Nie z tej Ziemi | Radio Katowice

Czas na kosmiczne podsumowanie roku. Co wydarzyło się w 2025 roku?

Końcówka roku to zawsze okazja do pewnych podsumowań i zastanowienia się nad tym, co przed nami. Także w astronomii i astronautyce, a dziś wyjątkowy gość. Rozmawia z nim Łukasz Szwej, zapraszam. Cóż mogłoby pójść nie tak? Odcinek Nie z tej Ziemi przygotował Ł. Szwej, zrealizował K. Hyrja.

Zapraszamy na kolejną kosmiczną podróż. Pojechaliśmy do Sopotni Wielkiej w Beskidach. W 2011 roku ustanowiono tam pierwszy w Polsce Obszar Ochrony Ciemnego Nieba, zmieniono oświetlenie uliczne na emitujące mniej zbędnego, rozproszonego światła. W 2023 roku Sopotnia Wielka jako pierwsza miejscowość w Polsce otrzymała tytuł Międzynarodowej Społeczności Ciemnego Nieba nadawany przez Dark Sky International w USA. O problemie zanieczyszczenia światłem opowie Łukasz Szwej i nasz ekspert. Realizacja dźwiękowa Kuba Hyrja.

9. Śląski Festiwal Nauki w Katowicach dobiegł końca. Gościem specjalnym wydarzenia był Sławosz Wiśniewski-Uznański. Astronauta opowiadał o swoich doświadczeniach w kosmosie. Znalazł również chwilę dla Radia Katowice. Rozmawiał z nim Łukasz Szwej.

Tegorocznym kosmicznym bohaterem jest niewątpliwie 3 I ATLAS. Ta międzygwiazdowa kometa budziła wielkie poruszenie. Tak jak kiedyś, Oumuamua, to pierwszy zaobserwowany międzygwiezdny obiekt, który przemknął przez Układ Słoneczny w 2017 roku. Przemknęła i nigdy już nie wróci, ale długo zastanawiano się, czy nie mieliśmy do czynienia ze statkiem przybyszów innego świata. Wątpliwości rozwiano. A jak jest w tym przypadku? Czym charakteryzuje się kometa 3 I ATLAS? Zaprasza Łukasz Szwej.

Sławosz Uznański-Wiśniewski odwiedził niedawno Planetarium -Śląski Park Nauki w Chorzowie. Była okazja, żeby podpytać naszego astronautę o efekty badań i eskperymentów, które wraz z załogą przeprowadzał latem na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Dziś zastanowimy się czy nasiona mogą w kosmosie kiełkować.

To już jest koniec. Ostatni odcinek tego sezonu. Co wydarzyło się w kosmosie? Na astronomiczne i astronautyczne wspomnienia zaprasza Łukasz Szwej.

Wszyscy kojarzą pojęcie czarnych dziur. Czy w takim razie możemy w kosmosie natknąć się na podobne obiekty zwane białymi dziurami? Zaprasza Łukasz Szwej. Realizacja dźwiękowa Kuba Hyrja.

Czas na kolejną opowieść nie z tej Ziemi. Jeśli nie byliśmy na żadnej innej planecie, nie widzieliśmy z bliska żadnej innej niż Słońce gwiazdy, skąd wiemy, jakie są jej właściwości, skąd wiemy, jak daleko są te ciała niebieskie? Rozmawiają Łukasz Szwej i astronom Tomasz Kisiel.

Czas na ostatnią w tym roku kosmiczną podróż. Łukasz Szwej rozmawia z wyjątkowym gościem, dr Mileną Ratajczak, o planach eksploracji Układu Słonecznego, ale nie tylko... Nagranie udźwiękowił Kuba Hyrja.

To była jedna z najważniejszych, a także na pewno najbardziej zaawansowanych misji kosmicznych. W podróż po rubieżach Układu Słonecznego, nie tylko w przestrzeni, ale i w czasie zaprasza Łukasz Szwej.

Wiemy, że Wszechświat powstał ponad 13 miliardów lat temu. Ale jak? Jak coś mogło powstać z niczego? Jedną z hipotez jest Wielki Wybuch. O tym, czy wiemy gdzie mógł znajdować się tzw. punkt zero rozmawiają Łukasz Szwej i astronom Tomasz Kisiel.

We Wszechświecie wszystko się przyciąga – mniej lub bardziej. To zjawisko fizyczne, które prowadzi do pełnej harmonii, a jednocześnie potrafi sprowadzić katastrofę. Pozwala żyć i funkcjonować. Może też zabić. Więcej o tym w najnowszym odcinku o kosmosie rozmawiają astronom Tomasz Kisiel i Łukasz Szwej. Realizacja dźwiękowa Jacka Kurkowskiego.

