Podcasts about Nauka

  • 567PODCASTS
  • 2,994EPISODES
  • 39mAVG DURATION
  • 1DAILY NEW EPISODE
  • Jan 1, 2026LATEST

POPULARITY

20192020202120222023202420252026

Categories



Best podcasts about Nauka

Show all podcasts related to nauka

Latest podcast episodes about Nauka

Radio Naukowe
#282 Prapolska – rolnicy kontra łowcy-zbieracze | prof. Iwona Sobkowiak-Tabaka

Radio Naukowe

Play Episode Listen Later Jan 1, 2026 68:10


Gdyby przenieść się w czasie na teren Polski powiedzmy ok. 7000 lat temu, moglibyśmy tu spotkać przedstawicieli dwóch różnych społeczności ludzkich: wędrownych łowców-zbieraczy i osiadłych rolników. Ci pierwsi byli ogólnie lepszego zdrowia (szczątki łowców-zbieraczy są wyższe, a szczątki osiadłych rolników noszą ślady próchnicy). Po co więc prowadzić osiadły tryb życia? Np. po to by móc mieć więcej dzieci. Wędrowne kobiety karmiły piersią dłużej, dziecko było przy matce nawet do 4 lat. W osiadłej społeczności mogła za to rodzić w zasadzie co roku. O najstarszych ludziach zamieszkujących Polskę, ich zwyczajach i sposobie życia opowiada w tym odcinku prof. Iwona Sobkowiak-Tabaka z Wydziału Archeologii Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.* * *Słuchasz nas regularnie? Zajrzyj na https://patronite.pl/radionaukoweNasze wydawnictwo: https://wydawnictworn.pl/ * * *Pierwsze społeczności neolitycznych rolników pojawiły się na terenie współczesnej Polski około 7350 lat temu. Pozostałości najstarszej w Polsce osady neolitycznej znajdują się w Gwoźdźcu w województwie małopolskim. Zamieszkiwali ją przedstawiciele kultury ceramiki wstęgowej rytej i wygląda na to, że dobrze wiedzieli, co robią: ślady neolitycznych osad znajdujemy w Polsce w różnych miejscach, gdzie występują żyzne gleby.Dużo mitów narosło wokół różnic w odżywianiu się tych dwóch społeczności. Trendy odżywiania się „jak nasi przodkowie” odwołują się do łowców-zbieraczy, ale są niedokładne. – To nigdy nie było tak, że oni wyłącznie bazowali na mięsie zwierząt – wskazuje archeolożka. Łowcy-zbieracze spożywali też dużo owoców, ryby, orzechy. Rolnicy jedli dużo więcej węglowodanów (stąd próchnica!), ale też dużo więcej produktów wysokobiałkowych pochodzenia zwierzęcego: mięso, sery, produkty mleczne.Zachowały się również ślady brutalnych zachowań wśród dawnych mieszkańców tutejszych ziem. – Społeczności neolityczne wcale nie były takimi społecznościami pokojowymi – opowiada prof. Sobkowiak-Tabaka. Mamy dużo stanowisk archeologicznych ze szczątkami osób, które zmarły w gwałtowny sposób. Niektóre (np. w jaskini Ofnet w Niemczech) zawierają szczątki łowców-zbieraczy – badania wskazują, że zabitych gwałtownie przez neolitycznych rolników.W odcinku rozmawiamy o wielu wspaniałych stanowiskach archeologicznych z okresu neolitu, które można w Polsce zwiedzić (na przykład Krzemionki Opatowskie, kopalnia krzemienia sprzed 5500 lat), o zachowanych pozostałościach (jak długie na 130 metrów grobowce, przeznaczone dla jednej osoby!) i o tym, jak mogły wyglądać relacje między rolnikami a łowcami-zbieraczami i skąd naukowcy mogą to wiedzieć. Odcinek powstał podczas XVI podróży Radia Naukowego do Poznania. Podróże są możliwe dzięki wspierającej nas społeczności Patronek i Patronów.

Teacher Ola Podcast
321: Stop Promising, Start Speaking. A Smarter English Goal for the New Year / Zacznij rozmawiać: czyli lepszy cel językowy na 2026.

Teacher Ola Podcast

Play Episode Listen Later Dec 31, 2025 12:05


Mocny Start – darmowy webinar - 1 stycznia 2026Zapisy tutaj: teacherola.com/startVoice Loop:  teacherola.com/grupyPakiet 6 list słownictwa - ponad 720 mega zdań:https://teacherola.com/listaW ostatnim odcinku roku mówię wprost, dlaczego klasyczne noworoczne postanowienia typu „w tym roku nauczę się angielskiego” prawie zawsze kończą się porażką — i jaki cel działa dużo lepiej, jeśli naprawdę chcesz zacząć mówić.W tym odcinku nauczysz się m.in.:✔️ dlaczego „uczyć się angielskiego” ≠ „mówić po angielsku”✔️ czemu czekanie aż „będziesz gotowy_a” jest największą pułapką✔️ dlaczego pewność siebie nie pojawia się przed mówieniem, tylko dzięki mówieniu✔️ jak wygląda mądrze ustawiony cel językowy, który faktycznie działa✔️ dlaczego małe, nudne nawyki wygrywają z motywacją✔️ co zrobić, gdy „wypadniesz z rytmu” (i dlaczego to jeszcze nie porażka)

Nie z tej Ziemi | Radio Katowice
Nie z tej ziemi. Światło

Nie z tej Ziemi | Radio Katowice

Play Episode Listen Later Dec 30, 2025 6:20


Zapraszamy na kolejną kosmiczną podróż. Pojechaliśmy do Sopotni Wielkiej w Beskidach. W 2011 roku ustanowiono tam pierwszy w Polsce Obszar Ochrony Ciemnego Nieba, zmieniono oświetlenie uliczne na emitujące mniej zbędnego, rozproszonego światła. W 2023 roku Sopotnia Wielka jako pierwsza miejscowość w Polsce otrzymała tytuł Międzynarodowej Społeczności Ciemnego Nieba nadawany przez Dark Sky International w USA. O problemie zanieczyszczenia światłem opowie Łukasz Szwej i nasz ekspert. Realizacja dźwiękowa Kuba Hyrja.

Nie z tej Ziemi | Radio Katowice
Nie z tej ziemi. Papcio Son Chmiel

Nie z tej Ziemi | Radio Katowice

Play Episode Listen Later Dec 30, 2025 6:04


Końcówka roku to zawsze okazja do pewnych podsumowań i zastanowienia się nad tym, co przed nami. Także w astronomii i astronautyce, a dziś wyjątkowy gość. Rozmawia z nim Łukasz Szwej, zapraszam. Cóż mogłoby pójść nie tak? Odcinek Nie z tej Ziemi przygotował Ł. Szwej, zrealizował K. Hyrja.

Jak Uczyć Futbolu
Jak Uczyć Futbolu 251: Czy najłatwiej nauczyć bronienia? Rozmowa z Mateuszem Sobotą

Jak Uczyć Futbolu

Play Episode Listen Later Dec 29, 2025 99:39


Mówi się, że bronienia nauczyć jest dużo łatwiej niż atakowania. Mówi się, że atakiem wygrywa się mecze, a bronieniem właśnie – zdobywa mistrzostwa. Ale mówić to jedno, a drugie, to zrobić… O tym jak teorię przełożyć na praktykę opowiedział Mateusz Sobota. Sobota był do niedawna asystentem trenera w ekstraklasowym Piaście Gliwice, w którym od 2022…

MIT Sloan Management Review Polska
Zdrowie Lidera: #4 Otyłość bez mitów: nauka, mózg i odpowiedzialność lidera

MIT Sloan Management Review Polska

Play Episode Listen Later Dec 22, 2025 87:36


W tym odcinku „Zdrowia Lidera” rozmawiam z prof. Pawłem Bogdańskim – internistą, hipertensjologiem i jednym z czołowych polskich ekspertów w leczeniu otyłości o tym, dlaczego liderzy, menedżerowie i przedsiębiorcy są szczególnie narażeni na rozwój choroby otyłościowej. Rozmawiamy o wpływie stresu, kortyzolu i braku snu na mózg i apetyt, o różnicy między nadwagą a chorobą otyłościową oraz o tym, dlaczego „więcej dyscypliny” często nie działa. Poruszamy też temat nowoczesnych, medycznych metod leczenia otyłości, opartych na aktualnej wiedzy naukowej. Special Guest: prof. Paweł Bogdański.

