POPULARITY
Categories
Episode Overview: Dlaczego Kłamiemy (Why We Lie) This episode explores vocabulary related to lying (kłamstwo), truth (prawda), trust (zaufanie), and human behavior (zachowanie człowieka) in Polish. We dive into how to discuss deception, honesty, social masks, and the complex reasons people hide the truth – all in practical, everyday Polish. Welcome to the Learn Polish Podcast – your immersive gateway to mastering Polish through real conversations, cultural insights, and practical everyday language. Each episode blends authentic Polish dialogue with clear English explanations, helping you build vocabulary naturally while exploring Polish psychology, social dynamics, and human behavior topics. Whether you're a complete beginner or advancing your skills, join us as we make learning Polish engaging, practical, and fun. From lying (kłamstwo) to truth (prawda), we cover the phrases you actually need for deeper conversations. Find more episodes, lesson materials, and resources at www.learnpolishpodcast.com. You can also find us on YouTube, Spotify, and Rumble. Looking for virtual assistance? Visit va.world. Join our school groups – links in the show notes. Need lessons in Polish or Spanish from Ania? Check the links for both audio and video content. English Polish Pronunciation Example Usage Lie (noun) Kłamstwo kwahm-STVO To jest kłamstwo. (This is a lie.) Lie (verb) Kłamać KWA-mach On kłamie. (He is lying.) Liar Kłamca KWAHM-tsah On jest kłamcą. (He is a liar.) Truth Prawda PRAHV-dah Mów prawdę. (Tell the truth.) True Prawdziwy prahv-DZEE-vih Prawdziwa historia. (True story.) False Fałszywy fow-SHIH-vih Fałszywe informacje. (False information.) Trust Zaufanie zow-FAH-nyeh Mam zaufanie. (I have trust.) Distrust Nieufność nyeh-uf-NOSHCH Nieufność do ludzi. (Distrust of people.) Honesty Uczciwość oo-CHCHEEV-oshch Cenię uczciwość. (I value honesty.) Dishonesty Nieuczciwość nyeh-oo-CHCHEEV-oshch Nieuczciwość boli. (Dishonesty hurts.) Deception Oszustwo oh-SOOST-vo To było oszustwo. (That was deception.) Deceive Oszukiwać o-soo-KEE-vach On oszukuje. (He deceives.) Secret Sekret SEH-kret To mój sekret. (This is my secret.) Hide (verb) Ukrywać oo-KRIH-vach Ukrywam prawdę. (I hide the truth.) Mask Maska MAH-skah Nosimy maski. (We wear masks.) Face Twarz tfarsh Prawdziwa twarz. (True face.) Behavior Zachowanie za-kho-VAH-nyeh Dziwne zachowanie. (Strange behavior.) Action Działanie dzyah-WAH-nyeh Twoje działania. (Your actions.) Reaction Reakcja reh-AK-tsya Reakcja na kłamstwo. (Reaction to the lie.) Emotion Emocja eh-MO-tsya Ukrywać emocje. (Hide emotions.) Feeling Uczucie oo-CHOO-tseh Prawdziwe uczucia. (True feelings.) Thought Myśl mishl Moje myśli. (My thoughts.) Belief Przekonanie psheh-ko-NAH-nyeh Moje przekonania. (My beliefs.) Opinion Opinia o-PEE-nya Twoja opinia. (Your opinion.) Judgment Osąd O-soont Nie osądzaj. (Don't judge.) Guilt Wina / Poczucie winy VEE-nah / po-CHOO-tseh VEE-nih Czuję winę. (I feel guilt.) Shame Wstyd vstit To wstydliwe. (It's shameful.) Fear Strach strakh Strach przed prawdą. (Fear of truth.) Shame (verb) Wstydzić się vsti-DZEECH sheh Wstydzę się. (I'm ashamed.) Protect Chronić HRO-neech Chronię siebie. (I protect myself.) Defense Obrona ob-RO-nah Mechanizm obronny. (Defense mechanism.) Mechanism Mechanizm meh-KHAH-nizm Mechanizm obronny. (Defense mechanism.) Reason Powód PO-voot Jaki powód? (What reason?) Purpose Cel tsel Jaki cel? (What purpose?) Intention Zamiar ZAH-myahr Mój zamiar. (My intention.) Motive Motyw MO-tif Ukryty motyw. (Hidden motive.) Benefit Korzyść KO-zishch Jaka korzyść? (What benefit?) Advantage Zaleta zah-LEH-tah Zaleta kłamstwa. (Advantage of lying.) Disadvantage Wada / Niedogodność VAH-dah / nyeh-dog-OD-noshch Wada kłamstwa. (Disadvantage of lying.) Consequence Konsekwencja kon-seh-KVEN-tsya Konsekwencje kłamstw. (Consequences of lies.) Result Wynik VIH-nik Wynik działania. (Result of action.) Evidence Dowód DO-voot Brak dowodów. (No evidence.) Proof Dówód / Potwierdzenie do-Voot / pot-vyer-DZEN-yeh Potrzebuję dowodu. (I need proof.) Doubt Wątpliwość vont-PLEEV-oshch Mam wątpliwości. (I have doubts.) Suspicion Podejrzenie po-deh-ZHEN-yeh Moje podejrzenia. (My suspicions.) Accusation Oskarżenie o-skar-ZHEN-yeh Fałszywe oskarżenie. (False accusation.) Forgiveness Wybaczenie vih-bah-CHEN-yeh Proszę o wybaczenie. (I ask for forgiveness.) Apology Przeprosiny psheh-pro-SEE-nih Moje przeprosiny. (My apologies.) Admit Przyznać się pshi-ZNAHCH sheh Przyznaję się. (I admit.) Deny Zaprzeczać zah-PSHEH-chach On zaprzecza. (He denies.) Confess Wyznać vih-ZNAHCH Wyznaję prawdę. (I confess the truth.) Expose Odsłonić / Ujawnić od-SWO-neech / oo-YAV-neech Odsłonić prawdę. (Expose the truth.) Reveal Ujawnić oo-YAV-neech Ujawnić sekret. (Reveal the secret.) Discover Odkryć od-KRIHCH Odkryć kłamstwo. (Discover the lie.) Realize Zdać sobie sprawę / Uświadomić sobie ZDAHCH SOH-byeh SPRAH-veh / oo-shvah-DO-meech SOH-byeh Zdałem sobie sprawę. (I realized.) Understand Rozumieć ro-ZOO-myech Rozumiem dlaczego. (I understand why.) Accept Akceptować ak-tsep-TO-vach Akceptuję prawdę. (I accept the truth.) Change Zmiana ZMYAH-nah Czas na zmianę. (Time for change.) Growth Rozwój roz-VOOY Osobisty rozwój. (Personal growth.) Self Ja / Siebie yah / SHEH-byeh Moje prawdziwe ja. (My true self.) Ego Ego EH-go Moje ego. (My ego.) Identity Tożsamość toh-shah-MOSHCH Moja tożsamość. (My identity.) Image Wizerunek vee-zeh-ROO-nek Publiczny wizerunek. (Public image.) Reputation Reputacja re-poo-TA-tsya Moja reputacja. (My reputation.) Social Społeczny spo-WECH-nih Normy społeczne. (Social norms.) Society Społeczeństwo spo-weh-CHEN-stvo W naszym społeczeństwie. (In our society.) Culture Kultura kool-TOO-rah Kultura kłamstwa. (Culture of lying.) Relationship Relacja / Związek re-LA-tsya / ZVYON-zek Relacje z ludźmi. (Relationships with people.) Communication Komunikacja ko-moo-nee-KA-tsya Sztuka komunikacji. (Art of communication.) Conversation Rozmowa roz-MO-vah Szczera rozmowa. (Honest conversation.) Silence Cisza CHEE-shah Niekomfortowa cisza. (Uncomfortable silence.) Speak Mówić MOO-veech Mów prawdę. (Speak the truth.) Listen Słuchać SWOO-hach Słuchaj uważnie. (Listen carefully.) Hear Słyszeć SWIH-sheh Słyszę cię. (I hear you.) See Widzieć VEE-dyech Widzę prawdę. (I see the truth.) Look Patrzeć PAH-tcheh Patrz na mnie. (Look at me.) Watch Obserwować ob-ser-VO-vach Obserwuję zachowanie. (I watch behavior.) Notice Zauważyć zow-NAH-vihch Zauważyłem kłamstwo. (I noticed the lie.) Recognize Rozpoznać roz-POZ-nach Rozpoznać kłamcę. (Recognize the liar.) Remember Pamiętać pah-MYEN-tach Pamiętam prawdę. (I remember the truth.) Forget Zapomnieć zah-POM-nyech Zapomnieć kłamstwo. (Forget the lie.) Forgive Wybaczyć vih-BAH-chih Wybaczam ci. (I forgive you.) Trust (verb) Ufać OO-fach Ufam ci. (I trust you.) Believe Wierzyć VYEH-zihch Wierzę w ciebie. (I believe in you.) Doubt (verb) Wątpić VONT-peech Wątpię w to. (I doubt it.) Question Kwestionować / Pytać kves-tyo-NO-vach / PIH-tach Kwestionować wszystko. (Question everything.) Answer Odpowiedź od-PO-vyesh Szczera odpowiedź. (Honest answer.) Ask Pytać PIH-tach Pytaj o prawdę. (Ask about the truth.) Tell Powiedzieć po-VYEH-dyech Powiedz prawdę. (Tell the truth.) Say Mówić / Powiedzieć MOO-veech / po-VYEH-dyech Co chcesz powiedzieć? (What do you want to say?) Mean Znaczyć ZNAH-chih Co to znaczy? (What does it mean?) Explain Wyjaśnić vih-YASH-neech Wyjaśnij mi. (Explain to me.) Understand (noun) Zrozumienie zro-zoo-MYEN-yeh Brak zrozumienia. (Lack of understanding.) Misunderstanding Nieporozumienie nyeh-po-ro-zoo-MYEN-yeh To nieporozumienie. (This is a misunderstanding.) Conflict Konflikt KON-flikt Konflikt z prawdą. (Conflict with truth.) Resolution Rozwiązanie roz-vy-ZA-nyeh Rozwiązanie problemu. (Resolution of the problem.) Peace Spokój SPO-kooy Wewnętrzny spokój. (Inner peace.) Harmony Harmonia har-MO-nya Harmonia z prawdą. (Harmony with truth.) Authentic Autentyczny ow-ten-TIH-nih Autentyczny człowiek. (Authentic person.) Genuine Prawdziwy / Szczery prahv-DZEE-vih / SHCHEH-rih Szczery człowiek. (Genuine person.) Sincere Szczery SHCHEH-rih Szczere przeprosiny. (Sincere apologies.) Fake Fałszywy / Sztuczny fow-SHIH-vih / SHTOOCH-nih Fałszywy uśmiech. (Fake smile.) Real Prawdziwy / Rzeczywisty prahv-DZEE-vih / zheh-CHIH-vistih Prawdziwa twarz. (Real face.) Natural Naturalny nah-too-RAHL-nih Naturalne zachowanie. (Natural behavior.) Artificial Sztuczny SHTOOCH-nih Sztuczny świat. (Artificial world.) Deep Głęboki gwem-BO-kee Głęboka prawda. (Deep truth.) Surface Powierzchnia / Powierzchowny po-vyer-HNYAH / po-vyer-HHOV-nih Powierzchowna prawda. (Surface truth.) Complex Złożony ZWO-zho-nih Złożona sytuacja. (Complex situation.) Simple Prosty PRO-stih Prosta prawda. (Simple truth.) Complicated Skomplikowany skom-plee-KO-vah-nih Skomplikowana relacja. (Complicated relationship.) Clear Jasny YAH-snih Jasna sprawa. (Clear matter.) Confused Zmieszany zmyeh-SHAH-nih Jestem zmieszany. (I'm confused.) Certain Pewny PEHV-nih Jestem pewny. (I'm certain.) Uncertain Niepewny nyeh-PEHV-nih Jestem niepewny. (I'm uncertain.) Sure Pewny / Na pewno PEHV-nih / nah PEHV-no Na pewno? (For sure?) Maybe Może MO-zheh Może tak, może nie. (Maybe yes, maybe no.) Probably Prawdopodobnie prahv-do-POD-ob-nyeh Prawdopodobnie tak. (Probably yes.) Possibly Możliwie MOZH-li-vyeh Wszystko jest możliwe. (Everything is possible.) Impossible Niemożliwe nyeh-mozh-LI-vyeh To niemożliwe. (That's impossible.) Possible Możliwe mozh-LI-vyeh To możliwe. (That's possible.) Right Prawo / Prawidłowy / Słuszny PRAH-vo / prah-vee-DWO-vih / SWOOCH-nih Masz rację. (You're right.) Wrong Zło / Nieprawidłowy / Błędny zwo / nyeh-prah-vee-DWO-vih / BWEN-dnih Masz błąd. (You're wrong.) Correct Poprawny po-PRAHV-nih Poprawna odpowiedź. (Correct answer.) Incorrect Niepoprawny nyeh-po-PRAHV-nih Niepoprawna informacja. (Incorrect information.) Good Dobry DO-brih Dobry człowiek. (Good person.) Bad Zły zwih Zły uczynek. (Bad deed.) Moral Moralny mo-RAHL-nih Moralny dylemat. (Moral dilemma.) Immoral Niemoralny nyeh-mo-RAHL-nih Niemooralne zachowanie. (Immoral behavior.) Ethical Etyczny eh-TIH-ch-nih Etyczna decyzja. (Ethical decision.) Unethical Nieetyczny nyeh-eh-TIH-ch-nih Nieetyczne postępowanie. (Unethical conduct.) Legal Legalny leh-GAHL-nih Legalne działanie. (Legal action.) Illegal Nielegalny nyeh-leh-GAHL-nih Nielegalne działanie. (Illegal action.) Allowed Dozwolone doz-vo-LO-neh To jest dozwolone. (This is allowed.) Forbidden Zabronione zah-bro-NEE-oneh To jest zabronione. (This is forbidden.) Permission Pozwolenie poz-vo-LEN-yeh Mam pozwolenie. (I have permission.) Prohibition Zakaz ZAH-kahs Zakaz kłamstwa. (Prohibition of lying.) Rule Zasada zah-SAH-dah Zasada uczciwości. (Rule of honesty.) Exception Wyjątek vih-YON-tek Wyjątek od reguły. (Exception to the rule.) Norm Norma NOR-mah Społeczna norma. (Social norm.) Standard Standard STAN-dahrt Wysoki standard. (High standard.) Expectation Oczekiwanie o-cheh-kee-VAH-nyeh Twoje oczekiwania. (Your expectations.) Pressure Presja PREH-shah Presja społeczna. (Social pressure.) Stress Stres strehs Stres przed kłamstwem. (Stress before lying.) Anxiety Lęk / Niepokój wenk / nyeh-PO-kooy Lęk przed prawdą. (Anxiety about truth.) Comfort Komfort KOM-fort Strefa komfortu. (Comfort zone.) Discomfort Dyskomfort / Niekonfort dis-KOM-fort / nyeh-kom-FORT Poczucie dyskomfortu. (Feeling of discomfort.) Safety Bezpieczeństwo beh-pyeh-CHEHN-stvo Poczucie bezpieczeństwa. (Feeling of safety.) Danger Niebezpieczeństwo nyeh-beh-pyeh-CHEHN-stvo Niebezpieczeństwo prawdy. (Danger of truth.) Risk Ryzyko RIH-zih-ko Ryzyko kłamstwa. (Risk of lying.) Reward Nagroda nah-GRO-dah Nagroda za prawdę. (Reward for truth.) Punishment Kara KAH-rah Kara za kłamstwo. (Punishment for lying.) Consequence Konsekwencja kon-seh-KVEN-tsya Konsekwencje działania. (Consequences of action.) Cause Przyczyna pshih-CHIH-nah Przyczyna kłamstwa. (Cause of lying.) Effect Efekt / Skutek EH-fekt / SKOO-tek Efekt uboczny. (Side effect.) Reason Powód PO-voot Główny powód. (Main reason.) Excuse Wymówka vih-MOOF-kah Słaba wymówka. (Weak excuse.) Justification Uzasadnienie oo-zah-sahd-NYEN-yeh Uzasadnienie kłamstwa. (Justification of lying.) Rationalization Racjonalizacja rah-tsy-o-nah-li-ZA-tsya Racjonalizacja zachowania. (Rationalization of behavior.) Denial Zaprzeczenie zah-PSHEH-cheh-nyeh Zaprzeczenie rzeczywistości. (Denial of reality.) Projection Projekcja pro-YEK-tsya Projekcja winy. (Projection of guilt.) Rationalization Racjonalizacja rah-tsy-o-nah-li-ZA-tsya Mechanizm obronny. (Defense mechanism.) Polish English To jest kłamstwo. This is a lie. Mów prawdę. Speak the truth. Mam zaufanie. I have trust. On kłamie. He is lying. Ukrywam prawdę. I hide the truth. Chronię siebie. I protect myself. Dlaczego kłamiemy? Why do we lie? Jaki powód? What reason? Jaka korzyść? What benefit? Rozumiem dlaczego. I understand why. Wybaczam ci. I forgive you. Ufam ci. I trust you. Prawdziwa twarz. True face. Mechanizm obronny. Defense mechanism. Społeczna norma. Social norm. Presja społeczna. Social pressure. Strefa komfortu. Comfort zone. Osobisty rozwój. Personal growth. Szczera rozmowa. Honest conversation. Czas na zmianę. Time for change.
Inauguracja sezonu Formuły 1 w Australii pokazała nowy model rywalizacji i wskazała faworyta tego sezonu. Również w Melbourne bardzo dobre występy zaliczyli polscy juniorzy.W audycji o pierwszej rundzie w F3 Macieja Gładysza i o debiucie w Formule 2 Romana Bilińskiego. Uzupełnieniem zapowiedź Rajdu Safari w WRC.Goście programu:Kamil Niewiński - redaktor naczelny ,,Kontry";Jakub Socha - ekspert rajdowy, komentator Rajdu Safari na antenie Motowizji.Prowadzą Kamil Kowalik i Piotr Nałęcz.
