POPULARITY
Rozmowa o Chinach jest dziś koniecznością. Polska wciąż patrzy na Państwo Środka przez euroatlantyckie okulary i kurczowo trzyma się zimnowojennego podziału świata. Daleki Wschód postrzegamy nie jako partnera ani inspirację dla naszego rozwoju, lecz wyłącznie jako źródło zagrożeń. Azja znajduje się obecnie na peryferiach polskiej wyobraźni geopolitycznej. Polskie elity Chin nie znają, nie rozumieją i nawet nie próbują zrozumieć – nie dostrzegają wagi przemian zachodzących w tym najludniejszym państwie świata. W dyskusji Damian Adamus – redaktor naczelny Nowego Ładu oraz Mikołaj Walkiewicz – Prezes Klubu Nowego Ładu w Warszawie, podejmują próbę uchwycenia kluczowych różnic między Chinami a Zachodem. W rozmowie poruszono m.in. temat zmarnowanego potencjału relacji Polski z Azją, różnic między jednostką a wspólnotą, innego rozumienia wolności, prawa i państwa oraz czego XXI-wieczna Europa może (i czego nie chce) się nauczyć od Azji.
Efezjanie byli poruszeni. Ich wielką świątynię Artemidy spalił kiedyś szewc, Herostrates, w akcie czystej żądzy sławy. Teraz przyszedł wyrabiacz namiotów, apostoł Paweł, i twierdzi, że Artemida nie jest boginią, a bogowie stworzeni rękami ludzkimi są niczym. To uderzało nie tylko w wiarę, ale i w dochody rzemieślników wytwarzających posążki bogini. Wybuchły rozruchy. Zgromadzeni ludzie przez dwie godziny krzyczeli: “Wielka jest Artemida Efeska!” (Dzieje 19:34). Tak Biblia opisuje działalność Pawła w Efezie. Ale jak powstało to miasto i wielka świątynia Artemidy?Legendarne początki Efezu są związane z Amazonkami. To właśnie one miały ustawić pierwszą drewnianą podobiznę tej bogini. Artemida miała wiele cech przypisywanych Amazonkom. W mitologii jest on przedstawiana z łukiem i kołczanem. Była zarówno łowczynią jak i opiekunką zwierząt. Unikała mężczyzn, a wielu z nich zabiła. Później jej symbolem stała się pszczoła czyli królowa matka. Świątynię Artemidy zbudował słynny z bogactwa król Lidii Krezus. Ta świątynia była uznawana za jeden z 7 cudów świata.W Efezie mieszkał filozof Heraklit. Jest on znany z wypowiedzi, że wszystko płynie, nic nie stoi w miejscu, jest w ciągłym ruchu. Inna słynna osoba z Efezu to szewc Herostrates. Postanowił unieśmiertelnić swoje imię przez spalenie Artemizjonu czyli świątyni Artemidy. Został skazany na śmierć oraz na zapomnienie. Jego imię usunięto z wszystkich dokumentów w Efezie. Jego imię zapisał jednak historyk z innego miasta i tak przetrwało do naszych czasów. Ten szewc spalił świątynię zbudowaną przez Krezusa.Artemida nie była jedyną boginią matką czczoną przez Efezjan. Archeolodzy znaleźli w Efezie także dowody na istnienie tam świątyni Izydy czyli egipskiej bogini matki. Zachowały się stamtąd posągi Izydy karmiącej piersią małego Horusa. Inna bogini matka, którą czczono w Efezie to frygijska Kybele czyli bogini płodności. Zauważmy, że były to różne boginie matki, które czczono w tym jednym mieście. Wydaje się, że to jest ta sama bogini czczona pod różnymi imionami. Pojawia się ona także w Biblii.W Jeremiasza 7:18 czytamy: “Dzieci zbierają drwa, a ojcowie rozniecają ogień; kobiety ugniatają ciasto, aby wypiekać placki dla królowej niebios, cudzym bogom wylewa się ofiary z płynów, aby mnie obrażać”. Prawdopodobnie chodzi o kananejską boginię Asztarte (Isztar). Znaleziono egipskie dokumenty określającą ją jako “królową niebios Asztarte”. Czy jednak Asztarte jest podobna do Artemidy, bogini Amazonek?W 1 Samuela 31:10 czytamy: “Zbroję zaś jego złożyli w świątyni Asztarty, a jego zwłoki powiesili na murze Bet-Szeanu”. Zwycięskie trofea zwykle umieszczano w świątyniach bożków, którym przypisywano dane zwycięstwo. Wydaje się, więc, że Filistyni traktowali Asztarte nie tylko jako boginię matkę, ale także jako boginię wojny. Zauważmy jakie to podobne do efeskiej Artemidy, która była zarówno boginią matką jak i wojowniczką. Wprawdzie nie można tego udowodnić, że to ta sama bogini, ale podobieństwo jest uderzające. Podobnie zrobili później Rzymianie swoich bogów upodobnili do ich greckich odpowiedników.Wydaje się, że w Efezie doszło do synkretyzmu. Połączono kult amazońskiej bogini Artemidy z kultem frygijskiej Kybele oraz egipskiej Izydy. W czasach rzymskich Artemida była przedstawiana była z wieloma piersiami jak egipska Izyda. Nie była to już tylko boginka amazonek. Na tym polega synkretyzm czyli łączenie wierzeń. Apostoł Paweł wszędzie głosił, “że nie są bogami ci, którzy są rękami zrobieni” (Dzieje 19:26). Jednak tylko w Efezie spotkało się to z tak wielką reakcją. Ludzie byli tam bardzo przywiązani do kultu bogini matki Artemidy.W Efezie znajdował się teatr, który był największy w Azji Mniejszej czyli na terytorium dzisiejszej Turcji. Był używany nie tylko do wystawiania sztuk. W Dziejach 19:39 czytamy: “I napełniło się miasto wrzawą, i ruszyli gromadnie do teatru, porwawszy z sobą Gajusa i Arystarcha, Macedończyków, towarzyszów Pawła”. Jak widać właśnie tam odbywały się wiece. Czytamy, że gdy trzeba było coś obgadać wszyscy gromadnie ruszyli do teatru. Ale odbywały się tam też być może walki.Apostoł Paweł w 1 Liście do Koryntian 15:32 napisał: “Jeśli ja na sposób ludzki walczyłem z dzikimi zwierzętami w Efezie, jaki z tego dla mnie pożytek? Jeśli umarli nie bywają wzbudzeni, jedzmy i pijmy, bo jutro pomrzemy”. Niektórzy bibliści twierdzą, że to przenośnia. Inni skłaniają się ku temu, że Paweł naprawdę walczył w Efezie z jakimiś zwierzętami. Jeżeli to prawda to mogo się to wydarzyć w wielkim teatrze, który mógł pomieścić około 25 tys. ludzi. Ale jak wyglądała historia chrześcijaństwa w Efezie?W Dziejach Apostolskich 18:19 czytamy, że Paweł a wraz z nim małżeństwo Akwilasa i Pryscylli przybyli razem do Efezu. Jednak zaraz kolejne wersety mówią o tym, że Paweł odpłynął z tego miasta. Akwilas z żoną tam pozostał i między innymi sprawił, że chrześcijaninem został Apollos, Żyd z Aleksandrii. Można chyba powiedzieć, że to właśnie to małżeństwo zapoczątkowało ewangelizację w Efezie. Później jednak Paweł wrócił.W Dziejach 19:10 czytamy o działalności Pawła w Efezie: “I działo się to przez dwa lata, tak że wszyscy mieszkańcy Azji, Żydzi i Grecy, mogli usłyszeć Słowo Pańskie”. Potrafił on przekonywać, o czym świadczy werset z Dziejów Apostolskich 19:19, gdzie czytamy o nowonawróconych, którzy zniszczyli własne księgi czarnoksięskie warte 50 tys. srebrnych drachm. W tekście greckim jest mowa o sztukach srebra. Jeżeli były to drachmy jak przetłumaczono to w Biblii warszawskiej to każda taka drachma była zapłatą za dzień pracy robotnika.Dalsza część 19 rozdziału Dziejów Apostolskich opisuje rozruchy ludzi, który wołali: “Wielka jest Artemida Efezjan!” Wywołał je Demetriusz, którego słowa o Pawle zacytowano w Dziejach 19:26, gdzie czytamy: “Widzicie też i słyszycie, że ten Paweł nie tylko w Efezie, lecz nieomal w całej Azji namówił i zjednał sobie wiele ludzi, mówiąc, że nie są bogami ci, którzy są rękami zrobieni”. Nawet przeciwnicy mówili o tym, że Paweł przekonał “wielu ludzi”. Czy to tą sytuację opisywał Paweł gdy mówił o walce z dzikimi zwierzętami? Niektórzy bibliści się ku temu skłaniają.Zauważmy, że Paweł miał wielu współpracowników. Kiedy pierwszy raz odwiedził Efez na krótko pozostawił tam Akwilasa i Pryscylę. Później postąpił tak samo. W 1 Liście do Tymoteusza 1:3 czytamy: “Gdy wybierałem się do Macedonii, prosiłem cię, żebyś pozostał w Efezie i żebyś pewnym ludziom przykazał, aby nie nauczali inaczej niż my”. Potem w 2 Liście do Tymoteusza 4:12 pisał: “A Tychikusa posłałem do Efezu”. Później z więzienia w Rzymie napisał List do Efezjan. Co wiemy o trudnej sytuacji Pawła w Efezie?Niestety jesteśmy zdani na domysły. Paweł pisał do Koryntian, że walczył z dzikimi zwierzętami. Później w 2 Liście do Tymoteusza 1:18 pisał o Onezyforze: “jak wiele usług oddał mi w Efezie, ty wiesz najlepiej”. O Akwilasie i Pryscylli napisał w Rzymian 16:4 gdzie czytamy: “Którzy za moje życie szyi swej nadstawili, którym nie tylko ja sam dziękuję, ale i wszystkie zbory pogańskie”. Nie pada tutaj nazwa miejsca, gdzie oni ryzykowali życie dla apostoła, ale być może także chodzi o Efez.Później Efezem najwyraźniej zajmował się apostoł Jan. W księdze Objawienia rozdziałach 2 i 3 są zawarte listy do 7 zborów - pierwszym z nich jest właśnie Efez. W Objawieniu 2:1-7 jest mowa o tym, że w tym zborze osłabła miłość, ale odrzucili nauki sekty Nikolausa. Ta grupa jest wspomniana jeszcze w liście do Pergamonu, który znajdował się na północ od Efezu także w Azji Mniejszej. Chodzi więc pewnie o jakąś lokalną sektę, ale to są tylko przypuszczenia.Ciekawa jest późniejsza historia tego miasta mocno związana z interpretacją tekstu biblijnego. W 431 roku cesarz Teodozjusz II wezwał biskupów na trzeci sobór powszechny do Efezu. Wcześniej na pierwszym soborze w Nicei uznano boskość Jezusa. Teraz przedmiotem obrad była nie “boskość Maryi”, lecz kwestia chrystologiczna: czy Maryję można nazywać Matką Bożą (Theotokos), ponieważ urodziła Jezusa Chrystusa, który jest prawdziwym Bogiem i prawdziwym człowiekiem.Wybór Efezu jako miejsca obrad od dawna nasuwa skojarzenia kulturowe, ponieważ miasto było ważnym ośrodkiem kultu bogiń-matek: Artemidy Efeskiej, egipskiej Izydy oraz anatolijskiej Kybele. Zachowały się dość dokładne sprawozdania z przebiegu soboru efezkiego i nigdzie nie pojawia się argument, że skoro lud czcił boginie-matki, należy dać mu chrześcijańską Matkę Bożą. Niemniej po ogłoszeniu tytułu Theotokos mieszkańcy Efezu wyszli na ulice z pochodniami i skandowali na cześć biskupów, którzy ogłosili tę doktrynę, co pokazuje, jak silnie decyzja teologiczna rezonowała z lokalną pobożnością.Widzicie też i słyszycie, że ten Paweł nie tylko w Efezie, lecz nieomal w całej Azji namówił i zjednał sobie wiele ludzi, mówiąc, że nie są bogami ci, którzy są rękami zrobienihttp://biblia-online.pl/Biblia/Warszawska/Dzieje-Apostolskie/19/26Dzieci zbierają drwa, a ojcowie rozniecają ogień; kobiety ugniatają ciasto, aby wypiekać placki dla królowej niebios, cudzym bogom wylewa się ofiary z płynów, aby mnie obrażaćhttp://biblia-online.pl/Biblia/Warszawska/Ksiega-Jeremiasza/7/18Zbroję zaś jego złożyli w świątyni Asztarty, a jego zwłoki powiesili na murze Bet-Szeanuhttp://biblia-online.pl/Biblia/Warszawska/1-Ksiega-Samuela/31/10I działo się to przez dwa lata, tak że wszyscy mieszkańcy Azji, Żydzi i Grecy, mogli usłyszeć Słowo Pańskie.https://biblia-online.pl/Biblia/Warszawska/Dzieje-Apostolskie/19/10A niemało z tych, którzy się oddawali czarnoksięstwu, znosiło księgi i paliło je wobec wszystkich; i zliczyli ich wartość i ustalili, że wynosiła pięćdziesiąt tysięcy srebrnych drachm.https://biblia-online.pl/Biblia/Warszawska/Dzieje-Apostolskie/19/19
