al in 2014. Toen de demonstranten op het Maidanplein weigerden toe te geven, ook niet bij EU-bemiddeling, vluchtte Poetins vazal Janoekovitsj naar Moskou. De wraak was wreed: Poetin liet de Krim veroveren en MH17 werd neergeschoten. Het Westen gaf steun toen duidelijk was dat Zelensky geen krimp gaf. Maar nooit meer dan strikt nodig om niet ten onder te gaan. Serry is niet echt lovend over Joe Biden of andere leiders zoals Olaf Scholz, maar uit zijn respect voor de inzet van Nederland. Ruttes durf F-16’s te leveren was niet niks. Donald Trump poogde Zelensky te vernederen, omdat hij 'de kaarten niet heeft'. Maar dat beeld is binnen een jaar drastisch veranderd. Bij de begrafenis van paus Franciscus zwichtte Trump tijdens een iconische scène. Het moeizame contact werd hersteld. Met operatie-Spinnenweb diep in Siberië met de meest geavanceerde drone-technologie bewees hij meer kaarten te bezitten dan Poetin ooit voor mogelijk hield. Juist nu, in de oorlog met Iran is deze kennis voor Kyiv goud waard. Het uitvoerige bezoek in Saoedi-Arabië bij kroonprins Mohammed Bin-Salman bewijst dat. In Oekraïne zijn ze zowel dankbaar als cynisch over de steun van westerse landen. Spottend wordt 'the coalition of the willing' ook wel 'the coalition of the waiting' genoemd. De Fransen en de Britten willen veiligheidsgaranties geven na een wapenstilstand, maar alleen als Washington die garanties dan garandeert. Serry snapt dat wel, maar verzucht dat de Europese landen zo snel mogelijk van die afhankelijkheid af moeten. De nieuwe Golfoorlog bewijst dat eens te meer. De schade daarvan dragen de bondgenoten van Amerika, zowel hier als in Azië. Trump heeft geen plan en geen serieuze adviseurs, maar een schoonzoon en een collega-vastgoedbaas uit New York, Steve Witkoff. En Trump is altijd geneigd zich na stoere, onberaden stappen plotseling terug te trekken en anderen de puinhoop te laten opruimen. Trump always chickens out. Poetin heeft nog maar weinig waar hij op kan hopen. De droom van een hersteld Tsarenrijk is vervlogen en zijn oorlog een dekolonisatiestrijd van voormalige vazalstaten die hij niet meer kan beheersen. Olígarchen en spaarders moet hij dwingen vrijwillig vermogens af te staan aan de Centrale Bank om die oorlog te kunnen financieren. Andere vazalstaten zoals Syrië, Venezuela, Iran, en Kaukasus-landen is hij kwijt. Hij moet de oorlog gaande houden om te voorkomen dat voor deze sof binnen Rusland de rekeningen worden vereffend. Hoe komen we volgens rasdiplomaat Robert Serry uit deze knoop? Over de Belgische premier De Wever is hij weinig vleiend. Hij erkent niettemin dat ook Europa zal moeten praten met het Kremlin. Ondertussen moet Oekraïne optimale kracht gegund worden, met nu al Europese ‘boots on the ground’. En zo snel mogelijk het lidmaatschap van de EU en liefst ook van de NAVO. Oekraïnes economische weerbaarheid en militair-technologisch vernuft kan het voor het Europa tot krachtbron maken en ‘weleens meer betekenen dan de formele, papieren garantie van NAVO’s artikel 5’. Serry heeft wel een waarschuwing voor Zelensky. Hij moet niet de fout maken van Winston Churchill in 1945 en zijn rol als president te zijner tijd aan een ander overdragen. *** Verder luisteren 287 - Waarom Robert Serry altijd weer terugkeert naar zijn Oekraïne 486 - ‘Welkom in onze hel’ Een jonge verslaggever aan het front in Oekraïne 417 - Humanitaire hulp en medische evacuaties in Oekraïne 571 - Het kabinet-Jetten in een geopolitieke orkaan 558 – Poetins rampjaar, Jettens kans 548 – Poetins dictaat voor Oekraïne 510 - Brezjnev, Poetin en hun rampzalige oorlog. Lessen voor nu uit 1980 487 - Donder en bliksem in het Oval Office 455 - De bufferstaat als historische - maar ongewenste - oplossing voor Oekraïne 354 - Eenzaamheid, machtsstrijd en repressie in het Russische rijk van Poetin, Stalin en tsaar Nicolaas II 279 - Jaap de Hoop Scheffer over Poetin, Oekraïne, de NAVO en de toekomst van de EU 260 - De toesprakentournee van Volodymyr Zelensky 257 - Het machtige Rusland als mythe: hoe 'speciale militaire operaties' een fiasco werden 253 - Poetins bizarre toespraak: hoe de president de geschiedenis van Oekraïne herschrijft 21 - Poetins rolmodel Tsaar Nicolaas I *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:31:18 – deel 2 01:02:46 – Deel 3 01:28:37 – Claudia de Breij 01:38:35 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Het treffendste verschil tussen Rob Jetten en Dick Schoof is de intensieve, zeer zichtbare campagne om Nederland Europees en mondiaal in hoog tempo weer serieus te nemen. Zelfs het koninklijk paar wordt daar onverbiddelijk voor ingezet. Niet zo maar ergens - regelrecht in het Witte Huis. Jaap Jansen en PG Kroeger verkennen de reeks geopolitieke domeinen waar premier Rob Jetten, de ministers Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) en Sjoerd Sjoerdsma (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking), maar zijdelings ook CDA-vicepremier Bart van den Brink (Asiel en Migratie) ons land nadrukkelijk een hernieuwde leidende rol willen laten veroveren. Hoe doen zij dat en lukt het hen. En heeft dit effect op de binnenlandse positie van het kabinet? *** Deze podcast is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Deze aflevering bevat een advertentie van Powerpeers Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** Meest zichtbaar element van die herpositioneringscampagne zijn de kennismakingsbezoeken bij de toonaangevende Europese leiders. Dat in Parijs bij Emmanuel Macron onderscheidde zich doordat hier duidelijk een ontmoeting van twee politieke geestverwanten met een Europese roeping aan de orde was, veel meer dan een jeune premier die zijn opwachting kwam maken bij een gelouterd staatshoofd. De kennismaking in Berlijn werd zelfs gelaagd geënsceneerd. Omdat Friedrich Merz in Washington was, kwam eerst Tom Berendsen naar collega Johann Wadephul, zodat Jetten meteen bij Donald Tusk kon tonen dat Nederland ook prioriteit geeft aan de oostflank van EU en NAVO. Jettens bezoek aan Merz viel daardoor nog meer op. De ontvangst was met groot ceremonieel, wat in het hiërarchisch denkende Berlijn opzien baarde. Premier en bondskanselier werden met nadruk als gelijkwaardige buren gepresenteerd. Hun persconferentie onderstreepte dit eens te meer. Geen vriendelijke plichtplegingen, maar een intense verkenning langs alle grote geopolitieke en Europese thema's. Het contrast met de Schoof-fase kon niet groter. Volgende halte is Jettens bezoek aan de JEF-top in Helsinki. De Joint Expeditionary Force is het samenwerkingsverband van de landen die aan de Pool en de grenzen van Rusland hun defensie optimaal afstemmen voor maximale afschrikking. De top op 26 maart wordt voorafgegaan door een bilaterale dag met de Finse president Alexander Stubb. Dat de premier meteen met deze geopolitieke senior aan tafel gaat zitten is geen toeval. Nederland en Finland hebben samen met de Britten een financieringsinitiatief in gang gezet dat in NAVO en EU grote impact moet krijgen. In Helsinki ontmoet Jetten ook premier Keir Starmer en een hele reeks Baltische en Scandinavische premiers en via het scherm Volodymyr Zelensky en de Canadese premier Mark Carney. De zich met alles bemoeiende VVD-vicepremier Dilan Yesilgöz zal het lastig vinden dat ze zo'n topconferentie rond defensie en de financiering ervan aan de D66-premier moet overlaten. Dat Finse samenwerkingsplan werd in Parijs aangekondigd door een minister die het stevige Europese profiel van het nieuwe kabinet opvallend snel verinnerlijkt heeft. Eelco Heinen, die zich post-Schoof ontwikkelt tot een een echte eurofiel, deed daarbij zijn best om weg te redeneren waarom hij hiermee toch echt geen nieuwe loot aan de boom van de eurobonds lanceerde. Heinens speech bij Euronext was een soort beginselverklaring van Jettens pro-Europese koers, waarmee Nederland aan de tafel wil zitten en niet langer passief op het menu wil staan. Met vuur verkondigde Heinen de afronding en vervolmaking van de Europese kapitaalmarktunie, geheel volgens de rapporten van Letta en Draghi. De gevolgen van die aanpak kunnen voor de EU van enorme betekenis zijn. Het mobiliseren van kapitaal voor R&D, innovatie en grote transities en ook voor de wederopbouw van Oekraïne staan hier voorop. Maar ook een ontkoppeling van de Verenigde Staten en koppeling aan de enorme kapitaalmarkten van wereldspelers als Japan, India, Zuid-Korea en Mercosur. "Honderden miljarden minder kosten voor de EU", rekende eurocommissaris Wopke Hoekstra voor in het AD. Hier werd meteen zichtbaar wat Tom Berendsen in Berlijn al agendeerde. Nederland wil 'kopgroepen' in de EU. Op zijn eerste Eurotop op 19 maart regelde Jetten dit meteen al voor de beleidsportefeuille van Bart van den Brink. Nederland zet een 'migratiebeleid-kopgroep' in gang waar zijn collega’s Mette Frederiksen (Denemarken, S&D) en Giorgia Meloni (Italië, ECR) samen met hem optrekken. Hoogtepunt van de herpositioneringscampagne van Jettens buitenlandteam wordt het koninklijk bezoek aan Pennsylvania, Florida en Washington DC. Hoogst ongebruikelijk dat de minister-president mee gaat. Het wordt een tour de force en een meesterproef. *** Verder luisteren 571 - Het kabinet-Jetten in een geopolitieke orkaan 567 - De geschiedenis beukt op Europa's deur. Caroline de Gruyter over zondagskinderen in een ruige wereld 558 – Poetins rampjaar, Jettens kans 557 – Hoe overleeft Rob Jetten het premierschap? Uitdagingen en risico's voor de nieuwe minister-president 528 - ‘Europa, ontwaak!’ Manfred Weber en de eenzaamheid van Europa 492 – Macrons Europese atoombom 490 – Duitslands grote draai. Friedrich Merz, Europa en Nederland 484 - Hoe Trump chaos veroorzaakt en de Europeanen in elkaars armen drijft 427 - Europa wordt een grootmacht en daar moeten we het over hebben 36 - Wopke Hoekstra: EU moet geopolitieke machtsfactor worden *** Tijdlijn 00:00:00 – Intro 00:05:48 – Deel 1 00:26:20 - Deel 2 00:45:47 – Deel 3 01:08:47 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Het sluiten van de Straat van Hormuz als gevolg van Trumps ondoordachte aanval op Iran stort Europa in een nieuwe energiecrisis. Hoe lang kan dit gaat duren? Te gast: HCSS-energiespecialist Lucia van Geuns. De blokkade van de Straat van Hormuz legt miljoenen vaten olie en olieproducten stil en jaagt de energieprijzen wereldwijd op. Lucia van Geuns schetst hoe beschadigde infrastructuur, volle opslagen en afgeschakelde velden de oliestroom langdurig ontregelen, met een horrorscenario voor vooral Azië en op termijn ook Europa. De vrees voor stagflatie groeit terwijl mijnen, verzekeringspremies en kwetsbare zeestraten de ‘wraak van de geografie’ tastbaar maken. Trump doorbreekt intussen het sanctieregime tegen Rusland door de schaduwvloot en Indiase raffinaderijen weer ruim baan te geven. Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk waarschuwen dat Poetins oorlogskas daardoor maandelijks met tientallen miljarden wordt gespekt, terwijl G7-landen improviseren met escortes, premies en mogelijke price caps. Europese plannen voor begroting, energiepolitiek en defensie komen onder druk en vergroten de politieke spanningen. Europa blijkt opnieuw kwetsbaar door lage gasvoorraden, uitgestelde strategische reservering en een half afgemaakte energietransitie. De concurrentie met Azië op de LNG-markt verhevigt, kunstmest en andere grondstoffen worden duurder en inflatievooruitzichten verslechteren. De Golfstaten, Aziatische bondgenoten en Europa heroverwegen hun afhankelijkheid van de VS, terwijl China als lachende derde toekijkt hoe de wereldorde verder verschuift. [Samenvatting geschreven door AI, gecontroleerd door mens] Over de Podcast Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk gaan onder leiding van Hugo Reitsma op zoek naar de nieuwe wereldorde. Wat betekenen oorlog, machtspolitiek en economische verschuivingen voor Europa en Nederland? In elke aflevering duiken zij in de geopolitieke actualiteit. In 2022 werd Boekestijn en De Wijk uitgeroepen tot winnaar in de categorie Nieuws & Politiek tijdens de Dutch Podcast Awards Reageren? Op X: @ajboekestijn en @robdewijk Bluesky: @hugoreitsma.bsky.social Mail: boekestijnendewijk@bnr.nl Over de makers: Arend Jan Boekestijn is een Nederlands historicus en voormalig politicus. Hij studeerde geschiedenis en politieke wetenschappen aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Boekestijn is voormalig Tweede Kamerlid (tot 2009). Sinds 1989 is hij verbonden aan de vakgroep geschiedenis van de Universiteit Utrecht en sinds 2016 lid van commissie Vrede en Veiligheid van AIV. Rob de Wijk studeerde eigentijdse geschiedenis en internationale betrekkingen, promoveerde op kernwapenstrategieën, werd hoogleraar in Leiden en richtte in 2007 het Den Haag Centrum voor Strategische Studies op. Hugo Reitsma studeerde rechten en politicologie. Hij werkte eerder als politiek verslaggever en vanuit verschillende conflictgebieden. Hij is auteur van het boek ‘Boekestijn en De Wijk voorspellen de toekomst’ (november 2023).See omnystudio.com/listener for privacy information.
