Podcasts about feirste

Seolfar an leabhar “Maith Thú A Mhicí” le Micí Sheáin Néill Ó Baoill i Rann na Feirste anocht. Bhí an leabhar as cló le tamall, agus seo an tríú eagrán den leabhar. Labhair Conor Ó Gallachóir le Brídanna agus Eileen faoin ócáid.

This podcast with Roís- Máire was recorded shortly after  the horrific stabbing incident in North Belfast and before the racist pogroms which followed. It was also before the PSNI warned the Belfast Ard Mheara that her life was in danger. It has been a difficult week especially for those citizens evicted from their homes. We stand in solidarity with them. Racism is the first cousin of sectarianism. The majority of people are opposed  to both these negative evils. Elon Musk and others who support these despicible actions from afar should shut up. The good people who helped our neighbours are to be commended.  Belfast says NO to racism.

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.Inniu an tríú lá déag de mhí an Mheithimh. Is mise Órla Nic Con na Búille.Foilsíodh tuairisc dheiridh Choimisiún Imscrúdaithe an Oirdheiscirt an tseachtain seo maidir le líomhaintí drochúsáide gnéasaí leanaí i gcoinne Bill Kenneally. Deirtear sa tuairisc gur theip go tromchúiseach ar bheirt oifigeach sinsearach den Gharda Síochána gníomhú i gceart nuair a tháinig líomhaintí chun cinn in 1987. Cé gur admhaigh Kenneally cuid dá iompar ag an am, níor cuireadh fiosrúchán cuí ar bun agus níor cuireadh stad lena chuid gníomhaíochtaí. Tá Kenneally i bpríosún faoi láthair as drochúsáid ghnéasach a dhéanamh ar 15 bhuachaill idir 1979 agus 1990. Cháin an tuairisc Bord Sláinte an Oirdheiscirt as gan eolas a bhí ar fáil dóibh ag an am a fhiosrú. Tá tagairt déanta do dhaoine áirithe i bpoist údaráis a raibh eolas acu faoi na líomhaintí thar na blianta. Mhol an Coimisiún go ndéanfaí fiosrúchán práinneach maidir le hoifigigh phoiblí agus aon fhaillí a raibh déanta acu ina ndualgas. Braitheann roinnt marthanóirí go léiríonn an tuairisc go raibh an ceart acu ina seasamh, cé go bhfuil fearg orthu faoi na deiseanna a cailleadh chun cosc a chur ar an drochúsáid. Dúirt an tAire Dlí agus Cirt, Jim O'Callaghan, go ndéanfaidh sé machnamh ar thorthaí na tuarascála agus go mbuailfidh sé leis na híospartaigh.I mBéal Feirste, tá an duine a gortaíodh san ionsaí scine a tharla oíche Luain i gcóma go fóill. Chaill Stephen Ogilvie súil amháin san ionsaí. Leanann an chorraíl ar aghaidh timpeall na cathrach. D'úsáid na póilíní gunna uisce ag Timpeallán Sandyknowes i nGleann Ghormlaithe, chun slua mór a scaipeadh tar éis ionsaithe leanúnacha ar na póilíní. Caitheadh brící, buidéil agus píosaí adhmaid ag na póilíní, agus rinne grúpaí de dhaoine a raibh masc orthu damáiste d'fhálta ag tithe áitiúla chun iad a úsáid mar airm. Tuairiscíodh tinte i roinnt áiteanna, lena n-áirítear feithicil de chuid an Roinn Bonneagair agus boscaí bruscair, agus rinneadh iarrachtaí foirgneamh tréigthe a chur trí thine. I roinnt cásanna, caitheadh buamaí peitril i dtreo línte na bpóilíní. Chuir an chorraíl isteach ar iompar poiblí ar fud na sé chontae ó thuaidh, agus dúnadh roinnt scoileanna go luath. Tá an foréigean seo cáinte go mór ag na húdaráis, a d'iarr ar dhaoine fanacht socair. Leanfaidh fiosrúcháin ar aghaidh maidir leis an gcéad ionsaí agus ar na himeachtaí a tháinig ina dhiaidh sin.Tá an Corn Domhanda FIFA tosaithe go hoifigiúil, an comórtas peile idirnáisiúnta is mó ar domhan, a bhíonn á reáchtáil gach ceithre bliana. Den chéad uair riamh, tá an comórtas ar siúl i dtrí thír - Meicsiceo, Ceanada agus na Stáit Aontaithe. Beidh cluichí i 16 chathair ar fud Mheiriceá Thuaidh, lena n-áirítear Cathair Mheicsiceo, Vancouver agus Nua-Eabhrac. Beidh 48 foireann páirteach sa chomórtas, roinnte i 12 ghrúpa de cheithre fhoireann. Laistigh de na grúpaí seo, imreoidh gach foireann trí chluiche. Rachaidh an dá fhoireann is fearr as gach grúpa ar aghaidh go huathoibríoch. Ansin, rachaidh ocht bhfoireann eile ar aghaidh freisin mar na foirne tríú háit is fearr. Cruthóidh seo na 32 foireann sa bhabhta díbeartha. Ón mbabhta díbeartha ar aghaidh, má chailleann foireann cluiche ar bith, fágfaidh siad an comórtas. Má bhíonn scór cothrom tar éis am breise, beidh ciceanna pionóis leis an mbuaiteoir a shocrú. Tá cluichí á n-imirt ar fud na gcathracha óstacha, agus leanfaidh an comórtas ar aghaidh go dtí an cluiche ceannais, a bheidh ar siúl i Nua-Gheirsí ar 19 Iúil 2026.*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain.Tá script ar fáil i d'aip phodchraolta.líomhaintí drochúsáide gnéasaí leanaí - allegations of child sex abusemarthanóirí - survivorsan Roinn Bonneagair - Department for Infrastructurego huathoibríoch - automaticallybabhta díbeartha - elimination round