Cześć! Po przerwie wracamy z nowym odcinkiem i... z nowymi półkami! W ostatnich tygodniach zajmowałyśmy się porządkowaniem naszego księgozbioru, co poskutkowało tym, że udało nam się zebrać na potrzeby tego odcinka książki już dawno przeczytane i takie, które niedawno do nas trafiły. Co je łączy? Wszystkie te książki to pozycje non-fiction. Payę ostatnio interesują czarownice i powody, dla których na świecie obserwujemy zwrot ku prawicowym i faszystowskim politykom, a Ela czytała kilka książek o Azji i pewien reportaż, w którym trzeba było uzupełniać luki pozostawione przez historię. Zobaczcie, czy znacie któryś z tych tytułów i zostawcie nam swoje polecajki! Książki, o których mówimy w podkaście:Silvia Federici, „Kaliban i czarownica. Kobiety, ciało i akumulacja pierwotna”, tłum. Krzysztof Król, KarakterJason Stanley, „Wymazywanie historii. Jak faszyści manipulują przeszłością, by kontrolować przyszłość”, tłum. Dawid Krawczyk, Krytyka Polityczna Arlie Russell Hochschild, „Skradziona duma. Strata, wstyd i triumf prawicy”, tłum. Hanna Pustuła-Lewicka, Krytyka Polityczna.;Tiya Miles, „Wszystkie rzeczy na drogę. Dzieje worka Ashley, dziedzictwa jej czarnych potomkiń”, tłum. Teresa Tyszowiecka-Blask!, Dowody;Anna Sawińska, „Kraina jednej szansy. O edukacji w Korei Południowej”, Czarne;Yuan Yang, „Prywatne rewolucje. Dorastanie w nowych Chinach”, tłum. Dorota Konowrocka-Sawa, W.A.B.Serdecznie dziękujemy wydawnictwom za przysłanie nam „Kalibana i czarownicy”, „Skradzionej dumy” i „Prywatnych rewolucji” [współpraca reklamowa].Jeśli spodobał Ci się ten odcinek, możesz nam podziękować na Suppi. Zapłacisz bezpiecznie i bez prowizji Blikiem, przelewem czy kartą.A jeśli chcesz zostać z nami na dłużej: wejdź na nasz profil Patronite! Jeżeli chcesz dołączyć do naszego grona Matronek i Patronów, będziemy zaszczycone! Dla tych, którzy zdecydują się nas wspierać, mamy spersonalizowane książkowe rekomendacje, newslettery głosowe, podziękowania na stronie i wiele więcej.Zachęcamy do odwiedzin na naszym profilu na Instagramie i na Facebooku, na naszym kanale YouTube oraz na naszej stronie internetowej.Intro: http://bit.ly/jennush
Tereny dzisiejszej Turcji w starożytności nazywano Anatolią. Jej środkowa część to Galacja. Jednym z najważniejszych miast była tam Ankara - dzisiejsza stolica Turcji, a w starożytności stolica Celtów, których Grecy nazywali Galatami. Skąd wzięli się tam Celtowie i jak ich opisuje Biblia?Celtowie od wieków zamieszkiwali północną Europę. W IV wieku p.n.e. pojawili się nawet w Grecji. Gdy król Bitynii - krainy leżącej w dzisiejszej północno-zachodniej Turcji - potrzebował pomocy w wojnie przeciw bratu, sprowadził ich jako najemników. Celtowie zostali tam na stałe i stworzyli własne królestwo, Galację. Składała się ona z trzech plemion: Tektosagów, Tolistoagów i Troków, które podzieliły między siebie cały region. Ankara była stolicą Tektosagów.Galatowie uchodzili za niezwykle odważnych, ale też porywczych wojowników. Napadali na otaczające ich królestwa greckie. Pokonał ich Antioch I Soter z dynastii Seleucydów, lecz większą rolę w historii walk z Galatami odegrało królestwo Pergamonu. To właśnie zwycięstwa króla Pergamonu, Attalosa I, zostały uwiecznione w słynnej sztuce pergamońskiej. Na jego zamówienie powstał „Umierający Galat” — rzeźba przedstawiająca celtyckiego wojownika z charakterystycznym torquesem na szyi. Przedstawia pokonanego przeciwnika, ale z ogromnym szacunkiem dla jego odwagi.Mimo porażek Galacja przetrwała jako samodzielne państwo aż do I wieku p.n.e. Jej ostatni król, Amyntas, zapisał swoje królestwo Rzymowi w testamencie. W ten sposób Galacja stała się rzymską prowincją. Co ciekawe, nie było to wcale pierwsze takie wydarzenie w regionie. Wcześniej bardzo podobnie postąpił ostatni król Pergamonu, Attalos III, który w 133 roku p.n.e. również zapisał swoje państwo Republice Rzymskiej, włączając Pergamon do imperium bez wojny. Mówiłem o tym w odcinku 66.Grecy nazywali Galatów „greckimi Galami” albo „galijskimi Grekami”. Choć żyli w otoczeniu kultury greckiej, przez wiele stuleci zachowali swój własny język. Hieronim ze Strydonu - autor łacińskiej Wulgaty - pisał w IV wieku n.e., że Galatowie nadal mówią językiem przypominającym mowę Celtów z rejonu Alp. Oznacza to, że ich język przetrwał co najmniej 800 lat, mimo silnej greckiej dominacji kulturowej.Apostoł Paweł kilkakrotnie przechodził przez Galację. W Dziejach 16:6 czytamy, że „przeszli przez frygijską i galacką krainę”. W 18:23 - podczas trzeciej podróży - „przemierzał kolejno krainę galacką i Frygię, utwierdzając wszystkich uczniów”. Skoro już wtedy ich odwiedzał, musieli przyjąć chrześcijaństwo wcześniej. Jak wyjaśnić pozorną sprzeczność, że według Dziejów 16:6 przechodzili przez Galację, ale duch święty zabronił im głosić, a potem w Dziejach 18:23 umacniał uczniów w tej krainie? Aby to zrozumieć zajmijmy się miastami Galacji.Ankara, stolica Galacji, nie występuje w Biblii. Jakie więc miasta odwiedził Paweł? W Dziejach Apostolskich wymienione są Antiochia Pizydyjska, Ikonium, Listra i Derbe. Formalnie Antiochia była miastem Pizydii, ale w czasach rzymskich prowincję Galacji poszerzono właśnie o Pizydię. Dlatego w okresie Pawła wszystkie te miasta znajdowały się w granicach Galacji. Gdy więc w Biblii mowa o Galacji, gdzie byli uczniowie chodzi zapewne o Galacje południową, w której było mało Galów. Gdy z kolei mowa o Galacji, gdzie Paweł nie głosił Słowa Bożego to prawdopodobnie chodzi o północną część tej prowincji, gdzie było więcej Galatów.Kim byli ich mieszkańcy? Biblia nie podaje szczegółów. Wiemy, że w Listrze mieszkał Tymoteusz - syn Greka i Żydówki. Historia potwierdza, że w Galacji żyli Celtowie, Grecy, Żydzi i inne narody. Jak już mówiłem wydaje się, że w północnej części, która zawsze była nazywana Galacją mieszkali głównie Celtowie, te trzy plemiona. W czasach rzymskich rozszerzono tą prowincję także o obszary południowe, gdzie chyba było więcej Greków, Żydów itd.To właśnie do nich apostoł Paweł napisał swój list - znany jako List do Galatów lub List do Galacjan. Nic nie wskazuje, aby Paweł używał tam innego języka niż grecki. Galatowie, choć przez wieki zachowali swój celtycki język, żyli w świecie greckojęzycznym i z pewnością znali grekę. Wydaje się, że Paweł koncentrował się na południowej Galacji. Mniej wiemy o tej północnej zamieszkanej głównie przez Galatów. Również temat listu do Galatów zdaje się na to wskazywać.Głównym tematem listu do Galatów jest kwestia tego czy chrześcijanie pochodzenia pogańskiego muszą przestrzegać Prawa Mojżeszowego. Najwyraźniej po tym jak Paweł odwiedził te miasta przybyli tam Żydzi, prawdopodobnie faryzeusze, którzy nauczali, że poganie muszą zostać obrzezani. Ta część listu była chyba skierowana do południowych Galatów. Jednak ten list zawiera także listę uczynków ciała oraz owoców ducha w rozdziale 5. Być może ten fragment był skierowany bardziej do etnicznych Galatów na północy tej prowincji. Ale to są tylko moje przypuszczenia.Galatowie byli najbardziej na wschód wysuniętym narodem celtyckim w dziejach. Żadna inna celtycka grupa plemienna, która utworzyła własne terytorium i państwo, nie dotarła dalej. To prawda, że pojedynczy Celtowie lub mniejsze oddziały najemników, znane z waleczności, pojawiały się jeszcze dalej na Bliskim Wschodzie. Historyczne źródła potwierdzają, że Celtowie byli na przykład zatrudniani jako strażnicy na dworze egipskiej królowej Kleopatry, a później służyli jako wojska najemne królowi Judei, Herodowi Wielkiemu. Jednak Galacja pozostała najdalej na wschód wysuniętym regionem z trwale osiedloną celtycką ludnością.I przeszli przez frygijską i galacką krainę, ponieważ Duch Święty przeszkodził w głoszeniu Słowa Bożego w Azji.https://biblia-online.pl/Biblia/Warszawska/Dzieje-Apostolskie/16/6Spędziwszy tam jakiś czas, udał się w drogę, przemierzając kolejno krainę galacką i Frygię, utwierdzając wszystkich uczniów.https://biblia-online.pl/Biblia/Warszawska/Dzieje-Apostolskie/18/23Albowiem Demas mnie opuścił, umiłowawszy świat doczesny, i odszedł do Tesaloniki, Krescent do Galacji, Tytus do Dalmacjihttps://biblia-online.pl/Biblia/Warszawska/2-List-do-Tymoteusza/4/10I wszyscy bracia, którzy są ze mną, do zborów Galacjihttps://biblia-online.pl/Biblia/Warszawska/List-do-Galacjan/1/2
Rezydencje w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie to kilkumiesięczne interdyscyplinarne pobyty artystyczno-badawcze o zakresie tematycznym ustalanym indywidualnie między rezydentem lub rezydentką a kuratorem lub kuratorką. To może być przygotowanie kolejnego projektu, a może to być czas całkowicie nakierowany na odzyskanie sił, regenerację, sieciowanie z lokalnym środowiskiem sztuki. Rezydencje stanowią ważny obszar działalności CSW Zamek Ujazdowski, gdzie program rezydencyjny działa od 2002 roku. Od tego czasu w Warszawie pojawiło się ponad trzysta osób związanych ze sztuką z ponad pięćdziesięciu krajów Europy, Azji, Ameryki Północnej i Południowej oraz Afryki, nie tylko tworzących sztukę i wydarzenia artystyczne, ale także badających pole sztuki, tworzących projekty edukacyjne. Z Iką Sienkiewicz-Nowacką i Julią Harasimowicz, kuratorkami programu U-jazdowski Rezydencje, rozmawiamy o codzienności działania tego programu, o trosce i granicach opieki, o dobroczynnym oddziaływaniu wspólnych posiłków, a także o tym co robią obecnie goszczący w Warszawie: syryjska poetka Kholoud Charaf, szwajcarsko-portorykański artysta Sebastián Dávila oraz Oz Oderbolz ze szwajcarskich środowisk artystyczno-aktywistycznych. Rozmawiała: Bogna Świątkowska, www.nn6t.pl Materiał powstał we współpracy z Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie Na zdjęciu: Wspólne Pole 2025, warsztaty z Julią Ciunowicz, fot. Dominika Jaruga, archiwum U-jazdowski Rezydencje, www.u-jazdowski.pl/program/rezydencje
Boże Narodzenie w Wietnamie, a może sylwester w Tajlandii? Siatka połączeń z poznańskiej Ławicy od grudnia rozrasta się o dwa egzotyczne kierunki. Gościem Magdaleny Keler jest Marcin Wesołek, rzecznik Portu Lotniczego Poznań-Ławica. Więcej podcastów na: https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na: listy@wyborcza.pl.