W tym odcinku zrecenzowaliśmy dla Was Pokemon Pokopia – niezwykły tytuł, który łączy świat kieszonkowych potworów z mechanikami survivalu i terraformowania. Sprawdziliśmy, jak to jest wcielić się w Ditto w postapokaliptycznym świecie i dlaczego ta gra wciągnęła nas bardziej niż Animal Crossing. Omówiliśmy także nasze wrażenia z Monster Hunter Stories 3, podsumowaliśmy plotki o nowym Xboxie (Project Helix) oraz powspominaliśmy historię Mario z okazji jego święta.Czasówka: [03:31] – W co graliśmy: Krótko o powrocie do Diablo 2 Resurrected i nowej klasie postaci. [04:20] – Resident Evil Requiem po premierze: Wróciliśmy na chwilę do tematu RE, omawiając fenomen gry, speedruny (rekord 2h 17min) i dodatki DLC. [04:46] – Mafia: Definitive Edition: Wspomnieliśmy o aktualizacji wprowadzającej swobodną jazdę. [11:32] – Slay the Spire 2: Mateusz zrecenzował swoje pierwsze godziny z nowym rogalikiem, zachwycając się klasą Nekromantki i nowymi mechanikami zagłady. [17:04] – GŁÓWNY TEMAT: Recenzja Pokemon Pokopia: Wyjaśniliśmy, dlaczego gramy jako Ditto i jak przypominanie sobie wyglądu trenera stało się kreatorem postaci. [18:43] – Mechanika Pokopii: Omówiliśmy system zdobywania mocy od innych Pokemonów (np. Squirtla czy Scythera) i terraformowanie otoczenia. [21:46] – Budowanie ekosystemu: Powiedzieliśmy o tworzeniu habitatów, które przyciągają konkretne gatunki Pokemonów. [28:51] – Oprawa i wydajność: Oceniliśmy płynność (60 FPS na Switchu) oraz chilloutową muzykę. [30:40] – Werdykt końcowy: Wystawiliśmy grze mocne 8/10, mimo braku polskiej wersji językowej i dziwnej polityki z kartami Game Keycard. [33:45] – Project Helix: Przeanalizowaliśmy doniesienia o nowej generacji Xboxa, która ma rzekomo pozwalać na uruchamianie gier z PC. [39:29] – Powrót Black Flag: Skomentowaliśmy oficjalne potwierdzenie powrotu Assassin's Creed 4 (Remake/Remaster). [41:23] – Unity w 60 klatkach: Zapowiedzieliśmy darmową aktualizację Assassin's Creed Unity dla konsol nowej generacji. [44:08] – Problemy twórcy Yakuzy: Omówiliśmy kłopoty finansowe studia Toshiro Nagosiego przy projekcie Gang of Dragon. [45:51] – Monster Hunter Stories 3: Podzieliliśmy się wrażeniami z ponad 30 godzin rozgrywki; oceniliśmy system walki „papier-kamień-nożyce” i bardziej dojrzałą fabułę. [51:50] – Dzień Mario: Z okazji 10 marca powspominaliśmy nasze pierwsze kroki w Super Mario Bros na Pegasusie oraz miłość do Mario Galaxy i World. [54:50] – Historia Jumpmana: Przypomnieliśmy początki hydraulika z 1983 roku i ewolucję serii. Włączcie się i spędźcie z nami kolejny wieczór w rytmie grania — tylko w Gramy na Maxa! Link do kanału nadawczego: https://chat.whatsapp.com/H1pkkJdDa4I9AEmoSdjJEl
W rozmowie z Katarzyną Adamiak Marek Sawicki (PSL) broni SAFE. Podkreśla, że projekt wspierają generałowie powołani za czasów Prawa i Sprawiedliwości. Jest także otwarty na SAFE 0%.
W najnowszym odcinku podcastu PB Out Of The Box rozkładamy na czynniki pierwsze sytuację mężczyzn w Polsce. Moim gościem jest dr Michał Gulczyński – socjolog, badacz nierówności społecznych i autor książki „Mężczyźni. O nierównościach płci”.Zamiast ideologicznego sporu, stawiamy na twarde dane. Obraz, który się z nich wyłania, to fascynujący, choć trudny paradoks:Nadreprezentacja na krańcach: Mężczyźni stanowią większość wśród „zwycięzców” systemu, ale i wśród jego największych „przegranych” – osób w kryzysie bezdomności, ofiar samobójstw czy pracowników najbardziej niebezpiecznych profesji.Kryzys edukacyjny: Dlaczego chłopcy radzą sobie w szkołach coraz gorzej i co to oznacza dla przyszłego rynku pracy?Bariera milczenia: Skąd bierze się opór przed szukaniem pomocy i dlaczego profilaktyka zdrowotna wciąż kojarzy się z „niemęskością”?To nie jest rozmowa o tym, kto ma gorzej. To analiza luk w polityce publicznej, systemie edukacji i kulturze korporacyjnej, które sprawiają, że realne problemy połowy społeczeństwa nie mieszczą się w dominującej narracji o równości.Zastanawiamy się wspólnie, jakie konkretne kroki mogą podjąć państwo i firmy, by zamiast powielać stereotypy, zacząć realnie odpowiadać na wyzwania, przed którymi stoją współcześni mężczyźni.
Czy wiesz, że jedno złe schłodzenie po saunie może skończyć się wezwaniem pogotowia?
Czas płynie – spotykamy się już po raz 250. Przez tych kilka lat w motoryzacji sporo się zmieniło, w naturalny sposób zmieniły się też tematy naszych audycji. Kiedyś w ogóle nie mówiliśmy o chińskich samochodach, bo przecież ich po prostu nie było. Teraz są jednym z głównych tematów naszego Podcastu motoryzacyjnego Overdrive. Mówimy o nich dobrze i źle, jeśli na pochwałę lub naganę zasługują. I tak będzie przez kolejnych 250 odcinków!Bartosz Ławski i Maciej PertyńskiGdybyście chcieli postawić nam przysłowiową kawę, to możecie to zrobić tutaj: https://buycoffee.to/overdrive a jeśli podoba Wam się to, co robimy i chcielibyście nas wspierać systematycznie małymi kwotami, to możecie także zostać naszym Patronem na Patronite: https://patronite.pl/overdriveZ góry dziękujemy! :-)Zapraszamy także na naszą stronę https://overdrive.pl oraz na nasz kanał na YouTube: https://www.youtube.com/@overdrive_com_pl
W pięćset dziewięćdziesiątym trzecim tygodniu nadawania Szymas dorzuca swoje trzy grosze do Czasu podsumowań, tj. do audycji, w której goście i gościnie Szymasa podsumowują miniony rok, polecając różne teksty kultury i wydarzenia związane z grozą. Jakie książkowe premiery z 2025 trafiły do mojej biblioteczki? Co było książkowym wydarzeniem minionego roku? Czy w końcu doczekałem się premiery mojego ukochanego systemu RPG? Które horrory zrobiły na mnie najlepsze wrażenie w kinie? Ile potencjalnie dobrych filmów mam jeszcze do nadrobienia? Czy również rynek growy miał fanom horroru coś ciekawego do zaoferowania? Jakie seriale udało mi się obejrzeć? Czy dotrwam do finału tej audycji? Odpowiedzi poznacie już za chwilę. Tylko w Nawiedzonym Podcaście! Plik mp3 do pobrania (44 min 44 sek)3:03 książki21:51 filmy37:12 gry43:04 serialeKSIĄŻKI:Stephen Graham Jones, Nat Cassidy, Grady Hendrix, Joe Hill, Silvia Moreno-Garcia, Rachel Harrison, Kylie Lee Baker, Kat Dunn, Mona Awad, Isabel Cañas, Lucy Rose, Cassandra Khaw, Ling Ling Huang, Daisy Pearce czy Catherine Dang – wszyscy publikują nową prozę.„Księgi Krwi IV-VI” Clive'a Barkera„Hellraiser. Piętno” Marka Alana Millera„Maniak” Stéphane'a Bourgoina„Kiedy będziesz gotowy, idź” Wojciecha Gunii"Czarna skrzynka" Dawida Kaina„Dom wszystkich snów” Wojciecha Gunii„Dzieła zebrane” Stefana Grabińskiego od Wydawnictwa IX„Insekcje. Antologia”„Sny umarłych 2025. Polski rocznik weird fiction”„Kraina Nocy” Williama Hope'a Hodgsona„Ondyna” Friedricha de la Motte Fouqué„Zamek w Otranto” Horace'a Walpole'a„Czarownictwo dla zbłąkanych dziewcząt” Grady'ego Hendrixa„Southern Reach” Jeffa Vandermeera (Anihilacja, Absolucja, Anomalia, Afirmacja)„Pozwól mi wejść” Johna Ajvide Lindqvista„Pisklęta” i „Mary” Nata Cassidy'ego„Haar” Davida Sodergrena„Coś się dzieje w naszym domu” Josha Malermana„Klaun w polu kukurydzy” Adama Cesare'a„Slewfoot. Opowieść o wiedźmie” Broma„Wyrocznia” Thomasa Oldego HeuveltaCykl „Rook” Grahama Mastertona„Czerwona komnata” Herberta George'a Wellsa„Duchy kobiet” Marjorie Bowen.„Rejestr grozy. Przewodnik po technikach narracyjnych” Pawła Wielopolskiego„Jagnię” Lucy Rose„Wszystko dobrze” Mony AwadWznowienia książek Stephena Kinga z okładkami Dark Crayona„Wykwintne zwłoki” Poppy Z. Brite„Godzina Wilka” Roberta McCammona„Złe nasiono” Williama MarchaPODRĘCZNIKI RPG:Delta Green: Przewodnik Oficera ProwadzącegoDelta Green: Podręcznik AgentaDelta Green: Black SitesFILMY:„Życie Chucka” (2025) reż. Mike Flanagan„Oddaj ją” (2025) reż. Michael i Danny Philippou„Wielki marsz” (2025) reż. Francis Lawrence„Towarzysz” (2025) reż. Drew Hancock„Grzesznicy” (2025) reż. Ryan Coogler„Oszukać przeznaczenie: Więzy Krwi” (2025) reż. Zach Lipovsky i Adam Stein„Cicha noc, śmierci noc” (2025) reż. Mike P. Nelson„Frankenstein” (2025) reż. Guillermo del Toro„Obecność 4: Ostatnie namaszczenie” (2025) reż. Michael Chaves„Czarny telefon 2” (2025) reż. Scott Derrickson„Until Dawn” (2025) reż. David F. Sandberg„Heart Eyes” (2025) reż. Josh Ruben„Abraham's Boys” (2025) reż. Natasha Kermani„Good boy" (2025) reż. Ben Leonberg„Nosferatu” (2025) reż. Robert Eggers„Together” (2025) reż. Michael Shanks„Małpa“ (2025) reż. Osgood Perkins„Zniknięcia” (2025) reż. Zach Cregger„28 lat później” (2025) reż. Danny Boyle„Brzydka siostra” (2025) reż. Emilie Blichfeldt„Dead Talents Society” (2024) John Hsu„Best Wishes to All” (2023) reż. Yûta Shimotsu„Niebezpieczne zwierzęta” (2025) reż. Sean Byrne„Presence” (2025) reż. Steven Soderbergh„Rabbit Trap” (2025) reż. Bryn Chainey„Bone Lake” (2025) reż. Mercedes Bryce MorganGRY:Cronos: The New Dawn (Bloober Team)Dying Light: The Beast (Techland)The Alters (11 bit studios)Routine (Lunar Software, Raw Fury)Post Trauma (RED SOUL GAMES, Raw Fury)Silent Hill f (NeoBards Entertainment Ltd., KONAMI)Little Nightmares 3 (Supermassive Games)The Midnight Walk (MoonHood, Fast Travel Games)KARMA: The Dark World (POLLARD STUDIO LLC, Wired Productions)Total Chaos (Trigger Happy Interactive, Apogee Entertainment)No, I'm Not A Human (Trioskaz, CRITICAL REFLEX)Dead Take (Surgent Studios, Pocketpair Publishing)Look Outside (Francis Coulombe, Devolver Digital)CloverPit (Panik Arcade, Future Friends Games)Eyes of Hellfire (Gambrinous, Blumhouse Games)SERIALE:„The Institute” S01„TO: Witajcie w Derry” S01
Czas poszerzyć swoje wyobrażenia o możliwościach dronów. Tak przynajmniej twierdzi nasza rozmówczyni, CEO spółki Aquatica – Marta Dziubek. To ona chce posyłać swoje drony na dno rzek, jezior, mórz i oceanów. Po co? Tego dowiecie się z naszego odcinka podcastu „Sprawdzam!” Rozmowy w naszej serii „Sprawdzam!” mają służyć przedstawieniu tych przedsiębiorców, o których jeszcze zapewne nie słyszeliście, ale którzy swoimi pomysłami, odwagą czy nieszablonowością w myśleniu zwrócili naszą uwagę. Oddajemy im głos oraz przestrzeń, aby mogli opowiedzieć o swoich rozwiązaniach – i zadajemy im takie pytania, abyście Wy sami mogli ocenić, czy te ich idee mają sens.
Wczoraj pod Ministerstwem Zdrowia na ul. Miodowej odbył się protest Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych reprezentującego – jak podkreślali organizatorzy – około 230 placówek. Związek domaga się zmian, które mają uratować szpitale powiatowe przed utratą płynności finansowej. O kulisach protestu i najważniejszych postulatach w porannej rozmowie opowiedziała Anna Płotnicka-Mieloch, prezes Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Łużyckie Centrum Medyczne w Lubaniu.„Chcieliśmy pokazać, jak nas jest dużo i jaki jest problem”Nasz gość tłumaczy, że protest miał zwrócić uwagę na znaczenie szpitali powiatowych jako podstawowego poziomu leczenia dla mieszkańców mniejszych miejscowości.„Protest miał na celu pokazanie, że szpitale powiatowe są jedną z najważniejszych form leczenia dla naszych małych ojczyzn. Chcieliśmy pokazać, jak nas jest dużo i jaki jest problem – przede wszystkim finansowy” – mówiła.Wśród sześciu postulatów, które przedstawiono resortowi, na pierwszym miejscu znalazło się rozliczanie tzw. nadwykonań – czyli świadczeń wykonanych ponad limity kontraktowe.„Naszych postulatów jest sześć. To jest przede wszystkim zapłacenie za wszystkie nadwykonania limitowane i nielimitowane. Czyli tak naprawdę – zapłacenie nam za naszą pracę” – podkreśliła.Jedzenie dla pacjentów i „oddzielny strumień” na podwyżkiPłotnicka-Mieloch zwracała uwagę, że w debacie publicznej pojawia się zarzut, jakoby szpitale powiatowe były „przeciwko podwyżkom”. Jej zdaniem to nieprawda – problemem jest brak gwarantowanego finansowania podwyżek.„Wszędzie wybrzmiewa, że my jesteśmy przeciwko podwyżkom. Nie. My apelujemy, żądamy wręcz oddzielnego strumienia. My nie jesteśmy przeciwnikami podwyżek” – zaznaczyła.I dodawała, że pracownicy ochrony zdrowia powinni „godnie zarabiać”, ale dyrektorzy szpitali nie mogą co roku balansować między wypłatami a zakupem leków.„Chcemy, żeby ministerstwo zagwarantowało nam trwały strumień środków finansowych na podwyżki, żeby każdego pierwszego lipca dyrektor szpitala nie musiał się martwić, czy mu na te podwyżki wystarczy i czy zostaną środki na to, żeby zakupić leki”.Wśród postulatów pojawił się też powrót finansowania „dobrego posiłku” dla pacjentów. Rozmówczyni podkreślała, że szpitale nie chcą obniżać jakości jedzenia, ale muszą dziś dopłacać do niego z własnych, coraz bardziej napiętych budżetów.„Nie jesteśmy w stanie pogorszyć jedzenia dla pacjentów, bo jest to jeden z elementów leczenia. A teraz musimy te środki ze swojego budżetu desygnować” – mówiła.Nadwykonania rosną, bo „limity są za niskie”Dziennikarka dopytywała, skąd bierze się rosnąca liczba nadwykonań. Płotnicka-Mieloch odpowiadała wprost: szpitale mają obowiązek pomagać pacjentom, nawet jeśli limit już się skończył.„Mamy limity, ale niejednokrotnie mamy obowiązek udzielić pomocy każdemu, bez względu na to, czy mamy środki finansowe, czy nie. I te nadwykonania powstają”.Według niej problem leży w systemowym niedoszacowaniu.„Po prostu wynika to z tego, że limity na nasze leczenie są za niskie. Za niska jest składka i tych środków po prostu fizycznie nie wystarcza” – oceniła.„Komornicy zaczynają zajmować konta”W rozmowie wybrzmiał obraz szpitali, które działają na granicy możliwości. Opóźnione rozliczanie świadczeń powoduje utratę płynności, a zobowiązania wobec dostawców trzeba regulować natychmiast.„My zobowiązania musimy regulować na bieżąco. Nikt nie czeka na zapłacenie rachunku za prąd czy za wodę. A NFZ rozlicza nam te środki po trzech, czterech miesiącach, czasami po pół roku” – mówiła.Jak podkreśliła, w części placówek sytuacja jest już skrajna.„Są sytuacje takie, że komornicy zaczynają zajmować konta… dyrektor jest niezłym ekwilibrystą, żeby wystarczyło na zapłacenie pracownikom i na kupienie leków”.Płotnicka-Mieloch zwróciła też uwagę, że bywają szpitale, w których środki z NFZ niemal w całości „zjadają” wynagrodzenia.„Są niektóre takie, które ze swoich środków, które dostają z NFZ-u, nawet do 100% pokrywane są tylko wynagrodzenia. A gdzie są środki finansowe na leczenie?” – pytała retorycznie.„Porody są bardzo słabo wycenione”, a internę leczy się „holistycznie”Rozmówczyni wskazała, że jednym z kluczowych elementów naprawy powinny być sprawiedliwsze wyceny świadczeń, zwłaszcza tych realizowanych w podstawowych oddziałach szpitali powiatowych.„My postulujemy również sprawiedliwą wycenę świadczeń. Porody są bardzo słabo wycenione” – mówiła, odnosząc się do informacji o likwidowanych porodówkach.Podkreślała też, że oddział wewnętrzny od lat nie doczekał się realnej rewizji wycen, mimo że pacjenci są coraz bardziej obciążeni chorobami współistniejącymi.„Pacjenta na oddziale wewnętrznym leczymy holistycznie, bo to najczęściej pacjent bardzo schorowany… a Fundusz płaci nam tylko za jedno świadczenie” – zaznaczyła.Czas do końca marca i apel o reformę całego systemuWiceminister zdrowia Tomasz Maciejewski odebrał postulaty od protestujących. Związek – jak wynika z rozmowy – daje resortowi czas do końca marca na reakcję.„Daliśmy czas ministerstwu tak naprawdę do końca marca, żeby w jakiś sposób wypracować wspólne sprawy” – powiedziała Płotnicka-Mieloch.Jej zdaniem nie wystarczy „reformować same szpitale”, bo system jest przeciążony, a najdroższa opieka odbywa się właśnie w placówkach szpitalnych. W rozmowie padła diagnoza, że bez zmian w POZ i AOS problem będzie wracał.„Nie sztuka reformować szpital, ale również POZ i ambulatoryjną opiekę specjalistyczną… Bez reformy POZ-ów i AOS reformowanie szpitali nic nie da”.Na koniec prezes z Lubania podkreśliła, że szpitale powiatowe walczą nie tylko o warunki pracy, lecz przede wszystkim o równy dostęp do leczenia dla mieszkańców mniejszych miejscowości.„Nam zależy na tym, żeby pacjent z małej miejscowości miał taką samą dostępność jak mieszkaniec dużego miasta. Zgodnie z artykułem 68 Konstytucji każdy ma mieć prawo równego dostępu do ochrony zdrowia” – podsumowała.
W 692. odcinku GnM Plus zaczynamy od naszych świeżych wrażeń z Resident Evil: Requiem, Marathon i Pokemon Pokopia — jest intensywnie, momentami dziwnie, ale na pewno nie nudno.W części newsowej robi się jeszcze ciekawiej:Czy Ezio naprawdę wraca do Assassin's Creed?Pojawiły się plotki, że w potencjalnie zapowiedzianym na ten rok spin-offie God of War główną bohaterką może być… żona Kratosa. Jeśli to prawda, seria może skręcić w zupełnie nową stronę.Do tego dochodzą doniesienia, jakoby FromSoftware miało zamknąć Bluepoint — temat, który mocno rozgrzał internet.Na deser Wasze komentarze.Czasówka:00:00 – START [KLASK]06:10 – W co ostatnio graliśmy czyli Resident Evil: Requiem, Marathon i Pokemon Pokopia 22:30 – Ezio wraca do Assassin's Creed?30:30 – Żona of Kratos: God of War Seria Gier39:30 – FromSoftware zamknęło Bluepoint?50:30 – SEKCJA KOMENTARZYPYTANIE ODCINKA: Czy powrót Ezio to dobry pomysł? Czekacie?