Teacher Ola Podcast
320: What Went Wrong at Christmas. Past Simple and Past Continuous. / Past Simple, Past Continuous & Past Perfect w świątecznym chaosie

Teacher Ola Podcast

Play Episode Listen Later Dec 22, 2025 14:58


Mocny Start – darmowy webinar - 1 stycznia 2026Zapisy tutaj: teacherola.com/startVoice Loop:  teacherola.com/grupyPakiet 6 list słownictwa - ponad 720 mega zdań:https://teacherola.com/listaŚwięta miały być idealne… a wyszło jak zawsze? W tym odcinku Teacher Ola Podcast uczysz się opowiadać o świątecznych wpadkach i niespodziewanych sytuacjach, używając Past Simple, Past Continuous i Past Perfect w naturalny sposób.Na przykładach z życia (pierogi, barszcz, choinka, Home Alone i goście przychodzący za wcześnie) pokazuję Ci:jak budować tło wydarzeń (Past Continuous),jak mówić o nagłych przerwaniach i zwrotach akcji (Past Simple),jak jasno pokazać, że coś wydarzyło się wcześniej w przeszłości (Past Perfect).W tym odcinku nauczysz się m.in.:✔️ kiedy używać when i while w opowiadaniu historii,✔️ jak łączyć Past Continuous z Past Simple w jednym zdaniu,✔️ dlaczego czasowniki typu realise, notice, remember prawie zawsze „ciągną” za sobą Past Perfect,✔️ jak opowiadać o błędach i wpadkach w sposób naturalny i zrozumiały,✔️ jak mówić o przeszłości tak, żeby rozmówca od razu wiedział, co było wcześniej, a co później.

Kawa. Bo czemu nie?
#048 – Jak zmieniła się kawowa edukacja?

Kawa. Bo czemu nie?

Play Episode Listen Later Dec 21, 2025 51:45


Ostatni odcinek w tym sezonie i w 2025 roku poświęciłem edukacji w kawie. Pomogła mi w tym Marta Niwińska: „Dobry trener przede wszystkim cały czas uczy siebie, aby później skutecznie identyfikować potrzeby szkoleniowe u innych”.Linki:- Strona domowa- Instagram | X/Twitter- Mój drugi podcast „Bo czemu nie?”- Gość: Marta Niwińska- Beans and GrapesPartnerzy:- Palarnia kawy HAYB (w odcinku kod -10% na kawy i herbaty!)Prowadzący: Krzysztof KołaczMam prośbę: Oceń ten podcast w Apple Podcasts oraz na Spotify. Zostaw tyle gwiazdek, ile uznasz. Twoja opinia ma znaczenie!Zainteresowany współpracą? Pogadajmy! kawa@boczemunie.plSłuchaj, gdzie chcesz: Apple Podcasts | Spotify i przez RSS.Rozdziały:(00:00:11) INTRO(00:00:44) Wstępniak(00:01:50) Edukacja w kawie z Martą Niwińską(00:37:22) Co przyniesie przyszłość z AI?

Radio Naukowe
#280 Wszechświat i Tajemnica – nauka szuka w kosmosie praw i racjonalności | ks. prof. Michał Heller

Radio Naukowe

Play Episode Listen Later Dec 18, 2025 78:25


Mamy dziś dla Was wyjątkową rozmowę z jedną z najciekawszych postaci polskiej nauki, kosmologii i popularyzacji. Ks. Prof. Michał Heller, kosmolog, filozof, teolog, autor ponad 80 książek (jak np. „Sens życia i sens Wszechświata”, „Bóg i geometria”, „Filozofia przypadku”, „Kosmologia kwantowa”) oraz kilkuset artykułów naukowych. Fundator Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych.Rozmawiamy o budowaniu wiedzy o rozwoju Wszechświata, o relacji między religią i nauką, o granicach ludzkiego poznania. O tajemnicy, na którą natrafiamy, jeśli tylko zastanowimy się głębiej nad najprostszymi nawet składnikami świata. * * *Zajrzyj:https://patronite.pl/radionaukowehttps://wydawnictworn.pl/ * * *W kwestii niewiadomych prof. Heller jest modelową osobą, dla której szklanka jest w połowie pełna. – Lubię nie wiedzieć. Jak nie wiem, to mam przed sobą szerokie pole różnych możliwości. Mogę z nich wybierać, próbować urzeczywistniać taką lub inną. Mam pole do działania – opowiada. Podkreśla też, że wychodzenie poza ustalone granice nauki, formułowanie nowych hipotez jest warunkiem rozwoju nauki. Ważne, by podejmować próby ich podważania, kiedy tylko pojawiają się potrzebne dane, bo tylko taka nauka jest nauką – falsyfikowalna empirycznie i zdolna do wycofania hipotezy, którą podważają badania.W odcinku rozmawiamy o hipotezach, które zaprzątają aktualnie myśli kosmologów (na przykład: czy istnieją wszechświaty równoległe?), gdzie kończy się nauka, opowiadamy, jak w bardziej „analogowych” czasach kłopotem astronoma mogła być mucha. Poruszamy też temat łączenia nauki z wiarą: Michał Heller w istnieniu Boga widzi źródło racjonalności Wszechświata. Szczególnie w tej części pojawiają się pytania trudne.Ogromnie polecam tę rozmowę przepełnioną czułą ciekawością wobec świata.

Jak Uczyć Futbolu
Jak Uczyć Futbolu 250: Schemat idealnej rozgrzewki i trening medyczny. Rozmowa z Krzysztofem Urbaniakiem

Jak Uczyć Futbolu

Play Episode Listen Later Dec 14, 2025 95:41


W pracy trenera przygotowania motorycznego ważne jest zindywidualizowane podejście do zawodnika. Czy istnieją ćwiczenia, które polecić można każdemu piłkarzowi? W jaki sposób uniezależnić się on może od regularnych wizyt u fizjoterapeuty? Krzysztof Urbaniak to trener przygotowania motorycznego oraz fizjoterapeuta Reprezentacji Polski Socca (piłka nożna 6-osobowa). Na co dzień współpracuje również z młodymi piłkarzami oraz innymi…

Teacher Ola Podcast
319: Keeping the Peace at Christmas Polite Phrases for Tough Moments / Utrzymaj spokój w święta i mów płynnie po angielsku!

Teacher Ola Podcast

Play Episode Listen Later Dec 14, 2025 19:07


Voice Loop:  teacherola.com/grupyPakiet 6 list słownictwa - ponad 720 mega zdań:https://teacherola.com/listaŚwięta mogą być magiczne… ale czasem testują naszą cierpliwość i umiejętność komunikacji. W tym odcinku Teacher Ola Podcast pokażę Ci, jak reagować w trudnych sytuacjach świątecznych w sposób uprzejmy, spokojny i stanowczy jednocześnie.Dowiesz się m.in.:✔️ jak reagować na złośliwe lub raniące komentarze,✔️ jak odpowiadać na niechciane pytania o życie prywatne,✔️ jak radzić sobie z paso-agresywnymi uwagami,✔️ jak przerwać ciągłe narzekanie,✔️ jak zdjąć presję z siebie, kiedy potrzebujesz przerwy.

