Nuus

Koning Misuzulu kaZwelithini vra selfbeheersing te midde van toenemende spanning rondom onwettige immigrante en sê geen griewe, hoe groot ook al die frustrasie, regverdig bloedvergieting of aanranding op individue nie. Dit volg nadat teen-migrasiegroepe besluit het alle onwettige buitelandse burgers moet Suid-Afrika teen 30 Junie verlaat. Die regering distansieer hom van hierdie sperdatum en sê dit het geen regsgesag nie. Koning Misuzulu sê die geweld wat sommige betogings gekenmerk het, beskadig die land se beeld in die wêreld:

'n Gesamentlike sending wat die regering, ontwikkelingsbanke en internasionale klimaatfinansieringsvennote bymekaarbring, is tans in Windhoek aan die gang. Die vyfdaagse betrokkenheid oor die land se dekarbonasie-program sal Vrydag afsluit en fokus op die versterking van beleggingsgereed groen-infrastruktuurplanne. Nadia Taobane, die senior energiespesialis by die Wêreldbank, sê die sending is belangrik vir die vorming van Namibië se deelname aan die Klimaatbeleggingsfonds se Nywerheids-dekarboniseringsprogram.

Stad Windhoek doen 'n beroep op inwoners om onmiddellik op te tree om hul eiendomme teen veldbrande te beskerm, en waarsku dat droë plantegroei na bogemiddelde reënval die risiko van vinnig verspreidende veldbrande aansienlik verhoog het. In 'n onderhoud met Kosmos 94.1 Nuus het die woordvoerder van die munisipaliteit, Lydia Amutenya, gesê dat die verbranding van vullis, insluitend tuinafval, sonder toestemming streng verbode is.

Die waarnemende minister van polisie, Firoz Cachalia, sal die week besoek aflê by geïdentifiseerde brandpunte waar groter onbestendigheid verwag word as gevolg van die voortslepende protesoptogte. Die March and March-beweging, saam met ander organisasies, organiseer voortdurende protesoptogte teen buitelandse burgers en eis dat alle ongedokumenteerde immigrante die land teen 30 Junie moet verlaat. Die departement se woordvoerder, Kamogelo Mogotsi, sê geen dade van wetteloosheid sal geduld word nie:

Kry die nuus soos dit breek.

Weerkenners sê die weer sal nie meer so koud wees soos die afgelope week nie. Vir die boere beteken dit 'n kortbroek en 'n trui. Maar, die reën is nog nie verby nie. Kosmos 94.1 Nuus het met die Namibiese Meteorologiese Diens se weervoorspeller Albertina Anderson gepraat.

Namibië se beesvleisbedryf word toenemend gevorm deur strategiese keuses wat uitvoerabattoirs maak oor wáár en hoé hulle hul produkte bemark, keuses wat moontlik in die toekoms tot voordeel van plaaslike produsente kan strek. So 'n voorbeeld is Meatco se onlangse goedkeuring om direk aan Woolworths, verbruiker-gereed produkte te verkoop. Kosmos 94.1 Nuus het met plaaslike landboukenner, Wallie Roux gepraat.

Die Algemene Vergadering van die Nasionale Jeugraad van Namibië, wat in gewelddadige chaos verval het en wat 'n onbepaalde uitstel van die verrigtinge afgedwing het, bly in die nuus. Minister Sanet Steenkamp het ingegryp om die verkiesings vir die uitvoerende voorsitter en raadsposisies te stop. In reaksie hierop het 'n koalisie wat voorsitterskandidaat Simon Taapopi ondersteun, die sluiting sterk veroordeel en die ministerie se ingryping 'n onregverdige en eensydige ontwrigting van 'n wettige demokratiese proses genoem . Die groep eis nou 'n volledige deursigtige ondersoek. Kosmos 94.1 Nuus het met Luciano Kambala, die woordvoerder van die Jeugraad, gepraat.