W tym odcinku ekipa GnM mierzy się z jedną z najważniejszych premier 2026 roku – Resident Evil: Requiem. Sprawdzamy, jak wypada dualizm bohaterów (Grace i Leon), czy gra faktycznie przeraża i czy to najlepsza odsłona serii od lat. Oprócz tego w programie znajdziecie pierwsze wrażenia z testów ekstrakcyjnego shootera od Bungie – Marathon, recenzję jubileuszowego wydania Raymana oraz garść gorących newsów o przyszłości serii Far Cry, God of War oraz Assassin's Creed.Czasówka:[00:00] – Intro i powitanie.[01:20] – Rozmowa o nadchodzących premierach: Crimson Desert oraz Pokemon Pokopia.[04:14] – GnM Plus: Plotki o nowym God of War (prequel o matce Atreusa) oraz Assassin's Creed Hekse (klimaty wiedźm w Niemczech).[10:20] – Marathon: Wrażenia z testów nowej gry studia Bungie. Model strzelania, oprawa graficzna i kontrowersje wokół gatunku extraction shooter.[18:23] – RECENZJA: Rayman 30th Anniversary Edition – powrót legendy platformówek. Czy warto wrócić do korzeni za cenę "trzech kaw"?[27:42] – Newsy: Ubisoft pracuje nad dwiema nowymi grami z serii Far Cry.[31:38] – RECENZJA GŁÓWNA: Resident Evil IX Requiem:[32:05] – Czas przejścia gry i pierwsze wrażenia.[33:43] – Oprawa techniczna, grafika na PC i PS5 Pro.[35:24] – Fabuła i postać Grace (perspektywa FPP, klimat survival horroru).[36:20] – Powrót Leona Kennedy'ego (perspektywa TPP, więcej akcji).[44:09] – Analiza przeciwników i "uczłowieczone" zombie.[51:17] – Udźwiękowienie, voice acting i wykorzystanie funkcji kontrolera DualSense.[55:02] – Werdykt i oceny: Hubert (9/10), Mateusz (9.5/10), Paweł (9/10).[58:34] – Podsumowanie i pożegnanie.Włączcie się i spędźcie z nami kolejny wieczór w rytmie grania — tylko w Gramy na Maxa! Link do kanału nadawczego: https://chat.whatsapp.com/H1pkkJdDa4I9AEmoSdjJEl
Kobieta 50+ przekwita, czy rozkwita? Musi myśleć o śmierci czy może na przykład o starcie w triathlonie? Powinna bać się pigułek czy łykać je na zdrowie? Odpowiadają dr n. med. Monika Łukasiewicz-Fecs, specjalistka ginekologii, endokrynologii ginekologicznej i seksuologii, oraz Jagna Kaczanowska, psycholożka, dziennikarka i pisarka, autorki książki „Teraz ja!”. [wideokast]
"Kartingowy Wtorek", a w nim o najważniejszych wydarzeniach tego sportu z udziałem polskich kierowców. Inauguracja sezonu F1 w Melbourne już w najbliższy weekend, a przed nią wiele pytań.W programie również o podium w debiutanckim wyścigu Tymka Kucharczyka w Indy NXT, a także podsumowanie pierwszej rundy Indycar oraz MotoGP w sezonie 2026.Goście programu:Paweł Surynowicz - redaktor naczelny ,,Polskiego Kartingu",Dariusz Szymczak - dziennikarz ,,ŚwiatWyścigów.pl" i ,,Rally And Race".Prowadzą Kamil Kowalik i Piotr Nałęcz.
Gościnność to nie tylko pięknie nakryty stół i polecenie „rozgość się”. To też umiejętność mówienia o swoich zasadach i gotowość, żeby je uszanować, kiedy jest się u kogoś. Czas porozmawiać o tym, gdzie kończy się uprzejmość, a zaczyna dyskomfort, co wypada gospodarzowi, co wypada gościowi i dlaczego gościnność najlepiej działa wtedy, gdy obie strony pamiętają, że to wspólna sprawa.
Cały świat zachwyca się serialem "Ołowiane dzieci". Tydzień temu omówiliśmy rolę jednostki w walce z systemem oraz metody sił Zła. Czas zająć się trującą Hutą. Podobną rolę w świecie pełni Kościół Rzymski. Daje pewne dobre rzeczy, ale jednocześnie truje i zabija. Co z nim zrobić? #NauczaniePastora #OłowianeDzieci #Netflix #serial -----------------
Cały świat zachwyca się serialem "Ołowiane dzieci". Tydzień temu omówiliśmy rolę jednostki w walce z systemem oraz metody sił Zła. Czas zająć się trującą Hutą. Podobną rolę w świecie pełni Kościół Rzymski. Daje pewne dobre rzeczy, ale jednocześnie truje i zabija. Co z nim zrobić? #NauczaniePastora #OłowianeDzieci #Netflix #serial -----------------
W pięćset dziewięćdziesiątym drugim tygodniu nadawania ponownie zapraszamy na Czas podsumowań, tj. audycję, w której goście i gościnie Szymasa podsumowują miniony rok, polecając różne teksty kultury i wydarzenia związane z grozą. W drugim odcinku podsumowania usłyszycie Joannę Murawską, Pawła Mateję, Rafała Wrońskiego, Rafała Głuchowskiego, Bogusię Szewczyk, Michała Rakowicza, Krzysztofa Bilińskiego, Magdalenę Paluch i Łukasza Skurę. Kto poświęci całą swoją wstawkę muzyce? Jakie książki, filmy, komiksy, seriale trafiły do dzisiejszego zestawienia? Czy w Polsce wydaje się wiele horrorów? Kto pojechał do UK, by spotkać swojego ulubionego pisarza? Czy Skura nagra wstawkę na temat odcinka? Co z prywatnym podsumowaniem Szymasa? Odpowiedzi poznacie już za chwilę. Tylko w Nawiedzonym Podcaście! Plik mp3 do pobrania (1 godz 55 min 05 sek)07:37 Joanna Murawska15:58 Paweł Mateja29:45 Rafał Bad Wolf Wroński43:12 Rafał Galfryd Głuchowski51:49 Bogusia Szewczyk1:07:56 Michał Rakowicz1:22:24 Krzysztof Korsarz Biliński1:33:59 Magdalena Paluch1:39:12 Łukasz SkuraJoanna Murawska„Wiła” Roberta Ziębińskiego„Diabelstwò” Macieja Lewandowskiego „Czarnownictwo dla zbłąkanych dziewcząt” Grady'ego HendrixaJoe Hill – trasa promocyjna „King Sorrow”„Czarny telefon 2” (2025) reż. Scott Derrickson„Małpa“ (2025) reż. Osgood Perkins„Beetlejuice” (musical)Paweł MatejaDeafheaven – Lonely people with powerHaunted Horses – DwellerCrippling Alcoholism – CamgirlConan – Violent DimensionLabel Cryo CryptRafał Bad Wolf Wroński„Przyjmij / Odrzuć” (2025) reż. Christopher Landon„Frankenstein” (2025) reż. Guillermo del Toro„Małpa“ (2025) reż. Osgood Perkins„Klątwa Jenny Pen” (2024) reż. James Ashcroft„Stolik kawowy” (2025) reż. Caye Casas„Życie Chucka” (2025) reż. Mike Flanagan„Cassandra” S01„Alien: Earth” S01„The Creep Tapes” S02„Evil” S04„Fallout” S02Rafał Galfryd GłuchowskiPowstanie imprintu Akurat„Diavola” Jennifer Thorne„Złe Nasiono” Williama Marcha„Wykwintne Zwłoki” Poppy Z. Brite„Jagnię” Lucy Rose„Kiedy będziesz gotowy, idź” Wojciecha Guni„Dom wszystkich snów” Wojciech Guni„Kultor” Artura UrbanowiczaBogusia SzewczykAmatorskie ziny: „Święta inaczej” i „Grozownia 2025”„Martwy kochanek” (2025) reż. Grace Glowicki„Good boy" (2025) reż. Ben Leonberg„Heart Eyes” (2025) reż. Josh Ruben„Brzydka siostra” (2025) reż. Emilie Blichfeldt„Together” (2025) reż. Michael Shanks„Ballada piłą mechaniczną” (2024) reż. Sander MaranMichał Rakowicz„John Constantine. Hellblazer. Trup w Ameryce” (Egmont)„Eliksir” (2025) reż. Kimo StamboelOwls Woods Graves – Strix„Grzesznicy” (2025) reż. Ryan CooglerKrzysztof Korsarz Biliński„Dzieła zebrane” Stefana Grabińskiego od Wydawnictwa IX„Czarna skrzynka” Dawida Kaina„Kiedy będziesz gotowy, idź” Wojciecha Guni„Sny umarłych 2025. Polski rocznik weird fiction”„Księgi krwii 4-6” Clive'a Barkera„Czas Obcych” Morta Castle„Ogród Makabry” Wojciecha Kopycińskiego„Dom na wrzeszczącym wzgórzu” Dominika Łuszczyńskiego„Vragovesti. Siewcy kaźni” Milana Kovačevića„Maniak” Stéphane'a Bourgoina„Hellraiser: Piętno” Marka Alana Millera„Kieszenie pełne ślimaków” Przemysław Budziński„Grzesznicy” (2025) reż. Ryan Coogler„Oddaj Ją” (2025) reż. Michael i Danny Philippou„28 lat później” (2025) reż. Danny BoyleMagdalena Paluch„Czarny staw”, „Wiła” Roberta Ziębińskiego„Pirania duszy” Klaudii Zacharskiej (cykl Latarenki)„Zapadły pałac” Marty Kisiel (cykl Trupia główka)„Kot Marian i Przeklęty Kwartet” Krzysztofa Zapotocznego„Inspektorium” Marka Zychli„Dreszczowce” R.L. Stine'a„Abyss” Łukasza SzusteraŁukasz SkuraBiblioteka grozy„Jesień” Karla Ove Knausgårda„28 lat później” (2025) reż. Danny Boyle„Zniknięcia” (2025) reż. Zach Cregger„Good boy" (2025) reż. Ben Leonberg„Black Mirror” S07E01 Common People reż. Ally Pankiw„Sirat” (2025) reż. Oliver Laxe„Left-Handed Girl. To była ręka... diabła!” (2025) reż. Shih-Ching Tsou„Bugonia” (2025) reż. Yorgos Lanthimos„Żywe trupy” Daniela Krausa, George'a A. Romero
Witam Państwa, nazywam się Jarosław Drożdż, pracuję w Centralnym Szpitalu Klinicznym Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, skąd nagrywam podcast Kardio Know-How. W tym odcinku omawiam efekty połączenia leków hamujących krzepnięcie krwi.Po zawale ściany przedniej skrzeplina w lewej komorze występuje obecnie u 9–12% chorych (a w NMR nawet u ponad 16%), podczas gdy w erze przedtrombolitycznej sięgała 60%. Rezonans magnetyczny wykrywa skrzepliny nawet czterokrotnie częściej niż echo, a tylko około 1/3 zmian widoczna jest w badaniu echokardiograficznym. Link do pełnej wersji artykułu state of the art z roku 2022: https://www.jacc.org/doi/10.1016/j.jacc.2022.01.011Ticagrelor zmniejsza częstość skrzeplin względem klopidogrelu, dlatego pozostaje preferowanym składnikiem DAPT. W badaniu APERITIF opublikowanym 25 lutego 2026 w JAMA Cardiology oceniono dodanie naczyniowej dawki riwaroksabanu (2 × 2,5 mg) do DAPT po zawale ściany przedniej.https://jamanetwork.com/journals/jamacardiology/fullarticle/2845590W nowej analizie (ok. 560 pacjentów) redukcja skrzeplin była niewielka i statystycznie nieistotna (poniżej 14% vs >16%), przy większej liczbie głównie drobnych krwawień (BARC 1). Mimo częstego występowania skrzeplin zdarzenia zatorowe były rzadkie (ok. 1–1,5%), a śmiertelność poniżej 1%. W praktyce oznacza to, że rutynowe NMR ani dodawanie riwaroksabanu do DAPT z ticagrelorem tuż po zawale nie wydają się uzasadnione, a kluczowe pozostaje stosowanie skutecznej DAPT.Szczegółowy TRANSKRYPT do odcinka.Podcast jest przeznaczony wyłącznie dla osób z profesjonalnym wykształceniem medycznym.
O profesjonalnych symulatoracg wyścigowych z ich twórcą i z właścicielem firmy 4Race, Rafałem Rulskim. W programie także Piotr Biesiekirski i zapowiedź sezonu MotoGP 2026.Zapowiadamy pierwszą rundę Indy NXT. W St. Petersburg zadebiutuje Tymek Kucharczyk.Goście programu:Rafał Rulski - właściciel firmy 4Race, dwukrotny mistrz WSMP;Piotr Biesiekirski - pierwszy Polak w Mistrzostwach Europy Moto2, były uczestnik Mistrzostw Świata Moto2 i World Supersport Championship.Prowadzą Kamil Kowalik i Piotr Nałęcz.Z wszystkimi wydaniami audycji „Czas na Motorsport” można się zapoznać tutaj.Audycja „Czas na Motorsport” w każdy wtorek o godzinie 20.00 na antenie Radia Wnet. Zapraszamy!
W 942. odcinku audycji Gramy na Maxa podsumowaliśmy najnowsze premiery oraz gorące newsy z branży gier. W tym wydaniu skupiliśmy się na kilku bardzo różnorodnych tytułach – od mrocznego humoru z kotami w roli głównej, przez galaktyczną rozwałkę, aż po muzyczne hity i zmiany kadrowe na szczytach Microsoftu.Rozpoczęliśmy od rozmowy o naszych ostatnich powrotach do klasyki oraz testowaniu nowości na Nintendo Switch 2, gdzie sprawdziliśmy m.in. Xenoblade Chronicles X. Następnie zagłębiliśmy się w świat piratów w demo gry Windrows, którą porównaliśmy do Sea of Thieves i niefortunnego Skull and Bones, chwaląc jej elementy survivalowe i system ścinania drzew rodem z Valheim.Głównymi punktami programu były jednak dwie recenzje. Pierwszą z nich było Mewgenics – długo wyczekiwane dzieło Edmunda McMillena. Omówiliśmy skomplikowane mechaniki tego turowego roguelike'a, w tym hodowlę kotów, ich mutacje oraz niesamowitą ścieżkę dźwiękową, którą uznaliśmy za jedną z najlepszych ostatnich lat. Drugim ważnym tytułem było High On Life 2. Przeanalizowaliśmy zmiany w stosunku do pierwszej części, w tym nową mechanikę jazdy na deskorolce, która dodała grze wertykalności, choć mieliśmy pewne zastrzeżenia co do poziomu humoru w kontynuacji.Nie zapomnieliśmy o fanach zabawy w grupie – zrecenzowaliśmy Let's Sing 2026, oceniając zestaw utworów i funkcjonalność aplikacji na smartfony. Na koniec omówiliśmy trzęsienie ziemi w Xboxie, czyli odejście Phila Spencera i przejęcie sterów przez Ashę Sharmę, zastanawiając się, co to oznacza dla przyszłości marki.Czasówka:[00:01:15] – Przywitanie i zapowiedź głównych tematów odcinka.[00:02:00] – Wrażenia z Xenoblade Chronicles X na nowej konsoli Nintendo.[00:03:53] – Omówienie gier retro na NES oraz Mortal Kombat Legacy Collection.[00:07:24] – Prezentacja i analiza dema gry pirackiej Windrows.[00:13:06] – Rozpoczęcie segmentu o Mewgenics i analiza ścieżki dźwiękowej.[00:17:21] – Wyjaśnienie mechanik walki, mutacji oraz systemu "emerytury" kotów w Mewgenics.[00:33:50] – Recenzja High On Life 2 i dyskusja o założeniach fabularnych.[00:42:26] – Omówienie nowej mechaniki deskorolki i wertykalności rozgrywki w High On Life 2.[00:48:05] – Podsumowanie i ocena końcowa High On Life 2.[00:50:18] – Recenzja Let's Sing 2026: analiza listy utworów i modelu VIP Pass.[00:55:58] – Komentarz dotyczący zmian kadrowych w Microsoft: odejście Phila Spencera i nowa szefowa Xboxa.[00:58:51] – Zakończenie audycji i zapowiedź GnM Plus.Włączcie się i spędźcie z nami kolejny wieczór w rytmie grania — tylko w Gramy na Maxa! Link do kanału nadawczego: https://chat.whatsapp.com/H1pkkJdDa4I9AEmoSdjJEl
Na start sprawdzamy, w co ostatnio graliśmy — od klasyki w postaci Xenoblade Chronicles, przez karciane Reigns: The Witcher, aż po szalone Vampire Crawlers: The Turbo Wildcard from Vampire Survivors i Denshattack!. Krótko, konkretnie i bez ściemy.Potem robi się poważniej:Sony zamyka studio odpowiedzialne za remake Demon's Souls.Coraz więcej mówi się o zapowiedzi nowego God of Wara jeszcze tego lata.A na koniec: wielkie zmiany w Xboksie i odejście Phila Spencera. Koniec pewnej ery czy początek czegoś zupełnie nowego?Na deser Wasze komentarze.Czasówka:00:00 – START [KLASK]01:05 – W co ostatnio graliśmy czyli Xenoblade Chronicles, Reigns: The Witcher, Vampire Crawlers: The Turbo Wildcard from Vampire Survivors i Denshattack!11:45 – Sony zamyka studio twórców Demon's Souls (remake)18:20 – Zapowiedź nowego God of Wara już tego lata?25:35 – Zmiany w Xboksie, koniec Phila Spencera42:20 – SEKCJA KOMENTARZYPYTANIE ODCINKA: To koniec czy nowy początek w historii Xboksa?