Labhraíonn Emmet Ryan le Cuán faoi scéalta móra na seachtaine - AI, Love Island, Béal Feirste, An Corn Domhanda agus eile.

Ag cur síos ar mar a bhí cúrsaí i mBéal Feirste aréir áit a bhfuil círéibeacha ar siúl le cúpla oíche, ghabh na póilíní seisear déag sa chathair aréir agus fágadh dhá phóilín déag gortaithe in eachtraithe éagsula.

Ag caint ar dtús ar na léirsithe atá ar siúl i gcathair Bhéal Feirste ón Mháirt, áit a bhfuil cónaí ar féin, agus ar an ócáid atá eagraithe ag Conradh na Gaeilge anseo i nGaoth Dobhair san oíche amárach dírithe ar an téama Éire Aontaithe.

Tharla agóidí i gcathair Bhéal Feirste aréir, agus in áiteacha eile ó thuaidh mar gheall ar eachtra inar gortaíodh fear i dtuaisceart na cathrach oíche Dé Luain.

Bhí imní a léiriú i rith an lae inné go dtarlódh agóídí ar fud na cathrach i ndiaidh d'fhear as an tSudáin ionsaí a dhéanamh ar fhear eile sa Chathair le scian Dé Luain. Dódh tithe, dódh carranna agus cuireadh bus ar thine le linn oíche d'fhoiréigin fíochmhar i mBéal Feirste aréir

Comhrá le MaryClaire Nic Uilliam, príomh-irischraoltóir le Raidió Fáilte i mBéal Feirste faoin oiread a thit amach sa chathair aréir - beo ar Eadra 10.06.26

Roghnaíodh Clodagh le hionadaíocht a dhéanamh d'Éirinn ag an chomórtas Miss Diamond i 2026.

Mír grinn seachtainiúil le Mary Aggie. Bhí comhairle ag Mary Aggie inniu don lucht éisteachta faoi shuantraí le páistí agus linbh a chur a chodladh.

Ceol beo agus comhrá le h-aíonna éagsula ag Féile Na Meán Ceilteach 2026.

Cuirfear tús le sraith úr ‘Croí na Féile' ar TG4 san oíche amárach áit a dtéann an craoltóir le 2FM, Hugh Mac Giolla Chearra as Rann na Feirste ar chamchuairt ar fud na tíre agus é ag obair mar oibrí deonach ag feilte éagsúla.

Comhrá le Ola Majekodunmi faoi Lá na hAfraice i nDún Laoghaire, cursaí filíochta agus Off the Scéal ag dul go Bhéal Feirste. https://www.instagram.com/off_the_sceal/

Mír grinn seachtainiúil le Mary Aggie.

In Business Matters this week, Chris Ashmore takes a look at a thriving glamping business in the heart of the West Donegal Gaeltacht. At the award winning Glamping Rann Na Feirste, guests get the opportunity to stay in one of their luxury modern shepherds' huts, each of which has a wood-fired hot-top outside. Located in […] The post Business Matters – Ep 297: A piece of paradise at Glamping Rann Na Feirste appeared first on Highland Radio - Latest Donegal News and Sport.

