De Dag

Marleen de Rooij en Jorn Jonker vertellen in deze speciale live opname van podcast De Dag tijdens het podcastfestival in TivoliVredenburg hoe zij aan hun Haagse scoops komen. Het begint met veel koffie drinken, vertellen ze. Of in het geval van Jorn: thee. Of zit er ook weleens iets sterkers in de kopjes?  Marleen vertelt hoe haar contacten met Pieter Omtzigt ertoe leidden dat zij tijdens een collectieve zoektocht naar de oud-NSC-leider, toen hij tijdens de formatie plots van tafel was weggelopen, opeens een mysterieus appje kreeg met zijn locatiegegevens. En Jorn legt uit hoe het soms juist door politici en ministeries op prijs wordt gesteld als je als journalist informatie boven water krijgt waar ze eigenlijk niet op zitten te wachten.  We sluiten af met een heuse koffie-quiz en vragen uit het publiek.  Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie: Elisabeth Steinz en Marco Geijtenbeek Redactie: Rosanne Sies 

De druk op de zorg, de opvang en de politie door mensen met verward gedrag neemt toe. Hulporganisaties waarschuwden deze week dat de problemen ze over de schoenen lopen. "Wij vangen heel veel mensen op die op straat voor onrust en overlast zorgen. Op het moment dat wij dat niet meer kunnen doen, dan zijn ze overgeleverd aan de straat", zegt Tara Jane Thomas van het Leger des Heils bij Nieuwsuur.  Ook het aantal overlastmeldingen bij de politie stijgt. Waren er in 2016 nog krap 75 duizend meldingen over dit soort gedrag, afgelopen jaar liep dat op naar bijna 170 duizend. In podcast De Dag bespreken we met Nieuwsuur-verslaggever Cecile van der Grift de vraag: Hoe gaan we in Nederland om met mensen met ernstig verward gedrag? En waar gaat het mis? Van der Grift dook de afgelopen jaren in de wereld van personen met verward gedrag. Ze maakte meerdere reportages, onder meer over de moord op de 25-jarige Rens, op 1 augustus 2023 in Amsterdam, door een psychotische buurman. Ook ging ze langs bij een training voor agenten van de Dienst Speciale Interventies (DSI), die steeds vaker worden ingezet voor incidenten met verwarde personen.  Er zijn steeds minder opvangplekken voor deze mensen, dus blijven ze langer op zichzelf wonen, met alle problemen van dien. Van der Grift bezocht zogenoemde Skaeve Huse, eenvoudige woningen aan de rand van een stad of dorp, die rust moeten brengen voor zowel bewoners als hun omgeving. Maar in veel gemeenten waar dit concept van de grond moet komen verzetten omwonenden zich. Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Judith van de Hulsbeek

Op de EU-top was de frustratie van Europese leiders over de Hongaarse premier Orbán opmerkelijk zichtbaar en hoorbaar. Orbán weigert in te stemmen met een lening van 90 miljard euro aan Oekraïne, vanwege een ruzie met Oekraine over een pijpleiding die volgens Kyiv door Rusland is gebombardeerd.  Correspondent Christiaan Paauwe reisde af naar de oliepijpleiding die het middelpunt is geworden van de steeds verder escalerende ruzie tussen Hongarije en Oekraïne én tussen Hongarije en de EU. Tamelijk onverwacht kon hij er dichtbij in de buurt komen.  Europa-correspondent Kysia Hekster was op de EU-top in Brussel en vertelt hoe er daar geworsteld wordt met de beste manier om dit aan te pakken. 'Iedereen weet dat Orbán deze ruzie opstookt, omdat hij daar baat bij heeft in zijn verkiezingscampagne.' Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: IJsbrand Terpstra

Lokale partijen hebben de meeste stemmen gehaald bij de gemeenteraadsverkiezingen en de grootste stijger is Forum voor Democratie. Maar achter de uitslagencijfers gaat een groter verhaal schuil.  'Zo'n verkiezingsuitslag is voor mij een goudmijn,' zegt sociaal geograaf Josse de Voogd die in de podcast de belangrijkste ontwikkelingen schetst. Hij is als onderzoeker al jaren gespecialiseerd in het stemgedrag van kiezers per regio. De Voogd vertelt waar de groei van sommige lokale partijen vandaan komt en hoe je die moet duiden. Duidelijk is, zegt hij, dat zowel lokale partijen als partijen op radicaal rechts geprofiteerd hebben van anti-azc-standpunten.  Journalist en Forum-watcher Chris Aalberts zoomt in op de winst van FvD. Die partij werkt gestaag aan het opbouwen van een partijkader en, zegt hij, 'is helemaal terug van weggeweest'.  Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: IJsbrand Terpstra

Al ruim twee weken vallen Israëlische bommen op Libanon. In de schaduw van de oorlog in Iran en de Golfstaten is een tweede front ontstaan. Israël breidt de grondoperaties in het zuiden van Libanon uit en Hezbollah vernietigen. Met verwoesting, doden en inmiddels 1 miljoen vluchtende Libanezen tot gevolg. Het land heeft 5 miljoen inwoners. Ook afgelopen nacht was weer onrustig, vertelt correspondent Daisy Mohr. Opnieuw explosies, opnieuw een ingestort flatgebouw in Beiroet. Gevluchte Libanezen verblijven in kampeertentjes op parkeerplaatsen in het centrum en eten maaltijden die vrijwilligers maken in gaarkeukens. Mohr merkt dat meer en meer Libanezen klaar zijn met Hezbollah, want al 40 jaar af en aan oorlog is teveel. En toch moeten inwoners van Libanon doorgaan. Reageren: mail naar dedag@nos.nl Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Judith van de Hulsbeek