Boże Narodzenie w Wietnamie, a może sylwester w Tajlandii? Siatka połączeń z poznańskiej Ławicy od grudnia rozrasta się o dwa egzotyczne kierunki. Gościem Magdaleny Keler jest Marcin Wesołek, rzecznik Portu Lotniczego Poznań-Ławica. Więcej podcastów na: https://wyborcza.pl/podcast. Piszcie do nas w każdej sprawie na: listy@wyborcza.pl.
30 listopada 2022 r. został publicznie uruchomiony ChatGPT. Od razu wywołał duże poruszenie, a potem wręcz lawinę innych modeli językowych i narzędzi generatywnej AI. Zatem gdzie po tych trzech latach jesteśmy na skali rewolucji AI? To dalej rewolucja, czy już bańka? Przyglądamy się, w jaki sposób AI przekształca wybrane branże - jednym dodając skrzydeł, a innym skrzydła podcinając. I w końcu sprawdzamy, jak zmieniło się nasze zachowanie pod wpływem wszechobecności narzędzi oraz treści AI. Czy potrafimy już odróżnić wideo wygenerowane przez AI od ludzkiej treści? Czy nauczyliśmy się, że AI koniecznie trzeba kontrolować i zawsze sprawdzać wyniki, jakie nam wypluje? GOŚCIE ODCINKA: - Dota Szymborska, doktora etyki UMCS, absolwentka etyki oraz socjologii na Uniwersytecie Warszawskim. Specjalizuje się w etyce GEN AI; - Michał "rysiek" Woźniak, specjalista ds. bezpieczeństwa informacji, współzałożyciel warszawskiego Hackerspace'a. Był dyrektorem ds. Bezpieczeństwa Informacji w Organized Crime and Corruption Reporting Project, konsorcjum ośrodków śledczych, mediów i dziennikarzy działających w Europie Wschodniej, na Kaukazie, w Azji Środkowej i Ameryce Środkowej; - Przemysław Dębiak, znany jako Psyho, mistrz kodowania, który w konkursie dla koderów pokonał sztuczną inteligencję; - dr hab. Tomasz Kajdanowicz z Politechniki Wrocławskiej, na której kieruje Katedrą Sztucznej Inteligencji. NA SKRÓTY: 07:38 Reklama Coca-Coli 14:42 Gdzie ta rewolucja? 17:41 Informatyka i programowanie 31:32 Koniec googlowania 35:55 Martwy internet 42:59 Wiarygodność 54:06 Co dalej? 01:09:58 Przyszłość ŹRÓDŁA: - Ile powstało LLM-ów: https://www.ibm.com/think/topics/large-language-models-list - Reklama Coca-Coli z 2024 r.: https://www.youtube.com/watch?v=IQWUKWM2JrQ - Reklama Coca-Coli z 2025 r.: https://www.youtube.com/watch?v=Yy6fByUmPuE - O ciężarówkach w reklamie Coca-Coli: https://www.businessinsider.com/coca-cola-ai-holiday-ad-glitches-highlight-ai-shortcomings-2025-11?IR=T - Raport McKinsey o wdrożeniach AI na świecie: https://www.mckinsey.com/capabilities/quantumblack/our-insights/the-state-of-ai - Raport PIE o wdrożeniach AI w Polsce: https://pie.net.pl/z-ai-korzysta-mniej-niz-co-szosta-firma-w-polsce-a-pozostale-nie-planuja-jej-wdrazac/ - O tym, że 30 proc. kodu w Microsofcie pisze AI: https://www.cnbc.com/2025/04/29/satya-nadella-says-as-much-as-30percent-of-microsoft-code-is-written-by-ai.html - Wywiad z Psyho: https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,32285683,co-to-znaczy-ze-ai-bedzie-lepsza-od-ludzi-kalkulator-jest.html - Raport o martwym internecie: https://www.imperva.com/blog/2025-imperva-bad-bot-report-how-ai-is-supercharging-the-bot-threat/ - O tym, jak Exdrog podchodził do przetargu: https://wyborcza.biz/biznes/7,177150,32358477,firmy-wpadaja-w-tarapaty-przez-ai-polska-spolka-stracila-kontrakt.html - OpenAI o halucynacjach: https://openai.com/index/why-language-models-hallucinate/ - archiwalne odcinki do odsłuchania: 130 i 134
USA chcą zakończyć wszystkie wojny, by skupić się na Chinach. Zdaniem Józefa Orła jest już jednak „po momencie Tukidydesa” i Ameryka spóźniła się z reakcją.Dwa konkurencyjne plany pokojowe dla Ukrainy są dowodem słabości Stanów Zjednoczonych – uważa dr Józef Orzeł, analityk polityczny i prezes Klubu Ronina. W rozmowie w Radiu Wnet podkreśla, że dziś funkcjonują „dwa plany, czyli w praktyce żaden”: rosyjsko–amerykański oraz ukraińsko–europejsko–amerykański.Według pierwszego – jak relacjonuje – Rosja de facto wygrała i „należy jej się prawie wszystko, czego chce”. Drugi zakłada, że wojna musi skończyć się sprawiedliwie: Ukraina ma pozostać państwem bezpiecznym, niezależnym i niepodległym, a Rosja – zostać ukarana za agresję i nie otrzymać zbyt dużej nagrody.To od razu pokazuje słabość Ameryki, bo ona ma dwa sprzeczne stanowiska naraz– komentuje Orzeł.USA już nie są strażnikiem porządkuJak przypomina, Ameryka przez dziesięciolecia pełniła rolę strażnika porządku światowego: pilnowała wolnego handlu na oceanach, dawała gwarancje bezpieczeństwa sojusznikom i czerpała z tego realne zyski. – Ten porządek nazywał się paktem waszyngtońskim: globalizacja, wolny handel, wolna wymiana. Ameryka na tym zarabiała, a najwyraźniej przestała – ocenia.Różnicę między administracjami Obamy i Bidena a Trumpem opisuje tak:Obama i Biden udawali, że Ameryka dalej jest silna i dalej pilnuje porządku. Ekipa Trumpa zaczęła mówić: „wszyscy na nas pasożytowali, jesteście nam winni pieniądze, zamieńmy to na cła, chcemy nie tylko zwrot kosztów, ale i zysk”. To nie jest wyraz siły, tylko właśnie oznaka słabości– mówi.Chiny, moment Tukidydesa i spóźniona reakcjaZdaniem Orła, USA przegapiły gwałtowny wzrost Chin. Państwo Środka bogaciło się w ramach amerykańskiego porządku wolnego handlu, korzystało z dostępu do Zachodu, a jednocześnie prowadziło zaplanowaną politykę technologiczną: miliony chińskich studentów zdobywały wiedzę i doświadczenie na amerykańskich uczelniach i w firmach, po czym wracały do kraju.Chiny urosły na tym porządku bardziej niż Ameryka. A jak urosły, to chcą się dzielić zyskiem z bycia mocarstwem światowym. Ameryka nie ma na to ochoty, grozi wojną celną, ale jest już za późno– mówi.W tym kontekście przywołuje tzw. pułapkę Tukidydesa – moment, w którym dotychczasowe mocarstwo musi zdecydować się na konfrontację z nową siłą, póki jeszcze ma przewagę.Według mnie ten moment już minął. Amerykańskie cła spotykają się z odpowiedzią Chin, które przypominają światu, że są monopolistą w produkcji metali ziem rzadkich. Bez nich nie powstaną ani nowoczesne systemy broni, ani samochody elektryczne, ani czipy– wylicza.Błędy Ameryki: deindustrializacja i ideologiaDrugim czynnikiem osłabiającym USA jest – w ocenie Orła – masowe przenoszenie przemysłu do Azji. Z chciwości i dla taniej pracy przedsiębiorstwa amerykańskie wyprowadzały produkcję do Chin i sąsiednich krajów, nie widząc, że prowadzi to do deindustrializacji i bezrobocia we własnym kraju, a jednocześnie buduje kompetencje technologiczne Azji.Teraz „fabryką świata” są inni, a Ameryce zostały głównie pieniądze i długi, nie doświadczenie– komentuje.Trzeci element to rewolucja kulturowa w USA.Ideologia genderowa, „woke'owa”, poprawność polityczna, cenzura – to ogranicza wolność słowa w biznesie, nauce i na uniwersytetach. Wszystkie uniwersytety stały się lewicowe, konserwatywni profesorowie musieli szukać miejsca w Kanadzie czy Europie– wskazuje.Jego zdaniem prawica „oddała pole” i zlekceważyła „marsz przez instytucje”, który rozpoczął się od idei szkoły frankfurckiej, a po 1968 roku zyskał masowy wymiar.Ameryka za słaba, by walczyć na dwóch frontachW konsekwencji – jak twierdzi – Stany Zjednoczone nie są dziś zdolne do prowadzenia skutecznej polityki jednocześnie wobec Rosji i Chin.Ameryka nie potrafi walczyć na dwóch frontach. Chciałaby się wycofać z Europy i skupić na Morzu Południowochińskim, ale jeśli nie poskromi rosyjskiego imperializmu, Rosja zacznie się pchać na Zachód – niekoniecznie czołgami, ale poprzez wpływy gospodarcze i polityczne– ostrzega.W jego ocenie stąd biorą się sprzeczne plany pokojowe dla Ukrainy i chaotyczne działania USA.Te negocjacje nie mogą dać sprawiedliwego rozwiązania wojny, bo to, czego chcą Ukraina i Europa, nie pasuje Rosji, a Ameryka jest za słaba, żeby narzucić własny porządek– podsumowuje dr Józef Orzeł.
W tym odcinku rozmawiam z Ryszardem – radiowcem, od lat mieszkającym w Azji (25 lat na Tajwanie), bitcoinowym maksymalistą i twórcą audycji, który łączy doświadczenia życia w różnych kulturach z praktycznym spojrzeniem na budowę niezależnych mediów. Wspólnie ścieramy się o sens „fiducjarnego” wyścigu po zasięgi, o różnicę między Bitcoinem a „kryptowalutami”, o wartości stojące za pieniądzem suwerennym i o to, czy da się budować biznes „bez pytania o pozwolenie” – w satoshi, na Nostrze i poza algorytmami Big Techu.Dyskutujemy o realnej adopcji Bitcoina (Polska vs. Tajwan), o sile lokalnych społeczności i etosie pracy w Azji, o wolności słowa poza scentralizowanymi platformami oraz o praktyce: jak tworzyć programy, monetyzować treści w satoshi i jednocześnie nie zasilać „Matrixa” systemu fiat. To szczera, momentami ostra wymiana – o tym, jak żyć i tworzyć w nowej równoległej gospodarce BTC, tu i teraz. Dołącz do polskiej społeczności Bitcoin na Telegramie. Zapraszamy do wzięcia udziału w programie Bitcoin District Workaway oraz w zjeździe Bitcoin FilmFest w Warszawie!https://bujac.pl ⛓️ bc1q8m269ngu09zt4cg2menjts9vprpf2hf69wddad⚡️sats@bujac.pl lub onchain------------------(00:34) Powitanie gościa: kim jest Ryszard i Radio Wnet(01:23) Bitcoin maximalizm: droga od 2013 do porzucenia altów(05:01) Bitcoin vs. „kryptowaluty”: intencje, neutralność i wpływy(08:16) Budowanie niezależnego biznesu na Bitcoinie i finansowanie SAT-ami(10:23) Spór: popularność, reklamy i „bycie baterią systemu”(16:39) CBDC, krypto-złotówka i rola państw narodowych(18:10) Wspólnoty bitcoinowe: Salwador, Prospera, lokalne społeczności(19:36) Życie w Azji kontra Europa: etos pracy i wolny rynek(24:58) Separacja pieniędzy od rządu i „komuny” bitcoinowe(27:20) Kulisy pomarańczowego studia: format, zasięgi i współprowadzący(35:00) Nostr, wolny internet i mikro-płatności dla twórców(39:03) Produkcja treści: edycja, outsourcing i rozwój kanału(40:00) Cenzura platform, polityka i siła realnej gospodarki(42:38) Bitcoin jako programowalny pieniądz w sieci, nie w kawiarni(43:08) Zakończenie: plany spotkań i zaproszenia do audycji
[AUTOPROMOCJA] Pełnej wersji podcastu posłuchasz w aplikacji Onet Audio. Czy Polska stoi na krawędzi "Polexitu" i to nie w formie spektakularnego referendum, lecz cichego „wychodzenia na raty"? W najnowszym odcinku Raportu Międzynarodowego rozmowa z prof. Antonim Dudkiem odsłania kulisy prawicowej strategii wobec Unii Europejskiej, lęków przed Niemcami, sporów o bezpieczeństwo i dramatycznych scenariuszy dla polskiej polityki. To dyskusja, która pokazuje, jak bardzo zmienia się krajobraz ideowy i geopolityczny Polski. O tym usłyszycie w dzisiejszym odcinku: Polexit na raty? Dlaczego coraz częściej mówi się o scenariuszu „wychodzenia z Unii tylnymi drzwiami" i jakie mechanizmy mogą to uruchomić? Mit czwartej Rzeszy i gender jako wróg. Jak strach przed dominacją Niemiec i ideologią progresywną kształtuje język polskiej prawicy? Ekonomia kontra emocje. Co stanie się, gdy Polska przestanie być beneficjentem funduszy unijnych i zacznie płacić więcej niż dostaje? Bezpieczeństwo w cieniu Ameryki. Czy Polska jest gotowa na świat, w którym USA coraz mniej interesuje Europa? Polaryzacja w praktyce. Wojna o służby, blokowanie nominacji i konflikt prezydent - premier , czy państwo wytrzyma tę presję? Historia jako broń. Dlaczego żołnierze wyklęci i „oblężona twierdza" wciąż są kluczowymi symbolami w politycznej narracji? Europa gasnąca czy wciąż atrakcyjna? Co oznacza dla Polski zmiana globalnego układu sił i rosnąca rola Azji?
Festiwal Literatury Azjatyckiej w Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie to coroczne wydarzenie, które stanowi święto książki z Dalekiego Wschodu. W programie zaplanowano spotkania autorskie, wykłady, warsztaty językowe i translatorskie, a także stoiska wydawnictw prezentujących najnowsze publikacje z krajów Azji. Gośćmi tegorocznej edycji będą m.in. Kim Keum Hee z Korei Południowej oraz Dian Purnomo z Indonezji, co daje uczestnikom wyjątkową okazję do rozmów o literaturze i kulturze azjatyckiej.
Wykład Bartosza Popczyńskiego w ramach cyklu Spotkania z przyrodą. Trzynasta część o inwazyjnych gatunkach obcych [5 listopad 2025 r.]Tym razem przyjrzymy się kolejnym gatunkom, które pochodzą już nie z Azji, ale z Afryki. Zdecydowanie najwięcej gatunków inwazyjnych do Polski przybyło z Ameryki Północnej oraz Azji, ale są również nieliczne, które przywędrowały z Afryki. Jeden z tych gatunków może mamy nawet w swoich domach…Bartosz Popczyński - leśnik i edukator przyrodniczy, od kilku lat prowadzący wykłady dla Wszechnicy, pasjonat przyrody i jazdy na rowerze. Edukator Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasów Miejskich - WarszawaPierwszy wykład o inwazyjnych gatunkach obcych: https://youtube.com/live/NGECmZ7YKWUDrugi wykład o inwazyjnych gatunkach obcych: https://youtube.com/live/zf3FNeVuz-sTrzeci wykład o inwazyjnych gatunkach obcych: https://youtube.com/live/eUy6owwQNmYCzwarty wykład o inwazyjnych gatunkach obcych: https://youtube.com/live/MzSRP5NTyYcPiąty wykład o inwazyjnych gatunkach obcych: https://youtube.com/live/R-5xP2kKCPASzósty wykład o inwazyjnych gatunkach obcych: https://youtube.com/live/hTsulYwjoAgSiódmy wykład o inwazyjnych gatunkach obcych: https://youtube.com/live/2GKyF-Lx7eUÓsmy wykład o inwazyjnych gatunkach obcych: https://youtube.com/live/QrusqFScK98Dziewiąty wykład o inwazyjnych gatunkach obcych: https://youtube.com/live/5rLbdwbWwJ4Dziesiąty wykład o inwazyjnych gatunkach obcych: https://youtube.com/live/prLyaOBvwoUJedenasty wykład o inwazyjnych gatunkach obcych: https://youtube.com/live/Gx1QC1uN4QYDwunasty wykład o inwazyjnych gatunkach obcych: https://youtube.com/live/hq1QjXNih3MPolecamy też inne wykłady Bartosza Popczyńskiego z cyklu Spotkania z przyrodą https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUR3X2rtXfPeIPnBtrSS_4oqJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/wkwpkJeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#spotkaniazprzyrodą #przyroda #nauka #rośliny #zwierzęta #gatunkiobce
Zapraszam na spotkanie z dr Michałem Kędzierskim z Ośrodka Studiów Wschodnich. Niemiecka branża stalowa – filar przemysłu RFN – przeżywa najpoważniejszy kryzys od dekad. Wysokie ceny energii, słaby popyt, napływ taniej stali z Azji i kosztowna dekarbonizacja uderzają w huty, które jeszcze niedawno były symbolem siły niemieckiej gospodarki. Czy zbrojenia i inwestycje infrastrukturalne mogą odwrócić ten trend?
Informacje o podkaście, odcinkach i autorach: https://teologiazkatowic.pl Tym razem rozmawiamy o katolikach w USA. Próbujemy przedstawić krajobraz kulturowy i duchowy amerykańskiego katolicyzmu. Zaczynamy od przypomnienia historii kolejnych fal migrantów, którzy tworzyli nowożytne Stany Zjednoczone. Otóż katolicy przybywali głównie z Polski, Włoch, Irlandii, w dziewiętnastym i na początku dwudziestego wieku, do kraju o już ukształtowanej strukturze. Ta historia do dzisiaj jest widoczna w tożsamości kulturowej większości katolików. Kolejne fale migrantów-katolików, już w ostatnich dziesięcioleciach, przybyły z Ameryki południowej i z Azji. Katolicy z Ameryki Południowej przynieśli język i kulturę, czyli sposób przeżywania katolicyzmu ze swoich ojczyzn. Niewielka liczebnie, stosunkowo nowa, ale bardzo znacząca jest społeczność katolików migrujących z Azji. Tak więc kościół katolicki w USA jest bardzo różnorodny i ciągle się zmienna. Na jego kształt wpływa też dwudziestowieczna kulturowa historia USA oraz życie w społeczeństwie wielowyznaniowym, w którym wzajemne kontakty różnych wspólnot religijnych są bardzo intensywne.
Dziś w audycji: na Kirgiskim Uniwersytecie Narodowym w Biszkeku powołano Polsko - Kirgistańską Komisję Historyczną – wspólną inicjatywę Muzeum Pamięci Sybiru i Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. Jest to trzecia tego typu inicjatywa, po wcześniej utworzonych Komisjach Polsko-Kazachstańskiej i Polsko-Uzbekistańskiej i stanowi kolejny, ważny krok w rozwijaniu współpracy naukowej między Polską a krajami Azji Środkowej – rozmowa z profesorem Wojciechem Śleszyńskim, dyrektorem Muzeum Sybiru w Białymstoku. Gościem programu jest Artur Żak, autor książki „Ekonomia świętych. Źródło życiowej obfitości”, opowiadającej o tym czy i jak święci mogą pomóc w pracy i biznesie. Z Lwowa emitujemy Magazyn Kuriera Galicyjskiego. Audycja pokazuje różne aspekty życia Polaków we Lwowie i na Ukrainie. Zachęcamy do słuchania!