Tuairisc ó Ghradaim Nós sa Bhosca Dubh i mBéal Feirste ar an 16ú Bealtaine 2026. Agallaimh le Tomaí Rua Ó Conghaile, bunaitheoir Nós, Daithí Ó Murnáin (O.N.M), Stiofán Ó Luachráin agus Caitiríona Ní Ghribín (Huartan), Ush Mush, Cúán de Búrca agus Rob Mulhern (hhH). Tuilleadh sonraí: https://nos.ie/

Labhair fear de chuid an pholl dóite i Rann na Feirste, Odhrán Mac Ruairí, ó Cannes na Fraince áit a bhfuil an Fhéile Scannánaíochta ar siúl agus tá Odhrán ag obair thall ansin thart an coirnéal agus ag coinneáil súil ar an chraic uilig atá ag tarlú.

Fear na Rinne ag cur fé i mBéal Feirste - sáite i CLG Oirthear Bhéal Feirste le roinnt mhaith blianta anuas.

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an séú lá déag de mhí na Bealtaine. Is mise Eoin Ó Seachnasaigh.Tá Príomh-Aire na Ríochta Aontaithe Keir Starmer faoi bhrú i ndiaidh seachtain dhramatiúil inar éirigh roinnt airí as an gcomh-aireacht in Westminster, iad ag rá nach bhfuil muinín acu as. Bhí sé i gcruachás mar thoradh ar na toghcháin áitiúla i Sasana inar chaill Páirtí an Lucht Oibre beagnach 1,500 comhairleoir ar fud na tíre, níos mó ná 450 i Londain amháin. D'admhaigh Starmer gur ndearnadh botúin le linn a théarma go dtí seo, ach go leanfadh sé ar aghaidh mar cheannaire an pháirtí agus mar Phríomh-Aire mar sin féin, cé gurb iad Reform an páirtí is mó anois agus Nigel Farage faoi lán seoil go Sráid Downing, de réir cosúlachtaí. Ba é Wes Streeting an chéad iomaitheoir mór le héirí as Dé Céadaoin, agus d'fhógair an iar-Leas-Phriomh-Aire Angela Rayner Déardaoin go bhfuil a cuid fadhbanna cánach réitithe. Ceaptar go seasfaidh sí do cheannaireacht an pháirtí mura féidir le Méara Mhanchain Andy Burnham dul san iomaíocht. Níl cead ag éinne an cheannaireacht a bhaint amach gan a bheith ina fheisire ach dúirt Josh Simons tráthnóna Déardaoin go n-éireodh sé as a shuíochán le deis a thabhairt do Burnham i bhfothoghchán. Ainm eile a luaitear leis an bpost ná iar-cheannaire an pháirtí Ed Miliband, ach tá an chuma ar an scéal nach seasfaidh sé.Go cúrsaí ceoil anois, le píosa nuachta a bheidh spéisiúil do lucht éisteachta an amhránaí as Contae Lú, David Keenan. Tar éis taispeantáis rathúla ar fud na cruinne, ag féilte scannáin ó Krakow go Chicago, tá an clár faisnéise David Keenan: Focla ar Chanbhás le feiceáil faoi dheireadh ar Sheinnteoir TG4. Paddy Hayes a stiúr é, ainm atá ceangailte le hearnáil craoltóireachta na hÉireann le blianta fada, i measc a chuid saothar bhí an tsraith iriseoireachta Corp agus Anam. Leanann an clár nua seo David ar feadh caoga lá, le fócas ar leith ar an bpróiseas cruthaitheach a bhí aige agus é i mbun taifeadta. Chomh maith leis sin, pléann sé an streachailt phearsanta fanacht glan ó bhrú na meán sóisialta agus a scéal féin á insint. Dá bhrí sin, is féidir a bheith ag súil le léargas fileata ar dhuine dár gcumadóirí comhaimseartha is cumhachtaí, agus ar a thírdreach inmheánach shaibhir.Bhí breis is míle paisinéir sáinnithe ar long chrúsála amach ó chósta Bordeaux i rith na seachtaine tar éis ráig gaistreintrítis. Cé nár bhuail an tinneas ach caoga duine, b'éigean do gach duine acu fanacht ar bord nuair a bhásaigh turasóir amháin agus léirigh roinnt de na daoine eile comharthaí an ghalair. Rinneadh iniúchadh go sciobtha agus fuair na híospartaigh cúram éigeandála ó dhochtúir na loinge sular cuireadh i gcoraintín iad. D'fhág an long darb ainm ‘Ambition' Oileáin Shealtainn ar an 6ú lá de mhí na Bealtaine agus stop sí ar dtús i mBéal Feirste agus ansin i Learpholl sular shroich sí Bordeaux. Agus muid ag taifeadadh, bhí na húdaráis fós ag bailiú samplaí ó na paisinéirí ionas go bhfeadfaí iniúchadh níos iomláine a dhéanamh. Deirtear nach bhfuil aon bhaint ag an eachtra seo leis an ráig hantaivíris a tharla ar long chrúsála de chuid na hÍsiltíre, an MV Hondius, le déanaí, ach pé scéal é, bígí cúramach má théann sibh amach ar muir!*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAIScomh-aireacht - cabinet (politics)feisire - MPearnáil craoltóireachta - broadcasting sectorléargas - insightcúram éigeandála - emergency careiniúchadh - investigation