Na drie jaar onderzoek hebben journalisten van persbureau Reuters onthuld wie de wereldberoemde street art-kunstenaar Banksy is. Hij is geboren als Robin Gunningham en heeft zijn naam later officieel veranderd in David Jones, in de hoop zijn anonimiteit beter te beschermen.  Hoewel Gunningham het nieuws niet heeft bevestigd, lijkt dit het eindpunt van een decennialang mysterie dat Banksy wereldberoemd en schatrijk maakte.  David Roos is Street art curator en tot recent creatief directeur van het straatkunst museum STRAAT in Amsterdam. Hij heeft contacten in de naaste kringen van Banksy en vertelt in de podcast hoe de grote naam die Banksy heeft opgebouwd ook zwaar op de kunstenaar drukt.  Is dit dan misschien het moment voor Banksy om onder een andere naam verder te gaan? En wie ís Banksy eigenlijk nog, nu iedereen weet wie hij is? Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Lisa Konings

De VS wil dat NAVO-landen helpen met het heropenen van de Straat van Hormuz, door olietankers daar met marineschepen te escorteren. Maar wat is ervoor nodig om veilig door de zee-engte tussen Iran en Oman te varen? Bart Gonnissen was jarenlang stuurman van olietankers in de straat van Hormuz, ook in gevaarlijke periodes. 'Ik zag de zeemijnen drijven.' Hij vertelt in de podcast wat de moeilijkheden zijn voor olieschepen (en hun bemanning) om daar in tijden van conflict te varen. En hoe militaire escortes ook geen garantie zijn voor een veilige doorvaart. Aan hoe de Amerikanen momenteel opereren, zegt hij, zie je 'dat Trump niets heeft begrepen van de complexiteit van de straat van Hormuz.' John Weyne is Kapitein ter zee buiten dienst en heeft supertankers helpen beschermen in de straat van Hormuz toen het daar in het verleden ook gevaarlijk was. Ook hij wijst op de moeilijkheden om dit gebied te beschermen en vindt dat de Amerikanen de situatie onderschatten.  Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Lars Hulshof

Woensdag gaan de stembussen open, in elke gemeente wordt weer een nieuwe gemeenteraad gekozen. Wat leeft er lokaal? Nieuwsuurverslaggever Jan Eikelboom onderzoekt dat al bijna 10 jaar in zijn serie De Onderstroom. Hij trekt naar plekken toe die juist niet in het nieuws zijn om de gewone verhalen die onder gewone mensen leven op te tekenen. Voor deze verkiezingen dook hij in de versnippering van partijen door een AZC in Schiedam, in betaald parkeren in Amersfoort en in de lage opkomst in Rotterdam. Eikelboom zag het sentiment richting asielzoekers verharden en de boosheid richting de politiek blijft altijd. "Hoeveel inspraak je ook regelt, als burgers hun zin niet krijgen zeggen ze er wordt niet naar ons geluisterd. De mensen blijven gewoon boos." Reageren? Mail naar dedag@nos.nl (mailto:dedag@nos.nl) Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Judith van de Hulsbeek

Mensje van Keulen (79), Iduna Paalman (35) en Iraida Martha Ooft (51) kozen voor deze podcast drie boeken uit die wat hen betreft alle generaties gelezen moeten hebben.  Het thema van de Boekenweek, die vanavond tijdens het Boekenbal gevierd wordt door mensen uit het boekenvak, is dit jaar: mijn generatie. De drie schrijvers vertellen welke boeken hen gevormd hebben en waarom goede literatuur uiteindelijk universeel en generatieoverschrijdend is.  Mensje van Keulen: Alleen op de wereld van Hector Malot Iduna Paalman: Minihorror van Barbi Markovic Iraida Martha Ooft: De jaren van Annie Ernaux Reageren? Mail dedag@nos.nl Redactie: Meryem El Mandoudi & IJsbrand Terpstra

3 op de 5 Nederlanders heeft hoogstens een mbo-opleiding afgemaakt. Maar slechts 1 op de 5 raadsleden is praktisch opgeleid. De politiek is een plek voor hoogopgeleiden, wordt al jaren beschreven. De zogenoemde diplomademocratie. En daarom is er nu een cursus voor mbo'ers om ze te helpen een eerste stap te zetten in bijvoorbeeld gemeenteraad na de verkiezingen volgende week. Sunita Biharie moest niets van politiek hebben. Ze zag mannen in pak die moeilijke taal gebruikten en voelde vooral afstand. Biharie werd na haar mbo-opleiding activist en ontdekte later pas dat ze eigenlijk een politieke stem had die ze wilde laten horen. Ze ging de gemeenteraad van Apeldoorn in voor de SP en is nu wethouder: "Je voelt dat er op je neergekeken wordt. Er werd me 100 keer hetzelfde uitgelegd. En ik begreep wel wat er werd gezegd, maar ik was het er niet mee eens. Maar de houding werd op een gegeven moment: we leggen het haar nog wel een keer uit." Stichting Voor Democratie probeert met de cursus meer mbo'ers enthousiast te maken voor de politiek. Ze zien dat er vooral veel wantrouwen is, maar ook grote maatschappelijke betrokkenheid. Door de scheve afspiegeling is vooral de stem van de universitair opgeleide Nederlander doorslaggevend in politieke besluiten.  Reageren? Mail naar dedag@nos.nl (mailto:dedag@nos.nl) Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Judith van de Hulsbeek Verslag: Marc-Robin Visscher

De prijzen aan de pomp stijgen door, de zorgen over de wereldwijde toevoer van olie groeien en de oorlog in het Midden-Oosten is nog niet voorbij. Door de Iraanse blokkade van de Straat van Hormuz komt eenvijfde van de wereldwijde olie niet de markt op. De regering Trump probeert van alles om de prijsstijging af te remmen, maar kunnen ze een nieuwe oliecrisis voorkomen? Amerikakenner en journalist voor de Groene Amsterdammer Casper Thomas vertelt dat het hoofdtoneel van de oorlog in Iran is verschoven van het vasteland naar deze nauwe zeestraat. De stijgende olieprijzen raken de VS nog niet heel hard, omdat de Amerikanen niet heel erg afhankelijk zijn van de wereldmarkt. Maar als dit langere tijd gaat duren, en de midterm-verkiezingen in het najaar dichterbij komen, kan het politieke probleem voor president Trump wel groeien. Opvallend is dat de afgelopen dagen de olieprijs direct steeg of daalde door uitspraken van Trump zelf. De Amerikaanse president is één van de grote factoren die invloed hebben op de olieprijs, analyseert directeur van het Centre for International Energy Policy (CIEP) Pier Stapersma. Om de olieprijs te laten dalen kan de Amerikaanse regering van alles proberen, maar essentieel is dat de olietankers weer gaan varen door de Straat van Hormuz. Reageren? Mail naar dedag@nos.nl (mailto:dedag@nos.nl) Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Judith van de Hulsbeek