Kazik i czas przed ekranem. Recenzja książki dla dzieci 3-6 lat
Czas na lutowy update newsów i muzycznych nowości. Rozmawiamy o ZEROBASEONE, którzy jednak zostają grupą, o kinowej aferze wokół fanów Stray Kids (etykieta etykietą, ale Matylda trochę też empatyzuje…), o zapowiedzianym hiatusie Manon z KATSEYE oraz o tym, co dzieje się u BLACKPINK — bo nowa płyta coraz bliżej. + Matylda dorzuca swoje refleksje po selekcjonowaniu albumów SEVENTEEN. Jeśli chcecie być na bieżąco — zapraszamy do słuchania ♡ _________________________________ Piosenki w tym odcinku: 1. Zerobaseone „Lovepocalipse”, 2. ATEEZ „Ghost”, 3. Ive „Bang Bang”, 4. Cortis „Mention Me”, 5. Tame Impala, Jennie „Dracula”, 6. Woodz „Bloodline” __________________________________ Tuba.fm na Tiktoku i Instagramie: https://www.tiktok.com/@tuba.fm https://www.instagram.com/tuba.fm/ __________________________________ Matylda na TikToku i Instagramie: https://www.tiktok.com/@everycraft https://www.instagram.com/_everycraft https://www.tiktok.com/@matylda_kcast
W oczekiwaniu na kadrowe trzęsienie ziemi w Apple, wróciliśmy do doniesień mówiących o tym, że następcą tronu ma zostać John Ternus. Przy okazji przeprowadziliśmy swój osobisty plebiscyt sympatii wobec głównych postaci kierujących firmą. Jak oceniamy okres panowania Tima Cooka i czego oczekujemy po zmianach kadrowych? Zapraszamy do zapoznania się z naszymi opiniami, a jeszcze bardziej do dzielenia się Waszymi. Poza tym pochylamy się nad współpracą Jony'ego Ive'a z OpenAI, po tym jak dowiedzieliśmy się, czym będzie owoc ich wspólnych działań, oraz nad nadchodzącymi agentami AI na pokładzie CarPlay. Do usłyszenia! Kontakt z nami: Przerwa Techniczna - mastodon, emailKuba Baran - mastodon, emailMarek Telecki - email
W tym odcinku musimy skorzystać z odcinka premium - niestety - ale odcinek ze studia Ghibli na ten moment uległ zniszczeniu - tak jak cały system Piotra - komputer mu się usmażył. Kiedyś Wam opowiemy co się stało. Nie jesteśmy w stanie nagrywać nowych materiałów, dopóki komputer nie stanie na nogi. Mamy nadzieję, że szybko uda nam się naprawić sytuację. I że newsy w końcu się pojawią - bo wygląda to na fatum!Łyżka nie istnieje. Czas się obudzić i porozmawiać o klasyku, który zawładnął naszą wyobraźnią na początku lat 2000-ych. Film sióstr Wachowskich skończył właśnie 25 lat, więc to najlepsza pora aby zajrzeć za kulisy, przyjrzeć się jego fenomenowi i odpowiedzieć na pytanie "Czy 'whoa' wystarczy?"Pamiętajcie o głosowaniu na te Nagrody Filmowe - to Wy zdecydujecie do kogo powędrują statuetki ! - Zagłosujecie pod tym linkiem ⬇️https://forms.gle/vinPksVTpWQrJR1o8Zasubskrybuj I OCEŃ NAS Zasubskrybuj I OCEŃ NAS NA Spotify lub Apple Podcasts - żeby być na bieżąco i wesprzeć nasz kanał. - będziemy wdzięczni Chcielibyśmy również podziękować naszym Patronom i subskrybentom Premium na Spotify! To dzięki Wam możemy sie rozwijać - dziękujemy za Wasze wsparcie! W szczególności - ⭐️Bartosz Pela⭐️, ⭐️Julia Olszówka⭐️Ania Grochowska, Mateusz Antoniak, Paweł Jarosz, Mateusz Cyra, Ryszard Gawroński, Justyna JS, Piotr Krzemień. Jesteście wspaniali ! Jeżeli chcecie nas wesprzeć zapraszamy na naszego Patronite'ahttps://patronite.pl/tenpodcastfilmowyZapraszamy do słuchania. Jeśli chcecie się z nami skontaktować, piszcie na:tenpodcastfilmowy@gmail.comZnajdziecie nas również na naszej stroniehttps://tenpodcastfilmowy.movie.blog/oraz na Instagramie https://www.instagram.com/tenpodcastfilmowy/ i Facebookuhttps://www.facebook.com/Ten-Podcast-Filmowy-106402324184588
W sto sześćdziesiątym siódmym tygodniu nadawania powracamy do Czasu podsumowań, tj. do audycji, w której goście Szymasa podsumowują miniony rok, polecając różne teksty kultury i wydarzenia związane z grozą. W drugim odcinku z planowanych czterech usłyszycie Adriana Burza, Sebastiana Sokołowskiego oraz Tomasza Lewgowda. Jaki film Adrian obejrzał dzięki polecajce Bogusi w archiwalnym odcinku Czasu podsumowań? Jak bardzo nieprzyjemny film poleci w ramach domniemanej zemsty? Która powieść z 2017 roku zrobiła największe wrażenie na Sebastianie? Jaki był najlepszy horror ograny przez Iszka? Czy któraś z polskich gier także trafi do topki? A który viralowy tytuł zasłuży na krytykę? Odpowiedzi poznacie już za chwilę. Tylko w Nawiedzonym Podcaście. Plik mp3 do pobrania (31 min 47 sek) 3:15 Adrian Burz16:50 Sebastian Sokołowski22:51 Tomasz LewgowdAdrian Burz+ „To” (2017) reż. Andres Muschietti+ „Zło we mnie” (2015) reż. Oz Perkins+ „Uciekaj” (2017) reż. Jordan Peele+ „Nić” (2016) reż. Alexander VoulgarisSebastian Sokołowski+ „Hex” Thomasa Olde Heuvelta+ „Oszpicyn” Krzysztofa A. Zajasa+ „Kamienica panny Kluk” Damiana Zdanowicza+ „Drugi peron” Agnieszki KwiatkowskiejTomasz Lewgowd (Isc)+ Soma (Frictional Games)+ Observer (Bloober Team)- Doki Doki Literature Club (Team Salvato)6.1.2018 22:00
W sto sześćdziesiątym szóstym tygodniu nadawania powracamy do Czasu podsumowań, tj. do audycji, w której goście Szymasa podsumowują miniony rok, polecając różne teksty kultury i wydarzenia związane z grozą. W pierwszym odcinku z planowanych czterech usłyszycie Michała Rakowicza, Agnieszkę Pilecką i Wojciecha Gunię. Ile warte jest słowo Szymasa? Jak do tego doszło, że podsumowanie 2017 roku ukazuje się po dziewięciu latach? Jak wyglądały grudzień 2017 i styczeń 2018 w Nekro? Kiedy powstały wstawki do tego Czasu Podsumowań? Dlaczego wstępu do tej audycji lepiej słuchać z ołówkiem i notesem w dłoni? Jaki komiks zachwycił, a jaki serial zawiódł Jerry'ego? Czym są geocaching i Zgliszcza na Jasieniu? Którego anulowanego serialu nie może przeboleć Aga? Która gra pozwala poczuć, co czuje osoba chora na psychozę? Co czuł Wojtek Gunia, kończąc rozgrywkę w ten tytuł? Odpowiedzi poznacie już za chwilę. Tylko w Nawiedzonym Podcaście. Plik mp3 do pobrania (46 min 45 sek) 18:27 Michał Rakowicz (Jerry)28:23 Agnieszka Pilecka38:20 Wojtek GuniaMichał Rakowicz (Jerry)+ „Black Monday Murders” (seria komiksów od wydawnictwa Non Stop Comics)+ „BBPO” (seria komiksów od wydawnictwa Egmont)- „AHS Cult” (serial)+ „Dimension 404” (serial)+ „Zabawa w chowanego” Jacka Ketchuma+ „Miasto i rzeka” Wojciecha Guni+ „Uciekaj” (2017) reż. Jordan Peele+ „To” (2017) reż. Andres Muschietti+ „Mięso” (2016) reż. Julia DucournauAgnieszka Pilecka+ Książki wydawnictwa GMORK+ Kfason 2017- Anulowanie „Scream Queens”+ „Skull” (gra planszowa; wydawnictwo Granna z serii Gry z pazurem)+ „Kolor z innego wszechświata” Tanabe Gou (Wydawnictwo Studio JG)+ „Nawiedziciel mroku” Tanabe Gou (Wydawnictwo Studio JG)+ Geocaching: Zgliszcza na Jasieniu (skrytka geocache)Wojtek Gunia:+ „Hellblade: Senua's Sacrifice” (Ninja Theory)30.12.2017 22:00
W pięćset dziewięćdziesiątym pierwszym tygodniu nadawania powracamy po kilku latach przerwy do Czasu podsumowań, tj. do audycji, w której goście i gościnie Szymasa podsumowują miniony rok, polecając różne teksty kultury i wydarzenia związane z grozą. W pierwszym odcinku z dwóch usłyszycie Agnieszkę Brodzik, Adriana Burza, Agatę Garbowską-Karolczuk, Jakuba Kraszewskiego, Ewę, Sylwestra Kozdroja, Martę Płazę, Dominikę Murhaaję oraz Wojciecha Gunię. Jak powstała ta audycja? Które książki, gry, filmy, seriale i komiksy zrobiły na nas największe wrażenie? Czy jakieś eventy, wydarzenia zasłużyły na wymienienie w Czasie Podsumowań 2025? Które POLSKIE teksty kultury trafiły do TOPki rocznej? Kto opowie o pracy w domu strachu? Czy „Sny umarłych” naprawdę dokonały żywota w 2025 roku? Odpowiedzi poznacie już za chwilę. Tylko w Nawiedzonym Podcaście! Plik mp3 do pobrania (1 godz 49 min 07 sek)8:38 Agnieszka Brodzik13:54 Adrian Burz23:13 Agata Garbrowska-Karolczuk29:58 Jakub Kraszewski46:08 Ewa52:47 Sylwester Kozdroj1:05:26 Marta Płaza1:20:26 Dominika Murhaaja1:26:21 Wojciech GuniaAgnieszka Brodzik (Halo? Tu Otchłań)„Skrucha” Elizy Clark„To był nasz dom” Marcusa KlieweraAdrian Burz (Cinema Post Cast, Pełna Sala)Lloyd Kaufman na festiwalu Splat Film FestCoś we mnie siedzi – przegląd body horroru w kinie Iluzjon„Oddaj Ją” (2025) reż. Michael i Danny Philippou„Chmura” (2024) reż. Kiyoshi Kurosawa„Bezpieczne miejsce” (2025) reż. Osgood Perkins„Oszukać przeznaczenie: Więzy Krwi” (2025) reż. Zach Lipovsky i Adam Stein„Nosferatu” (2025) reż. Robert EggersAgata Garbrowska-Karolczuk (Wydawnictwo MUZA/Akurat)„Rejestr grozy. Przewodnik po technikach narracyjnych” Pawła Wielopolskiego„Coś się dzieje w naszym domu” Josha MallermanaNajlepsze z najgorszych (Białostocki Ośrodek Kultury)„Welcome to Derry” S01 (serial)„Screamboat. Krwawa mysz” (2025) reż. Steven LaMorteJakub Kraszewski (Ogórki, Popkulturowa Papka)The Deadseat (Curious Fox Sox)Last Report (Monopixel Games)Roam0120.exe (NSO9019)Shutter story – demo (Frostwood Interactive)Ewa (Biblia Horroru)„Good boy" (2025) reż. Ben LeonbergSylwester Kozdroj (Retro Komiks)„Obserwatorzy” A.M. Shine'a„Departament Prawdy. Dzikie fikcje” (Non Stop Comics)„To był nasz dom” Marcusa Kliewera„Pożeracze Nocy. Niech przyjdzie ich królestwo” (Non Stop Comics)„Mity kościanego sadu. Przejście” (Mucha Comics)„Universal Monsters. Dracula. Black & White” (Image Comics)Marta Płaza (rozMOVIEone, Kobiety Eksploatacji, Zmęczone życiem)„Brzydka siostra” reż. Emilie Blichfeldt„Towarzysz” reż. Drew Hancock„Grzesznicy” reż. Ryan Coogler„Życie dla początkujących” reż. Paweł Podolski„Miło mi” reż. Mateusz Motyka„Witajcie w Derry” S01 (serial)Magazyn CD-Action Horrory 1/2025„Diavola” Jennifer Thorne„Jagnię” Lucy RoseDom strachów poznany od kuchni!Dominika Murhaaja (Wydawnictwo GMORK)„Pudełko z czerwienią” Kariny Łagowskiej„Sonata jesienna na kota i wilkonczelę” Kariny Łagowskiej„Drozdy” Kariny Łagowskiej„Konary” Jarosława Klonowskiego i Patryka BoguszaWojciech Gunia („Dom Wszystkich Snów”, „Kiedy będziesz gotowy, idź”)Tetralogia „Southern Reach” (Anihilacja, Anomalia, Afirmacja, Absolucja) Jeffa VanderMeera„Hotel na skraju lasu” Magdaleny i Michała Hińczów„Demon ruchu” (obydwa z Kultury Gniewu)„Dzieła zebrane” Stefana Grabińskiego od Wydawnictwa IX„Cronos: The New Dawn” (Bloober Team)”Senua's Saga: Hellblade II” (Ninja Theory)„Stamtąd” (serial)„Nocna msza” (serial)Koniec „Snów Umarłych”
Średniowiecze. Epoka światła czy ciemności? Katedr i uniwersytetów czy zabobonu i chaosu?W nowym odcinku Puzzle Wiary zapraszam Cię do spokojnej, pogłębionej rozmowy, która rozbraja utarte schematy myślenia o „wiekach ciemnych”. Razem z Pawłem Krupą OP — moim współbratem i pasjonatem historii — odkrywamy, jak bardzo złożony, różnorodny i inspirujący był to czas. www.puzzlewiary.pl/208 dołącz do grupy mailingowej: https://sendfox.com/puzzlewiary wesprzyj moją działalność: www.puzzlewiary.pl/wesprzyj/
W 690. odcinku wracamy z konkretem i bez zbędnego lania wody.Po krótkim kąciku piłkarskim przechodzimy do gier, w które ostatnio graliśmy: Reanimal, High on Life 2, Styx: Blades of Greed, World of Warcraft i Menace — jest mrocznie, jest absurdalnie i jest klasycznie.W newsach: lista anulowanych projektów Ubisoftu, zapowiedź Layers of Fear 3 oraz podsumowanie ostatniego pokazu PlayStation.Na koniec — Wasze komentarze.Czasówka:00:00 – START [KLASK]01:50 - Kącik piłkarski08:15 – W co ostatnio graliśmy czyli Reanimal, High on Life 2, Styx: Blades of Greed, World of Warcraft i Menace29:10 – Znamy anulowane gry Ubisoftu33:55 – Zapowiedziano Layers of Fear 337:50 – Podsumowujemy pokaz PlayStation 01:01:40 – SEKCJA KOMENTARZYPYTANIE ODCINKA: Jaka jest według Was najciekawsza zapowiedź z pokazu PlayStation?
Gościem audycji Adrian Łabuda, który w zeszłym roku, w swoim debiutanckim sezonie w rajdach samochodowych, sięgnął po tytuł mistrza Polski w klasie Rally3.W programie również podsumowanie Rajdu Szwecji WRC, startów Janka Przyrowski w Formula Regional Middle East Trophy oraz omówienie tegorocznej Daytona 500 w serii NASCAR. Goście audycji:Adrian Łabuda - mistrz Polski w klasie Rally3,Adrian Drozdek - oficer prasowy Janka Przyrowskiego,Adrian Kielan - entuzjasta sportów motorowych, znawca NASCAR.Prowadzą Kamil Kowalik i Piotr Nałęcz.
W tym wydaniu ekipa Gramy na Maxa bierze pod lupę najnowszą produkcję twórców Little Nightmares – grę REANIMAL. Czy mroczny klimat i kooperacja wystarczą, by pobić pierwowzór? Oprócz tego w programie znajdziecie wrażenia z taktycznego Menace, rozczarowującego otwartego świata w Code Vein 2 oraz gorące komentarze do ostatnich zapowiedzi Sony (State of Play), w tym nowej Castlevanii i kontrowersyjnego God of War: Sons of Sparta.Czasówka:[00:00:00] – Intro.[00:08:52] – Newsy: PS6 dopiero w 2029 roku? Problemy z cenami pamięci RAM i podwyżki konsol.[00:11:38] – Menace: Wrażenia z taktycznej turówki sci-fi (duchowy następca Battle Brothers).[00:19:32] – Terra Invicta: Kilka słów o ambitnym symulatorze polityki i inwazji obcych.[00:26:02] – RECENZJA: REANIMAL – szczegółowe omówienie klimatu, mechaniki kooperacji i werdykt.[00:41:33] – State of Play: Omówienie pokazów Sony:[00:42:59] – Castlevania: The Belmont Scars – nowa Metroidvania w stylu anime.[00:45:07] – Star Wars Galactic Racer – powrót kultowych wyścigów.[00:46:18] – Silent Hill: Townfall – mroczna Szkocja i widok FPP.[00:48:53] – God of War: Sons of Sparta – czy pikselowa oprawa to dobry kierunek?[00:51:47] – Code Vein 2: Wrażenia z rozgrywki – dlaczego otwarty świat tutaj nie działa?[00:59:10] – Zakończenie.Włączcie się i spędźcie z nami kolejny wieczór w rytmie grania — tylko w Gramy na Maxa! Link do kanału nadawczego: https://chat.whatsapp.com/H1pkkJdDa4I9AEmoSdjJEl
Dzisiejsza rozmowa (nie wywiad): Dlaczego nie możemy być cały czas szczęśliwi? Jak działa nasz mózg? | W tym odcinku Wini rozmawia z Ewelina Knapska, polską neurobiolożką, o tym, jak naprawdę działa mózg oraz dlaczego wiele popularnych przekonań o motywacji, lęku i rozwoju mózgu jest uproszczonych. Rozmowa dotyczy biologicznych podstaw emocji, stresu i strachu oraz mechanizmów, które wpływają na nasze decyzje i zachowanie.Pojawiają się pytania: czy mamy wolną wolę? Dlaczego nie możemy być cały czas szczęśliwi? Czy mózg może działać bez reszty ciała? Czy mózg blokuje motywację? Dlaczego się boimy? Dlaczego się wstydzimy? Ewelina Knapska wyjaśnia, jak lęk i stres działają na poziomie neuronalnym, czym naprawdę jest plastyczność mózgu i dlaczego zmiana wymaga czasu. To merytoryczny wywiad o mózgu, bez pop-psychologii i prostych recept. Zapraszamy na odcinek! ESSA dr Ewelina Knapska
Co teraz naprawdę działa w sprzedaży online? Ten odcinek przygotowałam dla właścicielek małych biznesów online, które chcą mieć więcej klientów, zarabiać regularnie i nie wypalać się po drodze.Ten odcinek to konkret: Zobaczysz 3 trendy, które zmieniają reguły gry w 2026 i dalej. A to wszystko z perspektywy przedsiębiorczyni, która działa w tej branży od 2017 roku i przeszła przez każdą falę zmian.Co myślisz o tych kierunkach? Który z nich może najbardziej wesprzeć twoją sprzedaż online w tym roku i dalej? Daj znać w komentarzu.⏱️ Magiczne momenty odcinka – nie zdradzają wszystkiego, tylko wciągają:0:50 – Pamiętasz, jak wyglądał biznes online w 2017?2:25 – Masz firmę opartą na wartościach? To twój moment.5:56 – Sprzedawaj lepiej dzięki... byciu sobą?7:46 – Twoje treści to w 80% chat GPT? Czas na zmianę.10:50 – Nie bój się widoczności – bez niej nawet najlepsza oferta zniknie.
Robert Hernand komentuje newsa Radia Wnet o pozyskiwaniu przez Prokuraturę Krajową opinii nt. pozaustawowego odwołania z funkcji zastępców prokuratora generalnego, w tym samego Hernanda.
