Podcasts about reaksie

Reaksie word ontvang op die resultate van die StartupBlink Global Startup Ecosystem-indeks wat gemengde uitslae vir Namibië toon. Wêreldwyd het ons agt plekke teruggeval na 94ste toe. In Afrika het die land ook teruggesak uit die top-agt na tiende plek, en in die SAOG-streek het ons tweede plek behou. Terwyl die land se interne beginner besigheid-ekosisteem groei, het intense mededinging van vinniger groeiende globale eweknieë 'n effense daling in die algehele makro-ranglys veroorsaak. Kosmos 94.1 Nuus het met Catherine Shipushu van die Namibië Beleggingsbevordering en Ontwikkelingsraad gepraat.

Reaksie word ontvang op die gesondheidministerie wat sê die medisynevoorraad staan tans op 60 persent. Dit is veel laer as die minimum teiken van 80 persent, en het tekorte aan verskeie noodsaaklike produkte veroorsaak. Lifalaza Simataa, woordvoerder van die LPM, sê die party ontvang gereeld klagtes oor die ministerie se verkryging.

Reaksie word ontvang op Stad Windhoek wat dorpsontwikkelings- en formaliseringsprojekte in Otjomuise en Hadino Hishongwa goedgekeur het, wat na verwagting meer as 1 100 nuwe erwe sal skep. Kosmos 94.1 Nuus het met Heinrich Amushila van die Shack Dwellers Federation gepraat, wat sê die model wat voorgestel word sal nie bekostigbaar wees nie.

Reaksie word ontvang oor Naomi Fisch, 'n inwoner van Rehoboth en veelvuldige dwelmbeskuldigde, wat borg van 9 000 Namibiese dollar in die Rehoboth-landdroshof toegestaan is. Fisch is op twee aanklagte in hegtenis geneem nadat sy na bewering in besit van crack-kokaïen gevind is en van regsverydeling beskuldig is. Dis is die vyfde kriminele saak teen haar. Kosmos 94.1 Nuus het met gemeenskapsleier, Manfred Drafhoender gepraat.

Reaksie op en ontleding van president Cyril Ramaphosa se toespraak gisteraand. Die eerste stappe om 'n komitee saam te stel wat Ramaphosa se bevoegdheid as president sal bepaal, en opruimingswerk in die Wes-Kaap word belemmer deur stormweer wat voortduur.

Reaksie op die Konstitusionele Hof se uitspraak oor die Phala Phala-verslag. Vasgekeerde inwoners in die Gamtoos-vallei gered, en Suid-Afrika se grondwet vandag presies dertig jaar gelede aanvaar.

Reaksie word ontvang oor die voorval waarin Giano Seibeb na bewering sonder klere in die Staatshuis betrap is. Seibeb het 'n geskiedenis van skisofrenie en is as vermis aangegee nadat hy uit 'n staatsfasiliteit ontsnap het. Oud-Namdia-hoof Kennedy Hamutenya sê sulke ontsnappings gebeur gereeld en hy het persoonlike ervaring daarvan.

Die diesel-prysskok is effens versag nadat 'n berekeningsfout deur die departement van petroleum en minerale hulpbronne reggestel is. Die parlement gaan ondersoek instel na bendegeweld en georganiseerde misdaad. Reaksie op die regering se Artikel 10-skema, wat boere sal toelaat om hulle kuddes teen bek-en-klouseer in te ent.

Reaksie word ontvang op die opdrag deur die eerste minister, Elijah Ngurare, dat fase twee van die Neckartaldam se ontwikkeling moet afskop en voltooi word. Blykbaar sal die fase, wat besproeiing behels, voltooi word teen 'n bedrag van 2 miljard Namibiese dollar en met die hulp van 'n private vennootskap. Kosmos 94.1 Nuus het met voormalige raadslid vir die Keetmanshoop landelike kiesafdeling, Willem Labuschagne gepraat. Daar is kwessies met die grond.

Werkersdag landwyd gevier. Reaksie op die hofbeslissing dat Kaapstad se tariewe, gegrond op die waarde van eiendom, onwettig en ongeldig is. Alles wat jy moet weet oor die plaaslike regeringsverkiesing op 4 November.