De PVV en BBB verkeren zichtbaar in crisis, Forum voor Democratie is in opspraak vanwege rechtsextreme kandidaten, JA21 is muisstil en de afgesplitste groep Maruszower zoekt juist de schijnwerpers. Wat is er aan de hand op rechts?  'De korte samenvatting,' zegt politiek verslaggever Ewoud Kieviet in deze podcast, 'is dat de PVV wankelt en dat je ziet dat andere partijen en individuele politici denken dat dit mogelijk hun kans is om het nieuwe gezicht op rechts te worden.' Wie wordt dan 'de nieuwe Wilders'? Of zou Wilders zélf nog de nieuwe Wilders kunnen worden?  Reageren? mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Lisa Konings

Terwijl de oorlog in Iran z'n tweede week in gaat, blijft het moeilijk om contact te krijgen met Iraniërs die daar wonen. Met veel moeite lukte het de redactie van Nieuwsuur toch om verschillende mensen te spreken. Redacteur Kaja Bouman vertelt hoe de vreugde die aanvankelijk bij sommige Iraniers nog heerste, verdwenen is. 'De realiteit van de oorlog daalt nu in.' Een Iraanse journalist, die anoniem wil blijven, zegt: "Ik hoop dat iedereen begrijpt dat er een zeer ernstige oorlog gaande is, die veel ernstiger is dan de Twaalfdaagse Oorlog die hier eerder gevoerd werd. Laten we hopen dat deze oorlog snel eindigt. Oorlog geeft geen vreugde, en ik zie ook nergens blijdschap." Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Rosanne Sies Op zondag 22 maart staat Podcast De Dag samen met Podcast De Stemming op het NPO Podcastfestival. Kaarten verkrijgbaar via: https://npoluister.nl/festival

Op de intensive care van het Erasmus Medisch Centrum, onder leiding van Diederik Gommers, heerst al jaren een vertrouwenscrisis tussen een deel van de medewerkers en de leiding van de afdeling.  Onderzoeksjournalist van Nieuwsuur Renee van Hest en NOS-gezondheidsredacteur Sander Zurhake spraken de afgelopen maanden tientallen medewerkers en oud-medewerkers en zagen honderden interne mails, documenten, appverkeer en interne rapporten in. Medewerkers spreken van een verziekte werkcultuur en vrezen voor de mogelijke effecten daarvan op de patiëntenzorg. In deze podcast vertelt Renee van Hest hoe dit gevoelige dossier op haar bureau terechtkwam en hoe zij samen met Sander Zurhake te werk is gegaan. 'Dit verhaal stijgt boven het verhaal van een slechte werksfeer alleen uit.'  Lees hier (https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2605173-verantwoording-onderzoek-werkcultuur-erasmus-mc)meer over het onderzoek naar de werkcultuur op de ic van het Erasmus MC. Daar lees je ook meer over het wederhoortraject met het ziekenhuis en Gommers. De volledige reactie van het Erasmus MC lees je hier (https://bijlagen.nos.nl/artikel-24733716/Wederhoor_Erasmus_MC.pdf). Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: Judith van de Hulsbeek

Van iced matcha latte met aardbeiensmaak tot hot hojicha met sojamelk: drankjes met een Japanse thee- achtergrond zijn de afgelopen jaren enorm populair geworden. TikTok staat er vol mee en in grote steden staan er lange rijen voor de tentjes waar je ze kunt drinken, en… fotograferen voor je sociale media. Ze heten matcha en hojicha, maar ze hebben heel weinig te maken met hoe die theesoorten in Japan worden gedronken. Matcha werd oorspronkelijk volgens  allerlei precieze regels voorbereid, en met een eeuwenoud ceremonieel geserveerd. In de podcast legt thee-sommelier Mariela Erkens uit waar het groene drankje vandaan komt, wat die traditie inhoudt en hoe matcha en hojicha zich tot elkaar verhouden. Hoogleraar Japanse studies  Katarzyna Cwiertka doet onderzoek naar Japanse eetcultuur. Ze legt uit waarom Japanse voedseltrends, van sushi tot hojicha zo aantrekkelijk voor ons zijn. En wat de rol van de Japanse voedselindustrie is geweest. Reageren? Mail naar dedag@nos.nl Presentatie & montage: Mattijs van de Wiel Redactie: Ulrike Nagel

Het houdt ons land al drie weken bezig: de hack bij Odido. Gegevens van 6,5 miljoen klanten en oud-klanten van het telecombedrijf verschenen op het darkweb. Nummers van unieke ID-bewijzen, geboortedata, bankrekeningnummers, telefoonnummers en e-mailadressen van de klanten. Bijna 100 gigabyte aan data is buit gemaakt en daarmee is dit datalek de grootste in ons land tot nu toe.  Hackgroep Shinyhunters zit erachter: hoe deden ze het? Techredacteur Joost Schellevis dook de afgelopen weken in deze hack en vertelt in podcast De Dag ook wat er nu met de gegevens gebeurt. De data is vogelvrij en de vraag is nu hoe zorgvuldig bedrijven omgaan met de gegevens van hun klanten. Reageren? Mail naar dedag@nos.nl (mailto:dedag@nos.nl) Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redacteur: IJsbrand Terpstra

