Nuus

Swavet Animal Health het die operasionalisering van die One Health-benadering versterk deur 'n tydige skenking van noodsaaklike veeartsenykundige voorrade, wat 'n suksesvolle Unam Cares-intervensie in die Schlip-nedersetting in die Hardap-streek ondersteun. Kosmos 94.1 Nuus het met professor Rachel Freeman van Unam Cares gepraat wat sê die inisiatief het hondsdolheid-entstowwe, ontwurmingstablette en dip-oplossings verskaf om die verspreiding van soönotiese siektes in 'n gemeenskap met beperkte toegang tot veeartsenykundige dienste te help bekamp.

Daar word geglo dat Alzheimer se siekte veroorsaak word deur die opbou van amiloïedplaak in die brein, maar pogings dit te verminder, keer nie kognitiewe agteruitgang om nie, wat sommige laat wonder of iets anders aan die gang is. Die jongste navorsing fokus op die mutasie van 'n geen wat lipiede in die brein vervoer, wat 'n opbou veroorsaak, wat weer ontwrigting van senuweeselle veroorsaak, wat kan beïnvloed hoe die seine deur die brein beweeg. Kosmos 94.1 Nuus het met Berrie Holthauzen van Alzheimer Dementia Namibia gepraat.

Geopolitiese spanning en Amerikaanse sanksies het Rusland en China gedryf om meesal Chinese yuan en Russiese roebels in hulle bilaterale handel te gebruik, in plaas van die Amerikaanse dollar en die euro. Die dollar behou egter sy posisie as die primêre internasionale veilige hawe-geldeenheid. Kosmos 94.1 Nuus het met Suid Afrikaanse ekonoom Chris Hart gepraat wat die effek daarvan verduidelik. Volgens Hart sal dit 'n lang proses wees.

Die 2026-jagseisoen is amptelik oop, met boere, bewaringsgebiede en jagters wat nou voorberei vir die Mei-tot-Augustus-periode onder streng wildkwotas en permitreëls. Kosmos 94.1 Nuus het met Kristin Maritz van die Namibiese Professionele Jagtersvereniging gesels vir meer.

President Netumbo Nandi-Ndaitwah sê Namibiërs moet inspirasie te put uit die veerkragtigheid van die Basters tydens die Slag van Sam !Khubis naby Rehoboth. In ‘n toespraak wat namens haar deur visepresident Lucia Witbooi tydens die 111de herdenking van dié slag gelewer is, het Nandi-Ndaitwah beklemtoon dat die moed wat by Sam !Khubis getoon is, die nasie moet verenig eerder as om ou verdeeldheid aan te wakker. Sy het burgers aangemoedig om die geskiedenis as 'n rigtingwyser vir versoening, 'n sterker nasionale identiteit en gesamentlike pogings tot 'n voorspoedige en inklusiewe Namibië vir almal te gebruik.

Snerpende koue word vanaf vandag verwag, met ryp wat môre in dele van //Kharas, Hardap, Khomas, Omaheke, Otjozondjupa, noordoostelike Erongo, suidoostelike Kunene and suidwestelike Omusati moontlik is. Kosmos 94.1 Nuus het met weerkenner Albertina Anderson gepraat:

Die landbou-organisasie TLU SA het steun uitgespreek vir die vakbond Solidariteit wat sektorkodes vir swart ekonomiese bemagtiging in die regsberoep in die Hooggeregshof in Pretoria betwis. Die organisasie waarsku soortgelyke reëls kan in landbou en ander nywerhede ekonomiese groei benadeel en onsekerheid skep. Bennie van Zyl van TLU SA sê Suid-Afrika het beleide nodig wat fokus op werkgeleenthede en belegging eerder as rasseklassifikasie:

Die EFF-leier, Julius Malema, sê president Cyril Ramaphosa moet bedank nadat die Konstitusionele Hof die Parlement se ampsklagte-reël ongrondwetlik verklaar het in die Phala Phala-diefstalsaak. Hy sê die saak is ernstig en moenie polities wees nie. Malema vra die Parlement om dringend voort te gaan ondanks die streng bepalings wat vir ampsklagte geld. Hy prys ook 'n lid van die ANC se nasionale uitvoerende komitee, Nkosazana Dlamini Zuma, oor haar standpunt:

Ultimate Safaris staan nou bekend as “ultimate.earth”. Volgens die besturende direkteur, Tristan Cowley, weerspieël die nuwe identiteit die maatskappy se groeiende toewyding aan bewaring, gemeenskapsbemagtiging en doelgerigte reise regoor Afrika.

