Goście Dwójki

W wigilijnym Poranku Dwójki zabraliśmy Państwa do Wilna z okazji urodzin Adama Mickiewicza. O mieście młodości wieszcza opowiedział nasz litewski korespondent Kamil Zalewski

"Pracę opiekuńczą, pracę troski podejmuje się często bezwiednie i z dnia na dzień. Nie odpowiada się na ogłoszenie z wyszczególnionym zestawem obowiązków, nie przechodzi się rozmów kwalifikacyjnych, nie odwiedza lekarza medycyny pracy, żeby orzekł, czy ktoś się do tego zajęcia nadaje. Żadnych benefitów, żadnych dodatków, żadnej pensji, składek, żadnego work-life balance, bo jest się w domopracy ciągle, myślą, mową, uczynkiem i zaniedbaniem. Nawet przez sen, bez szans na awans, w zasadzie bez możliwości rzucenia papierami, gdy ma się już dość" – pisze Olga Gitkiewicz.

Nie ma chyba na świecie osoby, która nie znałaby Pippi. Odważnej, lekko zwariowanej rudowłosej, piegowatej dziewczynki, która potrafi poradzić sobie w każdej sytuacji. Pippi była pierwsza. Zrodziła się w wyobraźni Astrid Lindgren przynosząc jej międzynarodową sławę stając się wręcz ikoną popkultury – symbolem dziecięcej i dziewczęcej niezależności. Ronja była ostatnia. Tę postać – jakby straszą siostrę Pippi wymyśliła dojrzała już Astrid Lindgren pod koniec swojego życia. To ostatnia jej wielka powieść dla dzieci, która wyrosła z ogromnej tęsknoty za naturą i wolnością. Książka została przetłumaczona na 49 języków i stała się jednym z najważniejszych dzieł Astrid Lindgren.

Muzeum Etnograficzne w Krakowie szeroko przedstawia twórczość Józefy Kogut. To pierwsza okazja, by zobaczyć całą spuściznę fenomenalnej artystki, przechowywaną w placówcew. W zbiorze tym znajduje się blisko 200 dzieł sztuki – zachwycających ornamentów i obrazów na tkaninach, drewnie, papierze. To nie wszystko! O świecie „batikary” Małgorzata Nieciecka-Mac rozmawia z kuratorkami wystawy: Dorotą Majkowską-Szajer, Justyną Matwijewicz oraz Katarzyną Piszczkiewicz.

Paweł Mykietyn wraz z pianistką, wokalistką, kompozytorką, autorką tekstów, producentką oraz działaczką społeczną Mają Laurą sięgnął po wiersze Sary Teasdale, tworząc nastrojowe przedsięwzięcie "Nightfall". Premiera "Nightfall" odbędzie się 30 grudnia w Nowym Teatrze w Warszawie. Więcej o wydarzeniu opowiedziała Adamowi Suprynowiczowi Maja Laura.

Omasta w krakowskiej gwarze to tłuszcz dodawany do potraw. To też nazwa - nieprzypadkowa - jazzowego zespołu. Członkowie grupy na co dzień mieszkają właśnie w Krakowie, a ich muzyka charakteryzuje się tłustym brzmieniem bębnów i basu.

"Księżyc ma zapach Warszawy" łączy dwa wątki: historię studenta Jacka z lat 1988-1993 oraz wizję XXIII wieku z badaczką Nadią, spajane przez magiczne i pełne kontrastów miasto - Warszawę. Książka porusza tematy postkomunizmu, transformacji i przyszłości Polski, mieszając realizm z groteską, beznadzieją z humorem. Z autorem rozmawia Jakub Kukla.

18 grudnia 2025 roku Centrum Nauki Kopernik w Warszawie zamieni się w przestrzeń spotkań, dźwięków i uważności podczas Wieczoru dla Dorosłych "Przy wspólnym stole". Orkiestra Polskiego Radia w Warszawie współtworzy to świąteczne wydarzenie, które łączy świat nauki, sztuki, psychologii i dźwięku. O wieczorze "Przy wspólnym stole" opowiada Katarzynie Sanockiej dyrektor OPR Kajetan Prochyra.