Mír grinn seachtainiúil le Mary Aggie.

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an naoú lá de mhí na Bealtaine. Is mise Niall Ó Siadhail.Tá triúr marbh agus roinnt eile an-tinn i ndiaidh ráig den hantaivíreas ar long Ísiltíreach san Aigéan Atlantach. D'imigh an long ó dheisceart na hAirgintíne ar an chéad lá de mhí Aibreáin agus beagnach céad go leith duine ar bord, and d'fhág bean amháin in éineacht le corp a fir chéile an long i San Héilin. Fuair sí féin bás fosta. Fuair paisinéir eile bás seachtain ó shin, agus bhí amhras ann an mbeadh cead ag an long teacht isteach sna hOileáin Chanáracha, mar gheall ar an víreas. De ghnáth, baineann an hantaivíreas le creimirí amhail luchóga agus francaigh, ach tagann sé ar dhaoine ó am go ham. Dúirt an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte Déardaoin nach bhfuil siad ag súil le heipidéim mar gheall ar an ráig.Tá maoiniú do Thionscadal Logainmneacha Thuaisceart Éireann sábháilte i ndiaidh fógra an tseachtain seo go mbeadh deireadh ag teacht le tacaíocht an rialtais don tionscadal, atá ar an fhód le beagnach daichead bliain. Bunaíodh é in Ollscoil na Banríona, Béal Feirste, in 1987,  le taighde a dhéanamh ar bhunús agus brí logainmneacha ar fud na Sé Chontae, ach d'fhógair an tAire Pobal Gordon Lyons, atá ina bhall den Pháirtí Daonlathach Aontachtach, nach mbeadh an maoiniú ar fáil a thuilleadh. Meastar gur £90,000 sa bhliain atá i gceist. Tháinig cor eile sa scéal, áfach, nuair a d'fhógair an tAire Geilleagair Caoimhe Archibald go gcuirfeadh a Roinn féin an maoiniú ar fáil. Shéan an tAire Lyons go raibh dearcadh frith-Éireannach aige.Bhain an craoltóir cáiliúil David Attenborough céad bliain amach inné. Rugadh é sa bhliain 1926 agus bhí suim aige sa dúlra ó bhí sé ina bhuachaill óg. Thosaigh sé ag obair leis an BBC ag tús na gcaogaidí agus bhí sé ina rialtóir ar an chainéal nua BBC2 sna seascaidí. Chruthaigh sé an clár faisnéise Life on Earth in 1979, agus ba sa tsraith seo go raibh cruinniú cáiliúil aige le grúpa goraillí i Ruanda. Chuaigh sé i bhfeidhm go mór ar an lucht féachana nuair a labhair sé leis an cheamara faoi éirim agus tuiscint na ngoraillí, agus ón am sin, bhí na milliún daoine timpeall an domhain tógtha lena chuid clár faisnéise agus go háirithe lena ghuth séimh. Tá go leor de na cláir sin le feiceáil ar shuíomh an BBC faoi láthair, agus tá neart imeachtaí eile ar siúl lena bhreithlá a cheiliúradh.*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAISráig - outbreakcreimirí - rodentsan Eagraíocht Dhomhanda Sláinte - the World Health Organisationmaoiniú - fundinglogainmneacha - placenamesfrith-Éireannach - anti-Irishcraoltóir - broadcasterrialtóir - controller

Mír grinn seachtainiúil le Mary Aggie.

Seolfaidh Niall an leabhar úr ‘The Last Century Boy' le Pat Boyle Ferry ag ócáid a bheas ar siúl ar an Chlochán Liath ag an deireadh seachtaine.

Seoladh Taighde, na deiseanna don Ghaeilge in Éire Aontaithe.