Sewe familielede in KwaZulu-Natal ontvoer en wreed vermoor. Reaksie op die voorlopige skorsing van die Nasionale Polisiekommissaris. Die eerste drietalige woordeboek (Kaaps, Afrikaans en Engels) word uiteindelik bekendgestel.

Reaksie word steeds ontvang oor Suid-Afrikaanse EFF-leier Julius Malema se vonnis en verlof om daarteen te appelleer. Landdros Twanet Olivier het gesê dat sy nie twyfel aan sy skuldbevinding nie. Volgens AMT se nuutste politieke ontleding deur Roland Henwood van die Universiteit van Pretoria, is alles polities op die spel vir Malema. Dit beteken nie hy sal nie die situasie tot sy guns probeer uitbuit nie.

Reaksie word ontvang op die omgewingsministerie wat pendel tussen die Sossusvlei 2x4-parkeerarea en die 4x4-parkeerarea by die Dooievlei beperk het. Toer operateurs is erg ontstoke oor dié verwikkeling en spreek hulle kommer uit oor die besluit. Toergids Joseph Kafunda het met Kosmos 94.1 Nuus gepraat en sê die regering melk die toerismebedryf.

Reaksie word steeds ontvang oor die president se staatsrede, waarin sy parlementslede aangemoedig het om die petroleum wetsontwerp te finaliseer. Volgens ekonoom Almandro Jansen was die staatsrede positief, maar beleide moet gefinaliseer word, korrupsie moet vasgevat word en projekte moet na uitvoering beweeg. Kosmos 94.1 Nuus het met Jansen gepraat.

Die Verenigde Arabiese Emirate het 'n leidende rol gespeel in die veroordeling van Iranse optrede in die Straat van Hormuz, deur saam met Westerse vennote op te tree en homself van ander Brics-lede se standpunte oor hierdie kwessie te distansieer. Sommige Brics-lede, soos Suid-Afrika, China en Brasilië, bly meer neutraal. Kosmos 94.1 Nuus het met die afgetrede diplomaat dr. Riaan Eksteen gesels, wat sê hierdie ontwikkeling sal besprekings binne Brics oor die formulering van verenigde standpunte oor Golfsekuriteit verskerp.

Reaksie word ontvang op die regering se besluit om 'n versoek van miljardêr Elon Musk se Starlink te weier om sy satelliet-internetdienste in Namibië te bedryf. Kosmos 94.1 Nuus het met die boer en Starlink-ondersteuner Peet van Staden gepraat wat sê dit is 'n massiewe slag vir die boeregemeenskappe wat sukkel met betroubare internetverbindings.

Reaksie word ontvang op die landbouministerie wat 'n bek-en-klouseer-beheergebied in die Karas-streek afgekondig het. Die beheergebied dek 'n band van twee aangrensende plase langs die grens wat strek oor meer as 10 km suid van die Mata Mata-grenspos af tot by die Oranjerivier, en noord van die Oranjerivier tot by die Atlantiese Oseaan. Verskeie maatreëls geld in dié gebied. Kosmos 94.1 Nuus het met landboukenner Wallie Roux oor sy mening van die jongste verwikkelinge gepraat:

Reaksie word ontvang oor 'n artikel deur 'n groep ondersoekende joernaliste op die bekroonde aanlynplatform Forbidden Stories. Daar word berig dat Rusland ten gunste van Swapo in die 2024 verkiesing ingemeng het en dat Swapo ook geld van Rusland gevra het vir sy veldtog. Intussen het die Speaker vrae hieroor in die Nasionale Vergadering geweier. Kosmos 94.1 Nuus het met Frederico Links van Fact Check Namibia gepraat. Links sê hy het die dokumente onder oë gehad en meer sal in die komende weke daaroor gepubliseer word. Hy sê die kwessie moet gedebatteer word.

Reaksie word ontvang oor Namibië en Rusland se Inter-regeringskommissie oor Handel en Ekonomiese Samewerking, wat Maandag afgesluit het. Die Russiese adjunk-eerste minister, Yury Trutnev, het onder andere Rosatam se in situ-loging uraaneksplorasie deur Headspring Investments in die Omaheke-streek besing, en op die voordele van mynontwikkeling gewys. Die gesprekke is deur Sauma gevolg en het kommer onder lede laat ontstaan. Kosmos 94.1 Nuus het met Wolfgang Teichert, die voorsitter van Sauma gepraat.