Die Namibiese Mededingingskommissie verskerp pogings om openbare bewustheid oor billike mededinging en die rol daarvan in ekonomiese ontwikkeling te verhoog met komende inligtingsessies in die Otjozondjupa-streek. Die eerste sessie sal op 23 Junie by die kantore van die Ministerie van Nywerhede, Mynbou en Energie in Otjiwarongo plaasvind, terwyl die tweede op 24 Junie by die Okakarara-streeksraad se raadsaal gehou sal word. Die kommissie se woordvoerder, Dina //Gowases.

Soos verwag het die Britse premier Keir Starmer vanoggend bedank. Dit kom na 'n leierskapstryd begin is toe Andy Burnham Donderdagaand die Makerfield-tussenverkiesing gewen het en dus, LP geword het wat hom in staat stel om Starmer se leierskap uit te daag. Starmer het die aankondiging buite 10 Downingstraat gemaak. Hy sê die vraag was of hy die Arbeidersparty tot die volgende verkiesing kan lei.

Die landbou-organisasie, TLU SA, sê die vervanging van die minister van Landbou, John Steenhuisen, sal nie die bek-en-klouseer-krisis in die land oplos nie. Die DA-leier Geordin Hill-Lewis het president Cyril Ramaphosa gevra om Steenhuisen uit sy pos te verwyder en met die huidige minister van Bosbou, Visserye en die Omgewing, Willie Aucamp, te vervang. TLU SA se president, Bennie van Zyl, sê die regering moet sy gesentraliseerde inenting- en verkrygingsbeleid verander en die privaat sektor toelaat om hierdie BKS-krisis oor te neem:

Onbevestigde berigte lui dat tot 80 stappers steeds in die Visrivier-canyon vasgekeer is met die Visrivier wat afkom na Nautedam se sluise Sondag getrek is en Neckartal begin oorloop het. Kosmos 94.1 Nuus het gepoog om met die //Kharas-bevelvoerder kommissaris Marius Katamila te praat maar is ingelig hy is besig met 'n parade. Die omgewingsministerie se woordvoerder Vilho Hangula sê hulle is besig om die omvang van die uitdagings te bepaal.

Die Departement van Gesondheid sê hulle het geen formele skrywe van die Amerikaanse regering ontvang oor die volledige onttrekking van MIV/Vigs-befondsing deur Pepfar nie. Dit volg na mediaberigte hieroor. Die woordvoerder van die departement, Foster Mohale, sê die regering werk al lank aan 'n selfstandigheidsplan om die uitwerking van befondsingonttrekking te verminder. Dis sedert die aanvanklike bevriesing van buitelandse hulp en die kansellasie van USAid-toelaes in Januarie verlede jaar:

Die Amerikaner Wyndham Clark het sy tweede Amerikaanse Ope-titel opgeraap met ʼn een-hou-oorwinning oor sy landgenoot, Sam Burns, by Shinnecock Hills in New York. Die 2023-kampioen het op vier-onder 73 klaargemaak. Tom Kim van Suid-Korea is derde met een-onder. Die wêreld-nommer-een, Scottie Scheffler, is gelykop vierde in sy poging om ʼn loopbaan-Grand Slam te behaal. Clark, wat by verlede jaar se Amerikaanse Ope by die Oakmont-buiteklub beboet is nadat hy twee sluitkaste beskadig het toe hy nie die paal haal nie, sê hierdie oorwinning is sy verlossing:

Namdia se oorsig van die eerste kwartaal toon dat diamant verkope goed presteer het, ten spyte van ‘n daling in vraag in die internasionale mark. Die maatskappy sê ook hy het sekuriteit verbeter by sy hoofkantoor. Lelly Uusiku die waarnemende uitvoerende hoof van Namdia het met Kosmos 94.1 Nuus gepraat oor die prestasies van die diamantmaatskappy in die eerste kwartaal.

