A kullum mukan gayyaci masana a fannoni daban daban domin tattauna wasu muhimman al'amurra da suka shafi kanun labarai a duniya. wani lokacin kuma wasu manyan jami'an gwamnati da masu fada aji sukan kawo muna ziyara domin tattauna batutuwan da suka shafi matsalolin da suka shafe su ko kuma ci gaban…

Amurka ta sanar da shirin janye sojojinta daga sansanoninsu na ƙarshe a Iraƙi zuwa ranar Laraba, matakin da Iran da ƙawayenta ke ɗauka a matsayin wata nasara, a ƙasar da sojojin Amurka 4,500 suka mutu cikin sama da shekaru 20 na yaƙi. Ana ganin wannan a matsayin wata nasara ga ƙasar Iraƙi da ƙawayenta, ganin yadda ficewar sojojin Amurkan ke cikin sharuddan da Iran ta gindaya kafin dakatar da yakinta da Amurka, yayin da wasu ke ganin ko dai Amurka ta fara miƙa wuya a wannan yaƙi. Game da wannan Rukayya Abba Kabara ta tattauna da Dakta Ibrahim Adamu masanin siyasar Gabas ta tsakiya, ga kuma yadda tattaunawar tasu ta kasance. Shiga alamar sauti, domin sauraron cikakkiyar tattaunawar.

Shugaban hukumar kula da iyakokin Najeriya Adamu Adaji, ya ce ƙasar na dab da kammala aikin shata iyakarta da Kamaru, bayan kwashe kusan shekaru 24 da kotun duniya ta ICJ ta yanke hukuncin mallaka yankin Bakassi ga Kamaru. A yayin wata zantawa da yayi da kamfanin dillancin labarai na Najeriya NAN a Abuja, ya ce a yanzu abinda ya yi saura a aikin bai wuce kafa tubali 260 a ɓangaren jihar Adamawa ba, wanda kuma ya ce suna saran kammalawa nan da ƙarshen wannan shekara. Game da wannan lamari ne Khamis Saleh ya tattauna da Malam Nazifi Alaramma, masanin tasawirar ƙasa. Ku latsa alamar sauti don sauraron tattaunawarsu.................

A kwanakin baya ne tsohon shugaban Najeriya kuma ɗan takarar shugabancin ƙasar a ƙarƙashin inuwar jam'iyyar ADC mai adawa, Atiku Abubakar ya sha alwashin maido da tallafin mai idan aka zaɓe shi a matsayin shugaban ƙasar, lamarin da ya janyo tattaunawa a tsakanin ƴan Najeriya a yayin da a gefe guda ya kaɗa hantar gwamnati mai ci. Akan batun tallafin ne Michael Kuduson ya gana da dan takaran mataimakin shugaban ƙasa na jam'iyyar adawa ta NDC Dakta Rabiu Musa Kwankwaso, wanda ya yi bayanin shirinsu a game da batun tallafin mai. Ku latsa alamar sauti don sauraron cikakkiyar tattaunawar.

An shiga rana ta uku a ci gaba da gudanar da Babban Taron Zauren Majalisar Ɗinkin Duniya karo na 81, wanda ke matsayin dama ga illahirn shugabannin ƙasashe don gabatar da jawabai kan batutuwan da suka shafi duniya. To sai dai tun a ranar farko da aka buɗe wannan zama, shugaban Amurka Donald Trump ya fito fili inda ya yi fatali da wasu batutuwa da suka shafi ƙasa da ƙasa. Abdoulkarim Ibrahim Shikal ya zanta da masani diflomasiyya Ambasada Sulaiman Dahiru, domin yi dubi a game da muhimmancin wannan zama da ake yi kowane watan Satumba.

A Najeriya, yayin da jama'a ke ci gaba da kokawa dangane da rashin tsaro da kuma tsadar rayuwa, a nasu ɓangare kuwa ƴan siyasa waɗanda ke da alhakin tafiyar da lamurran jama'a da kuma samar da tsaro, sun duƙufa ne ta fannin yaƙin neman zaɓe. Bashir Ibrahim Idris ya zanta da Alhaji Shehu Ashaka, ɗaya daga cikin dattijai a yankin Arewacin Najeriya, domin jin yadda yake kallon makomar alaƙa tsakanin al'umma da kuma ƴan siyasar ƙasar a daidai lokaci da aka buga kugen siyasa. Ku latsa alamar sauti don sauraron tattaunawarsu...............