Die Bloedoortappingsdiens doen 'n dringende beroep op alle Namibiërs om vandag se Rooi Saterdag-bloedskenkingsklinieke te ondersteun, aangesien nasionale bloedvoorraadvlakke steeds daal. Gesonde burgers tussen die ouderdomme van 16 en 70, wat minstens 50-kilogram weeg en aan die skenkingsvereistes voldoen, word aangemoedig om by klinieke in Windhoek, Oshakati en Walvisbaai te skenk. Die diens se onderwysbeampte Frieda Vatileni-Asino is aan die woord:

Die Tuinroete-distriksmunisipaliteit in die Wes-Kaap sê noodleniging en skuilingspogings duur voort in die streek terwyl verskeie gemeenskappe steeds deur uiterste weerstoestande geraak word. Woordvoerder Herman Pieters sê rivier- en damvlakke in die gebied is besig om stadig te sak namate watervlakke begin daal. Hy sê die Suid-Kaapse Weerdiens voorspel nog 'n koue front wat die Wes-Kaap na verwagting môre en Maandag sal bereik:

Copps 94.1, in samewerking mat die Namibiese polisie, het Vrydagaand gelyktydig in Windhoek en Otjiwarongo ‘n wakende oog gehou. Op Otjiwarongo het sake seepglad verloop met sjebiens wat by die reëls gehou het en partytjiegangers wat hulle gedra het, berig Darren Smith van Kosmos 94.1. In Windhoek, daarenteen, het die Copps 94.1-span hul hande volgehad met klipgooiery, traangas en ‘n gru-ongeluk waarin drie voetgangers betrokke was. Francois Lottering van Kosmos 94.1 het meer:

Kry die nuus soos dit breek.

Cirrus gaan op 15 Julie 'n nasionale speenkalffees op Hochveld hou. Daar sal ook 'n verskeidenheid stalletjies wees en gesprekke met Savannah Beef oor slagregte en slagbeurte. Kosmos 94.1 Nuus het met Cirrus medestigter Romé Mostert gepraat.

Die Tuinroete-distriksmunisipaliteit en Agri Wes-Kaap het 'n nuwe geval van bek-en-klouseer in die Mosselbaaigebied bevestig. Dis op 'n klein beesplaas geïdentifiseer aan die kant van die bestaande kwarantyngebied van tien-kilometer in Groot-Brakrivier. Woordvoerder Herman Pieters sê beamptes het gedurende inspeksie en inentingswerk verdagte letsels opgemerk, waarna hulle monsters geneem het. Hy sê die uitslag het 'n positiewe geval bevestig:

Die derde been van die Namibië Nasionale Karting-kampioenskap vind môre plaas by die Tony Rust-baan in Windhoek. Francois Lottering van Kosmos 94.1 sê die land se topbestuurders sal meeding en die toegangsprys is 50 Namibiese dollar. Hy het meer.

Daar heers groot opgewondenheid met die vieringe rondom die Sam Khubis-herdenking vandag deur die Baster gemeenskap. Dit volg nadat die volk vanjaar erken is 'n tradisionele owerheid, en is ook die eerste herdenking onder die nuwe Basterkaptein, Jacky Britz. Kosmos 94.1 Nuus het met die goewerneur van die Hardap-streek, Riaan McNab gepraat. Hy verduidelik die belangrikheid van erkenning vir die volk.

Die skorsing van Joseph Shikongo uit die pos van NamPol inspekteur-generaal vir 12 maande bly in die nuus. Hierdie keer eis die amptelike opposisieparty antwoorde. IPC-president Panduleni Itula het die uitvoerende gesag versoek om dokumente wat verband hou met die proses openbaar te maak, insluitend die aanbeveling van die Veiligheidskommissie, rekords van konsultasies en advies van die Staatsdienskommissie. Hy het met Kosmos 94.1 Nuus gepraat.

Die Regshulpsentrum het die regering se bewerings oor LGBT-regte betwis en gesê dat internasionale reg reeds gelykheidsbeskerming ondersteun, 'n kwessie wat tydens Namibië se onlangse Verenigde Nasies menseregte-oorsig geopper is. Direkteur Toni Hancox het aan Kosmos 94.1 Nuus gesê dat howe en internasionale forums gelykheidsregte lank reeds geïnterpreteer het om seksuele oriëntasie in te sluit, ten spyte daarvan dat dit nie eksplisiet in die Grondwet gelys word nie. Sy sê daar is ander probleme wat aandag moet kry, nie hoe mense hul lewens wil lei nie.