FILM – Niet alleen Oekraïeners zijn slachtoffer van Poetins speciale militaire operatie, daarover gaat de streamtip (Mr. Nobody Against Putin) in de 47e podcast. In de arthousetip gaat het over het krijgen van een beroerte op…Continue Reading "Beroerte houdt huwelijk in stand"
Een geopolitieke orkaan raast over de wereld. En dus ook over Den Haag. Het kabinet-Jetten beleeft wat Lubbers III in 1989, Balkenende I in 2002 en Rutte IV in 2022 overkwam. Het regeerakkoord is politiek, financieel, Europees en internationaal ingehaald door een ruwe, alles omwentelende werkelijkheid. En Nederland moet zich daartoe verhouden, wordt getest als partner in NAVO en EU, als handelsnatie en als grote economie - nummer 5 in de EU, 18 wereldwijd. Jaap Jansen en PG Kroeger observeren de stormachtige ontwikkelingen vanuit historisch perspectief en noteren hoe de nieuwe bewindslieden in hun allereerste optredens hun kwaliteiten en beperkingen demonstreren. Zo ziet PG dat de VVD - voorop vicepremier Dilan Yesilgöz - lijkt te denken dat het nieuwe kabinet een 'Schoof II' is waarin een coalitiepartner - toen de PVV - een eigenstandig buitenlands beleid kan etaleren, met name in het Midden-Oosten. En Jaap moet bij fractievoorzitter Ruben Brekelmans denken aan Frits Bolkestein tijdens Paars I. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje adverteren@dagennacht.nl en wij zoeken contact. *** Opmerkelijk is de hechte samenwerking van Rob Jetten met Frankrijk. Wat Mark Rutte na Brexit begon, zet hij met grote kracht voort. Nederland als partner in een nieuwe militaire en bovendien nucleaire alliantie van Frankrijk is letterlijk 'du jamais vu'. Macron heeft hier trouwens zélf groot belang bij, omdat Nederland bij high tech en strategische industrieën geografisch en politiek 'incontournable' is. Opvallend zijn ook de grote stilte van Xi Jinping, het nieuwe rampjaar dat het Kremlin bedreigt en de nadruk van Friedrich Merz op het behoud van de staatkundige integriteit van Iran. Het uiteenvallen, ook etnisch en regionaal, van dit grote land zou het onmogelijk maken tot een vergelijk te komen en middelpuntvliedende krachten loslaten in heel het Midden-Oosten. Dan is ineenstorting nabij, terwijl Trump de victorie uitroept. Europa bouwt nu in hoog tempo een eigen veiligheidsarchitectuur op, beseffend dat Het Amerika van Donald Trump een labiele partner is. Venezuela, deals met Poetin, het bedreigen van Groenland en oorlog in de Golf zeggen meer dan genoeg, Een Haagse architectuur hierbinnen kan niet achterblijven nu ons land lid is van de E6-kopgroep van grote economieën, nucleair partner van Emmanuel Macron in de Europese pijler binnen de NAVO en nadrukkelijk aangeeft dat de Schoof-periode voorbij is. Nederland wil aan tafel en niet op het menu. Het financiële kader van het regeerakkoord werd in de Tweede Kamer al zeer kritisch bejegend en is - net als dat akkoord - de facto in de prullenmand gemikt. Jetten zal bij de energieprijzen, net als hij deed in 2022, snel en daadkrachtig moeten ingrijpen. Toen waren de buffers nog sterk, na Schoof allerminst. Ironisch is wel dat het VVD-minister van Financiën Eelco Heinen was die rond dat financieel kader het initiatief tot onverwachte, opmerkelijke revisie nam. Zijn ingreep in de Box 3 wetgeving maakte subiet een einde aan zijn liberaal uitgevente imago van 'havik op de schatkist'. Het leverde hem niet alleen - zoals ook al ten tijde van Schoof - een gat van miljarden op, maar kostte ook steun en vertrouwen bij de nieuwe premier. Die zal met de ministers Hans Vijlbrief (Sociale Zaken) en Heleen Herbert (Economische Zaken) nu vooral kijken naar dreigende scenario's voor economie en handelsketens op wereldschaal. Met de polder – werkgevers en vakbonden - de handen ineen slaan zou bij het voorkomen en opvangen van zulke ernstige ontwikkelingen de geloofwaardigheid van zijn kabinet versterken. Heinen heeft met zijn plotse ingreep in Box 3 onbedoeld de deur daarheen open gezet. *** Verder luisteren 568 – Alsof hij er al jaren stond: het debuut van premier Rob Jetten https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/568-alsof-hij-er-al-jaren-stond-het-debuut-van-premier-rob-jetten 566 - Emmanuel Macron, de nieuwe Baron von Munchhausen https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/566-emmanuel-macron-de-nieuwe-baron-von-munchhausen 564 – Xi Jinping en de zuivering van de Chinese legertop https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/564-xi-jinping-en-de-zuivering-van-de-chinese-legertop 558 – Poetins rampjaar, Jettens kans https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/558-2025-was-voor-poetin-een-rampjaar-2026-wordt-rob-jettens-kans 557 – Hoe overleeft Rob Jetten het premierschap? Uitdagingen en risico's voor de nieuwe minister-president https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/557-rob-jetten-minister-president-tips-en-trucs-voor-de-nieuwe-premier 515 – De heftige strijd tussen Israël en Iran 492 – Macrons Europese atoombom 490 – Duitslands grote draai. Friedrich Merz, Europa en Nederland 484 - Hoe Trump chaos veroorzaakt en de Europeanen in elkaars armen drijft 427 - Europa wordt een grootmacht en daar moeten we het over hebben 419 - Europa kán sterven - Emmanuel Macrons visie op onze toekomst *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:39:13 – Deel 2 00:56:16 – Deel 3 01:21:24 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Wij Europeanen hebben de afgelopen tachtig jaar afgeleerd waar we in de eeuwen daarvoor nog zo intens mee bezig waren. Oorlog voeren. Met de Europese samenwerking namen we afscheid van de geschiedenis. Oorlog was iets van anderen en bij anderen. Als Europeanen slaagden we er in conflicten op te knippen in technische compromissen en zo keer op keer te depolitiseren. Zelfs het gedurige geklaag over die technocratie, de slappe compromissen en 'te weinig democratie' hoorde bij de succesvolle lessen uit die historie. Maar de geschiedenis is terug, zij beukt onstuitbaar op onze deur. Caroline de Gruyter schreef er een boek over: Zondagskinderen. Ze is te gast bij Jaap Jansen en PG Kroeger. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** Het debat over de regeringsverklaring van Rob Jetten zal ongetwijfeld gaan over dilemma’s in de sociale zekerheid en met de begroting gaan, maar zijn kabinet kon weleens voor grotere geopolitieke uitdagingen en keuzes geplaatst worden dan geen eerdere ministersploeg sinds de val van de Muur. Jetten en zijn team zullen geen 'zondagskinderen’ meer zijn. De Franse denker Raymond Aron zei het al: "Connaître le passé est une manière de s'en liberer", noteert De Gruyter. Wie het verleden kent, kan zich ervan bevrijden. Want de oorlog in Oekraïne is veel meer dan die in Joegoslavië destijds 'onze oorlog'. Dat hier de rol van Rusland als koloniaal imperium een cruciaal verschil vormt, werd eigenlijk pas vier jaar geleden een nieuw besef. De gevolgen voor de Europese Unie zijn ingrijpend, maar zien we dat al scherp genoeg? Keer op keer zien we dat crises ertoe leiden dat de urgentie zo hoog wordt, dat alleen oplossingen op bovennationaal niveau een uitweg vormen. Jean Monnet had dat al door in 1951 bij de oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal. Jacques Delors bij de val van de Muur met de Interne Markt. Angela Merkel bij de pandemie en de vluchtelingencrisis en nu staat de EU voor een vergelijkbare uitdaging omdat de Verenigde Staten noch Rusland een betrouwbare partner meer is. De veiligheidsgaranties die wij Oekraïne willen geven, geeft Kyiv de facto ook aan ons, zoals Volodymyr Zelensky fijntjes opmerkte tijdens de veiligheidsconferentie in München. Eigenlijk gaat alles zo op de schop. Ook de Frans-Duitse as. Ineens is niet Frankrijk de militaire, geopolitieke actor, maar treedt Friedrich Merz zo op. Ineens zou de radicaal-rechtse Jordan Bardella zich kunnen ontpoppen als een soort Giorgia Meloni in Parijs. Ineens worden nieuwe organisaties ingericht om de nieuwe uitdagingen het hoofd te bieden: een EU-Veiligheidsraad, een soort Europese Defensiegemeenschap - die in 1954 zo tragisch mislukte - en supranationale vormen van hightech militaire industrie. De Gruyter ziet één land dat hier allang de knop heeft omgezet. Eigenlijk kón Finland nooit anders, wilde het overleven. Of het nu hybride aanvallen, manipulaties via fake news of militaire en politieke intimidatie betreft, de Finnen waren er altijd tegen bewapend. Dat zij meteen de kans grepen toen ze EU-lid en recent ook NAVO-lid konden worden, is voor hen vanzelfsprekend. ‘Se-cu-ri-ty’ zoals een Fin het wat hem betreft allesoverheersende motief formuleerde. Dat juist nu president Alexander Stubb als een heldere, invloedrijke stem op het wereldtoneel klinkt kan dan ook niet verrassen. Hij kan als geen ander uiteenzetten hoezeer Europeanen anders moeten gaan denken over de nieuwe realiteit. Volgens De Gruyter laat de weerklank van Zelensky's moed en van Stubbs betoog zien dat veel Europese burgers al veel verder zijn dan vele nationale leiders durven denken. Dat de Litouwse oud-premier Andrius Kubilius net zo optreedt als Stubb kan evenmin verbazen. Zijn kleine Baltische land heeft nog erger geleden onder Russisch koloniaal imperialisme dan Finland. De Gruyter wijst op iemand die dit aspect al decennia geleden agendeerde: Otto von Habsburg. De kleinzoon van de laatste keizer in Wenen kende als geen ander de wortels van de machtspolitiek van de 18e en 19e eeuw en de rol van Rusland als koloniaal imperium. Kubilius probeert als Eurocommissaris voor defensiesamenwerking die lessen te vertalen naar het Europa van onze tijd. Een Europa dat mentaal en materieel nog maar net is wakker geschud. De Gruyter diepte dit uit met een van diens meest invloedrijke adviseurs achter de schermen, Klaus Welle, een Duitser die ook dicht bij Merz staat. Die wijst erop dat een aantal EU-lidstaten die met Duitsland altijd argwanend stonden tegenover gezamenlijke initiatieven zoals 'eurobonds' nu 180 graden gedraaid zijn. Van de lange tijd nogal eurosceptische Deense premier Mette Frederiksen tot de van nature conservatieve Bundesbank. Alleen het kabinet-Schoof wilde er officieel niets van weten. Ook hier een majeure uitdaging voor Jetten en zijn ploeg. Dilan Yesilgöz (Defensie) en Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) zullen in Europa, in de NAVO en breder geopolitiek minstens zo offensief en doelgericht moeten gaan werken als Jetten en Eelco Heinen (Financiën). De Europese Veiligheidsraad in opbouw, de 'E6' van de grote economieën in Europa en de bouw van een eigen Europese pijler binnen de NAVO zullen veel van hen vergen. Onberekenbare onrust rond de Caraïben in ons koninkrijk niet minder, wellicht. Want pogingen vanuit de MAGA-hoek om de EU te splijten en te vervangen door een losse federatie van Orbánachtige patriottische staten laten één ding zien. Net als het Kremlin is Donald Trumps Amerika bang voor een EU als succesverhaal; als model van effectieve samenwerking. Dat compliment mag ons aan het denken zetten, zegt Caroline de Gruyter. *** Verder lezen Caroline de Gruyter - Zondagskinderen (De Geus, 2026) *** Verder luisteren Hoe verder met Europa? 71 - Caroline de Gruyter: 'Brexit maakt Europa sterker' - De EU als het Habsburgse Rijk van onze tijd https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/43edd541-d5b5-43dd-a574-1399b6ba05bb 378 - Dertig jaar na 'Maastricht' is Europa toe aan een nieuwe sprong voorwaarts https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/329dfa50-7d58-4642-b29f-febc346d5a3f 427 - Europa wordt een grootmacht en daar moeten we het over hebben https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/84273d61-0203-4764-b876-79a25695bed1 447 - Als Trump wint staat Europa er alleen voor https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/eee9ebfb-042b-4753-b70d-a48e915b5beb MAGA en geopolitiek 494 - Trumps aanval op de geschiedenis en de geest van Amerika https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/ec4b170a-05a9-4af3-9010-c0986376dd3a 484 - Hoe Trump chaos veroorzaakt en de Europeanen in elkaars armen drijft https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/c725d191-aa05-46ff-946f-de0d951a94ab Macron en Merz 566 - Emmanuel Macron, de nieuwe Baron von Munchhausen https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/566-emmanuel-macron-de-nieuwe-baron-von-munchhausen 492 – Macrons Europese atoombom https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/74f5b1d5-4824-482a-a504-704904c8b021 490 – Duitslands grote draai. Friedrich Merz, Europa en Nederland https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/8bac6adf-1b0e-49f1-8a4a-8340c99c6db3 419 - Europa kán sterven - Emmanuel Macrons visie op onze toekomst https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/329dfa50-7d58-4642-b29f-febc346d5a3f Europa en NAVO-toekomst 265 - Toetreding tot de NAVO, de reuzensprong van Finland https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/80367ddc-452c-4890-b79a-e8f74dfd1ac8 404 - 75 jaar NAVO: in 1949 veranderde de internationale positie van Nederland voorgoed https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/4debd5ed-7488-4dd5-bdbb-61374459c4ab 413 - "Eensgezind kunnen we elke tegenstander aan." Oana Lungescu over Poetin, Trump, Rutte en 75 jaar NAVO https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/c2b2b09b-bba3-45b6-999c-3f844dcfa76a Jettens uitdaging 559 - Schaken op drie borden tegelijk https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/559-schaken-op-drie-borden-tegelijk 558 – Poetins rampjaar, Jettens kans https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/558-2025-was-voor-poetin-een-rampjaar-2026-wordt-rob-jettens-kans 528 - ‘Europa, ontwaak!’ Manfred Weber en de eenzaamheid van Europa https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/528-europa-ontwaak-manfred-weber-en-de-eenzaamheid-van-europa-en-vicepremier-vincent-van-peteghem-over-belgi-en-nederland *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:34:29 – Deel 2 01:07:15 – Deel 3 01:33:29 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Rond Rob Jetten schaart zich een relatief jonge groep bewindslieden uit drie duidelijk geprofileerde politieke richtingen. Dat biedt kansen, maar is niet zonder risico. Hoe maakt de nieuwe premier hier een coherent team van? Hoe zal zijn kabinet uitnodigend optreden naar anderen voor meerderheden? Welke verrassingen, parels en risicofactoren schuilen in de ploeg? Wie is 'de Gidi Markuszower die wel kan slagen'? En waarom is een geheime bijeenkomst op zaterdag 21 februari cruciaal? Jaap Jansen en PG Kroeger kijken vooruit en noteren patronen en lessen uit de parlementaire geschiedenis. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** Waren er bij Dick Schoof vier pizzaslices in een doos die ieder voor zich eters moesten lokken, bij Jetten zijn er drie pilaren die samen een grote koepel van ambitie overeind moeten houden. Eigenlijk ontbreekt er een, dus taak aan de bouwmeester om de constructie desondanks stevig en stabiel te houden. De VVD-pijler blijkt recycling van de wrakke fundering van de coalitie met PVV, NSC en BBB. Dilan Yeşilgöz wil zo blijkbaar afdwingen dat dit – zoals beloofd in de campagne – opnieuw een in de woorden van de VVD ‘centrumrechts kabinet’ zou zijn. De risico's daarmee zijn manifest. Op veel consideratie hoeven de ex-Schoof-bewindslieden in de Kamers niet te rekenen, niet van links en niet van rechts. De CDA-pijler zou uit 'generatie Henri' bestaan. Maar er zit nogal veel ‘Buma’ en zelfs nog ‘Balkenende’ in. Eigenlijk alleen Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) en Heleen Herbert (Economische Zaken) zijn echt nieuwe gezichten. Toch heeft het CDA heeft als junior in de coalitie een doortimmerd pakket aan posten binnengehaald. In elk van de cruciale beleidsdomeinen heeft Bontenbal een sleutelpost veroverd. De D66-zuil rond Jetten is helder geselecteerd: het zijn loyale vertrouwelingen die beseffen dat ze zonder zijn electorale triomf politiek min of meer uitgerangeerd zouden zijn geweest. Jetten heeft met nadruk gezocht naar pragmatische compromiszoekers. Op Landbouw mocht geen drammer. Aan de premier de taak op 21 februari meteen een reeks knopen door te hakken en kabinetsdiscipline te vestigen. Allereerst met zijn vicepremiers - een sterk contrast met Schoof - maar ook met de aanvoerders van de coalitiefracties. Een paradox waarbij Hans van Mierlo zijn vingers zou aflikken: juist om als coalitie constructieve meerderheden te bereiken, moet je zélf ragfijn opereren en de bewindslieden ruimte gunnen 'te leveren'. Slaat ieder voor zich aan het profileren en steun zoeken bij geestverwante fracties dan wordt vanuit de oppositie de coalitie moeiteloos uiteen gespeeld. Opportunisme van de korte termijn zal het zicht op de lange-termijnambities en hervormingen van het coalitieakkoord snel doen verdampen. Een pikant aspect doet zich nu al voor. Deel van de VVD-continuïteit is de wens dat de asielwetgeving van Marjolein Faber (PVV) alsnog wordt doorgevoerd. De Eerste Kamer zal daar als hoeder van gedegen wetgeving uiterst sceptisch naar kijken. In de wandelgangen horen we de redenering dat het misschien wel beter is als de nieuwe minister van Asiel en Migratie, CDA-vicepremier Bart van den Brink geheel nieuwe wetgeving zou introduceren. Als de vingerafdrukken van de PVV daar niet meer aan kleven, wordt brede steun mogelijk en dus aantrekkelijk. De ironie is groot. Wilders wilde een vicepremier op die post die niet door de beugel kon - Gidi Markuszower. Een CDA’er kan van de combinatie alsnog een succes maken. En de lege pizzadoos laten voor wat-ie is. Premier Jetten moet ook meteen duidelijkheid scheppen over Europa. Met de sterk Europees vertakte Tom Berendsen kan hij meteen uitstralen dat Nederland weer meedoet en dus snel weer meetelt. Als hij het goed speelt kan Nederland meteen al een hoofdrol kan spelen. Als lid van de trojka van lidstaten die een half jaar EU-voorzitter zijn - én daarbij als het enige lid van de 'kopgroep van zes' - is ons land gedurende 2028 en 2029 leidend in de voorbereiding naar een volgende fase in de EU. Het Meerjarig Financieel Kader wordt dan concreet doorgevoerd en de komst in 2029 van de 'post-Ursula' Commissie is dan in aantocht. Het grootste risico voor Jetten is zijn relatie met de minister van Financiën. Zou Eelco Heinen zijn eigen beleid onder Schoof als lichtend voorbeeld voor een vervolg in de nieuwe coalitie presenteren, dan kon het weleens snel heel mis gaan. De nieuwe ploeg heeft historisch gezien een opmerkelijke analogie. Bij omstreden ingrepen in het sociale weefsel staat een duo van premier en minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid klaar om 'te doen wat nodig is'. Destijds Ruud Lubbers en Jan de Koning, nu Rob Jetten en Hans Vijlbrief. Ze lijken in velerlei opzichten op elkaar, ook in hun nuttige verschil van herkomst, generatie en naturel. Lukt het nieuwe duo wat dat eerdere geschiedenis deed schrijven? Vijlbrief zal voor Prinsjesdag een sociaal akkoord met 'de polder' moeten bereiken en moet daarvoor optrekken met de CDA-minister op EZ, Heleen Herbert, en met de minister die het beroepsonderwijs en ‘leven lang ontwikkelen’ in haar portefeuille zal moeten hebben, zijn partijgenoot Rianne Letschert. Alleen zo kunnen de arbeidsmarkttekorten verkleind worden, mensen daadwerkelijk 'van baan naar baan' gaan en de productiviteit stijgen. Op twee punten kan Jetten zijn stempel voor vele jaren drukken op de Haagse werkelijkheid. Verrast hij met de benoeming van een excellente 'onderkoning', de opvolger van Thom de Graaf? *** Verder lezen *** Verder kijken *** Verder luisteren 563 - Als minderheid meerderheden maken https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/563-als-minderheid-meerderheden-maken 562 - De uitgestoken hand van D66, VVD en CDA https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/562-de-uitgestoken-hand-van-d66-vvd-en-cda 559 - Schaken op drie borden tegelijk https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/559-schaken-op-drie-borden-tegelijk 558 – Poetins rampjaar, Jettens kans https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/559-schaken-op-drie-borden-tegelijk?in_playlist=podcast 557 – Hoe overleeft Rob Jetten het premierschap? Uitdagingen en risico's voor de nieuwe minister-president https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/557-rob-jetten-minister-president-tips-en-trucs-voor-de-nieuwe-premier?in_playlist=podcast 547 – Knopen doorhakken, hervormen en stevig investeren: advies van Jeroen Dijsselbloem en Pieter Duisenberg https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/547-knopen-doorhakken-hervormen-en-stevig-investeren-het-formatie-advies-van-jeroen-dijsselbloem-en-pieter-duisenberg?in_playlist=podcast 528 - ‘Europa, ontwaak!’ Manfred Weber en de eenzaamheid van Europa. https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/528-europa-ontwaak-manfred-weber-en-de-eenzaamheid-van-europa-en-vicepremier-vincent-van-peteghem-over-belgi-en-nederland *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:30:23 – Deel 2 01:22:44 – Deel 3 01:45:48 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Oppermachtig, president en partijleider voor het leven - de eerste sinds Mao. Xi Jinping wist zelfs Donald Trump te imponeren, ‘straight from Central Casting in Hollywood’. Dramatische gebeurtenissen in Beijing - zuivering van de militaire top, aanklachten wegens corruptie en atoomspionage, geruchten over een couppoging - duiden op grote troebelen en een onverwacht machtsvacuüm. Wat weten we, wat betekent dit en welke consequenties heeft dit voor China, voor Xi’s positie en de geopolitieke verhoudingen? *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Deze aflevering bevat een advertentie van Oogwereld Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** Jaap Jansen en PG Kroeger pluizen de berichten uit. Officiële verklaringen en commentaren in Beijing, maar ook de tsunami aan geruchten over de ongekende ingreep in de Centrale Militaire Commissie. Naast voorzitter Xi Jinping is nog maar één lid in functie. Vicevoorzitter generaal Zhang Youxia en chefstaf generaal Liu Zhenli zijn opgepakt. Ze worden beschuldigd van insubordinatie en 'verraad aan het vertrouwen van de Communistische Partij en haar Centraal Comité'. Vervolgens zijn bijna al hun collega's uit hun functie verwijderd en is in heel China in de topstructuur van de militaire districten en krijgsmachtonderdelen een massale zuivering en ontslaggolf gaande. Die formele beschuldiging wijst erop, dat hier geen sprake is van een verschil van inzicht over militaire kwesties alleen. De ingreep van Xi gaat veel dieper. Dit raakt aan de essentie van het vertrouwen tussen de partij, de politieke leiding en de leiding van het Volksbevrijdingsleger als geheel. En juist die balans van de twee machtscentra van de staat is cruciaal voor de ongebreidelde macht van Xi en die van zijn voorgangers als opperste leider en roerganger. Het conflict gaat dan ook over de continuïteit en fundamenten van die politieke macht, zoals in elke dictatoriale staat. Dit evenwicht is door het onthoofden van de CMC nu in één klap verwoest. De vraag naar die continuïteit van de macht is een vraag naar de betekenis en effecten van het feit dat Xi Jinping leider voor het leven is geworden. Dat roept hoe dan ook de vraag op: en wat dan? De militaire top wil zekerheid over wie hun opperbevelhebber zal zijn, terwijl van een breed gedragen regeling voor de opvolging - zoals Deng Xiaoping die ooit doorvoerde - geen sprake meer is. Wie daar hoe en wanneer over zal gaan is onhelder gehouden. In 2027 zal het volgende partijcongres daar wellicht over beslissen en ook in het Centraal Comité, in de machtige regio's was al enig rumoer merkbaar. De legertop was blijkbaar betrokken bij die onderhuidse signalen en eerdere zuiveringen indiceerden al spanningen en twijfels aan de koers van Xi. Bovendien was sprake van scherp toegenomen spanning over de voorziene aanpak van Taiwan. Het jaar 2027 staat daarin centraal. Dan wil Xi klaar zijn voor een definitieve aanpak van het weerspannige eiland en de hereniging tot één China realiseren. Daar komt nog iets bij dat van grote symbolische betekenis is. Dit najaar herdenkt China de dood van Mao Zedong in1976 en volgend jaar viert het 'honderd jaar Volksbevrijdingsleger'. Dat generaal Zhang insuborinatie pleegde, duidt erop dat hij de koers van Xi ten aanzien van Taiwan wel erg riskant vond en de voorbereidingen voor de invasie niet zonder meer wilde implementeren. Dat zou ertoe leiden dat Xi die grote regime-jubilea zou moeten laten passeren zonder het verwachte succes bij de nationale hereniging. Hij zou dan de al vele jaren bestaande strategie dat China in 2035 op gelijke voet met Amerika moet staan als enige wapenfeit over houden. Zijn gezag als partijleider komt zo in het geding. De vraagt rijst dan of de 74-jarige Xi niet door iemand uit een jongere generatie vervangen moet worden. Zie hier de verbinding tussen de strategische, geopolitieke dilemma's en de onopgeloste opvolgingsvraag. Ook de zeer sombere, soms dystopische speech van Xi bij het recente '75 Jaar Rood China' feest wordt hierdoor ineens veel beter te begrijpen. Heeft in China een dergelijk drama zich al eerder voltrokken? Al tijdens de jonge democratische republiek in de jaren twintig van de vorige eeuw was 'warlordism' een groot probleem. De zwakke democratische instituties werden permanent ondermijnd door regionale militaire bazen die met elkaar burgeroorlogen begonnen en soms ook met Japan samenwerkten tegen de republiek. Mao kon hen met zijn Volksbevrijdingsleger tegen elkaar, Japan en de Kuomintang uitspelen en won zo de overhand. In crisisfasen van Mao's regime - zoals de Grote Sprong Voorwaarts en de Culturele Revolutie - doken onmiddellijk zulke regionale conflicten en warlords weer op. Het leger drukte dit telkens hardhandig te kop in, met een sleutelrol voor maarschalk Ye Jianying. Die was ook cruciaal in de meest opmerkelijke couppoging. In 1971 deed Mao's kroonprins, defensieminister Lin Biao, een greep naar de macht. Dit 'Project 571' mislukte en op de vlucht naar Moskou werd boven Mongolië Lins vliegtuig neergehaald. Na Mao's dood grepen Ye en het leger weer in, namen zijn weduwe Jiang Qing en haar aanhang gevangen en zorgden dat Deng Xiaoping de nieuwe leider werd. Er was weer eenheid in commando over staat en krijgsmacht. Precies die incoherentie is het grote risico dat Xi nu loopt. De onzekerheid over de politieke ontwikkelingen en stabiliteit van China verhoogt de toch al labiele situatie wereldwijd. Dat bijvoorbeeld zeer recent India en de EU, maar ook de EU en Vietnam nadrukkelijk elkaar als strategische partners hebben gevonden heeft hier alles mee te maken. Dat Nederland als het land van ASML in deze troebelen rond Taiwan, China, Japan en Amerika een belangrijke rol speelt, had Den Haag zich kortgeleden nog niet kunnen indenken. De agenda van Rob Jetten en het strategisch inzicht van zijn ministers Tom Berendsen en Sjoerd Sjoerdsma worden al bij aantreden danig op de proef gesteld. *** Verder kijken Volksbevrijdingsleger - Lange Mars Musical (1976) *** Verder luisteren Xi Jinping 453 – 75 jaar Volksrepubliek China, waar is het feestje? 306 - De gevoelige geopolitieke relatie met China24 - Ties Dams over China's nieuwe keizer Xi Jinping China en zijn leiders250 - Nixon in China: de week die de wereld veranderde 225 - Nixon in China: Henry Kissinger's geheime (en hilarische) trip naar Beijing 245 - Oompje neemt de trein – de reis die China naar de 21e eeuw bracht 220 - China's nieuwe culturele revolutie 58 - 70 jaar China, de Volksrepubliek van Mao, Deng en Xi Geopolitieke troebelen 549 - China en Japan op ramkoers 458 - De gedroomde nieuwe wereldorde van Poetin en Xi Lessen voor Jetten, Berendsen en Sjoerdsma 551 – Klem tussen Amerika en China: de koude oorlog rond ASML 558 – Poetins rampjaar, Jettens kans *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:22:55 – Deel 2 00:45:49 – Deel 3 01:27:10 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.