De gemeenteraadsverkiezingen over twee weken kunnen de krimp van zwembaden keren, dat is de hoop van eigenaren van zwembaden. Al jaren neemt het aantal binnenbaden af. Gemeentes worstelen ermee, omdat het duur is om de baden open te houden en gemeentes de afgelopen jaren zijn gefuseerd. Ook in Harmelen, dat onderdeel is geworden van de gemeente Woerden, is dat het geval. De gemeente heeft twee zwembaden, wat moeten ze ermee? De lokale politiek denkt er verschillend over. Vaste bezoeker Gerrie de Kruijf zou het kapitaalvernietiging vinden als het zwembad in haar dorp moet sluiten. Het bad is 25 jaar oud en kan nog wel even mee. Maar wethouder Jacques Rozendaal (CU/SGP) legt uit dat op de lange termijn twee zwembaden heel duur zijn. Dit voorbeeld laat zien hoe in meer plekken in ons land geworsteld wordt met het zwembad. Het doet pijn om te laten gaan, want inwoners vinden het heel belangrijk blijkt uit onderzoek van het Mulier instituut. Maar een zwembad verwarmen en schoonhouden kost 400 euro per uur, legt zwembaddirecteur Robert Hoogland uit. Reageren? Mail naar dedag@nos.nl (mailto:dedag@nos.nl) Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: IJsbrand Terpstra

Sinds de Israelisch-Amerikaanse aanvallen op Iran, ligt bijna de hele Golfregio onder vuur. Dat zorgt voor onrust onder toeristen en bij mensen die daar permanent wonen, onder wie veel buitenlanders. Zij maken de balans op: blijven of vertrekken? Nederlanders die in verschillende Golfstaten wonen vertellen aan podcast De Dag hoe dichtbij de oorlog nu al voor hen is, waarom zij desondanks blijven en hoe zij zich voorbereiden op de komende periode.  Ondertussen staan de Golfstaten zelf ook voor een groot dilemma, want de neutrale geopolitieke positie waar ze de laatste jaren zo hard aan gewerkt hebben, die van diplomatieke bemiddelaar, is lastig vol te houden. Correspondent David Poort legt uit hoe de verhoudingen liggen en waarom deze landen nu serieus overwegen om mee te gaan vechten in de Israelisch-Amerikaanse oorlog tegen Iran.  Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Elisabeth Steinz Redactie: IJsbrand Terpstra en Rosanne Sies

Waarom koos president Trump ervoor om een oorlog in het Midden-Oosten te starten en welke gevolgen heeft dit voor Iran?  Amerika-verslaggever Simone Tukker vertelt in de podcast wat vanuit Amerikaans perspectief de bedoeling was van de operatie om de opperste leider van Iran uit te schakelen - met alle gevolgen van dien. En correspondent Daisy Mohr duidt wat dit voor Iran betekent. De aanval op ayatollah Khamenei en een groot deel van de Iraanse politieke en militaire top heeft grote gevolgen voor de regio en markeert een kantelpunt in de Iraanse geschiedenis, vertelt Diasy Mohr. 'Het Iraanse regime is nu verwikkeld in een existentiele strijd,' zegt ze. En een vrij Iran? 'Dingen kunnen in het Midden-Oosten heel lang duren, maar soms ook heel snel gaan.' Reageren? Mail dedag@nos.nl Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

De eerste week van kersvers D66-premier Rob Jetten zit erop. De beëdiging, het bordes, de nieuwe werkkamer, het eerste debat als minister-president in vak K, de eerste keer aan het hoofd van de ministerraad. Jetten beleefde veel eerste keren: hoe ging het hem af? Politiek duider van Nieuwsuur Arjan Noorlander volgde Rob Jetten de hele week van dichtbij.  Volgens Noorlander begon Jetten met veel zin en was hij zichtbaar onder de indruk van de zwaarte van het ambt. Jetten werd direct hard aangevallen door de oppositie in de Tweede Kamer en hij zal iedereen nodig hebben om zijn grootse plannen werkelijkheid te zien worden. Volgens Noorlander begint premier Jetten daarom heel voorzichtig aan zijn nieuwe baan. En houdt hij het dichtbij de stijl van zijn voorganger Mark Rutte. Reageren? Mail naar dedag@nos.nl (mailto:dedag@nos.nl) Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Judith van de Hulsbeek

Snoop Dogg trad deze week op in Amsterdam. Twee keer stond hij in de Melkweg, een kleine zaal voor zo'n hiphop-grootheid. Meer dan 100.000 mensen probeerden een kaartje te bemachtigen. FunX-DJ en hiphop-kenner Fernando Halman was 1 van de gelukkigen. In deze podcast hoor je fragmenten die hij bij het concert opnam. En aan de hand van vijf momenten in het leven van Snoop, schetsen we zijn portret.  Want hoe blijft de artiest, die inmiddels 54 jaar is, zo zichtbaar en zo populair? En hoe ziet het Snoop-imperium, dat al lang niet alleen meer bestaat uit muziek, er uit? Reageren? Mail naar dedag@nos.nl Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra Redactie: Judith van de Hulsbeek

Zeker 74 doden, uitgebrande auto's op snelwegen en tankstations die in vlammen op zijn gegaan. Een golf van geweld trok door Mexico nadat de leider van het Jaliscokartel werd gedood. El Mencho, opgeklommen van drugshandelaar tot baas van een van de grootste en machtigste criminele organisaties ter wereld is door Mexicaanse troepen om het leven gebracht. President van Mexico Claudia Sheinbaum kiest een harde confrontatie met de kartels, mede ingegeven door de druk van de bovenbuurman. De Amerikaanse president Donald Trump wil dat Mexico de kartels hard aanpakt. Maar de vraag is volgens correspondent Boris van der Spek in podcast De Dag of Sheinbaum Mexico daarmee veiliger maakt. Zeker met het oog op het aankomende WK Voetbal in juni. Reageren? Mail naar dedag@nos.nl (mailto:dedag@nos.nl) Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Rosanne Sies