Wylot Donalda Trumpa do Azji i zapowiedź wtorkowych wyborów na burmistrza w Nowym Jorku. Zapraszam na kolejne "Rozmowy amerykańskie" Jamala Szpalerskiego oraz Rafała Michalskiego.Zapoznaj się z warunkami oprocentowania wolnych środków w OANDA TMS Brokers: https://go.tms.pl/bezpaszportuUM Inwestuj w fundusze ETF z OANDA TMS Brokers: https://go.tms.pl/bezpaszportuETF
Wykład Bartosza Popczyńskiego w ramach cyklu Spotkania z przyrodą. Jedenasta część o inwazyjnych gatunkach obcych [8 października 2025 r.]Tym razem poznamy gatunki, które każdy z nas doskonale zna i na pewno je widział. Są tak pospolite, że czasami już nawet nie zastanawiamy się skąd one pochodzą, ponieważ uznajemy, że były z nami od zawsze, tymczasem prawda jest inna. Kto by pomyślał, że mysz przywędrowała do Europy z Azji. Tutaj zadomowiła się a dzisiaj jest już powszechnie znanym nam zwierzęciem, żyjącym bardzo blisko człowieka.Bartosz Popczyński - leśnik i edukator przyrodniczy, od kilku lat prowadzący wykłady dla Wszechnicy, pasjonat przyrody i jazdy na rowerze. Edukator Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej Lasów Miejskich - WarszawaPierwszy wykład o inwazyjnych gatunkach obcych: https://youtube.com/live/NGECmZ7YKWUDrugi wykład o inwazyjnych gatunkach obcych: https://youtube.com/live/zf3FNeVuz-sTrzeci wykład o inwazyjnych gatunkach obcych: https://youtube.com/live/eUy6owwQNmYCzwarty wykład o inwazyjnych gatunkach obcych: https://youtube.com/live/MzSRP5NTyYcPiąty wykład o inwazyjnych gatunkach obcych: https://youtube.com/live/R-5xP2kKCPASzósty wykład o inwazyjnych gatunkach obcych: https://youtube.com/live/hTsulYwjoAgSiódmy wykład o inwazyjnych gatunkach obcych: https://youtube.com/live/2GKyF-Lx7eUÓsmy wykład o inwazyjnych gatunkach obcych: https://youtube.com/live/QrusqFScK98Dziewiąty wykład o inwazyjnych gatunkach obcych: https://youtube.com/live/5rLbdwbWwJ4Dziesiąty wykład o inwazyjnych gatunkach obcych: https://youtube.com/live/prLyaOBvwoUPolecamy też inne wykłady Bartosza Popczyńskiego z cyklu Spotkania z przyrodą https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUR3X2rtXfPeIPnBtrSS_4oqJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/wkwpkJeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#spotkaniazprzyrodą #przyroda #nauka #rośliny #zwierzęta #gatunkiobce #myszy
W Popołudniu Wnet były minister obrony narodowej prof. Romuald Szeremietiew analizował konsekwencje informacji o odwołaniu planowanego spotkania Donalda Trumpa z Władimirem Putinem. Decyzję Waszyngtonu poprzedziła rosyjska notatka przesłana do USA, w której Kreml – jak podał Financial Times – utrzymał twarde stanowisko wobec Ukrainy i Zachodu.Stany Zjednoczone prowadzą grę, by nie dopuścić do rzeczywistego sojuszu Chin i Rosji. Taki układ byłby dla Ameryki ogromnym wyzwaniem w utrzymaniu międzynarodowego ładu, który – chcąc nie chcąc – gwarantują swoją potęgą– powiedział Szeremietiew.Według byłego szefa MON, odwołanie szczytu w Budapeszcie to nie epizod, lecz czytelny sygnał w globalnej rozgrywce o wpływy. Waszyngton stara się nie dopuścić do sytuacji, w której Moskwa i Pekin prowadziłyby zsynchronizowaną politykę – Rosja militarną, a Chiny gospodarczą i technologiczną.Trump widzi, że w obecnych warunkach Stany Zjednoczone muszą być gotowe do przeciwstawienia się więcej niż jednemu konfliktowi pełnoskalowemu. Ryzyka istnieją równocześnie: w Azji wokół Tajwanu i w Europie– mówił Szeremietiew.Chiny potrzebują Rosji, ale tylko do pewnego momentuRozmówca Radia Wnet podkreślił, że w relacji Pekin–Moskwa Rosja nie jest równorzędnym partnerem.To raczej młodszy brat, a czasem pionek. Ma potężny arsenał nuklearny, ale tego potencjału nie da się użyć bez samobójstwa. Poza bombami atomowymi Rosja nie ma się czym pochwalić– ocenił profesor.Szeremietiew przypomniał, że rosyjska potęga militarna okazała się mitem, gdy jej prawdziwe możliwości zweryfikowała wojna na Ukrainie. Zamiast nowoczesnych systemów, które Putin obiecywał światu, na front trafia sprzęt z demobilu i z czasów ZSRR.Profesor zwrócił uwagę, że Kreml boryka się z coraz większym deficytem żołnierzy. Powszechna mobilizacja, której wielu analityków się spodziewało, nie została przeprowadzona z przyczyn politycznych.Zamrozić Ukrainę, uderzyć w BałtykZdaniem byłego ministra, Kreml może dążyć do zamrożenia wojny na Ukrainie, by odzyskać siły i otworzyć nowy front.Najbardziej prawdopodobny scenariusz to próba prowokacji wobec krajów bałtyckich lub na Przesmyku Suwalskim. Rosja zrobi to tylko wtedy, gdy będzie miała gwarancję, że Chiny równocześnie rozpoczną działania wobec Tajwanu– ocenił.„Zbroić ojczyznę – zagrożenie jest blisko”Na koniec rozmowy prof. Szeremietiew odniósł się do sytuacji w Polsce. Ostrzegł, że zagrożenie jest bliskie, a my zachowujemy się tak, jakby nic się nie działo.Zamiast wzmacniać obronność, rząd zajmuje się wewnętrznymi rozgrywkami– mówił, wskazując na potrzebę współpracy między rządem a prezydentem w kwestiach bezpieczeństwa.Profesor podkreślił, że najlepszym sygnałem odstraszania wobec Moskwy jest konsekwentne dozbrajanie armii i rozwój polskiego przemysłu obronnego.
Połowę odcinka spędźmy wraz z Donaldem Trumpem w Azji (Malezja, Japonia, Korea Południowa). Trzecia kadencja DT?! Centra danych - nowoczesne fabryki. Zapraszam na kolejny "Poranek Geopolityczny" z Jamalem Szpalerskim.Link do książki :https://mtbiznes.pl/przeswity/wydawnictwo-przeswity/polityka/projekt-2025?PHPSESSID=183kqnkre002k021qob0no8nv9Zapoznaj się z warunkami oprocentowania wolnych środków w OANDA TMS Brokers: https://go.tms.pl/bezpaszportuUM Inwestuj w fundusze ETF z OANDA TMS Brokers: https://go.tms.pl/bezpaszportuETF
Pentagon wycofuje brygadę z Rumunii, a amerykański prezydent szykuje się na spotkanie z Xi Jinpingiem w Azji. Fed szykuje decyzję o obniżce stóp procentowych, a inwestorzy liczą zyski (lub straty) Alphabetu, Boeinga i Microsoftu.
Trump podpisuje strategiczne porozumienia w Azji, sztuczna inteligencja wkracza do gabinetów lekarskich, a Rosja próbuje ratować swój przemysł lotniczy po zachodnich sankcjach.0:00 - Skrót najważniejszych informacji0:51 - USA i Chiny przygotowują się do spotkania na szczycie2:33 - AI zmienia rynek zdrowia4:02 - Najważniejsze informacje z polskiej gospodarki4:47 - Najważniejsze informacje ze światowej gospodarki08:34 - Rozmowa z prezesem Pekao Cezarym Stypułkowskim09:31 - Dane z rynków i kalendariumKup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: czytaj.rp.pl
Fenomen, petarda, inwazja. Wszystkie te określenia idealnie pasują do zjawiska chińskiej motoryzacji. A już zwłaszcza do sektora samochodów elektrycznych, które coraz szerszą falą płyną do Europy. Chiński BYD już przegonił Teslę pod względem wolumenu sprzedaży, a końca inwazji nie widać. Chińskie elektryki są bardzo tanie, bardzo dobrze wyposażone i już zmieniają przyzwyczajenia polskich konsumentów. Jest tylko jeden szkopuł: coraz więcej głosów wskazuje na to, że chińskie elektryki nie tylko zawiozą nas z miejsca A do B, ale też będą słuchać wszystkiego, co w nich mówimy. A w dodatku wyślą to później do Pekinu. Czy faktycznie jest się czego obawiać? A może wpadamy już w antychińską paranoję? W jaki sposób Pekin od zera zbudował tak agresywny sektor, jakim jest dziś chińska motoryzacja? I czy amerykańskie i europejskie cła są w stanie go okiełznać? Między innymi na te pytania odpowiemy w tym odcinku podcastu "Techstorie". GOŚCIE ODCINKA: - Karolina Chojnacka-Chebda, dziennikarka motoryzacyjna w Wyborcza.biz; - Jakub Jakóbowski, wicedyrektor Ośrodka Studiów Wschodnich i kierownik Zespołu Chińskiego; - Piotr Pawlak, prezes nowo utworzonego klastra Toyota Northern Europe, obejmującego 7 rynków w Europie północno-centralnej. ROZDZIAŁY: 03:14 Strategia inwazji 18:03 Motoryzacyjny boom w Chinach 29:20 Buduj swoje marzenia 40:57 Smartfon na kółkach 50:33 Podgląda czy nie? 58:27 Subsydia i wsparcie rządu 01:09:30 Co dalej z produkcją z Europy, Azji i USA? 01:17:46 Kupować czy nie kupować? ŹRÓDŁA: - Celebryci promują Omoda&Jaecoo: https://www.wirtualnemedia.pl/marina-i-wojciech-szczesny-promuja-marki-omoda-jaecoo,7176116753237633a - Buffet inwestuje w BYD: https://www.nasdaq.com/articles/warren-buffett-bought-electric-vehicle-ev-stock-2008-even-after-2000-return-its-still-buy - Historia BYD: https://xyz.pl/king-wang-czyli-chinski-elon-musk/ - Czy Amerykanie powinni kupować chińskie elektryki?: https://www.foxbusiness.com/media/americans-should-absolutely-concerned-about-data-collection-spying-chinese-evs-auto-expert - Ryzyka chińskich elektryków: https://ecfr.eu/article/security-recall-the-risk-of-chinese-electric-vehicles-in-europe/ - Chińskie EV powinny być zakazane w instytucjach publicznych UK: https://cim-coalition.co.uk/collision-course-under-pricing-chinese-ev-risks-in-the-uk/ - Zalecenia dla obronności: https://www.techradar.com/pro/security/uk-defense-firm-warns-staff-against-charging-phones-in-chinese-cars - O ekspansji elektryków z Chin: https://theconversation.com/chinas-electric-vehicle-influence-expands-nearly-everywhere-except-the-us-and-canada-262459 - O zmianach w dopłatach do elektryków w Polsce: https://wyborcza.biz/biznes/7,156481,32237260,wzrosna-doplaty-do-aut-na-prad-ale-tylko-z-europy.html
W dzisiejszym Serwisie Międzynarodowym także korespondencja Macieja Mikurdy o spojrzeniu z Filipin na tournee Donalda Trumpa po Azji i proces ws. Brigitte Macron. Zaprasza Mikołaj Murkociński.
Prezydent USA rozpoczął kilkudniową podróż po Azji. Odwiedzi między innymi Japonię i Koreę Południową. Trump nie wyklucza także, spotkania z Kim Dzong Unem. O powodach wizyty prezydenta USA w Azji rozmawialiśmy z Oskarem Pietrewiczem z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych.
Donald Trump kontynuuje swoją podróż po Azji, partia Javiera Mileia wygrywa wybory parlamentarne w Argentynie, we Francji schwytano dwóch sprawców rabunku w Luwrze. Zaprasza Mikołaj Murkociński!
Globalne łańcuchy dostaw pękają – USA podpisują surowcowe pakty w Azji, Chiny tracą monopol na pierwiastki. W Moskwie narasta panika: Putin w mundurze, a młodzi Rosjanie śpiewają o „Jeziorze Łabędzim”. Tymczasem w Paryżu policja odzyskuje część skradzionych klejnotów, w Polsce AI wylatuje z przetargów, a Josera buduje nową fabrykę karmy — bo nawet w świecie chaosu ktoś musi dbać o nasze pieski.
Przed nami szczyt Chiny – USA, a S&P 500 już na szczycie. To reakcja na niższą od oczekiwań inflację w USA, co zwiększyło nadzieje na łagodniejsze podejście Fed w najbliższych miesiącach. Wzrostom nie przeszkodziły ani napięcia geopolityczne, ani pogarszające się dane z globalnej gospodarki. Rafał Bogusławski i Robert Stanilewicz zastanawiają się, jak długo ta euforia może potrwać. Jest też o Indiach i Francji oraz słabszych prognozach dla całej Azji. Oraz Wasze pytania i komentarze. Zapraszamy!!
Gościem dzisiejszego podcastu moto.rp.pl jest Jacek Pryczek, prezes zarządu Goodyear Polska. Rozmawiamy o tym, jak zmienia się rynek opon w erze elektryfikacji, rosnących mas samochodów i konkurencji z Azji. Co dziś decyduje o bezpieczeństwie na drodze? Jak wyglądają testy, których kierowcy nigdy nie widzą? I czy opona przyszłości będzie bardziej produktem technologicznym niż gumowym?Kup subskrypcję „Rzeczpospolitej” pod adresem: https://czytaj.rp.pl
W pięćset siedemdziesiątym czwartym tygodniu nadawania Jerry i Szymas wyruszają na Kapitularz! Po premierze „Blair Witch Project” horror found footage zaczął święcić triumfy na kinowych ekranach. „Paranormal activity” czy „Rec” to serie, o których słyszał każdy fan grozy. My postanowiliśmy jednak nie wracać do dobrze znanej klasyki, lecz zabrać Was na wycieczkę do Azji! Jak do wspomnianej konwencji podchodzi legendarny Koji Shiraishi, reżyser chociażby „Noroi” czy „Occult”? Jak twórcy serialu „Fake Dockumentary Q” bawią się formą FF? Czym charakteryzuje się „Senritsu Kaiki File Kowasugi”? Wpadnijcie posłuchać! Zwłaszcza, jeżeli nie jesteście fanami found footage z USA czy Europy! Dzisiejsze nagranie jest archiwalnym zapisem naszej prelekcji wygłoszonej na Kapitularzu 2025. Wersja filmowa zawiera prezentację slajdów, którą wyświetlaliśmy podczas prelekcji. Plik mp3 do pobrania (51 min 33 sek)
Warszawa znów staje się centrum azjatyckiego kina. Festiwal "Pięć Smaków", od lat odkrywa przed polską publicznością filmowe światy Dalekiego Wschodu. Znów czeka nas nietuzinkowe wydarzenie kulturalne i spacer filmowymi zakamarkami Azji. Festiwal Pięć Smaków to szansa na wejście w różnorodną tkankę kultur. W tym roku wydarzenie rozpocznie się 12 listopada. Jakub Kukla rozmawia o festiwalu z organizatorem Marcinem Krasnowolskim.
[AUTOPROMOCJA] Pełnej wersji podcastu posłuchasz w aplikacji Onet Audio W najnowszym odcinku podcastu „Naczelni" Tomasz Sekielski i Bartosz Węglarczyk z charakterystyczną ironią i bezkompromisowością komentują najważniejsze wydarzenia polityczne ostatnich dni. Od kontrowersyjnego wejścia Andrzeja Dudy do biznesu, przez rozliczenie obietnic Donalda Tuska, po gorącą debatę o związkach partnerskich i zakazie hodowli zwierząt na futra. Nie zabrakło też mocnych sł�w o bezpieczeństwie państwa i niepokojących doniesieniach o wycieku tajnych dokumentów wojskowych. Na początek dziennikarze komentują decyzję byłego prezydenta Andrzeja Dudy o dołączeniu do rady nadzorczej firmy Zen.com, która wcześniej wsp�łpracowała z kanałem Zero – tym samym, w którym Duda otrzymał program. Dziennikarze zastanawiają się, czy podr�ż do Azji z udziałem prezesa Zen.com była próbą załatwienia pracy i czy doszło do wykorzystania publicznych środków w celach prywatnych. Kolejnym tematem jest rocznica wyborów z 15 października i rozliczenie rządu Donalda Tuska z obietnic wyborczych. Premier tłumaczy, że „100 konkretów" było planem na „100% władzy", a obecnie realizuje tylko część z nich. Sekielski i Węglarczyk krytykują tę narrację, wskazując na brak transparentności i nierealne terminy. Dużo miejsca poświęcono także projektowi ustawy o „statusie osoby najbliższej", który miał być krokiem w stronę legalizacji związków partnerskich. Dziennikarze oceniają go jako kompromisowy i niewystarczający, obawiając się, że stanie się kolejnym „kompromisem aborcyjnym" – rozwiązaniem tymczasowym na dekady. W dalszej części programu omawiają nowelizację ustawy o ochronie zwierząt, która zakazuje hodowli na futra. Polska, jako drugi producent futer na świecie, ma wygasić ten przemysł do 2033 roku. Sekielski i Węglarczyk chwalą decyzję, ale wskazują na opór części polityków, którzy łączą temat z aborcją i wolnością gospodarczą. Na koniec poruszają temat wycieku tajnych dokumentów wojskowych, które trafiły na wysypisko śmieci. Dziennikarze Onetu ujawnili, że wśród nich były mapy składów amunicji i dane osobowe. Sekielski pokazuje, jak łatwo można latać dronem nad strategicznymi obiektami, co stawia pod znakiem zapytania skuteczność zabezpieczeń państwa.
Nepal, Indonezja, Bangladesz, Timor Wschodni, Filipiny, Sri Lanka – te państwa Azji w ostatnim czasie połączyły protesty młodych ludzi. Powody były różne, ale niezadowolenie tak samo silne.W Nepalu, Bangladeszu i Sri Lance młodzi ludzie – głównie z pokolenia Z – wywołali protesty, które doprowadziły do upadku rządów. W Nepalu protesty rozpoczęły się po zakazie mediów społecznościowych, w Bangladeszu – od sprzeciwu wobec niesprawiedliwych limitów zatrudnienia, w Sri Lance – z powodu załamania gospodarki. Wszystkie ruchy cechowały się decentralizacją, cyfrową organizacją (np. przez Discord) i silnym przekazem antynepotycznym. Młodzi wykorzystywali media społecznościowe do mobilizacji, mimo blokad rządowych.Choć przyczyny demonstracji były lokalnie różne, wspólnym mianownikiem stała się frustracja wobec elit politycznych oderwanych od realiów młodego pokolenia, brak perspektyw dla młodych, rosnące nierówności i obrazki luksusu elit w mediach społecznościowych. Eksperci podkreślają, że ruchy te inspirują się wzajemnie i odzwierciedlają pokoleniowy bunt przeciwko systemom, które nie spełniają aspiracji młodych. Protestujący żądają sprawiedliwości społecznej, przejrzystości oraz reprezentacji i nie zamierzają się wycofać.W tym odcinku podcastu rozmawiamy o demonstracjach młodych ludzi w Azji, jak wygląda przemiana pokoleniowa i czego pokolenie Z oczekują od rządzących. A naszym gościem jest prof. Piotr Balcerowicz, filozof, orientalista i kulturoznawca.
Prof. Andrzej Nowak podkreśla, że trzeba rozmawiać także z AfD, a nie udawać, że ta partia nie istnieje. Krytykuje też Angelę Merkel za jej politykę wobec Rosji i migrantów: „to katastrofa”. Prof. Andrzej Nowak w Poranku Radia Wnet odniósł się do krytyki związanej z jego planowanym udziałem w konferencji w Bundestagu, organizowanej przez frakcję AfD. Podkreślił, że jedzie tam jako historyk, a nie jako doradca prezydenta Karola Nawrockiego.Generalnie jestem przeciwko bojkotowaniu rozmowy z tymi, którzy zapraszają mnie do dyskusji, dopóki nie przekonam się, że ich intencje są jednoznacznie złe. A przekonać się mogę właśnie poprzez rozmowę– wyjaśnił profesor.Działalność AfDHistoryk zwrócił uwagę, że choć AfD uchodzi za partię rewizjonistyczną i prorosyjską, podejmowała także działania korzystne dla Polaków. Wymienił m.in. starania o dofinansowanie szkół z językiem polskim w Niemczech oraz inicjatywę umieszczenia w Dachau tablicy w języku polskim, upamiętniającej ofiary obozu.Czy wobec partii, która od miesięcy zajmuje pierwsze lub drugie miejsce w sondażach i ma realną szansę współrządzić Niemcami, powinniśmy udawać, że jej nie ma? Że nie ma co z nią rozmawiać?– pytał Nowak.Dodał, że bojkot partii popieranych przez znaczną część społeczeństwa jest z gruntu niedemokratyczny.Podobny ostracyzm próbowano narzucić wobec rządu Prawa i Sprawiedliwości w Polsce, twierdząc, że z milionami Polaków nie należy rozmawiać. To droga donikąd– ocenił profesor.Angela Merkel i jej odpowiedzialnośćProf. Nowak skomentował także wywiad Angeli Merkel, w którym była kanclerz obarcza Polskę współodpowiedzialnością za wojnę z Rosją.To szokujące i absurdalne. Nie ma bardziej zasłużonego architekta zgody z Putinem niż Angela Merkel i jej pomocnik Donald Tusk– stwierdził.Zdaniem profesora, polityka Merkel przyniosła Europie skutki katastrofalne. Wskazał na Willkommenspolitik i masowe wpuszczenie migrantów z Afryki i Azji, których następnie próbowano rozdzielić pomiędzy państwa UE.To działania, które spotkały się z krytyką i w Niemczech, i w całej Europie. Część społeczeństw zachodnich coraz wyraźniej odrzuca ten kierunek– dodał.Torowanie drogi PutinowiHistoryk podkreślił, że również w relacjach z Rosją Merkel ponosi współodpowiedzialność za obecną sytuację.To jej polityka torowała Putinowi drogę do agresji w Europie Wschodniej. Próba odwrócenia tego faktu jest po prostu absurdem– zaznaczył.Nowak wskazał jednocześnie, że Polska odzyskała nadzieję na prowadzenie niezależnej polityki i wyjście z roli „posłusznego wykonawcy niemieckiej strategii”.Musimy szukać miejsc, w których możemy realnie poprawić naszą sytuację, a nie zaczynać każdy dzień od oburzenia i lęku– podsumował.
Witam Was w kolejnym odcinku podcastu BSS bez tajemnic. Tym razem zabieram Was na Pomorze, gdzie spotkałem się z Mikołajem Truninem – Zastępcą Dyrektora w Invest in Pomerania. Nasza rozmowa to głębokie spojrzenie na to, jak region pomorski przyciąga inwestycje zagraniczne i buduje swoją przewagę konkurencyjną zarówno w sektorach tradycyjnych, jak i nowoczesnych.Zaczęliśmy od stoczni i portów, czyli naturalnych filarów gospodarki Pomorza. Mikołaj podzielił się historią i aktualnym potencjałem przemysłu stoczniowego, który dziś produkuje wyspecjalizowane jednostki dla offshore wind, gazu czy transportu morskiego. Porozmawialiśmy także o logistyce – Gdańsk i Gdynia to dziś jeden z najważniejszych hubów kontenerowych w Europie, obsługujących największe statki świata.Następnie skupiliśmy się na sektorach przyszłości. Invest in Pomerania, we współpracy z Bankiem Światowym, wskazała dwa strategiczne kierunki rozwoju: półprzewodniki i mobilność, w tym elektromobilność oraz systemy magazynowania energii. Dowiecie się, jakie projekty już realizują inwestorzy z Tajwanu, USA czy Korei i dlaczego Pomorze stało się naturalnym miejscem dla nowych parków przemysłowych.Nie mogło zabraknąć także rozmowy o talent poolu – zasobach ludzkich, które są kluczowe dla rozwoju inwestycji. Uniwersytety i politechniki, centra badawczo-rozwojowe, a także duże doświadczenie firm elektronicznych i IT sprawiają, że region jest gotowy na kolejne wyzwania.Całość zamyka wątek zrównoważonego rozwoju i zielonej energii – bo właśnie na niej będą budowane przyszłe łańcuchy dostaw. Kluczowe punkty rozmowy:· Pomorze stało się kluczowym regionem dla inwestycji w sektorze półprzewodników, przyciągając firmy z Ameryki, Azji i Europy dzięki rozwiniętej infrastrukturze i potencjałowi energetycznemu.· Rozwój przemysłu morskiego i logistyki na Pomorzu opiera się na wieloletniej tradycji oraz nowoczesnych rozwiązaniach, takich jak offshore wind, co czyni region atrakcyjnym dla inwestorów.· Pomorze dysponuje silnym zapleczem akademickim i badawczo-rozwojowym, oferując wykwalifikowaną kadrę, co przyciąga inwestorów z sektora technologicznego i elektronicznego.. Linki:Mikołaj Trunin na Linkedin – https://www.linkedin.com/in/miko%C5%82aj-trunin-61427369/Invest in Pomerania – https://investinpomerania.pl/Follow the Leaders – https://followtheleaders.pl/Porozmawiaj o tym odcinku ze sztuczną inteligencją – https://bbs-bez-tajemnic.onpodcastai.com/episodes/dok7oiazit0/chat **************************** Nazywam się Wiktor Doktór i na co dzień prowadzę Klub Pro Progressio https://proprogressio.com/pl/dzialalnosc/klub-pro-progressio/1 – to społeczność wielu firm prywatnych i organizacji sektora publicznego, którym zależy na rozwoju relacji biznesowych w modelu B2B. W podcaście BSS bez tajemnic poza odcinkami solowymi, zamieszczam rozmowy z ekspertami i specjalistami z różnych dziedzin przedsiębiorczości.Zapraszam do odwiedzin moich kanałów na:YouTube - https://www.youtube.com/@wiktordoktorFacebook - https://www.facebook.com/wiktor.doktorLinkedIn - https://www.linkedin.com/in/wiktordoktor/Moja strona internetowa - https://wiktordoktor.pl/Możesz też do mnie napisać. Mój adres email to - kontakt(@)wiktordoktor.pl **************************** Patronami Podcastu “BSS bez tajemnic” są:Marzena Sawicka https://www.linkedin.com/in/marzena-sawicka-a9644a23/Przemysław Sławiński https://www.linkedin.com/in/przemys%C5%82aw-s%C5%82awi%C5%84ski-155a4426/Damian Ruciński - https://www.linkedin.com/in/damian-rucinski/Szymon Kryczka https://www.linkedin.com/in/szymonkryczka/Grzegorz Ludwin https://www.linkedin.com/in/gludwin/Adam Furmańczuk https://www.linkedin.com/in/adam-agilino/Anna Czyż - https://www.linkedin.com/in/anna-czyz-%F0%9F%94%B5%F0%9F%94%B4%F0%9F%9F%A2-68597813/Igor Tkach - https://www.linkedin.com/in/igortkach/Damian Wróblewski - https://www.linkedin.com/in/damianwroblewski/Paweł Łopatka - https://www.linkedin.com/in/pawellopatka/ Wspaniali ludzie, dzięki którym pojawiają się kolejne odcinki tego podcastu. Ty też możesz wesprzeć rozwój podcastu na:Patronite - https://patronite.pl/wiktordoktorPatreon - https://www.patreon.com/wiktordoktorBuy me a coffee - https://www.buymeacoffee.com/wiktordoktorBuycoffee.to - https://buycoffee.to/wiktordoktorBecome a supporter of this podcast: https://www.spreaker.com/podcast/bss-bez-tajemnic--4069078/support.