Amerikaanse president Donald Trump het gedreig om hoër tariewe op die Europese Unie te hef as hy nie teen 4 Julie sy heffings op Amerika tot nul afbring nie. Die EU-blok met 27 lede en Amerika het verlede Julie 'n ooreenkoms aangegaan wat die heffing op die meeste Europese goedere op 15-persent vasgestel het. Trump is egter ontevrede met die tempo van die toepassing van die ooreenkoms. Die president van die Europese Kommissie, Ursula von der Leyen, sê goeie vordering is gemaak:

Nust het Donderdag en vandag sy gradeplegtigheid in die hoofstad gehou waar president Netumbo Nandi-Ndaitwah die hoofspreker was. Sy het die kwessie van jeugwerkloosheid, veral onder gegradueerdes, uitgelig. Sy sê die gaping tussen markvraag en opleiding moet verklein word.

Die Konstitusionele Hof het beslis teen die parlement se besluit in die Phala Phala-saak en bevind die ampsklag-proses is ongrondwetlik en ongeldig. Dit hou verband met die diefstal op president Cyril Ramaphosa se plaas. Die hof het bevind die reël verhinder die Nasionale Vergadering om behoorlik te besluit oor die gronde vir 'n ampsklag. Hoofregter Mandisa Maya het die parlement se stemming van 2022 tersyde gestel, en 'n ampskomitee moet nou die kwessie oorweeg:

Die internasionale handelstatistieke vir Maart is deur die Namibiese Statistieke-agentskap bekend gemaak. Die handelstekort het op 2,3 miljard Namibiese dollar ingekom, effe beter as Februarie se 5,2 miljard dollar. Mirjam Shihepo, die agentskap se woordvoerder.

Die Arbeidersparty het lelik pak gekry in Engeland se plaaslike owerheidsverkiesing. Reform UK het skoonskip in talle van die rade gemaak. Die Britse premier Keir Starmer sê daar is nie ‘n manier wat hy sal wegstap en die land in chaos dompel nie.

Suid-Afrika gaan 'n verslag aan die Afrika-Unie voorlê nadat Ghana versoek het dat anti-migrante-betogings tydens 'n komende vergadering bespreek moet word. Die minister in die Presidensie, Khumbudzo Ntshavheni, sê die regering ondersteun die eerste land-van-veiligheid-beginsel in migrasiesake. Ntshavheni het bygevoeg daar is nie 'n oorlog in die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap-streek om groot bewegings van mense na Suid-Afrika te regverdig nie:

Wêreld-persvryheidsdag word vandag in die hoofstad herdenk. Die dag word op 3 Mei jaarliks gevier na die Windhoek-deklarasie op daardie dag in 1991 deur Afrika-joernaliste onderteken is. Die verklaring definieer 'n vrye pers as onafhanklik van regerings-, politieke of ekonomiese beheer, wat die basis vorm vir wêreldwye persvryheid voorspraak. Tydens vanoggend se geleentheid het veteraan joernalis en direkteur van die Namibia Media Trust, Gwen Lister, die regering aangemoedig om so gou moontlik die Toegang tot Inligtingswetsontwerp te implementeer.

Die plaaslike landbousektor is op hol na die energieminister, Modestus Amutse, tydens die brandstofprys aankondiging gesê het dat vulstasies nie grootmaat brandstof aan mense sonder ‘n verbruikersinstallasiesertifikaat, mag voorsien nie.

Namibiërs kan hoër voedselpryse in die komende weke en maande verwag namate steil brandstofprysverhogings toenemende druk plaas op boere wat reeds met stygende produksiekoste sukkel. Agribank se tegniese adviseur vir gewasse en pluimvee, Hanks Saisai, sê aan Kosmos 94.1 Nuus dat die skerp styging in dieselpryse, met 4 dollar 63 per liter, trekkers, waterpompe en vervoerkoste direk sal beïnvloed.

Die Wêreldgesondheidsorganisasie sê meer hantavirusgevalle wat verband hou met die uitbreking op die Atlantiese luukse passasierskip, kan steeds opduik as gevolg van die virus se lang inkubasietyd van tot ses weke. Die direkteur-generaal van die WGO, Tedros Adhanom Ghebreyesus, het aan die media gesê voortgesette monitering en kontakopsporing is in verskeie lande in plek, met passasiers en noue kontakte steeds gevolg word vir moontlike simptome:

Die Nasionale Speenkalfkampioenskap is by die Bank Windhoek-ring op die Windhoek skougronde geloods. Die kampioenskappe is al sedert 2011 'n vaste instelling op die veilingkalender. Met veilings landswyd bring Agra Veilings produsente bymekaar. Kosmos 94.1 Nuus was by die skougronde en het met Paul Klein, die uitvoerende hoof van die Agra-veilings gepraat. Hy het meer oor die land se bestendigheid met bek-en-klouseer bekamping.