Historisch weinig animo was er vier jaar geleden voor de gemeenteraadsverkiezingen. Maar iets meer dan de helft van alle stemgerechtigden bracht z'n stem uit. In Den Haag lag de opkomst nog lager. In sommige wijken ging minder dan 1 op de 4 mensen stemmen. En dus doet de stad dit jaar van alles om inwoners te betrekken. Zo maakt tiktokker Haagse Juul uitlegfilmpjes. In deze podcast vertelt hij hoe hij dat doet, en waarom.  Socioloog Marianne van Bochove van de Haagse Hogeschool deed na de vorige verkiezingen onderzoek naar niet-stemmers. Zij legt uit waarom mensen niet gaan, en wat je moet doen om dat te veranderen.  Reageren? Mail naar: dedag@nos.nl  Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra Redactie: Judith van de Hulsbeek 

Het is vandaag vier jaar na het begin van de Russische invasie in Oekraïne. Vier jaar lang wordt er al gevochten en al weken, maanden en zelfs jaren verschuift de frontlinie minimaal. Wat gebeurt er aan Russische kant? Hoe staat Poetin ervoor na vier jaar oorlog: aan het front en in z'n land? Rusland-deskundige Helga Salemon vertelt in deze podcast over een piepend en krakend Rusland, dat grote verliezen lijdt aan het front en er ook economisch niet al te best voor staat. Toch ziet ze nog niet dat president Poetin daar verantwoordelijk voor wordt gehouden. "Veel Russen worden in de Kremlin-bubbel gehouden en die geven hem toch het voordeel van de twijfel." Reageren? Mail naar dedag@nos.nl Presentatie & redactie: Marco Geijtenbeek Montage: Rosanne Sies

Het kabinet Jetten kan nu echt aan de slag. Ze zijn beëdigd voor de koning en op de foto gezet op de trappen van het bordes van Paleis Huis ten Bosch. Wat komt er allemaal op nieuwe ministers af op zo'n dag als vandaag? En hoe begin je goed aan die nieuwe baan? Oud-ministers Lilianne Ploumen (PvdA) en Robbert Dijkgraaf (D66) vertellen openhartig over de eerste dag als bewindspersoon. Vanaf het belletje begint het denken en voorbereiden al. En vanaf dag 1 ben je minister. Ploumen vloog direct naar Turkije voor een staatsbezoek en moest direct 1 miljard bezuinigen. En Dijkgraaf moest binnen een week beslissen waar hij een extra miljard voor het onderwijs aan wilde uitgeven. Reageren? Mail naar dedag@nos.nl (mailto:dedag@nos.nl) Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Ulrike Nagel

Zeker tien Nederlandse modellen duiken op in de miljoenen bestanden die vrijgegeven zijn rond Jeffrey Epstein. Nieuwsuur dook erin en zag hoe ook een paar Nederlandse meisjes en vrouwen worden voorgesteld aan de veroordeeld zedendelinquent. Volgens de biograaf van Epstein misbruikte hij dagelijks 3 tot 4 meisjes. De aanwas moet enorm zijn geweest volgens hem. Anne Mae van Tilburg is redacteur bij Nieuwsuur en leest in deze podcast een paar mails voor die opdoken. Via ronselaars over de hele wereld, zoals Daniel Siad, werden de meisjes en vrouwen doorgestuurd naar Epstein. De Nederlandse modellen zijn geschrokken van deze onthulling. Ze willen anoniem blijven, uit angst om voor eeuwig met Jeffrey Epstein geassocieerd te worden. Reageren? Mail naar dedag@nos.nl (mailto:dedag@nos.nl) Met dank aan Anne Mae van Tilburg, Evert-Jan Offringa en Eelco Bosch van Rosenthal Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Judith van de Hulsbeek

In de vastentijd na carnaval proberen veel mensen weer tijdelijk of zelfs helemaal te stoppen met het drinken van alcohol.  Bekende Nederlanders die stopten, vertellen er bijvoorbeeld graag over. Maar ondertussen lijkt het leven op social media pas écht geslaagd met een cocktail of glas wijn in de ondergaande zon en is alcohol nog steeds op heel veel plaatsen de norm. Hoe lastig is het dan om niks te drinken? Wat levert het je op? En hoe pak je dat aan? In de podcast vertelt Nanja van Vliet, coach voor een alcoholvrij leven, over haar eigen verslaving en hoe zij honderden mensen begeleidde naar een leven met minder of helemaal geen drank. Reageren? Mail naar dedag@nos.nl Presentatie & montage: Mattijs van de Wiel  Redactie: Lisa Konings

2 miljoen Nederlanders combineren mantelzorg met werk. En volgens de Sociaal-Economische Raad (SER) is de druk op hen te groot en wordt die alleen maar groter. Meer mensen moeten langer thuis blijven wonen met meer mantelzorg tot gevolg. En tegelijkertijd zijn alle mensen in ons land nodig door de krapte op de arbeidsmarkt.   En daarom moet de nieuwe coalitie die maandag begint op alles tegelijk inzetten, vertelt de voorzitter van de adviescommissie bij de SER Ruben Houweling in podcast De Dag. Werkgevers zouden mantelzorgers bijvoorbeeld kunnen helpen om steun te vinden, of flexibeler te roosteren. En er moet vanuit de overheid meer geld komen om zorgverlof te betalen, net als bij pensioenen en ouderschapsverlof. Bianca Vos-Monster is dubbele mantelzorger. Ze zorgt voor haar vader met kanker en haar man met hersenproblemen. Ze begint de dag met steunkousen, gaat een paar uur werken en schuift dan weer aan tafel bij haar vader voor het avondeten. Zij ervaart veel steun op haar werk en kan het zo juist goed volhouden. Reageren? Mail naar dedag@nos.nl (mailto:dedag@nos.nl) Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Verslag: Marc-Robin Visscher Redactie: IJsbrand Terpstra & Judith van de Hulsbeek