I Piotr 1,1-12 (1) Ja Piotr, apostoł Jezusa Chrystusa, piszę do wybranych, którzy jako cudzoziemcy mieszkają na obczyźnie: w Poncie, Galicji, Kapadocji, Azji i Bitynii. (2) Bóg Ojciec, zgodnie ze swoim odwiecznym postanowieniem, wybrał was i przeznaczył do świętego życia w Duchu oraz do posłuszeństwa. On również, dzięki krwi przelanej przez Jezusa Chrystusa, oczyścił was z grzechów. Niech Jego łaska i pokój wydają wśród was coraz większy owoc! (3) Chwała niech będzie Bogu—Ojcu naszego Pana, Jezusa Chrystusa—który w swojej ogromnej miłości zrodził nas do nowego życia. On, dzięki zmartwychwstaniu Chrystusa, dał nam żywą nadzieję na przyszłość (4) i przygotował dla was bezcenny dar w niebie—niezniszczalny, nieskażony i nietracący blasku! (5) Uwierzyliście Bogu, dlatego On będzie was chronił swoją potężną mocą—do czasu, w którym objawi wszystkim wasze zbawienie. (6) Cieszcie się więc, mimo że teraz różne chwilowe trudności sprawiają wam smutek. (7) Dzięki nim jednak wasza wiara oczyszcza się i staje się cenniejsza od nietrwałego złota, które również oczyszcza się w ogniu. Gdy więc Jezus Chrystus powtórnie się objawi, wasza wiara zostanie doceniona i otoczona chwałą. (8) Wiem, że chociaż nie widzieliście Pana, to bardzo Go kochacie. Teraz nadal Go nie widzicie, ale wierzycie Mu i doznajecie niezmiernej, cudownej radości (9) z powodu waszego zbawienia. Ono jest celem waszej wiary! (10) Właśnie to zbawienie było przedmiotem poszukiwań i dociekań proroków. Oni to zapowiadali, że Bóg okaże wam swoją łaskę. (11) Zastanawiali się jednak, kiedy nadejdą cierpienia Chrystusa, zapowiedziane przez Jego Ducha, i kiedy objawi się Jego chwała. (12) Bóg zaś powiedział im, że oni tego nie doczekają, ale wy—tak. I właśnie o tym—z pomocą zesłanego z nieba Ducha Świętego—powiedzieli wam ci, którzy przekazali wam dobrą nowinę. Są to rzeczy, które pragnęliby poznać nawet aniołowie. Nauczanie z dnia 21 września 2025
Nie tylko motocyklem, ale i ciężarówką będziemy jechać przez Indie i kawałek Azji. Poprowadzi nas Witold Palak.
To opowieść o zwycięstwach i klęskach, o granicach ludzkiej wytrzymałości i obsesji, która zamienia wodza w legendę. Kim naprawdę był Aleksander? Twórcą nowego świata - czy niszczycielem, który nie potrafił się zatrzymać? Przed Wami historia młodego Macedończyka, który wyruszył w podróż, by zmienić świat. Uczeń Arystotelesa, syn króla Filipa II i królowej Olimpias, marzyciel zapatrzony w Achillesa. Zjednoczył Grecję, przekroczył Hellespont, zniszczył potęgę Persji, został faraonem w Egipcie i królem królów w Babilonie. Ale im dalej szedł, tym bardziej gubił samego siebie. Armia się buntowała. Przyjaciele odchodzili. Granice imperium zacierały się w piaskach pustyń i dżunglach Indii. A on sam zaczął wierzyć, że jest istotą ponadludzką. W tym odcinku Podcastu Historycznego opowiadam o drodze Aleksandra: od dzieciństwa w cieniu Filipa II, przez pierwsze triumfy pod Granikiem i Issos, po apogeum chwały w bitwie pod Gaugamelą. Zajrzymy do Egiptu i słynnej wyroczni w oazie Siwa, przejdziemy przez dramatyczne kampanie w Baktrii i Indiach, by dotrzeć aż do tragicznego finału w Babilonie w 323 r. p.n.e. A na koniec zastanowimy się – kim był Aleksander? Dobrego słuchania! Rafał Timeline: 0:00 Intro 1:26 Prolog: Echo Wśród Ruin 5:42 Rozdział I: Dziecko Dwóch Światów. 8:47 Filip II – ojciec Aleksandra 12:48 Falanga Macedońska 20:29 Polityka Filipa II; Bitwa pod Cheroneą 338 pne. 28:37 Olimpias (Matka Aleksandra) 32:42 Edukacja pod okiem Arystotelesa 39:45 Atmosfera gęstnieje; pierwsze spiski na dworze. 43:35 Rozdział II – Król Chory na Nieśmiertelność. Zamach na Filipa II i przejęcie tronu (336 r p.n.e) 48:28 Bunt greckich polis i zniszczenie Teb ( 335 r p.n.e) 52:04 Rozdział III: Marzenie o Azji; Plany inwazji na Persję odziedziczone po Filipie. 59:24 Przekroczenie cieśniny Hellespont 334 r. p.n.e. 1:03:46 Początek kampanii – bitwa nad Granikiem (334 r. pne) 1:08:03 Oblężenie Halikarnasu (334/333 r. p.n.e) 1:12:25 Rozdział IV: Pierwsze Starcie z Dariuszem III; Bitwa pod Issoss 333 r. p.n.e. 1:17:11 Zdobycie perskiego obozu i wzięcie w niewolę rodziny królewskiej 1:21:38 Rozdział V: Egipt, Faraon i Bóg. Oblężenie Tyru. 1:26:26 Wejście do Egiptu bez walki (332 r. p.n.e) Wyrocznia Amona w oazie Siwa. 1:30:06 Założenie Aleksandrii 1:32:59 Rozdział VI: Apogeum: Gaugamela (331 r.p.n.e) 1:39:53 Skutki bitwy pod Gaugamelą; ucieczka Dariusza, dalsze natarcie Aleksandra 1:43:44 Śmierć Dariusza i przejęcie imperium. 1:47:21 Rozdział VII: Imperium-Labirynt; podbój Baktrii i Sogdiany 1:53:16 Małżeństwo z Roksaną 327 r. p.n.e 1:55:19 Napięcia wśród Macedończyków – bunty i spiski 1:59:29 Imperium jak Labirynt 2:02:17 Rozdział VIII – Indie – granica wytrzymałości; przekroczenie Indusu 2:07:51 Bitwa nad Hydaspes (326 r. p.n.e) 2:12:56 Podsumowanie dotychczasowej historii 2:16:13 Bunt nad Hyphasis (rzeka Bjas) 2:18:37 Powrót i marsz przez pustynię Geodrozji (325 r. p.n.e.) 2:22:42 Rozdział IX – Babilon: koniec mitu. Powrót do centrum imperium i plany nowych podbojów. 2:28:56 Śmierć Aleksandra Wielkiego 323 r. pne 2:31:19 Rozdział X: Rozpad Imperium; dziedzictwo 2:37:03 Aleksander jako wzorzec dla późniejszych wodzów 2:39:49 Epilog: Twórca czy Niszczyciel? 2:41:54 Outro 2:43:50 Patronite 2:45:20 Ciekawostka Zostań Patronem! https://patronite.pl/podcasthistoryczny Wsparcie jednorazowe: https://suppi.pl/podcasthistoryczny Źródła: https://pastebin.com/FU8sTj4n TT: https://twitter.com/sadowski_rafal IG: https://www.instagram.com/rafal_sadowskii Patroni: https://pastebin.com/KE4LcYLT Dziękuję, że towarzyszycie mi na pokładzie tego statku podczas podróży przez fale historii!
W Chinach odbył się szczyt Szanghajskiej Organizacji Współpracy i parada z okazji 80. rocznicy zakończenia II wojny światowej w Azji. Na zaproszenie Xi Jinpinga do Pekinu przybyło wielu polityków, wśród nich Kim Dzong Un, Aleksandr Łukaszenka i Władimir Putin. Więcej o wydarzeniach z Pekinu i chińskich planach w podcaście OSW mówią Jakub Jakóbowski i Miłosz Bartosiewicz.