561 – Händel, politiek dier en geniaal musicus Zijn werken zijn al 300 jaar door en door politiek. De opera’s van Georg Friedrich Händel vertellen hoe heersers hun tijd en wereld domineren en hoe zij wijs, mild en rechtvaardig kunnen regeren. Maar ook hoe wreed, normloos en gewetenloos zij vaak zijn. Hoe ze mensen vertrappen, bedriegen en in het verderf storten. Dezer weken is Amsterdam Händel hoofdstad van Europa. Vooral ook door spectaculair optreden van een jonge wereldster die met Julius Caesar zo’n sluwe, wrede en machtige heerser vertolkt. Met deze Poolse countertenor, Jakub Józef Orliński, duiken Jaap Jansen en PG Kroeger in de vele lagen van de meeslepende muziek van Händel (1685 - 1759). In diens tijdloze actualiteit en virtuoze diepte van zijn mensenkennis. Zijn 'Giulio Cesare in Egitto' blijkt een soort kabinetsformatie van twee machtsdieren uit de Oudheid: Cleopatra en Caesar. Een van die cynische, nobele en wrede verhalen over hoe macht, intriges en gerechtigheid met elkaar strijden om de voorrang in het geopolitiek geweld. Net als nu. Hier. Vandaag. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Steun Greenpeace voor gelijke bescherming, klimaatrechtvaardigheid en de toekomst van ons allemaal. Help met een donatie via: greenpeace.nl/betrouwbarebronnen Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. By scrolling down, you will find a text in English. The conversation with Jakub Jozéf Orlínski starts at after about 36 minutes. *** Händel was een Europees fenomeen. Als jong musicus uit Halle in Saksen-Anhalt werd hij al bejubeld in Rome en Venetië. Hij reisde langs alle hoven en concertzalen en belandde in Londen, waar hij de beroemdste componist, organist én kunstpaus werd, ook die voor het koningshuis. Het koninklijk publiek verwachtte dan ook opera's met politieke boodschappen en portretten uit verhalen uit alle eeuwen en windstreken. En Händel leverde. Van stukken uit het oude Rome, Perzië, Mongolië en tot muziektheater dat speelt in de diepste middeleeuwen, aan de Olympus en vertelt uit ridderromans tijdens de Kruistochten. Jakub Józef Orliński levert niet minder. Hij vertelt over zijn visie op 'Cesare' als veroveraar en uitbuiter van het onmetelijk rijke Egypte. En als politiek, militair en amoureus veroveraar van Cleopatra. Die blijkt minstens zo'n politiek dier als hijzelf en heeft haar heel eigen agenda. In Händels beroemdste aria's en duetten ontdekken die twee in het Concertgebouw elkaars ambities, charmes, belangen en 'Wille zur Macht'. Ze sluiten een deal, alsof ze onderhandelen in Davos of Mar-a-Lago. Hij maakt haar Farao, in plaats van haar gemene broer. Zij baart hem de opvolger die hem ontbrak. Orlínski zong in januari bij de Nationale Opera nog een heel andere rol, die van de naïeve prins Athamas. Bij zijn feestelijke royal wedding slaan de wrede goden toe. Of zijn dat de spookbeelden van zijn bruid Semele? Is haar dromen van oppergod Jupiter als haar ware echtgenoot niet ook weer zo'n politiek fata morgana? Zo'n droom van tomeloze macht om te ontsnappen aan dit huwelijk? Desnoods een waaraan zijzelf en de brave Athamas ten onder gaan? Bij Händel draait het steeds weer om macht, wellust, sluwheid en de hoop op oprechte menselijkheid. Zijn opera's worden bevolkt door Poetins, Von der Leyens, Ruttes, Jettens en Wilders uit alle eeuwen. Orlínski droomt van sommige van die rollen voor zijn komende carrière, vertelt hij. Het gesprek met de Poolse barokster gaat over zijn avonturen op het wereldtoneel. De opening van de Olympiade in Parijs van 2024 bijvoorbeeld. Hoe was het om als verrassende breakdancer annex zanger twee miljard kijkers te veroveren, alsof hijzelf een Caesar van de muziek was? Wat maakt dat hij zo dol is op Amsterdam, maar niettemin één dagelijkse ergernis heeft? Orlínski blijkt een zanger die zijn vak buitengewoon professioneel uitdiept. "Ik heb wel zeven lange termijnprojecten voor mezelf en gezelschappen en operahuizen die ik zorgvuldig probeer uit te bouwen." Zo ontstond ook de tournee en straks in Warschau de opname van 'Giulio Cesare', een gedurfde stap. Maar hij noemt zich ook ‘een soort archeoloog’. Met zijn researcher speurt hij in archieven naar verloren gewaande muziek, opera's waarvan we alleen nog de naam kennen. Eén ontdekking van een vergeten stuk is zo'n toekomstproject dat hij hoopt te lanceren als nieuwe opera op het wereldrepertoire. Händels work is deeply political, already 300 years. Händels operas show how rulers dominate their age and world, how to be masters of wisdom, mildness and justice. But no less how cruel and merciless they can be, how they do not shrink to destroy people, fool and ruin them. These weeks Amsterdam is 'the George Frederic Handel capital of Europe'. Most of all thanks to the spectacular musical debut of a young global Baroque-star who will sing such a cunning, cruel and powerful ruler. Julius Caesar, no less. With worldwide recognized Polish countertenor, Jakub Józef Orliński, the hosts of the podcast 'Trusted Sources' look for the many layers of the fabulous music of Händel (1685 - 1759). His "Giulio Cesare in Eigtto' is an opera as a diplomatic summit of two political animals of the Ancient World, Cleopatra and Ceasar. A cynical, noble and cruel tale where power, intrigue and justice are combating for primacy in the geopolitical reality of the day. Like with us, now, here, in the present. Orlínski tells about his take on 'Cesare', the victor and exploiter of immensely rich Egypt. And the political, military and amorous conqueror of its Queen. Cleopatra proofs to be no less a political pro, having a cunning agenda of her own. In aria's and duets these two discover each others ambitions, interests, charms and ruthlessness. As if in Mar-a-Lago or in Davos they strike a deal in Amsterdams Concertgebouw. He makes her Pharao instead of her cruel brother, she bears him the dynastic successor he lacks. In the National Opera Jakub Józef Orliński also sings the naïve prince Athamas, whose exuberant 'Royal Wedding' is ruined by merciless 'divine intervention' of Jove, king of the Gods of Olympus. Is this real or a nightmare of his bride Semele? Is her dream of a God as Lover a way to escape, even as this destroys herself and Athamas' hope of love? Händels operas again and again adress the dilemmas of power, cruelty, lust, mercy and hope for humanity. They are filled with Putins, Melania's, Berlusconi's, Ursula von der Leyens, with you and me. Talking with Orlínski is sharing wonderful stories of his adventures on a world stage. His live role at the Olympics in Paris, watched by an audience of billions around the world. But getting soaking wet there while breakdancing through a French Renaissance aria. His bike in Amsterdam. His ambitions as "almost an archeologist of music", going through archives to dig up unknown diamonds of Baroque music, forgotten over 300 years. The young Pole is a deeply dedicated artist and we can only wish him to entrance audiences for many years with his focus on discoveries and a fresh approach to timeless art. *** Verder kijken Jakub Józef Orliński & Ensemble Fantasticus - Händel - Semele: Your Tuneful Voice | Podium Klassiek Jakub Józef Orliński - He Was Despised (Händel's Messiah) Jakub Józef Orlínski - Händel - Ombra mai fu Jakub Józef Orliński – Händel: "Pena tiranna" (Amadigi di Gaula) Jakub Józef Orlínski - Viens, Hymen - opening Olympische Spelen Parijs 2024 *** Verder luisteren 387 - Niets is zó politiek als opera - 100 jaar Maria Callas207 - Zomer 2021: Boekentips met Händel in London, the making of a genius43 - Kleine Mozart aan het Binnenhof in 1765346 - Beethoven: Alle Menschen werden Brüder!498 - Gustav Mahler en zijn tweede stad Amsterdam531 - Muziek en tirannie: de schrijnende actualiteit van Dmitri Sjostakovitsj 305 - Andrea Wulf, Hoe rebelse genieën eeuwen later nog ons denken, cultuur en politiek beïnvloeden488 - Het Congres van Wenen (1814-1815) als muzikaal feest én briljant machtsspel373 - Nederland en België: de scheiding die niemand wilde Hoe een opera België van Nederland afscheurde 200 - De Heerser: Machiavelli's lessen zijn nog altijd actueel*** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1: Georg Friedrich Händel 00:36:26 – Deel 2: Gesprek met Jakub Józef Orliński 01:07:05 – Deel 3: Gesprek met Jakub Józef Orliński 01:25:50 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.