Cykl płyt pod redakcją pianistki Jolanty Pszczółkowskiej-Pawlik z nagraniami moniuszkowskich pieśni jest realizowany od 2014 roku. Albumy skupiają utwory zapomniane, odnajdywane po półtora wieku od ich powstania. Z pianistką rozmawia Jakub kukla

Gościem Dwójki był twórca i dyrektor artystyczny Międzynarodowego Festiwalu Filmowego Euroshorts - Przemysław Młyńczyk. Opowiedział o laureatach, podsumował tegoroczną edycję oraz tematy i wątki, jakie się pojawiły, m.in. wojenny, uchodźczy czy samotności w relacjach.

Jarosław Koziara - artysta wizualny, scenograf i performer, jeden z czołowych polskich twórców land artu – jest bohaterem eksperymentalnego filmu dokumentalnego "Byty chwilowe - instrukcja obsługi patrzenia". Z reżyserem Andrzejem Jachimem rozmawia Jakub Kukla.

Teatr Współczesny w Warszawie przygotowuje się do premiery spektaklu "Chłopki" - adaptacji nominowanej do Nagrody Nike książki Joanny Kuciel-Frydryszak. Reżyserii podjął się Sławomir Narloch.

W 1925 roku w Świętochłowicach powołano pierwsze polskie muzeum po podziale Górnego Śląska między Polskę a Niemcy. Wystawa "Pamięć rzeczy. Sto lat - sto spojrzeń na kolekcję Muzeum Hutnictwa w Chorzowie" została przygotowana z okazji stulecia tradycji muzealniczych w Chorzowie. Z Tomaszem Owocem (dyr. Muzeum Hutnictwa w Chorzowie, współkuratorem jubileuszowej wystawy) i Robertem Bartkowskim (wspókuratorem) rozmawia Jakub Kukla.

Stand - uper, scenarzysta Abelard Giza złapany w trasie opowiedział o swojej nowej roli - pisarza i o książce dla dzieci "Hania, Tyśka i Szajka Brudziaków". W Dwójce mówił także o tworzeniu literatury dla dzieci, programie "Wentyl", z którym komik jeździ po Polsce, tworzeniu stand- upu, humorze i rozśmieszaniu Polaków.

Tantiemy ze streamingu, ustawa o statusie artysty zawodowego, promocja polskich artystów za granicą - m.in. te tematy pojawiły się podczas naszych rozmów z Piotrem Majewskim. Prezes Polskiego Stowarzyszenia Jazzowego odwiedził nas, aby podsumować mijający rok.

Warszawskie Obserwatorium Kultury (WOK) prowadzi projekt badawczy poświęcony uczestnictwu w kulturze dzieci z doświadczeniem migracji, głównie z Ukrainy i Białorusi, oraz ich rodzin. Badanie nosi tytuł "Дzieci uczestniczą!" (Dzieci uczestniczą!). Ma ono na celu przyjrzenie się zróżnicowanym podejściom warszawskich podmiotów kultury do pracy z tą grupą dzieci.

- Łatwo sobie wyobrazić, że w czasach Stanisława Moniuszki w miejscach oddalonych trochę od centrów kultury musiały, jako pozostałość po klasycyzmie i baroku, stać jeszcze lutnie. Na pewno stały gitary, bo mamy co do tego potwierdzenia muzykologiczne. Wydaje nam się więc, że absolutnie uprawnione jest sięgnięcie po te właśnie instrumenty - mówiła śpiewaczka Anna Budzyńska w rozmowie z Monik Zając.

Robert i Klaudia borykają się z problemami w związku. Robert inwestuje w start-up, który powoli przestaje mieć szansę na sukces. Tymczasem Klaudia, zajmująca wysokie stanowisko w korporacji, czuje się wypalona. Niespodziewanie odwiedzają ich dawny znajomy Filip, beztroski surfer, a także nieprzewidywalna artystka Wera. Kolacja przeradza się w imprezę, a następnie we wspólną podróż camperem przez Europę. W jej trakcie odkrywają nawzajem swoje wady i sekrety. To wprowadzenie do filmu "Camper" w reż. Łukasza Suchockiego.

"Na scenie ożywa świat pełen humoru, wiary i ludowych wyobrażeń - Bóg stwarzający świat, pasterze wędrujący do Betlejem przez Wieliczkę i Skalmierz, Herod przekupujący Śmierć stanowiskami w swojej administracji" - tak zapowiada się najnowsze, świąteczne widowisko Teatru Klasyki Polskiej pt. "Stara–nowa pastorałka", które będzie miało premierę 13 grudnia w Domu Pracy Twórczej w Radziejowicach. Z twórcami: Marią Pomianowską i Jerzym Machowskim rozmawia Monika Zając

"Z ekologicznym gniewem i społeczną czułością" - tak "Ludzi bezdomnych" odczytuje na scenie Wojtek Klemm. Powieść Stefana Żeromskiego w Teatrze Miejskim w Gliwicach to - jak czytamy na stronie Teatru - pytanie o dom, który przestaliśmy szanować. Ilu z nas straci go przez katastrofę, którą sami karmimy?

"Na scenie ożywa świat pełen humoru, wiary i ludowych wyobrażeń - Bóg stwarzający świat, pasterze wędrujący do Betlejem przez Wieliczkę i Skalmierz, Herod przekupujący Śmierć stanowiskami w swojej administracji" - tak zapowiada się najnowsze, świąteczne widowisko Teatru Klasyki Polskiej pt. "Stara–nowa pastorałka", które będzie miało premierę 13 grudnia w Domu Pracy Twórczej w Radziejowicach.

Druga edycja wydarzenia przełamującego konwencje w prezentowaniu muzyki klasycznej odbędzie się ponownie w malowniczej lokalizacji nad jeziorem i w barokowym pałacu w Otwocku Wielkim. Gościliśmy kompozytora i pianistę - Aleksandra Dębicza oraz kontratenora Jakuba Józefa Orlińskiego, którzy powoli odsłonili karty tworzonego przez nich Festiwalu Break in Classic.

Cechą wyróżniającą buddyzm tybetański, nawet na tle innych tradycji buddyzmu mahajanistycznego, jest szczególnie wysoka, granicząca z czcią, pozycja społeczna lamów. Buddyzm rozpowszechniał się na Zabajkalu od XVII wieku i szybko wpisał się w kulturę regionu. Na początku XX wieku, nowoczesne buriackie elity postanowiły wykorzystać buddyzm jako jedną z podstaw modernistycznej idei narodowej. Dość prędko okazało się to mrzonką. O przemocowej inżynierii społecznej, która miała doprowadzić do stworzenia nowego społeczeństwa ludzi radzieckich mówi dr Albert Jawłowski - autor książki „Stacja Zima...”.Rozmawia Piotr Kędziorek.

Utwór "Symphonie des quatre éléments" Guillaume'a Connessona zabrzmi 12 i 13 grudnia 2025 roku w Filharmonii Narodowej w Warszawie jako polska odsłona międzynarodowego projektu trzech orkiestr. Pod batutą Krzysztofa Urbańskiego kompozycję wykona Orkiestra Filharmonii Narodowej i Karol Szymanowski Quartet. Adamowi Suprynowiczowi opowiedziała o tym prymariuszka zespołu, skrzypaczka Agata Szymczewska.

Rozbudowany program koncertowy i nowa ścieżka poświęcona muzyce klasycznej, dyskusje poruszające kwestie globalnego biznesu muzyczny, muzycznych technologii, dialogu muzyki z polityką i gospodarką, spotkania branży, artystów, edukatorów i wizjonerów. Rozmawiamy o Music Week Polska. To prestiżowe wydarzenie, które w maju ogarnie Warszawę. O programie i zgłoszeniach do Music Week Polska opowiedziała Tamara Kamińska - CEO Music Week Poland i Prezes Culture Hub Poland.

- Nasz festiwal zawsze niesie w sobie przesłanie afirmatywne. Jeśli więc przyjąć, że obecnie panuje porządek pewnej bezradności i hibernacji, to barbarzyńcy są potrzebni po to, żeby go poruszyć i nadać nowy rytm, nową emocję, nową wiarę, nadzieję. Po to, żeby odwrócić schematyczne narracje, wpuścić powietrze i zacząć coś na nowo - mówił w Dwójce Bartosz Szydłowski, dyrektor 18. Międzynarodowego Festiwalu Boska Komedia. Rozmawiał Jakub Kukla

Od ćwierć wieku tworzy muzykę do filmów i seriali, a za swoja twórczość był wielokrotnie nagradzany prestiżowymi wyróżnieniami. Współpracował m.in. z Kingą Dębską ("Moje córki krowy", "Święto ognia"), Łukaszem Palkowskim ("Bogowie", "Najlepszy"), Maciejem Pieprzycą ("Chce się żyć", "Jestem mordercą"), Janem Kidawą-Błońskim ("Różyczka 2"), Adrianem Pankiem ("Simona Kossak") czy Janem Komasą ("Powstanie Warszawskie").

Malarz, akcjoner, projektant graficzny, teoretyk sztuki, pedagog – Marek Sobczyk w niedzielę skończył 70 lat. Był współtwórcą Manifestu Kina Grawitacyjnego, jednym z członków Gruppy - artystów inspirujących się nurtami neoekspresjonizmu. Jakub Kukla o jego sztuce rozmawia z Borysławem Czyżakiem, autorem m.in. książki "Kolekcja. Opowieści o współczesnej sztuce polskiej".

Opowiadamy o Kongresie Kobiet Filmu, ale także przypomnimy cele, jakie kierują Stowarzyszeniem Twórczyń Filmowych. Porozmawialiśmy o wsparciu dla reżyserek, ale zapytaliśmy również o przejawy dyskryminacji w świecie filmu ze względu na płeć i o walkę ze stereotypami dotyczącymi kobiet w kinie. W naszym studiu gościliśmy reżyserów reprezentujących STF - Katarzynę Trzaskę oraz Joannę Kaczmarek. 

Łódzka impreza z jednej strony odnosi  się do Władysława Reymonta (któremu w setną rocznicę śmierci poświęcony zostanie cały festiwalowy dzień), literackiego patrona 2025 roku, autora wyjątkowo istotnego dla budowania mitu Łodzi, z drugiej zaś do jakże nośnego i aktualnego tematu rewolucji. Wśród zaproszonych gości znaleźli się pisarze i pisarki z Argentyny, Bułgarii, Holandii i Syrii. Nie zabraknie też rodzimych twórców. O programie wydarzenia Katarzyna Hagmajer-Kwiatek rozmawia z poetą Rafałem Gawinem  - organizatorem z ramienia Domu Literatury w Łodzi. 

Pomysł na książkę "Mrok jest po naszej stronie" zrodził się u Katarzyny Zyskowskiej wiele lat temu. Głównym impulsem, do jej napisania była obecna sytuacja na świecie. "Te ekstremizmy, które powstają, to zaostrzanie się retoryki, to nie jest tylko domena tutaj nasza w Polsce, ale to się dzieje w wielu krajach Europy Zachodniej i w Stanach Zjednoczonych. Mam takie poczucie, że nie zmierzamy jako ludzkość w dobrym kierunku", mówi Zyskowska. Z autorką rozmawia Jakub Kukla

W programie festiwalu jest m.in. "Cover up" - najnowszy film laureatki Oscara, Laury Poitras -  portret legendarnego amerykańskiego dziennikarza śledczego Seymoura Hersha, który poświęcił życie ujawnianiu najściślej strzeżonych tajemnic współczesności. "Kumotry" - historia przyjaźni kobiet zamieszkujących pustoszejącą polską wieś w rumuńskich Karpatach, "Divia" - dokument, który w został w całości poświęcony wpływowi wojny na Ukrainie na środowisko naturalne, sekcja poświęcona sytuacji w Palestynie czy cykl prezentujący arcydzieła dokumentalne ze Skandynawii i Finlandii.

Minęła 200. rocznica wmurowania kamienia węgielnego pod budowę gmachu Teatru Wielkiego oraz 60. rocznica otwarcia po odbudowie tego najważniejszej sceny operowej w Polsce. O zakulisowej pracy TWON opowiada długoletni dyrektor instytucji Waldemar Dąbrowski. 

- Po raz pierwszy progi tej świątyni sztuki przekroczyłam w 1977 roku. Na początku jako studentka. Później stopniowo wchodziłam w kolejne role i zanim skończyłam studia, to zaśpiewałam już ze trzy czy cztery duże role na tej scenie. Zaczynałam Zofią w "Halce" - mówiła w specjalnym wydaniu "Wybieram Dwójkę" prof. Izabela Kłosińska, wieloletnia solistka Teatru Wielkiego - Opery Narodowej, a obecnie dyrektor ds. obsad.

Gdy spotykają się dwa tak odmienne muzycznie światy, powstaje coś więcej niż muzyka. Powstaje opowieść, do wysłuchania której w "Poranku Dwójki" zaprosiła nas Dorota Miśkiewicz. A mowa o projekcie Dorota Miśkiewicz & Michael Pipoquinha zrodzonym ze współpracy przy płycie "Bons Amigos" (2023).

"Czekając na barbarzyńców" - pod takim hasłem odbędzie się 18. Międzynarodowy Festiwal Teatralny Boska Komedia. Wydarzenie rozpocznie się 4 grudnia w Krakowie. W jego programie znalazło się ponad trzydzieści spektakli z Polski i zagranicy. Z Łukaszem Kolendrem (Teatr Łaźnia Nowa) rozmawia Monika Zając.

Tegoroczne wydarzenie to ponad 110 wyselekcjonowanych galerii, które zaprezentują swoje oferty na 4 tysiącach metrów kwadratowych! Warszawskie Targi Sztuki to jedyne targi prezentujące sztukę współczesną oraz dawną. Celem organizatorów jest prezentacja sztuki na stałym, wysokim poziomie, a misją – edukacja, nadal tak istotna szczególnie w zakresie sztuki najnowszej. 

"Salome" to jedno z najważniejszych dzieł Richarda Straussa, inspirowane dramatem Oscara Wilde'a o tym samym tytule. Już 28 listopada będzie można zobaczyć je podczas premiery w Operze Wrocławskiej. O widowisku Monika Zając rozmawia z Mariuszem Trelińskim (reżyserem operowym) i Yaroslavem Shemetem (dyrygentem).

Od sensualnych instalacji Bogny Burskiej, przez feministyczno-technologiczną krytykę Doroty Walentynowicz i Patricii J. Reis, po poruszające narracje wojenne Hanny Shumskiej i międzynarodowy projekt "Przez dziurkę od klucza" w Holandii – CSW Łaźnia w Gdańsku proponuje cztery wystawy, z których każda mierzy się z innym współczesnym tematem: relacjami, technologią, prywatnością i doświadczeniem wojny.

"Art of clarino - Sztuka clarino w XVIII-wiecznym Gdańsku" to album, który przywraca do życia blask barokowej trąbki naturalnej. Zebrane na nim wokalno-instrumentalne perły epoki nie tylko przypominają o zapomnianej wirtuozerii clarino, lecz także wpisują się w rosnącą modę na wykonywanie muzyki dawnej na historycznych, pieczołowicie rekonstruowanych instrumentach. Z trębaczem dr. Pawłem Huliszem rozmawia Monika Zając. 

"Notatki dla Johna" to tytuł niezwykle intymnych i niepublikowanych wcześniej zapisków Joan Didion, jednej z najwybitniejszych amerykańskich pisarek. Osobiste notatki z sesji terapeutycznych powstały ponad 20 lat temu. Odnaleziono je po śmierci autorki w 2021 roku i opublikowano niedawno za zgodą jej spadkobierców. Z tłumaczką Jowitą Maksymowicz-Hamann rozmawia Monika Zając.

Podsumowujemy XIII Międzynarodowy Konkursu Pianistyczny im. Ignacego Jana Paderewskiego. To prestiżowe wydarzenie co trzy lata gromadzi w Bydgoszczy najzdolniejszych młodych pianistów z całego świata, stanowiąc ważny punkt na mapie międzynarodowych konkursów muzycznych.