Radio Naukowe
#279 Słowiańskie Rodzimowierstwo – powrót dawnej religii czy narodziny nowej? | prof. Piotr Grochowski

Radio Naukowe

Play Episode Listen Later Dec 11, 2025 91:50


Żyją wśród nas osoby, które wierzą w wielu bogów opiekujących się poszczególnymi elementami świata, w dusze przodków pozostające w kontakcie ze światem żywych i jednocześnie w formę reinkarnacji. Palą ofiarne ognie, zwracają szczególną uwagę na momenty przełomowe roku, takie jak przesilenia i równonoce, i żyją według wskazań swojej religii. A nie jest to łatwe, jeśli nikt nigdy tych wskazań nie spisał. Mowa o rodzimowiercach, grupie wyznaniowej, która odwołuje się do przedchrześcijańskich wierzeń Słowian. Rozmawiam o niej z prof. Piotrem Grochowskim, folklorystą, kulturoznawcą i etnologiem z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Niedawno ukazała się książka naukowca “Polskie rodzimowierstwo”, stanowiąca podsumowanie jego ostatnich lat badań.* * *Zajrzyj:https://patronite.pl/radionaukowehttps://wydawnictworn.pl/ * * *Rodzimowierstwo to nie zabawa w tradycje ani nie rekonstrukcja. – Rodzimowiercy zakładają, że to jest religia współczesna, która ma służyć dzisiejszym ludziom, odpowiadać na ich potrzeby – opowiada prof. Grochowski. Trzy podstawowe filary tej religii to politeizm, kult przodków oraz kosmocentryzm. Ten ostatni zakłada, że kosmos stanowi pewną całość, której częścią są bóstwa, a inną częścią ludzie. – Człowiek jest odpowiedzialny za funkcjonowanie kosmosu – wskazuje etnolog. To znaczy, że działania rytualne mają duże znaczenie: wspomagają prawidłowe funkcjonowanie świata. Jeśli ich nie dopełnimy, to świat może zacząć szwankować. Nie ma piekła ani dualizmu dobro-zło. To, co może nam się wydawać złe, tak naprawdę stanowi element równowagi świata.Obrzędy rodzimowierców można z grubsza podzielić na takie związane z cyklem życia ludzkiego i związane z cyklem solarnym czy wegetacyjnym. Co roku uroczyście obchodzi się momenty przemiany w przyrodzie: przesilenia i równonoce. Do tego obchodzi się specjalne obrzędy związane z życiem rodziny czy gromady: okazanie nowo narodzonego dziecka, postrzyżyny lub kosopleciny na zakończenie okresu wczesnego dzieciństwa, swadźba, czyli zaślubiny, i tryzna, czyli pogrzeb. Składa się ofiary bóstwom i duchom przodków.W odcinku rozmawiamy też o szerszym kontekście rodzimowierstwa europejskiego (bardzo mocną pozycję ma na przykład na Litwie), o tym, co się dzieje z duszą, która po śmierci dzieli się na pół, i czy można pochować rodzimowiercę na katolickim cmentarzu (jeszcze jak!).

Nie z tej Ziemi | Radio Katowice
Nie z tej Ziemi. Sławosz Uznański-Wiśniewski

Nie z tej Ziemi | Radio Katowice

Play Episode Listen Later Dec 9, 2025 5:18


9. Śląski Festiwal Nauki w Katowicach dobiegł końca. Gościem specjalnym wydarzenia był Sławosz Wiśniewski-Uznański. Astronauta opowiadał o swoich doświadczeniach w kosmosie. Znalazł również chwilę dla Radia Katowice. Rozmawiał z nim Łukasz Szwej.

Nerd Management
Kursy online NIE działają! Jak najlepiej wyszkolić swój zespół?

Nerd Management

Play Episode Listen Later Dec 9, 2025 32:06


Jako liderzy i trenerzy stoimy po obu stronach barykady - zarządzamy budżetami szkoleniowymi, szkolimy własne zespoły, bierzemy udział kursach, a także prowadzimy warsztaty dla innych menedżerów (i nie tylko). Z tego wszystkiego wyciągnęliśmy jeden ważny wniosek: sporo firm marnuje pieniądze na edukację, która nie przynosi wymiernych efektów. W tym odcinku rozłożymy na czynniki pierwsze najpopularniejsze sposoby szkolenia - od kursów online, przez konferencje, aż po coaching i mentoring. Dlaczego drogie, obszerne kursy kończą jako kolejny bookmark w przeglądarce, z obejrzanymi pierwszymi trzema video? Kiedy dwudniowe szkolenie za 30 tysięcy złotych ma dla naszego zespołu sens, a kiedy jest tylko kolejnym papierkiem do CV i stosem wydruków w szufladzie? Przeanalizujemy każdą metodę edukacji przez pryzmat długoterminowych korzyści, zaangażowania i realnego wpływu na naszą codzienną pracę. Podzielimy się konkretnymi przykładami tego, co zadziałało u nas, naszych ludzi i naszych klientów, oraz tego, co spektakularnie zawiodło. Nie każda metoda szkolenia pasuje do każdego zespołu i każdego celu rozwojowego - a my pokażemy, jak dopasować odpowiednie narzędzie do potrzeb. Zamiast ślepo kupować dostęp do kolejnej platformy z tysiącami kursów, dowiesz się, jak dobrać konkretne narzędzie do rozwoju dla swoich ludzi, które rzeczywiście przełoży się na ich kompetencje i wyniki zespołu. Jeśli odpowiadasz za budżet szkoleniowy lub rozwój swojego zespołu, ten odcinek pomoże Ci uniknąć kosztownych błędów i zainwestować w to, co naprawdę działa. Z tego odcinka dowiesz się: - Kiedy obszerne kursy wideo maja sens, a kiedy nie? - Czy na konferencjach się czegoś uczymy? - Czy mentoring i coaching jest dla każdego? - Jakie warsztaty pomagają, a jakie są stratą czasu? - Jak "wziąć gryza" wiedzy i kiedy to zadziała najlepiej? Linki do materiałów, wersję video oraz transkrypt do tego odcinka znajdziesz na stronie:

Radio Naukowe
Czy zwykłe sprawy mają wartość? | prof. B. Brożek, ks. prof. M. Heller, prof. J. Stelmach

Radio Naukowe

Play Episode Listen Later Dec 4, 2025 69:16


Gdyby zrobić sondę uliczną i zapytać, czym zajmują się filozofowie, pewnie większość powiedziałaby: myśleniem. Gdyby dopytać, o czym konkretnie myślą, odpowiedzi już by się różniły, ale pewnie obracałyby się wokół wielkich pojęć: byt, moralność, poznanie. Gośćmi dzisiejszego odcinka są naukowcy, którzy w swojej refleksji wzięli na cel coś, co rzadko kiedy bywa obiektem filozoficznego namysłu. Przed Wami autorzy książki „Cokolwiek”: ks. prof. Michał Heller, prof. Jerzy Stelmach i prof. Bartosz Brożek.Książkę znajdziecie tutaj: https://ccpress.pl/cokolwiek/3-26-852Skąd pomysł na taką książkę? – Jest pojęcie ogólniejsze od pojęcia bytu, mianowicie pojęcie cokolwiek. Dlatego że niebyt jest też czymkolwiek, skutkiem tego dyskutowanie o niczym też jest o czymkolwiek – wyjaśnia ks. prof. Heller, filozof, kosmolog i teolog. Ale to nie wszystko. W skład pojęcia „cokolwiek” wchodzi pełna skala czegoś, również coś drobnego czy niedoskonałego, jak byle co. Lubimy się skupiać na tym, co wielkie, kluczowe, a przecież w codziennym życiu obcujemy głównie z tym, co drobne, albo wręcz z byle czym. – Mam wrażenie, że w naszej refleksji nad światem brakuje właśnie refleksji nad byle czym – mówi prof. Brożek, filozof i kognitywista. – A przecież to, co średnie, decyduje o tym, jaki jest świat – ocenia. Nieco inną perspektywę proponuje prof. Stelmach, prawnik i filozof. Wskazuje, że w porę podjęta refleksja nad tym, co w naszym życiu małe, byle jakie, „zamulające” może przynieść dużo dobrego. Można coś takiego dokładnie wskazać i wyeliminować z życia. – Wszystkie błędy, które w życiu popełniamy, to dlatego, że mylimy rzeczy, które są istotne, z byle czym. I że my temu byle czemu poświęcamy Bóg wie jak długo czasu – mówi. Uwaga: nie chodzi tu jednak o to, że powinniśmy w życiu robić tylko rzeczy wielkie i znaczące. Kluczowa jest tu świadomość. Jeśli świadomie decyduję, że poświęcę czas na coś, co innym osobom może wydawać się banalne, to wtedy nie jest już zwykłe cokolwiek, ale konkretne coś. Najgorzej robić byle co automatycznie, siłą rozpędu.W odcinku spieramy się też o lenistwo (żyjemy w cywilizacji lenistwa czy wręcz przeciwnie?), rozmawiamy o prawie Dunsa Szkota, według którego z fałszu wynika cokolwiek, a ks. prof. Heller wyjaśnia, dlaczego prawa przyrody są ograniczeniami i co mają spodnie do filozofii. Odcinek to potoczysty, konwersacyjny i zaskakująco zabawny.