Die voormalige MK-partylede, Duduzile Zuma-Sambudla en Nhlamulo Ndlela, beplan regsoptrede teen hul skorsing uit die party. Hulle is verlede week geskors weens beweerde growwe wangedrag wat verband hou met hul optrede rondom die dood van ʼn mede-partylid, Muzi Ntshingila. Die party beskuldig die twee dat hulle ongemagtigde openbare verklarings gemaak het wat eenheid in die party ondermyn en interne reëls oortree. Ndlela, wat die party se woordvoerder was, sê geen tugstappe is teen hulle gedoen nie en geen bevindings is bekendgemaak voor hulle verwyder is nie:

Die Swakopmund Sages Senior Gholfspelersvereniging het onlangs kombuistoerusting ter waarde van 20 000 Namibiese dollar aan die nuutgestigte Palliative Care Namibia Erongo-sentrum geborg. Die skenkings is die opbrengs van die Sages Gholfspelers-toernooie wat deur die jaar by die Rossmund-gholfbaan in Swakopmund aangebied word. Sanet de Waal, hoof van die Kankervereniging van Namibië se Erongo-sentrum:

Die Amerikaanse visepresident JD Vance sê vordering is gemaak tydens die eerste ronde vredesamesprekings met Iran in Switserland. Dit is ten spyte daarvan dat onderhandelinge gister onderbreek is, nadat president Donald Trump die Iranse afvaardiging gedreig het en deur Teheran se hoofonderhandelaar tereg gewys is. Die samesprekings volg nadat die twee lande verlede week 'n voorlopige vredesooreenkoms onderteken het. Vance sê Amerika is bereid om sy verhouding met Iran ingrypend te verander:

Die minister van Landbou, John Steenhuisen, sê die stryd teen bek-en-klouseer gaan voort met die aankoms van ʼn nuwe besending entstowwe en vinniger inentings in provinsies. Nog ʼn besending van 2 miljoen Dollvet-entstofdosisse het gister op OR Tambo Internasionale Lughawe aangekom. Steenhuisen sê die Landbounavorsingsraad het vroeër die maand 20 000 dosisse gebottel en die proses om nog 20 000 te bottel sal voor die einde van die maand begin. Hy sê volgehoue voorsiening is belangrik:

Terwyl verslae aandui dat ongeveer 13 000 baba-robbe aan voëlgriep op afgeleë Australiese Antarktiese eilande gevrek het, en 'n geïsoleerde geval in Suid-Afrika aangeteken is, bly Namibië se robkolonies onaangeraak. Wetenskaplikes sê die H5N1-virus het suidelike olifantrobbebevolkings op Heard-eiland verwoes. Te midde van verslae van gevalle in Namibië, het Kosmos 94.1 Nuus met Ocean Conservation Namibia se medestigter, Naude Dreyer, gepraat:

Reaksie word ontvang oor die chaos rakende die Straat van Hormuz met onderhandelinge wat in Switserland plaasvind, en verklarings deur Iran dat die seestraat toe is met die VSA wat dit weerspreek. Olie daal ook nie noemenswaardig nie en bly rondom 80 Amerikaanse dollar per vat. Kosmos 94.1 Nuus het met Suid Afrikaanse ekonoom, Dawie Klopper gepraat. ‘n Realistiese daling sal langer vat.

Otjozondjupa-boere ervaar tans 'n ernstige muisplaag in verskeie gebiede. Volgens berigte is die probleem uiters ernstig rondom Otjiwarongo, Kalkveld en Omaruru waar sommige nagenoeg 400 muise 'n nag kan dood. Kosmos 94.1 Nuus het met Kalkveld-boer, Günther Kahl gepraat.

Die onderwysministerie het die Nasionale Jeugraad se Algemene Vergadering amptelik uitgestel na 'n die geweld en chaos wat oor die naweek nege afgevaardiges beseer het met sommige wat gehospitaliseer is. Nanso se president Dorthea Nangolo blameer die Swapo-jeugliga en politiek.

