Nuus

Die Departement van Minerale en Petroleumbronne het die onwettige mynbou naby die Gugulethu-informele nedersetting in Springs, Gauteng, veroordeel. Tientalle inwoners van Payneville het sedert verlede week begin grawe na die beweerde ontdekking van gouddeeltjies in 'n kraal. Sommige beweer die terrein was voorheen 'n mynhoop, terwyl ander sê dit lê op 'n ou rioolpyp. Mmadikeledi Moloto van die departement sê enige mynbouaktiwiteit wat sonder permitte of mynregte uitgevoer word, is 'n strafregtelike oortreding:

Die voormalige werkers van Air Namibia is vandag in die hooggeregshof na die likwidateurs appèl aangeteken teen ‘n hoërhofuitspraak in Augustus 2024 dat die werkers se volledige pakkette uitbetaal moet word. Kosmos 94.1 Nuus se hofkorrespondent is op die toneel en het met Renier Bougaard, die werkers se woordvoerder gepraat. Hy sê een werker het al 'n volledige uitbetaling gekry en daarvolgens beken die likwidateurs hulle verantwoordelikheid.

Die LUR vir Samewerkende Regering en Tradisionele Sake in KwaZulu-Natal, Thulasizwe Buthelezi, het kommer uitgespreek oor die moontlike likwidasie van Tongaat Hulett en waarsku dit kan landelike gemeenskappe en plaaslike regeringsfinansies beskadig. Senzelwe Mzila van die Departement waarsku dat die ineenstorting van die 134 jaar oue suikerprodusent duisende landelike werksgeleenthede bedreig en ernstige druk op plaaslike munisipaliteite sal plaas wat staatmaak op inkomste wat verbind word met die maatskappy en sy verskaffers:

Die Amerikaanse minister van Buitelandse Sake, Marco Rubio, sê president Donald Trump soek 'n besliste einde aan die oorlog tussen Rusland en Oekraïne. 'n Tweede ronde vredesamesprekings onder leiding van die VSA sal vandag in Switserland begin, met Moskou wat hou by sy eise vir omvattende territoriale en politieke toegewings van Oekraïne, maar Kiëf verwerp dit. Rubio sê al wat Amerika probeer doen, is om 'n rol te speel om beide nasies te help om 'n voordelige ooreenkoms te bereik:

Die kabinet het die ontwikkeling van die Angola-Namibië, of ANNA, elektrisiteitsverbindingsprojek goedgekeur as 'n strategiese infrastruktuurbelegging, wat deur die energieministerie deur NamPower gedryf sal word. Inligtingminister Emma Theofelus sê in die jongste kabinetsbesluite die kabinet het ook die nasionale kragverskaffer opdrag gegee om 'n bilaterale kragkoopooreenkoms en projekontwikkelingsooreenkoms te finaliseer, in oorleg met die prokureur-generaal.

Die Instituut vir Rasseverhoudinge sê onder die huidige omstandighede sal ekonomiese groei laag bly, werkloosheid sal aanhou styg en Suid-Afrikaners sal steeds geleenthede tot ʼn beter lewe ontneem word. Die land is meer as ʼn dekade lank in ʼn groef van lae groei vasgevang, en as gevolg daarvan het die bruto binnelandse produk per capita sedert 2008 dieselfde gebly. Terence Corrigan van die instituut sê die regering moet ekonomiese groei die belangrikste beleid maak:

Die landbou-organisasie TLU SA sê dringende optrede is nodig om die verspreiding van bek-en-klouseer te stop en die landbousektor te beskerm. Die organisasie is ten volle betrokke by die bek-en-klouseerbedryf se koördineringsraad om boere se belange te beskerm en te verseker dat vee-inentings vinnig uitgerol word. TLU SA se Bennie van Zyl sê regeringsburokrasie en vertragings belemmer inentingspogings en plaas boere, voedselsekerheid en die ekonomie in gevaar:

Reform UK het 'n beduidende oorwinning teen die Arbeidersparty gehad. Die regering het laat in 2025 aangekondig dat 30 plaaslike owerheidsverkiesings uitgstel en Reform het toe ‘n hof-aansoek van stapel gestuur. Op 16 Februarie het die regering die planne amptelik geskrap. Hulle het bevestig dat alle verkiesings soos beplan op 7 Mei sou voortgaan. Reform se leier Nigel Farage.