Europa in omwenteling. Transatlantische perikelen. Haagse meerderheden of niet. Drie schaakborden waarop de zetten ongewis zijn. Want dit zijn weken dat soms decennia aan gebeurtenissen in een enkele dag geconcentreerd lijken. De labiliteit en onzekerheden bij alle wereldmachten beïnvloeden elkaar, soms ongemerkt. Europa lijkt te ontwaken uit een boze droom en aan de slag te gaan met een eigen perspectief en daarbij nieuwe partners te vinden. En Nederland dreigt als muurbloempje achter de feiten aan te hobbelen. Jaap Jansen en PG Kroeger kijken naar die drie schaakborden en wie per bord op winst staat. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** De Europese signalen tonen een herstel van zelfvertrouwen en coherentie in de aanpak. Ursula von der Leyen en Manfred Weber kregen ineens de volle steun van Emmanuel Macron en Donald Tusk voor de inzet van het zwaarste kanon in het EU-arsenaal. Alleen zo zou Donald Trump ontnuchterd kunnen worden. In een geheime sessie van de EVP in het Europees Parlement én en plein public op Cyprus kondigde de Commissiepresident een geheel nieuw beleidspakket aan: de Europese veiligheidsstrategie. Ze zette het nieuwe Mercosur-verdrag en komende vrijhandelsverdragen zoals met India nadrukkelijk in dat wereldwijde, geopolitieke kader. Zelfs de inrichting van een EU-Veiligheidsraad met een twaalftal leden staat op de agenda. Dat daarbij meteen 'Arctische veiligheid' prioriteit kreeg kan niet verbazen. Bovendien heeft Noorwegen alarm geslagen over de cruciale eilandengroep Spitsbergen en Vladimir Poetins ambities daar. Ooit was dat een industrieel machtscentrum van de Republiek (het huidige Nederland) en haar mercantiele expansie op wereldschaal. Maar onverwacht werd niet de Poolregio het finale breekpunt voor Europa en haar partners. De 'Board of Peace' waarmee Trump de G7, de G20 en zelfs de VN wil marginaliseren was de laatste druppel. Een entreegeld van $1 miljard en de eerste invitatie aan Viktor Orbán deden de deur dicht. En vervolgens werden Poetin en Aleksandr Loekasjenko uitgenodigd. Deze bewuste poging om de instituties van de op regels gebaseerde wereldorde te onttakelen en door autoritaire structuren te vervangen cementeerde de alliantie van de EU met partners als Canada, het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen, Oekraïne en ook landen als Japan. "De ergste bondgenootschappelijke crisis sinds Suez in 1956" werd dit genoemd. De onsamenhangendheid van deze situatie is verbluffend. Terwijl Nederland met nieuwe heffingen bedreigd werd, nodigde Trump Dick Schoof uit lid te worden van zijn Board of Peace en Sigrid Kaag voor acties daarvan voor Gaza. En de Noren werden uitgefoeterd om de Nobelprijs en kregen ook strafheffingen, terwijl ze voor Arctische veiligheid onmisbaar zijn. De inzet om vanuit de coalition of the willing voor Oekraïne nu snel én een Europese NAVO-pijler én een eigen veiligheidsraad in te richten kreeg zo een forse impuls. Alsof dit niet incoherent genoeg was, begon Trump de partner uit 'the special relationship' uit te schelden. De Britten waren slapjanussen omdat zij het eiland Diego Garcia niet in hun macht wilden houden. Amerika dreigde daar plots een soort Krim in de Indische Oceaan van te maken. De geopolitieke consequenties hiervan worden duidelijk als je de locatie, militaire rol en strategische samenwerking rond dat eiland bekijkt. Niet alleen de Britten waren ontzet. Trump joeg met zijn heffingen ook zijn geestverwanten in Europa in de gordijnen. Jordan Bardella bleek een Gaullist, Alice Weidel deed of ze Merkel was, Giorgia Meloni was giftig. In feite isoleerde Trump zich van iedereen, behalve Poetin. Voor het Haagse schaakbord zijn deze turbulente ontwikkelingen evenzovele nieuwe realiteiten. Toen Rob Jetten en Henri Bontenbal hun eerste proeve van samenwerking formuleerden, was van ontmanteling van de NAVO, G20, VN en van de nieuwe EU-structuren rond defensie en geopolitiek nauwelijks nog sprake. Met Dilan Yesilgöz moeten ze hun fundamentele denklijnen vastleggen en Tweede en Eerste Kamer een krachtig, wenkend perspectief presenteren. Ook wat betreft de indringende consequenties voor investeringen in veiligheid, in wereldwijde diplomatie en bovenal in een zeer actieve rol van ons land daarbij na de verlamming onder Schoof. Voor de Voorjaarsnota en Prinsjesdag zal er een langetermijnperspectief moeten komen dat brede steun vindt in beide Kamers. Hoe goed is Rob Jetten als schaker op elk van de drie borden? *** Verder luisteren Het Europese Schaakbord 558 – Poetins rampjaar, Jettens kans https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/558-2025-was-voor-poetin-een-rampjaar-2026-wordt-rob-jettens-kans 528 - ‘Europa, ontwaak!’ Manfred Weber en de eenzaamheid van Europa https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/528-europa-ontwaak-manfred-weber-en-de-eenzaamheid-van-europa-en-vicepremier-vincent-van-peteghem-over-belgi-en-nederland 490 – Duitslands grote draai. Friedrich Merz, Europa en Nederland https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/8bac6adf-1b0e-49f1-8a4a-8340c99c6db3 484 - Hoe Trump de Europeanen in elkaars armen drijft https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/c725d191-aa05-46ff-946f-de0d951a94ab 427 - Europa wordt een grootmacht en daar moeten we het over hebben https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/84273d61-0203-4764-b876-79a25695bed1 Het Trans-Atlantische Schaakbord 548 – Poetins dictaat voor Oekraïne https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/548-poetins-dictaat-voor-oekra-ne 505 - Donald Trump, een ramp voor radicaal-rechts in Europa https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/f0fb8fa8-3cae-401c-8d71-ab5ef4db7f23 497 – De krankzinnige tarievenoorlog van Donald Trump https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/6726d535-1e03-4b41-92d0-98b29876db9d 476 – Trump II en de gevolgen voor Europa en de NAVO https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/3330bc70-e865-4a9b-a480-914f254f7f16 Het Haagse Schaakbord 557 – Hoe overleeft Rob Jetten het premierschap? https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/557-rob-jetten-minister-president-tips-en-trucs-voor-de-nieuwe-premier 100 - Nederland in Europa: lusten en lasten door de eeuwen heen https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/94ea4076-3118-4fe9-97e5-13b12f7a0355 *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:44:04 – Deel 2 01:01:16 – Deel 3 01:11:03 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.
De oorlog in Oekraïne duurt nu even lang als de oorlog die in juni 1941 begon met operatie-Barbarossa. Toen had Stalin na vier jaar de Wehrmacht verslagen en zelfs Berlijn veroverd. Daarentegen is Vladimir Poetins Blitzkrieg mislukt en uitgelopen op een loopgravenoorlog als in de Eerste Wereldoorlog bij Verdun en de IJzer. 2025 was rampzalig voor het Kremlin. Geen enkel offensief slaagde, ook met Donald Trump nu als halve bondgenoot erbij werd Kyiv niet op de knieën gedwongen. Economisch staart Rusland in een afgrond en een reeks essentiële bondgenoten en vazalstaten ging ten onder. De gevolgen voor Europa - en dus voor Nederland - zijn groot. Jaap Jansen en PG Kroeger verkennen hoe een nieuw Nederlands kabinet direct voor de meest ingrijpende beslissingen van geopolitieke en strategische aard geplaatst zal zijn. Zeker als in Brussel, Berlijn, Parijs en andere hoofdsteden uitzonderlijke noodscenario's aan de orde van de dag zijn. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** De wereldwijde neergang van Poetins bewind is te meten aan het verlies van greep op een hele reeks landen die door het Kremlin als loyaal werden beschouwd. Grootste klap was hoe eind 2024 in Syrië het regime van Bashar al-Assad instortte. Veelzeggend is dat dezer dagen het EU-duo Antonio Costa en Ursula von der Leyen officieel Damascus bezocht en strategische samenwerking en steun bij wederopbouw besproken werd. Rusland moet ook toezien hoe het contract voor zijn belangrijkste militaire knooppunt aldaar - de haven Tartous – nietig werd verklaard. Door de val van Assad zijn ook bondgenoten als Iran, Hezbollah en Hamas zwaar onder druk geraakt. Helder is dat geen van hen hoeft te rekenen op bijstand uit Moskou. Dat is ook de buurlanden in de Kaukasus, Midden-Azië en Venezuela duidelijk geworden. Poetin is een bondgenoot die je ijskoud aan je lot overlaat. Dat angstvisioen beheerst nu zelfs AleksandrLoekasjenko in Belarus. Zelfs hij probeert ineens weer aan te pappen met zijn EU-buren en Amerika en laat vele politieke gevangenen vrij. Partner Xi Jinping komt het Kremlin niet te hulp. Integendeel. Een langjarige overeenkomst om Russische elektriciteit af te tappen is zonder pardon opgezegd. China kan zelf – en duurzaam – veel minder kostbaar stroom produceren. Het verdienmodel van Rusland is daarmee hopeloos verouderd. De oude droom van Stalin en zijn opvolgers vervliegt. Het Kremlin kan zich niet als gelijkwaardige wereldmacht profileren naast Amerika. Barack Obama’s cynische conclusie is bewaarheid: Rusland is ‘een regionale macht die in Oekraïne zwakheid toont in plaats van kracht’. Dat wordt bevestigd door een serie opvallende signalen. Het Russische leger meldt aan het Kremlin en de bevolking allerlei militaire triomfen die vervolgens niet blijken te kloppen. Ook beweringen over technologische hoogstandjes van de militaire industrie blijken fata morgana's. De westerse sancties leiden ertoe dat allerlei geavanceerde middelen en apparatuur niet meer gerepareerd kan worden. Civiel vliegverkeer en spoorwegen staan op instorten. Europa doet intussen nadrukkelijke pogingen haar positie in komende onderhandelingen te optimaliseren, om zo Kyiv bij te staan. Niet alleen zou één onderhandelaar namens alle partners worden aangewezen - de Finse president Alexander Stubb - ook wordt EU-lidmaatschap voor Oekraïne - als 'veiligheidsgarantie' - in hoog tempo concreet voorbereid. In 2027 zouden liefst vier nieuwe lidstaten kunnen toetreden, uiteraard met maatwerk-afspraken voor de verdere uitwerking. Dit zijn Montenegro, IJsland, Moldavië en Oekraïne. Vooral dit laatste land zou een majeure uitbreiding betekenen en dat op zo'n korte termijn. Voor het komende kabinet onder leiding van Rob Jetten betekent dit dat het lijkt op Lubbers III. Dit trad aan terwijl de Berlijnse Muur viel en moest onmiddellijk rekening houden met revolutionaire omwentelingen bij de oosterburen en daarmee in heel Europa en in de NAVO. Al bij de regeringsverklaring zal Jetten klare wijn moeten schenken en de toekomst van Europa, de nieuwe militaire en geopolitieke uitdagingen en een actieve rol voor Nederland hoogste prioriteit geven. PG weet wel wie de formateur moet uitnodigen om minister van Buitenlandse Zaken te worden. *** Verder luisteren Poetins neergang 19 - Anne Applebaum: Poetin en de destabilisering van het Westen https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/857f1bf5-899c-430b-aef1-e4bdb01e6e01 510 - Brezjnev, Poetin en hun rampzalige oorlog. Lessen voor nu uit 1980 https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/1c5da2a5-4328-455d-ac31-e4d699afa73b 354 - Eenzaamheid, machtsstrijd en repressie in het Russische rijk van Poetin, Stalin en tsaar Nicolaas II https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/411a9106-9da2-40f5-9f06-9f19aff37246 257 - Het machtige Rusland als mythe: hoe 'speciale militaire operaties' een fiasco werden https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/c9bf723e-2e02-4471-99c6-c5410883ce27 548 – Poetins dictaat voor Oekraïne https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/548-poetins-dictaat-voor-oekra-ne Rusland en geopolitiek 413 - "Eensgezind kunnen we elke tegenstander aan." Oana Lungescu over Poetin, Trump, Rutte en 75 jaar NAVO https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/c2b2b09b-bba3-45b6-999c-3f844dcfa76a 244 - Frans Timmermans over onder meer Rusland en Oekraïne https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/d1961e80-ac0d-4f56-8004-786246ca811483ce27 256 - Na de inval in Oekraïne: 'Nu serieus werk maken van Europese defensiesamenwerking' https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/28bd6509-1c65-4bcf-b55f-78d857980689 258 - De kille vriendschap tussen Rusland en China https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/ad5bd584-a93d-4a0a-9d1d-4d1eb6ca3819 Oekraïne, Europa en Nederland 327 - Poetin, Zelensky en wij. Een jaar na de inval https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/b4e93b54-7979-4cf2-9909-9a14c06514e0 336 - Timothy Garton Ash: Hoe Europa zichzelf voor de derde keer opnieuw uitvindt https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/8e07445e-ee8e-4a8a-9559-02f6a918909e 447 - Als Trump wint staat Europa er alleen voor https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/eee9ebfb-042b-4753-b70d-a48e915b5beb 486 - ‘Welkom in onze hel’ Een jonge verslaggever aan het front in Oekraïne https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/0552f0eb-998a-4af2-8960-05429aa1f510 553 - Cyprus EU-voorzitter, Uitbreiding EU op komst https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/553-cyprus-eu-voorzitter-juist-nu-europa-er-alleen-voor-staat *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:35:52 – Deel 2 01:04:18 – Deel 3 01:18:08 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.