Reaksie word ontvang op Onafhanklikheidsdag op 21 Maart wat vanjaar amptelik in al 14 streke gevier sal word, en altesaam 3,5 miljoen Namibiese dollar gaan kos. Met gebeure in die Midde-Ooste wat die wêreldekonomie op die agtervoet het, voel opposisie-partye dat die land se prioriteite nie reg is nie. LPM-woordvoerder Lifalaza Simataa sê die regering kan nie net aangaan asof niks gebeur het nie. Hy het meer.

Reaksie kom in op Sauma wat groot kommer geopper het oor die verslag van die Staande Komitee oor Natuurlike Hulpbronne, wat aanbeveel dat Headspring Investments en Uranium One met in-situ uraan-eksplorasie in die Omaheke-streek voortgaan. Dit is om tot 'n wetenskaplike gevolgtrekking te kom oor die weg vorentoe. Volgens die verslag is in-situ-herwinningstegnologie vir meer as 50 jaar vervolmaak en maak nou 50 persent van wêreldwye uraanmynbou uit. Uranium One het vir ongeveer 20 jaar agt sulke uraanmyne regoor die wêreld bedryf, veral in die VSA en Kazakstan. Kosmos 94.1 Nuus het met die voorsitter van die komitee dr. Tobie Aupindi gepraat, wat sê die besluit moet nie op emosie en opinies gebaseer word nie.

Reaksie word steeds ontvang oor Nudo LP Vetaruhe Kandorozu wat vir adjunk-onderwysminister Dino Balotti in die parlement gesê het hy moet teruggaan na Italië en dat Namibiërs nie so lyk nie. Hierdie keer het Kosmos 94.1 Nuus direk met Nudo gepraat. Volgens Nudo-lid Barry Rukoro stem hy saam dat Kandorozu se opmerking ongevraagd was. Die party kan egter niks daaraan doen nie want dit is in wanorde.

Reaksie is ontvang op berigte uit die VSA dat die Withuis sê president Donald Trump het ‘n gevoel gehad Iran sal ‘n aanval uitvoer en daarom het hy opdrag gegee dat Operasie Epic Fury uitgevoer moet word. Die kongreslid en afgetrede Amerikaanse kolonel Eugene Vindman sê jy begin nie ‘n oorlog op ‘n gevoel of hoop nie. Hy het met CNN gepraat.

Reaksie word ontvang op die rassistiese aanmerkings wat Woensdag deur Nudo LP Vetaruhe Kandorozu teen die adjunk-sportminister Dino Ballotti. Kandorozu het vir hom gesê om terug te gaan na Italië en dat Namibiërs nie so lyk nie. 'n Bohaai het losgebars en ‘n hoogs ontstoke onderwysminister Sanet Steenkamp het Kandorozu aan die bek reruk. Oud-speaker professor Peter Katjavivi sê aan Kosmos 94.1 dit was heeltemal onaanvaarbaar.

Reaksie word ontvang op 'n video wat op sosiale media sirkuleer van 'n pa van Swakopmund wat sy agtjarige seun met sy vuiste aanrand. Hy het die kind ook aan die nek en arms gegryp. Die 36-jarige verdagte sal na verwagting vandag in die dorp se landdroshof verskyn. Hy staar aanklagte ingevolge die Wet op Kindersorg en Beskerming, asook aanranding met die doel om ernstig te beseer in die gesig. Kosmos 94.1 Nuus het reaksie gekry by die direkteur van Civic 264, Ethne Mudge.

Reaksie word ontvang oor die 2025 Globale Geestesgesondheidsverslag deur Sapien Labs wat bevind het dat jongmense in hoë-inkomstelande meer met hul geesteswelstand sukkel as die jeug in baie ontwikkelende streke. Faktore sluit in vroeër toegang tot slimfone, diëte wat baie ultra-verwerkte voedsel bevat, spiritualiteit en gesinsbande. Kosmos 94.1 Nuus het gesels met die kliniese sielkundige Shaun Whittaker, wat sê dat 'n welgestelde lewe ook gevare inhou, met gesinsbande wat dikwels nie heg is nie en digitale inhoud wat op 'n ongesonde manier verbruik word. Hy het raad oor hoe om geesteswelstand te ondersteun.