Spanning styg tussen Stad Windhoek en die Khomas Inwoners- en Belastingbetalersvereniging nadat die Stad 'n openbare terugtrekking geëis het oor beweerde lasterlike opmerkings. Die dispuut volg op kritiek deur die vereniging nadat die stadsraad se eerste vergadering vir die jaar 'n straathernoeming op sy agenda geprioritiseer het, 'n stap wat dit bevraagteken het in terme van bestuur en finansiële prioriteite. Kosmos 94.1 Nuus het met die vereniging se woordvoerder, Shaun Gariseb gepraat, wat sê hul kommentaar is in die openbare belang gemaak en dat staatsamptenare oop moet wees vir ondersoek.

Die voormalige Keniaanse president Uhuru Kenyatta sê vordering word gemaak met pogings om vrede in die Demokratiese Republiek die Kongo te herstel. Kenyatta, wat die proses fasiliteer, het bevestig dat beraadslagings vorder voor 'n Angola-bemiddelde wapenstilstand met die M23-groep wat vandag begin. Hy het tydens die Afrika-Unie-beraad in Addis Abeba, Ethiopië, gesê die ooreenkoms is gemik om gevegte in die oostelike DRK te beëindig:

Kry die nuus soos dit breek.

Cirrus Unlisted Investments, deel van die Namibiese Cirrus-groep, het 'n beduidende minderheidsbelang in Ultimate Safaris verkry, gesteun deur individuele en institusionele Namibiese beleggers. Ultimate Safaris bied lae-omgewingsimpak, hoë-sosiale-impak toere reg oor Namibië se afgeleë wildernisgebiede, met 'n fokus op bewaring en gemeenskapsvennootskappe. Die besturende direkteur van Cirrus Unlisted Investments, Erik de Waal, sê die transaksie weerspieël Cirrus se vertroue in Namibië se toerismepotensiaal. Hy het met Kosmos 94.1 Nuus gepraat:

Die skorsing van twee senior bestuurders by TransNamib het opnuut ernstige kommer oor die bestuur van die staatsbeheerde spoorwegoperateur laat ontstaan. Jare van verkrygingsonreëlmatighede, finansiële verliese en swak beheermaatreëls het hulpbronne dreineer wat bedoel was om die ekonomie te laat groei. In 'n onderhoud met Kosmos 94.1 Nuus het die bestuurskenner Pius Dunaiski gesê die krisis by TransNamib is institusioneel, nie tegnies nie, en gewaarsku dat sonder sterker toesig, deursigtigheid en verantwoordbaarheid, die breër ekonomie steeds die prys betaal.

Die Oscar-wenner, Robert Duvall, veral bekend vir The Godfather en Apocalypse Now, is op 95-jarige ouderdom dood. Hy het ʼn roemryke loopbaan van ses dekades gehad nadat hy sy debuut in die 1963-fliek, To Kill A Mockingbird, gemaak het. Duvall was veral bekend vir sy rol as mafia-raadgewer in Francis Ford Coppola se The Godfather, waarvoor hy sewe Oscar-benoemings ontvang het. Hy het in 1983 ʼn Oscar gewen vir sy vertolking van ʼn country-sanger wat beter dae geken het in Tender Mercies. Hy het die 1997-fliek, The Apostle, geskryf, geregisseer en daarin gespeel. Sy toespraak aan ‘n jonge Haley Joel Osmond in Secondhand Lions is ons gunsteling...

Die VakbondKongres van Namibië, Tucna, het kommer uitgespreek oor swak werksomstandighede in die visbedryf en afleggings by verskeie maatskappye. Tucna-president Paulus Hango het op 'n perskonferensie in Walvisbaai Gendev Fishing, wat gedreig het om 489 werknemers af te dank, asook Gendor, NovaNam en Kuiseb Fishing, uitgesonder as van die maatskappye wat na bewering verantwoordelik is vir swak werksomstandighede en afleggings. Hango het die regering veroordeel vir die ondertekening van ooreenkomste met maatskappye wat werkers in diens neem, maar nie die inhoud daarvan met werkersverteenwoordigers deel nie.