Goud, goud, goud en goud. Xandra Velzeboer en Jens van 't Wout zijn shorttrack-sterren op deze Olympische Spelen. Allebei pakten ze al twee keer de eerste plaats. En vanavond zijn er weer medaillekansen. Dan staan de 500 meter voor de mannen, en de 3000 meter relay bij de vrouwen op het programma.  Hoe zijn Velzeboer en Van 't Wout zo goed geworden? En is Nederland nu, na al die jaren met vooral langebaan-succes, echt een shorttrack-land geworden? Vanuit Milaan vertelt Jorien ter Mors, gouden shorttrackmedaillewinnaar op de Spelen acht jaar geleden, er alles over.  Reageren: mail naar dedag@nos.nl  Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra Redactie: Rosanne Sies 

Het is donker op Cuba. Grote delen van de dag, en van de nacht, zitten mensen op het eiland zonder stroom. De oorzaak: een groot tekort aan olie. Het verouderde energienetwerk draait daar op. Cuba haalde veel olie uit Venezuela, maar de Amerikaanse president Trump blokkeert dat nu. De olietekorten komen bovenop andere problemen, en maken die ook groter. In de winkels ligt minder eten, het openbaar vervoer rijdt niet meer, en de straten liggen vol met vuilnis dat niet meer wordt opgehaald. In deze podcast vertelt antropoloog Sanne Derks van de Wageningen Universiteit, die in Havana woont, wat zij meemaakt in haar wijk. Correspondent Boris van der Spek, die laatst nog op Cuba was, legt uit hoe het land in deze situatie terechtgekomen is.  Reageren? Mail: dedag@nos.nl Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra Redactie: Ulrike Nagel 

"De vogel roept au, dus ik help 'm gauw". Maar een vogel zegt geen au en dat weet een kind van 16 maar al te goed. En toch is dit een voorbeeld uit het lesmateriaal voor kinderen in het speciaal onderwijs. De boeken waar zij uit moeten leren, sluiten totaal niet aan. En dat terwijl er bijna 110.000 kinderen in het gespecialiseerd onderwijs les krijgen. Steffie van der Meijden legt in podcast De Dag uit wat dit voor effect heeft in de klassen. "Er vloog weleens een lesboekje door het lokaal". De macht van de uitgevers is groot, schetst redacteur Merel Stikkelorum. Er is geen geld te verdienen voor hen, dus zijn de boeken er niet. Maar er is hoop: het platform GOpen maakt nu lesmateriaal speciaal voor het gespecialiseerd onderwijs.  Reageren? Mail naar dedag@nos.nl (mailto:dedag@nos.nl) Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Ulrike Nagel

Ze werd gedrogeerd door haar eigen man, met wie ze 50 jaar samen was. Ze werd verkracht, door hem en door 50 andere mannen. En ze stond maandenlang ferm en krachtig in de rechtszaal tegenover al die daders. Gisèle Pelicot groeide uit tot een wereldwijd icoon tegen vrouwengeweld. Sinds de uitspraken in de rechtszaal bleef Pelicot stil, tot nu.  Gisèle Pelicot schreef het boek Ode aan het Leven. Nieuwsuur-verslaggever Saskia Dekkers interviewde Pelicot in Parijs en blikt in deze aflevering terug op de zaak. Pelicot vertelt dat het voelde alsof een TGV over haar heen reed. Maar al het applaus voor de deuren van de rechtbank hield haar staande. Ze voelde dat haar zaak, ook de zaak van al die andere vrouwen was en hoopt nu een symbool van hoop te zijn voor hen: "ik ben in de wederopbouw, dat is ook mooi. Je moet altijd blijven hopen". Reageren? Mail naar dedag@nos.nl (mailto:dedag@nos.nl) Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Judith van de Hulsbeek

Van Spanje tot het Verenigd Koninkrijk en ook in ons land zijn er plannen voor een verbod op sociale media voor jongeren. Wereldwijd zijn landen bezig met de gevaren van apps als Tiktok, Instagram en Facebook. Jongeren voelen zich minder gelukkig door al het scrollen en de eenzaamheid groeit, blijkt uit onderzoeken. De sociale media hebben een duidelijk effect op de mentale gezondheid en de roep om daar wat aan te doen, groeit. En precies daarom kozen ze er in Australië twee maanden geleden voor om sociale media te verbieden voor kinderen en jongeren onder de 16 jaar oud. Hoe gaat het nu het verbod even actief is? Correspondent Meike Wijers sprak met kinderen, ouders en experts en maakt de balans op in deze aflevering van podcast De Dag. Wat kunnen we leren van het eerste land ter wereld dat sociale media verbood? Reageren? Mail naar dedag@nos.nl (mailto:dedag@nos.nl) Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Ulrike Nagel

"De mooiste hondenbaan", zo noemt de Vereniging van Raadsleden het werk als gemeenteraadslid. Raadsleden maken echt het verschil voor de inwoners, vinden ze, en dat weegt zwaarder dan de ellende die ook steeds vaker bij het werk hoort. Want een derde van de raadsleden kreeg in de afgelopen bestuursperiode te maken met agressie, bedreigingen of geweld. Het werk doen ze ook nog eens bijna allemaal naast hun gewone baan. En het kost je al gauw een hoop avonden aan vergaderingen en andere bijeenkomsten - en dan heb je je dossiers nog niet gelezen.  Toch stelt driekwart van de raadsleden zich opnieuw verkiesbaar. Waarom? Wat maakt dit voor hen zo'n mooie hondenbaan? Dat vertellen raadsleden Jelte Kolkman uit Rheden, Boris van Oosterom uit Montferland en Hadewych den Ridder uit Moerdijk.  Reageren? Mail: dedag@nos.nl Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra Redactie: Judith van de Hulsbeek 