Reaksie word ontvang op die nasionale begroting van 105,9 miljard Namibiese dollar vir die 2026/27 finansiële jaar. Dit sluit 'n operasionele begroting van 81,3 miljard dollar in, asook 6,5 miljard dollar vir staatsbefondsde ontwikkelingsprojekte. Kosmos 94.1 Nuus het met Simonis Storm se ekonoom, Almandro Jansen, gepraat wat kommer uitgespreek het oor stygende openbare skuld.

Reaksie word ontvang op Meatco se operasionele wins van 106 miljoen Namibiese dollar in 2025, 'n beduidende verbetering op die vorige jaar se verlies van 150 miljoen dollar. Kritici voer aan dit word versterk deur boekinskrywings soos waardevermindering en die regering se droogtehulpprogram vir 2024-2025, wat die deurset kunsmatig opgeblaas het. Meatco se afhanklikheid van mediumtermyn-staatsbefondsing vir institusionele stabiliteit wek steeds kommer, het landboukenner Wallie Roux aan Kosmos 94.1 Nuus gesê.

Namibië versterk sy kuberverdediging. Die Namibiese Kuberveiligheidsvoorvalreaksiespan het 'n vierdaagse Domeinnaamstelsel-veerkragtigheidsopleiding in Windhoek afgesluit wat daarop gemik was om die land se reaksie op groeiende aanlynbedreigings te versterk. Die program het gefokus op kwaadwillige aktiwiteite wat 'n beduidende bedreiging vir internet-integriteit in Suider-Afrika inhou. Cran se woordvoerder Mufaro Nesongano:

Reaksie word ontvang op die nuus dat Amerikaanse president Donald Trump sê dat hy wêreldwye invoertariewe van 15 persent sal instel, nadat die Hooggeregshof sy vorige tariewe omvergewerp het. Daar is vandag bekendgemaak dat die nuwe tariewe môre in werking sal tree. Kosmos 94.1 Nuus het met landbou ekonoom dr. Kobus Laubscher gepraat oor wat Namibië te doen staan.

Reaksie word ontvang op berigte deur die Tender Bulletin dat die Maatskaplike Voorsorgkommissie moontlik die staat se mediese fonds, Psemas, sal oorneem en bestuur. Methealth bestuur die fonds sedert 2003. Die aankondiging kom te midde van ‘n herrie wat losgebars het met staatsamptenare wat vanaf 1 April staatsgesondheidsdienste moet gebruik en eise deur die staat sit. Die fonds se eise is ongeveer 3,9 miljard Namibiese dollar per jaar werd. Kosmos 94.1 Nuus het reaksie by politieke ontleder dr. Ndumba Kamwanyah gekry.

Reaksie word ontvang op die Januarie-bouplanne van Stad Windhoek. In Januarie is slegs een kommersiële en industriële bouplan goedgekeur, ter waarde van 350 000 Namibiese dollar. Ten spyte van die gedempte maandelikse uitkoms, het die kumulatiewe goedkeurings oor 12 maande altesaam 75 eenhede ter waarde van 938,1 miljoen dollar beloop, wat 'n robuuste 74,6 persent toename op ‘n jaargrondslag verteenwoordig. Kosmos 94.1 Nuus het met Bärbel Kirchner, uitvoerende hoof van die Konstruksie Industrie-federasie gepraat.

Reaksie word ontvang op die Internasionale Arbeidsorganisasie wat Namibië gevra het om eienaarskapswanbalanse en werksuitdagings in die mynbousektor aan te spreek. Buitelandse entiteite se myn-eienaarskap is onder andere op meer as 88 persent. Die Mynwerkersunie van Namibië sê hulle word nooit deur die regering geraadpleeg om insae te gee oor sulke kwessies nie. Kosmos 94.1 Nuus het met George Ampweya, die mynwerkersunie se sekretaris-generaal gepraat.

Reaksie word ontvang op landbouminister Inge Zamwaani se aankondiging dat 1,5 miljard Namibiese dollar benodig word vir voorkomingsmaatreëls teen bek-en-klouseer. Kosmos 94.1 Nuus het gepraat met die plaaslike ekonoom Salamo Hei van High Economic Intelligence, wat sê die land sal oor die langtermyn veel meer moet belê.

Reaksie word ontvang op Namibië wat sy swakste telling in meer as 20 jaar op Transparency International se jongste Korrupsiepersepsie-indeks behaal het. Die swak prestasie word onderstreep deur wetgewing soos die Wet op Toegang tot Inligting en die Fluitjieblaserbeskermingswet wat steeds nie geïmplementeer is nie. Kosmos 94.1 Nuus het met Graham Hopwood, die direkteur van die Instituut van Beleidsnavorsing gepraat.

Reaksie word steeds ontvang op die African Export-Import Bank se besluit om sy kredietgraderingsverhouding met Fitch Ratings te beëindig. Dit het gekom tesame met die stigting van die Africa Credit Rating Agency wat daarop gemik is om die kredietwaardigheid van Afrika-maatskappye en -lande te evalueer om die risiko vir beleggers te bepaal. Kosmos 94.1 Nuus het met dr. Misheck Mutize, die hoofkenner van kredietgradering by die African Development Peer Mechanism Review gepraat.

Reaksie op die minister van landbou se plan om bek-en-klouseer teen 2036 uit te roei. Sal die Kwazulu-Natalse polisiehoof, Nhlanhla Mkhwanazi se kontrak hernu word? Ons praat met ‘n polisiekenner. Duisende matrieks het met universiteitsvrystelling geslaag, maar plek in universiteite is beperk.

President Netumbo Nandi-Ndaitwah is aangewys as die 79ste mees magtige vrou in die wêreld op Forbes se jaarlikse lys van 100 magtige vroue, en die derde magtigste vrou in Afrika. Kosmos 94.1 Nuus het gepraat met Jonas Mbambo, die pressekretaris van die presidensie, wat reageer.

Reaksie word ontvang op NamWater se uitstaande skuld wat 2,8 miljard Namibiese dollar bereik het, met dorpsrade, munisipaliteite en regeringsinstansies wat vir die meeste daarvan verantwoordelik is. Kosmos 94.1 Nuus het met bestuurskenner, Pius Dunaiski gepraat, wat sê die land gaan agteruit.

Reaksie word ontvang op die hoërhof wat gelas het dat die kwessies wat onder die loep moet kom in die saak waar die Ganja Users of Namibia en ander aansoekers vra dat dagga gewettig word, beperk moet word. Die saak is intussen uitgestel tot 22 Januarie daarvoor. Kosmos 94.1 Nuus het met Borro Ndungula die Ganja Users of Namibia se sekretaris-generaal, gepraat. Hy sê dit is 'n apartheidswet wat bedoel was om swart mense te onderdruk.

Die eThekwini-munisipaliteit sê geen goedgekeurde bouplanne is ingedien vir die Verulam-tempelgebou wat in Durban, KwaZulu-Natal, ineengestort het nie. Twee mense is dood en drie ander is steeds vasgekeer. Reaksie-eenheid Suid-Afrika sê reddingspanne boor versigtig deur puin om oorlewendes op te spoor. Die gebou het na bewering ineengestort terwyl beton deur 'n mengvragmotor gegooi is. Burgemeester Cyril Xaba sê die voldoeningsregulasies sal nou ondersoek word:

Reaksie word ontvang oor gratis tersiêre onderwys wat uitgebrei word na private instellings. Daar is egter beperkings rakende watter studente kwalifiseer. Ouers moet 100 000 Namibiese dollar of minder per jaar verdien, af van 500 000 dollar. Kosmos 94.1 Nuus het kommentaar gekry van die woordvoerder van die Namibië Nasionale Studente-organisasie, Jessy Abraham.

Die uiters lae stempersentasie in verlede week se streeksraad- en plaaslike owerheidsverkiesings het dalk ‘n rol gespeel het in Swapo se goeie vertoning by die stembus. Die stempersentasie in die streeksraadverkiesing was 40,6 persent en 36,3 persent in die plaaslike owerheidsverkiesing. Swapo het 63,35 persent van die stemme in die streeksraadverkiesing gewen, en 52,4 in die plaaslike owerheidsverkiesing. Kosmos 94.1 Nuus het politieke ontleder Ndumba Kamwanyah om kommentaar genader:

Aan die einde van 2024 was die wêreld nader as ooit om Vigs as 'n openbare gesondheidsbedreiging teen 2030 te beëindig. Op daardie stadium was 31,6 miljoen van die 40,8 miljoen mense wat met MIV leef, op lewensreddende behandeling. MIV-voorkomings- en behandelingsdienste, en die fokus op die maatskaplike hindernisse wat mense 'n verhoogde risiko vir MIV plaas, het gelei tot 'n afname van 40 persent in die aantal nuwe infeksies en 'n afname van 54 persent in die aantal Vigs-verwante sterftes tussen 2010 en 2024. Na die afkondiging deur president Donald Trump dat USAid befondsing gestop sal word het verskeie programme gely daaronder. Dr. Jacques Kamangu van die gesondheidministerie sê die vasteland moet minder staatmaak op buitelandse hulp.

Reaksie word ontvang op Selcom Namibia wat sê dat hy goedkeuring gekry het van PayPal en Mastercard om digitale betalings in Namibië moontlik te maak, ‘n reuse hupstoot vir aanlynsake en die kreatiewe bedryf. Die Bank van Namibië moet egter nog bepaal hoe die diens geïmplementeer kan word onder bestaande regulasies en lisensiëringsvoorwaardes. Kosmos 94.1 Nuus het reaksie by die tegnologiekenner Nrupesh Soni gekry.

Reaksie word ontvang op die swak werk van die nuwe parlement, wat in agt maande net die begroting deurgevoer het, en niks anders nie. Dit was swakste vertoning sedert onafhanklikheid, van waar prestasie aanhoudend gedaal het. Die president het in Maart 11 wetsontwerpe belowe en blameer die opposisie vir vertragings. Kosmos 94.1 Nuus het reaksie gekry by die politieke ontleder, dr. Ndumba Kamwanyah.

Reaksie kom in oor die Namibiese Groenwaterstofprogram wat op wankelrige voet is weens finansieringstekorte en geen bevestigde regeringsbevondsing nie. Dr. Chris Brown, die uitvoerende hoof van die Namibiese Kamer van die Omgewing, wat voorheen kritiek op die groenwaterstofbedryf uitgespreek het, het met Kosmos 94.1 Nuus gepraat. Hy sê ‘groen' projekte en bedrywe moenie biodiversiteit benadeel nie.

Reaksie word van die publiek ontvang oor Bipa wat aan 'n Korporatiewe Wetsontwerp werk om 'n meer bemagtigende sake-omgewing te skep. Dit sal twee belangrike sakewette, die Maatskappyewet en die Wet op Beslote Korporasies, hersien en vervang. Lede van die publiek sê dit sal meeste van die bevoegdheid in Bipa setel. Kosmos 94.1 Nuus het gepraat met Romancia Shoongo, Bipa se ontwikkelingsbestuurder.

Reaksie word ontvang op die opsporing van meer as 559 000 kuberkwesbaarhede tussen Julie en September, 'n toename van die vorige kwartaal, terwyl aangemelde kubergebeure skerp met 52 persent gedaal het. Tegnologiekenner Nrupesh Soni waarsku dat die laer voorvalsyfers moontlik onderrapportering weerspieël, nie veiliger stelsels nie. Hy het aan Kosmos 94.1 Nuus gesê die kwesbaarhede wat verband hou met verouderde en verkeerd gekonfigureerde dienste bly wydverspreid.

Reaksie word ontvang op die aankondiging deur die minister van stedelike ontwikkeling wat sê dat hy beplan om ten minste 10 000 erwe te diens en 10 000 bekostigbare behuisingseenhede elke jaar te bou onder NDP6 tot 2030. Die lynminister James Sankwasa sê die teiken is 50 000 huise teen 2030. Kosmos 94.1 Nuus het met RDP leier en voormalige Nasionale Behuisingsonderneming se uitvoerende hoof, Mike Kavekotora gepraat wat sê die minister moet weer probeer.