ActionSA het voorstelle ingedien rakende die hersiene witskrif oor Burgerskap, Immigrasie en Vlugtelingbeskerming, wat strenger beheer vereis en burgers eerste stel. Die party stel 'n jaarlikse asiel-beperking van tien-duisend voor, die afdwinging van die Eerste Veilige Land-beginsel, en die oprigting van Integrasie- en Repatriasie-sentrums. Woordvoerder Lerato Ngobeni sê hulle stel ook 'n dubbelstroomstelsel voor wat ekonomiese migrante en vlugtelinge skei, en kyk na mense wat hul vaardighede kan aanpas:

Kry die nuus soos dit breek.

Laat in 2025 het die Jannie Mouton-stigting, gelei deur die Suid-Afrikaanse miljardêr Jannie Mouton, 'n suksesvolle bod van 7,2 miljard Suid-Afrikaanse rand ontvang om Curro Holdings te verkry, met die doel om die winsgewende privaatskoolgroep in 'n niewinsgewende entiteit te omskep. Colette Rieckert, die uitvoerende hoof van Curro Namibië, het hierdie stap as 'n positiewe ontwikkeling vir onderwys verwelkom. Sy gesels met Kosmos 94.1 Nuus en gee 'n opdatering oor die proses.

Tennis: Die wêreld-nommer-een, Carlos Alcaraz, sê hy het hy steeds swakpunte in sy spel ondanks sy vele suksesse. Die 22-jarige Spanjaard, wat verlede maand sy loopbaan-Grand Slam voltooi het deur die Australiese Ope te wen, speel dié week in die Katarse Ope in Doha. Alcaraz, wat sy veldtog môre teen die Fransman Arthur Rinderknech open, sê hy fokus net op verbetering in elke toernooi:

Die Mej. Namibië-organisasie het die Mej. Namibië-kompetisie amptelik van stapel gestuur, met Gobabis wat die gasheerdorp van vanjaar se kroningsgeleentheid sal wees. Datums vir die geleentheid moet nog aangekondig word. Die nasionale direkteur van die organisasie, Beaulah Boois-Beukes, sê ontwikkeling op alle vlakke moet inklusief wees, en bygevoeg dat die aanbieding van die geleentheid in Omaheke pogings weerspieël om nasionale platforms na alle streke te neem.

Gemengde reaksies volg op voormalige Botswana-president Mokgweetsi Masisi wat om verskoning gevra het vir die moord op die Nchindo-broers en hul neef op die Chobe-rivier in 2020 deur lede van die Botswana weermag. Geaffekteerde gemeenskappe sê die gebaar slaag nie en doen 'n beroep op dringende gesprekke tussen Namibië en Botswana oor beweerde "skiet-om-te-dood"-voorvalle langs die gemeenskaplike grens in die Zambezi-streek. Kosmos 94.1 Nuus het met politieke ontleder Ndumba Kamwanyah gepraat wat sê die tyd het aangebreek vir beide regerings om gesamentlik met grensgemeenskappe te skakel en hul bekommernisse direk aan te spreek.

Die buurland se regering sal die verspreiding van bek-en-klouseer-entstof versnel om die uitbreking te bekamp en biosekerheid te verskerp om vee en boere te beskerm. Die regering sê hy wil die hele nasionale kudde van 14-miljoen inent waarvoor hy ongeveer 28-miljoen entstofdosisse nodig het. Kosmos 94.1 Nuus het met dr. Theo de Jager, die uitvoerende direkteur van Saai gepraat. Daar sal uitdagings wees vir Namibiese speenkalf-uitvoere.

Die FBI glo 'n handskoen wat naby Nancy Guthrie se huis in Tucson, Arizona, gevind is, is 'n deurslaggewende ontwikkeling in haar ontvoeringsaak. Die Amerikaanse nuusleser Savannah Guthrie se 84-jarige ma het twee weke gelede vanaf haar huis vermis geraak. Die FBI sê forensiese DNS-toetse word op die handskoen gedoen in 'n poging om 'n moontlike verdagte te identifiseer. Guthrie sê die familie hoop steeds haar ma sal terugkeer:

Die Finansiële Intelligensie-sentrum sê hy het voor die Mei 2026 sperdatum, al 13 tekorte wat deur die Finansiële Aksie-taakmag uitgewys is aangespreek. Dit kom na die land in Februarie 2024 op die taakmag se gryslys geplaas is. Kosmos 94.1 Nuus het met Bryan Eiseb, die direkteur van die sentrum gepraat.