Ana ci gaba da ɗiga ayar tambaya a game da dalilan da suka sa Amurka ta amince ta bai wa kamfanin Global Atomic Corporation na ƙasar Canada dala million 414 don gaggauta zuba jarin haƙo makamashin uranium a jamhuriyar Nijar, duk da cewa alaƙa ta yi rauni tsakanin mahukuntan birnin Yamai da na Washington tun bayan kifar da gwamnatin dimokuraɗiyya a ƙarƙashin Mohamed Bazoum. A game da wannan batu ne Abdoulkarim Ibrahim ya zanta da masani harkar haƙar ma'adinai a ƙasar ta Nijar Aissami Mahamadou Tchiroma, ga kuma zantawarsu. Ku latsa alamar sauti don sauraron kalamansa.

A Najeriya, ƙungiyoyi masu zaman kansu sun yunƙuro domin tabbatar da cewa an gudanar da bincike tare da hukunta masu hannu wajen mutuwar matasa aƙalla 37 lokacin da suke tsare a hannun jami'an tsaro n Civil Defense a jihar Neja da ke tsakiyar ƙasar, lamarin da ya yi matuƙar tayar da hankula. Abdoulkarim Ibrahim Shikal ya zanta da Comrade Abubakar Abdullahi, shugaban ƙungiyar Human Freedom International, ɗaya daga cikin ƙungiyoyin da ke neman ƙwato wa waɗannan mutane haƙƙokinsu, wanda ya yi masa ƙarin bayani dangane da irin matakan da suke kan ɗauka.

Ƙasashe mambobin Ƙungiyar BRICS da suka gudanar da taronsu na shekarar bana a ranakun 12 da kuma 13 ga wannan wata na Satumba, sun yanke shawarar dakatar da shirinsu na samar da takardar kuɗin bai ɗaya, domin kawo ƙarshen amfanin da Dalar Amurka a tsakaninsu. Domin jin dalilin ɗaukar wannan mataki da kuma sabuwar dabarar da suka runguma, Nura Ado Suleiman ya tattauna da mai magana da yawun ƙungiyar ta BRICS reshen Yammaci da Tsakiyar Africa, Muhd Bashir Ladan. Latsa alamar sauti don sauraren tattaunawarsu...

Ƙungiyar Editocin kafafen yaɗa Labaran Najeriya ta koka kan ƙaruwar yadda jami'an tsaro ke cin zarafi da kuma take hakkin da ‘Yan Jarida, matsalolin da ka iya daƙile ‘yancin manema labarai. Cikin sanarwar da ta fitar bayan ganawa a Kano, ƙungiyar Editocin Najeriyar ta buƙaci kawo ƙarshen yadda ake fakewa da wasu dokoki ciki har da na hukunta laifukan da suka shafi Intanet, wajen yin barazana ga ayyukan jarida, duk da kasancewar fannin ginshiƙi a tsarin Dimokaraɗiya. Kan wannan, Nura Ado Suleiman ya tattauna da mataimakin shugaban ƙungiyar Editocin kafafen yaɗa labaran mai kula da Arewacin Najeriya, Hamza Idris, wanda kuma ke jagorantar jaridar Daily Trust.

Wani rahoton hukumar ƙididdiga ta Najeriya NBS ya nuna cewar, yawan makaman da gwamnatin ƙasar ke sayowa daga ƙetare da zummar inganta tsaro a ƙasar ya ƙaru da kaso 104, inda ta kashe Naira biliyan 55 a cikin watanni shidda na farkon wannan shekara, idan aka kwatanta da abinda aka kashe wajen sayen makaman a shekarar bara. Tuni dai masana da sauran ƴan Najeriya suka fara bayyana ra'ayoyi mabanbanta kan rahoton, inda wasu ke yabawa, yayin da wasu ke ganin bai kamata a dogara da ƙasashen ƙetare wajen samar da makamai ba. Kan haka Nura Ado Suleiman ya tattauna da Dakta Kabiru Adamu, shugaban kamfanin Beacon Consulting mai binciken tsaro a nahiyar Afrika. Ku latsa alamar sauti don sauraron tattaunawarsu.............

Hausawa a ƙasar Togo kamar dai a sauran ƙasashe, sun gudanar da bukukuwan ranar Hausa ta duniya, inda suka yi amfani da wannan damar don tattauna al'adu da kuma tasirin wannan al'umma a cikin wannan ƙasar da ke Yamancin Afirka. Abdoulaye Issa ya zanta da Souleyman Yahaya, shugaban cibiyar yaɗa al'adu da kuma kare muradun Hausawa a Togo, wanda ya yi masa ƙarin bayani a game da yanayin zamantakewarsu a ƙasar. Ga kuma tattaunawarsu. Latsa alamar sauti don sauraren tattaunawarsu...

Hukumar Zaɓen Najeriya ta fitar da jerin sunayen mutane 18 da suka cancanci tsayawa takarar shugabancin ƙasar da mataimakansu, sai kuma wasu mutane dubu 4 da 860 da za su tsaya takarar neman kujerun Majalisun Tarayya a zaɓen da za a yi shekara mai zuwa. Wannan dai na nuni da cewa yunƙurin ƴan adawa na fitar da ɗantakarar ɗaya tilo don tunkarar jam'iyyar mai mulki ya ci tura. Abdoulkarim Ibrahim Shikal ya zanta da Alhaji Ibrahim Muhammad, shugaban jam'iyyar AMP ɓangaren adawa reshen jihar Kebbi, domin jin matsayinsu dangane da haka.

A Najeriya an naɗa sabon kwamandan da zai jagoranci yaƙin da ake da ƙungiyoyin ta'addancin na ISWAP da Boko Haram a arewa maso gabashin ƙasar, lamarin da ke nuni da cewa an maye gurbin wanda ke jagorantar wannan runduna ƙasa da shekaru biyu bayan naɗa shi kenan. Shin wanan sauyi ya dace da halin da ake ciki na yaƙi da ta'addanci ko kuma dai kawai garambawul ne da aka saba yi? Akan haka ne Michael Kuduson ya tattauna da Detective Awwal Bala Durumin Iya masanin tsaro ne a Najeriya. Shiga alamar sauti domin sauraron cikakkiyar tattaunawar.

Rikicin Gabas ta Tsakiya da ya tsananta tsakanin Amurka da Iran na cigaba da faɗaɗa, inda a ‘yan kwanakin nan ya kai ga sake tayar da rikicin Yemen tsakanin gwamnatin ƙasar da Saudiya ke marawa baya, da kuma ‘Yan tawayen Houthi masu samun goyon bayan Iran, ɓangarorin da zuwa yanzu suka rasa mayaƙa fiye da 500. Baya ga datse mashigin ruwan Hormuz, a halin yanzu rikicin na Gabas ta Tsakiya ya shafi mashigin ruwan Bab al-Mandeb da ke tekun Maliya, inda mayaƙan Houthi ke kai wa manyan jiragen ruwa farmaki don goyon bayan Iran. Don jin yadda masana ke kallon lamarin da kuma haɗarin da ke tattare da shi, Nura Ado Suleima ya tattauna da Farfesa Kamliu Sani Fagge na jami'ar Bayero da ke Kano.

A ranar Litinin da ta gabata, matatar man fetur ta Ɗangote ta dasa ɗambar shirinta na shiga kasuwar hada-hadar hannayen jari, waɗanda shugaban rukunin kamfanonin na Ɗangote, Alhaji Aliko, ya ce ana iya mallakar aƙalla guda 10 da ƙasa da Naira dubu 6. Kan wannan Nura Ado Suleiman ya tattauna da Honorable Sama'ila Mohammed, masanin tattalin arziƙi a Najeriya, wanda ya yi tsokaci kan tasiri da kuma yadda ‘yan Najeriya musamman masu ƙaramin ƙarfi za su amfana sayen hannayen jarin matatar man ta Ɗangote. Ku latsa alamar sauti don sauraron tattaunawarsu..............

Rundunar ƴan sandan Najeriya ta sanar da tsaurara matakan yaƙi da ta'addanci da ya addabi ƙasar ta hanyar shigar da ƴan sandan kwantar da tarzoma cikin aikin fatattakar ƴan ta'adda. Da yake jawabi yayin wani rangadi da ya kai barikokin ƴan sanda a jihar Lagos, babban sufeton ƴan sandan ƙasar Tunji Disu ya ce, daga yanzu za'a sanya jami'an cikin aikin gadan-gadan. Game da wannan batu Rukayya Abba Kabara ta tattauna Datective Auwal Bala masanin tsaro a Najeriya. Ku latsa alamar sauti don sauraron cikakkiyar hirar.

Majalisar Ɗinkin Ɗuniya ta amince da ƙudirin da ke bayar da damar yi wa taswirar duniya gyara, bayan da ƙasashen Afirka suka gabatar da ƙorafin cewa wadda ake amfani da ita a yau na ɗauke da kura-kurai tare da tauye faɗin nahiyar na haƙiƙan. Abdoulkarim Ibrahim Shikal ya zanta da Dr Salissou Ibrahim Yahaya, malami kuma masani kimiyar taswirar duniya a Jami'ar Damagaram da ke Jamhuriyaer Nijar, wanda ya yi muna ƙarin bayani a game da wannan taƙaddama da aka jima ana yi. Ku latsa alamar sauti don sauraron zantawarsu................

A Najeriya iƙirarin da shugaba Bola Tinubu ya yi cewa yankin arewacin ƙasar ce ta fi cin gajiyar manufofinsa na sauye-sauyen tattalin arziƙi ya janyo suka daga masu ruwa da tsaki, inda ƙungiyar al'ummar Arewacin ƙasar da wasu ƙungiyoyin yankin suka caccaki kalaman, su na mai cewa a maimakon cigaba, manufofin shugaban sun mayar da yankin arewa cibiyar talauci. Akan haka ne Michael Kuduson ya tattauna da shugaban ƙungiyar tuntuɓa da haɗin kai ta Arewa, Dakta Harris Haroon Jibril, wanda ya fara bayani kamar haka. Danna alamar saurare domin jin cikakkiyar tattaunawar.

Wakilan Jam'iyyun adawa a Najeriya sun gana a jiya Litinin, inda suka tattauna kan yiwuwar ƙulla yarjejeniyar haɗa ƙarfi wajen mara wa ɗan takara guda baya a zaɓen shugabancin ƙasar da ke tafe a 2027. Wannan taro ya gudana ne a ƙarƙashin jagorancin G-100, ƙungiyar wasu fitattun ƴan Najeriya da ke ƙoƙarin haɗa gamayyar jam'iyyun adawa. Don jin ƙarin bayani kan abinda aka cimma, Nura Ado Suleiman ya tattauna da Dakta Ibrahim Modibbo ɗaya daga cikin shugabannin ƙungiyar ta G-100. Ku latsa alamar sauti don sauraron cikakkiyar tattaunawarsu...........

Ƙura ta lafa a Yamai babban birnin Jamhuriyar Nijar bayan da wasu sojoji suka kai hari filin jirgin sama da fadar shugaban ƙasar, a wani bore da suka fara tun cikin daren Juma'a zuwa wayewar safiyar Asabar, lamarin da ya haifar da musayar wuta da fashe-fashe na tsawon sa'o'i. Rahotanni na cewa dakarun hayar Rasha sun taimaka wajen daƙile boren na ƙananan sojoji da suka kaucewa fagen daga domin farmakan babban birnin. Ku latsa alamar sauti don sauraron tattaunawar Ahmad Abba da Dr. Kabiru Adamu, masanin tsaro a yankin Sahel.......

A Najeriya masana da wasu ƴan ƙasar na ci gaba da ɗiga ayar tambaya kan rahoton cibiyar binciken tsaro ta SBM Intelligence, da ya nuna cewar ƴan ta'adda sun karɓi kuɗaɗen fansar da yawansu ya kai Dala miliyan 5.8, daidai da kusan naira biliyan 8 cikin shekara guda. Rahoton, ya ce ƴan ta'addan sun ƙarbi kuɗaɗen ne a tsakanin watan Yulin shekarar bara ta 2025, da kuma Yunin bana, kuma mayaƙan Boko Haram ne suka amshe kaso 90 cikin 100 na jimillar kuɗaɗen. Don jin yadda masana tsaro ke kallon wannan batu, Nura Ado Suleiman ya tattauna da Muhd Sani Ibrahim Makiga. Latsa alamar sauti don sauraren tattaunawarsu...

Yayin da aka kada gangar siyasar Najeriya, ana zargin wasu ƴan siyasar da kalaman tinzira tashin hankali, abinda ke barazana ga zaman lafiyar jama'a. Bayan Sanatan jihar Osun da ya buƙaci a kashe magoya bayan jam'iyyar adawa, an jiyo shugaban karamar hukumar Kuje dake Abuja na kira ga wadanda basa goyan bayan APC da su fice daga yankin. Tuni wannan ya fara jefa fargaba a tsakanin jama'a. Bashir Ibrahim Idris ya tattauna da Daraktan ƙungiyar Amnesty a Najeriya, Malam Isa Sanusi kan lamarin. Latsa alamar sauti don sauraren tattaunawarsu...

Yau ake bikin shekara-shekara na ranar Hausa ta Duniya da aka saba gudanarwa a duk ranar 26 ga Agusta, tun bayan assasa shi a 2015, domin tunatar da muhimmancin Harshe da kuma Al'adun Hausawa. Daga cikin batutuwan da bikin bana zai mayar da hankali kai, akwai amfani da kimiyya da fasaha wajen bunƙasa Harshen Hausa da bai wa Harshen da Al'adun Hausawa kariya daga sauye-sauyen zamani daga kutsen sabbin Al'adu. Ku latsa alamar sauti don sauraran tattaunawar Nura Ado Suleiman da Farfesa Yakubu Magaji Azare, na Jami'ar Bayero da ke Kano a Najeriya............

Masana siyasar Najeriya na gargadin Jam'iyyar APC da ta ɗauki darasi daga PDP wadda bayan ta kwashe shekaru 16 a karagar mulki ƴan ƙasar suka juya mata baya, a daidai lokacin da take cewa sai ta shekara 60 a karaga. Bashir Ibrahim Idris ya tattauna da tsohon gwamnan Kano Malam Ibrahim Shekarau, wanda yanzu haka ɗan takarar Sanata ne a jam'iyyar a zaɓen shekarar 2027 game da kalaman wasu ministocin APC cewar rantsuwa kawai suke jira a shekara mai zuwa, kuma ga yadda zantawar su ta gudana a kai.

Shugaban gwamnonin jihohin dake kewaye da Tafkin Chadi, Gwamnan Jihar Yobe Mai Mala Buni ya ziyarci Ndjamena domin ganawa da jami'an tsaro da kuma yan gudun hijirar da suka makale a can, wanda shi ne irin sa na farko. Bayan kammala ziyarar, ga abinda ya shaidawa Bilyamimnu Yusuf dangane da ziyarar...

A wannan Laraba 19 ga watan Agusta ake ƙaddamar da yaƙin neman zaɓen Najeriya a hukumance, gabanin zaɓen shekara mai zuwa. Ƙwana ɗaya gabani ƴan takarar neman shugancin ƙasa sun rattaba hannu kan yarjejeniyar gudanar da zaɓe cikin kwanciyar hankali ba tare da haifar da rikici ba. Wasu daga cikin yan takaran sun halarci taron, yayin da wasu kuma suka samu wakilci. Dangane da tasirin wannan mataki da kuma tsaftace yaƙin neman zaben, Bashir Ibrahim Idris ya tattauna da Dr Abdullahi Idris, shugaban kungiyar zaman lafiyar Arewa cin Najeriya, kuma idan kuka latsa alamar sauti za ku ji cikakkiyar hirar su...

Yanzu haka Najeriya da Amurka na ci gaba da tattaunawa da kuma aiwatar da yarjejeniyar tsaron da suka amince da ita a tsakaninsu. Ko a makon jiya, mashawarcin shugaban ƙasar kan harkokin tsaro, Malam Nuhu Ribadu, ya jagoranci tawagar ministoci domin gudanar da irin wannan tattaunawar. Sai dai wasu 'yan Najeeriya na ci gaba da neman ƙarin bayani kan abin da yarjejeniyar ƙasashen biyu ta ƙunsa. Bashir Ibrahim Idris ya tattauna da shugaban kamfanin Beacon, Dakta Kabir Adamu, loacin da ya ziyarci RFI Hausa. Shiga alamar sauti, domin sauraron cikakkiyar tattaunawar.

A Najeriya, Gwamnan mai ci kuma ɗan takarar jam'iyyar Accord Ademola Adeleke ya lashe zaɓen jihar Osun da aka gudanar ranar Asabar da sama da kuri'u dubu 511, yayin da abokin karawarsa na APC mai mulkin ƙasar Bola Oyebamiji ya zo na biyu da banbancin kuri'u 66,252. Kafin ranar zaɓen dai an fuskanci dambarwar siyasa da rikece-rikece da suka yi sanadin mutuwar kusan mutum 40. Shiga alamar sauti don sauraron cikakkiyar da Ahmad Abba ya yi da Farfasa Kamilu Sani Fage, masanin siyasa kan zaɓen..

A ranar Asabar 15 ga watan Agustan 2026 ake sa ran gudanar da zaɓen gwamnan jihar Osun, wanda tuni ya yi sanadin halaka mutane sama da 30 a lokacin yaƙin neman zaɓe. Rundunar 'Yansanda dai ta tura muƙaddashin Sifeto Janar Isyaku Muhammmad da Kwamishinoni 30 da kuma wasu ƙarin jami'ai dubu 15,000, domin tabbatar da tsaron masu kaɗa ƙuri'u da jami'an zaɓen. Bashir Ibrahim Idris ya tattauna da Hajiya Zainab Aminu Abubakar, mai magana da yawun hukumar zaɓen ta Najeriya.

Hukumar kula da ilimin Firamare a Najeriya ta roƙi gwamnonin ƙasar da su yiwa Alla su je su karɓi naira biliyan 332 waɗanda yanzu haka ke ajje a Banki, domin inganta ilimi a jihohinsu. Shugabar hukumar Aisha Garba ta ce baya ga naira biliyan 65 da aka ware domin kai ɗaukin gaggawa, akwai kuma naira biliyan 267 da ke ajje domin amfanin jihohin. Dangane da wannan Bashir Ibrahim Idris ya tattauna da Farfesa Muhammad Dukku, tsohon shugaban hukumar kula da ilimin Firamare a jihar Gombe ga kuma tattaunawarsu. Ku latsa alamar sauti don sauraron cikakkiyar hirar.......

Yan adawar Najeriya sun fara wani sabon yunkuri na hadin kai a tsakanin su domin fidda dan takara guda da zai fafata da shugaban kasa Bola Tinubu a zaben shekara mai zuwa. Wata kungiyar dake kiran kan ta G100 ke jagorancin wannan sabon yunkuri, yayin da ta sanar da taron da za ta yi a makon gobe. Dr Ibrahim Modibbo na daya daga cikin shugabannin ta, kuma ya yi wa Bashir Ibrahim Idris a tattaunawar da suka yi kan lamarin

Ga alama ƴan Najeriya da dama sun fusata da yadda ƙungiyoyin kwallon ƙafa na ƙasa ke cigaba da samun nasara a wasannin da suke a nahiyar Afirka. Bayana gazawar da ƙungiyar Super Eagles ta yi na kasa zuwa gasar cin kofin duniya da aka kammala a Amurka da Canada da kuma Mexico, yanzu kuma Super Falcons ta mata ta gaza samun nasara a gasar WAFCON Shiga alamar sauti don sauraron cikakkiyar hirar da Bashir Ibrahim Idris ya yi da Alhaji Yusuf Musa Sakatare a ma'aikatar wasanni ta jihar Nasarawa.....

Fitaccen attajirin Najeriya Aliko Ɗangote yau ya zama fuskar Afrika a harkokin kasuwanci, da zuba hannayen jari, inda shugabannin ƙasashen Duniya ke nemansa ruwa a jallo domin zuba jari a ƙasashensu ta hanyar samar da masana'antu. Bayan samar da gagarumar matatar man fetur a Najeriya, a kan dala biliyan 20, wadda a yau kimarta ya zarce Dala biliyan 40, yanzu haka ya fara aikin faɗaɗa ta domin zama mafi girma a Duniya, baya ga shirinsa na gina wata sabuwar matatar man a Gabashin Afrika. Bashir Ibrahim Idris ya tattauna da masanin tattalin arziƙi, Hon Sama'ila Muhammad, a kan wannan shahara ta Ɗangote. Sai a latsa alamar sauti da ke sama domin sauraron wannan tattaunawa.

Masu ruwa da tsaƙi a harkokin tattalin arziki sun yabawa Najeriya dangane da ci gaba da kasuwar hannayen jarin ƙasar da ta zama ta farko a duniya, wajen zarce ta Seoul da London da kuma New York, sakamakon wasu sauye sauye da aka aiwatar. Domin sanin irin matakan da suka samar da wannan ci gaba, Bashir Ibrahim Idris ya tattauna da Dr. Umar Kwairanga shugaban majalisar gudanarwar hukumar kula da hada-hadar hannayen jarin Najeriya, lokacin wata ziyara da ya kawo ofishin RFI Hausa a Lagos.

Shirin samar da kudin bai ɗaya na ƙasashen ECOWAS ya sake samun koma baya saboda sanarwar ƙasar Guinea na ficewa. Domin sanin tasirin matakin da kuma abinda ke iya haifarwa, Bashir Ibrahim Idris ya tattauna da Dakta Dauda Muhammad Kontagora, masanin tattalin arziki a Najeriya, kuma ga yadda zantawar su ta gudana a kai. Ku latsa alamar sauti don sauraron tattaunawar.

Shirin samar da kuɗin bai ɗaya na ƙasashen ECOWAS ya sake samun koma baya saboda sanarwar da ƙasar Guinea ta bayar da ficewa da shirin. Domin sanin tasirin matakin da kuma abinda ke iya haifarwa , Bashir Ibrahim Idris ya tattauna da Dr. Dauda Muhammad Kontogora, masanin tattalin arziki a Najeriya, ku danna alamun saurare domin jin yadda zantawar tasu ta kasance.

Hukumar zaɓen Najeriya ta gabatar da jerin sunayen ƴan takarar zaɓen shekara mai zuwa da takardun shaidar ilimin da suka mallaka. Bisa doka ana buƙatar duk mai sha'awar tsayawa takara ya gabatar da shaidar kammala karatun firamare kafin ya shiga a dama da shi, daga muƙamin Kansila zuwa shugaban ƙasa. Bashir Ibrahim Idris ya tattauna da Barrister El-Zubair Abubakar, ga kuma yadda tattaunawar su ta kasance.

Ƙungiyar kare hakin ɗan Adam ta ƙasar Morocco AMDH ta bukaci a gudanar da bincike mai kansa kan mutuwar akalla mutum 72 cikin ɗimbin bakin hauren da suka yi nasara tsallaka iyakar ƙasar da Spain ta ruwa a wani yanayi mai matukar tayar da hankali. Shiga alamar sauti don sauraron hirar da Oumarou Sani ya yi da Hamidou Ali mai fafutukar kare hakin bakin haure.......

Daukacin kasashe 55 dake cikin hukumar kwallon kafar Turai sun kaɗa kuri'ar kin amincewa da shirin sayar da hannayen jarin FIFA, tare da barazanar kauracewa wasannin cin kofin duniyar da za'a gudanar nan gaba. Kasashen sun yi fatali da shirin shugaban FIFA Gianni Infantino na sayar da kashi 20 na hannun jarin kamfanin. Bashir Ibrahim Idris ya tattauna da Tsohon Sakatare Janar na hukumar kwallon kafar Najeriya, Hon Sani Ahmed Toro. Latsa alamar sauti don sauraren tattaunawarsu...

Kungiyar agaji ta ICRC ta rage alkaluman mutanen da ƴan uwan su ke nema a yamkin arewa maso gabashin Najeriya, sakamakon tashin hankalin boko haram, daga dubu 24,000 zuwa dubu 17,000. Kungiyar ta bayyana haka ne a wata sanarwar da ta rabawa manema labarai. Bashir Ibrahim Idris ya tattauna da Daraktan hulda da manema labarai na kungiyar, Aliyu Dawobe wanda ya bayyana mana dalilan rage alƙaluman. Latsa alamar sauti don sauraren tattaunawarsu...

Chadi ta zama ƙasa ta biyar da ta bi sahun ƙasashen da suka bayyana aniyar ficewa daga ƙarƙashin kotun hukunci kan manyan laifuka ta Duniya ICC. A jiya Litinin ne dai gwamnatin Chad ta sanar da fara shirin, saboda abinda ta kira gazawar kotun Duniyar wajen sauke nauyin da ke wuyanta, inda ta fi karkata hukunce-hukuncenta kan ƙasashen Afrika. Don jin yadda masana dokoki ke kallon wannan lamari, da kuma makomar Kotun Duniyar, Nura Ado Suleiman ya tattauna da Barista Umar Usman Ɗanbaito da ke Najeriya. Ku latsa alamar sauti don sauraron cikakkiyar tattaunawar.

Yan bindiga a Najeriya sun sace wani babban mai shari'a a jihar Kebbi, kwanaa guda bayan kama shugaban karamar hukuma a jihar Zamfara. Wannan mataki na zuwa ne a daidai lokacin da suke cigaba da sace mutane a yankin ba tare da kakautabawa ba. Shiga alamar sauti don sauraron cikakkiyar hira da Bashir Ibrahim Idris ya yi da Farfesa Bello Bada......

A jamhuriyar Nijar jiya lahadi aka cika shekaru 3 da kifar da Mohamed Bazoum daga kujerar shugancin ƙasar bayan ya share shekaru biyu da watanni uku kan karagar mulki. Sojoji a ƙarƙashin jagorancin Janar Abdourahman Tiani, babban kwamandan askarawan kare lafiyar shugaban ne suka sanar da kifar da gwmanatin. Ibrahim Salissou shi ne shugaban ƙungiyar FRSA mai fafutukar ƴantar da Afirka, ya bayyana wa Abdoulkarim Ibrahim Shikal cewa tabbas an samu sauyi cikin shekaru ukun da suka gabata a ƙasar. Latsa alamar sauti don sauraren tattaunawarsu...

Gwamnatin Najeriya ta tabbatar da kama wasu mutane 7 da ake zargin manyan kwamandojin ƴan ta'adda ne na ƙungiyar Boko Haram da ISWAP jim kaɗan bayan da suka sauka a filin jiragen saman jihar Katsina a arewa maso yammacin ƙasar daga Saudiyya. Tuni dai lamarin ya zama batun da ake tafka muhawara akai, musamman kan yadda ‘yan ta'addan suka samu damar sulalewa zuwa wajen Najeriya ba tare da an cafke su ba tun da fari. Shiga alamar sauti don sauraron hirar da Nura Ado Suleiman ya yi da Aminu Bala Sokoto, Squadron Leader mai ritaya....

kYanzu haka akalla ƙasashe duniya 20 suka bayyana dokar haramtawa yaran da ba su kai shekaru 16 amfani da kafofon sada zumunta ba, saboda illar da hakan ke haifar. Cikin wadannan kasashen akwai Birtaniya da Faransa da China da Brazil da Indonesia sai kuma Malaysia. Shiga alamar sauti don sauraron karin bayani a hirar da Bashir Ibrahim Idris ya yi da Umar Saleh Gwani masanin sadarwa...

Wasu sabbin alƙaluma da ƙwararru suka fitar, sun nuna cewa adadin amfanin gonar da ake fitarwa daga Najeriya zuwa ƙasashen ƙetare ya ragu da aƙalla kaso 31 cikin 100, sakamakon yadda ƙasashe musamman na Turai da Asiya ke ƙin karɓar kayayyakin abincin, ciki har da Wake da Zoɓo da dai sauransu. Rahoton dai ya bayyana amfani da magungunan kashe ƙwari fiye da kima, a matsayin ɗaya daga cikin dalilan da ke kan gaba wajen janyowa Najeriya wannan hasara. Shiga alamar sauti don sauraron hirar da Nura Ado Suleimane ya yi da Farfesa Shehu Ado Garki, tsohon shugaban Jami'ar Al-Qalam da ke jihar Katsina, kuma ƙwararre a fannin noma.....

Tawagar ƙasar Spain ta lashe gasar kofin duniya karo na biyu a tarihi, bayan da doke Argentina da ke kare kambun a wasan ƙarshe da suka gudanar a daren jiya. Ita kuma Ingila ta ƙare a matsayi na 3 ne a gasar, inda ta lashe kyautar tagulla da ke zama kyauta ta farko da ta lashe a kofin duniya cikin shekaru 60, ya yin da Faransa ta ƙare a matsayi na 4. Shiga alamar sauti don sauraron hirar da Khamis Saleh ya yi da tsohon ɗan wasan tawagar Super Eagles ta Najeriya Coach Garba Lawal......

Ƙungiyar Greenpeace dake kare muhalli a duniya ta buƙaci dakatar da shirin gina sabuwar matatar man Dangote da za ta laƙume Dala biliyan 17 a ƙasar Kenya, saboda yadda aikin zai yiwa muhalli da sauran hallitun ruwa illa. uni wannan kira ya haifar da mahawara, la'akari da yadda sabuwar matatar za ta taimakawa al'ummar Gabashin Afirka baki ɗaya. Bashir Ibrahim Idris ya tattauna da Kabir Muhammad Baba, masanin tattalin arziki. Latsa alamar sauti don sauraren tattaunawarsu...

Matsalar tsaro ta hare-haren da ‘yan ta'adda kan kai wa makarantu ko ɗalibai a sassan Najeriya, na ci gaba da ci wa al'ummar ƙasar tuwo a ƙwarya, la'akari da cewar ko a baya bayan nan, ‘yan bindiga sun kai hari tare da sace wasu ɗaliban wata Sakandare a ƙaramar hukumar Dekina da ke jihar Kogi. Wannan ya zo ne bayan hare-haren da a makwannin baya makarantun suka fuskanta a jihohin Oyo da kuma Borno. Kan haka Nura Ado Suleiman ya tattauna da shugaban ƙungiyar Malaman Makarantu ta Najeriya, Comrade Audu Titus Amba. Latsa alamar sauti domin sauraron cikakkiyar tattaunawar.

Majalisar Wakilan Najeriya ta yi kira ga rundunar sojin saman ƙasar da ta buɗe ɓangaren hanyar Maiduguri zuwa Kano da ta toshe a anguwar Ngomari-Pompomari da ke wajen birnin Maiduguri kusan shekaru 10 wanda ke haddasa asarar ɗumbin rayuka. Ɗan Majalisa mai wakiltar Jere a jihar Borno, Hon. Satomi da ya gabatar da ƙudirin gaban Majalisar a makon jiya, ya yi wa Ahmed Abba ƙarin bayani dangane da girman matsalar da toshe hanyar ya haifar da kuma ƙoƙarin da gwamnati ke yi wajen ceto ɗalibai da malamai da Boko Haram ta yi garkuwa da su a Askira-Uba na jihar Borno. Ku latsa alamar sauti don jin yadda zantawarsu ta gudana.

Al'ummar yankunan ƙananan hukumomin Faskari da Ɗandume da ke jihar Katsina, na ƙoƙawa kan yadda ƴan ta'adda ke amfani da ranakun kasuwa wajen tare hanyar da ta tashi daga Ɗandume ta wuce zuwa Kadisau ta dangane da Sheme, inda su ke kwace musu ababen hawa da garkuwa da mutane harma a wasu lokuta da salwantar da rayukansu. Haka nan a wasu lokuta ƴan ta'addan na kuma bin manoma gonakinsu don kwace musu babura da kuma shanun huɗa. Khamis Saleh ya zanta da ɗaya daga cikin mazauna wannan yankin da wannan matsala ta daɗe tana ci musu tuwo a ƙwarya.