W programie również podsumowanie startów Inter Europol Competition w Asian Le Mans oraz Aleksandra Ruty w drugiej rundzie Formula Winter Series na torze Portimao.Gość programu:Jakub 'Colin' Brzeziński - rajdowy mistrz Polski, trener kierowców rajdowych.Prowadzą Kamil Kowalik i Piotr Nałęcz.Z wszystkimi wydaniami audycji „Czas na Motorsport” można się zapoznać tutaj.Audycja „Czas na Motorsport” w każdy wtorek o godzinie 20.00 na antenie Radia Wnet. Zapraszamy!
W 689. odcinku GnM Plus wchodzimy z grubej rury. Na początek nasze świeże wrażenia z ogrywania Reanimal, Nioh 3, Resident Evil Village oraz długo wyczekiwanego Mewgenics. Jest mrocznie, jest wymagająco i momentami bardzo dziwnie — czyli dokładnie tak, jak lubimy.W części newsowej omawiamy zapowiedź Horizon: Hunters Gathering, która może mocno namieszać w uniwersum Aloy. Do tego dochodzi temat nowego, growego Wiedźmina — i to takiego, o którym nawet nie myśleliście. A na deser plotki o tym, że nowy Xbox jest bliżej, niż się wielu wydaje.Na koniec — jak zawsze — sekcja komentarzy i Wasze opinie.Czasówka:00:00 – START [KLASK]02:35 – W co ostatnio graliśmy czyli Reanimal, Nioh 3, Resident Evil Village i Mewgenics23:20 – Zapowiedziano Horizon: Hunters Gathering33:10 – Zapowiedziano nowego, growego Wiedźmina!38:50 – Nowy Xbox w przyszłym roku prawie pewny?44:50 – SEKCJA KOMENTARZYPYTANIE ODCINKA: Xbox 2w1 - to coś dla Was?
To nie jest zwykły wywiad, to prawdziwa spowiedź Braci Rodzeń, którzy dziś ratują życie tysięcy Polaków. Rozmawiamy o tym, dlaczego współczesna medycyna często zawodzi w walce z chorobami cywilizacyjnymi. Dowiesz się, dlaczego cukrzyca typu 2 wcale nie musi być wyrokiem i jak Bracia Rodzeń sami przeszli drogę od trucia się do pełnego zdrowia. Omawiamy skandaliczne normy żywieniowe w Polsce oraz to, jak cukier i złe nawyki niszczą nasze społeczeństwo. Czas poznać prawdę, której nie usłyszysz w każdym gabinecie lekarskim.
Największym ryzykiem w 2026 roku nie jest inflacja, ale Twoja bezczynność. Razem z Marcinem Tuszkiewiczem rozbieramy na czynniki pierwsze finansowy „kołowrotek”, w którym utknęło wielu Polaków. Dowiesz się, jak mądrze zarządzać budżetem domowym, niezależnie od tego, czy masz do zainwestowania małe kwoty, czy duże oszczędności. Omawiamy potencjał surowców, metali szlachetnych i strategię na przetrwanie w dobie geopolitycznego chaosu. Przestań biegać w miejscu. Czas zacząć budować realną wolność finansową.✅ Zamów nasze książki i ebooki:https://ksiegarnia.grzegorzkusz.pl/yt______________________________Moim gościem jest: Marcin TuszkiewiczZobacz poprzedni odcinek: https://youtu.be/v9GZpplJHuASquaber Camp to najbardziej rozbudowany program nauki inwestycji. Całoroczny, zaplanowany proces edukacji połączonej z analizami i rekomendacjami giełdowymi od Marcina Tuszkiewicza i jego Zespołu. Squaber istnieje już 14 lat na rynku. Skorzystaj z kuponu AGENT aby otrzymać 500 zł zniżki. Więcej szczegółów znajdziesz na stronie: https://squaber.com/pl/camp"______________________________Bądź z nami w marcu na targach i konferencji Invest Cuffs:Kod rabatowy: „METAMORFOZA”https://grzegorzkusz.pl/cuffs
Jarek „ElJarek” Chomczyk i Maciej „Leszczu” Leszczyński omawiają wygrane nad Monaco i Villarrealem. Partnerem portalu RealMadryt.pl jest legalny bukmacher STS. Zapraszamy do wysłuchania naszych opinii.
Czas zimowy niestety sprzyja depresji. Podobno najgorszy jest trzeci tydzień stycznia. Psalm 1 daje odtrutkę na bezsens i ciężar życia i wskazuje prostą drogę do szczęścia! Zapraszamy na 13:00. #NauczaniePastora #depresja #BlueMonday #Biblia ----------------------------------------------------
“Musimy się lepiej komunikować” – czy zdarza się, że słyszysz to w swoich zespołach? Niby proste hasło, ale często nikt nie wie, co to właściwie znaczy i jak to zrobić.Rozłożyliśmy efektywność komunikacji na czynniki pierwsze. Zdefiniowaliśmy ją i pokazaliśmy praktyki komunikacji nie tylko w zespołach projektowych, ale też managerskich. Skorzystaj z naszych sprawdzonych rekomendacji, które możesz wdrożyć od razu by komunikacja stała się efektywna. Porządny Agile · Efektywna komunikacja Jak rozumiemy efektywność komunikacji? Za każdym razem, gdy mówimy o efektywności, mamy na myśli relację wartości uzyskanej z danej czynności do kosztu jej uzyskania. Oczekiwalibyśmy więc, aby komunikacja dawała jak najwięcej wartości. Była z tej perspektywy efektywna przy jak najniższym koszcie doprowadzenia do sytuacji, w której efektywność oceniamy jako wysoką. Przykładowo możesz mieć bardzo długie spotkanie, na które zaproszono wiele osób, a efekt tego spotkania wcale nie będzie spektakularny. W takiej sytuacji mówimy o niskiej efektywności. Z drugiej strony możesz mieć krótkie spotkanie, w którym uczestniczy jedynie kilka osób. Natomiast wnioski, z którymi wraz z grupą wychodzisz z takiego spotkania, mogą być bardzo wartościowe i mogą rozwijać biznes do przodu. W takim przypadku uznamy komunikację za efektywną. Spis treści Jak rozumiemy efektywność komunikacji?Praktyki i rozwiązania: jak podnieść efektywność komunikacji w zespole?Jak usprawnić efektywność komunikacji zespołu?Transkrypcja podcastu „Efektywna komunikacja„ Wyzwanie w tym podejściu, mimo że sama filozofia jest prosta, polega na precyzyjnym określeniu wartości komunikacji. Koszt jest zazwyczaj widoczny gołym okiem. Są to elementy łatwe do policzenia, natomiast wartość dodana jest znacznie trudniejsza do uchwycenia. Proponujemy uproszczone podejście, bez dosłownego trzymania się wzoru kosztu i korzyści. Można przyjąć, że efektywność pracy zespołu lub efektywność jego komunikacji ma pewien poziom, który wymaga analizy, jak konkretne zmiany w przepływie informacji wpływają na wyniki. Nie ma potrzeby precyzyjnego określania wartości obecnej ani wyliczania wartości całkowitej, wystarczy oszacować różnicę. Analizujemy dodatkową korzyść wynikającą z lepszej komunikacji oraz dodatkowe koszty lub oszczędności uzyskane dzięki poprawie praktyk komunikacyjnych. Nakłady najczęściej wiążą się z czasem zespołu, kilku lub kilkunastu osób uczestniczących w działaniach komunikacyjnych. Może to być spotkanie, praca warsztatowa lub większe spotkanie zespołowe, ale również czas poświęcony na napisanie wiadomości e-mail, który także jest elementem komunikacji. Czas potrzebny na jej napisanie, przeczytanie i zrozumienie również stanowi koszt. Po oszacowaniu kosztów i wartości dodanej nie stanowi wartości bezwzględnej, lecz pozwalają ocenić zmianę efektywności, co jest wystarczające do optymalizacji pracy zespołu oraz dalszej analizy kolejnych zagadnień. Praktyki i rozwiązania: jak podnieść efektywność komunikacji w zespole? 1. Komunikuj się bez pośredników Chodzi o unikanie pośrednictwa w komunikacji i bezpośrednie porozumiewanie się wszędzie tam, gdzie jest to możliwe. Jest to praktyka dość oczywista z perspektywy efektywności, ponieważ każda kolejna osoba w łańcuchu komunikacji generuje dodatkowy koszt. Z drugiej strony każdy pośrednik może obniżać wartość uzyskaną z komunikacji, ponieważ część informacji może zostać zniekształcona lub niedopowiedziana, a sama komunikacja przestaje być tak skuteczna, jak zakładano. Mamy wyraźną preferencję dla komunikacji bezpośredniej. Poniżej dwie konkretne praktyki z życia biznesowego: skip level – chodzi o obejście klasycznej hierarchii, w której przełożony rozmawia wyłącznie z podwładnymi, dyrektor z kierownikami, a prezes jedynie z dyrektorami. W praktyce skip level polega na tym, że członek zarządu rozmawia bezpośrednio z przedstawicielami zespołów projektowych, ewentualnie w towarzystwie menedżerów pośredniego szczebla, ale nie ogranicza się wyłącznie do komunikacji za ich pośrednictwem, co jest istotą tej praktyki. Czasami taka okazja pojawia się naturalnie, a czasami wymaga stworzenia pretekstu, innym razem wynika z firmowych rutyn, ale kluczowe jest znalezienie sposobu, aby osoby wyżej w strukturze mogły zrozumieć perspektywę pracowników pierwszego poziomu poprzez bezpośrednią rozmowę lub obserwację. Takimi okazjami mogą być podsumowania projektów, ich rozpoczęcia, ale również rozmowy dotyczące usprawnień czy zmiany strategii. Powodów i kontekstów w różnych organizacjach może być wiele. Kluczowe jest przełamanie zasady, zgodnie z którą wiedza o tym, co dzieje się w firmie, pochodzi wyłącznie od bezpośredniego szczebla zarządzania. udział w warsztatach z przedstawicielami klienta – niezależnie od tego, czy pełnisz rolę bezpośrednio pracującą z rynkiem, na przykład w sprzedaży, obsłudze klienta, rozwoju produktu lub rozwoju biznesu. Nawet jeśli nie pracujesz w takich rolach, warto od czasu do czasu mieć okazję do bezpośredniego kontaktu z klientem, nawet w zaaranżowanych warunkach. Pozwala to lepiej zrozumieć potrzeby klienta, język, którym się posługuje, oraz towarzyszące mu emocje, a także konkretne, zgłaszane przez niego potrzeby, co pozwala ograniczyć ryzyko zniekształcenia komunikatu przez pośredników stojących między Tobą a rynkiem oraz utraty okazji do wartościowych spostrzeżeń. Powtarzamy również istotne zastrzeżenie dotyczące tej praktyki: wszystko należy rozpatrywać z perspektywy efektywności. Praktyki takie jak skip level są kosztowne, ponieważ osoby wysoko w hierarchii organizacji poświęcają czas na dodatkowe spotkania, których w innych warunkach można byłoby uniknąć. Podobnie warsztaty z przedstawicielami klienta wymagają czasu i odciągają od innych obowiązków. Z naszego doświadczenia wynika jednak, że w obu tych praktykach pojawia się istotna wartość dodatkowa wynikająca z lepszych rozwiązań, szerszej perspektywy i trafniejszych decyzji, co ostatecznie przekłada się na lepszy rezultat. 2. Twórz warunki do współdziałania To dość ogólna rekomendacja, ale chodzi w niej o takie układanie współpracy, aby komunikacja pojawiała się przy jej okazji, a nie służyła jedynie łączeniu pracy wykonywanej w izolacji. W tej poradzie przyjmujemy tezę, że skuteczna komunikacja pojawia się naturalnie przy okazji współpracy, gdy co najmniej dwie osoby w zespole lub grupie zadaniowej wspólnie tworzą coś razem, a komunikacja nie jest odrębną aktywnością oderwaną od pozostałych działań w organizacji. Przykładowo, wyobraź sobie sytuację, w której konieczna jest reorganizacja i w Twojej organizacji trzeba zmienić strukturę. Reorganizacja, jej powody oraz konkretne rozwiązania będą najlepiej zrozumiane, jeśli zespół liderów i osób zaangażowanych w zmianę będzie ją jednocześnie współtworzył. Prace możesz zacząć od brudnopisu, niepełnych pomysłów, a nawet sprzecznych koncepcji, jednak w trakcie tego procesu pojawi się potrzeba intensywnej komunikacji, co sprawi, że będzie sumarycznie bardzo efektywna. Owszem, wymaga to poświęcenia czasu na dość żmudny proces dochodzenia do ustaleń, ale jednocześnie ustalenia te będą bardzo dobrze rozumiane, ponieważ wszyscy zaangażowani uczestniczyli w tym procesie. Jest to przykład dość kontrowersyjny i jeden z bardziej wymagających, zwłaszcza jeśli reorganizacja wiąże się ze zmianami personalnymi, ale można go również odnieść do pracy projektowej, pracy nad pomysłem lub nowym produktem, albo do zmian o mniejszej skali, które nadal wymagają dobrej komunikacji. Przy tej okazji warto wspomnieć, że wiąże się to z zależnością jakości komunikacji od narzędzia, które jest stosowane. Upraszczając, najsłabszym narzędziem jest przesyłanie dokumentów lub opracowań w formie pisemnej. Rozmowa zajmuje w tym zestawieniu pozycję pośrednią. Najlepsze efekty przynosi wspólna praca nad jednym dokumentem, szkicem, draftem lub konkretną koncepcją, jednak ma to sens tylko przy istotnym zastrzeżeniu, że chodzi o wypracowywanie złożonych koncepcji. Oczywiście nadal istnieją sytuacje, w których najbardziej efektywne będzie napisanie dobrze skonstruowanej wiadomości e–mail, natomiast wszędzie tam, gdzie coś jest tworzone lub wspólnie wypracowywane, a poziom złożoności rośnie, tym większą korzyść przynosi faktyczna, bliska współpraca. Rolą lidera w tym układzie jest tworzenie warunków do współdziałania, zachęcanie do niego, pokazywanie dobrych praktyk oraz korzystanie z takich narzędzi, tak aby osoby w zespole miały okazję zobaczyć, jak takie współdziałanie wygląda w praktyce. 3. Zbliż się w komunikacji Wychodzimy z założenia, że dobra komunikacja wymaga fizycznej lub symbolicznej bliskości. Co to oznacza w praktyce? W pracy stacjonarnej może to oznaczać pracę w jednej przestrzeni. W takiej sytuacji często wystarczy obrócić krzesło, aby coś skomentować lub o coś dopytać. Pojawia się tu również zjawisko komunikacji przez osmozę, czyli możliwość przypadkowego usłyszenia informacji w open space lub we wspólnej przestrzeni, która może okazać się istotna, nawet jeśli została odebrana mimowolnie, albo informacji, którą warto uzupełnić lub skorygować. Przykładem takiego zbliżenia jest również czat grupowy, w którym wszyscy mają dostęp do informacji przepływających w ramach pracy zespołu. Jeśli spotkanie odbywa się online, warto zadbać o to, aby możliwie najbardziej przypominało spotkanie fizyczne. Z naszego doświadczenia wynika, że istotny jest nie tylko kontakt słowny, ale również możliwość zobaczenia rozmówcy, dlatego warto korzystać z kamery, aby dostrzegać sygnały niewerbalne, oraz zadbać o dobrą jakość połączenia, zarówno obrazu, jak i dźwięku. Obecnie nie ma istotnych przeciwwskazań technologicznych, aby skutecznie komunikować się na odległość. Można z lekkim przekąsem zauważyć, że mamy 2026 rok, a jakość komunikacji online nadal bywa wyzwaniem, nawet w zespołach, które pracują w trybie hybrydowym od kilku lat. Zamiast kolejnego przykładu z obszaru pracy zespołowej przytoczymy anegdotę historyczną nawiązującą do osobistych zainteresowań Kuby. Znaczenie wspólnego przebywania w jednej przestrzeni dobrze widać w projektowaniu bombowców z czasów II wojny światowej. W wielu konstrukcjach cała załoga zwłaszcza niemieckich bombowców licząca zazwyczaj cztery lub więcej osób siedziała bardzo blisko siebie. W niewielkiej kabinie obok znajdowali się pilot, bombardier, nawigator, strzelcy i radiooperator, przy czym część ról bywała łączona lub rozdzielana, a cała załoga była fizycznie skupiona w jednym miejscu. Dzięki temu możliwa była nie tylko komunikacja przez intercom, czyli wewnętrzne radio i słuchawki, ale także sygnalizowanie gestami, okrzyki i szybkie, wspólne reagowanie całej załogi. Podobny mechanizm opisaliśmy również w jednym z wcześniejszych artykułów poświęconych łodziom podwodnym. Są to konstrukcje znacznie większe niż samoloty, jednak w jednym z prototypowych rozwiązań z czasów sowieckich a właściwie grupa zarządzająca jednostką, przebywała w jednym miejscu, co znacząco podnosiło efektywność komunikacji, ponieważ osoby siedzące blisko siebie mogły szybko sobie pomagać, sprawnie reagować w sytuacjach kryzysowych oraz wychwytywać istotne sygnały niejako przy okazji. 4. Komunikuj się małymi partiami Mamy na myśli unikanie długich komunikatów, tworzonych i przekazywanych dopiero na późnym etapie. To podejście ma charakter „fraktalny”, sprawdza się nawet na poziomie krótkiej wiadomości e-mail, którą również można podzielić na mniejsze części. Szczególnie wyraźnie widać to w przypadku dużych komunikatów. Prezentacja licząca kilkadziesiąt slajdów czy godzinne spotkanie wypełnione informacjami po brzegi, w którym każde kolejne zdanie uznawane jest za niezbędne. Wszystko to sprawia, że taka komunikacja bywa kosztowna i często mało skuteczna. Często zapomina się o tym, że osoby nadające komunikat odczuwają ulgę po przekazaniu obszernej informacji, podczas gdy jej faktyczna skuteczność bywa ograniczona. Takie podejście daje również możliwość zebrania pierwszego feedbacku oraz rozwijania pomysłów kolejnych osób. Najpierw przekazujesz pierwszą cząstkę informacji, na bazie której pojawiają się pierwsze reakcje, w tym kwestie, które nie zostały wcześniej dostrzeżone przez nadawcę komunikatu, co pozwala uzyskać większą wartość końcową. Szczególnie dobrze działa to w połączeniu z podejściem od ogółu do szczegółu. W pierwszej partii przekazywany jest kontekst, wysokopoziomowy cel oraz ogólne założenia wraz z deklaracją, że pierwsze szczegóły lub działania wykonawcze pojawią się w jasno określonym, niedalekim czasie, co daje przestrzeń na oswojenie się z komunikatem, a także na wcześniejsze przekazanie elementów ogólnych, które zwykle zmieniają się rzadziej niż szczegóły wykonawcze zależne od kolejnych ustaleń. Takie podejście pozwala lepiej przyswoić koncepcję, zaczynając od ogólnych założeń, a jednocześnie wcześniej wychwycić fundamentalne różnice. Jeśli zespół nie zgadza się z zakomunikowaną zmianą strategii na najwyższym poziomie, tym bardziej nie przyswoi szczegółów wykonawczych, takich jak konkretne milestone'y czy oczekiwane funkcjonalności. Dwa przykłady: zamiast przygotowywać finalny, dopracowany raport na przyszły tydzień, możesz spróbować dostarczyć pierwsze, robocze wnioski już po dwóch dniach. Dzięki temu po pierwsze dostarczasz wartość szybciej, a po drugie wcześniej dowiadujesz się, jak te wnioski rezonują, jak forma przekazu odpowiada odbiorcom oraz masz szansę wykorzystać informację zwrotną do usprawnienia przygotowywanych materiałów, co zwiększa ostateczną efektywność komunikatu. Nawet w pojedynczej komunikacji nie musi to jednak oznaczać czegoś dużego i rozbudowanego. Przykładem może być exposé na spotkaniu z nowym zespołem. Możesz zastosować taką strukturę spotkania, aby już po kilku pierwszych komunikatach, na przykład wprowadzających lub przekazujących kluczowe informacje, zrobić świadomą pauzę i dać odbiorcom przestrzeń na pytania lub komentarze. Wiemy, że często kusi przesunięcie dyskusji i pytań na sam koniec prezentacji, ale może to prowadzić do długiego monologu, w którym szczegóły zaczynają umykać, odbiorcy stopniowo się wyłączają, a ostateczna skuteczność komunikacji, w tym również jej efektywność, okazuje się niższa. Warto więc zastanowić się, czy porcje informacji przekazywane otoczeniu nie są zbyt duże, ponieważ mogą prowadzić do znużenia i wyłączenia odbiorców. 5. Wzmacniaj komunikację wizualizacją Sporo było o komunikacji werbalnej, a także o komunikacji tekstowej, w tym niedawno o komunikacji w małych partiach. Wizualizacja oznacza dla nas stworzenie wspólnego obrazu dyskusji, który jest widoczny, w zależności od kontekstu pracy, na ścianie lub flipcharcie, kartce albo ekranie, w udostępnionym pliku lub w narzędziu do pracy wizualnej. Jeśli w Twoim zespole rozmawia się o wynikach produktu, najlepszym rozwiązaniem jest prowadzenie tej rozmowy w oparciu o konkretne dane, czyli na wyświetlonych miernikach produktowych, na dashboardzie z wynikami, statystykami lub wykresami. Dzięki temu rozmowa nie pozostaje abstrakcyjna. Wszyscy uczestnicy widzą te same informacje, a także mogą dostrzec elementy istotne dla dalszej dyskusji, zabrania głosu lub lepszego zrozumienia omawianych tematów. Jeśli Twój zespół reorganizuje strukturę, nawiązując do wcześniejszego, wymagającego przykładu, najlepiej prowadzić rozmowę przy wyświetlonej strukturze, wraz z konkretnymi wariantami i opcjami, aby rozmowa, szczególnie przy większej liczbie wymiarów, nie opierała się wyłącznie na wyobrażeniach, lecz na konkretnych propozycjach. Nawet jeśli spotkanie nie dotyczy dużych zmian, ani istotnych decyzji, a jest rutynowym spotkaniem, o charakterze operacyjnym, na którym zapadają ustalenia, również te ustalenia można wizualizować, co mocno rekomendujemy. Wszyscy uczestnicy mogą widzieć powstającą notatkę, tworzoną na czacie, najlepiej jednak wspólnie na ekranie, w udostępnionym dokumencie, do którego każdy może dopisać swoje uwagi. Decyzje są widoczne, wszyscy widzą zapisywane ustalenia, kto, co i do kiedy ma zrobić, co pozwala je skorygować, jeśli pojawiają się rozbieżności, albo lepiej je zrozumieć i realizować. Wszystko, co trwa dłużej niż kilka minut, grozi tym, że ktoś się rozproszy, choćby na moment, a efektywność komunikacji zacznie spadać, nawet jeśli spotkanie pozornie przebiega standardowo. Wizualizuj takie spotkania, co zwiększa szansę na lepsze zrozumienie, skuteczniejsze ustalenia oraz trafniejsze decyzje. 6. Sprawdzaj zrozumienie komunikatu Chodzi nam o parafrazę oraz upewnienie się, że odbiorca rozumie komunikat zgodnie z intencją osoby nadającej. Chcemy przy tym szczególnie podkreślić, że nie chodzi wyłącznie o to, aby osoba komunikująca na przykład zmianę sprawdzała, czy odbiorcy właściwie ją rozumieją, ale również o zachętę do odwagi w parafrazowaniu w drugą stronę. Oznacza to, że również jako odbiorca komunikacji, niezależnie od pozycji względem osoby, która przekazuje informację, warto ją sprawdzić i sparafrazować oraz upewnić się, że istnieje wspólne zrozumienie i że komunikacja między stronami jest skuteczna. Możesz poprosić odbiorcę swojego komunikatu o parafrazę, który właśnie przekazałeś lub przekazałaś, co jest dość oczywistym działaniem, ale możesz też działać w drugą stronę, będąc odbiorcą komunikatu. Sparafrazuj to, co usłyszałeś lub usłyszałaś, a dopiero po upewnieniu się, że dobrze rozumiesz przekaz, który do Ciebie trafia, odpowiednio go skomentuj. Jest to szczególnie wartościowe podejście, zwłaszcza w zespołach, które nie są przyzwyczajone do tego, aby odbiorca komunikatu brał odpowiedzialność za precyzję komunikacji oraz za to, czy ostatecznie wszyscy rozumieją, co zostało zakomunikowane. 7. Regularnie usprawniaj komunikację Wychodzimy z założenia, że zespół podnosi efektywność komunikacji nie tylko poprzez samo komunikowanie się i nabieranie wprawy, ale również dzięki ciągłym, drobnym usprawnieniom sposobu, w jaki się komunikuje. Wymaga to oczywiście, jak zapewne się domyślasz, pewnej inwestycji, aby wyjść poza rutynę komunikowania się. W zamian pojawia się potencjalny zwrot z inwestycji w postaci drobnych eksperymentów i usprawnień, które z czasem mogą podnieść efektywność sposobu, w jaki się komunikujesz. Przykładem realizacji tej porady jest nawyk zadawania sobie pytania, na przykład podczas regularnego, tygodniowego spotkania, w formie stałego punktu programu: czy możemy coś ulepszyć w komunikacji. Wystarczy pięć minut, a czasem nawet jedno pytanie oraz sprawdzenie, czy ktoś w zespole lub grupie zadaniowej ma pomysł na usprawnienie, przy czym najczęściej będą to bardzo przyziemne usprawnienia. Nie będą to przełomowe rozwiązania ani nowe, rewolucyjne metody. Czasem będzie to pomysł na lepszy tytuł maila albo zmienioną formę notatki ze spotkania, która lepiej uwypukli kwestie istotne lub problematyczne w poprzednich tygodniach. Kluczowe jest jednak to, aby usprawnienia były ciągłe i drobne, a także świadomie deklarowane i uzgadniane z całym zespołem. Zgodnie z tą zasadą nie chodzi wyłącznie o usprawnianie poprzez powtarzanie i nabieranie wprawy, lecz również o świadome wprowadzanie nowych rozwiązań. Poza takim regularnym nawykiem warto rozważyć drugi przykład. Jeśli w Twojej organizacji odbywają się okazjonalne spotkania o większym znaczeniu, na przykład wyjazd typu offsite, warto również uwzględnić w programie taki punkt, który przyjmie formę wyraźnie wydzielonej sesji. Zaangażujesz zespół do głębszej refleksji oraz generowania pomysłów dotyczących tego, co można usprawnić w sposobie komunikacji w obrębie organizacji. Następnie wypracujesz pomysły na zmiany i, co równie istotne, wspólną deklarację, że te zmiany zostaną wprowadzone w życie. 8. Eksperymentuj ze sposobami komunikacji Jest ona podobna do poprzedniej, ale jednak inna. Warto tę różnicę wyraźnie podkreślić. W poprzedniej praktyce chodziło o ciągłe, drobne usprawnienia i systematyczne dążenie do doskonałości. W tym punkcie proponujemy natomiast odrobinę zdroworozsądkowego eksperymentowania. Nie dowiesz się, czy coś zadziała w złożonych realiach, dopóki tego nie wypróbujesz. Dlatego w niektórych obszarach nie warto nadmiernie dywagować ani analizować, nie warto też mnożyć argumentów i kontrargumentów — lepiej przeprowadzić świadomy eksperyment. Zespół działa w inny sposób, wprowadzając nową praktykę, inną niż dotychczasowe stosowane podejścia. Działanie to realizujemy świadomie, jako eksperyment z jasno określonymi celami. Obserwowane są również niespodziewane efekty uboczne, których wcześniej nie dało się przewidzieć. Następnie jako zespół podsumowujecie taki eksperyment i podejmujecie decyzję, czy wdrażacie któryś z tych pomysłów. Określenie „szalone pomysły” pojawia się tu z przymrużeniem oka, ponieważ to, co dla jednej organizacji jest szalone, dla innej może być codzienną rutyną. Mogą to być zarówno przykłady już wcześniej wymienione, jak i inne, jeszcze niewymienione, takie jak dzień bez spotkań lub dzień bez maila, albo anulowanie określonego typu spotkań. Wszystkie te działania wymagają pewnej odwagi, którą łatwiej zbudować, gdy traktujesz je jako eksperyment, coś tymczasowego, co pozwala sprawdzić rozwiązania i wyciągnąć wnioski na podstawie rzeczywistości, a nie wyłącznie wyobrażeń o tym, jak mogłoby to działać. Jak usprawnić efektywność komunikacji zespołu? 1. Zbuduj świadomość nieefektywności komunikacji Żadna zmiana nie nastąpi bez świadomości, że jest ona potrzebna. To stwierdzenie jest dość oczywiste, ale dotyczy również komunikacji, która także podlega tej zasadzie. Komunikacja w Twoim zespole ma określony kształt, jest efektywna w pewnym stopniu i ma swoje niedoskonałości, ale posiada również mocne strony. Może się jednak zdarzyć, zwłaszcza jeśli w organizacji brakuje refleksji nad komunikacją, że nikomu nie przyjdzie do głowy, iż komunikacja może być nieefektywna. Komunikacja przebiega w ten sam sposób od tygodni lub miesięcy, często od czasu ostatniej zmiany przełożonego, który wprowadził własne praktyki. W efekcie nikt może nie pomyśleć, że wymaga to jakiejkolwiek poprawy, po prostu „jest, jak jest”. W takiej sytuacji być może trzeba podejść do tematu mniej lub bardziej dyplomatycznie, ale jednocześnie pokazać potencjał usprawnienia i potencjał zmiany, a czasem nawet wprost nazwać niedoskonałości obecnego stanu, czyli elementy, które wymagają zmiany. 2. Wzbudzaj poparcie dla zmiany Chodzi o dotarcie do każdej osoby objętej zmianą oraz pokazanie tej zmiany w taki sposób, aby miała ona sens dla konkretnego odbiorcy. Nie chodzi tu o manipulację, lecz o świadomość tego, że różne osoby mają różne potrzeby, różne nastawienie, a także znajdują się w odmiennej sytuacji zawodowej i prywatnej. Warto więc spojrzeć na każdą osobę możliwie z indywidualnej perspektywy i zastanowić się, jak można do niej sensownie dotrzeć, jakimi argumentami, aby zaczęła podążać za zmianą oraz aktywnie ją wspierać. 3. Uzupełniaj kompetencje komunikacyjne Komunikowanie się jest kompetencją i jak każda kompetencja wymaga doskonalenia. Sama z siebie nigdy nie jest idealna, dlatego warto dostrzegać luki i świadomie je uzupełniać. Pracując w różnych organizacjach, wielokrotnie uczestniczyliśmy w szkoleniach kompetencji miękkich i choć w trakcie uczestnictwa nie zawsze było jasne, po co one się odbywają, ani nie zawsze były doceniane, to z perspektywy czasu, mają one sens. Umożliwiają ćwiczenie udzielania informacji zwrotnej, komunikowania zmian czy formułowania celów w sposób motywujący, co jest elementem programów wielu tego typu szkoleń. Kluczowe jest to, że na takich warsztatach ćwiczy się praktykę, poznaje się proste schematy, które można później stosować na co dzień, a to sprawia, że ewentualne luki kompetencyjne lub nieco „zardzewiałe” umiejętności ponownie stają się dostępne i użyteczne. 4. Pomóż wykorzystywać nowe praktyki Możesz znaleźć się w sytuacji, w której potrzebne będzie dodatkowe zainicjowanie wykorzystania tego, czego zespoły nauczyły się w trakcie szkoleń lub warsztatów, o których była mowa wcześniej, w tym różnych modeli, technik i praktyk. Jak to często bywa w przypadku szkoleń, jeśli nowa wiedza nie zostanie szybko wykorzystana w praktyce, najprawdopodobniej szybko się ulotni. Dlatego tą poradą zachęcamy do tego, aby świadomie zachęcać do eksperymentowania oraz wykorzystywania wiedzy zdobytej podczas warsztatów lub szkoleń. Identyczna zasada dotyczy zmiany podejścia do komunikacji. Poprzedni rozdział zawierał listę gotowych praktyk. Być może któraś z nich nie jest obecnie wykorzystywana w Twoim zespole, mimo że mogłaby podnieść efektywność komunikacji. Dlatego zachęcamy do tego, aby zainicjować na przykład pracę bliżej siebie lub formę warsztatów, których efektem będzie refleksja oraz konkretne usprawnienia dotyczące tego, jak na co dzień komunikują się ludzie w zespołach. 5. Wzmacniaj kierunek usprawniania komunikacji Wcześniej pojawił się wątek inicjowania zmian i to może być właśnie Twoja rola. Może to być również podsumowywanie wprowadzonych zmian. Na początku pojawił się wątek trudności w precyzyjnym mierzeniu efektywności. Twoim zadaniem może być pokazanie zespołowi, że jako zespół wprowadziliśmy zmiany i że przynoszą one konkretne efekty. Możesz to wprost zakomunikować. Możesz też zapytać, czy zespół postrzega to w podobny sposób. Forma takiego podsumowania może wynikać z Twojego stylu zarządczego, jednak kluczowe jest systematyczne podsumowywanie uzyskanych zmian oraz zarezerwowanie czasu na nazwanie tych zmian, ich oszacowanie lub opisanie, a także osadzenie ich w konkretnych przykładach lub historiach. Chodzi o to, aby połączyć włożony wysiłek i próbę zbudowania nowych nawyków z uzyskiwanymi efektami zespołowymi oraz rezultatami w obszarze efektywności komunikacji. Jakie praktyki można zastosować, żeby poprawić efektywność komunikacji? Komunikuj się bez pośredników. Twórz warunki do współdziałania. Zbliż się w komunikacji. Komunikuj się małymi partiami. Wzmacniaj komunikację wizualizacją. Sprawdzaj zrozumienie komunikatu. Regularnie usprawniaj komunikację. Eksperymentuj ze sposobami komunikacji. Dodatkowe materiały Znaczenie pracy zespołowej Efektywna komunikacja w miejscu pracy Dlaczego warto poprawiać komunikację w zespole Transkrypcja podcastu „Efektywna komunikacja„ Poniżej znajdziesz pełny zapis rozmowy z tego odcinka podcastu Porządny Agile. Jacek: Czy masz wrażenie, że w twoim zespole nieustannie powtarza się frazy „Musimy się lepiej komunikować”, ale nikt nie wie co to właściwie znaczy i jak to zrobić? Kuba: W tym odcinku rozłożymy na czynniki pierwsze zagadnienie efektywności komunikacji. Dowiesz się jak ją precyzyjnie zdefiniować i co najważniejsze przedstawimy konkretne praktyki i rozwiązania, które możesz wdrożyć natychmiast od komunikacji bez pośredników, przez współdziałanie i bliskość, aż po wzmacnianie wizualizacją. Kuba: Przeprowadziliśmy w grudniu warsztaty dla ponad 100-osobowej grupy. Samo w sobie było to dużym wyzwaniem, żeby taką grupę ogarnąć czy tak logistycznie czy facylitacyjnie, ale ja nie o tym. Natomiast fajne było to, że przedmiotem ćwiczenia była kwestia komunikacji w dużej skali i efektywności tej komunikacji. I ćwiczenie wyszło bardzo sprawnie, sami z Jackiem jesteśmy bardzo zadowoleni. Dostaliśmy też dobre informacje zwrotne ze strony zarówno uczestników, jak i organizatorów. Natomiast refleksje powarsztatowe i też taki materiał merytoryczny, który stał pod tymi warsztatami jest wkładem do dzisiejszego nagrania. Jacek: I o komunikacji można wiele mówić i funkcjonuje wręcz taki żart, że co można usprawnić. Zawsze możemy się po prostu lepiej komunikować. Natomiast co to właściwie znaczy lepsza komunikacja? Zwykle w takiej praktyce, kiedy jest podejmowana decyzja, że powinniśmy się lepiej komunikować, to nikt za bardzo nie wie, ale wszyscy są uspokojeni. Natomiast ta koncepcja usprawniania komunikacji jest kluczowa i chcielibyśmy dzisiaj porozmawiać o tym w tym odcinku, co to konkretnie znaczy, że komunikujemy się lepiej i komunikujemy się efektywniej. Kuba: I nasze porady będą, myślę, bardzo uniwersalne, zwłaszcza na poziomie spisu treści czy nagłówków naszych porad. Natomiast tutaj od razu zadeklaruję tobie, Słuchaczu lub Słuchaczko, że będziemy starali się mówić o komunikacji nie tylko na poziomie komunikacji zespołu projektowego, czy zadaniowego, czy produktowego, ale również o komunikacji na poziomie organizacji, na poziomie zespołu managerskiego, czy zespołu liderów, którzy gdzieś zarządzają organizacją. Więc tutaj zastrzegam to na początku, bo niektóre nasze przykłady mogą się wydawać nietypowe, ale myślę, że wszyscy byliśmy też jako tutaj odbiorcy naszego podcastu nie tylko w sytuacjach projektowych, ale również w sytuacjach takich zarządczych organizacyjnych i spróbujemy podawać takie przykłady, bo one jednocześnie są też o wiele bardziej uniwersalne, bo niezależne od metody, w której się pracuje w danym konkretnym jednym zespole. Jacek: Spis treści na dzisiaj. Po pierwsze powiemy, jak rozumiemy efektywność komunikacji. Następnie ta kluczowa część odcinka, praktyki podnoszenia efektywności komunikacji i na koniec powiemy kilka zdanie o tym, jak usprawnić efektywność komunikacji zespołu. Kuba: To zaczynajmy od razu rozdział czym jest efektywność? Jakie mamy tutaj podejście, zwłaszcza dla osób, które nie słuchają wszystkich naszych odcinków? Jacek: Tak. Za każdym razem, gdy mówimy o efektywności, mamy na myśli wartość uzyskaną z danej konkretnej czynności do kosztu jej uzyskania. I jakby się tak chwilkę zastanowić, to ten wzór pięknie pasuje również do kwestii komunikacji. Czyli oczekiwalibyśmy, żeby komunikacja dawała nam jak najwięcej wartości, czyli żeby była z naszej perspektywy efektywna przy jak najniższym koszcie doprowadzenia do sytuacji, w której czujemy, że ta efektywność jest wysoka. Czyli przykładowo możesz mieć bardzo długie spotkanie, na które zaprosisz sporo osób, a efekt tego spotkania wcale nie będzie taki spektakularny. Wtedy będziemy mówić o niskiej efektywności. Ale z drugiej strony możesz mieć krótkie spotkanie, być może zaproszone jest tam tylko kilka osób. Natomiast wnioski, z którymi wyjdziesz wraz z grupą z tego spotkania mogą być bardzo wartościowe, mogą popychać twój biznes do przodu. Wtedy będziemy mówić o tym, że to spotkanie było efektywne. I komunikacja jako taka szeroko rozumiana również byłaby tutaj oceniona wysoko. Kuba: Natomiast wyzwanie w takim podejściu, o ile filozofia jest dosyć prosta, to wyzwanie tkwi w tym, żeby precyzyjnie wyliczyć wartość komunikacji. Koszt będzie najczęściej widoczny gołym okiem. To będą rzeczy łatwo policzalne, albo przynajmniej wydawałoby się, że łatwo policzalne, natomiast wartość dodana będzie trudna. Ja tu proponuję trochę uproszczone podejście, czyli nie trzymanie się tak dosłownie koncepcji wzoru na koszt i korzyść. Przyjmij, że Twoja efektywność pracy Twojego zespołu czy efektywność komunikacji tego zespołu jest jakaś, być może nieokreślona, ale jest jakaś, no i przeanalizuj, jak konkretne zmiany w przepływie informacji wpływają na wyniki. Więc może nie musisz złapać precyzyjnie wartości obecnej i wyliczyć wartości totalnej, tylko po prostu zrobić takie wyliczenie różnicy. Uzyskana korzyść dodatkowa dzięki lepszej komunikacji i dodatkowe koszty, a może oszczędności kosztu, bo czasami to może pójść nawet w tę stronę, uzyskane dzięki poprawie praktyk komunikacji. No i tutaj nakłady będą najczęściej związane z czasem zespołu, więc tak jak ja wyliczał kilka, kilkanaście osób uczestniczących w jakiejś aktywności związanej z komunikacją. Czy to jest jakieś spotkanie, czy to jest jakaś praca warsztatowa, czy to jest jakieś duże spotkanie szersze, ale to też może być czas na napisanie nawet głupiego maila, to też jest komunikacja, no i ten czas na napisanie go i na przeczytanie i zrozumienie go, to też będzie koszt. I taki wynik, takie koszty trochę oszacowane i takie wartość dodana, to nie będzie może wartość bezwzględna, to będzie tylko ocena zmiany efektywności, ale jest to wskaźnik wystarczający dla optymalizacji pracy zespołu i do analizy tego, co proponujemy w kolejnym rozdziale. Kuba: Ale, zanim zaczniemy kolejny rozdział, przypominamy, że jeżeli chcesz pogłębić wiedzę, jeszcze bardziej niż robimy to w podkaście, to znajdziesz nasze płatne produkty na stronie porządnyagie.pl/sklep. Jacek: Teraz przechodzimy do konkretnych praktyk i do rozwiązań, jak podnosić efektywność komunikacji w zespole. Pierwsza nasza rekomendacja to komunikuj się bez pośredników. Mamy tutaj na myśli to, żeby unikać pośrednictwa w komunikacji, wszędzie tam, gdzie jest to możliwe, komunikować się bezpośrednio. Jest to taka praktyka, można powiedzieć, oczywista, ewidentna do rozważenia z perspektywy efektywności, bo każda kolejna osoba, którą dokładamy do łańcuszka, najprawdopodobniej będzie nam generować jakiś koszt. Natomiast z drugiej strony, patrząc, każdy pośrednik też potencjalnie może nam obniżać tą wartość, którą uzyskamy, bo pewne rzeczy mogą być przekręcone, niedopowiedziane no i ta komunikacja nie będzie tak idealna, jakbyśmy sobie to wymyślili. Osobiście z Kubą mamy bardzo mocną preferencję do komunikacji bezpośredniej i mówił Kuba na samym początku podcastu o warsztatach, które organizowaliśmy przy organizacji właśnie tego konkretnego warsztatu. Również zdecydowaliśmy się na kontakt bezpośredni z organizatorem, żeby dograć wszystkie szczegóły organizacji, tej przestrzeni, na której prowadziliśmy warsztaty i uniknąć efektu głuchego telefonu. Kuba: I konkretne dwie praktyki z życia takiego biznesowego. Jedna praktyka, ja spotykam się z nią pod nazwą skip level. Oczywiście wszystko po angielsku brzmi mądrze i chodzi o to, żeby ominąć taką klasyczną hierarchię, że przełożony rozmawia tylko z podwładnymi, dyrektor tylko z kierownikami, prezes tylko z jakimiś dyrektorami zarządzającymi. Czyli koncepcjalny skip level polega na tym, że np. członek zarządu rozmawia z przedstawicielami zespołów projektowych bezpośrednio, ewentualnie może w towarzystwie jakichś managerów pośredniego szczebla, ale na pewno nie polega tylko i wyłącznie na komunikacji za ich powiedzmy pośrednictwem, o czym właśnie mówi ten punkt. Czyli tutaj jest okazja generowana czasami, czasami trzeba do tego pretekstu, czasami są po prostu rutyny w firmie, ale poszukanie sposobu na to, żeby np. wyżsi zarządzający rozumieli perspektywę pracowników pierwszego poziomu poprzez osobistą rozmowę, osobistą obserwację, mogą być do tego okazje typu podsumowywania projektów, startowania tych projektów, mogą być też okazje typu jakieś refleksje na to usprawnianie, zmiana strategii, powodów dla różnych organizacji będzie dużo. Ważne, żeby przełamać trochę zasadę, że o tym co się dzieje w firmie wiem tylko i wyłącznie od szczebla minus jeden zarządzającego pod sobą. Kuba: Drugi przykład to unikanie pośredników w relacjach z rynkiem. Tutaj powiedziałbym jakiś rodzaj udziału w warsztatach z przedstawicielami klienta. I nieważne czy jesteś w roli takiej firmy, w firmie takiej roli, gdzie faktycznie bezpośrednio pracujesz z rynkiem, jakaś sprzedaż, jakaś opieka, jakiś może rozwój produktu, rozwój biznesu. Nawet jeśli nie robisz takich ról, fajnie, jeśli od czasu do czasu masz okazję do zobaczenia i porozmawiania z klientem na żywo, nawet w lekko zaaranżowanych warunkach lepiej zbudujesz swoje zrozumienie tego, czego klient potrzebuje, jakim językiem mówi, jakie są emocje, czy jakie są takie już namacalne, konkretne potrzeby, które zgłasza, żeby może właśnie przełamać ryzyko, że wszyscy pośrednicy, jak stoją między Tobą a rynkiem, powodują, że ten komunikat jest już trochę przeinaczony i traci się okazji do jakichś wartościowych spostrzeżeń. Powtórzę to, co Jacek powiedział w swojej części o tej poradzie, że tak, to trzeba wszystko rozważyć z perspektywy efektywności. Czyli skip level będzie kosztowny, bo wysoko pozycjonowana osoba w organizacji będzie spędzać sporo czasu na dodatkowych spotkaniach, które może można uniknąć. No i tak samo te warsztaty z przedstawicielem klienta będzie wymagało czasu, będzie odrywało trochę od innych obowiązków. Natomiast w obu tych praktykach i z doświadczenia i powiedzmy z założenia zakładam, że jest też duża wartość dodatkowa uzyskana dzięki temu, że rozwiązania będą lepsze, perspektywa będzie lepsza, decyzje będą lepsze i w efekcie wynik, rezultat będzie lepszy. Kuba: Druga porada, twórz warunki do współdziałania. Dosyć ogólnie brzmiąca porada, ale chodzi w niej o to, żeby tak układać współpracę, żeby ta komunikacja wydarzała się przy jej okazji, a nie, żeby komunikacja służyła połączeniu pracy w izolacji. Czyli mamy tutaj taką tezę w tej poradzie, że bardzo skuteczna komunikacja ujawnia się sama przy okazji tego, że po prostu dwie lub więcej osób w zespole czy w jakiejś grupie zadaniowej po prostu współpracuje, tworzy coś razem, a nie komunikacja jest jakąś osobną aktywnością do innych aktywności osoby, która działa w ramach organizacji. Więc przykładowo, wyobraźmy sobie, że na przykład trzeba zrobić reorganizację i w Twojej organizacji trzeba zmienić strukturę. Najlepiej będzie ona zrozumiana, ta reorganizacja i powody, jej konkretne rozwiązania, jej konkretne pomysły, jeśli zespół liderów, osób zaangażowanych w tę zmianę będzie też ją jednocześnie w jakimś sensie współkreować czy tworzyć. Zaczną od brudnopisu, od niepełnych pomysłów, może sprzecznych wręcz koncepcji, ale w toku tej pracy będą potrzebowali się mocno komunikować i ta komunikacja dzięki temu tak sumarycznie będzie bardzo efektywna. Owszem, spędzi się trochę czasu nad dosyć żmudnym procesem dochodzenia do ustaleń, ale jednocześnie te ustalenia będą perfekcyjnie rozumiane, bo wszyscy zaangażowani uczestniczyli w tym procesie. To jest oczywiście dosyć kontrowersyjny przykład, bo może jeden z najbardziej hardcore’owych, jeśli te reorganizacje oznaczają też jakieś zmiany personalne, ale możemy to sobie też oczywiście zredukować do na przykład pracy projektowej, do pracy nad pomysłem, nad nowym produktem, czy jakiejś zmiany drobniejszej skali, ale wymagającej dobrej komunikacji. Jacek: I przy tej okazji warto wspomnieć o tym, że łączy się to z koncepcją zależności jakości komunikacji od tego, jakie narzędzie stosujemy. Upraszczając można powiedzieć, że najsłabszym narzędziem jest przesyłanie sobie jakichś dokumentów pisemnych, jakichś opracowań. Pewnie średnia też jest rozmowa. Najlepsza będzie najprawdopodobniej wspólna praca nad jednym dokumentem, jakimś szkicem, draftem, czy jakąś konkretną koncepcją, ale wszystko to, co mówię, ma sens i jest prawdziwe tylko przy pewnym ważnym zastrzeżeniu, że mówimy tutaj o wypracowywaniu złożonej koncepcji, bo oczywiście nadal będą przypadki, gdzie najbardziej efektywne będzie napisanie do siebie po prostu dobrze skonstruowanego maila, ale wszędzie tam, gdzie będziemy coś tworzyć, wymyślać i generalnie im większa będzie złożoność, tym większy benefit będziemy mieć z tego, że będzie to faktycznie bliska współpraca. No i rolą lidera w tej układance będzie tworzenie warunków do takiego współdziałania, zachęcanie, pokazywanie, najprawdopodobniej też po prostu używanie przez samego lidera, czyli liderkę takich narzędzi, żeby ludzie w otoczeniu mieli okazję zobaczyć, jak by to mogło wyglądać w praktyce. Jacek: Trzecia praktyka, zbliż się w komunikacji. Tutaj wychodzimy z takiego założenia, że aby się dobrze komunikować, trzeba być dosłownie blisko. Co mamy tutaj na myśli? W przypadku, gdy mówimy o pracy stacjonarnej, może to być np. siedzenie w jednej przestrzeni. Powoduje to, że właściwie obrót krzesła wystarczy, żeby coś skomentować, żeby coś dopytać. Dochodzi tutaj też taka koncepcja komunikacji przez osmozę, czyli przez przypadek właściwie mogę usłyszeć coś w open space, czy we wspólnym pokoju, co może być istotne, albo dla mnie, czyli otrzymam jakąś informację mimowolnie, albo przez przypadek można powiedzieć usłyszę jakąś informację, którą np. uznam, że warto ją skorygować. Natomiast nie musi to odnosić się wyłącznie do pracy stacjonarnej. Takim przykładem zbliżania się jest też czat grupowy, gdzie wszyscy mają ekspozycję na informacje, które przepływają w ramach pracy grupowej. Jeżeli spotkanie jest online, to warto zadbać, żeby przypominało spotkanie fizyczne. Tutaj mocno z Kubą wierzymy i lubimy jednak taki kontakt, nie tylko słowny, ale też, żeby można było zobaczyć osobę, z którą się rozmawia, więc jakby kamera, żebyśmy widzieli też wszystkie sygnały niewerbalne, dobrej jakości połączenie, żeby było i wyraźnie słychać, i żeby było dobrze widać. Tak naprawdę nie ma już dzisiaj przeciwwskazań technologicznych do tego, żeby się na odległość w skuteczny sposób komunikować. Kuba: No i trochę się uśmiecham, bo z przekąsem można powiedzieć, że mamy 2026 rok, a nadal bywa wyzwaniem jakość komunikacji właśnie online i nie u osób, które pracują teoretycznie hybrydowo już najczęściej parę lat. Ja tutaj zamiast przykładu na zbliżenie się komunikacji, bo tutaj Jacek w zasadzie pokrył wszystko, mam króciutką anegdotę historyczną, bardziej odwołującą się do moich hobbies. Siedzenie razem bardzo widać w koncepcji projektowania rozwiązań w bombowcach z czasów II wojny światowej. Zwłaszcza niemieckie bombowce miały rozwiązanie wiążące się z tym, że cała załoga bombowca, a taka załoga to najczęściej jest cztery, a może nawet i więcej osób, siedzi bardzo blisko siebie razem. Mają malutką kabinę, wewnątrz której jest obok siebie pilot, bombardier, nawigator, strzelcy, radiooperator, czasami te funkcje są łączone, a czasami rozdzielne i oni wszyscy są zgrupowani obok siebie, więc nie tylko porozumiewają się poprzez intercom, czyli takie wewnętrzne radio i słuchawki, ale też mogą sobie coś pokazać ręką, krzyknąć do siebie, jakoś tak wzajemnie reagować wspólnie jako wspólna załoga. Bardzo podobny koncept też jest pokazany w moim starym artykule o łodziach podwodnych. To są już oczywiście o wiele większe konstrukcje niż samolot, ale tam też w pewnym prototypowym rozwiązaniu z czasów sowieckich doprowadzono do tego, że cała załoga siedzi, czy może grupa zarządzająca statkiem siedzi w jednym miejscu, dzięki temu bardzo wzrasta efektywność ich komunikacji, bo dzięki temu, że różne osoby siedzą obok siebie, mogą też bardzo szybko sobie pomagać, szybko reagować w sytuacjach kryzysowych czy właśnie tak przy okazji coś dostrzec. Kuba: Następna porada, komunikuj się małymi partiami. Chodzi o to, żeby unikać komunikatów długich, późno wytworzonych na późnym etapie. To jest koncepcja taka trochę fraktalowa, czyli to jest prawdziwe na poziomie nawet niedużego maila, zawsze nieduży mail może być rozbity na jeszcze mniejsze partie. Zwłaszcza myślę, to się wypukla w przypadku dużych komunikacji. Nowa strategia, miesiącami generowana i opublikowana na raz, 20 slajdów, mail, który się przewija i przewija i przewija i końca nie widać, godzinne spotkanie, na którym nie ma gdzie szpilki wcisnąć, bo tam już każde jedno słowo jest to, które musi paść. To wszystko powoduje, że taka komunikacja jest kosztowna i może być przede wszystkim mało skuteczna. O tym się czasami zapomina, że osoby, które nadają komunikat, są zadowolone, że wreszcie wypluły z siebie ten wielki komunikat, natomiast faktycznie ze skutecznością może być krucho. Więc zamiast zbierania i formułowania jednego ostatecznego komunikatu proponujemy, żeby podzielić ten komunikat na mniejsze kawałki, żeby odblokować przepływ w takim rozumieniu praktyk, powiedzmy, zwinnych. Czyli po prostu, żeby uruchomić pewne pierwsze procesy, zacząć nadawać pierwsze kawałki komunikacji. Być może będą z tego uruchomione jakieś pierwsze działania, które już nie muszą czekać na to coś, co jest komunikowane, oczywiście w zależnie od co to jest. Można też dać szansę zebrać pierwszy feedback czy nadbudować pomysły kolejnych osób. Dajemy pewną pierwszą cząstkę informacji, na tej bazie pojawią się pierwsze reakcje, być może rzeczy, których ktoś nie przemyślał, kto nadaje ten komunikat i w efekcie uzyskać jeszcze większą wartość. Zwłaszcza jeśli połączymy to z praktyką od ogółu do szczegółu. Czyli w pierwszej partii komunikacji pójdzie jakiś kontekst, jakiś wysokopoziomowy cel, jakieś może ogólne założenia i deklaracja, że pierwsze szczegóły czy pierwsze akcje wykonawcze będą nadawane w jakimś tam najbliższym czasie z góry zadeklarowanym, czyli jest możliwość oswajania się z komunikatem, być może też można nadać te ogólniki, które się pewnie nie zmieniają aż tak mocno szybciej niż jakieś szczegóły wykonawcze, które podążają za kolejnymi jakimiś ustaleniami. To wszystko pozwoli z jednej strony lepiej przyswoić koncepcję, zaczynamy od ogólnych założeń, ale też by ewentualnie wyłapać fundamentalne różnice. Jeśli na przykład zespół nie zgadza się z zakomunikowaną zmianą strategii na poziomie najwyższym, to tym bardziej nie będzie przyswajał jakichś szczegółów wykonawczych, jakichś konkretnych milestone’ów czy konkretnych oczekiwanych feature’ów. Jacek: I dwa przykłady do tego, co powiedział Kuba, czyli, zamiast przygotowywać finalny, wyrafinowany, wypolerowany, wymuskany raport na za tydzień, możesz spróbować dostarczyć pierwsze surowe wnioski już po dwóch dniach. To spowoduje, że po pierwsze dostarczasz wartość szybciej, a po drugie możesz się też czegoś dowiedzieć wcześniej na temat tego jak te wnioski rezonują, jak ta forma, którą przybrałeś czy przybrałaś odpowiada odbiorcom i jest szansa na to, żeby wykorzystać tę informację zwrotną i usprawnić to co przygotowujesz, czyli jest szansa na to, że ta ostateczna efektywność tego, co przekażesz będzie wyższa. Ale nawet w takiej pojedynczej komunikacji niekoniecznie musi być to coś dużego i rozbudowanego. Czyli na przykład to może być expose na spotkaniu z nowym zespołem. Możesz zastosować taką strukturę, żeby już po kilku pierwszych komunikatach, na przykład takich otwierających głównych czy przekazujących jakieś fundamentalne informacje, zrobić świadomą pauzę i pozwolić osobom, które są odbiorcami tych komunikatów do zadawania pytań lub komentarzy. Wiem, że zarówno mnie samego, jak i Kubę często kusi taka idea przesunięcia dyskusji i pytań na koniec na przykład prezentacji, ale może to się skończyć długim słowotokiem, którego szczegóły umykają, ludzie się być może trochę wyłączają, a ostateczna skuteczność komunikacji, a w tym też jej efektywność może być niższa. Tak więc warto się zastanowić, czy te partie, którymi karmimy otoczenie, czy one nie są zbyt duże, bo może się pojawić efekt znużenia i wyłączenia. Jacek: Kolejna praktyka. Wzmacniaj komunikację wizualizacją. Sporo mówiliśmy o komunikacji werbalnej, trochę też o komunikacji tekstowej, nawet przed chwilą o komunikacji w małych partiach. Natomiast problem jest taki, że taka forma komunikacji może być ulotna, podatna na błędy poznawcze i trudna do przyswojenia w dłuższym horyzoncie czasowym. Wizualizacja to z naszej perspektywy stworzenie wspólnego obrazu dyskusji, który widać w zależności od tego, gdzie pracujesz, albo na ścianie, albo na jakimś flipboardzie, albo na kartce, albo na ekranie, w jakimś współdzielonym pliku, czy w jakimś narzędziu do pracy wizualnej. Kuba: Konkretne przykłady. Jeśli w Twoim zespole rozmawia się o wynikach produktu, najlepsze, co można zrobić, to całą tę rozmowę prowadzić na podkładzie tzw. czyli gdzieś na wyświetlonej informacji o konkretnych miernikach produktowych, jakiś dashboard z wynikami, jakieś statystyki, jakieś wykresy. Wszystko to, co powoduje, że ta rozmowa nie jest zawieszona w powietrzu. Dowolne osoby po pierwsze widzą też to, co widzą pozostali, ale też ewentualnie mogą dostrzegać jakieś ważne cząstki do kontynuowania dyskusji, do zabierania głosu, czy chociaż wyobrażenia sobie o czym się mówi. Jeśli Twój zespół właśnie reorganizuje strukturę, jak zacząłem od tego hardkorowego przykładu na początku w poradach, no to najlepiej to robić poprzez rozmowę, gdzie w tle wyświetlona jest struktura, jakieś konkretne koncepcje na opcje dodatkowe, żeby ta rozmowa, zwłaszcza jeśli wymiarów jest więcej niż 2, 3, żeby nie była w głowach i w próbie wyobrażenia sobie tego, tylko po prostu rozmawiamy o konkretnych propozycjach, konkretnych schematach, konkretnych wymiarach, konkretnych fragmentach. Ale nawet jeśli to spotkanie nie jest o żadnych zmianach, żadnych jakichś dużych rzeczach, tylko jest to rutynowe, cotygodniowe spotkanie, jakieś bieżące takie operacyjne, gdzie zapadają kolejne ustalenia, nawet te ustalenia można wizualizować i my tutaj właśnie mocno rekomendujemy. Wszyscy uczestnicy mogą widzieć tworzącą się notatkę, ona może się tworzyć na czacie, ona może się najlepiej tworzyć wspólnie na ekranie, na jakimś współdzielonym dysku, na którym wszyscy mogą też ewentualnie dopisać swoje kawałki. Decyzje też są widoczne, wszyscy widzą jakie są zapisywane ustalenia, kto, co, do kiedy ma zrobić i w efekcie albo skorygować, jeśli jednak się nie zgadzam z tym, co zapadło na tym spotkaniu, albo lepiej zrozumieć i po prostu podążać za tym spotkaniem. Wszystko, co zajmie więcej niż parę minut już grozi tym, że ktoś się na chwilę rozproszy, na chwilę zostanie rozproszony i w efekcie ta efektywność komunikacyjna może spadać, nawet jeśli wydaje się, że rutynowe spotkanie przebiega jak zwykle. Wizualizuj takie spotkania, wizualizuj ustalenia z takich spotkań, w efekcie jest szansa na lepsze zrozumienie, lepsze skuteczne ustalenie, czy zapadnięcie pewnych decyzji. Kuba: Szósta porada będzie prosta, sprawdzaj zrozumienie komunikatu. Oczywiście chodzi nam po prostu o parafrazę i takie upewnienie się, że ten, kto odbiera komunikat rozumie ten komunikat tak, jak jest on nadany w intencji nadającego. Natomiast chyba chcemy przede wszystkim mu wypuklić w tym, że to wymieniamy, że chodzi nie tylko o to, żeby ten, kto komunikuje, jakąś na przykład zmianę sprawdzał, czy odbiorcy tego komunikatu to sprawdzają, ale też chyba chcemy zachęcić do odwagi w parafrazowaniu w drugą stronę. Czyli również jako odbiorca komunikacji, niezależnie od tego w jakiej pozycji jesteś względem osoby, która coś ci przekazuje, żeby również to sprawdzić, sparafrazować i upewnić się, że istnieje zrozumienie i istnieje skuteczne komunikowanie się pomiędzy wami. Jacek: I takie podsumowujące dwa przykłady na bazie tego, co powiedział Kuba. Możesz poprosić o parafrazę odbiorcę twojego komunikatu, który nadałeś, nadałaś, to jest jakby taka oczywista sprawa, ale też w drugą stronę możesz, będąc odbiorcą pewnych komunikatów, sparafrazować to, co usłyszałeś bądź usłyszałaś i dopiero upewniając się, że dobrze rozumiesz komunikację, która wokół ciebie się dzieje, odpowiednio skomentować. To może być w szczególności ciekawe podejście, jeżeli zespoły nie są przyzwyczajone do tego, żeby też odbiorca komunikatu w pewnym sensie brał odpowiedzialność za to, czy ta komunikacja faktycznie jest precyzyjna i czy na koniec dnia wszyscy rozumieją, co chcieliśmy zakomunikować. Jacek: Przedostatnia praktyka, regularnie usprawniaj komunikację. Wychodzimy tutaj z Kubą z takiego założenia, że zespół podnosi efektywność komunikacji nie tylko poprzez po prostu komunikowanie się i nabieranie, można powiedzieć, wprawy, ale także dzięki ciągłym, drobnym usprawnieniom tego, jak się komunikują. Wymaga to oczywiście, jak się pewnie domyślasz, pewnej inwestycji, żeby wyjść poza tą rutynę komunikowania się. Natomiast potencjalnie czeka tutaj zwrot z inwestycji w postaci małych, drobnych eksperymentów i usprawnień, które na koniec dnia mają szansę podnieść efektywność tego, w jaki sposób się komunikujesz. Kuba: Przykładem realizacji tej porady jest nawyk zadawania sobie pytania na przykład na tym wspomnianym, regularnym spotkaniu tygodniowym, punkt w programie, czy możemy coś ulepszyć w komunikacji. Krótkie 5 minut, a może nawet tylko jedno pytanie i sprawdzenie, czy ktoś w zespole, czy ktoś w grupie zadaniowej nie ma jakiegoś pomysłu i prawdopodobnie będą się pojawiać bardzo przyziemne usprawnienia. To nie będą przełomowe rozwiązania, nowe metody czy jakieś nowe kosmiczne praktyki. To będzie czasem pomysł typu lepszy tytuł maila albo jakaś zmieniona forma notatki ze spotkania, które uwypukli pewne rzeczy, które są ważne albo które były kłopotliwe w poprzednich tygodniach. Ale chodzi o to, żeby były ciągłe drobne usprawnienia i bardzo świadomie deklarowane, bardzo świadomie ustalane z całym zespołem. Czyli to, co Jacek powiedział, żeby to nie było takie usprawnianie się poprzez ciągłe powtarzanie tego i nabieranie wprawy, ale również bardzo świadome wprowadzanie jakichś nowych rozwiązań. Poza takim drobnym nawykiem regularnym proponuję drugi przykład. Jeśli w Twojej organizacji realizuje się jakieś okazjonalne spotkania większego kalibru, na przykład wyjazdowy typu offsite, może tam też fajnie w programie zamieścić jakiś punkt, może wtedy to już jest jednak wyraźnie zaznaczona, osobna sesja do głębszej refleksji i do wygenerowania pomysłów na temat tego, co można usprawnić w tym, jak się komunikujecie w obrębie swojego zespołu czy w obrębie firmy i wygenerować jakieś pomysły na zmiany oraz oczywiście zadeklarować sobie wzajemnie, żeby te zmiany wprowadzić w życie. Kuba: Przykładem realizacji tej porady jest nawyk zadawania sobie pytania na przykład na tym wspomnianym, regularnym spotkaniu tygodniowym, punkt w programie, czy możemy coś ulepszyć w komunikacji. Krótkie 5 minut, a może nawet tylko jedno pytanie i sprawdzenie, czy ktoś w zespole, czy ktoś w grupie zadaniowej nie ma jakiegoś pomysłu i prawdopodobnie będą się pojawiać bardzo przyziemne usprawnienia. To nie będą przełomowe rozwiązania, nowe metody czy jakieś nowe kosmiczne praktyki. To będzie czasem pomysł typu lepszy tytuł maila albo jakaś zmieniona forma notatki ze spotkania, które uwypukli pewne rzeczy, które są ważne albo które były kłopotliwe w poprzednich tygodniach. Ale chodzi o to, żeby były ciągłe drobne usprawnienia i bardzo świadomie deklarowane, bardzo świadomie ustalane z całym zespołem. Czyli to, co Jacek powiedział, żeby to nie było takie usprawnianie się poprzez ciągłe powtarzanie tego i nabieranie wprawy, ale również bardzo świadome wprowadzanie jakichś nowych rozwiązań. Poza takim drobnym nawykiem regularnym proponuję drugi przykład. Jeśli w Twojej organizacji realizuje się jakieś okazjonalne spotkania większego kalibru, na przykład wyjazdowy typu offsite, może tam też fajnie w programie zamieścić jakiś punkt, może wtedy to już jest jednak wyraźnie zaznaczona, osobna sesja do głębszej refleksji i do wygenerowania pomysłów na temat tego, co można usprawnić w tym, jak się komunikujecie w obrębie swojego zespołu czy w obrębie firmy i wygenerować jakieś pomysły na zmiany oraz oczywiście zadeklarować sobie wzajemnie, żeby te zmiany wprowadzić w życie. Kuba: I ostatnia porada, podobna do poprzedniej, ale jednak inna, eksperymentuj ze sposobami komunikacji. Tak uwypuklę różnicę. W tej poprzedniej myślimy o takich ciągłych, drobnych usprawnieniach, takim ciągłym dążeniu do doskonałości. Natomiast w tym punkcie proponujemy odrobinę szaleństwa, ale takiego zdrowo rozumianego. Nie dowiesz się, czy coś zadziała w złożonych realiach, dopóki tego nie spróbujesz. Czyli o niektórych kwestiach nie dywagujcie, nie zastanawiajcie się, nie wymieniajcie się między sobą jakimiś argumentami i kontrargumentami do kontrargumentów, tylko po prostu zróbcie eksperyment, ale taki bardzo świadomy eksperyment. Działamy jakoś inaczej, wprowadzamy jakąś zupełnie inną, nową praktykę, niż to, co robiliśmy do tej pory. Robimy sobie to świadomie, robimy sobie to jako eksperyment z założonymi jakimiś celami. Obserwujemy również niespodziewane zjawiska uboczne, na które nie wiemy, czy wystąpią. No i jako zespół podejmujecie podsumowanie takich eksperymentów i podejmujecie decyzję, czy któryś z tych szalonych pomysłów wchodzi w życie, czy nie. Mówię szalonych pomysłów z uśmiechem. Jak słuchasz, to nie widzisz, jak na wideo, to widać, że się uśmiecham, bo to szalone pomysły dla jednej firmy, to będzie normalna rutyna dnia codziennego dla innej firmy. Więc to mogą być rzeczy niektóre z tych, które wymieniliśmy jako przykłady, jakieś inne, których może nie wymieniliśmy, typu dzień bez spotkań, czy jakiś dzień bez maila, czy anulowanie spotkań jakiegoś typu. To wszystko mogą być rzeczy, które po prostu wymagają pewnej odwagi i tę odwagę łatwiej uzyskać, jeśli robisz eksperyment rozumiany jako coś tymczasowego, coś, żeby sprawdzić i wyciągnąć wnioski na bazie rzeczywistości, a nie tylko na bazie wyobrażeń, jak mogłoby być, gdybyśmy to próbowali robić. Jacek: I dodam do tego, co powiedział Kuba, takiego osobnego przykładu. Może nie podamy, ale przykładem może być po prostu dowolne zastosowanie albo zaprzestanie stosowania którejkolwiek z wymienionych dzisiaj praktyk. Jacek: Przechodzimy do ostatniego rozdziału, czyli powiedzieliśmy dotychczas o praktykach, a teraz tak trochę konkretniej, jak zamienić te słowa w czyny, czyli jak usprawnić efektywność komunikacji. Kuba: Pierwszy punkt bazowy, fundamentalny, to zbuduj świadomość nieefektywności komunikacji. Żadna zmiana nie nastąpi, jeśli nie ma świadomości, że ta zmiana jest potrzebna. To jest dosyć oczywiste, ale komunikacja też jest tutaj możliwym zjawiskiem, które podlega również tej zasadzie. Czyli ta komunikacja w Twoim zespole jest jakaś, jest efektywna w oczywiście swoim stopniu i ma swoje niedoskonałości, ale ma też swoje mocne strony. Natomiast może być tak, zwłaszcza jeśli w waszej organizacji nie ma takiego myślenia, czy takiego nastawienia, że nikomu do głowy nie przyjdzie, że ta komunikacja jest nieefektywna. Komunikujemy się tak samo już od tygodni, miesięcy, od czasu ostatniej zmiany szefa, który wprowadził jakieś swoje praktyki. No i nikt może nie pomyśleć, że to wymaga coś poprawy, po prostu jest jak jest. Więc tutaj być może trzeba to ująć mniej lub bardziej dyplomatycznie, ale jednak pokazać potencjał usprawnienia, potencjał zmiany no i może nawet wprost nazwać niedoskonałość obecnego stanu, jakieś rzeczy, które wymagają zmiany. Jacek: Druga wskazówka, wzbudzaj poparcie dla zmiany. Chodzi o dotarcie do każdej osoby, która jest objęta zmianą i pokazanie tej zmiany w taki sposób, by miała ona sens dla tej konkretnej osoby. Nie chodzi tutaj o jakieś manipulowanie, tylko wynika to z faktu, że różne osoby mają różne potrzeby, mają różne nastawienie, są w różnej sytuacji aktualnej, zawodowej i prywatnej. No i należałoby spojrzeć na każdą osobę tak w miarę z pojedynczej perspektywy i zastanowić się jak można sensownie dotrzeć, jakimi argumentami do tej konkretnej osoby, żeby ta osoba zaczęła podążać za zmianą i zaczęła tę zmianę wspierać. Kuba: Trzeci krok to uzupełniaj kompetencje komunikacyjne. Komunikowanie się jest kompetencją i jak każda kompetencja wymaga doskonalenia. Sama z siebie nigdy nie jest idealna i tutaj też trzeba poprawiać albo ewentualnie dostrzegać jakieś luki i je uzupełnić czy po prostu sprawić, żeby nie istniały. Jako pracownik niejednej korporacji wiele razy uczestniczyłem w szkoleniach tak zwanych miękkich i wtedy, gdy w nich uczestniczyłem, może nie za każdym razem dobrze rozumiałem, po co to się dzieje, nie zawsze je może też doceniałem, ale jednak z perspektywy czasu, z mądrości dnia dzisiejszego widzę, że to ma sens, żeby jeszcze raz spróbować dawać sobie informację zwrotną, zakomunikować jakąś zmianę czy może pokazać, jak można formułować cele, tak żeby były motywujące i pewnie mogę wymieniać po kolei program wielu tego typu szkoleń. Ważne, że ćwiczy się na takich warsztatach, poznaje się może jakieś nowe proste schematy, które można później zastosować na co dzień i to wszystko powoduje, że te ewentualne luki kompetencyjne albo jakieś już lekko zaśniedziałe umiejętności ponownie stają się aktywne. Jacek: Czwarta porada, pomóż wykorzystać nowe praktyki. Możesz znaleźć się w takiej sytuacji, kiedy potrzebne będzie dodatkowe zainicjowanie wykorzystania wszystkiego tego, czego Twoje zespoły nauczyły się w trakcie szkoleń czy warsztatów, o których Kuba przed chwilą wspominał, tam mogą się pojawiać różne modele, techniki, pewne praktyki. No i jak to zwykle bywa ze szkoleniami, jeżeli nie wykorzystasz tego w praktyce od razu, to najprawdopodobniej ta wiedza się szybko ulotni, więc tą poradą chcemy zachęcić do tego, żeby tak świadomie zachęcać do eksperymentów i wykorzystania tej wiedzy, którą ludzie zdobyli na warsztatach czy na szkoleniach. I właściwie identyczna porada dotyczy zmiany podejścia do komunikacji. Cały poprzedni rozdział to była lista gotowych praktyk. Może jest tak, że któraś z tych rzeczy nie jest wykorzystywana w Twoim zespole, a czujesz, że mogłoby to podnieść efektywność komunikacji, więc zachęcamy do tego, żebyś zainicjował, czy to przesiadkę bliżej siebie, czy może jakąś formę warsztatów, w których efektem będzie refleksja i usprawnienia konkretne na temat tego, jak na co dzień komunikują się ludzie w Twoich zespołach. Kuba: I ostatni krok, wzmacniaj kierunek usprawnienia komunikacji. Jacek mówił o tym, żeby zainicjować pewne zmiany. To może być Twoja rola. Twoją rolą może być też podsumowanie sobie zmiany. Ja zaczynałem na początku wyliczać, jak trudne może być wyliczenie wzoru na efektywność. Twoim zadaniem może być pokazanie ludziom, że wprowadziliśmy jako zespół zmiany i są różnice, są efekty. Możesz im to powiedzieć. Może możesz zapytać, czy oni tak sądzą. Techniki to może być twój indywidualny styl zarządczy, ale ważne, żeby systematycznie dokonywać podsumowywań uzyskanych zmian, zagospodarować sobie trochę czasu na to, żeby te zmiany może policzyć, może sobie nazwać, może jakieś story do tego dołożyć. Tak żeby połączyć włożony wysiłek, próbę zbudowania nowych nawyków z uzyskiwanymi efektami jako zespół, z uzyskiwanymi rezultatami efek
Poprzedni rok był dla branży AI najbardziej dochodowy, ale z perspektywy zwykłych ludzi zaczęło pojawiać się coraz więcej wątpliwości, czy rewolucja sztucznej inteligencji przyniesie wymierne korzyści, czy raczej będzie bańką, która napędzi światowy kryzys.Rozpoczynający się nowy rok będzie być może rokiem prawdy i weryfikacji. Czy AI spełni pokładane w niej ogromne oczekiwania? W jaki sposób zmieni w 2026 roku życie przeciętnych odbiorców?
Rok 2026 przed nami. Dla wielu to kolejny rok „czekania” – na tę jedną osobę, na zmianę, na właściwy moment. Pastor Paweł Chojecki kieruje to przesłanie szczególnie do singli: nie odkładaj życia na później, nie opieraj całej nadziei na drugim człowieku! ⏳ Czas mija. Nikt Ci go nie odda.
"Musimy zmieniać system gospodarczy, by zmieniać model konsumpcji" - mówi Ewa Sufin-Jacquemart - socjolożka, działaczka Partii Zieloni, prezeska zarządu Fundacji Strefa Zieleni i współzałożycielka Koalicji Żywa Ziemia.
Jak znaleźć autentyczny sens świętowania w świecie zdominowanym przez konsumpcjonizm i kult efektywności? Współczesna rzeczywistość „profanuje” ten czas, zamieniając go w rynkowy mechanizm, przed którym ratunkiem może być jedynie świadome zatrzymanie się i refleksja. Prof. Piotr Augustyniak, filozof, eseista oraz wykładowca w Katedrze Filozofii na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie zachęca do porzucenia religijnych iluzji na rzecz „przebywania w życiu” i konfrontacji z własną skończonością. Dyskusja dotyka również kwestii tradycji, wychowania dzieci oraz poszukiwania indywidualnych form celebracji poza narzuconymi schematami.
W najnowszej odsłonie „Skądinąd” składam wszystkim Słuchaczkom i Słuchaczom (świąteczne) życzenia na czas chaosu i mówię o tym, co pojawi się wkrótce w podcaście. Owocnego słuchania!