Seolfar taighde úr inniu a dhéanann scrúdú agus anailís ar ról na Gaeilge in Éirinn Aontaithe ag ócáid a bheas ar siúl in Ollscoil na Banríona i mBéal Feirste ar maidin. B'iad Conradh na Gaeilge a choimisiúnaigh an taighde.

Bhí scaifte i láthair ag ócáid i Rann na Feirste nuair a rinne Nóra Frainc Chonaill Uí Raghallaí leacht úr galánta den logainm Chloch a Phlúir a nochtú agus bhí Michelle i láthair, labhair sí le Joe Frainc Chonaill, Donnachadh Ó Baoill ó Choiste Náisiúnta Logainmneacha na hÉireann, Nóra Frainc Chonaill agus Annie Mhicí Jimí Uí Dhuibheannaigh.

Ag cur síos ar Ard Fheis Shinn Féin a bhí ar siúl mBéal Feirste ag an deireadh seachtaine.

Sa bhliain 1988 labhair Bríd Bean Uí Bhrádaigh as Béal Feirste agus Doire Na Mainséar ó dhúchas le Timlín Ó Cearnaigh i ndiaidh bás a mic, Caoimhín Mac Brádaigh. Maraíodh Caoimhín Mac Brádaigh i reilig Bhaile an Mhuilinn le linn tórraimh triúr Gibraltar (Mairéad Farrell, Danny McCann, agus Seán Savage).

Mír grinn na seachtaine le Mary Aggie ag caint inniu ar an bhearradh gruaige a fuair Máire Uí Chomhaill as Ionad Naomh Pádraig Dobhair do charthanacht ag deireadh na seachtaine agus luach an bhreosla san am i láthair.

Mír grinn na seachtaine seo agus í ag caint faoin charghas agus í ag éirí dearmadach agus turas na spásairí go dtí an ghealach ar an Artemis 2.0

Beidh an ócáid ‘Cathair Cois Cuain' mar chuid den fhéile litríochta Gaeilge IMRAM ar siúl in Áras Mhic Reachtáin i mBéal Feirste san oíche amárach ag déanamh ceiliúradh ar Bhéal Feirste agus ar ealaíontóirí Bhéal Feirste mar chuid den ócáid.

Mír grinn na seachtaine seo le Mary Aggie agus í ag caint inniu faoi chluiche sacar na hoíche aréir agus ag caint faoi shiopadóireacht i mbaile Leitir Ceanainn.

Bhí reifreann ar siúl in Ollscoil na Ríona i mBéal Feirste le gairid maidir le Comhionannas Teanga in agus tá an toradh foghraithe anois, 92% de mhic léinn a vótáil ar son comhionannas teanga san ollscoil.