Die president van die ANC, Cyril Ramaphosa, sê alle buitelandse burgers sonder behoorlike permitte en dokumentasie mag nie in Suid-Afrika wees nie. Ramaphosa het die ANC se kieserregistrasieveldtog in die Stad Ekurhuleni gelei. Die March and March-beweging, saam met ander organisasies, betoog voortdurend teen buitelandse burgers en eis dat alle ongedokumenteerde immigrante die land teen 30 Junie moet verlaat. Die president sê die regering tree streng op teen sakeondernemings en huishoudings wat ongedokumenteerde buitelandse burgers in diens neem:

Die gebiede in die Hardap- en ǀǀKharas-streke waar dit dié week gereën het kan oor die naweek nog reën verwag, vanweë 'n sterk bolug-stelsel, wat besig is om weg te beweeg en ook reën oor die meer oostelike Suide sal veroorsaak. Dit is volgens weerkenner George van der Merwe, wat sê ryp en koue toestande kan ook oor Windhoek en verder verwag word. Hy sê meer reën is heel moontlik volgende week op pad.

Die waarnemende minister van polisie, Firoz Cachalia, sê hy vertrou die polisie is operasioneel voorbereid is om die wet te handhaaf en af te dwing met die beplande optogte teen buitelandse burgers op 30 Junie. Die minister se woordvoerder, Kamogelo Mogotsi, sê hoewel die grondwetlike reg op vreedsame protes gerespekteer sal word, sal geen dade van wetteloosheid, geweld, intimidasie of misdadigheid geduld word nie. Sy sê weeklikse operasies duur voort om die wettige status van buitelandse burgers na te gaan:

'n Nuwe verslag het uitgelig hoe wetgewing soos die Huwelikswet van 2024 steeds vordering met LGBT-regte in Namibië vertraag. Abigail Solomons, die outeur van die IPPR-gepubliseerde verslag, “Not Yet Uhuru – Gender and LGBT Rights in Namibia: Opportunities, Gaps and Challenges”, sê die regsgemeenskap en die burgerlike samelewing moet saamwerk om te veg teen wetgewing wat die grondwetlike en menseregte van die LGBT-gemeenskap verminder.

Die onderwysaktivis Hendrick Makaneta sê jongmense moet nie opsy staan en toekyk hoe volwassenes besluite neem wat hulle in die toekoms sal raak nie. Die Verkiesingskommissie het aangekondig dat meer as 70-persent van Suid-Afrikaners tussen 18- en 19- jaar-oud nie geregistreer is om te stem nie, alhoewel hulle stemgeregtig is. Op die laaste dag van die stemregistrasie-naweek moedig Makaneta jongmense aan om op te staan en getel te word in die transformasie van Suid-Afrika:

Die Bulle se afrigter Johan Ackerman het erken Leinster was die beter span in die eindstryd van die Verenigde Rugbykampioenskap in Dublin, nadat die Pretoria-span Vrydagaand met 36–7 verloor het. Leinster het deurgaans teen 'n vinnige pas gespeel en met volgehoue druk reeds binne die eerste 27 minute drie drieë gedruk. Ackerman het bygevoeg Leinster het hulle vir elke fout gestraf. Die Bulls se dissipline was ook onder verdenking, met twee geelkaarte in die eerste helfte wat hul teenaanvalle ondermyn het:

Die Forum for South Africa sê die voortdurende migrasiekrisis in Suid-Afrika, is nie toevallig nie, maar die regstreekse gevolg van mislukte leierskap oor dele van die vasteland. FOSA se leier, Tebogo Mashilompane, sê regerings in lande soos Zimbabwe, Malawi en ander het te lank hul eie mense in die steek gelaat deur swak regering, ekonomiese wanbestuur, korrupsie en 'n gebrek aan geleenthede. Hy sê as gevolg hiervan word miljoene gedwing om hul tuislande te verlaat vir 'n kans op oorlewing:

Cran se Kuberveiligheidsvoorvalreaksiespan, NAM-CSIRT, waarsku oor 'n wêreldwye kuberveiligheidsvoorval bekend as FortiBleed. Dit is 'n beduidende internasionale kuberveiligheidsvoorval wat organisasies raak wat Fortinet-firwalls en VPN-infrastruktuur gebruik. NAM-CSIRT het 13 Namibiese organisasies geïdentifiseer wie se stelsels moontlik deur die blootstelling geraak is. Cran-woordvoerder Mufaro Nesongano.