De jongste premier in onze historie, de eerste vanuit D66. Toch Rob Jetten al een hele tijd een vaste waarde in politiek Den Haag. Jaap Jansen en PG Kroeger verkennen Jettens komende premierschap. Wat neemt hij mee aan ervaring en mentaliteit? Welke risico's bedreigen zijn welslagen? Welke pluspunten en waarschuwingen kan hij ontlenen aan zijn voorgangers in het ambt? Hoe zorgt hij voor profiel in Europa? En werkt hij tijdig aan een opvolger? *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** De grootste inschattingsfout die men kan maken is de veronderstelling dat Jetten een groentje is, een jonkie. Zijn politiek bestuurlijk cv is steviger dan dat van zijn voorgangers Jan Peter Balkenende en Mark Rutte bij hun aantreden. Zijn politieke loopbaan heeft hem door alle wateren gewassen. Van triomfen tot fiasco's, van internationale crises tot lef in campagnes en debatten. Zijn pragmatisme, lenigheid en 'Wille zur Macht' kun je maar beter niet onderschatten. Jettens grootste pluspunt bij zijn start is zijn directe voorganger Dick Schoof. In elk opzicht is hij de contrastfiguur tegenover deze ijdele en onhandige ambtenaar op jaren. Al delen ze wel de hardloophobby. Hij is bovendien ook een jeugdig contrast ten opzichte van zijn voorganger als D66-aanvoerder, Sigrid Kaag. Dit zal hem in Europa en de NAVO direct goed van pas komen. Zeker als Bontenbal en Klaver zo verstandig zijn hem in hun Europese families van EVP en S&D een goede, gedegen entree te gunnen. Zulk krediet helpt bij wederzijds vertrouwen. Grote uitdaging zal zijn hoe het hem lukt zijn partij de rol van leidende club in coalitie en Kamer te laten pakken. D66 begon immers als anti-partij tegen het establishment en de polder en verkeerde regelmatig in politieke doodsnood. Jetten zal hier allereerst zelf zijn partij op sleeptouw moeten nemen, geholpen door een krachtige partijvoorzitter en een 'chief whip'. Rolmodellen uit de D66-historie heeft Jetten voor zijn nieuwe functie niet. Voor de cruciale kenmerken van een succesvol premierschap en leiderschap kan hij van voorgangers uit alle politieke tradities veel leren. Soms onverwachte lessen. Verrassen bij je start kan hij afkijken van de liberaal Johan Rudolf Thorbecke en de christendemocraat Ruud Lubbers. Ver vooruit durven kijken kan hij leren van socialist Willem Drees en partijloze premier Pieter Cort van der Linden. Bij Dries van Agt, Balkenende en Rutte kan hij opdoen hoe essentieel het is dat hij snel een maatje vindt op het hoogste niveau in Europa. Wie zal zijn 'Mutti' worden (Angela Merkel voor Rutte)? De extraverte 'Sarko' (Nicolas Sarkozy voor Balkenende)? Of zijn 'Macher’ in de strijd zoals Helmut Schmidt voor Van Agt? Crisisbestendigheid hoeft Jetten niet te leren. Als jong minister werd hij meteen in het diepe gegooid door Poetins oorlog en de gevolgen daarvan voor energie, economie en welvaart. Joop den Uyl, Van Agt en Rutte kan hij als voorbeelden nemen op dat terrein. Zij moesten een oliecrisis, terreuraanslagen en een pandemie het hoofdbieden. Cruciaal is dat burgers in een nieuwe premier merken dat hij geen diva is. Ingetogenheid, toewijding en werklust worden gewaardeerd. Piet de Jong, Lubbers en Drees zijn hier exemplarisch. De eenvoudige humor van De Jong zou voor Jetten een prachtige kers op de taart zijn. Blijf als premier maar liever weg bij klatergoud en 'talkshows'. Vermijd de gêne van 'Ome Joop' in de André van Duin Show of Rutte in VI. Belangrijk zijn de lessen van voorgangers voor twee essentiële relaties. Ten eerste die met het Koningshuis. Drees en Den Uyl laten zien hoe wezenlijk het is respectvol en loyaal te zijn, maar altijd alert dat hún problemen of uitglijers niet de jouwe worden. Lubbers en Balkenende moesten meemaken dat je hier al snel ook zelf in perikelen terecht kunt komen. En op dankbaarheid hoeft een premier nooit te rekenen. De tweede essentiële relatie is die met jezelf. Een premier kan ongemerkt vereenzamen. Thorbecke en Lubbers zijn daar aangrijpende voorbeelden van. Ook voor Jetten zal in dat opzicht de vraag zijn: wie is mijn Jan de Koning? En: verken ik tijdig mijn opvolging? Rutte en Den Uyl zijn daarbij waarschuwingen uit eerdere periodes. Welke risico's zal premier Jetten onder ogen moeten zien? Allereerst die van elke minderheidsconstructie. De maakt immers gedogers oppermachtig. Jetten gaat nu doen wat Pieter Omtzigt wilde. Beseft hij dit? Realiseert hij zich dat Jesse Klaver en Joost Eerdmans - als ze zich goede machiavellisten tonen - elkaar het balletje zullen toespelen om de premier maximaal te laten zweten? In de nieuwe coalitie is één partij Jettens grootste onzekerheidsfactor. Het CDA. De kleinste partij in het verbond staat tegenover een dominant liberaal blok. Bontenbal ziet zichzelf als een winnaar. Die winst zal hij willen verzilveren, ten koste dus van de paars-seculiere ideologie waarin VVD en D66 al eerder hebben samengewerkt. Het CDA kon daarom zich weleens profileren als nadrukkelijk sociale factor tegenover de liberalen en als rem bij al te gretige hervormingen in de medisch-ethische sfeer. Rob Jetten zal zich hoe dan ook Michael Corleone’s motto eigen moeten maken: Keep your friends close, but your enemies closer. *** Verder lezen PG Kroeger – Tand des Tijds *** Verder kijken Kijk in de Ziel, de Premiers *** Verder luisteren Jetten in Betrouwbare Bronnen 369 - Rob Jetten wil een ideeënstrijd rond het midden en een lossere verhouding tussen Kamer en kabinet https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/6c04c7bb-7d1d-4ad4-9e18-39750951de37 27 - Rob Jetten (D66) wil muren slopen https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/65595e06-8398-41d3-ba4a-38318beca665 Jetten en zijn partij 12 - Troost voor Rob Jetten https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/d7db8e77-5a8b-4f87-88f6-a193f8512554 161 - Hans van Mierlo, een politieke popster https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/971dca8a-af1b-4e9e-88c6-df5df95d49d2 Rolmodellen en waarschuwingen 550 - Dick Schoof, een premier om van te leren https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/550-dick-schoof-een-premier-om-van-te-leren?in_playlist=podcast 461 - Ruud Lubbers zag het een slag anders https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/c2c97419-89bc-4f85-8316-58d1bee4efcf 64 - Wim Kok, een leven op eigen kracht - gesprek met biograaf Marnix Krop https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/44962077-a973-4459-969c-812d1efac686 401 - Adieu Dries! https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/fde60cff-8fff-4be3-8a12-f8ba3ad9446e 274 - Thorbecke, denker en doener https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/9fe72827-e9eb-4e1c-b370-f19c520e353a 351 - Politiek als hartstocht: drie jonge bewindslieden uit het kabinet-Den Uyl vijftig jaar later https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/4503ee74-f481-4818-a08e-8c0711561424 443 – Negen premiers en een explosief Oranjehuis https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/9913cb5e-ccb4-4c9c-8b4a-811736125db *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:41:55 – Deel 2 01:09:32 – Deel 3 01:49:10 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.
In Nederland geldt code geel vanwege aanhoudende gladheid en sneeuw, vooral in het westen, midden en oosten van het land. Rijkswaterstaat waarschuwt voor gevaarlijke situaties, aangezien er weinig verkeer is en het strooizout daardoor minder effectief werkt. Het advies is om de rijstijl aan te passen en afstand te houden; code geel blijft tot zaterdagavond van kracht. De oorlog in Oekraïne escaleert verder: Rusland beweert bewijs te hebben van een Oekraïense aanval op Poetins residentie en overhandigt dit aan de Amerikanen. Ondanks vredesbesprekingen trekken zowel Oekraïne als Rusland elkaars motieven in twijfel, en kwamen bij een droneaanval in Cherson volgens Russische bronnen 24 mensen om. Dit weekend bespreken nationale veiligheidsadviseurs in Kiev nieuwe veiligheidsgaranties voor Oekraïne. Hulpverleners waren tijdens de jaarwisseling opnieuw doelwit van vuurwerkgeweld, meldt de Nederlandse Politiebond. Voorzitter Nienke Kooijman pleit voor een landelijke campagne om overgebleven vuurwerk en explosieven in te zamelen, ‘om een schone samenleving te creëren’. In Zwitserland vielen bij een brand in bar La Constellation tijdens oud en nieuw zeker 40 doden en raakten 115 mensen gewond, meest jongeren; de oorzaak wordt nog onderzocht. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Rusland is woest op Oekraïne omdat het een datsja van Poetin in de provincie Novgorod zou hebben aangevallen. Volgens Rusland-expert Hubert Smeets, van Raam op Rusland en columnist bij NRC, klopt hier niets van en gaat er iets anders achter schuil. 'Rusland is eigenlijk doodsbang voor dat twintigpuntenplan waar Zelensky met Trump over heeft gesproken.' Bernard Hammelburg gaat met Smeets in gesprek. Luister ook | 'Europa praat te weinig met Trump' Dat de aanval op de datsja een verzinsel is leidt Smeets af aan het feit dat het Russische ministerie van Defensie en de inlichtingendiensten hier niets van wisten. Het was juist Sergej Lavrov, de Russische minister van Buitenlandse Zaken, die het nieuws naar buiten bracht. Verder leveren de Russen geen bewijs. Ook buurtbewoners zeggen niets van een aanval te hebben gemerkt. Volgens Smeets zag Rusland dat Trump en Zelensky, voor Rusland dan, te veel consensus met elkaar hadden bereikt. Maar het Kremlin heeft helemaal geen oren naar dit plan. Lees ook | Poetins buren: niets gemerkt van massale droneaanval op woning 'Uitgesloten dat Rusland zal instemmen met een Europese stabilisatiemacht' Nog niet alles van het plan is bekend, maar wel is duidelijk dat er een stabilisatiemacht moet komen om een eventueel bestand te handhaven. Het ligt in de lijn der verwachting dat dit door Europese militairen gedaan moet gaan worden. Volgens Smeets is dit onacceptabel voor Rusland. 'Uitgesloten dat Rusland zal instemmen met een Europese stabilisatiemacht’. Eerder zei Lavrov al dat Europese militairen in Oekraïne een legitiem doelwit voor Rusland kunnen zijn. Opvallend is wel dat Trump Poetin lijkt te geloven over die aanval. Volgens Trump hoorde erover van van Poetin zelf. Trump noemt het niet het juiste moment voor zo'n actie, nu de gesprekken over een bestand zich in zo'n kritieke fase bevinden. Dat zijn ook de geluiden uit het Kremlin.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Elk halfjaar een andere lidstaat die de EU voorzit. Na Denemarken nu Cyprus. Jaap Jansen en PG Kroeger schetsen de dramatische politieke omstandigheden waarin dit eiland die bijzondere Europese rol moet gaan spelen. Drie existentiële, lange termijn uitdagingen moeten nu in hoog tempo een antwoord vinden. - Oorlog en vrede in Oekraïne en de EU-defensierol daarbij - Het Meerjarig Financieel Kader voor de Unie van 2028 tot en met 2034 - Het antwoord op Trumps nationale veiligheidsstrategie Elk van deze cruciale thema's zal direct het functioneren van een kabinet-Jetten onder druk zetten. Er is alle reden om grondig na te denken over de aansturing van de EU-koers van het nieuwe kabinet. De positie van Nederland is tijdens Schoof dramatisch verzwakt en de statuur van een Lubbers of een Rutte in Europa zal Jetten dan ook niet als vanzelfsprekend kunnen claimen. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** De rol van de EU bij Oekraïne kan alleen sterk zijn als de Unie echt als geheel zijn defensiebeleid en productie gaat voeren. Juist ook als Europese pilaar binnen de NAVO, samen met de Britten, Noren en Turken, en ook met Canada. In het kader van de veiligheidsgaranties voor Oekraïne en Moldavië zal een snelle en heel nieuwe vorm van toetreding van die landen tot de Unie hoogst actueel kunnen worden. Dat raakt direct de aanstaande toetreding van landen als Montenegro en Albanië. Bij de nieuwe zevenjaarsbegroting is de positie van Nederland precair. De afkerige houding van het kabinet-Schoof heeft ons land weinig bondgenoten geschonken. Bovendien moet Nederland ook voor de eigen begrotingsperikelen rekenen op medewerking vanuit Brussel. Daarbij komt dat grote buur Duitsland en de Scandinavische geestverwanten binnen de Unie nu meer dan voorheen de lijn van Mario Draghi en Ursula von der Leyen waarderen. Handhaaft Nederland de klassieke vrekkige houding, dan zou het wel eens geïsoleerd kunnen komen staan. Zo'n startpositie kan Rob Jetten zich bij het begin van zijn kabinet moeilijk veroorloven. Het antwoord op Trumps vernietigende analyse van toekomst en kwaliteit van de EU en zijn voorkuren voor 'verdeel en heers' tussen individuele lidstaten kwam in Den Haag scherp aan de orde tijdens een ontmoeting met Mark Rutte’s adjunct secretaris-generaal Radmila Šekerinska. Dat een Franse minister de Amerikaanse veiligheidsstrategie een ‘brutalité ideologique’ had genoemd, zette wel de toon. Relativering kwam meteen, want had niet élke Amerikaanse president sinds Dwight Eisenhower de Europese partners gemaand hun met het Wirtschaftswunder herwonnen welvaart ook voor hun verdediging in te zetten? Dat poetste niet weg dat Donald Trump - hoe anders dan Eisenhower, Richard Nixon of Ronald Reagan - de EU als zodanig een vijandelijk fenomeen vindt en Europa ‘een stervende beschaving’ noemt. De aanvankelijke sprakeloosheid van Europese leiders was dan ook niet zo vreemd. Eén van hen doorbrak die stilte. Bondskanselier Friedrich Merz kondigde ijskoud het einde aan van de 'Pax Americana'. Trumps omhelzing van radicaal-rechtse Europese partijen liet hij niet over zijn kant gaan. De VS keren terug naar de Monroe Doctrine uit de eerste helft van de 19e eeuw. Dezelfde tijd waarnaar Alexander Doegin en Vladimir Poetin verwijzen voor hun visie op de 'Ruski Mir', het unieke Russische nationalisme, dat het land een imperium met eigen beschaving verleende dat buurlanden als vazallen of buffers mocht onderdrukken. Net als in die jaren van Klemens von Metternich en later Otto von Bismarck zint Trump met Poetin op een wereldwijde dominantie van een kerngroep van vijf wereldmachten waarin voor de EU geen plaat is. De VS, Rusland, China, India en Japan maken de dienst uit, is de Amerikaanse gedachte. Verdeel en heers is ook het motto bij een ander wereldwijd initiatief uit Washington. De Pax Silica zou de hightech, chips en AI avant garde rond Amerika moeten scharen. En tegenover China. Slechts één EU-lidstaat rekent Washington tot die elite van de technologie: Nederland. Dit lijkt eervol, maar het zou ons land ook kunnen isoleren in EU en NAVO. Als Nederland beticht zou worden van een Alleingang ten koste van de partners, dan kon de positie van ons land wel eens precair worden. Cyprus krijgt komend half jaar heel wat voor de kiezen. Wie de historie en cultuur van dit eiland kent zal vaststellen dat ze daar eigenlijk al tientallen eeuwen geopolitieke en strategische crises en krachtmetingen gewend zijn. Van Alexander de Grote en de Perzen tot farao Echnaton en de kaliefs en sultans, vele heersers moeten zich met het eiland en zijn unieke strategische locatie en rijkdom aan zeldzame aardmetalen bezighouden. Rusland poogde het te veroveren, maar Bismarck bemiddelde en verzon het compromis dat de Britten het eiland maar beter konden inlijven. De Britse kruisvaarder koning Richard Lionheart moest er zijn bruid bevrijden en kroonde haar daar tot zijn koningin. Venetië kocht het eiland als vastgoed voor zijn maritieme handelsimperium en raakte daardoor verzeild in een felle oorlog met de Turken. Dat leverde ons wel de beste, meest dramatische opera van Giuseppe Verdi op. *** Verder luisteren 447 - Als Trump wint staat Europa er alleen voor https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/eee9ebfb-042b-4753-b70d-a48e915b5beb 551 – Klem tussen Amerika en China: de koude oorlog rond ASML https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/551-klem-tussen-amerika-en-china-de-nieuwe-koude-oorlog-rond-asml 548 – Poetins dictaat voor Oekraïne https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/548-poetins-dictaat-voor-oekra-ne 518 – Veiligheid is voor de Denen een sterke defensie en een streng migratiebeleid https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/f93ccf69-6946-455f-b401-c804dd5a03e9 503 - Duitsland maakt een nieuwe start met bondskanselier Friedrich Merz https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/b42190b5-afcd-4a80-af7c-20d9d8467a27 488 - Het Congres van Wenen (1814-1815) als briljant machtsspel https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/1423134d-c671-4a71-805a-1d21ab9f7de6 486 - ‘Welkom in onze hel’ Een jonge verslaggever aan het front in Oekraïne https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/0552f0eb-998a-4af2-8960-05429aa1f510 458 - De gedroomde nieuwe wereldorde van Poetin en Xi https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/7e62cdac-bdb9-450c-af23-a7f974ec3e42 455 - De bufferstaat als historische - maar ongewenste - oplossing voor Oekraïne https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/0feef3c8-fd13-4461-860a-e54e2eba2f2c 427 - Europa wordt een grootmacht en daar moeten we het over hebben https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/84273d61-0203-4764-b876-79a25695bed1 *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:40:05 – Deel 2 01:14:43 – Deel 3 01:42:48 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Wat zit er in De 7 vandaag?Verdachte Russische schepen varen nu al de helft van de tijd onzichtbaar rond, ook in de Noordzee. Dat blijkt uit een internationaal onderzoek waar ook De Tijd aan mee deed. Wat is daar aan de hand? De nieuwe Vlaamse verkeersbelasting op elektrische auto’s dreigt voor chaos te zorgen. Maar liefst 20.000 contracten voor bedrijfswagens staan daardoor op de helling.En onze collega's van de beleggenredactie bespreken 'hun aandelen van het jaar'. Sofina bijt de spits af. Waarom is dat een aandeel van het jaar? Onze expert legt uit. Host: Bert RymenProductie: Anne-Sophie Moerman Het eindejaarsaanbod voor het abonnement op De Tijd vind je hier!See omnystudio.com/listener for privacy information.
Europa en Oekraïne staren naar een ‘vredesplan' dat twee vastgoedmaatjes van Vladimir Poetin en Donald Trump hebben opgesteld. Ongeloof is hun deel. Intussen lekten telefoongesprekken van die bemiddelaars uit, waaruit blijkt dat Trumps gezant Steve Witkoff het Kremlin adviseerde hoe de president te vleien en manipuleren. Jaap Jansen en PG Kroeger analyseren de situatie in het licht van actualiteit en historie. Poetin wil - net als Jozef Stalin tegenover Franklin D. Roosevelt en Leonid Brezjnev tegenover Richard Nixon - erkend worden als een gelijkwaardig wereldheerser. Te meer nu zijn oorlog geen triomf werd en China Rusland meer en meer als vazal behandelt. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** Trump moet een 'vrede' realiseren die Poetin als winnaar etaleert, omdat hij alleen zo het Kremlin kan afsplitsen van Beijing en een deal met Xi Jinping over hun invloedssferen kan regelen. Europa, Gaza en Kyiv zijn alleen maar lastige obstakels voor die geopolitieke ambitie. Dat is de reden waarom de 28 punten van het vredesplan nog het meest lijken op het Verdrag van Versailles, met Oekraïne in de rol van het verslagen Duitsland. Trump vindt Volodymyr Zelensky toch al ondankbaar, dus zetten Witkoff, JD Vance en hij in op een overeenkomst die Poetin comfort geeft. Elementen als de afsplitsing van grensprovincies, halvering van de strijdkrachten, economische exploitatie van grondstoffen, decennia van financieel-economische slavernij en een bewust politiek-diplomatiek isolement moesten in 1919 Duitsland breken en worden nu Oekraïne opgelegd. Zelfs wordt gedicteerd waarin Kyiv als toekomstig EU-lid wel of niet mag participeren, zodat ook de soevereiniteit van de EU en haar lidstaten aan Poetins welgevallen onderworpen zou worden. Eén detail is veelzeggend. De Russische taal en de Russisch-Orthodoxe kerk moeten 'in ere hersteld' worden. Poetin grijpt weer terug op zijn beruchte speech van februari 2022, waarin hij het bestaan van Oekraïne als natie, als volk en cultuur ontkende. Het land moet zich cultureel weer onderwerpen aan het Kremlin en patriarch Kirill, kortom. Hij is de winnaar van deze oorlog. Deze eis grijpt terug naar de oorsprong van de oosterse orthodoxie. In 325 - precies nu groots herdacht, ook door Leo XIV - zat keizer Constantijn de Grote het eerste wereldwijde concilie voor. Met die rol begon het Cesaropapisme waarin de keizer zowel wereldlijk heerser als spiritueel hoofd van zijn imperium was. De historie van die traditie voert ons langs de grandioze Hagia Sophia, via de eerste kathedraal in Kyiv in 1011 en de opkomst van Moskou na het eind van het Mongoolse wereldrijk. De tsaar - ceasar - vereenzelvigde zich ook daar met wereldlijke én spirituele dominantie. Peter de Grote wilde modernere heerschappij en vervolgde bruut de vrome oudgelovigen. Catharina de Grote sloot een politiek compromis met de patriarch, zodat zij - als 'matushka', moerder van het volk - haar verlichte despotie kon doorzetten. Poetins rolmodel, tsaar Nicolaas I, gaf dat cesaropapisme repressieve ideologische en romantisch-nationalistische scherpte. Na de revolutie van 1917 waren de vervolgingen hard, totdat Stalin in 1941 de kerk nodig had als bron van nationale aanmoediging tegen Hitlers Wehrmacht. Om te overleven boog de patriarch opnieuw. Poetin heeft zich dit model eigen gemaakt. Een triomf over Oekraïne via Trump zou bewijzen dat hij een ware tsaar is die de ‘joodse president’, de westerse jeugd en de afgesplitste kerk van dat land weet te onderwerpen. Met de zegen van patriarch Kirill. *** Verder luisteren 253 - Poetins bizarre toespraak: hoe de president de geschiedenis van Oekraïne herschrijft https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/2b612355-44ba-44d2-a02d-f2ad719fe23b 522 - Zeven zomerboeken (oa over Sergey Radchenko's boek To run the world) https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/betrouwbare-bronnen-522-zeven-zomerboeken 486 - ‘Welkom in onze hel’ Een jonge verslaggever aan het front in Oekraïne https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/0552f0eb-998a-4af2-8960-05429aa1f510 455 - De bufferstaat als historische - maar ongewenste - oplossing voor Oekraïne https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/0feef3c8-fd13-4461-860a-e54e2eba2f2c 447 - Als Trump wint staat Europa er alleen voor https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/eee9ebfb-042b-4753-b70d-a48e915b5beb 487 - Donder en bliksem in het Oval Office https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/1470ab7b-7d1b-4138-be83-0d4bdd6f37aa 413 - "Eensgezind kunnen we elke tegenstander aan." Oana Lungescu over Poetin, Trump, Rutte en 75 jaar NAVO https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/c2b2b09b-bba3-45b6-999c-3f844dcfa76a 287 - Waarom Robert Serry altijd weer terugkeert naar zijn Oekraïne https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/03b9a61e-53d2-4b8f-bdaf-7c46b9a9e229 510 - Brezjnev, Poetin en hun rampzalige oorlog. Lessen voor nu uit 1980 https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/1c5da2a5-4328-455d-ac31-e4d699afa73b 354 - Eenzaamheid, machtsstrijd en repressie in het Russische rijk van Poetin, Stalin en tsaar Nicolaas II https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/411a9106-9da2-40f5-9f06-9f19aff37246 327 - Poetin, Zelensky en wij. Een jaar na de inval https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/b4e93b54-7979-4cf2-9909-9a14c06514e0 258 - De kille vriendschap tussen Rusland en China https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/ad5bd584-a93d-4a0a-9d1d-4d1eb6ca3819 257 - Het machtige Rusland als mythe: hoe 'speciale militaire operaties' een fiasco werden https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/c9bf723e-2e02-4471-99c6-c5410883ce27 488 - Het Congres van Wenen (1814-1815) als briljant machtsspel https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/1423134d-c671-4a71-805a-1d21ab9f7de6 311 - De wereld volgens Simon Sebag Montefiore [over Catharina en Potjomkin] https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/caaa9aac-ea36-4633-9460-74da8adf4c2f *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:28:18 – Deel 2 01:00:09 – Deel 3 01:22:10 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.
Er wordt in de Oekraïense plaats Pokrovsk nog hard gevochten, maar het zal niet lang meer duren voor de stad geheel in Russische handen is. Dat zou Poetins grootste overwinning van 2025 zijn, al heeft het ruim een jaar geduurd en talloze militairen het leven gekost. Wat zegt deze overwinning over de oorlog in Oekraïne? En is er sprake van een patstelling? Luister naar diplomatiek redacteur Arnout Brouwers en buitenlandredacteur en Oekraïne-verslaggever Tom Vennink. Studenten opgelet! De Volkskrant biedt een gratis studentenabonnement aan, af te sluiten via volkskrant.nl/studenten Presentatie: Pieter KlokRedactie: Corinne van Duin, Lotte Grimbergen, Julia van Alem, Jasper Veenstra en Iris BransMontage: Rinkie BartelsSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Terwijl in Oekraïne gevochten wordt met wapens, woedt online een tweede oorlog. Russische hackers en trollen vallen het Westen aan met nepnieuws en digitale sabotage. Eén van die groepen, NoName057(16), laat van zich horen en onthult waarom ze hun cyberaanvallen met trots uitvoeren.In 2022 maakten we ook een aflevering over Poetins cyberoorlog. Die kan je hier luisteren.