Die parlementêre komitee oor arbeidsverhoudinge sê daar is toenemende spanning in Namibië se mynbousektor as gevolg van die opkoms van korttermynkontrakteurs en arbeidshuurstelsels wat vakbondverteenwoordiging verswak. Komiteevoorsitter Justina Jonas sê in verskeie myne oortref subkontrakteurs nou permanente personeel, wat vakbonde van erkenningsooreenkomste en selfs vrywillige skeidingsgesprekke verwyder. Jonas het vanoggend tydens 'n openbare dialoog oor die bevordering van ordentlike werk in die mynbousektor gepraat.

Skeptisisme volg op Suid-Afrika se jongste Staatsrede. Beleggingsekonoom Dawie Klopper het aan Kosmos 94.1 Nuus gesê hy was weereens nie beïndruk met president Cyril Ramaphosa se toespraak nie en het dit beskryf as 'n herhaling van ou retoriek. Klopper sê baie van die toespraak het gefokus op dekades van regeringsmislukkings in basiese dienslewering. Terwyl hy toegee dat die erkenning van die probleme nodig is, voer hy aan dat die voorgestelde oplossings te veel staatmaak op die skep van nuwe komitees, in plaas daarvan om die departemente wat reeds verantwoordelik is vir dienslewering, reg te stel.

Die leiers van die Afrika-unie het die 39ste gewone beraad afgesluit met die aanvaarding van belangrike besluite en hervormings om institusionele doeltreffendheid en finansiële volhoubaarheid te versterk en kontinentale ontwikkeling te versnel. Die hervormingsagenda poog om die strukture van die Afrika-unie te stroomlyn en die afhanklikheid van eksterne befondsing te verminder. Kosmos 94.1 Nuus het met die presidensiële woordvoerder Jonas Mbambo gepraat vir 'n opdatering oor Namibië se bydraes by die beraad:

President Cyril Ramaphosa sê die keuses wat in die komende maande gemaak word, sal bepaal of Suid-Soedan na blywende vrede beweeg of terugkeer na onbestendigheid. Hy het gister die Afrika-unie se Ad hoc-hoëvlakkomitee vir die Suid-Soedan C5 Plus-beraad in Addis Abeba, Ethiopië, toegespreek. Suid-Soedan, die wêreld se jongste nasie, gaan in Desember stembus toe. Ramaphosa sê die Afrika-Unie is verenig in sy optrede om die land na 'n pad van vrede en bestendigheid te beweeg:

Eerste Heer Epaphras Ndaitwah het 'n beroep gedoen op groter aandag aan die lot van die seun, en dit as 'n sentrale prioriteit van sy ampstermyn by die Kantoor van die Eerste Eggenoot en 'n kritieke pilaar vir Afrika se langtermyn stabiliteit verklaar. Ndaitwah het die 30ste Gewone Algemene Vergadering van die Organisasie van Afrika Eerste Dames vir Ontwikkeling toegespreek.

Kry die nuus soos dit breek.

Kry die nuus soos dit breek.

Die oostelike dele van die land het goeie reën verlede week opgelewer maar, daar is kommer oor die tropiese sikloon in die Mosambiek-kanaal. Volgens weerkenner George van der Merwe is daar geen rede daarvoor nie.