Die verhoor van sakeman Vusimuzi “Cat” Matlala en sy medebeskuldigde sal op 20 Julie in die Johannesburgse Hooggeregshof begin. Matlala en vier ander beskuldigdes staan tereg op 25 aanklagte, insluitend verskeie aanklagte van poging tot moord wat verband hou met verskeie beweerde skietvoorvalle tussen 2022 en 2024. Magaboke Mohlatlole van die Nasionale Vervolgingsgesag sê die saak gaan oor gekoördineerde aanvalle, terwyl die verdediging toegang tot sleutelbewyse betwis, wat die verhoor wat in Junie sal plaasvind:

Die Internasionale Olimpiese Komitee het alle beperkings op Belarussiese atlete opgehef. Belarussiese en Russiese atlete is uit die Olimpiese kompetisie geskors ná Moskou se inval in Oekraïne in 2022. Belarussiese atlete mag nou onder hul eie vlag en volkslied deelneem. Hulle mag ook deelneem aan alle kwalifiserende geleenthede wat later vanjaar begin voor die Los Angeles Spele in 2028. Die komitee se president, Kirsty Coventry, sê beperkings teen Rusland bly egter na die onlangse sanksies deur die Wêreldagentskap teen Verbode Middels in Sport:

Ekonome hersien Namibië se BBP-groeivooruitsigte afwaarts na 2,6 persent vanaf 3,8 persent vir 2026, met 'n beskeie herstel tot 2,9 persent wat in 2027 verwag word. FNB-ekonoom Mandisa van Wyk sê hierdie vooruitsigte bly onderhewig aan noemenswaardige afwaartse risiko's, insluitend die voortdurende konflik in die Midde-Ooste. Sy sê die verwagting is ook dat die Bank van Namibië die repokoers vir die res van die jaar onveranderd sal hou.

Die Wes-Kaapse Rampbestuursentrum sê damvlakke het skerp gestyg ná swaar reën, met verskeie damme wat tans hul volle kapasiteit oorskry. Sekere damme in die Tuinroete en die Sentrale Karoo het binne ure vanaf lae vlakke tot meer as 100-persent gestyg, wat kommer veroorsaak oor moontlike oorstromings stroomaf. Colin Deiner van die sentrum sê die vinnige styging ná 'n lang droogte word fyn dopgehou, terwyl riviere, riviermondings en omliggende gemeenskappe voortdurend gemonitor word:

Die Tuinroete-distriksmunisipaliteit sê die fokus is op die opspoor van vasgekeerde of ontheemde mense, aangesien weerwaarskuwings vir die streek van vlak agt na vlak ses afgegradeer is. Daar bestaan kommer oor die Knysna-, Bitou-, George- en Oudtshoorn-gebiede. Volgens die munisipaliteit se brandweerhoof, Deon Stoffels, is ongeveer 76 mense in De Vlugt in die munisipale gebied van George gestrand:

Die Amerikaanse Internasionale Handelshof het teen president Donald Trump se jongste globale tarief van tien-persent vir almal beslis. Die hof het bevind die administrasie kon nie die tariewe regverdig volgens ʼn handelswet van 1974 wat as Artikel 122 bekend staan nie. Die beslissing is die jongste terugslag vir Trump se handelsbeleid nadat die Amerikaanse Hooggeregshof vroeër vanjaar bevind het die president kan nie tariewe instel onder nood- ekonomiese magte nie. Trump sê hulle sal waarskynlik appelleer:

Kry die nuus soos dit breek.

Die Namibiese Mededingingskommissie sê sy ondersoek na beweerde anti-mededingende gedrag deur Ultimate Safaris en drie Kunene-bewaringsgebiede sal voortgaan, ten spyte van kritiek van toerisme-operateurs en natuurbewaarders. Kritici, insluitend dr. Chris Brown, voer aan dat die kommissie eerder Namibia Wildlife Resorts se oorheersing in nasionale parke en die Sossusvlei-pendeldiens moet ondersoek. Kosmos 94.1 Nuus het met die komissie se woordvoerder Dina //Gowases gepraat.