Die president van die ANC, Cyril Ramaphosa, sê Suid-Afrika se Grondwet laat slegs die President toe om ministers in sy kabinet aan te stel. Ramaphosa het kommentaar gelewer nadat die DA-leier, Geordin Hill-Lewis, aan hom geskryf en versoek het dat John Steenhuisen as minister van Landbou verwyder en deur Willem Aucamp vervang word. Ramaphosa het tydens die ANC se kieserregistrasieveldtog in KwaThema, Ekurhuleni gesê hy sal binnekort op die DA-voorstel reageer:

'n Belangrike bulletin misgeloop? Geen probleem, luister na elke bullie net hier. Al die hoofnuus op een plek.

‘n Vreedsame betoging teen spoedhobbels wat op die B1 Westelike Verbypad om Windhoek aangebring is, het vanoggend plaasgevind. Dit volg ná aktivis Michael Amushelelo ‘n dringende aansoek teen vervoerminister Veikko Nekundi gebring het om die hobbels te verwyder weens die reuse-verkeersknope wat dit veroorsaak. Regter Gabriel Komboni lewer op 30 Junie uitspraak in dié aansoek. Amushelelo het vanoggend die volgende oor die kwessie gesê:

Israel sê Hisbolla se skendings van die skietstaking en voortgesette aanvalle vereis voortdurende operasies in Suid-Libanon. 'n Woordvoerder van die Israelse Weermag, Effie Defrin, sê hulle sal voortgaan om teen bedreigings op te tree, en doen wat nodig is om burgers te beskerm. Defrin sê vier Israelse soldate is dood. Hy het voorts gesê Hisbolla het die afgelope weke honderde hommeltuie en vuurpyle op Israelse burgers en soldate losgelaat:

Die kommissaris van die grensbestuursowerheid, Michael Masiapato, sê die regering en ander belanghebbendes het die veldtog teen onwettige immigrasie landwyd verskerp. Die owerheid se woordvoerder, Mmemme Mogotsi, sê hul het Vrydag, in samewerking met die polisie en Binnelandse Sake, die terugkeer van 673 Malawiese en 202 Zimbabwiese burgers via Beitbrug gereël. Sy sê die Zimbabwiese burgers is met drie busse vanaf Gauteng vervoer, terwyl tien busse, vyf in Durban in KwaZulu-Natal en nog vyf in Kaapstad, ingespan is vir die Malawiese repatriasie-operasie.

Die beplande inhegtenisneming van die hoof van misdaadintelligensie, Dumisani Khumalo, en die hoof van intelligensie-ontleding, generaal-majoor Nozipho Madondo, is weens nasionale veiligheidskwessies afgelas. Die twee sou hulself Vrydag by die Brooklyn-polisiestasie in Pretoria oorgee op aanklagte van bedrog, maar die proses is gestaak omdat Khumalo betrokke is by die monitor van teen-immigrante-betogings wat verband hou met die March and March-beweging. Die woordvoerder van die Ondersoekdirektoraat Teen Korrupsie, Kaizer Kanyago, verduidelik:

Die land sal die naweek buitengewoon koue en nat toestande ervaar, gedryf deur 'n intense afsny-laedrukstelsel langs die kus. Die Namibiese Meteorologiese Diens se voorspeller, Albertina Anderson, sê swaar donderbuie en kitsvloede word in die suidelike streke verwag, terwyl die sentrale en oostelike dele geïsoleerde buie en skerp, ysige winde sal sien.

Reaksie word ontvang nadat Namibië amptelik van die Finansiële Aksietaakmag se gryslys verwyder is. Ekonoom dr. Omu Kakujaha-Matundu het die ontwikkeling verwelkom en die regering gelukgewens met die pogings om al die bekommernisse wat deur die taakmag geopper is, aan te spreek. Hy het aan Kosmos 94.1 Nuus gesê dat die stap beleggersvertroue sal verhoog.