Die Forum for South Africa sê dis noodsaaklik dat polisiebeamptes gekeur word, maar dis nie genoeg nie. President Cyril Ramaphosa het Donderdag in sy staatsrede gesê die Staatsveiligheidsagentskap sal weer die polisie se senior bestuur en metropolisiedepartemente keur en dit sal leefstyloudits insluit. FOSA-leier Tebogo Masholompane sê hierdie stap volg na onthullings in die Madlanga-kommissie en die parlementêre ad hoc-komitee:

Larry, die kat van 10 Downingstraat herdenk die maand 15 jaar in die amp... wat die kat van 10 Downingstraat is. Larry, wat tans 19 jaar oud is, het ses eerste ministers oorleef insluitend David Cameron, wat hom aangestel het om muise te vang, Theresa May, Boris Johnson, Liz Truss, Rishi Sunak en die huidige Keir Starmer. Sy goedkeuringsgradering is hoër as enige van die eerste ministers waaronder hy gedien het. In 2016 het Cameron gerugte oor sy verhouding met Larry, in die parlement aangespreek met ‘n foto van hom en Larry saam.

Die Europese Unie se hoof van Buitelandse Beleid, Kaja Kallas, het die idee verwerp dat Europa beskawingsuitwissing in die gesig staar. Dit volg op kommentaar deur die Amerikaanse minister van Buitelandse Sake, Marco Rubio, wat sê Washington sal slegs saam met Europa werk indien dit verander om die Amerikaanse leierskap oor massa-migrasie, vryhandel en groter Europese verdedigingsbesteding te aanvaar. Kallas sê Euro-bashing is nou in die mode ten spyte van al die goeie dinge wat Europa eintlik bied:

Die Wes-Kaapse Onderwysdepartement het 'n afname in skoolvandalisme en -diefstal tydens die 2025/26 somervakansie verwelkom. Die LUR vir Onderwys, David Maynier, sê 36 voorvalle is by 32 skole aangemeld, minder as die 47 gevalle die vorige jaar. Maynier het gesubsidieerde sekuriteit by 441 skole bevestig wat saam met die SAPD werk vir beter monitering. Hy waarsku dat gesteelde items noodsaaklike onderwysfondse herlei en vra gemeenskappe om verdagte aktiwiteite aan te meld:

Skade wat deur naweekbuie op Mariental veroorsaak is, het gelei het tot daklekkasies en matige oorstromings in dele van die dorp, insluitend die staatshospitaal op die dorp. Water het deur die plafon in die ontvangsarea gesypel, wat hospitaalpersoneel gedwing het om emmers te plaas om die druppende water te beperk, terwyl verskeie huise in informele nedersettings ook geringe oorstromings en lekkasies aangemeld het. Kosmos 94.1 Nuus het met inwoner Werner Watzdorf gepraat:

Die vakbond GIWUSA sê Tongaat Hulett se moontlike likwidasie het skokgolwe deur die hele suikerrietverwerking-ekostelsel gestuur. Die suikervervaardiger se sakereddingpraktisyns het die Hooggeregshof genader oor die maatskappy se voorlopige likwidasie. Die maatskappy is die eerste keer in sakeredding geplaas ná ʼn rampspoedige terugslag in 2019 weens ʼn bedrogskandaal. GIWUSA-president Mametlwe Sebei sê Tongaat Hulett het nie misluk omdat sy bestuurders onbevoeg was nie:

Die Suid-Afrikaanse slagoffer van Jeffrey Epstein, Juliette Bryant, het die ontslape veroordeelde seksoortreder as 'n meesterbrein en hoogs manipulerend beskryf. Sy is in 2002 deur Epstein in Kaapstad gewerf as 'n 20-jarige eerstejaar-universiteitstudent en aspirant-model. Sy sê hy het haar verskeie kere tussen 2002 en 2004 op sy privaat eiland in die Karibiese Eilande, en sy plaas in Nieu-Mexiko, mishandel. Bryant het aan Newzroom Afrika gesê sy is nie met ander mans gedeel nie, maar herhaaldelik deur Epstein verkrag:

Die Amerikaanse gesant Steve Witkoff is op pad na Genève vir ‘n tweede ronde samesprekings môre met Iran. Die Amerikaanse minister van buitelandse sake Marco Rubio sê aan die media dat president Donald Trump diplomasie oor oorlog verkies en verduidelik ook die groot ontplooiing van gewapende magte in die gebied.