Wanneer en hoe je dood gaat heb je meestal niet in de hand. Maar je kunt wel helemaal zelf bepalen wat er daarna met je lichaam gebeurt. En daar komen steeds meer mogelijkheden bij. De keuze was altijd tussen cremeren, begraven of schenken aan de wetenschap. Maar er komen nieuwe technieken aan, zoals resomeren en humaan composteren. En ook begraven hoeft niet meer op een rijtje op een begraafplaats of kerkhof. In de podcast vertelt begrafenisondernemer Erik van Zoest waarom hij veel voordelen ziet in resomeren, een techniek die al bestaat maar die in Nederland nog niet is toegestaan. Onderzoeker Brenda Mathijsen vertelt wat de nieuwe trends zijn in de uitvaartwereld en aan welke behoefte deze nieuwe trends voldoen. Reageren? Mail naar dedag@nos.nl Presentatie & montage: Mattijs van de Wiel Redactie: Lisa Konings en Ulrike Nagel

Alle ministersposten voor het nieuwe kabinet zijn ingevuld.  Jaimi van Essen, 34 jaar jong en wethouder in Deventer wordt namens D66 minister van Landbouw. Dat is een van de moeilijkste posten in het nieuwe kabinet. Van Essen zal het land van het stikstofslot moeten halen, én tegelijkertijd de boeren weer perspectief geven. In Den Haag is Jaimi van Essen nog een grote onbekende, maar Leo van Raaij van Dagblad Tubantia volgt hem al jaren. In de podcast vertelt hij wat de bestuursstijl van de nieuwe minister is. Lars Geerts van de politieke redactie van de NOS legt uit hoe D66 bij hem uitkomt, wat voor ministerie hij aantreft en welke keuzes hij zal moeten maken. Roy Meijer van het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt, belangenbehartiger van jonge boeren kende Jaimi van Essen ook nog niet, maar hij heeft goede hoop dat de nieuwe minister samen met de agrarische sector eindelijk een oplossing gaat brengen in het vastgelopen en gepolariseerde conflict over stikstof. Reageren? Mail naar: dedag@nos.nl  Presentatie & montage: Mattijs van de Wiel Redactie: Ulrike Nagel 

Keir Starmer zit in het nauw. De Britse premier krijgt kritiek van alle kanten en volgens de Britse pers is het niet de vraag óf, maar wanneer Starmer Downing Street 10 verlaat. Uit de laatste documenten uit de Epstein-files blijkt dat Peter Mandelson nauwe banden had met Epstein. En Starmer benoemde juist Mandelson tot ambassadeur in de VS.  Correspondent Arjen van der Horst leest in podcast De Dag voor uit de e-mails die Epstein en Mandelson met elkaar uitwisselden. De twee bespraken de politiek en Mandelson lichtte Epstein vroeger dan toegestaan in over grote politieke beslissingen. De vraag in het Verenigd Koninkrijk is nu: hoeveel wist premier Starmer over deze nauwe vriendschap toen hij Mandelson naar Washington stuurde?  Reageren? Mail naar dedag@nos.nl (mailto:dedag@nos.nl) Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: IJsbrand Terpstra

651 hotelkamers maakte ze schoon, maar geld zag ze tot vandaag niet. Nataliia pakte voor 150 euro de bus uit Oekraïne omdat haar werk was beloofd in Nederland. En ook 20 asielzoekers gaan kamers schoonmaken bij het Ibis Styles hotel in Arnhem, nadat iemand ze op straat aansprak. Ook zij werden lange tijd niet uitbetaald en de schoonmakers blijken te werken op ongeldige contracten. Nieuwsuur verslaggever Mark Schrader kwam het verhaal bij toeval op het spoor, toen hij met collega Zainab Hammoud op een bankje bij het station in Arnhem zat. Wat volgde was een zoektocht naar de bedrijven en schimmige tactieken hierachter. In deze nieuwe zaterdageditie van podcast De Dag lichten we elke week een verhaal van Nieuwsuur uit. Vandaag vertelt Mark over dit onderzoek. Wat er gebeurde in dit hotel herkennen experts. De klachten over mensenhandel en uitbuiting nemen toe, merken zij, omdat er zo'n tekort aan personeel is voor juist dit soort werk. De arbeidsinspectie doet onderzoek naar de misstanden. Reageren? Mail naar dedag@nos.nl (mailto:dedag@nos.nl) Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Judith van de Hulsbeek

Van biathlon tot freestyle-skieën, en natuurlijk het langebaanschaatsen: de Olympische Winterspelen zijn een vierjaarlijks hoogtepunt voor berg- en ijssporten.  Vandaag begint in Milaan en Cortina d'Ampezzo de vijfentwintigste editie. Dat deze spelen er zouden komen, was niet vanzelfsprekend. Kandidaat-steden trekken zich terug, en door het opwarmende klimaat kan het ook op steeds minder plekken. Het IOC, internationaal Olympisch Comité maakt zich zorgen daarover. Ayolt Kloosterboer van NOS-sport is al een week in de Italiaanse Alpen. Hij vertelt hoe deze spelen zijn georganiseerd. Het doel was om zoveel mogelijk bestaande faciliteiten te gebruiken. Dat voorkomt verspilling maar het gevolg zijn hele lange reistijden tussen de locaties. Het zijn de minst compacte spelen ooit. Rob Ramaker van de NOS Klimaatredactie verdiepte zich in het beleid van het Internationaal Olympisch Comité en de onderzoeken over de toekomst van de winterspelen, nu sneeuw steeds schaarser wordt door klimaatverandering. Reageren? Mail naar dedag@nos.nl  Presentatie & montage: Mattijs van de Wiel Redactie: Ulrike Nagel en IJsbrand Terpstra

Nu ziet het er nog uit als een roze goedje met zwarte puntjes, alleen te zien onder microscoop. Niet iets dat meteen de eetlust opwekt. Maar in een laboratorium van de Wageningen Universiteit (WUR) wordt er hard gewerkt om klompjes cellen uit te laten groeien tot een stevig stukje makreel of een inktvisring. Zonder dat daar een visnet aan te pas hoeft te komen.  Net als kweekvlees wordt kweekvis gezien als mogelijke oplossing voor overbevissing en dierenleed. Maar ook bij kweekvis is er nog een lange weg te gaan voor het in de schappen ligt. De kweken bevatten nu zo'n 5 tot 15 miljoen cellen. Een kilo kweekvis bevat er ongeveer 2 tot 3 biljoen.  Rene Wijffels, hoogleraar bioprocestechnologie aan de WUR, vertelt dat ze op dit moment werken aan makreel, baars en inktvis. "Cellen van inktvis groeien heel snel weer aan, dus dat is voor onze proeven heel gunstig." In de toekomst willen ze ook zalm en kabeljauw gaan kweken.  Presentator Marco Geijtenbeek bezoekt het lab en kijkt met de onderzoekers hoe zij voor elkaar proberen te krijgen dat de cellen blijven delen, dat ze aan elkaar blijven plakken, dat er uiteindelijk een stukje kweekvis ligt dat in de winkel te kopen is?  Met Wijffels heeft hij het ook over de hobbels naar grootschalige productie van kweekvis. De ontwikkeling van labgemaakt vlees of vis kost veel geld, en dus een lange adem van investeerders. In Europa is verkoop van kweekvlees en -vis nog niet toegestaan. Een van de Nederlandse ontwikkelaars van labvlees ging onlangs failliet. Wijffels denkt dat ze in Wageningen binnen een of twee jaar wel een eetbaar stukje vis hebben gecreëerd. Hij hoopt dat het hele goedkeuringsproces dan al wat sneller verloopt.  Reageren? Mail naar dedag@nos.nl  Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Ulrike Nagel

De coalitie van D66, VVD en CDA gaan een kabinet formeren, onder leiding van beoogd premier Rob Jetten. Gisteravond laat kreeg hij daarvoor een meerderheid achter zich in de Tweede Kamer. Maar de coalitie heeft geen meerderheid in die Kamer. Daarvoor moeten ze gaan samenwerken met andere partijen. En vooral GroenLinks-PvdA is daarin interessant. Met hun steun zijn voorstellen direct dichtbij een meerderheid. Partijleider Jesse Klaver stond in die Tweede Kamer voor het eerst tegenover de nieuwe coalitie. Politiek duider van Nieuwsuur Nynke de Zoeten vertelt in podcast De Dag welke woorden hij kiest en wat dat zegt over de koers van Klaver. De Zoeten denkt dat de kans groot is dat Klaver het coalitieakkoord nog flink kan verbouwen. Maar hoeveel ruimte hij de coalitie wil geven blijft voorlopig onduidelijk. Oud-partijleider van GroenLinks Bram van Ojik zat in 2013 in hetzelfde schuitje als Jesse Klaver. Toen moest het kabinet Rutte II ook steun vinden voor een meerderheid in de Eerste Kamer. Van Ojik zegt dat Klaver altijd aan tafel moet gaan zitten, maar zit in een lastig parket met de fusie van de partijen en verkiezingen in het vooruitzicht. Hij adviseert zijn opvolger om zijn ervaring en intuïtie te volgen. Reageren? Mail naar dedag@nos.nl (mailto:dedag@nos.nl) Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Judith van de Hulsbeek

"ICE out," weg met ICE, zei Bad Bunny dit weekend toen hij een Grammy won. De zanger uit Puerto Rico - al jarenlang een van de meest gestreamde artiesten ter wereld - maakte heel duidelijk wat hij vindt van de Amerikaanse immigratiepolitie. Over een paar dagen staat Bad Bunny op één van de grootste podia ter wereld: hij doet de halftime-show tijdens de Amerikaanse Super Bowl. En president Trump is daar niet blij mee; hij zegt zelfs dat hij Bad Bunny niet kent.  ICE heeft al aangekondigd ook naar de Super Bowl te komen. Wat gaat daar gebeuren? En hoe maakt Bad Bunny zich sterk voor de latino-gemeenschap en voor "zijn" Puerto Rico? We bespreken het met historicus en journalist bij VPRO OVT Christianne Alvarado, met Puerto Ricaanse roots. Reageren? Mail naar dedag@nos.nl  Presentatie & montage: Dieuwke Teertstra Redactie: IJsbrand Terpstra

2026 moet het jaar worden van de digitale euro, als het aan Europa ligt. De Europese Centrale Bank is er al jaren mee bezig en dit jaar moeten de benodigde wetten door Brussel geloodst worden. Naast de fysieke euro moet de digitale variant het groeiende aantal digitale betalingen ook onder de publieke paraplu brengen. Op dit moment staat vrijwel al ons geld namelijk bij commerciële banken, vertelt financieel journalist bij Follow The Money Thomas Bollen. Hij schreef het boek Geld genoeg, maar niet voor jou en schetst hoe het feit dat we minder contant betalen grote gevolgen heeft voor het hele financiële systeem. Maar een digitale euro is geen oplossing voor banken. Wat dreigt is een waterig compromis als oplossing.  Reageren? Mail naar dedag@nos.nl (mailto:dedag@nos.nl) Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Ulrike Nagel

"Aan de slag" is het motto waarmee D66, CDA en VVD aan een nieuw kabinet willen beginnen. Vanmiddag presenteerden Jetten, Bontenbal en Yeşilgöz hun coalitieakkoord. Politiek duider van Nieuwsuur Arjan Noorlander ziet veel zin bij de politiek leiders om te beginnen. Vanuit Den Haag lezen we in deze aflevering in het coalitieakkoord. Er worden vele miljarden uitgetrokken voor de veiligheid, voor woningbouw, voor stikstof. De coalitie wil dossiers die al lang vastzitten losmaken. En dat wordt betaald door te korten op de zorg en uitkeringen. Hoeveel van deze plannen kunnen de drie partijen verwezenlijken, in deze minderheidsregering? Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek Redactie: Ulrike Nagel