Kontynuujemy kosmiczne rozmowy o paradoksach. Dziś na tapet bierzemy paradoks Tolmana, który zaburza chronologię zdarzeń. A wszystko stanęłoby na głowie, gdyby zmienić jedną fizyczną zależność - gdybyśmy mogli przekroczyć słynne "c" z równania Einsteina - czyli prędkość światła w próżni. Moglibyśmy nawet odebrać Tachionowy Antytelefon. O tym Łukasz Szwej i nasz gość astronom Tomasz Kisiel.

Wyobraźcie sobie, że możemy użyć wehikułu czasu i wrócić do przeszłości. Gdybyśmy zmienili bieg wydarzeń, czy dalej byśmy istnieli? Paradoksy w nauce szkodzą czy pozwalają zrozumieć pewne zależności? Dziś o paradoksie dziadka Łukasz Szwej rozmawia z astronomem Tomkiem Kiślem. Realizacja dźwiękowa Jacek Kurkowski.

Nie jest łatwo odkryć egzoplanetę, szczególnie, jeśli jest się tym PIERWSZYM. Kto nim był? O tym w najnowszym odcinku Nie z tej Ziemi. Ruszamy w kosmiczną podróż, zaprasza Łukasz Szwej.

Skrywają niezbadane tajemnice. I choć są ich miliardy, człowiek nigdy nie widział ich z bliska. Na kolejną podróż Nie z tej Ziemi zaprasza Łukasz Szwej.

Ostatni raz człowiek stąpał po powierzchni Księżyca ponad pół wieku temu. Minęło wiele lat, w tym czasie kilka razy probowano bezzałogowych misji - niektóre zakończły się sukcesem - inne fiaskiem. W tym roku Japonia została 5. krajem w historii ludzkości, który wysłał i postawił swój kosmiczny statek na Srebrnym Globie. Lądownik SLIM choć działa, to w ograniczonym zakresie... bo się przewrócił. Podobny los spotkał ostatnio lądownik amerykańskiej firmy kosmicznej...

Pozostaje po nich wielka dziura. Po uderzeniu meteorytu mniejsza, po uderzeniu astereoidy lub kawałka komety... lepiej nie mówić. Dziś kratery stanowią doskonałą baze badawczą dla naukowców, dzięki czemu możemy lepiej poznać historię Ziemi. A czy grożą nam kolejne kosmiczne bombardowania? Opowie o tym Łukasz Szwej i zaproszona ekspertka.

Tik, tak. Wydaje się, że czas jest uniwersalny i wszędzie działa tak samo. Albert Einstein wyjaśnił, że czwarty wymiar działa inaczej, niż podpowiada nam intuicja. Jest względny. Co to znaczy? Jak postrzegamy czas? Czy biegnie różnie w różnych miejscach? Kim jest obserwator? Jakie są skutki dylatacji czasu? O tym w kolejnym odcinku Nie z tej Ziemi. Opowiada Łukasz Szwej.

Nasze życie jest pełne paradoksów, które z punktu widzenia logiki są niemożliwe. Na czym polegają? Czy są złe? Czy może jednak czegoś nas uczą?

Supernova - słyszeliście o tym zjawisku? Trudno wyobrazić sobie coś piękniejszego a jednocześnie coś bardziej niszczycielskiego.... choć... czy na pewno? Zapraszamy na podróż nie z tej Ziemi.

Prędkość światła - jak ją zmierzyć? Naukowcom udało się i to z perfekcyjną dokładnością. Prędkość światła to coś, co wymyka się ludzkim wyobrażeniom. Zawarta w słynnym wzorze E=mc kwadrat. I to ten wzór układa Wszechświat.

Zastanawialiście się kiedyś, jak to jest być astronautą? Może to Wasze marzenie z dzieciństwa? Poznajcie historię tych, którzy w kosmosie byli. A także tych, którzy wiedzą, z czym to się wiąże.

Zapnijcie pasy. Dzisiaj czeka nas daleka podróż. Sprawdzimy jak mogą wyglądać krańce wszechświata. Zaprasza Łukasz Szwej.Realizacja dźwiękowa Kuby Hyrji, muzykę do tego odcinka skomponował natomiast Jędrzej Panek.

Udało się! Największa rakieta świata poleciała w kosmos. To niewątpliwie największe wydarzenie ostatnich miesięcy w świecie astronautyki. O szczegółach opowie Łukasz Szwej.

20 lutego 1947 r. po raz pierwszy w historii wyniesiono w kosmos zwierzęta – dokładnie były to... muszki owocówki. Kto by się spodziewał, że te małe owady spełnią tak ważną rolę w dalszej eksploracji kosmosu. W odcinku Nie z tej Ziemi o dzielnych, kosmicznych zwierzakach.