President Netumbo Nandi-Ndaitwah het Afrika-lande aangespoor om in volhoubare waterbronne en sanitasie te belê. Sy het tydens die 39ste Afrika-Unie-beraad in Addis Abeba beklemtoon dat sanitasie waardigheid, goeie gesondheid en 'n beter lewensgehalte verseker. Die staatshoof waarsku dat waterskaarste migrasie en konflikte aanwakker. Nandi-Ndaitwah het plaaslike weidingsgeskille as voorbeeld genoem en dringende belegging in water- en sanitasieprogramme aangemoedig:

Die minister van Landbou, John Steenhuisen, sê die regering sal die verspreiding van bek-en-klouseer-entstof versnel om die uitbreking te bekamp en biosekerheid te verskerp om vee en boere te beskerm. Die regering sê hy wil die hele nasionale kudde van 14-miljoen inent waarvoor hy ongeveer 28-miljoen entstofdosisse nodig het. Steenhuisen het gister toesig gehou oor die inentingsveldtog in die Wes-Kaap, en sê die doel is dat Suid-Afrika die eerste keer sedert 2019 weer internasionaal as bek-en-klouseer-vry verklaar word:

Ietermagô-dag sal op 19 Februarie in Windhoek gevier word. Die tema is "A Nocturnal Affair: Scaling up Pangolin Conservation". Kaartjies vir die geleentheid kan op Webtickets gekry word. Kosmos 94.1 Nuus het met die stigter en uitvoerende direkteur van die Ietermagôbewaring en -Navorsingstigting, Kelsey Prediger gepraat.

Verligting kan binnekort in sig wees vir beide Namibiese en Suid-Afrikaanse verbruikers namate bemoedigende ekonomiese seine na vore kom. Die Suid-Afrikaanse rand bly stewig onder die vlak van 16 teenoor die Amerikaanse dollar, terwyl wêreldwye oliepryse na verwagting tot 'n vyfjaar-laagtepunt van 58 Amerikaanse dollar per vat in 2026 sal daal. Kosmos 94.1 Nuus het met ekonoom Dawie Roodt gesels, wat sê die sterkte van die rand en die Namibiese dollar dui op positiewe vooruitsigte vir die streek se ekonomie.

Die Wet op Toegang tot Inligting kan binnekort 'n werklikheid word. Die parlement werf 'n inligtingskommissaris en adjunk vir die sleutelposte wat implementering vertraag het sedert wyle president Hage Geingob die wet in November 2022 ingestel het. Aansoeke sluit op 6 Maart, met die top-pos wat 'n jaarlikse salaris van 1,4 miljoen Namibiese dollar dra. Kosmos 94.1 Nuus het met Frederico Links van die Action Namibia Coalition gepraat oor waarom onafhanklikheid in hierdie rol saak maak.

AgriSA se uitvoerende hoof, Johann Kotzé, sê die huidige bek-en-klouseer-uitbreking is 'n ernstige bedreiging vir biosekerheid en plaas boere onder finansiële druk. Hy verwelkom die rampverklaring, maar beklemtoon die sentralisering van entstowwe moet doeltreffende optrede meebring. Kotzé het dringende korttermynmaatreëls uiteengesit, insluitend om entstowwe uit Argentinië, Turkye en Botswana in te voer, privaat veeartse te betrek en nasionale inenting te belyn ten einde die uitbreking te beperk en vee in alle provinsies te beskerm:

Die Ethiopiese eerste minister, Abiy Ahmed, het tydens die 39ste Afrika-Unie-beraad in Addis Abeba, Afrika-leiers aangespoor om van 'n basiese eenheid na 'n werkende soewereiniteit te beweeg. Ahmed het selfstandigheid, ekonomiese en tegnologiese eienaarskap, sowel as proaktiewe wêreldwye betrokkenheid beklemtoon. Hy het ook verwys na Afrika se behoefte aan 'n selfversekerde, verenigde AU en strategiese posisionering om die vasteland se toekoms te vorm:

Burundi het op die Afrika-Unie se 39ste beraad in Addis Abeba, die voorsitterskap vir 2026 oorgeneem. Burundi se president, Évariste Ndayishimiye, volg João Lourenço van Angola op. Ghana se president, John Dramani Mahama, is tot eerste ondervoorsitter verkies. Ndayishimiye het toegewyde diens aan Afrika met sy uiteenlopendheid belowe asook as eenheid, onpartydigheid en sterker wêreldwye voorspraak vir die vasteland: