Het Mediaforum

Er is een ‘doorbraak' in de onderhandelingen tussen de coalitie en de oppositiepartijen. Dat heeft voornamelijk te maken met de geschrapte plannen rondom de sociale zekerheid, waardoor Pro weer in het vizier is. Maar is het genoeg om Jesse Klavers partij gedoogpartner te gaan zien? "Op korte termijn wordt het heel lastig voor Klaver om nee te zeggen tegen deze begroting. Maar gedoogpartner gaat om afspraken over de lange termijn", reageert Hans van Soest, politiek verslaggever bij AD. Bovendien komen de Provinciale Statenverkiezingen eraan, wat kan betekenen dat de kaarten opnieuw geschud kunnen worden en er andere meerderheden nodig zijn voor de plannen. "Ik snap heel goed dat het kabinet de opties openhoudt tot die tijd", zegt Van Soest. "Rechts is niet helemaal teleurgesteld en links is blij, maar worden we blij gemaakt met een dooie mus?" vraagt presentator Renze Klamer zich af. "Ik denk dat we uit die Ajax-Feyenoord-mentaliteit moeten komen", vindt Lousewies van der Laan, directeur van Transparency International.  Aan tafel zitten Hans van Soest, Renze Klamer en Spraakmaker Lousewies van der Laan. 

Voor het Amsterdamse hoofdkwartier van techbedrijf Meta vindt er een protest plaats. Journalisten en publicisten stellen dat het moederbedrijf van Facebook en Instagram zonder hun toestemming en zonder compensatie hun artikelen en boeken gebruiken als input voor het trainen van AI-modellen. Jan Slagter, directeur van Omroep MAX, meent dat Meta "aan de haal gaat" met andermans werk. "Dit is zo schimmig allemaal, we weten niet hoe het in elkaar steekt. Ik snap heel goed dat ze gaan protesteren. Het is een vorm van diefstal." Hoewel het volgens Slagter "naïef" is om te denken dat het bedrijf ermee zal stoppen, kan er wel een overeenkomst uit voortkomen. "Er is geen toestemming, geen bronvermelding en geen compensatieregeling. Daar willen we een collectieve regeling voor en dat we niet hoeven aan te geven wat wel en niet gebruikt mag worden voor AI", legt AI-expert Laurens Vreekamp uit. "Het gaat ons niet om het geld, maar om de rechten om zelf te bepalen waarover en wat we schrijven en wie daar wel en niet wat mee mag." 

Het partijcongres van D66 van gisteravond verliep niet zonder horten of stoten. Waar het congres eerst werd verstoord door pro-Palestijnse demonstranten, met als gevolg dat Jetten het podium abrupt moest verlaten, was er later vooral veel aandacht voor een specifieke uitspraak van de premier. Daders van minderheden zouden 'vol op hun bek' geslagen worden, reageerde Jetten op een vraag uit het publiek. "Dit vanuit de mond van de premier, is niet verstandig", vindt Marc Veeningen, hoofdredacteur Nieuws bij Talpa. "Als premier moet je in je rol blijven." Ömer Tuzkapan, journalist voor het NRC, kijkt daar anders naar. "Ik vind het prima. Ik zou het uit de bocht vliegen noemen, maar wel lekker uit de bocht vliegen."

'Handen af van het Internationaal Strafhof.' Dat zei premier Jetten gisteren in zijn toespraak tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Hij benadrukte daarin het belang van het beschermen van de internationale rechtsorde. Tijdens zijn speech werd duidelijk dat zijn kritiek gericht was aan de VS en president Trump, die het ICC deze week nog een 'malafide instituut' noemde. Dat deed hij alleen zonder Trumps naam te noemen. "Er lijkt een vorm van acrobatiek te zijn in wat hij wel en niet wil zeggen", ziet columnist Frida Boeke. "Jetten noemt Trumps naam niet, terwijl Trump degene is die sancties oplegt aan rechters die via het Internationaal Strafhof Netanyahu proberen te vervolgen. Maar Israël wordt niet genoemd in zijn speech, terwijl het daar voornamelijk over gaat. En Rusland wordt wel genoemd." Daar is schrijver en filosoof Alicja Gescinska het mee eens. "Als je dan al spreekt, spreek dan. Als je waarden verdedigt, verdedig ze dan ten volle." Niki van der Naald, adjunct-hoofdredacteur bij de Gelderlander, vindt dat de taal ook "duidelijker en steviger mag", maar snapt het diplomatieke aspect ook. "Je staat daar wel op een ander podium, er speelt van alles. Allerlei adviseurs zullen hierover meegedacht hebben." Aan tafel zitten Niki van der Naald, Frida Boeke en Spraakmaker Alicja Gescinska.

Volgens De Telegraaf is er 'groeiende onvrede' bij de oppositie over 'Insta-premier' Jetten, omdat politieke daadkracht uitblijft.  Daan Bonenkamp, hoofdredacteur van De Twentsche Courant Tubantia, snapt het "verwijt" en denkt dat het social mediagebruik "wel een tandje minder kan", maar denkt ook dat Jetten deze term "zal omarmen" als geuzennaam.  "Ik snap wel dat oudere mensen denken: allemaal leuk, die Insta en TikToks, maar wanneer gaan we daden zien? Ik denk dat het daar een beetje clasht", reageert Mandy Woelkens, presentator en programmamaker bij Omroep ZWART. Aan tafel zitten Daan Bonenkamp, Mandy Woelkens en Spraakmaker Kiki Schippers.

De AIVD en NIVD waarschuwen dat extreemrechts gedachtegoed genormaliseerd wordt in de media, en dat het hun taak is om daar goede duiding bij te geven. Volgens Jildou van der Bijl, hoofdredacteur van Het Parool, is dat een "steeds urgenter" vraagstuk. "Dat grijze gebied, daar zit het gevaar", stelt Van der Bijl. Bovendien is het gebruik van de verschillende termen, zoals radicaalrechts en extreemrechts, "ingewikkeld." Maar een cordon sanitaire, wat voorheen nog weleens werd ingezet, past niet meer in dit "totaal veranderde" medialandschap. "De woorden en taal moeten duidelijker geduid worden", vindt Van der Bijl. "Het wordt verbloemd waar 'remigratie' voor staat. Daar moet je partijen heel kritisch op bevragen", aldus Lindsay Mossink, hoofdredacteur van NU.nl. "Het moet duidelijk zijn wat er plaatsvindt en dat dat niet normaal is", meent Kim Putters, voorzitter van de SER.  Aan tafel zitten Lindsay Mossink, Jildou van der Bijl en Spraakmaker Kim Putters. 

De accreditatie van CNN, MSNOW en Politico om verslag te doen in het Witte Huis werden abrupt afgenomen door Trump, omdat de president meent dat zij 'nepnieuws' over hem verspreiden en zich te negatief uitlaten over de Amerikaanse regering. Andere omroepen als ABC, CBS en FOX News stellen zich solidair op en doen ook geen verslag van Trumps officiële bezoeken. "De vraag is of ze zich eraan vast blijven houden", zegt Kamran Ullah, hoofdredacteur van De Telegraaf. "Het is schaamteloos hoe hij dit aanpakt. Er is nooit een legitieme reden om media op deze manier te weren", stelt onderzoeksjournalist Michelle Salomons. Het Witte Huis heeft ondertussen Trump TV gelanceerd, een 24-uurse livestream op YouTube, waar men 'alles' van de regering kan meekrijgen. "Hoe je het ook wendt of keert, Trump heeft de media nodig om zijn achterban te bereiken en dat zal niet alleen met dat YouTube-kanaal lukken", zegt Ullah.  Aan tafel zitten Michelle Salomons, Kamran Ullah en Spraakmaker Erik Scherder. 

De demonstratie op het Malieveld van de extreemrechtse organisatie 'Wij zijn het volk' liep afgelopen zaterdag flink uit de hand. Meerdere verslaggevers zijn belaagd en geïntimideerd tijdens de mars, die ook nog eens verboden was door de gemeente. Volgens Siebe Sietsma, adjunct-hoofdredacteur van RTL Nieuws, ging het pas echt mis toen hooligans zich aansloten bij het protest. "Toen werd de sfeer agressiever." RTL Nieuws en andere nieuwsmedia zetten tegenwoordig vrij standaard extra beveiliging in voor hun verslaggevers bij dit soort demonstraties, vertelt Sietsma. "De pers wordt dan gewantrouwd. Daar hebben we last van." Elger van der Wel, online mediaspecialist, betreurt het dat verslaggevers voorheen alleen in oorlogssituaties dit soort bescherming nodig hadden. "Dit is een groot probleem." 

De Algemene Politieke Beschouwingen zijn voorbij, maar de koers van het kabinet is nog steeds niet helder. Gaat het kabinet over rechts? Of toch over links, nadat de BBB op de valreep de motie van wantrouwen tegen het kabinet steunde, die de PVV indiende? Jetten denkt dat er niet meer met de BBB valt te praten, maar de BBB zélf zei toch te willen blijven praten met het kabinet, ondanks de steun voor de motie van wantrouwen. "Het geeft een gevoel van stilstand", zegt journalist Margriet Brandsma. "De vraag of ze gaan samenwerken met rechtse partijen of juist met linkse partijen ligt al op tafel vanaf het moment dat dit kabinet aantrad". "De bereidheid om over je eigen schaduw heen te stappen, ontbreekt", zegt Taco Zimmerman, algemeen directeur bij AVROTROS. "Je zou natuurlijk op deelonderwerpen best wat water bij de wijn kunnen doen. Dat vind ik gewoon jammer."  Aan tafel zitten Margriet Brandsma, Taco Zimmerman en Spraakmaker Berend Sommer. 

De Algemene Politieke Beschouwingen zijn gisteren van start gegaan. De focus lijkt daarbij vooral te liggen op de keuze van het minderheidskabinet om over links óf over rechts te gaan met hun plannen. Maar was er wel genoeg aandacht voor de inhoud? "Als je een experiment begint, zoals het verkocht wordt, start je wel vanuit de gedachte: dit is niet ideaal, maar we doen het met z'n drieën. De drie partijen zijn, zoals je merkt aan alles, helemaal niet met elkaar eens", viel politiek commentator Kees Boonman op. "D66 zit in de zieligste situatie, omdat ze bang zijn dat de JA21-onderwerpen worden omarmd. De VVD is juist weer bang dat de Pro-onderwerpen worden omarmd." Eelco Bosch van Rosenthal, adjunct-hoofdredacteur van Nieuwsuur, spreekt van "Snollebollekes-politiek", waarbij het kabinet in het zoeken naar steun "van links naar rechts" gaat. "We horen al wekenlang vanuit oppositieleiders dat het kabinet moet kiezen. Dat verhaal kennen we wel." Boonman meent dat de inhoudelijke punten daardoor overschaduwd worden. "Als je een experiment verkoopt, moet je het samen vasthouden en samen oplossen en samen de pijn delen. Maar dat wil niemand."  Aan tafel zitten Kees Boonman, Eelco Bosch van Rosenthal en Spraakmaker Marcel van der Steen.

De Troonrede zit erop en daarmee komt de focus nu te liggen op de Algemene Politieke Beschouwingen. Daarin zal de Rijksbegroting onder de loep worden genomen, waar Eelco Heinen, minister van Financiën, 'positief' tegenover staat. En dat terwijl de oppositie niet te spreken is over de plannen van het kabinet. "Het lijkt alsof hij in een andere wereld leeft. Hij bekijkt het vanuit het VVD-oogpunt en vanuit de VVD hebben ze ook concessies gedaan richting links", aldus Nynke de Zoeten, parlementair verslaggever bij Nieuwsuur. "Ze zullen ook met Pro aan tafel moeten gaan en daar zit de VVD niet op te wachten." Floor Bremer, politiek verslaggever bij RTL Nieuws, meent dat premier Jetten een 'regiefout' begaat. "Nu ineens wordt alles geschrapt wat betreft de sociale zekerheid. Maar de visie was om het betaalbaar te houden in de toekomst. Wat blijft er over van de ideeën die ze eerder opgooiden?" Aan tafel zitten Wendelmoet Boersema, Floor Bremer, Nynke de Zoeten en Spraakmaker Nicolaas Veul. 

Het was een roerige ochtend voor ProRail. Het treinverkeer is vannacht namelijk gesaboteerd. Er liggen 20 buizen op de sporen, waardoor er in het noorden en oosten van het land (veel) minder treinen kunnen rijden en mensen dus niet naar hun werk konden gaan. Lucas Waagmeester, adjunct-hoofdredacteur van NOS Nieuws, meent dat dit een "ernstig verhaal" kan blijken te zijn. "Is het een serieuze operatie dat goed is voorbereid? Of waren het kwajongens die hebben zitten sleutelen aan het spoor?" vraagt Waagmeester zich af. "Er zijn 20 meldingen. Het is een gecoördineerde actie", vermoedt hij. 

Pro, het voormalige GroenLinks-PvdA, zal moeten gaan kiezen bij welke Europese partijfamilie zij zich gaan aansluiten. Dat kunnen de sociaaldemocraten worden, maar ook de Groenen. "Die existentiële vraag, daar willen ze niets over zeggen", aldus Hans van Soest, politiek commentator bij het AD. Bovendien is die keuze representatief voor hoe de partijen voor de fusie door het leven gingen. "Op beide manieren kun je invloed uitoefenen en het kan even effectief zijn, maar ze zijn er nog niet over uit welke richting ze gaan nemen", meent Van Soest. 

Minister Van Weel van Justitie en Veiligheid was woensdag te gast in een talkshow van een tv-station in Sierra Leone. In een video-interview voert hij de druk op het land op voor de uitlevering van de drugscrimineel Jos L., ook wel 'Bolle Jos' genoemd. Ook benoemt Van Weel in het interview de moeizame samenwerking met Sierra Leone. Dit viel echter verkeerd in het land: premier Moinina Sengeh beschuldigt Van Weel van 'neokolonialisme'. "Als je in Sierra Leone toch niets gedaan krijgt, waarom doe je dat dan?", vraagt Freek Staps, hoofdredacteur van ANP, zich af over het interview. "Eigenlijk rest mij alleen maar te denken dat dit voor het Nederlandse publiek is. Nederland moet weten dat Van Weel ongelooflijk hard bezig is en dat Sierra Leone Leone dwarsligt", ziet hij. "Wat er gebeurd is in Overasselt vorige week, wordt gekoppeld aan Jos L.", vertelt Clara van de Wiel, adjunct-hoofdredacteur bij NRC. "Ik snap heel goed dat het ook voor Van Weel nodig is om weer eens even te laten zien hoe krachtig hij met deze kwestie bezig is."

Premier Jetten en D66 maken gebruik van AI in hun social media berichten. Dat heeft de Volkskrant onderzocht. Wat doet dat met de geloofwaardigheid van onze premier? Onderzoeksjournalist Sofyan El Bouchtili vindt het allereerst goed dat de Volkskrant dit naar buiten heeft gebracht. "De taak van journalisten is om zaken te registreren. Dit is iets wat nu ook de politieke communicatie is binnengetreden." Xander van der Wulp, hoofdredacteur sport bij de NOS en voormalig politiek verslaggever, vindt het gebruik maken van AI door een politieke partij "onhandig." Maar mijn probleem is misschien niet eens dat het door AI geschreven is, maar dat het zo nietszeggend is." Van der Wulp doelt hiermee vooral op AI-teksten waarbij gebruik wordt gemaakt van een drieslag. Zo stond er bij een bericht over het bezoek van Jetten aan kamp Westerbork de zin: ‘‘Door te luisteren. Naar verhalen van pijn, gemis en onrecht, maar ook van veerkracht, trots en verbondenheid." Vooral doordat AI ook is ingezet bij dit soort persoonlijke berichten, maakt het volgens Spraakmaker Jan Meijroos, techjournalist, pijnlijk. "Toen dacht ik wel: what were you thinking?" Aan tafel zitten Xander van der Wulp, Sofyan El Bouchtili en Spraakmaker Jan Meijroos. 

Minister Letschert heeft laten weten dat het kabinet het voornemen heeft de licentie van Ongehoord Nederland in te trekken omdat de omroep een potje heeft gemaakt van de regels. De beslissing van de minister was puur procedureel, zei ze zelf. Toch ging het in de talkshows ook veel over de inhoud. EO presentator Kefah Allush begrijp dat dit een worsteling is voor zowel de minister als de programma's. "Je wilt niet dat de politiek zich inhoudelijk bemoeit met wat de publieke omroep doet. Dan moet je dus voortdurend benadrukken dat het gaat om iets procedureel." Toch voelen we volgens de presentator allemaal dat er wel degelijk iets inhoudelijk aan de hand is, "maar niemand wil daar zijn vingers aan branden." Volgens VPRO presentator Nadia Moussaid was het goed dat Tim Hofman gisteren bij talkshow Eva de vraag stelde: hoe tolerant zijn we met ondemocratische krachten? En moet het ook over de vraag gaan: waarom zijn ze ooit toegelaten? Je kunt je misschien ook afvragen of het juist getuigt van democratie dat ze zijn toegelaten. "Ze hebben het mogen proberen en er een potje van gemaakt", aldus journalist en Spraakmaker Casper Thomas.

Voormalig premier Rutte werd gisteren voor de tweede keer verhoord door de parlementaire enquêtecommissie corona. Pieter Klok (de Volkskrant) zag een ‘vintage Rutte': "Hij wijkt nooit van zijn eigen verhaal af, maakt dingen klein en presenteert zaken als onvermijdelijk.” Klok vindt het teleurstellend dat Rutte na al die jaren niet bereid is écht te reflecteren. Hasna El Maroudi zag een oud-premier die zoveel mediatraining heeft gehad dat hij nauwelijks te ondervragen is. “Het is lastig om hem tot een uitspraak te laten komen.” Volgens Klok was hij als premier al moeilijk te ‘kraken'. Ook nu bijt de internationale pers zich stuk op de ‘eenvoud van redenering' die Rutte er als NAVO-baas op nahoudt. 

De winst van de AfD is groot nieuws in alle kranten en nieuwsuitzendingen op radio en televisie. Maar welke terminologie past bij deze partij? De Nederlandse televisie lijkt vooral gekozen te hebben voor radicaal-rechts. Maar Trouw omschrijft de partij als rechts-extremistisch, het AD, de Volkskrant en NRC kiezen voor extreem-rechts, maar de Telegraaf gebruikt de term rechts-radicaal. "De nieuwsmedia hebben een taak om steeds maar weer uit te leggen hoe we verschillende partijen, zoals veiligheidsdiensten, maar ook politicologen moeten interpreteren", zegt journalist Laurens Vreekamp. "En je moet uitleggen wat de AfD dan bijvoorbeeld voor plannen heeft die passen bij het radicale deel en bij het extreme deel." Marc Adriani, hoofdredacteur bij BNR Nieuwsradio, denkt dat het uitleggen van dit verschil "te technisch" is. "Ik denk dat het veel beter is om een tabel laten zien van de hoofdpunten van waar deze partij voor staat, dat deed het achtuurjournaal gisteravond best goed. Dat zegt veel meer dan het labeltje 'radicaal' of 'extreem.'"

Het einde voor omroep Ongehoord Nederland lijkt nu toch echt in zicht. Rianne Letschert, minister van OCW, besluit na het weekend of de omroep moet vertrekken uit het bestel. "Het Commissariaat voor de Media heeft zich nu uitgesproken, dus er is een wettelijk kader om het op te heffen", vertelt Paul Römer, voormalig directeur bij Talpa. "Ook in de Tweede Kamer is er van zowel links als rechts brede steun voor. Daar zegt men over dat deze omroep geen plek meer in het publieke bestel verdient. De minister kan dit weekend eigenlijk geen andere keus maken." ON is de afgelopen jaren vaker over de schreef gegaan. "Ik denk dat het goed is dat dit niet op stel en sprong is gebeurd en dat iedereen nu getuige heeft kunnen zijn van de deconfiture van Ongehoord Nederland door die Hitler-video", zegt Eveline Bijlsma, koningshuisverslaggever bij De Telegraaf. aan tafel zitten Paul Römer, Eveline Bijlsma en Spraakmaker  Paul Haenen.

De videoboodschap waarin Jan G. wordt bedreigd is door een aantal media uitgezonden zonder dat de video geverifieerd is. De NOS zond de video expliciet om die reden niet uit. Lucas Waagmeester, adjunct-hoofdredacteur bij NOS Nieuws, legt uit waarom ze de video niet tonen. "We hebben met ons publiek hele duidelijke afspraken, wat je bij de NOS ziet is waarachtig, is echt." Als je een video laat zien die achteraf niet echt blijkt te zijn, dan zit deze toch in je hoofd. Dat denkt ook Elif Isitman, presentator en journalist bij Omroep WNL. Dan is een disclaimer erbij volgens de journalist ook niet voldoende. "Die is misschien niet zo effectief als de video zelf." Aan tafel zitten Carmen Fernald, Elif Isitman en Spraakmaker Thys Boer.

Je kon er gisteren niet omheen: de schietpartij in Overasselt. In de berichtgeving vielen vooral de woorden ‘ongekend' en ‘on-Nederlands' op. Filosoof Beer Prakken van de Rijksuniversiteit Groningen: 'De term ‘on-Nederlands' maakt het probleem tot een buitenlands, extern probleem.' Dat is volgens hem onjuist en misschien wel ‘problematisch'. Volgens Sander Heijne, hoofdredacteur van Vrij Nederland, wordt met de term vooral bedoeld dat dit soort gebeurtenissen ‘niet normaal' zijn. Ook denkt hij dat de beelden waarop dertig mannen met zware wapens over straat lopen, ervoor hebben gezorgd dat dit nieuws zó groot is geworden. Aan tafel zitten Sander Heijne, Roos Schlikker en Spraakmaker Beer Prakken. 

Na meerdere gemiste deadlines kwam de minderheidscoalitie gisteren tóch met een begroting voor Prinsjesdag. En na afloop staken de coalitipartners de hand in eigen boezem. Zij waren ook niet trots op het rommelige proces. Volgens Hans van Soest, politiek verslaggever van het Algemeen Dagblad, was moeilijk te ontkennen dat het niet lekker liep. Maar werkt deze 'hand in eigen boezem' in de beeldvorming ook? 

De KNVB wil in Nederland een internationale top organiseren waarin de toekomst van de FIFA zonder president Infantino besproken wordt. Bovendien wil de KNVB dat toekomstige presidenten minder macht hebben en wenst de Nederlandse voetbalbond meer en regelmatig tekst en uitleg vanuit de FIFA-leiding in persconferenties. "Ze gaan er wel heel scherp in, want ze zeggen ook meteen dat Infantino niet mag komen", zegt Michelle Salomons, onderzoeksjournalist bij Investico. "Je wekt met persconferenties wel het beeld dat je transparant bent, maar ik weet niet of het ook daadwerkelijk voor transparantie zorgt. Voetbal is toch wel snel en vaak omgeven met het gevoel van dat het toch een beetje corrupt is, zeker de afgelopen tijd." Marc Veeningen, hoofdredacteur bij Talpa, vertelt dat ze bij die persconferenties dan wel iedereen moeten toelaten. "Je ziet bij persconferenties ook vaak dat een select gezelschap wordt toegelaten. Daar kun je de regie op voeren."

De Noorse koning Harald is op 89-jarige leeftijd overleden, meldt het Noorse koningshuis vanochtend. Hij was de oudste en één van de langstzittende vorsten van Europa. De koning kampte al langer met een slechte gezondheid. De zoon van Harald, Haakon VIII, neemt het stokje over. "In de berichtgeving zie je veel respect voor de koning", vertelt Eveline Bijlsma, koningshuisverslaggever bij De Telegraaf. Volgens Bijlsma kun je dat respect niet los zien van het bewogen jaar dat het Noorse koningshuis achter de rug heeft. Het valt Kees Boonman, politiek commentator, op dat er in Nederland veel belangstelling is voor het nieuws, ook met het oog op leden van ons koningshuis die al op leeftijd zijn. "Wanneer iemand overlijdt zijn daar allemaal draaiboeken voor, maar die worden elke keer weer aangepast op een nieuwe situatie." 

Het natuurgeweld in Nepal is een ramp van ongekende omvang, hoe krijg je daar een helder beeld van? Bij journalist Margriet Brandsma was er in ieder geval geen twijfel of de heftige beelden getoond moesten worden. "Het is juist goed om te laten zien wat er feitelijk aan de hand is in de wereld." Wel vroeg de voormalig correspondent zich af of het zinvol was om meteen al over aantallen te spreken. "Juist door deze beelden zag je dat het bijna onmogelijk was in de eerste uren om iets zinvols te zeggen over het aantal slachtoffers." Volgens Brandsma is dat een journalistieke reflex. Net als om het al snel te hebben over mogelijk Nederlandse slachtoffers. Dat voelde voor schrijver en columnist Frida Boeke ergens ook wel pijnlijk. "Dat is ook wel hoe journalistiek werkt en hoe de psyche van de mens werkt: Hoe na nabijer het voelt, hoe belangrijker we het vinden." Spraakmaker Annelien Bredenoord, voorzitter van het College van Bestuur van de Erasmus Universiteit Rotterdam, heeft het ook wel weer voordelen omdat het daardoor niet meer abstract voelt en ver van je bed. "Diep van binnen willen mensen dat toch ook graag horen."

Kamerleden van Pro, D66 en het CDA dringen opnieuw aan op het vertrek van Ongehoord Nederland uit het publieke bestel, naar aanleiding van een video van de omroep waarin uitspraken van Hitler worden goedgepraat. Maar wie heeft precies welke bevoegdheid? "De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft de bevoegdheid om toezicht te houden gedelegeerd aan het Commissariaat voor de Media", vertelt Jildou van der Bijl, hoofdredacteur van Het Parool. "Maar een beslissing moet de minister zelf nemen", zegt Marc Adriani, hoofdredacteur van BNR Nieuwsradio. "Alleen zal ze dat natuurlijk niet zomaar doen. Ze zal eerst haar toezichthoudend orgaan om advies vragen." Ook Margo Smit, ombudsman van de publieke omroep, bevestigt dat de minister eindverantwoordelijk is voor het al dan niet verlengen van de licentie van ON. "Maar we staan pal voor een enorme hervorming van de Mediawet en dan wordt het weer allemaal anders."

De pers kwam massaal af op een inspraakavond over de mogelijke komst van een azc in Engelen. Eén van de insprekers zegde zelfs af en verslaggevers kregen een lijst van wie er wel en niet in beeld mochten. "Ik vrees dat wat er in Engelen gebeurt symbool staat voor iets groters. Dat burgers nu zelf aangevallen worden, is nieuw", zegt Pieter Klok, hoofdredacteur van de Volkskrant. "Maar voor de situatie in zo'n dorp kan het alleen maar escalerend werken als de hele tijd hordes journalisten voor de deur staan." Elger van der Wel, podcastmaker en expert op het gebied van online media, denkt dat de media soms te makkelijk kan denken over de gevolgen van de berichtgeving. "Als media zeggen dat dit hun werk is en dat daarom de gevolgen niet voor hen zijn, is dat niet zo."

Vanmorgen vroeg is er op de A28 een touringcar met voornamelijk Duitse scholieren van de snelweg geraakt na een botsing met een bestelbus. Er zijn acht gewonden naar het ziekenhuis gebracht. "We hebben direct een liveblog opgestart om alles bij te houden, er is een verslaggever die kant opgestuurd, en er zijn dan al '112-cowboys' die op scootertjes naar het ongeluk zijn gegaan en er beeldmateriaal van gemaakt hebben. Daardoor hadden we al vroeg beelden van het ongeluk", vertelt Kamran Ullah, hoofdredacteur van De Telegraaf. Het viel journalist Frénk van der Linden vooral op dat er een reclamebord op te zien was. "Is het niet handig en verstandig om zo'n foto net even anders af te snijden? Het is zo'n onwaarschijnlijk raar gezicht."

Na weer een hete zomer met flink wat natuurbranden, is er nog steeds veel onduidelijk over hoe het kabinet klimaatverandering structureel wil aanpakken. Daarom pleiten twee wetenschappers in de Volkskrant vanochtend voor een wekelijkse persconferentie waarin journalisten het kabinet kunnen bevragen over het klimaatbeleid. "Het blijft nu wel heel erg stil", zegt Carmen Fernald, hoofdredacteur Levensbeschouwing en Caribisch Netwerk bij de NTR. "Rob Jetten was vroeger onze klimaatminister. Het is vijf over twaalf." Desondanks twijfelt ze wel over of een wekelijkse persconferentie het juiste effect heeft. "Het kan iets voorspelbaars worden." Ook NRC-journalist Ömer Tuzkapan denkt dat een persconferentie "niet de oplossing" is. "Ik denk niet dat een persconferentie een gevoel van urgentie gaat aanwakkeren." Aan tafel zitten Carmen Fernald en Ömer Tuzkapan en Spraakmaker Mirthe Biemans.

Het lijkt er sterk op dat oud-CDA'er en oud-BBB'er Mona Keijzer, die vooralsnog als Groep-Keijzer in het kabinet zit, binnenkort haar eigen partij zal opzetten. Meerdere bronnen bevestigen de plannen aan kranten als de Telegraaf, NRC en het AD. Daarnaast is Project 2029 bij de KvK geregistreerd, al zou dat niet de naam worden van de partij. "Keijzer denkt serieus na over het oprichten van een eigen partij, maar twijfelt of er plek is voor nog een rechtse partij. De versplintering is groot op rechts", zegt Hans van Soest, politiek verslaggever voor het AD. Keijzer zou zich "zeker niet" bij een bestaande rechtse partij gaan aansluiten. "Ze gaat het oprichten, of ze doet niets", aldus Van Soest, die wel begrijpt waarom ze dat zou doen. "Er zijn ook veel teleurgestelde BBB'ers die hun hoop hebben gevestigd op Keijzer."

Het is vannacht precies een jaar geleden dat de 17-jariger Lisa uit Abcoude werd vermoord. Daarna startte de campagne Wij eisen de nacht op, evenals andere initiatieven gericht op vrouwenveiligheid. Maar kunnen vrouwen nu ook daadwerkelijk veiliger over straat? Tahrim Ramdjan, algemeen verslaggever van Het Parool, stelt dat het onderwerp nog "immer relevant" is. "Het is in een jaar tijd niet echt verbeterd, dat zit diep." Er wordt wel aan gewerkt, bijvoorbeeld door meer straatlantaarns te plaatsen en bosjes te snoeien. "Dat is nog niet voldoende gebeurd", vindt Ramdjan. Het "onderliggende probleem" wordt namelijk niet aangepakt, aldus de verslaggever. "Het is een illusie om te denken dat we dit in een paar jaar kunnen oplossen", zegt Bas van Sluis, onderzoeksjournalist bij Dagblad van het Noorden. 

De Nederlandse kranten NRC, de Volkskrant, AD en de Telegraaf hebben boetes gekregen van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) nadat zij schreven over diabetesmedicatie zoals Ozempic. De inspectie beschuldigt de kranten van 'het maken van publieksreclame voor geneesmiddelen' nadat zij schreven over de gezondheidsvoordelen van de middelen. De Nederlandse Vereniging van Journalisten is bang voor zelfcensuur van journalisten rondom onderwerpen als medicatie. Voor Hansje van de Beek, onderzoeksjournalist bij Argos, is het niet duidelijk waar de kranten "de grens over zijn gegaan". Daarom had ze van tevoren graag verduidelijking vanuit de inspectie gezien in de vorm van een persbericht. "Ik weet nu niet wat hier zo vreselijk aan is." Journalist Haroon Ali denkt dat media hier juist over moeten blijven schrijven. "Ozempic is een maatschappelijk onderwerp. Het is de taak van kwaliteitskranten om daar evenwichtig over te berichten en feit van fictie te scheiden."

De natuurbrand in België blijft door woeden. Het is de zoveelste natuurbrand in Europa deze zomer, waarbij geëvacueerde dorpen en hardwerkende brandweerlieden dagelijkse mediakost zijn geworden. Laurens Vreekamp, journalist en AI-expert, merkt dat "gewenning" begint op te treden. "Dit is het nieuwe normaal." Paul Römer, oud-directeur radio en tv bij Talpa, meent dat de zomerdroogte "leidt tot enorme ellende" en dat deze problematiek "onomkeerbaar" is. "Media mogen alarmistischer zijn over de staat van ons klimaat. Geen enkel ander probleem is belangrijk als het milieu fundamenteel naar de klote gaat", zegt Römer. "Uiteindelijk moet het publiek gemotiveerd worden om de politiek onder druk te zetten om dingen te gaan doen." 

Protesterende boeren verzamelen zich vandaag massaal bij het provinciehuis in Den Bosch, om zich te verzetten tegen de plannen om de vergunningen van vijf pluimveehouders in te trekken. Hoe zorg je als media ervoor dat je nieuwe verhalen over de boerenprotesten blijft vertellen? Hoeveel aandacht geef je überhaupt aan de protesten? En: hoe breed worden de protesten eigenlijk gedragen? "Niet alleen de media, maar ook veel mensen in Nederland zullen dat 'daar gaan we weer'-gevoel wel herkennen", vertelt Clara van de Wiel, adjunct-hoofdredacteur bij NRC. Zij ziet dat media de afgelopen tijd meer aandacht zijn gaan besteden aan de vraag hoe boeren op een andere manier zijn gaan werken. "Journalisten willen natuurlijk altijd verhalen maken die nog niet gemaakt zijn", zegt Sara Berkeljon, onderzoeksjournalist bij de Volkskrant. Zij denkt daarbij bijvoorbeeld aan verhalen over de handhaving bij de protesten en de overwegingen van lokale bestuurders.  Aan tafel zitten Clara van de Wiel, Sara Berkeljon en Spraakmaker Anette Birschel.

Je kon niet om de zonsverduistering van gisteravond heen. In de media was er ongelooflijk veel aandacht voor het fenomeen, evenals voor de grote run op eclipsbrilletjes. En dat zorgt voor verbroedering, ook in andere delen van Europa. "In de verslaggeving vooraf heb ik moeten grinniken om de verbinding, maar toen ik zelf op het grasveld stond, dacht ik: het is toch wel zo", reageert journalist Margriet Brandsma. "Het is bijzonder en dat verbindt." Het onderwerp interesseerde Anna Dijkman, columnist bij het FD, vooraf "niet superveel", maar wilde het toch wel zien en voelde ook die verbroedering. "Je vraagt toch aan elkaar of je ook hebt gekeken. Je hebt samen iets meegemaakt."

Door desinformatie op social media gingen tienduizenden migranten naar de grens bij Ceuta, met vele tientallen doden tot gevolg. De EU heeft erop aangedrongen dat er een samenwerking moet zijn met TikTok en Meta, het moederbedrijf van Instagram en Facebook. Ze slaan de handen ineen met onafhankelijke factcheckers, in de hoop eenzelfde soort crisis als in Ceuta te voorkomen. Volgens Sander Heijne, hoofdredacteur van Vrij Nederland, bewijst dit de grote techbedrijven "gevoelig" zijn voor politieke druk. "Ze willen niet te vele gedoe en verboden opgelegd krijgen, maar je ziet dat het zin heeft als een sterke EU druk uitoefent, dan heeft de samenleving daar profijt van." Giselle van Cann, hoofdredacteur van NOS Nieuws, meent dat dit een "crisisprotocol" is van de EU, maar vraagt zich af of de techbedrijven bij volgende crises wel zo makkelijk om de tafel gaan. "We kunnen veel meer doen dan we tot nu toe durven te doen", reageert Heijne. "Daar heb je wel politici voor nodig die die ambitie hebben." Aan tafel zitten Sander Heijne, Giselle van Cann en Spraakmaker Arjen Gielen. 

Het is inmiddels bijna een jaar geleden sinds de moord op de 17-jarige Lisa in Duivendrecht. In de nasleep werd de campagne 'Wij eisen de nacht op' gelanceerd. Waar de media vorig jaar heel veel berichtten over vrouwenveiligheid, is die aandacht inmiddels verslapt en wordt de campagne opnieuw gestart, in de hoop dat die aandacht 'structureel' zal worden. Eelco Bosch van Rosenthal, adjunct-hoofdredacteur van Nieuwsuur, begrijpt die behoefte, maar stelt dat media "een eigen afweging" maken. "Het moet een functie hebben om het verhaal te vertellen. Sensatiezucht ligt al snel op de loer." Niki van der Naald, adjunct-hoofdredacteur van De Gelderlander, meent dat bepaalde termen rondom vrouwenveiligheid, zoals femicide en de zaak-Lisa, op "één hoop" worden gegooid. "Je moet ervoor waken dat je niet overal hetzelfde stempel op drukt." Aan tafel zitten Niki van der Naald, Eelco Bosch van Rosental en Spraakmaker Joël Broekaert.

Europa is kurkdroog aan het worden. In Nederland merken we daar ook de gevolgen van. Zo staat de Rijn op een historisch dieptepunt, zijn er tal van hittegolven geweest en zelfs bosbranden. Wat is de impact van deze onophoudelijke stroom aan klimaatnieuws? Columnist en schrijver Roos Schlikker vreest dat "droogte-moe" erin kruipt, maar stelt ook dat de aandacht hiervoor niet mag verslappen. "Er is iets heel heftigs aan de hand." Amber Wiznitzer, columnist en journalist bij NRC, herkent de "gewenning" die optreedt. "Het hoort niet normaal te zijn, maar dat is wel wat er gebeurt." Jelle Postma, directeur van Justice for Prosperity, meent dat het een "complex dossier" is met vele belangen, waardoor dit thema ook gepolitiseerd kan worden. "De berichtgeving is eendimensionaal, over hoe hoog de temperatuur is en hoe de verscheurde rivierbodems eruitzien", legt Postma uit. "Het is te oppervlakkig. Dit zou zomaar richting de Provinciale Statenverkiezingen een stevig polariserend thema kunnen worden." Aan tafel zitten Roos Schlikker, Amber Wiznitzer en Spraakmaker Jelle Postma. 

In de afgelopen 24 uur werden we drie keer opgeschrikt door een overlijdensbericht: dat van Earth & Fire-zangeres Jerney Kaagman, acteur Peter Faber en rapper Tony Scott. Tubantia-hoofdredacteur Daan Bonenkamp kende Kaagman eigenlijk vooral van haar werk als jurylid bij Idols en waardeerde de necrologieën die over haar waren geschreven. "Voor mensen die maar één blik op iemand hebben, vind ik het goed dat we kunnen zien wie zij in de volle breedte was. Dat vind ik ook de kracht van media op zo'n moment." Theatermaker Tom de Ket herinnert zich acteur Peter Faber als een "ongelooflijk innemende man". "Hij had een ontzettende levenslust en was een ongelooflijk goede improvisator." De drie 'iconen' zijn voor Marc Veeningen, hoofdredacteur bij Talpa, niet te vergelijken. "Hoe je op de overlijdens reageert, is voor iedereen anders. Dat is heel persoonlijk."  Aan tafel zitten Marc Veeningen, Daan Bonenkamp en Spraakmaker Tom de Ket. 

FIFA-voorzitter Gianni Infantino blijft voorlopig aan als voorman van de wereldvoetbalbond. Dat is de uitkomst van het crisisberaad van het bestuur. De FIFA is ook onder Infantino een gesloten bolwerk waar weinig over naar buiten komt. Bovendien hangt er al jaren een zweem van omkoping en corruptie rond de organisatie. Toch ziet journalist Sofyan El Bouchti (Investico) dat uit onvrede over Infantino mensen uit zijn omgeving met de pers beginnen te praten. Volgens de onderzoeksjournalist moet je daarbij wel oog houden voor de belangen die deze bronnen kunnen hebben. Toch kun je op die manier stap voor stap de feiten bij elkaar puzzelen.

Als we De Telegraaf moeten geloven, staat er een terugkeer van Marco Borsato gepland in de vorm van een reeks concerten. De zanger werd vorig jaar vrijgesproken van ontucht met een minderjarig meisje. "Hij is juridisch vrijgesproken, maar er zijn nog flink wat vragen te stellen", zegt Kefah Allush, programmamaker bij de EO. Hij vindt het belangrijk om zijn beschuldiging en vrijspraak te blijven benoemen "zolang dat relevant is". Volgens Rennie Rijpma is dat voorlopig nog zo. "Het nieuws hierover is nog niet helemaal afgerond. In november komt er een rechtszaak over de advocatenkosten, want de standaardvergoeding is niet toereikend geweest voor het echtpaar Knoops", dat hem tijdens de rechtszaak bijstond. Rijpma begrijpt dat Borsato werkt aan een comeback. "Als iets lekt, is dat vrijwel altijd met een bedoeling. Als je een concertreeks gaat geven, heb je een indicatie nodig van de hoeveelheid belangstelling. 

Na weken van bosbranden in Spanje en Frankrijk kreeg Nederland gisteren ook te maken met een brand in natuurgebied Rosmolen bij Oostrum in Limburg. De brand heeft tot nu toe één vierkante kilometer natuur verwoest en is nog steeds niet geblust. Hoe ga je als journalistiek om met het steeds vaker voorkomen van bosbranden? "Het roept vragen op: hoe doe je hier verslag van en hoe kom je in de buurt komt van een gebied?", vertelt Tahrim Ramdjan, algemeen verslaggever bij het Parool. Volgens hem moeten we hier als journalistiek in investeren door plannen te maken voor wat wel en niet veilig is. "Het is de taak van de media om aandacht te geven aan hoe een brand ontstaat", vertelt Jan Slagter, directeur bij Omroep MAX. "Vanuit de media zouden we eens moeten kijken wat we eraan kunnen doen. Er moet een plan komen hoe we dit gaan bestrijden, bijvoorbeeld een Europese brandweer."