Dzień zakochanych. Także i w kosmosie jest ten, który obraca się w towarzystwie grupy Amora. Zbliża się i oddala. O kim, a raczej o czym mowa? Zapraszamy w podróż Nie z tej Ziemi.

Wiadomo było o nich od 100 lat, ale zarejestrowano je wcale nie tak dawno. To odkrycie zmieniło spojrzenie na Wszechświat. Czy fale grawitacyjne, których źródło powstało miliony lat świetlnych stąd, mogą mieć na nas jakikolwiek wpływ? Zaprasza Łukasz Szwej.

Czy warto inwestować w branżę kosmiczną, gdy na świecie tyle problemów? Jak eksploracja kosmosu wyglądała kiedyś, a jak teraz - i czy ludzkości się to opłaciło? Zapraszamy na podróż nie tylko w przestrzeni, ale chyba przede wszystkim w czasie.

Kod genetyczny, to unikalny kod jaki ma zapisany każdy z nas. Jak się okazuje - wiele się nie różnią, ale te drobne różnice powodują, że każdy z nas jest wyjątkowy. Nie wiadomo skąd w każdym organizmie wziął się taki zapis. Wiadomo jednak, że można w niego ingerować - czy to dobrze? O tej porze zawsze wędrujemy daleko w kosmosie. Tym razem zajrzymy w głąb siebie.Gość: Dawid Myśliwiec, Uwaga! Naukowy Bełkot

Przed nami rok pełen kosmicznych wrażeń. Co przyniesie nam najbliższych 12 miesięcy? Gdzie i kiedy warto patrzeć w niebo, to sprawdzał Łukasz Szwej.

To nasze ostatnie kosmiczne spotkanie w tym roku. Czas na podsumowania. Jaki był ten rok? Działo się wiele...

Ludzkość od niepamiętnych lat prowadziła między sobą wojny. Nieważne jakie czasy, wojny były zawsze. Czy w kosmosie jest bezpieczniej?

Podobno nieodkrytych jeszcze planet może być w kosmosie więcej niż ziarenek piasku na Ziemi. To niewiarygodne jakie inne światy istnieją lata świetlne od nas. A jednak - wiele z nich udało się już odnaleźć i opisać. Niektóre są przerażające, niektóre całkiem przyjazne. To będzie niezwykła kosmiczna podróż. Warto zapiąć pasy, bo dziś wędrować będziemy daleko za pasem planetoid. To właśnie tam natkniemy się na najciekawsze i najbardziej różnorodne księżyce planet-olbrzymów. Zaprasza Łukasz Szwej.

Za nami drugi lot testowy Starshipa. Dlaczego bezzałogowa misja budzi takie emocje? Zapraszamy na kolejny odcinek Nie z tej Ziemi.

Dzieło polskich naukowców pojawiło się w kosmosie. To nanosatelita Intuition-1 i komputer pokładowy Antylopa. Urządzenia zaprojektowane zostały przez 40 polskich naukowców z gliwickiej firmy KP Labs. Prace nad tym projektem trwały 6 lat. Dzięki firmie SpaceX w ostatnią sobotę instrumenty zostały wyniesione na orbitę. Łukasz Szwej odwiedził Gliwice z mikrofonem, by dowiedzieć się o tym projekcie więcej.

To będzie niezwykła kosmiczna podróż. Warto zapiąć pasy, bo dziś wędrować będziemy daleko za pasem planetoid. To właśnie tam natkniemy się na najciekawsze i najbardziej różnorodne księżyce planet-olbrzymów. Zaprasza Łukasz Szwej.

Podróże międzygwiezdne to strefa marzeń i opowieści fiction. Motyw wykorzystywany w grach komputerowych czy filmach. Nie mamy jeszcze takich środków i technicznych możliwości, ale są ciekawe pomysły. Takie choćby jak żagle słoneczne. Przekonamy się czy ten wynalazek może w przyszłości przyspieszyć plany związane z eksploracją kosmosu.

To kolejna ważna podróż w historii kosmicznej eksploracji. Zbadana zostanie asteroida niezwykle bogata w metale, a badania mogą pozwolić na odkrycie wielu tajemnic, także związanych z Ziemią. Z Centrum Kosmicznego na Florydzie wystartowała rakieta Falcon Heavy.

W mitologii Europa była kochanką Zeusa. Europa - to nasz kontynent. Ale to też nazwa jednego z księżyców Jowisza. W najnowszym odcinku Nie z tej Ziemi zabierzemy Was w podróż właśnie do Europy, która skrywa wiele tajemnic.

O Starlinkach wielu słyszało, ale nie zawsze do końca wiadomo czemu służą. Tysiące satelitów krąży wokół Ziemi, tylko po co i czemu jest ich tak dużo? I czy starlinki cieszą oko astronoma? Zaprasza Łukasz Szwej, realizacja dźwiękowa Kuby Hyrji.