Richard Flanagan, jeden z najwybitniejszych powieściopisarzy naszych czasów, jest gościem tego odcinka Raportu o książkach.Urodził się w niewielkiej wsi w Tasmanii, jego dziadkowie byli analfabetami, a ojciec był pierwszą osobą w rodzinie, która poszła do szkoły średniej.Swojemu ojcu Richard Flanagan zadedykował jedną ze swoich najpiękniejszych powieści – Ścieżki Północy. Opowiada ona o zapomnianej przez historię zbrodni wojennej, jaką była budowa na rozkaz japońskiego cesarza Kolei Birmańskiej, zwanej także Koleją Śmierci.Pracowało przy niej ćwierć miliona niewolników, głównie z Azji, ale byli wśród nich także jeńcy wojenni z Australii. Zmarło od 110 000 do 150 000 ludzi. Ojciec Richarda Flanagana należał do tych najsilniejszych, którzy przeżyli. Po latach nigdy nie wspominał o okrucieństwie strażników, lecz o dobru i człowieczeństwie współwięźniów. „W obozie zobaczyłem to, co w ludziach najlepsze” – mówił swoim dzieciom.Flanagan pisał Ścieżki Północy przez 12 lat: „W pewnym momencie zostałem skazany na napisanie tej powieści, a przynajmniej tak mi się wydawało. Doszedłem do wniosku, że jeśli jej nie skończę, niczego w życiu już nie zdołam napisać” – mówi w rozmowie, do wysłuchania której zapraszamy.Prowadzenie: Agata KasprolewiczGość: Richard FlanaganKsiążka: „Ścieżki Północy” – Richard Flanagan / przekład: Maciej Świerkocki / Wydawnictwo Czarne---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
Pod koniec XIX wieku Azja Środkowa stała sceną dla tzw. Wielkiej Gry. Naprzeciwko siebie stanęły wtedy Imperium Rosyjskie i Imperium Brytyjskie, które ostatecznie zamiast otwartego starcia wybrały porozumienie. Na jego straży postawiono Korytarz Wachański - część Afganistanu, jeden z najbardziej izolowanych i zapomnianych przez świat regionów Azji. To tam mieszka część Wachów, niewielkiej grupy etnicznej, którą historia rozrzuciła na terenie czterech państw. Cieniem na ich przyszłości kładzie się plan wybudowania chińskiej drogi.(00:00:53) Powitanie(00:00:48) Rozmowa(01:23:31) PodziękowaniaWszystkie głosy, które usłyszycie w tym odcinku należą do fizycznych, rzeczywiście istniejących osób i nie zostały wygenerowane maszynowo przez algorytmy.✅ Wspieraj Brzmienie Świata na Patronite:https://patronite.pl/brzmienie-swiataFB: www.facebook.com/brzmienieswiataIG: www.instagram.com/brzmienieswiata
Jak potoczy się III wojna światowa? Znowu będzie atak na dwóch frontach. Chiny w Azji i Rosja na Europę. Tak uważa sekretarz generalny NATO. Ostrzega też, że trzeba się lepiej przygotowywać, bo np. Rosja produkuje dużo więcej amunicji niż NATO. Czy obawiacie się III wojny światowej? Tymczasem Trump zmienia ton wobec Putina. Czyżby przejrzał na oczy? Prezydent USA stwierdził, że Putin opowiada bzdury. Na Twitterze też wojna. Sztuczna inteligencja Muska, czyli Grok, wczoraj zaczęła atakować wszystkich. Ostro. M.in. przypomniano pornograficzne poszukiwania Krzysztofa Bosaka. #IPPTVNaŻywo #polityka #Rosja #Chiny ----------------------------------------------------
⚠️ DARMOWA dostawa do 30 czerwca: https://wydawnictwoRN.plWydawałoby się, że zero to sprawa prosta – ot, nic. Tymczasem w matematyce, zwłaszcza w naszym kręgu kulturowym, przez długi czas zera nie było. – Grecy nicości się bali, dlatego zera nie znali i nie chcieli znać – mówi fizyk matematyczny dr Tomasz Miller z Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych UJ. – Włączenie tej nicości w poczet liczb takich samych jak 1, 2 czy 3 to już był bardzo duży skok myślowy – dodaje. Rozmawiamy o historii liczb. Zero jako liczbę, na której można dokonywać działań arytmetycznych, wymyślono mniej więcej w I wieku naszej ery niezależnie w dwóch miejscach na świecie: w Azji (tu stosowali je Hindusi) oraz w Ameryce Południowej, w cywilizacji Majów. W Europie długo zero nie występowało. System cyfr hindusko-arabskich, z których korzystamy do dziś, pojawił się w Europie w XIII wieku, początkowo wcale nie wśród matematyków, lecz wśród kupców. Na dobre przyjął się u nas dopiero w XVI wieku. Matematyka powstała jako narzędzie bardzo powiązane ze światem fizycznym, czyli sposób rozliczania rzeczywistych obiektów. Im bardziej stawała się złożona, tym bardziej oddalała się od fizycznego rozumienia przedmiotów. – Liczby to są pewne abstrakcyjne obiekty, które mają swoje własności – mówi dr Miller. Mamy więc liczby całkowite (dodatnie i ujemne), mamy liczby wymierne (np. 1/2), niewymierne (np. liczba π). Liczby całkowite, wymierne i niewymierne tworzą zbiór liczb rzeczywistych, a to dopiero początek tego, czym mogą się zajmować matematycy. A przecież są jeszcze wszystkie liczby urojone czy zespolone (połączenie liczby rzeczywistej z urojoną), które są niezbędne w mechanice kwantowej, a przy okazji upraszczają trygonometrię. Można więc zaryzykować twierdzenie, że gdyby nie kupcy dbający o swoje interesy, nie byłoby nowoczesnej fizyki!W odcinku usłyszycie też, jaka cywilizacja liczyła w systemie dwudziestkowym, a jaka w sześćdziesiątkowym, czy liczby niewymierne byłyby bardziej wymierne, gdybyśmy liczyli w systemie innym niż dziesiątkowy (niestety nie), na czym polegały pojedynki renesansowych matematyków (bywało ostro) i dlaczego jako ludzkość przyjęliśmy zasadę, że nie dzieli się przez zero.***Wspominane mini wykłady dr. Millera na kanace Copernicusa: https://www.youtube.com/playlist?list=PLuqpwpkBmbAkwhHP2KWl8_voT24UAg28o
Jak zwierzęta stały się naszymi przyjaciółmi?
Mamy wszystko, a jednak czujemy się samotni.Z Marcinem Lewandowskim i Michałem Sykulskim rozmawiamy o nowoczesnym więzieniu, które sami sobie zbudowaliśmy i o Kambodży, gdzie życie wciąż toczy się wolniej, bliżej ludzi, bez tej całej gonitwy.Twitter (X):https://twitter.com/relocatify1Instagram:https://www.instagram.com/relocatify_________________________[współpraca reklamowa]Zadbaj o swoją przyszłość z kontem IKE od XTB: https://link-pso.xtb.com/pso/mbYmO Uważasz, że brakuje Ci odpowiedniej wiedzy? Teraz, rejestrując się w XTB z kodem “AGENT” otrzymasz wyjątkowy kurs edukacyjny dedykowany początkującym inwestorom. Inwestowanie jest ryzykowne. Inwestuj odpowiedzialnie._______________________________00:00 Wstęp04:10 Czym jest wolność we współczesnym świecie?09:30 Dlaczego ciągle nam mało, mimo że mamy wszystko?18:25 Życie w głębokiej Kambodży – codzienność bez gonitwy31:40 Pieniądze a bezpieczeństwo – o czym zapomnieliśmy38:50 Kambodża najbezpieczniejszym krajem Azji?45:50 Fala Polaków w Azji – czy to ucieczka, czy świadomy wybór?52:10 Jak wygląda dziś życie w Kambodży?57:00 Gdzie nas znaleźć i jak być na bieżąco?58:30 Zakończenie
Światowa wojna handlowa właśnie się zaczyna. Donald Trump "swoją ulubioną rzeczą", czyli cłami, uderza na oślep w kraje i biznesy. Dostaje się Azji, czyli taniemu zapleczu produkcyjnemu dla niemal wszystkich branż przemysłowych. Dostaje się Europie, a zwłaszcza tutejszemu przemysłowi motoryzacyjnemu. Chińskim sklepom internetowym, które dla Amerykanów staną się nieopłacalne. Markom odzieżowym i obuwniczym, które toną na giełdzie. A to dopiero początek listy poszkodowanych! Czy to koniec świata jaki dotychczas znaliśmy? Sponsorem odcinka jest OANDA TMS Brokers.
Przemyt nielegalnych substancji z Azji i Ameryki Południowej do Australii w ciągu dekady urósł tak bardzo, że Pacyfik jest już przezywany "narkotykową autostradą". Najwyższą cenę płacą za to małe państwa wyspiarskie, które nie radzą sobie z nieznanymi tam wcześniej problemami.
MIESIĄCZKA 17 a w niej: Kasia o tym, jak żyć, gdy przyjaciel się na ciebie wypnie, Herbut o Sephora Kids, Mochnaczewska o tym, dlaczego kobiety naprawdę nie chcą mieć dzieci, Sulej o tym, jak ubierają się młodzi konserwatyści i dlaczego Zuckerberg nosi się inaczej, Fiolka o kolejnej dietetycznej guru i Makselon o języku podlaskim. Poza tym: Seriale do obejrzenia, w tym aż dwa o katastrofie w Lockerbie, książki do przeczytania- w tym nowy kryminał z Azji, newsy o podcaście Karola III, wózku za 5 tys dolarów, Meryl Streep i jej nowym chłopaku, wraca Black Mirror i wrócił Biały Lotos, kawa coraz droższa, a Ania Kuczyńska wypuściła nowe perfumy. I muzyka Sw@da i Niczos, Chappel Roan i Julii Wieniawy. Bardzo smaczna i prawie dwugodzinna uczta specjalnie dla Was. Ten podcast powstaje dzięki Patronite https://patronite.pl/karolinakp 0:00:00 Intro 0:01:04 Eurowizja 0:05:24 Felieton Macieja Makselona 0:09:32 Newsy i newsiki 0:26: 31 Comiesięczna księgarnia 0:30:48 Felieton Anny Mochnaczewskiej 0:41:21 W kinie i na kanapie 0:59:31 Dział urody 1:04:26 Felieton Agaty Herbut 1:09:48 Dział mody 1:12:39 Felieton Karoliny Sulej 1:30:09 Dział gastronomii 1:32:47 Felieton Fiolki Najdenowicz 1:38:46 Felieton Katarzyny Kasi 1:44:41 Outro
Cyprian, założyciel Rainbow Socks, dzieli się swoją niezwykłą drogą od biednego dziecka z blokowiska do przedsiębiorcy prowadzącego globalny biznes z Malty. W rozmowie z Maciejem Filipkowskim opowiada historię, która udowadnia, że każde doświadczenie może stać się fundamentem sukcesu.Już jako 7-latek wykazywał niezwykłą przedsiębiorczość. Podczas wakacji w Szwecji, zamiast bawić się z rówieśnikami, zbierał puszki na kaucję, zarabiając tysiące złotych. W wieku 13 lat pracował już 7 dni w tygodniu w restauracjach, burgerowniach i innych miejscach, zawsze z konkretnym celem finansowym.Przełomowy moment nastąpił, gdy jego matka nagle opuściła dom, pozostawiając 20-letniego Cypriana praktycznie bezdomnym. "To pokazało mi, że jeżeli cokolwiek chcę w życiu osiągnąć, to muszę liczyć na siebie" - wspomina.Największy biznesowy przełom przyszedł nieoczekiwanie. Prowadząc fanpage o sushi, pół żartem zaproponował znajomym produkującym skarpetki stworzenie "sushi skarpetek" - skarpetek pakowanych jak zestaw sushi. Pomysł chwycił, a wejście na Amazon otworzyło globalny rynek. Dziś jego firma sprzedaje miliony par rocznie w ponad 50 krajach.Nie brakuje też trudnych momentów - w 2023 roku firma otarła się o bankructwo. Konieczne było przeniesienie produkcji z Polski do Azji i drastyczna restrukturyzacja. Cyprian nie ukrywa też szokującej historii, gdy matka pozwała go o alimenty w wysokości 25 tysięcy złotych miesięcznie po przeczytaniu artykułu o jego sukcesie.Obecnie mieszka na Malcie, gdzie odnalazł równowagę między pracą a życiem rodzinnym. "Mieszkając w Warszawie, nie jest trudno wpaść w pracoholizm. Na Malcie zacząłem traktować pracę jako jeden z elementów, który trzeba zrobić w ciągu dnia" - wyjaśnia.Dla początkujących przedsiębiorców ma jedną radę: "Spróbuj na marketplace. Dostaniesz ogromny zakres narzędzi, których absolutnie nie masz startując własnym sklepem internetowym."Historia Cypriana udowadnia, że nawet najtrudniejsze doświadczenia mogą stać się trampoliną do niezwykłego sukcesu.PARTNERZY ODCINKA: