POPULARITY
Daoine a bhí i láthair ag ócáid Tigh Nan Dooley nuair a bronnadh seic orthu ón seó bóthair a bhí ar bun faoi Nollaig.
Mercosur is a bad deal.The European Commission has backed a free trade agreement with Argentina, Brazil, Paraguay and Uruguay. The European Parliament is set to decide on the future of the Mercosur Agreement. It has taken twenty-five years to get to this point. The European Commission has decided to support this proposition and the smart money says the Parliament will follow suit. But perhaps not. It's not over until it's over. There will be a legal challenge to the deal, including Sinn Féin's MEPs, and a vote in the European Parliament. Sinn Féin is also bringing forward a Dáil motion calling on the government to support the legal action and mandating all MEPs to vote against the deal. Nollaig na mBanSome of the traditions that surround Christmas and the New Year celebrations have changed over recent years. For example, when I was growing up Christmas decorations didn't start appearing in homes until a fortnight or so before the 25th December. Now, Halloween is barely over before Christmas decorations start appearing. Previously also, the tree, crib, and the rest all stayed in place until 6 January – the Feast of the Epiphany, the date on which it is said that the three wise men visited the baby Jesus in Bethlehem. This year decorations were mostly down from the start of the new year. And already Easter eggs are in the shops. However, one celebration that has taken on a new lease of life is Nollaig na mBan - Women's Christmas. It is celebrated on 6 January. It used to be confined to rural areas but that is changing. Nollaig na mBan is the day when the role of women, who generally did all the work for Christmas, was celebrated. It was the day when women get together with other women and enjoy a brief few hours of celebration on their own. Progress on Casement ParkLast week the draft budget for the Executive, announced by Finance Minister John O'Dowd, included an allocation of an additional £40 million toward the rebuilding of the new Casement Stadium.Sadly, despite the 1998 Good Friday Agreement and its principles of equality and parity of esteem, the decades since then have produced many examples of political unionism continuing to resist investment and funding allocation for nationalist areas. Casement Park is a case in point.Last week's announcement is a positive and welcome development.Irish Unity Must be Priority for EU PresidencyOn 1st July the Irish government will assume the Presidency of the Council of the European Union. This will be its eighth time holding this key administrative and political role within the EU and the first time since Brexit. The agenda for this Presidency is enormous and will affect all of our lives. It will include new legislation as well as significant negotiations around all of the major national and international issues affecting the world at this time – the Israeli genocide in the Gaza Strip, the war in Ukraine, Venezuela, threatened US Foreign Policy adventures toward Greenland, Cuba, Colombia, Nigeria and Iran, famine in Africa, climate change and migration.An Taoiseach Micheál Martin has defined the state's Presidency of the EU as “a Presidency defined by action.”All sounds impressive. But so far no one in the Irish government has said anything about using this unique opportunity to raise the issue of Irish Unity. Thus far, Micheál Martin's approach to Irish Unity can best be described as “a leadership defined by inaction.”
On a very special Nollaig Na mBan edition of Off The Ball Sunday, Susanna Mollen is joined firstly by former Ireland International Grace Davitt to talk all things European Rugby, with Munster narrowing losing to Toulon earlier on and Ulster having their trip Amsterdam trip cancelled with a postponement of their tie against the Cheetahs. In the second half of the hour, Lynne Cantwell joins to look back on Ireland's 2025 Women's Rugby World Cup journey. Rugby on Off The Ball with Bank of Ireland #NeverStopCompeting
As part of this year's Nollaig na mBan special, former Donegal captain Nadine Doherty joins OTB's Rachel Sheehan to discuss the new rules in both men's and women's Gaelic football as well as the lure of Aussie Rules…SUBSCRIBE at OffTheBall.com/join
As part of this year's Nollaig na mBan special, former Dublin & Cork camogie star Sarah O'Donovan is on the line after Kilbrittain's emotional club success yesterday & the retirement of Cork camogie legend Laura Treacy!SUBSCRIBE at OffTheBall.com/join
On a very special Nollaig Na mBan edition of Off The Ball Sunday, Eve Conway is joined firstly by OTB's own Kathleen McNamee to bring you the latest from the FA Cup as there has already been shocks, great goals and classics so far in the 3rd round.~The Football Hour on Off The Ball is presented by William Hill
Eve Conway is joined & Orla McElroy & Cliona Foley for this week's Nollaig na mBan edition of The Sunday Paper Review! The Sunday Paper Review on Off The Ball
Susanna Mollen, Eve Conway and Rachel Sheehan bring you Off The Balls Nollaig na mBan special of the Newsround with action from the Champions Cup, the FA cup and the GAA Club finals.
International Law in TattersShould we be surprised by the decision of President Trump to kidnap President Nicolas Maduro and his wife Cilia Flores? Should we be shocked by his claim that the US will now administer Venezuela or that US Oil companies will manage Venezuela's huge oil reserves? And what of his threats against Cuba, Colombia, Mexico, Greenland, Nigeria and others?The historical reality is that we have seen all of this before. The most brazen example this century was the invasion of Iraq in 2003, under the pretext of the non-existent weapons of mass destruction. The truth then was that US and British interests were primarily concerned with the control of Iraq's oil. The result was a million Iraqi dead and a region torn apart by the subsequent political instability. International law was flagrantly broken. Torture and a brutal occupation followed. The Fellow in the Big PictureOver the Christmas break I watched more television than I do at any other time. Regular readers will know that I'm more of a radio man. RTE Radio, Raidió na Gaeltachta, Raidió Fáilte, Radio Ulster. I listen to these every day. But I like westerns. And there is always a ton of westerns to be seen on television over the Christmas period. Some are old ones featuring Audie Murphy, Gene Audrey, Alan Ladd, John Wayne, Maureen O Hara and the likes. TG4 usually has a good selection of these.They also show a lot of movies featuring Clint Eastwood. I like his films. And not just the westerns. Although he first came to our attention in Ballymurphy with Rawhide. Unforgiven was the film of choice this Nollaig with Gene Hackman and Morgan Freeman, all in starring roles. And it was followed by Butch Cassidy and the Sundance Kid. Irish government should be ashamed2026 began for the people of the Gaza Strip and the Palestinian Occupied Territories with more Israeli attacks by land and sea and air; winter storms that have added to the enormous hardship of people trying to survive in flimsy tents; and the denial of appropriate humanitarian aid.2025 also ended with Israel having killed nearly half of all those journalists killed last year. Reporters Without Borders recorded that 29 reporters were killed by Israeli forces making Israel “the worst enemy of journalists.”
Today is Nollaig na mBan, or Women's Christmas. Reporter, Aaron McElroy looks at why and how it is celebrated.
Labhair Mairéad Ní Chonaola le Fionnuala Uí Neachtain faoi na cuimhní a bhí aici ar Nollaig na mBan nó Lá Cinn an Dá Lá Dhéag i 2022.
Bean Bhaile an Fheirtéaraigh in aois a 96 ag caint faoi Nollaig na mBan.
Dán Sheáin Uí Riordáin, Nollaig na mBan á léamh aige.
Joining Dearbhail to discuss the modern meaning and relevance of Nollaig na mBan (“women's Christmas”) are activist and founder of Topical Popical, Andrea Horan; interfaith minister, singer and theologian, Rev Dr Noirin Ni Riain; and novelist and author of ‘This is How You Remember It', Catherine Prasifska.
Inniu an seachtú lá is fiche de mhí na Nollag. Is mise Niall Ó Siadhail. Tá suas le trian den phobal i gCív na hÚcráine gan teas lárnach inniu i ndiaidh baráiste drón agus diúracán ón Rúis. Maítear go bhfuil Moscó ag díriú ar shaoráidí fuinnimh agus ar bhonneagar sibhialta, fiú agus an teocht faoi bhun an reophointe. Beidh Uachtarán na hÚcráine Volodymyr Zelenskyy ag dul go Floridaamárach chun bualadh le hUachtarán na Stát Aontaithe, ag súil go gcuirfidh na Meiriceánaigh brú ar an Rúis agus dúirt Zelenskyy go bhfuil plean síochána fiche pointe “nócha faoin chéad réidh”. Tá sé ráite ag Zelenskyy roimhe gurbh fhéidir glacadh le stádas mar shaorlimistéar eacnamaíochta nó limistéar dímhíleataithe a thabhairt don Donbas, ach go mbeadh reifreann de dhíth san Úcráin chun an plean sin a fhaomhadh.Sa Ríocht Aontaithe, tá moladh radacach déanta ag an ailtire a dhear an London Eye chun dul i ngleic le héileamh leictreachais san am atá le teacht: stáisiún cumhachta taoide ollmhór a chruthódh murlach ar chósta Somerset. Bheadh 125 tuirbín faoiuisce ann, i stua idir Minehead agus Watchet i Muir na Sabhrainne, nó Cainéal Bristol mar a thugtar air i mBéarla. Bheadh raon rothar 14 mhíle ar bharr an struchtúir agus muiríne le haghaidh spóirt uisce taobh istigh den mhurlach. Deir Feisire áitiúil go mbeadh an suíomh “íocónach” agus táthar ag súil go mbeadh turasóirí ag filleadh ar an cheantar de bharr na saoráidí úra.Tá an scannán úr Saipan le feiceáil sa phictiúrlann an tseachtain seo, ina léirítear na heachtraí mícháiliúla a thit amach i measc fhoireann peile na hÉireann sna hOileáin Mháirianacha Thuaidh go gairid roimh Chorn an Domhain sa bhliain 2002. Beidh na haisteoirí Steve Coogan agus Éanna Hardwicke i ról Mick McCarthy agus Roy Keane faoi seach, agus ní milleadh é le rá gur fhág Keane, duine de na peileadóirí ab fhearr riamh in Éireann, agus chuaigh sé abhaile sular cuireadh tús leis an chomórtas. Eachtra chonspóideach a bhí ann ar an am agus atá fós sa lá atá inniu ann, ach ba é 2002 Corn an Domhain deireanach a raibh Éire páirteach ann. Tá deis ag foireann reatha na hÉireann an comórtas céanna a bhaint amach sa bhliain atá romhainn, agus le cuidiú Dé ní bheidh aon choimhlint idirphearsanta ag cur isteach ar an fheachtas.Bliain úr faoi shéan is faoi mhaise oraibh uilig.*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAISfaoi bhun an reophointe - below freezingsaorlimistéar eacnamaíochta - economic free zonemurlach - lagoonstua - arceachtraí mícháiliúla - infamous eventscoimhlint idirphearsanta - interpersonal conflict
Hunger Strike in English PrisonsIn English prisons five people, imprisoned under new repressive laws targeted at pro-Palestinian activists, are on hunger strike. Several of them will have been on hunger strike now for over 50 days. At the weekend and each day since, protests have taken place across the island of Ireland and in Britain. Irish republicans have a natural affinity with those who use hunger strike in protest against inhumane prison conditions and to advance democratic aims. The use of hunger strike by political prisoners following the Rising and during the Tan and Civil Wars and in the North is well documented.Grace – just hold me in your arms …Next year the judicial review, taken by the Moore St. Preservation Trust, will be held in the Dublin High Court to challenge the Irish government's support for the plans of the developer - Hammerson – to demolish much of the historic 1916 Moore St. battlefield site.16 Moore St. is where the leaders of the 1916 Rising held their last meeting and where the decision to surrender was taken to prevent further civilian loss of life.Among those present was Joseph Plunkett who was centrally involved in the planning of the 1916 Rising. He was Director of Military Operations in the Irish Republican Brotherhood. He was also a member of that organisations Military Council. He was a signatory of the Proclamation and although heavily bandaged as a result of medical operations in early April, Plunkett spent Easter week in the GPO. A bleak Christmas for PalestiniansThe story of Christmas and the birth of Jesus in a stable, as Mary and Joseph sought shelter, is known by billions around the world – even by those of other faiths and none. Christmas will be celebrated – presents given – and many will go to their respective places of worship to remember the child born in poverty, surrounded by a loving family and animals.But for the people of Palestine, surviving in the occupied Palestinian Territories, this Christmas thousands of families will be separated from their loved ones, many of them children, held illegally in Israeli prisons. In the Gaza Strip families will mourn the 20,000 babies and children killed in Israel's genocidal war and the many more left with life changing injuries. Children will grieve for the parents who have been killed.
Nollaig chridhiel dhuibh! A very merry Christmas to you! This episode is a conversation with Dr Jennifer Jack of Tobermory. Jennifer comes originally from West Kilbride in Ayrshire. She moved here in the late 1980's to take up a role within the medical practices in the North End of the island. Our conversation goes into her childhood in Ayrshire, her studies, musical and sporting interests and how she found the island when first she came to live here and what the role of a local GP is and what it means to a community. Episode notes and more can be found at whatwedointhewinter.com Thanks for listening!
Clár irise, á chur i láthair beo ó Bhaile na nGall.
jQuery(document).ready(function(){ cab.clickify(); }); Original Podcast with clickable words https://tinyurl.com/23mtvmny Contact: irishlingos@gmail.com Gardaí recommend road safety over Christmas. Cúram ar na bóithre á mholadh ag na Gardaí thar an Nollaig. Today is the busiest day on the State's roads during the Christmas period, and An Garda Síochána is urging drivers to slow down and be mindful of other drivers, pedestrians and cyclists. Inniu an lá is gnóthaí ar bhóithre an Stáit i rith thréimhse na Nollag, agus tá an Garda Síochána ag impí ar thiománaithe maolú ar an luas agus bheith airdeallach faoi thiománaithe eile, coisithe agus rothaithe. Gardaí are today launching a 24-hour campaign to enforce speed limits more strictly, coinciding with this increase in Christmas traffic. Tá feachtas 24 huaire ar bun ag Gardaí inniu féachaint le teorainneacha luais a chur i bfheidhm níos géire, chomhuaineach leis an méadú seo ar an trácht Nollag. Gardaí say this is the latest element of a seasonal campaign which hopes to reduce the number of road accidents. Deir Gardaí gurb é seo an gné is deireanai den bhfeachtas séasúrtha atá ag súil le líon na dtaismí bóthair a laghdú. Drivers are being asked to stay within speed limits and be extra careful due to the high level of traffic and long journeys people are making. Táthar ag iarraidh ar thiománaithe fanacht laistigh de na teorainneacha luais agus bheith níos cúramaí de bharr an leibhéal ard tráchta agus turasanna fada atá ar bun ag daoine. 180 people have died on the State's roads so far in 2025. 180 duine a bhásaigh ar bhóithre an Stáit go dtí seo i 2025. Almost all bus, train, ferry and air services are at their peak today, as people head home for Christmas. Tá beagnach gach seirbhís bus, traenach, bád farantóireachta agus aeir ar teann a ndíchill inniu, agus daoine ag déanamh ar an mbaile don Nollaig. The services are recommending that people make advance reservations whenever possible. Tá na seirbhísí ag moladh do dhaoine réamh-áirithint a dhéanamh nuair is féidir. 50,000 people will come through Dublin airport today alone, with thousands more landing at Cork, Shannon, and Knock. 50,000 duine a thiocfaidh trí aerfort Átha Cliath inniu féin, leis na mílte eile ag tuirlingt ag Corcaigh, an tSionna, agus Cnoc Mhuire.
Craoladh beo ó Thigh Tabhairne Ua Fhlaithbheartaigh sa Daingean.
Máire Uí Neachtain, Croílíne Chois Fharraige ag labhairt faoin rith/siúlóid 5km a bhéas acu idir dhá Nollaig.
Beó ó Tigh Seartan i mBéal Átha an Ghaorthaidh.
Chat with the two women who are being honoured this year by Dublin's North East inner city for their community work, an award that is presented every Nollaig na mBan/January 6th (pic: Bernie on left beside Miriam, Paula on right beside Miriam) Official website: https://nollaignamban.ie Paula's photography: www.paulatnolanphotography.com
Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an fichiú lá de mhí na Nollag. Is mise Eoin Ó Seachnasaigh.Maraíodh cúig dhuine dhéag, paiste deich mbliana d'aois san áireamh, in ionsaí sceimhlitheoireachta ar Thrá Bondi in Sydney na hAstráile Dé Domhnaigh seo caite. Is iad an bheirt atá ainmnithe leis an sléacht Sajid Akram, a bhí 50 bliain d'aois, agus a mhac Naveed Akram, 24 bliain d'aois. Maraíodh an Akram ba shine ar an láthair agus gortaíodh an mac go dona sular tugadh chun ospidéil é. Scaoil an bheirt acu urchair ar shlua a bhí bailithe ar an trá chun ceiliúradh a dhéanamh ar fhéile mhór na nGiúdach, Hanukkah. D'éirigh le fear darb ainm Ahmed al-Ahmed an t-arm a bhaint ó dhuine de na gunnadóirí, agus dúirt príomh-aire New South Wales gur mhair go leor daoine mar thoradh ar an gcrógacht a léirigh sé.I ráiteas a d'eisigh Pobal Giúdach na hÉireann, chuir siad a gcomhbhrón in iúl dá ngaolta agus dá gcairde thar lear san Astráil atá ag fulaingt mar gheall ar na hionsaithe. Dúirt Coimisinéir na nGardaí, Justin Kelly, go dtabharfaí tacaíocht agus cosaint bhreise don phobal Giúdach in Éirinn. Bhí agóid i Londain oíche Dé Céadaoin, lasmuigh d'Aireacht Dlí agus Cirt na Breataine, i gcoinne an diúltaithe cead a thabhairt do stailceoirí ocrais dul go hospidéal. Bhí an teannas idir na póilíní agus na hagóideoirí le brath agus breis is míle duine bailithe chun tacaíocht a léiriú do Qesser Zuhrah, 20 bliain d'aois, agus Amy Gardiner-Gibson, 30 bliain d'aois, atá ar stailc ocrais anois le breis is daichead a sé lá agus ag fulaingt go dona. Gabhadh beirt ar an láthair agus baineadh frith-agóideoir amháin amach as an slua. I mí Iúil, d'fhógair Rialtas na Breataine go raibh cosc i bhfeidhm ar an ngrúpa Palestine Action. Ó shin i leith, tá beagnach 2,500 duine gafa ag na póilíní agus tá seisear priosúnach ar stailc ocrais anois mar agóid i gcoinne mí-úsáid chumhachta an stáit. Faoi dheireadh, tar éis iarrachtaí fada ó bhaill den phobal agus ó pholaiteoirí ar nós Zarah Sultana agus Jeremy Corbyn, a chuir brú ar na húdaráis, thug otharcarr Zuhrah go dtí an t-ospidéal chun cúram éigeandála a fháil. Tá an tAire Dlí agus Cirt, David Lammy, fós ag diúltiú labhairt le teaghlaigh na stailceoirí.Tá sceideal cuimsitheach fógartha ag TG4 don Nollaig agus réimse leathan de scannáin, de chláir faisnéise agus de chláir cheoil acu, chomh maith le rogha mhór mhillteach d'ábhar do pháistí, buíochas le Cúla4. Beidh lucht leanúna an cheoil thraidisiúnta ag tnúth go mór le Geantraí na Nollag 2025, a chraolfar ag 7pm Lá Nollag, agus le roinnt clár dírithe ar Oireachtas na Samhna, a chraolfar le linn an deireadh seachtaine i ndiaidh na Nollag. I measc na mbuaicphointí eile, ó thaobh cláir faisnéise de, beidh George Best i gCorcaigh le feiceáil Lá Fhéile Stiofáin ag 8.15pm, ag insint scéal na tréimhse gairide a chaith an peileadóir cáiliúil thíos i gCúige Mumhan caoga bliain ó shin. Idir an dá linn, bainfidh daoine beaga sult as an scannán beochana Nollaí, scéal lách faoi fhia óg, atá ar fáil ar an seinnteoir anois. Is féidir an sceideal iomlán a fháil ag tg4.ie.Agus sin nuacht na Nollag. Feicfimid go luath sibh, ach go dtí sin, Nollaig mhór mhaith daoibh uilig ó chuile dhuine anseo ar Nuacht Mhall.*
Le Máirín Ní Ghadhra.
Breandán Mac an Bhearshúiligh, duine den lucht eagraithe an seó bóthair Joyce Country Truck Run a bhéas ar bun ar an 28 Nollaig i mbliana.
Clár irise, á chur i láthair beo ó Bhaile na nGall.
Ag an Nollaig buailte linn, tá liosta moltaí den scoth ag Cuán daoibh, a choinneoidh gnóthach nó socair sibh thar na laethanta saoire.
Craoladh beo ó Tabhairne na hÚine, An Dromaid.
Clár irise, á chur i láthair beo ó Bhaile na nGall.
Bhuel a chairde, tá an t-eagrán seo lán de cheiliúradh – ní hamháin gurb í an Nollaig í, ach mhair muid an céad! San eip seo , tá súil siar á caitheamh againn ar an aistear atá théis a bheith againn ó thús HTG go dtí an 100ú eip. Pléimid na cuimhneacháin is fearr, na cuimhneacháin is náirí, and some that are a healthy dose of both. We also develop trust issues from a bad batch of Christmas crackers... They don't always crack, mar a tharlaíonn sé. Cinnte, ba mhaith linn lua anseo go bhfuilimid ana-bhuíoch go deo díbhse, ár n-éisteoirí. Murach sibhse, ní bheimis ar an turas seo ar chor ar bith. So, settle in i gcomhair eagráin atá níos faide agus níos chaotic than usual – the prosecco is flowing, tá na hataí Nollag orainn, agus táimid ag FIZZEÁIL! Learn more about your ad choices. Visit podcastchoices.com/adchoices
Oliver speaks to our favourite Gaeilgeoir, Doireann Ní Ghlacáin, who will be here to share cúpla frása a bhaineann leis an nollaig, and why the expression Sí an Nollaig í, gives you an excuse for indulgent behaviour at this time of year.
Labhair Bridie faoin Nollaig ar Inis Treabhair.
Clár irise, á chur i láthair beo ó Bhaile na nGall.
Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an tríú lá déag de mhí na Nollag. Is mise Siubhán Nic Amhlaoibh.Tá teaghlach Patrick Rooney, an chéad leanbh a fuair bás sna Trioblóidí, le "cúiteamh suntasach" a fháil tar éis caingean dlí i gcoinne Sheirbhís Póilíní Thuaisceart Éireann as a dhúnmharú mídhleathach sa bhliain 1969. Lámhachadh Patrick, buachaill 9 mbliana d'aois, ina cheann ag Árasáin Dhuibhise i mBéal Feirste le linn oibríochta ag Constáblacht Ríoga Uladh (RUC), a scaoil suas le 200 babhta ó ghunnaí meaisín suite i bhfeithiclí. Bhí Patrick ina árasán lena theaghlach, ag lorg foscadh i seomra leapa, nuair a bhuail piléar é. Chuir an RUC bac ar imscrúduithe ina dhiaidh sin, agus fuair tuarascáil Ombudsman na bpóilíní in 2021 teipeanna suntasacha oibríochtúla agus imscrúdaitheacha. Mar thoradh ar an chaingean dlí, a ghlac máthair Patrick, Alice Rooney, thángthas ar shocrú lena n-áirítear leithscéal foirmiúil ón PSNI, ina n-aithneofar fulaingt an teaghlaigh. Tugann an socrú, tar éis 56 bliain, roinnt ceartais don teaghlach.Seoladh foclóir nua Gaeilge an tseachtain seo ag an iarsmalann EPIC i mBaile Átha Cliath. Is é an foclóir seo, a sheol an tUachtarán Catherine Connolly ag imeacht Dé Máirt, an chéad fhoclóir cuimsitheach aonteangach Gaeilge-Gaeilge. Dúirt an tUachtarán Connolly gur "acmhainn ríthábhachtach in aon teanga bheo é foclóir aonteangach nua-aimseartha, ina leagann pobal na teanga amach saibhreas agus uathúlacht na teanga ina cuid focal féin, seachas trí mhéan teanga eile". Cuireadh tús le hobair ar An Foclóir Nua Gaeilge i mí Mheán Fómhair 2022, agus bhí príomheagarthóir foclóir Fhoras na Gaeilge Pádraig Ó Mianáin agus clárbhainisteoir foclóra Cormac Breathnach i gceannas ar an tionscadal. Tá sciar tosaigh de 20,000 iontráil, ina bhfuil 40,000 ciall focail, beo ar Focloir.ie. Tá príomhchéim an tionscadail foclóra le bheith críochnaithe faoi Lúnasa 2027, agus faoin am sin beidh 30,000 iontráil agus 80,000 ciall ann.Tá balla ollmhór faoi uisce aimsithe ag seandálaithe mara na Fraince amach ó chósta na Briotáine, atá thart ar 7,000 bliain d'aois. Síltear gur ó shochaí na Clochaoise a d'fhéadfadh sé a bheith agus gurbh é a imeacht faoi na farraigí mar bhunús le finscéal faoi chathair áitiúil a chuaigh faoi uisce. Creideann na seandálaithe gur gaiste éisc nó claí a bhí sa bhalla 120 méadar (394 troigh) – an foirgneamh faoi uisce is mó a fuarthas riamh sa Fhrainc – chun cosaint a thabhairt i gcoinne leibhéil na farraige ag ardú. Nuair a tógadh é ar Île de Sein ag rinn thiar na Briotáine, bhí an balla ar an chladach, ach tá sé faoi naoi méadar uisce sa lá atá inniu ann. Tá an balla 20 méadar ar leithead agus dhá mhéadar ar airde ar an mheán. Fuair tumadóirí clocha móra eibhir – nó monailití – ag gobadh amach os cionn an bhalla i dhá líne chomhthreomhara. Más ceart an hipitéis faoin ghaiste éisc, is dócha go mbíodh líonra déanta as bataí agus craobhacha faoi chúram na monailítí ag gobadh amach chun iasc a ghabháil de réir mar a tharraing an taoide siar. Le mais iomlán de 3,300 tonna, is cinnte gur obair phobail shuntasach a bhí sa bhalla.*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAIScúiteamh - compensationcaingean dlí - action at lawacmhainn - resourceaonteangach - monolingualgaiste éisc - fish trapclocha móra eibhir - large granite stones
Craoladh beo ó Halla Íde i Luimneach.
Tá Áine linn inniu le moltaí a thabhairt dúinn faoi leabharthaí maithe atá atá ar fáil do dhaoine fásta agus páistí don Nollaig.
Clár irise, á chur i láthair beo ó Bhaile na nGall.
Clár irise, á chur i láthair beo ó Bhaile na nGall.
Clár irise, á chur i láthair beo ó Bhaile na nGall.
Clár irise, á chur i láthair beo ó Bhaile na nGall.
An leictreoir Pól Phaidí Dubh Ó Gallchóir ag tabhairt comhairle don phobal faoi chúrsaí sábháilteachta agus maisiúcháin a chur suas acu don Nollaig.
Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an séú lá de mhí na Nollag. Is mise Oisín Mac Conamhna.I Stáit Aontaithe Mheiriceá Déardaoin, thug an tAimiréal Frank Bradley fianaise don Chomhdháil faoi dhá ionsaí a rinne Cabhlach Mheiriceá ar bhád a bhí ag iompar drugaí, de réir Washington, ar an dara lá de mhí Mheán Fómhair. Scaoil siad dhá dhiúracán ar an mbád ar dtús, a bhris as a chéile ina dhá chuid é,agus a mharaigh gach duine ar bord seachas beirt, a bhí fágtha, de réir cosúlachta, agus iad longbhriste sa raic. Ansin scaoil an Cabhlach dhá dhiúracán eile chun an bheirt údaí a mharú, agus d'éirigh leo. Is coir chogaidh é, agus sárú ar Choinbhinsiún na Ginéive, mairnéalaigh longbhriste a mharú. Ta sé ráite ag an rialtas le Uachtarán Trump go bhfuil cogadh ar siúl idir Stáit Aontaithe Mheiriceá agus na cairtéil atá ag iomportáil drugaí ann, acht is conspóideach an cogadh é, ó thaobh an dlí de, mar sin féin.I Sasana, tá fiche a hocht duine a bhí ar scoil le Nigel Farage i gColáiste Dulwich, Londain, tar éis a rá don nuachtán The Guardian go bhfaca siad bulaíocht chiníoch nó fhrith-sheimíteach uaidh ag an am sin. Dúirt Peter Ettedgui, stiúrthóir scannán mór le rá atá ina Ghiúdach, go raibh sé mar nós agFarage a rá leis go raibh an ceart ag Hitler, nó a bheith ag siosarnach leis amhail is dá mbeadh gás nimhiúil ann. Dúirt Yinke Bankole gur thosaigh sé ar scoil ann nuair a raibh sé naoi mbliana d'aois, agus bhí Farage thart ar seacht déag, agus gur cuimhin leis Farage ag díriú a láimhe agus ag rá leis gur sin an bealach ar ais go dtí an Afraic. Dúirt comhscoláirí éagsúla gur chonaic siad Farage ag canadh “Gásaigh iad uilig”, nó agmí-úsáid a chumhachta mar chinnire go ciníoch; agus dúirt roinnt comhscoláirí go bhfaca siad Farage ag caitheamh maslaí ciníocha go minic. Ghlac Farage páirt ollmhór i bhfeachtas an Bhreatimeachta, agus anois tá sé i gceannas ar an bpáirtí Reform UK, atá chun tosaigh ar leibhéil náisiúnta ar thart ar 30% snaphobalbreitheanna sa Ríocht Aontaithe. Dúirt Farage nár thug sé íde béil chiníoch d'aon ghnó riamh, agus nach ndearna sé iarracht dhíreach, dháiríre daoine a ghortú.Bhí tráthnóna mór ann in Áras Inis Gluaire i mBéal an Mhuirthead Dé hAoine, le tacaiocht mhór ón eagraíocht Gaeilge Iorrais, nuair a sheol Aire na Gaeltachta Dara Calleary an leabhar “Scéal Muirí Mhuigh Eo” le Breandán Mac Conamhna, foilsithe ag Mayo Books Press. Insíonn an leabhar scéal oidhreacht mhuirí an chontae ón gClochaois go dtí an lá áta inniu ann. Tá sé scríofa go hiomlán i gcanúint Iorrais, tuaisceart Mhuigh Eo, agus dár leis an údar, a rugadh i mBéal Deirg ar chósta thuaidh an chontae sa bhliain 1936, is é an chéad leabhar dá leithéid ar feadh seachtó bliain, ó tháinig an Caighdeán Oifigiúil an an bhfód. Do mhol an tAire an saothar, tábhacht na canúna, agus an leabharmar bhrontannas Nollag; agus tar éis an seolta bhí béile agus ól, ceol, damhsa, amhránaíocht, caint agus craic.*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAIScoir chogaidh - war crimemairnéalaigh longbhriste - shipwrecked sailorsbulaíocht chiníoch nó fhrith-sheimíteach - racist or anti-semitic bullyingd'aon ghnó - on purposeoidhreacht mhuirí - maritime heritagean Chlochaois - the Stone Age
Clár cainte leis an Iar-Gharda, Tadhg nó Tim Ó Coileáin, a saolaíodh ar an 11 Nollaig 1938 i gcathair Chorcaí.
Inniu an spriocdháta le pacáistí a sheoladh go Meiriceá le An Post. Tá spriocdhátaí níos luaithe tugtha i mbliana chun litreacha agus pacáistí a sheoladh in am don Nollaig, toisc an t-éileamh atá ar sheirbhísí poist.
Beo ó Thigh an Cheoil i mBaile na nGall, An Rinn, Port Láirge.
Clár irise, á chur i láthair beo ó Bhaile na nGall.
Clár irise, á chur i láthair beo ó Bhaile na nGall.