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an t-aonú lá ‘s fiche de mhí an Mhárta. Is mise Alanna Ní Ghallachóir.Thug Gerry Adams fáilte roimh “dheireadh láidir” ar éileamh damáiste san Ard-Chúirt i Londain, a tharraing triúr íospartach d'ionsaithe de chuid an IRA Sealadach ina choinne. Mhaígh na héilitheoirí go raibh Adams faoi dhliteanas pearsanta i leith na ngorthuithe a bhfuair siad sna hionsaithe i Londain agus i Manchain in 1973 agus 1996. Dé hAoine, ar lá dheireanach na trialach, a mhair coicís, dhearbhaigh dlíodóirí na n-íospartach go raibh an t-éileamh in aghaidh iar-uachtarán Sinn Fein “scortha … gan ordú ar bith maidir le costas.” Tar éis an fhógra, chuir Adams ráiteas amach ag preasócáid i mBéal Feirste ag rá gur fhreastail sé ar an triail le meas a léiriú do na h-íospartaigh agus leis féin a chosaint “in aghaidh na smál agus na gcúiseamh fánach a cuireadh i mo choinne.” Cuireadh deireadh leis an triail tar éis naoi lá d'éisteachtaí os comhair an Bhreithimh Swift san Ard-Chúirt i Londain. Bhí an lámh in uachtar ag an scéinséir polaitiúla One Battle After Another ag na hOscars i mbliana, le sé bhua agus an pictiúr is fearr aige san áireamh. Bhuaigh an tÉireannach Jessie Buckley a céad Oscar ar son a róil mar bhean William Shakespeare, atá trína chéile tar éis bhás a mic atá aon bhliain déag d'aois. “Is rud ar leith é seo,” a dúirt Buckley. Ag trácht ar Lá na Máithreacha, ag deireadh a hóráide glactha, thiomnaigh sí a hOscar do “anord galánta chroí na máthar …. Go raibh míle, míle maith agat.” I measc na mbuaiteoirí eile, fuair an t-aisteoir Michael B Jordan ón scannán Sinners duais an aisteora is fearr, agus ba í Autumn Durald Arkapaw an chéad bhean ariamh ar bronnadh an duais cineamatagrafaíochta uirthi, mar gheall ar a hobair ar an scannán Sinners. Tráthnóna Dé hAoine, d'fhreastail na céadta daoine ar shochraid an cheoltóra Dolores Keane i gContae na Gaillimhe. Chuaigh an t-amhránaí ar shlí na fírinne agus í ina teach féin i nGaillimh Dé Luain seo caite, agus í 72 d'aois. Beidh cuimhne uirthi go deo mar dhuine den chór neamhaí guthanna ar an albam A Woman's Heart ó 1992, in éineacht le Eleanor McEvoy, Mary agus Frances Black, Sharon Shannon, agus Maura O'Connell. Ba bhall bunaidh í den ghrúpa aitheanta De Danann, agus bhí ceann de na guthanna sainiúla de cheol tíre agus tráidisiúnta aici, agus tionchar ollmhór ar cheoltóirí comhaimseartha ar nós Lisa O'Neill agus Lankum. Dúirt an tAthair Gannon, cara teaghlaigh mhuintir Keane, gurb í Dolores “duine de na daoine ab umhaile ar an domhan seo” agus “Fríd an clú uilíoch seo, nár athraigh sí mar dhuine riamh.”*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script le fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAISfaoi dhliteanas pearsanta - personally liablecúiseamh - accusationscéinséir - thrilleranord galánta - beautiful chaosneamhaí - heavenlyball bunaidh - founding member

Mír grinn na hAoine ag caint inniu ar Pharáidí na Féil' Pádraig, míoltóga agus gradam Jessie Buckley.

Ba ar an tSatharn a rinne pobal Ghlaschú ceiliúradh ar Lá Fhéile Pádraig agus bhí Banna Ceoil Dhobhair agus Druma Mór Rann na Feirste páirteach sa pharáid ar an lá, bhí léiritheoir an chláir, Conor Ó Gallachóir thall fosta agus labhair sé le roinnt daoine a bhí i láthair.

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an ceathrú lá déag de mhí an Mhárta. Is mise Oisín Mac Conamhna.Ta an cogadh idir Iosrael, Stáit Aontaithe Mheiriceá agus an Iaráin, fós ar siúl. Ainmníodh Mojtaba Khamenei, mac an Ayatollah Ali Khamenei a maraíodh ag tús an chogaidh, mar Ardcheannaire nua na hIaráine Dé Domhnaigh. Gortaíodh é san ionsaí a mharaigh a athair, agus níl sé le feiceáil go poiblí ó shin. Léadh ráiteas in a ainm ar theilifís stáit na hIaráine Déardaoin, inar gheall sé díoltas ar son na nIaránach atá maraithe sa chogadh go dtí seo, agus mhol sé Caolas Hormuz a choiméad dúnta. De ghnáth, bíonn thart ar 25% de tháirgeadh ola an domhain á iompar tríd an gCaolas, agus tá an dúnadh ag ardú phraghas na hola agus ag cur isteach ar gheilleagar an domhain go mór. Mhaígh Khamenei gur ionsaíodh bunscoil i Minab d'aon ghnó, ina maraíodh breis agus céad go leith cailíní óga; tá fianaise láidir go raibh Stáit Aontaithe Mheiriceá freagrach as an ionsaí. Dúirt Benjamin Netanyahu, príomhaire Iosrael, nach molfadh sé árachas saoil a scríobh ar Khamenei. I Londain Dé Céadaoin, diúltaíodh an t-achomharc a thóg Seirbhís Ionchúisimh na Corónach san Ard- Chúirt i gcoinne an bhreithiúnais go raibh siad as am agus ródhéanach ag cúiseamh Liam Óg Ó hAnnaidh, an rapálaí mór le rá leis an ngrúpa Kneecap, le cion líomhaintí go raibh sé ag tacú leis an eagraíocht thoirmiscthe Hezbollah ag ceolchoirm in 2024. Dúirt Ó hAnnaidh, a úsáideann an ainm stáitse Mo Chara, gur scór a trí in aghaidh a náid atá ann do Kneecap, agus nach raibh an próiseas uilig faoin sceimhlitheoireacht in aon chur, acht faoin bPalaistín, agus dúirt sé nach mbeidh sé ina thost, nach mbeidh Kneecap ina dtost, agus nach mbeidh muintir Iarthar Bhéal Feirste ina dtost. Dúirt Seirbhís Ionchúisimh na Corónach go nglacann siad leis an mbreithiúnas, agus go ndéanfaidh siad úasdatú ar a próisis dá réir. Ta pobail ar fud Éireann agus an domhain ag ullmhú le Lá Fhéile Pádraig a cheiliúradh, agus beidh both ag Conradh na Gaeilge i Londain ar Chearnóg Trafalgar ag an bhféile amárach. In Éirinn, ainmníodh Paddy Claffey, an fear is sine sa tír, mar Ard-Mhaor na paráide i gClóirtheach, Contae Uibh Fhailí. Tá Paddy ceithre bliana is céad d'aois, agus ina thuairim tá a shaol fada mar thoradh ar bhia maith, teaghlach maith, agus an aclaíocht a mbaineann le obair chrua. Dúirt sé gur mór an onóir dó bheith ina Ard-Mhaor, agus go bhfuil sé ag súil le slua ollmhór ann.*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAISCaolas Hormuz - the Strait of Hormuzgeilleagar an domhain - the global economyd'aon ghnó - on purposeSeirbhís Ionchúisimh na Corónach - the Crown Prosecution Serviceeagraíocht thoirmiscthe - proscribed organisationArd-Mhaor - Grand Marshal

Beidh Druma Mór Rann na Feirste agus Banna Ceoil Dhobhair ag seoladh go Glaschú amárach do cheiliúradh na Féil' Pádraig thall ansin agus beidh Buíon Cheoil Chloich Cheann Fhaola ag eitilt go Londain.

Tá feachtas ar bun ag an Chumann Gaelach ansin in Ollscoil na Ríona i mBéal Feirste maidir le comharthaíocht dhátheangach ar champas na hollscoile. Beidh reifreann ar siúl ón lá amárach ar aghaidh maidir le Comhionnanas Teanga san Ollscoil.

Mír grinn na seachtaine seo le Mary Aggie ag moladh Máire Uí Chomhaill as Ionad Naomh Pádraig Dobhar agus ag caint ar an chorghas, easpa ola agus breosla mar gheall ar an chogadh.

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an t-ochtú lá is fiche de mhí Feabhra. Is mise Eoin Ó Seachnasaigh.Tá sé mar aidhm anois ag Conradh na Gaeilge “gníomhú i dtreo Éire Aontaithe ar leas na Gaeilge agus na Gaeltachta” tar éis don Ard-Fheis vótáil ar son athraithe ar bhunreacht na heagraíochta. Bhí an ócáid bhliantúil ar siúl san Óstán Europa i mBéal Feirste an deireadh seachtaine seo caite, an chéad uair a reachtáladh é sa chathair le tríocha bliain. Lá suntasach a bhí ann don eagraíocht nuair a ghlac mórchuid de na baill gur chóir go mbeadh an Conradh i lár an aonaigh maidir le deireadh a chur le críochdheighilt na hÉireann. Tagann an fógra seo ag am cinniúnach don teanga, dar leis an taighdeoir Róisín Nic Liam, a thug rabhadh go mbeidh an Gaeilge i mbaol mura n-athraíonn meon an phobail agus muid ag druidim le comhaontú na tíre. I measc na n-abhár eile a pléadh, glacadh freisin le rún a éilíonn gníomh ó Stát na hÉireann chun dul i ngleic leis an ngéarchéim tithíochta sa Ghaeltacht agus moltaí ón gConradh agus ó eagraíochtaí ar nós Bánú a chur i bhfeidhm. Bronnadh Gradam an Uachtaráin ar an ngníomhaí cearta Fergus Ó hÍr as a chuid éachtaí thar na blianta, lena n-áirítear a sheasamh in aghaidh na mBlocanna H agus a cheannaireacht ar Raidió Fáilte.Níl an dara rogha ag foireann sacair na hÉireann ach a gcluichí i Sraith na Náisiún in aghaidh Iosrael a chomhlíonadh. Sin de réir Phríomhfheidhmeannach Cumann Sacair na hÉireann (an FAI) David Courell, i ndiaidh an fhógra go n-imreofaí cluiche baile i mBaile Átha Cliath ar an gceathrú lá de mhí Dheireadh Fómhair. Tuigeann an FAI go mbeidh an cinneadh seo deacair ar go leor den lucht tacaíochta, a deir a ráiteas, ach caithfidh siad cloí le rialacha UEFA nó glacadh leis an mbaol dícháilithe. Thacaigh gnáthbhaill FAI roimhe seo le rún ag iarraidh go gcuirfí Iosrael ar fionraí ó chomórtais UEFA mar gheall ar an gcinedhíothú sa Phalaistín. Bhí ráflaí ann go n-imreofaí an cluiche thar lear, ag cur san áireamh an teannas idir an dá thír agus an imní faoi chúrsaí slándála. Tuigtear, áfach, go bhfuil na Gardaí sásta nach mbeidh aon fhadhb ann. Níl a fhios fós cad a dhéanfaidh daoine mar fhreagra, ach is féidir a bheith ag súil le baghcat nó le hagóid ag an Staid Aviva ar an oíche.Tá Seachtain na Gaeilge 2026 beagnach buailte linn, agus chun an ócáid ​​a cheiliúradh, beidh dhá scannán as Gaeilge le feiceáil i bpictiúrlanna ar fud na hÉireann. Beidh lucht féachana Cúla4 ar bís faoi fhilleadh carachtair bhuí áirithe ar an scáileán mór sa scannán beochana SpongeBob: Cá Bhfuil SquarePants? San eachtra nua seo, caithfidh SpongeBob a chrógacht a chruthú dá leathbhádóir, an tUasal Krabs, agus an bheirt acu sa tóir ar thaibhse fíochmhar. Más rud é go bhfuil tú ag lorg rud eicínt níos dorcha, áfach, is féidir leat dul chuig Báite, scéal noir atá suite sna seachtóidí, ina dtagann rúin ghránna chun solais tar éis corp a fháil i loch. Ba é Ruán Magan, deartháir Manchán, a stiúir an scannán, bunaithe ar an úrscéal The Lake, le script ón údar céanna, Sheena Lambert. Tá ardmholadh faighte ag Báite on eagarthóir coimisiúnaithe TG4, Máire Ní Chonláin, a deir go bhfuil sé “fréamhaithe go domhain in áit agus i gcarachtair”, le béim láidir ar shaibhreas scéalaíochta na Gaeilge.*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAIScríochdheighilt - partitionrún - resolutionbaol dícháilithe - risk of disqualificationar fionraí - suspendedleathbhádóir - partnereagarthóir coimisiúnaithe - commissioning editor

Binse fiosrúcháin faoi PSNI agus MI5 ag fáil eolais ó ó fhón póca an iriseora Vincent Kearney ar feadh tréimhse os cionn 10 mbliana agus é fostaithe ag an mBBC i mBéal Feirste.

Bhí Ard-Fheis Chonradh na Gaeilge ar siúl in Óstán an Europa i mBéal Feirste ag an deireadh seachtaine,

Ag caitheamh súil siar ar Ardfheis Chonradh na Gaeilge a bhí ar siúl i mBéal Feirste ag an deireadh seachtaine, plé fosta ar chearta teanga agus seirbhísí i nGaeilge atá ar fáil do phobal na Gaeilge agus na Gaeltachtaí ó eagraisí agus comhlachtaí poiblí.

Mír grinn na seachtaine seo le Mary Aggie, tá caitheamh aimsire úr ag Mary Aggie agus í anois ag péintéireacht ach chur sé iontas uirthi faoin mhainicín a bhí acu sa rang agus an mhéid a bhí a chaitheamh nó nach raibh a chaitheamh aige.

Ar cur síos ar an chéad acadaimh traenalá gruaige, áilleachta agus bearbóireachta lán Ghaelach in Éirinn a bheas a sheoladh ar Bhóthar na bhFál i mBéal Feirste ar an Luan.

Tá Comhairle Contae Dhún na nGall ag lorg Gardaí Tarrthála san am i láthair le hoibriú ar thránna na contae a bhfuil stádas an bhrait ghoirm bainte amach acu.

Tugadh le fios don teaghlach an tseachtain seo go bhfuil Daithí anois ar liosta éigeandála le croí úr a fháil ó dheontóir fóirsteanach. Déanann Máirtín cur síos ar caidé mar atá Daithí faoi láthair agus caidé mar a mhothaíonn siad faoin scéala seo.

Tá díomá léirithe ag an gCumann Gaelach in Ollscoil na Banríona, Béal Feirste nach bhfuil tagairt ar bith don Ghaeilge sa dréacht-stráitéis comhionannais, éagsúlacht agus ionchuimsiú atá foilsithe le déanaí ag an Ollscoil.