Copps 94.1, in samewerking met die stadspolisie, moes Vrydagaand bontstaan toe ‘n ernstige ongeluk in die hoofstad plaasgevind het. Buiten vir dié voorval, was die res van die aand relatief rustig met slegs voorstaandienste en ‘n enkele geval van huismoles. Kosmos 94.1 se Francois Lottering was op die toneel en doen verslag:

Kry die nuus soos dit breek.

El Niño ontwikkel sterk, met 'n meer as 60 persent kans dat dit in 'n Super El Niño kan ontwikkel teen die komende somerseisoen. Dit is wat weerkenner Johan van den Berg voorspel. Die verskynsel bring tipies aansienlik warmer en droër toestande mee, wat ernstige bedreigings inhou vir droëland landbou, voedselsekerheid en waterbronne. Van den Berg het met AMT gepraat:

Die DA in Gauteng sê talle gemeenskappe loop steeds deur onder ʼn kommerwekkende toename in ernstige misdaad, ondanks ʼn algemene afname in sekere belangrike kategorieë in die vierde kwartaal van die huidige boekjaar. Dit sluit in ontvoering, vragmotorkapings, voertuig-verwante misdaad en seksuele oortredings. Woordvoerder Crezane Bosch sê premier Panyaza Lesufi moet met die waarnemende minister van Polisie, Firoz Cachalia, beraadslaag om intelligensie-geleide operasies te verskerp om ontvoering- en vragmotorkaping-sindikate te ontbloot:

Tydens haar besoek aan Ghana het president Netumbo Nandi-Ndaitwah die Namibiese gemeenskap en sakegemeenskap betrek. Die president het Namibië se toeganklikheid en toewyding tot die smee van strategiese vennootskappe om die Afrika-vryhandelsgebied te bevorder beklemtoon en gesê dat landbou 'n spesifieke beleggingsgebied is waarin Namibië belangstel.

Die Instituut vir Openbare Beleidsnavorsing het sy 32ste Verkrygingsopsporings-verslag bekendgestel, wat kyk na deursigtigheid in openbare besteding en stadige vordering met die implementering van belangrike teenkorrupsie hervormings. Die instelling doen 'n beroep op verantwoordbaarheid en optrede teen langdurige bestuursgapings. Direkteur Graham Hopwood het spesifiek die belangrikheid van deursigtigheid in maatskappy-eienaarskap beklemtoon, veral in hoërisiko-sektore soos olie en gas.

Die Kantoor van die Regbank het aangekondig dat hy verskeie belangrike administratiewe, operasionele en prosedurele prosesse finaliseer om landdros- en streekhowe te bemagtig om volle jurisdiksie te hê om egskeidings te verwerk en af te handel. Dit kom na die aanvaarding van die Wet op die Ontbinding van Huwelike van 2024. Tans word hierdie sake slegs in die hoërhof aangehoor en gefinaliseer. Kosmos 94.1 Nuus het met die woordvoerder van die Regbank, Vikitoria Hango, gepraat:

Die Grensbestuursowerheid sê 1 596 ongedokumenteerde Malawiese en Zimbabwese burgers is suksesvol in 'n 13-uur-operasie by die Beitbrug-grenspos geprosesseer. Personeel van die owerheid, amptenare van Binnelandse Sake en lede van die SAPD se afdeling vir openbare orde was betrokke. Die woordvoerder van die owerheid, Mmemme Mogotsi, sê die repatriasie van 1 129 Malawiese burgers was ingesluit. Dit was die meeste wat nog op een dag afgehandel is:

Die Namibiese polisie sê alle nodige kennisgewings is ontvang, en veiligheidsmaatreëls is in plek voor aktivis Michael Amushelelo se beplande protes môre. Die demonstrasie sal na verwagting die B1 Westerse Verbypad-korridor deur die Noordelike Industriële Gebied teiken, met organiseerders wat 'n logistieke stilstand eis om die verwydering van spoedbrekers op snelweë te eis. NamPol-woordvoerder adjunkkommissaris Kauna Shikwambi sê die polisie sal verseker dat die protes vreedsaam bly.