Terwijl in Oekraïne gevochten wordt met wapens, woedt online een tweede oorlog. Russische hackers en trollen vallen het Westen aan met nepnieuws en digitale sabotage. Eén van die groepen, NoName057(16), laat van zich horen en onthult waarom ze hun cyberaanvallen met trots uitvoeren. In 2022 maakten we ook een aflevering over Poetins cyberoorlog. Die kan je hier luisteren. KPN is partner van Ik Weet Je Wachtwoord. KPN beschermt organisaties tegen digitale verstoringen. Met ons DDoS-platform monitoren en filteren we continu dataverkeer, zodat dreigingen snel worden herkend en automatisch worden afgeweerd. Wil je weten hoe wij jouw organisatie helpen om beschikbaar en weerbaar te blijven, ga naar https://www.kpn.com/beterwerken en ontdek hoe wij digitale rust brengen in roerige tijden. Learn more about your ad choices. Visit megaphone.fm/adchoices
Wat begon als een hoopvol bezoek van Zelensky aan het Witte Huis, liep uit op een clash met Trump. Hij zou tegen Zelensky hebben geschreeuwd en hem onder druk hebben gezet om te buigen voor Poetins eisen - te weten: grote delen van Oekraïne afstaan aan Rusland. Europese leiders komen nu - samen met Zelensky - met een plan.In het Midden-Oosten waren er beschietingen tussen Hamas en Israël, dus ja: het staakt-het-vuren wankelt. Dat en meer bespreekt Jos de Groot met generaals buiten dienst Peter van Uhm en Mart de Kruif.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Volodymyr Zelensky zit voortdurend in een soort macabere circusact, koorddansend tussen de met dag wisselende beloften en dreigementen van Donald Trump, de onverzettelijkheid van Vladimir Poetin en de weifelachtigheid van Europa. Op eigen kracht kan hij niet winnen. Veruit het ingewikkeldst is het spel van Trump, dat alle kanten opvliegt. Na zijn ontmoeting met Poetin in Alaska kwam hij erachter dat die weliswaar heel vriendelijk en beleefd kan zijn, maar er niet over peinst zijn claim op de gehele Donbas, waarvan hij nu een deel bezet heeft, op te geven. Toen moedigde Trump Oekraïne aan om dan maar elke centimeter bezet gebied terug te winnen. Vorige week bood hij Tomahawk kruisraketten aan, die doelen tot ver in Rusland kunnen bereiken. Vervolgens had hij een telefoongesprek met Poetin, waarna hij alles terugnam en nu het tegendeel beweerde. In een volgens de FT knetterende ruzie met Zelensky eiste hij nu plotseling dat Oekraïne volledig op Poetins eisen in zou gaan. En die kruisraketten dan? Ja, dat was niet serieus bedoeld. Met zulke vrienden heb je geen vijanden nodig. Trump kwam vervolgens met de aankondiging van een ontmoeting met Poetin in Budapest. De ministers van buitenlandse zaken zouden de details uitwerken. Toen kwam Rusland met de mededeling dat de ontmoeting op losse schroeven stond, en dat een oriënterend gesprek tussen de ministers van buitenlandse zaken, na telefonisch overleg, op de lange baan was geschoven. Of, zoals de Russen het formuleerden: ‘het is onmogelijk iets uit te stellen waarover geen overeenkomst is’. Gisteren erkende het Witte Huis, zonder op de achtergronden in te gaan, dat er geen plan was voor een ontmoeting tussen Trump en Poetin. Nu spreken Amerika én Europa over de optie dat er een bestand komt met het huidige front als demarcatielijn . Geen nieuw idee, maar wel opmerkelijk. Vanaf de Russische invasies in Oekraïne in 2014 en 2022 is het standpunt van Nederland en andere Europese landen altijd geweest dat alleen Oekraïne zelf over territoriale concessies kan beslissen. Wij stonden onvoorwaardelijk achter de Oekraïense territoriale strategie. Ook wij nemen alles terug en beweren nu het tegendeel. Wat in feite betekent dat Poetin ook nu weer wint. Zoals gezegd: met zulke vrienden heb je geen vijanden nodig.See omnystudio.com/listener for privacy information.
De oorlog in Oekraïne houdt Europa al meer dan drie jaar in een wurggreep. En Russische drones boven Polen zetten de verhoudingen weer op scherp. Wat als het conflict escaleert tussen Rusland en de NAVO? Dr. Tim Sweijs, directeur onderzoek bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS) schreef samen met collega's het rapport Blinded by Bias: Western Policymakers and Their Perceptions of Russia before 24 February 2022. Sweijs schetst in de Jortcast waarom Europese landen zo lang niet wilden geloven dat escalatie mogelijk was. In veel Westerse landen heerste ongeloof: ondanks Moskou's duidelijke signalen dat het Oekraïne nooit als soeverein zou erkennen. De angst om Rusland te provoceren woog zwaarder dan het besef dat oorlog op de loer lag. Dat leidde tot late en halfslachtige steun aan Oekraïne. Waarom werd het gevaar zo lang gebagatelliseerd, terwijl de signalen zonneklaar waren? Het artikel dat dr. Tim Sweijs onlangs heeft gepubliceerd over de vooroordelen die wereldleiders vóór februari 2022 hadden betreffende Poetins politiek en de mogelijke invasie van Oekraïne : https://hcss.nl/report/blinded-by-bias/ukraine/ (https://hcss.nl/report/blinded-by-bias/)
Afgelopen week drongen Russische drones diep het NAVO-luchtruim binnen: ze vlogen boven Polen. Er volgde meteen een reactie, maar Rusland blijft de NAVO provoceren. Diplomatiek redacteur Michel Kerres buigt zich over de vraag wat het bondgenootschap kan doen om Poetin af te schrikken.Gast: Michel KerresPresentatie: Bram EndedijkRedactie: Henk Ruigrok van der Werven en Ignace SchootMontage: Jennifer PetterssonEindredactie: Tessa Colen Coördinatie: Belle BraakhekkeProductie: Rhea StroinkHeb je vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nl.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Het geld is op en de trukendoos leeg: De Russische economie koerst af op een crisis met onvoorspelbare gevolgen voor de oorlog en het regime. Te gast: Hans van Koningsbrugge, hoogleraar Geschiedenis en politiek van Rusland aan de Rijksuniversiteit Groningen.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Poetins winst- en verliesrekening | Een nieuw keerpunt voor Europa | Kan Hamas blijven bestaan?See omnystudio.com/listener for privacy information.
Terwijl we in Nederland de deconfiture van Schoof en de brokstukken van diens coalitie meemaakten, was er volop dynamiek rond de oorlog in Oekraïne. Die gebeurtenissen raken niet alleen de verhoudingen tussen het Kremlin en het Witte Huis, maar bovenal die in Europa en niet in het minst Den Haag op weg naar de verkiezingen van 29 oktober 2025. Jaap Jansen en PG Kroeger nemen je mee naar Anchorage (Alaska), heftig schermberaad tussen Kyiv en EU-leiders, naar een overvol Oval Office en het standbeeld van tsaar Alexander III in Moskou. En naar ‘de Michelangelo der slijmkunsten en vleierij’. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show (zoals dominee Eppe Gremdaat en Roel Maalderink in deze aflevering aanbevelen!) Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend een mailtje en wij zoeken contact. *** De top van Donald Trump en Vladimir Poetin was ongeveer alles wat een ontmoeting en dialoog van wereldleiders niet moet zijn. Onderhandeld werd er helemaal niet, conclusies en een vervolg van diplomatieke stappen werden niet vastgelegd. Iedereen bleef in verwarring achter. Het Kremlin kreeg alles wat het al een eeuw ambieert - erkenning als gelijkwaardige supermacht die eisen kan stellen - en hoefde daarvoor niets te doen. Trump kreeg zijn show met een gedroomde eregast. Maar het pièce de résistance - een ondernemerslunch voor grondstoffendeals - werd geschrapt. Om toch nog succes te veinzen werd druk uitgeoefend op Volodymyr Zelensky. Die 'heeft geen kaarten' immers en moest Poetins aanpak voor een vredesproces maar snel adopteren, gebood Trump hem vanuit Air Force One. Een waanzinnig weekend van paniekerig telefoneren, zoomsessies, Duits/Franse aarzelingen en lef bij Giorgia Meloni en Alexander Stubb leidde tot ongekende taferelen rond 'the resolute desk' in het Witte Huis. Jaap en PG maken van de draadjes, hints, lekken en signalen een coherent relaas van wat daar gebeurde. En welke rol Mark 'Michelangelo' Rutte in de schoot werd geworpen. Trump werd teruggevoerd naar de denklijn van de Haagse NAVO-top. De Alaska-top kreeg zo ineens wél een diplomatiek vervolg. Wenselijke resultaten - 'artikel vijf-achtige garanties' - staken de kop op. Poetin haalde al snel alle trucs tevoorschijn om zo'n concrete nasleep te frustreren en de NAVO- en EU-landen uit elkaar te spelen. EU en NAVO houden de route naar vrede - en elkaar! - nog goed vast. Worstelingen rond de tarieven spelen daarbij een hoofdrol, evenals Trumps afkeer van moeizame deals die hem al gauw vervelen als ze te ingewikkeld worden. Ineens begon hij weer over zijn vriend Kim en verweet Zelensky een obstakel en koppig te zijn. In de EU leeft nu wel massaal het besef dat de Unie alleen staat. We kunnen op niemand rekenen. Friedrich Merz en Emmanuel Macron snappen dat hun duo krachtig en snel moet herleven. Ook Mario Draghi stak opnieuw zijn nek uit en trok in Rimini – bijgevallen door Meloni - scherpe conclusies. En het gemarginaliseerde Nederland? Wat durven kabinet en Kamer te beslissen nu ook ons land gevraagd gaat worden actief mee te doen met garanties voor Kyiv? Kan Schoof deze geopolitiek essentiële vraag verzwijgen in de Troonrede? *** Verder luisteren 508 – De NAVO-top in Den Haag moet de onvoorspelbare Trump vooral niet gaan vervelen 497 – De krankzinnige tarievenoorlog van Donald Trump 496 - De paradoxen van Giorgia Meloni https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/b426432c-1d2d-4186-8c6d-3698da640a61 486 - ‘Welkom in onze hel’ Een jonge verslaggever aan het front in Oekraïne 484 - Hoe Trump chaos veroorzaakt en de Europeanen in elkaars armen drijft 476 – Trump II en de gevolgen voor Europa en de NAVO 447 - Als Trump wint staat Europa er alleen voor 446 - Doe wat Draghi zegt of Europa wacht een langzame doodsstrijd 427 - Europa wordt een grootmacht en daar moeten we het over hebben 419 - Europa kán sterven - Emmanuel Macrons visie op onze toekomst 413 - "Eensgezind kunnen we elke tegenstander aan." Oana Lungescu over Poetin, Trump, Rutte en 75 jaar NAVO 348 – Oud-premier Natalia Gavrilița over Moldavië - het kleine, ook bedreigde buurland van Oekraïne 339 – De geopolitiek van de 19e eeuw is terug. De eeuw van Bismarck 336 - Timothy Garton Ash: Hoe Europa zichzelf voor de derde keer opnieuw uitvindt 19 - Anne Applebaum: Poetin en de destabilisering van het Westen *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:23:39 – Deel 2 00:56:15 – Deel 3 01:18:09 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Kort na het tragische overlijden van Derk Sauer blikken Maarten en Tom terug op de val van de Sovjet-Unie, de chaos die volgde en de opkomst van Poetin.
Poetin irriteert Trump | BRICS spannen samen tegen de VS | Etnische zuivering in GazaSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Ze hebben als doel: kennis stelen, saboteren en de westerse samenleving ontwrichten. Acties van Russische spionnen in Europa. Nieuwsuur maakte een driedelige serie over de werkwijze van de Russische geheime diensten. President Poetin – zelf oud-spion – behandelt zijn agenten in Europa als helden, en hij maakt er geen geheim van dat zijn spionnen op technologische en militaire geheimen jagen. Eelco Bosch van Rosenthal vertelt in de podcast over Russen die jarenlang undercover-levens leiden in Europese landen en over Russische acties in Nederland. Soms worden ze ontmaskerd, soms wordt duidelijk hoe ze te werk gaan. Maar feit blijft: we weten niet wat we allemaal niet over ze weten. Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel Redactie: Ulrike Nagel
In het noordwesten van Oekraïne werden in de Tweede Wereldoorlog tienduizenden Polen vermoord door Oekraïense nationalisten. Correspondent Mark Middel ziet dat deze massamoord tachtig jaar later een rol speelt tijdens de presidentsverkiezingen in Polen van aankomende zondag. Zet deze gebeurtenis de band tussen Polen en Oekraïne op scherp?Lees ook: In de akkers van Wolynië ligt de verklaring voor Poetins obsessie met ‘nazi's' in OekraïneGast: Mark MiddelPresentatie: Suzan YücelRedactie: Cas Reijnders & Noor van LeemputMontage: Marco RaaphorstEindredactie: Anna KorterinkCoördinatie: Elze van DrielProductie: Andrea HuntjensHeb je vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nl.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Chaos in Rusland door Oekraïense drones | Frans-Duitse Veiligheidsraad | India – Pakistan: nóg een oorlog erbij?See omnystudio.com/listener for privacy information.
Vanuit Team Trump wordt de druk op een mogelijk staakt-het-vuren tussen Oekraïne en Rusland steeds hoger opgevoerd. Waarbij Poetins wensen, Amerika's eisen lijken te worden. Poetins grootste wens? Het herstellen van de Sovjet-Unie. Hoe dichtbij is hij en welke acties onderneemt hij? Lijkt Poetin's droom ook werkelijkheid te worden? We bespreken het met Rusland-kenner Derk Sauer. (15:40) Wat hebben Ethiopiërs aan de bitcoin goudkoorts? In Ethiopië is een moderne goudkoorts losgebarsten. Geen schatzoekers met pikhouwelen, maar mannen met servers en zonnebrillen: bitcoin-miners uit de hele wereld, ook uit Nederland. En Ethiopië is niet de enige: miners struinen de hele wereld af naar landen met de meest aantrekkelijke voorwaarden. Maar wat levert het die landen zelf nou eigenlijk op? VPRO-journalist Bram Vermeulen reisde voor Frontlinie naar Ethiopië om daar achter te komen. Presentatie: Tim de Wit