Szkoła Bardzo Wieczorowa Radia Katowice

Temat dzisiejszego wykładu w Szkole Bardzo Wieczorowej narzuciło życie, bo dzisiaj Barbórka, imieniny Barbary - ulubionej świętej na Górnym Śląsku, patronki górników. Taki dzień zachęca do rozmów o Barbarze. Zwłaszcza, że opowieść o niej  balansuje pomiędzy legendą, kultem i przekazem historycznym. Jest inspiracją dla artystów, wyzwala wyobraźnię, ale może być też drogą do uogólnień i filozofii. Wszystkie te wątki znajdą się w rozmowie Beaty Tomanek i jej gościa.

Radio LUZ
Teraz Nauka: jak powinien wyglądać ciekawy wykład na uczelni?

Radio LUZ

Play Episode Listen Later Dec 4, 2025 19:58


Ciekawy wykład na uczelni powinien być przede wszystkiminteraktywny, zachęcający studentów do aktywnego uczestnictwa i dyskusji. Powinien również być dostosowany do różnorodnych potrzeb edukacyjnych, co jest szczególnie ważne w kontekście studentów ze spektrum autyzmu, jak pokazuje inicjatywa Autism & Uni na Uniwersytecie Warszawskim. Wykład powinien wykorzystywać nowoczesne technologie i metody prezentacji, aby ułatwić zrozumienie i zapamiętanie materiału. W audycji porozmawiamy o potrzebach studentów w spektrum autyzmu i odpowiedzi uczelni.  Ekspertkami w audycji będą; Anna Szymańska i Aleksandra Byczek, Biuro ds. Osób z Niepełnosprawnościami oraz dr hab. Urszula Markowska-Manista z Wydziału Pedagogicznego UW, laureatka Nagrody Dydaktycznej Rektora UW 2024r.

Gadki wiejskiego proboszcza
Wtorek 2 grudnia 2025 - nauka rekolekcyjna

Gadki wiejskiego proboszcza

Play Episode Listen Later Dec 2, 2025 19:01


„Światło nadziei”. Rekolekcje adwentowe. Rekolekcje prowadzi: ks. Andrzej Dobrzyński – ur. 10.01.1968 r. w Krakowie, święcenia kapłańskie 15.05.1993 r. z rąk ks. kard. Franciszka Macharskiego, prezbiter archidiecezji krakowskiej, dr hab. teologii, absolwent Uniwersytetu Nawarry w Pamplonie, wychowawca w Wyższym Seminarium Duchownym Archidiecezji Krakowskiej (2000-2004), duszpasterz i spowiednik w Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Krakowie-Łagiewnikach (2004-2007), od 2007 roku kierownik sekcji studium a w latach 2010 – 2025 dyrektor Ośrodka Dokumentacji i Studium Pontyfikatu Jana Pawła II w Rzymie, autor książek „Kapłaństwo może być piękne. Twórcza moc ośmiu błogosławieństw” (2016) oraz „Synodalność Kościoła niepodzielonego” (2020), redaktor tekstów źródłowych Karola Wojtyły – Jana Pawła II wydawanych przez Fundację – Ośrodek Dokumentacji Pontyfikatu.

Nie z tej Ziemi | Radio Katowice
Nie z tej Ziemi. 3 I ATLAS

Nie z tej Ziemi | Radio Katowice

Play Episode Listen Later Dec 2, 2025 5:36


Tegorocznym kosmicznym bohaterem jest niewątpliwie 3 I ATLAS. Ta międzygwiazdowa kometa budziła wielkie poruszenie. Tak jak kiedyś, Oumuamua, to pierwszy zaobserwowany międzygwiezdny obiekt, który przemknął przez Układ Słoneczny w 2017 roku. Przemknęła i nigdy już nie wróci, ale długo zastanawiano się, czy nie mieliśmy do czynienia ze statkiem przybyszów innego świata. Wątpliwości rozwiano. A jak jest w tym przypadku? Czym charakteryzuje się kometa 3 I ATLAS? Zaprasza Łukasz Szwej.

Crazy Nauka
143. Nauka na czasie: Od wilka do jamnika, od żbika do kota rzymskiego legionisty

Crazy Nauka

Play Episode Listen Later Dec 2, 2025 30:18


Kiedy psy zaczęły się tak bardzo od siebie różnić jak ratlerek od doga czy chart od mopsa? Selektywna hodowla trwa raptem 200–300 lat, a psy są z nami od co najmniej 10–11 tysięcy. Naukowa odpowiedź zaskakuje: ta różnorodność to wcale nie efekt ostatnich stuleci, tylko tysięcy lat. A koty? Skąd się wzięły w Europie? No więc wygląda na to, że wcale nie trafiły tu - jak dotąd sądzono - z rolnikami. Przyszły z... rzymskimi legionistami. Posłuchajcie Podcastu Crazy Nauka!Zachęcamy też do posłuchania naszej serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”, którą tworzymy we współpracy z Polskim Radiem. Znajdziecie ją m.in. na Spotify:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dacPolecamy również naszą serię poświęconą analizie teorii spiskowych. “Sekcja teorii spiskowych” dostępna jest na stronie Polskiego Radia, na Spotify i na YouTubie, bo to wideopodcast :) https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv https://open.spotify.com/show/60LKeNI1gjweNju6P7Bpsu Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynaukaJeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki!

Teacher Ola Podcast
318: Learn English With ‘Azizam' by Ed Sheeran / Ucz się angielskiego z piosenką „Azizam” Eda Sheerana

Teacher Ola Podcast

Play Episode Listen Later Dec 1, 2025 12:50


Voice Loop:  teacherola.com/grupyPakiet 6 list słownictwa - ponad 720 mega zdań - tylko do 1.12 do północy w mega cenie z kodem BLACK:https://teacherola.com/listaW tym odcinku bierzemy na tapet jeden z najnowszych hitów, który podbił Internet – “Azizam” Eda Sheerana. Wybrałam dla Ciebie 5 praktycznych, codziennych wyrażeń z piosenki i pokazuję Ci ich znaczenie, konstrukcję i przydatność w życiu codziennym.Na końcu, jak zawsze, przechodzimy do części praktycznej, gdzie powtarzasz pełne zdania na głos razem ze mną.W tym odcinku dowiesz się:✔️ co oznacza słowo “Azizam” i skąd pochodzi,✔️ jak poprawnie używać meet, show, how to,✔️ co znaczy nowhere but here,✔️ jak używać do it your/my/our way,✔️jak używać słowa careless✔️ jak tworzyć pełne zdania, które naturalnie pojawiają się w rozmowie✔️ dlaczego powtarzanie na głos robi różnicę w Twojej płynności.

Gadki wiejskiego proboszcza
Poniedziałek 1 grudnia 2025 - nauka rekolekcyjna

Gadki wiejskiego proboszcza

Play Episode Listen Later Dec 1, 2025 23:52


„Światło nadziei”. Rekolekcje adwentowe. Rekolekcje prowadzi: ks. Andrzej Dobrzyński – ur. 10.01.1968 r. w Krakowie, święcenia kapłańskie 15.05.1993 r. z rąk ks. kard. Franciszka Macharskiego, prezbiter archidiecezji krakowskiej, dr hab. teologii, absolwent Uniwersytetu Nawarry w Pamplonie, wychowawca w Wyższym Seminarium Duchownym Archidiecezji Krakowskiej (2000-2004), duszpasterz i spowiednik w Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Krakowie-Łagiewnikach (2004-2007), od 2007 roku kierownik sekcji studium a w latach 2010 – 2025 dyrektor Ośrodka Dokumentacji i Studium Pontyfikatu Jana Pawła II w Rzymie, autor książek „Kapłaństwo może być piękne. Twórcza moc ośmiu błogosławieństw” (2016) oraz „Synodalność Kościoła niepodzielonego” (2020), redaktor tekstów źródłowych Karola Wojtyły – Jana Pawła II wydawanych przez Fundację – Ośrodek Dokumentacji Pontyfikatu.

Jak Uczyć Futbolu
Jak Uczyć Futbolu 249: W poszukiwaniu długofalowych strategii i wizji. Rozmowa z Markiem Wasilukiem

Jak Uczyć Futbolu

Play Episode Listen Later Nov 30, 2025 107:23


Gdyby do zarządzania piłką nożną w Polsce wszyscy podchodzili w tak logiczny i racjonalny sposób jak gość 249. odcinka „Jak Uczyć Futbolu”, nasza kopana rozwijałaby się w jeszcze szybszym tempie… Marek Wasiluk to ekspert i komentator Polsatu. Jako trener pracował Akademii Jagiellonii Białystok, między innymi z zespołem CLJ U19. Wcześniej jako piłkarz Jagi, Cracovii czy…

Radio LUZ
Teraz Nauka: programy i projekty Narodowego Centrum Nauki

Radio LUZ

Play Episode Listen Later Nov 30, 2025 16:38


W audycji przybliżymy programy i projekty Narodowego Centrum Nauki mające na celu wsparcie potencjału naukowego na Ukrainie oraz rozwijanie nowych możliwościwspółpracy między naukowcami z Polski, Ukrainy. Celem programów jest promowanie i stymulowanie integracji ukraińskich badaczy z globalnym środowiskiem naukowymoraz odbudowa potencjału naukowego w Ukrainie po rosyjskiej inwazji w 2022 roku.

Magazyn Redakcji Polskiej PRdZ
Komentarze z Polski: gospodarcza ekspansja Chin oraz nauka języka polskiego na Uniwersytecie Pekińskim

Magazyn Redakcji Polskiej PRdZ

Play Episode Listen Later Nov 29, 2025 28:26


W dzisiejszej audycji rozmawiamy o ekspansywnej polityce gospodarczej Chin. Odwiedzamy także Wydział Języków Obcych na Uniwersytecie Pekińskim, gdzie Chińczycy uczą się języka polskiego. Zapowiadamy wyjątkowe słuchowisko na sto lat Teatru Polskiego Radia. Naszym gościem jest dziś Berenika Kołomycka, autorka nagradzanej i świętującej swoje 10. urodziny serii komiksowej dla najmłodszych "Malutki lisek i wielki dzik".

Mini-wykłady: EQ - inteligencja emocjonalna
Nauka tańca w trakcie tańca, czyli komplementarność interpersonalna #424

Mini-wykłady: EQ - inteligencja emocjonalna

Play Episode Listen Later Nov 28, 2025 13:25


Zapraszam do lektury moich książek wydanych przez wydawnictwo Tathata: https://www.fundacjahs.org/sklep/ Zapraszam do lektury moich książek wydanych przez wydawnictwo Helion: https://sensus.pl/autorzy/jaroslaw-gibas/14859A Oferta moich szkoleń video: https://akademiahs.fundacjahs.org/courses/ Oferta moich otwartych szkoleń i warsztatów: Warsztat autoterapia: https://jaroslawgibas.com/warsztat-autoterapia/ Akademia terapii transpersonalnej: https://jaroslawgibas.com/att/ Realizacja video mini-wykładów jest możliwa dzięki środkom i zasobom Fundacji Hinc Sapientia https://www.fundacjahs.org. Jeśli uważasz, że publikowane tutaj mini-wykłady są przydatne i warto kontynuować ich produkcję to możesz ją wesprzeć darowizną na cele statutowe fundacji lub wesprzeć nas korzystając z serwisu Patronite zostając patronem tego cyklu: https://patronite.pl/FHS Dziękuję:-) Jarosław Gibas

Radio Naukowe
#277 Zabór pruski - rozwój i dokręcanie śruby | prof. Przemysław Matusik

Radio Naukowe

Play Episode Listen Later Nov 27, 2025 95:53


Poznań pod panowaniem pruskiego zaborcy przeszedł przebudowę i rozwinął się z mieściny liczącej 12 tysięcy mieszkańców w 1793 roku do 150 tysięcy w roku 1918. W międzyczasie stał się twierdzą, ostoją klasy średniej i ośrodkiem polskości, która wciąż zmagała się z przytłaczającym ekonomicznie i dość atrakcyjnym żywiołem niemieckim. – Ten zewnętrzny polor był niemiecki. Jeden pomniczek Mickiewicza gdzieś tam stojący w kącie, który przypomina o tym, że to jest polskie miasto – tak opisuje Poznań na początku XX wieku prof. Przemysław Matusik, dziekan Wydziału Historii Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.* * *Zajrzyj:https://patronite.pl/radionaukowehttps://wydawnictworn.pl/ * * *Na początku polscy mieszkańcy Poznania nie musieli wcale dotkliwie odczuwać pruskiego zaboru. W regionie działało polskie szkolnictwo ludowe, w urzędach akty prawne wydawano w dwóch językach, po polsku i po niemiecku. Do początku lat 30. XIX wieku pruscy zaborcy nie wywierali zbyt wielkiego wpływu na życie zwykłych Polaków. Sytuacja zmieniła się po powstaniu listopadowym. – Dla Prusaków wielkim rozczarowaniem było to, że poznańska elita w tak poważnym stopniu wsparła powstanie listopadowe – tłumaczy historyk. – Oni są lojalistami i oczekują, że ich poznańscy poddani, którzy złożyli przysięgę na wierność królowi pruskiemu, nie będą pakowali się w awanturę polityczną, która ich nie dotyczy. Pomysłem władz zaborczych było przekonanie do siebie najliczniejszej grupy Polaków: chłopów.Edykt uwłaszczeniowy ogłoszono tu już w 1823 roku (40 lat wcześniej niż w zaborze rosyjskim), a działania zintensyfikowano w latach 30. Uwłaszczano przede wszystkim bogatszych chłopów, a jednocześnie wpływano na strukturę narodowościową w samym Poznaniu: w latach 30. stopniowo usuwa się Polaków ze średnich i wyższych szczebli urzędniczych. A Poznań urzędami stoi: w mieście nie było dużych zakładów przemysłowych (porównywalnych np. z łódzkimi), przeważał sektor usługowy, dużo było drobnych kupców, rzemieślników. Mimo to żywioł polski coraz mocniej do miasta przenikał. Im mocniej Prusacy dokręcali śrubę, z tym większym oporem się spotykali. W odcinku usłyszycie też, dlaczego to właśnie w Poznaniu niższe warstwy społeczne miały o wiele większe możliwości awansu niż gdzie indziej, jaki wpływ wywarła na Poznań decyzja o przekształceniu miasta w twierdzę i co się stało, kiedy władze pruskie zabroniły używać języka polskiego w szkołach. Odcinek powstał podczas XVI podróży Radia Naukowego do Poznania. Podróże są możliwe dzięki wspierającej nas społeczności Patronek i Patronów. 

Radio Naukowe
#276 Bezpieczeństwo leków – czy możemy ufać nowym substancjom? | dr n. med. Elżbieta Bylina

Radio Naukowe

Play Episode Listen Later Nov 20, 2025 82:00


Każdy lek, który kupujemy w aptece, przeszedł wcześniej fazy ściśle kontrolowanych badań klinicznych. W czasie czterech faz testuje się jego bezpieczeństwo, dawkowanie, reakcje z innymi schorzeniami lub lekami.Obiecane w odcinku linki: Wyszukiwarka badań finansowanych przez ABM Wyszukiwarka ABMEuropejska Sieć Informacji o badaniach klinicznych Wyszukiwarka badaniakliniczne.plWyszukiwarka U.S. National Library of Medicine Wyszukiwarka ClinicalTrials.gov - przewodnik do pobraniaWyszukiwarka Europejskiej Agencji Leków (EMA) Wyszukiwarka EMAMonitorowanie nie kończy się z momentem wypuszczenia leku na rynek. – Leki mają serie. Każda seria leku musi być taka sama, to znaczy skład musi być taki sam – tłumaczy dr n. med. Elżbieta Bylina, dyrektorka Centrum Rozwoju Badań Klinicznych w Agencji Badań Medycznych. Monitoruje się też zgłoszenia od pacjentów i lekarzy na temat ewentualnych działań niepożądanych i jeśli jest ich dużo, lek może zostać wycofany z rynku. Te przepisy nie dotyczą suplementów diety: nie muszą przechodzić badań klinicznych ani zachowywać niezmiennego składu. Suplementy diety to żywność, nie mogą leczyć, choć mogą działać wspierająco. Pamiętajmy o tym widząc kolejne reklamy suplementów.Nad wprowadzaniem na rynek nowych leków czuwają instytucje państwowe. W Polsce są to Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych oraz Naczelna Komisja Bioetyczna. Dodatkowe komisje bioetyczne można powoływać przy uniwersytetach, placówkach badawczych i izbach lekarskich.Działanie testowanej substancji leczniczej sprawdza się najpierw na sztucznie wyhodowanych komórkach, ale to za mało. Wszystkie leki są na jakimś etapie testowane na zwierzętach i na pacjentach, którzy wyrazili na to zgodę. – Dana cząsteczka może się inaczej zachowywać wewnątrz organizmu niż na zewnątrz, na liniach komórkowych – tłumaczy dr Bylina. Naukowcy starają się zwierzęta oszczędzać, np. testować kilka różnych substancji na tym samym osobniku. A badania na ludziach są dobrowolne (ochotnicy zgłaszają się do badań klinicznych, ważne: nigdy za to nie płacą) i zwykle podwójnie zaślepione. To znaczy, że pacjent nie wie, czy otrzymuje badany produkt, czy placebo, nie wie tego również lekarz. To zapewnia obiektywność wyników. Naukowcy starają się też, by grupy badawcze były zróżnicowane pod względem płci, wieku i chorób towarzyszących. To pozwala lepiej przetestować produkt i wyłapać ewentualne skutki uboczne na wcześniejszym etapie.W odcinku usłyszycie też, dlaczego kobiety w ciąży i małe dzieci mogą przyjmować tak mało leków, gdzie szukać informacji o badaniach klinicznych i jak zapewnić, by producent leku nie wpływał na wyniki badań. Są też słowa podziękowania dla wszystkich pacjentów, którzy decydują się brać udział w badaniach.Odcinek jest efektem współpracy z Agencją Badań Medycznych, publicznej instytucji działającej od 2019 roku.

Jak Uczyć Futbolu
Jak Uczyć Futbolu 248: Analiza statystyczna i Coach ID. Rozmowa z Piotrem Wawrzynowem

Jak Uczyć Futbolu

Play Episode Listen Later Nov 16, 2025 79:38


Stworzył narzędzie, za pomocą którego kluby znacznie łatwiej znaleźć mogą odpowiedniego trenera. Dziś główkuje nad tym, w jaki sposób dane liczbowe przełożyć na funkcjonowanie Wisły Kraków. A jak skorzystać z nich… w codziennej pracy? Piotr Wawrzynów to informatyk, który odnalazł się w piłce nożnej. Po pracy dla firmy Analytics FC, włoskiej Spezii, portugalskiej Casa Pii…

Sukces Pisany Szminką - Olga Kozierowska
Edukacja w cieniu AI | Olga Kozierowska

Sukces Pisany Szminką - Olga Kozierowska

Play Episode Listen Later Nov 13, 2025 32:31


Czy polska szkoła nadąża za zmianami technologicznymi? Czy nasze dzieci uczą się umiejętności, które w dniu ukończenia szkoły będą już… nieaktualne? Dane nie pozostawiają złudzeń - 50% wykładowców uważa, że część umiejętności zdobywanych dziś na studiach przestanie być potrzebna jeszcze przed ukończeniem edukacji. 92% przedstawicieli biznesu sądzi, że zawód, w którym uczniowie będą pracować za 5 lat, jeszcze nie istnieje. 51% studentów chce, by sztuczna inteligencja była formalnie włączona w proces nauczania.W tym odcinku podcastu Sukces Pisany Szminką Olga Kozierowska rozmawia o tym, jak powinna wyglądać edukacja przyszłości - taka, która nie tylko nadąża za technologią, ale też przygotowuje do życia i pracy w świecie, w którym AI i VR współistnieją z człowiekiem.Jej gościniami są Zyta Czechowska, właścicielka Niepublicznego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli specjalni.pl, Laureatka XVI edycji Konkursu Sukces Pisany Szminką w kategorii Edukator­ka Przyszłości oraz Natalia Koszewska, Business Development Director w Altkom Akademia.

Polski Daily
Rodzina wyrazów 3: Kiedy mówimy "w rządzie", a kiedy "w rzędzie"?

Polski Daily

Play Episode Listen Later Nov 7, 2025 19:07


W tym odcinku nauczę Cię słów podobnych do słowa "rząd".  Dowiesz się, czym się różni przyrząd od narzędzia i narządu oraz kiedy możesz powiedzieć "Konia z rzędem temu, kto..."Jeśli podobają Ci się takie lekcje, zostaw mi recenzję! Dzięki!Have you discovered the Polski Daily Club yet? If not go to https://www.polskidaily.eu/signup and join the club!

Jak Uczyć Futbolu
Jak Uczyć Futbolu 247: Systemowe otwarcia gry. Rozmowa z Damianem Tucinem

Jak Uczyć Futbolu

Play Episode Listen Later Nov 2, 2025 135:02


Ukończył pierwszą edycję studiów „Rozumienie Gry”, ukończył pierwszą edycję studiów „Analiza Taktyczna” i… przeżył historię jak z bajki: wylądował w Ekstraklasie. Dziś jest poza nią, ale ekstraklasowe standardy pracy zamierza utrzymywać już do końca trenerskiej kariery… Damian Tucin to były trener V-ligowego Huraganu Wołomin, który wcześniej przez wiele lat związany był z miejscową akademią. W…

Radio Naukowe
Dziady – czas, gdy zmarli przychodzili do żywych | prof. Piotr Grochowski

Radio Naukowe

Play Episode Listen Later Oct 30, 2025 77:56


Większość z nas wyruszy na groby bliskich i krewnych w tym tygodniu, w okolicach 1 i 2 listopada. To ważna tradycja, która wydaje się być z nami od zawsze. Tymczasem w dawnej kulturze ludowej (a dobrze udokumentowaną mamy dopiero z XIX wieku) dni, w których miał następować kontakt między światem żywych a umarłych, było w roku kilka. Wiele wskazuje na to, że jednym z ważniejszych (a być może najważniejszym) była Wigilia Bożego Narodzenia. – Jeżeli prześledzimy to, co dzisiaj się dzieje w trakcie wieczerzy wigilijnej, to znajdziemy dosyć dużo elementów zaduszkowych – mówi gość odcinka, dr hab. Piotr Grochowski, folklorysta i historyk literatury, profesor UMK w Toruniu. Rozmawiamy o dziadach, nie tylko w znaczeniu obrzędów zaduszkowych. Oraz szerzej: o kontaktach ze zmarłymi w polskiej kulturze ludowej.Symbolikę zaduszkową podczas wieczerzy wigilijnej ma oczywiście puste nakrycie zostawiane dla gościa – albo dla zmarłego. W wielu rodzinach do dziś istnieje zasada, że nie wolno wstawać od wigilijnego stołu. To też zgodne z dawnym myśleniem o obecności zmarłych przodków. – Chodziło o to, żeby nie potrącić, nie usiąść na duszy, które, jak wierzyliśmy, tutaj przebywały, a były niewidoczne – wyjaśnia prof. Grochowski. Do tego mamy tradycję wkładania pod obrus wigilijny siana, a dawniej była to słoma. Są zapisy etnograficzne świadczące o wierze w to, że dusze zmarłych mieszkają w „kolankach” słomy. Słomę stosowano też, by pomóc odejść komuś, kto długo konał – wierzono, że słoma pomaga wyciągnąć duszę z człowieka.W polskiej kulturze ludowej granica między światem żywych a zmarłych nie była ostra. Zmarli mogli ją przekraczać i chętnie to robili. Wierzono, że szczególnie związani są z miejscami, w których przebywali za życia. Stąd zwyczaj odprawiania dziadów w domu kupionym z drugiej ręki – nawet jeśli nikt z rodziny obecnych właścicieli jeszcze w nim nie umarł, to przecież mogą być z nim związane dusze rodziny, która żyła tam wcześniej. Zmarli mogli pomagać żywym, mogli im też szkodzić, więc ważne, by utrzymać ich przychylność. Z duszami starano się obchodzić ostrożnie. – W kulturze ludowej zwykle chowano ludzi bez butów. Miało to utrudnić zmarłym powrót na ten świat w sposób niekontrolowany – opowiada profesor. Były jednak wyjątki: jeśli umierała młoda matka, do trumny kładziono ją w butach, by mogła wracać karmić swoje dziecko.A w powrotach kontrolowanych pomagały właśnie obrzędy zaduszne oraz dziady w sensie ludzi, żebraków. Wierzono, że jako wędrowcy są nieco bliżej zaświatów, a ich modlitwa ma wielką moc. Nie szczędzono im więc wsparcia i jedzenia, jeśli tylko warunki na to pozwalały. – Na terenach katolickich karmienie żebraków jest właśnie pewnym substytutem karmienia zmarłych bezpośrednio na grobach – wskazuje prof. Grochowski. Bo tam, gdzie dominującą kulturą była prawosławna, ludzie przynosili jedzenie i picie dla zmarłych na cmentarz.W odcinku usłyszycie też, dlaczego jedzenie na wieczerzę dla zmarłych powinno być gorące, jak się różniło tradycyjne kobiece i męskie podejście do zmarłych i dlaczego wierzono, że odejście duszy w zaświaty to proces, który zajmował nawet trzy dni. Poruszamy też leciutko temat współczesnych rodzimowierców, o których profesor napisał swoją ostatnią książkę. W planach kolejny odcinek z prof. Grochowskim – właśnie na ten temat.

Radio Naukowe
Paradoks linii brzegowej – dlaczego nie znamy długości polskiego wybrzeża? | dr Paulina Rowińska (AUDIOBOOK)

Radio Naukowe

Play Episode Listen Later Oct 25, 2025 32:59


⚠️ Ostatnie godziny przedsprzedaży = skorzystaj z najlepszej oferty ⚠️

Priključenija
274: Pamet

Priključenija

Play Episode Listen Later Oct 20, 2025 25:11


✓ Šta je najveći problem eksperimentalnih nauka? ✓ Zašto IQ nije dobra mera inteligencije? ✓ U čemu su bušmani bolji od članova mense?

Radio Naukowe
Grzyby na tropie zbrodni – detektywi, którzy zaufali fundze | prof. Marta Wrzosek, Karolina Głowacka

Radio Naukowe

Play Episode Listen Later Oct 19, 2025 35:05


Jak Uczyć Futbolu
Jak Uczyć Futbolu 246: Ewolucja modelu gry i zarządzanie sztabem. Rozmowa z Filipem Raczkowskim

Jak Uczyć Futbolu

Play Episode Listen Later Oct 19, 2025 104:42


W miarę nowych doświadczeń oraz wyzwań, trenerski warsztat ulega ewolucji i modyfikacjom. Czy zmiany te następują również w modelach gry? Filip Raczkowski z EkstraTrenerem jest w zasadzie od początku naszego istnienia… Poza występami w naszych podcastach i regularnymi prelekcjami na naszych studiach podyplomowych, dwukrotnie gościł na scenie Kongresu Wiedzy o Szkoleniu Piłkarskim, a czterokrotnie w…

Radio Naukowe
Czego gady szukały w wodzie? – "W Głębiny" Daniel Tyborowski [AUDIOBOOK]

Radio Naukowe

Play Episode Listen Later Oct 12, 2025 29:09


Cały audiobook + PDF z ilustracjami dostępny tutaj:https://wydawnictworn.pl/p/w-glebiny-ewolucyjna-podroz-morskich-gadow-i-ssakow-daniel-tyborowski-audiobook/Z przyjemnością przedstawiamy fragment audiobooka "W głębiny. Ewolucyjna podróż morskich gadów i ssaków" dr. Daniela Tyborowskiego, wydanego przez nasze Wydawnictwo RN. Czyta Wojciech ŻołądkowiczO książce:https://radionaukowe.pl/glebinyHistoria życia w oceanach nie ustępuje dramatyzmem tej, która rozgrywała się na lądzie. Od 250 milionów lat wodne ekosystemy są zasiedlane przez potomków lądowych kręgowców, a między gatunkami toczy się ewolucyjny wyścig o dominację. Kolejni władcy mórz rosną w siłę i upadają, ustępując miejsca nowym.Ta książka to więcej niż bestiariusz najbardziej spektakularnych gatunków morskich gadów i ssaków. To odczytany z zapisu kopalnego popis ewolucji, której mechanizmy doprowadziły do powstania morskich maszyn do zabijania.W książce przeczytasz o ikonicznych ichtiozaurach, gigantycznych plezjozaurach i mozazaurach, żółwiach dwukrotnie większych od człowieka, waleniach i współczesnych półwodnych ssakach, które najwidoczniej kusi w pełni morski tryb życia. Dowiesz się, dlaczego to, co działo się w morzach miliony lat temu, ma wpływ na współczesne ekosystemy, a także jakie zwierzęta żyły w morzach na terenie współczesnej Polski. Ich ślady są dookoła nas – czasem wystarczy się tylko dokładniej rozejrzeć.To znakomita pozycja dla wszystkich pasjonatów paleoświata – zwłaszcza tych, którzy nie wierzą na słowo, bo chcą poznać argumenty i dowody, na podstawie których naukowcy rekonstruują życie sprzed milionów lat."Skamieniałości same w sobie są nieme, ale paleontolog, za pomocą wiedzy na ich temat, niczym za dotknięciem różdżki sprawia, że zdradzają one swoje tajemnice i otwierają drzwi do bardzo dalekiej przeszłości. To, co było tylko kawałkiem skały, nagle staje się częścią barwnych opowieści" - ze wstępu#dumna_autopromocja

Radio Naukowe
#270 Ewolucja morskich gadów i ssaków – jakie są na nią dowody? | dr Daniel Tyborowski

Radio Naukowe

Play Episode Listen Later Oct 9, 2025 89:53


Książka Daniela: https://radionaukowe.pl/glebiny/Nasza księgarnia: https://wydawnictworn.pl/Paleoplakaty: https:/radionaukowe.pl/plakaty/– W sumie foka to taki pies, tylko okryty grubą warstwą tkanki tłuszczowej, żeby nie było zimno – rzuca w odcinku dr Daniel Tyborowski i jakkolwiek brzmi to dziwacznie, jest w tym sporo racji. Dr Tyborowski jest paleobiologiem z Wydziału Geologii Uniwersytetu Warszawskiego i autorem książki „W głębiny. Ewolucyjna podróż morskich gadów i ssaków”, którą wydajemy w naszym Wydawnictwie RN. Rozmawiamy o meandrach ewolucji tych zwierząt. Z dowodów kopalnych wiemy, że w dziejach Ziemi kręgowce wyszły z wody na ląd tylko raz, jakieś 400 milionów lat temu. Od mięśniopłetwych ryb, które zdecydowały się na taki szalony krok, rozwinęły się wszystkie późniejsze linie zwierząt (tak, i ty też jesteś poniekąd rybą). Ciekawe jest to, że wiele z nich w późniejszych okresach decydowało się do wody powrócić. – To jest taki spektakularny popis ewolucji, że my widzimy jak na dłoni, jak zwierzęta, które żyły w jednym środowisku, adaptują się do innego – mówi dr Tyborowski. Pierwszy udany powrót kręgowców do mórz nastąpił około 250 milionów lat temu. Wymieranie permskie, największe w dziejach Ziemi, zmiotło z jej powierzchni bardzo wiele stworzeń, w tym również morskich. – Zrobiło się miejsce w oceanach – opowiada dr Tyborowski. Zwierzęta korzystały ze zwolnionych nisz ekologicznych i stopniowo coraz lepiej przystosowywały się do nowego środowiska. Ewolucja konwergentna w morzach działa wręcz modelowo: niespokrewnione ze sobą gatunki wyglądają podobnie, bo każdy z nich niezależnie przekształca się tak, by jak najlepiej dostosować się do warunków. A z początku wcale nie było łatwo. – Walenie wywodzą się od saków kopytnych, co może być zaskoczeniem, ale no taka jest prawda – wskazuje paleobiolog. Czyli kuzynem wieloryba jest hipopotam, a fok koty i psy (co wyjaśnia początek artykułu). Znaleziska paleontologiczne uczą nas ogromnie dużo o przeszłości miejsc i gatunków. Niektóre obszary Polski – Góry Świętokrzyskie, Śląsk, Opolszczyzna – obfitują w cenne znaleziska. W odcinku jest zresztą dużo o kuchni pracy paleontologów: skąd wiedzą, to co wiedzą.Na podstawie danych z przeszłości możemy spróbować przewidzieć przyszłość. Na przykład około 93 miliony lat temu, w połowie kredy, doszło do kolejnego wymierania, w którym wyginęły na przykład morskie ichtiozaury. – Pilotażowe badania pokazują, że w skałach z tego czasu mamy podwyższoną zawartość rtęci – opowiada dr Tyborowski. Można więc przypuszczać, że wielkie morskie drapieżniki wyginęły z powodu kumulacji rtęci w organizmach. Możliwe, że to samo grozi współczesnym nam zwierzętom, na przykład orkom. Z odcinka dowiecie się też, dlaczego trzeba znać ichtiozaury, dlaczego ludzie i węże tak naprawdę są czworonogami, jakim cudem paleontolog może wiedzieć, jaki węch miało jakieś wymarłe stworzenie, i jak wyglądają zęby foki krabojada (bardzo dziwnie!). Uwaga: wysłuchanie grozi zarażeniem się pasją paleontologiczną!#autopromocja

Jak Uczyć Futbolu
Jak Uczyć Futbolu 245: Środkowy pomocnik – profil i charakterystyka pozycji

Jak Uczyć Futbolu

Play Episode Listen Later Oct 6, 2025 86:48


Lider, kapitan, mózg drużyny – ta pozycja według wielu trenerów, ale również kibiców, jest kluczową dla funkcjonowania zespołu. Kolejną podcastową debatę poświęciliśmy profilom i charakterystykom środkowych pomocników. Udało się nam utrzymać formułę dyskusji z trenerem seniorów, trenerem młodzieży oraz byłym piłkarzem. Gustaw Cyankiewicz to asystent trenera w II-ligowym Rekordzie Bielsko-Biała. Wcześniej funkcjonował w sztabie IV-ligowej Unii Dąbrowa Górnicza…

Radio Naukowe
Nowości Wydawnictwa RN – Tyborowski [W głębiny], Rowińska [Mapomatyka], Wrzosek, Głowacka [Grzyby]

Radio Naukowe

Play Episode Listen Later Oct 4, 2025 23:49


Podcast Historyczny
Naród bez Państwa - Historia Polski 1795-1864 [Zabory, Legiony, Napoleon, Powstania]

Podcast Historyczny

Play Episode Listen Later Sep 28, 2025 182:27


Co dzieje się z narodem, gdy traci państwo - ale nie pamięć? Ten odcinek to opowieść o życiu Polaków pod zaborami i o tym, jak przez całe pokolenia podtrzymywali w sobie wiarę, że „Polska nie zginęła”! Partnerem tego odcinka jest Bank Millennium, oferujący Konto Mój Biznes z kartą debetową Visa dla jednoosobowych działalności gospodarczych i wspierający przedsiębiorców w prowadzeniu biznesów od samego ich początku. Szczegóły TUTAJ ✨

Kawa. Bo czemu nie?
#043 – Za co lubię ludzi kawy

Kawa. Bo czemu nie?

Play Episode Listen Later Sep 28, 2025 10:54


W tym odcinku odpowiadam na pytanie, które często słyszę od znajomych: „Krzysiek, ale za co właściwie kochasz tę kawę?”.Linki:- Strona domowa- Instagram | X/Twitter- Przycisk „Sprawdzam!” – pobieram e-book!- Mój drugi podcast „Bo czemu nie?”- #001 – Kto? Co? I dlaczego kawa?Partnerzy:- Palarnia kawy HAYB (w odcinku kod -10% na kawy i herbaty!)Prowadzący: Krzysztof KołaczMam prośbę: Oceń ten podcast w Apple Podcasts oraz na Spotify. Zostaw tyle gwiazdek, ile uznasz. Twoja opinia ma znaczenie!Zainteresowany współpracą? Pogadajmy! kawa@boczemunie.plSłuchaj, gdzie chcesz: Apple Podcasts | Spotify i przez RSS.Rozdziały:(00:00:12) INTRO(00:00:45) Wstępniak(00:02:04) Kawa to ludzie(00:09:25) Na dzień dobry

Radio Naukowe
#267 Egipt faraonów – monumentalne piramidy i zuchwałe kradzieże | prof. Karol Myśliwiec

Radio Naukowe

Play Episode Listen Later Sep 18, 2025 99:17


Archeolog prowadzący wykopaliska w Egipcie ma do „ogarnięcia” ogrom wiedzy, bo historia starożytnego Egiptu obejmuje, bagatela, ponad 3000 lat. Pierwsze piramidy dla Egipcjan z czasów Kleopatry były starożytnym zabytkiem sprzed ponad 2000 lat! – To jest historia onieśmielająca, ale i bardzo zachęcająca – zauważa gość odcinka, prof. Karol Myśliwiec, wybitny polski archeolog i egiptolog. Bo do badania jest mnóstwo. Choćby piramidy właśnie: ich stożkowaty kształt miał zbliżać pochowanych w nich ludzi do Ra, boga słońca. Nie mamy jasności, jak je budowano; architekci są w miarę zgodni, że musiano do tego stosować systemy ramp, zapewne bardzo skomplikowane. Wiadomo natomiast, że projektanci piramid musieli w swojej pracy uwzględnić ważną rzecz: zmyłki i pułapki na rabusiów grobów. Bo okradanie piramid to bynajmniej nie nowożytny proceder. Już w starożytności był zorganizowaną działalnością i zamieszani byli w niego urzędnicy czy nawet strażnicy grobowców.Praca archeologa jest pełna niespodzianek. – Nie ma schematu jednego, merytorycznego czy technicznego, który można by przyłożyć do każdych wykopalisk – podkreśla prof. Myśliwiec. – Kiedy widać, jaki materiał wychodzi i jaki trzeba będzie opracowywać, archeolog musi wybierać metodę albo wymyślać nowe metody, bo w każdym innym przypadku po prostu można szkodzić zabytkom. Na tym polega między innymi urok archeologii. Nigdy człowiek nie wie, co będzie następnego dnia.Państwo polskie nie prowadzi aktualnie w Egipcie własnych wykopalisk na taką skalę jak Niemcy czy Francuzi, ale polskich archeologów jest w Egipcie sporo. Profesor opowiada, że w niemal każdej zagranicznej misji wykopaliskowej znajdzie się ktoś z Polski. – Pod względem metodologicznym polska szkoła należy do najlepszych i taką ma właśnie reputację na całym świecie – mówi egiptolog. A czy każdy specjalista marzy o odkryciu nieznanego grobu faraona i dokonaniu przewrotu w dziedzinie? – Jestem najszczęśliwszy w świecie, jeżeli odkrywam kogoś czy coś, o czym nie miałem zielonego pojęcia, że istnieje. I to jest naprawdę wspaniałe – tak podsumowuje to prof. Myśliwiec.W odcinku posłuchacie też o tym, dlaczego jeszcze kilkadziesiąt lat temu Egipcjanie niechętnie patrzyli na starożytne fascynacje Europejczyków, czym objawiał się „nekrosnobizm” starożytnych Egipcjan, kim jest rajs, na czym polegał geniusz architekta Imhotepa i jak to jest z tym nowym Muzeum Egipskim w Kairze. Ogromnie polecam, profesor to skarbnica wiedzy i słucha się go przeprzyjemnie! W odcinku wspominamy również o planowanej polskiej misji archeologiczna w grobowcu faraona Szepseskafa, na którą trwa zbiórka: https://patronite.pl/app/fundraise/cQUlaApVeb6Rozmowa jest piątą, ostatnią w tym roku odsłoną cyklu wywiadów z doświadczonymi i zasłużonymi uczonymi, jaki powstaje we współpracy Radia Naukowego i Polskiej Akademii Nauk w ramach projektu „Nauka mojej młodości”. Poprzednie znajdziesz pod numerami  242, 247, 252. 259Polecamy książkę prof. Myśliwca https://wydawnictwo.umk.pl/produkt/w-cieniu-dzesera-badania-polskich-archeologow-w-sakkarze