Spanje se Kanariese Eilande berei voor om 'n Atlantiese luukse passasierskip te ontvang wat passasiers vervoer wat deur 'n hantavirus-uitbreking geraak is, na samewerking met die Wêreldgesondheidsorganisasie. Gesondheidsowerhede tref maatreëls vir veilige ontskeping en mediese assessering van die persone aan boord die vaartuig, terwyl die skip sy roete onder streng monitering voortsit. In 'n media-inligtingsessie het die WGO direkteur-generaal, Tedros Adhanom Ghebreyesus, vertroue uitgespreek in Spanje se vermoë om die situasie te bestuur:

'n Lys van name van meer as 2 200 begunstigdes van onopgeëiste pensioen- en voorsorgfondsvoordele is vrygestel. Die justisieministerie versoek die publiek om 'n draai by die Meester van die Hoërhof te maak om die name op die lys na te gaan om te kyk of hulle of familielede nie dalk daarop is nie, en om nie hierdie lys aanlyn bekend te maak nie. Die ministerie se woordvoerder, Edmund Khoaseb.

Kry die nuus soos dit breek.

Die verhoging in die brandstofprys is nie goeie nuus vir enigiemand in die land nie maar die skerp styging in diesel kan ‘n groter impak op almal hê -veral in landbou met insetkostes wat skerp sal styg en natuurlik vervoer. Namibië is uiters afhanklik van invoere van Suid-Afrika waar die prys nog hoër is. Leodolf Swanepoel, hoof uitvoerende beampte van FP du Toit Transport het met Kosmos 94.1 Nuus gepraat.

Toergidse is steeds die herrie in vir die regering oor die Sossusvlei-konsessie. Die afgelope naweek het die ministerie gesê Dooievlei is oop vir almal. In die formele kennisgewing het dit gelees dat dit oop is vir Namibiese toergidse wat by die toerismeraad geregistreer is. Kosmos 94.1 Nuus het met toergids Joseph Kafunda gepraat wat sy ontevredenheid oor die kennisgewing uitspreek. Toergidse registreer nie, eerder toeroperateurs.

Die Suid-Afrikaanse regering het streeksamewerking binne die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap gelas om bestendigheid in die voorsiening van brandstof en kunsmis te verseker. Die minister in die Presidensie, Khumbudzo Ntshavheni, sê die regering gryp in om brandstofpryse te verlig te midde van wêreldwye spanning weens die voortgesette konflik in die Midde-Ooste. Sy sê die kabinet het die brandstoftoelaag van 17,2-miljard Suid-Afrikaanse rand goedgekeur van April tot Junie, wat finansminister Enoch Godongwana aangekondig het:

Die wêreldbekende Sir David Attenborough sê hy is heeltemal oorweldig deur die boodskappe wat hy voor sy 100ste verjaardag vandag ontvang het. Die veteraan-omroeper en omgewingskundige vier die mylpaal met 'n spesiale konsert vanaand in die Royal Albert Hall in Londen. Die BBC, waar hy in 1952 begin werk het, het deur die week Sir David se eeufees met spesiale programme gevier. Verskeie spesies is na hom vernoem, soos 'n parasitiese wespe, 'n veldblom, skoenlapper, sprinkaan, dinosourus en spookgarnale. Luister na Sir David in 'n oudioboodskap wat Donderdagaand vrygestel is.

Kry die nuus soos dit breek.

Die DA se burgemeesterskandidaat in Johannesburg, Helen Zille, sê die Stad het belangrike munisipale finansiële wette oortree en herhaalde waarskuwings deur die Nasionale Tesourie geïgnoreer. In 'n media-inligtingsessie het Zille gesê 'n brief van die minister van Finansies, Enoch Godongwana, het verskeie oortredings uiteengesit, insluitend die goedkeuring van 'n onbefondsde begroting en die versuim om onreëlmatige en verkwistende besteding te voorkom. Sy waarsku hierdie oortredings kan die stad se finansiële krisis vererger en verdere ingryping deur Tesourie tot gevolg hê:

Die Verenigde Arabiese Emirate sê Iran se missiel- en hommeltuigaanvalle op sy buurlande en die teiken van handelskepe in die Straat van Hormuz is onwettig en roekeloos. Sy lugverdedigingstelsels het Maandag 12 Iranse ballistiese missiele, drie kruisermissiele en vier hommeltuie onderskep. 'n Brand het in die Fujairah-oliebedryfsone uitgebreek en drie burgerlikes beseer. Die VAE se ambassadeur by die Verenigde Nasies, Mohamed Abushahab, sê die aanvalle bedreig internasionale vrede en veiligheid: