POPULARITY
Minister van Justitie Pam Bondi moest zich verantwoorden voor het Huis van Afgevaardigden. Daarbij ging het vooral over Jeffrey Epstein. Bondi wist veel theater te maken om vooral geen antwoord te geven op de vragen. Het leverde vuurwerk op, zag ook Amerika-correspondent Jan Postma.See omnystudio.com/listener for privacy information.
OpenAI beschuldigt de Chinese AI-ontwikkelaar DeepSeek ervan op oneerlijke wijze technologie van Amerikaanse AI-bedrijven te gebruiken. Volgens de maker van ChatGPT zou DeepSeek systematisch gebruikmaken van antwoorden van Amerikaanse chatbots om het eigen model te verbeteren. Dat heeft de ChatGPT-maker aangekaart bij het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden. Volgens OpenAI draait het om een techniek die bekendstaat als ‘distillation’. Daarbij wordt een krachtig, groot taalmodel gebruikt om een kleiner model te trainen. Dat gebeurt door grote hoeveelheden gegenereerde antwoorden als trainingsdata in te zetten. Die methode is in de AI-wereld niet nieuw, maar OpenAI stelt dat DeepSeek zonder toestemming output van Amerikaanse modellen heeft gebruikt. Het bedrijf zegt accounts te hebben geïdentificeerd die gelinkt zijn aan DeepSeek-medewerkers, waarmee deze methode zou zijn toegepast. OpenAI waarschuwt dat de technieken steeds geavanceerder en moeilijker te detecteren worden. Volgens het bedrijf raakt dit niet alleen henzelf, maar ondermijnt het het concurrentievermogen van de hele Amerikaanse AI-sector. DeepSeek zorgde vorig jaar nog voor opschudding in de AI-markt. Het bedrijf presenteerde een relatief goedkoop, maar opvallend krachtig model dat volgens kenners dicht in de buurt kwam van de prestaties van Amerikaanse concurrenten. De snelle kwaliteitsverbetering van Chinese modellen voedt al langer de discussie over technologische concurrentie tussen de VS en China. Verder in deze Tech Update met Stijn Goossens: De Europese Commissie onderzoekt of Google de prijzen van online advertenties kunstmatig hoog houdt, wat in strijd zou zijn met de EU-concurrentieregels. Als dat wordt bewezen, kan de boete oplopen tot 10% van de wereldwijde jaaromzet, terwijl het onderzoek nog in een vroege fase zit en Google stelt dat prijzen via realtime veilingen tot stand komen. Terwijl veel bedrijven instapbanen schrappen door AI, wil IBM juist drie keer meer jonge medewerkers aannemen voor werk dat AI minder goed kan uitvoeren, zoals mens- en klantgericht werk. Tegelijk waarschuwde Mustafa Suleyman van Microsoft dat veel kantoorbanen binnen anderhalf jaar geautomatiseerd kunnen worden. Zometeen in De Schaal van Hebben: Sony WF-1000XM6 See omnystudio.com/listener for privacy information.
De legalisering van psilocybine bij psychotherapie wordt in Tsjechië – als eerste EU-land – met open armen én enige voorzichtigheid ontvangen. ‘Opeens weet je dat je problemen kunnen worden opgelost. Wat de oplossing is weet je niet, maar wel weet je dat er een oplossing bestaat en dat je de tijd hebt om die te zoeken. Dat stelt je gerust.' Zo beschrijft de zeventiger Vladimir de ervaring die vijf jaar geleden op een novembermiddag zijn leven voorgoed veranderde. De depressies waaraan hij leed vanaf het moment dat hij alleen voor de opvoeding van zijn twee zoons was komen te staan, en die in de loop der jaren erger waren geworden, verdwenen en zouden nooit meer met dezelfde hevigheid terugkomen. De verschillende psychiatrische behandelingen die hij als eenzame alleenstaande ouder had uitgeprobeerd hadden weliswaar voor verademing gezorgd, maar dat was telkens slechts van korte duur geweest, waarna het alleen maar weer erger werd. ‘Depressies verlammen je, slopen je en beroven je van je levenslust,' zegt hij om deze vicieuze cirkel te beschrijven. ‘Je ziet geen uitweg meer.' Toen zijn behandelend arts hem zo'n vijf jaar geleden het advies gaf deel te nemen aan een onderzoek van het Nationaal instituut voor geestelijke gezondheid (NUDZ) naar de effecten van de stof psilocybine, reageerde Vladimir aanvankelijk terughoudend. De chemische stof, die van nature voorkomt in paddo's, brengt een verandering teweeg in je staat van bewustzijn. Volgens de Tsjechische wet valt de stof onder de verboden middelen. ‘Van drugs heb ik altijd een afkeer gehad,' zegt Vladimir, die niet rookt en sinds een operatie aan zijn alvleesklier ook geen alcohol meer drinkt. Maar uiteindelijk liet hij zich overtuigen door de veelbelovende uitkomsten die het onderzoek tot dan toe had laten zien. Ook wakkerde het nummer ‘Lucy in the Sky with Diamonds' van zijn favoriete band The Beatles – dat over lsd zou gaan, de hallucinogene stof die verwant is aan psilocybine – zijn interesse enigszins aan. Het psilocybinetablet dat hij op doktersadvies innam voordat hij geblinddoekt op een comfortabele bank ging liggen om met een koptelefoon naar elektronische muziek te luisteren, leek iets te kunnen waar geen enkel medicijn daarvoor toe in staat was geweest: het verbeterde zijn mentale gezondheid. Pioniers Vanaf januari is deze optie beschikbaar voor iedereen die haar nodig heeft. Als eerste EU-land heeft Tsjechië in de zomer van 2025 het gebruik van psilocybine bij psychotherapie gelegaliseerd. Daarmee is het met Australië, Nieuw-Zeeland en Zwitserland wereldwijd een van de pioniers geworden op het gebied van deze therapie, die volgens velen een van de meest veelbelovende psychiatrische ontwikkelingen van de eenentwintigste eeuw is. Het onderzoek naar psychedelische substanties beleefde zijn hoogtijdagen na de Tweede Wereldoorlog. Dankzij psychiaters als Stanislav Grof en Miloš Vojtěchovský behoorde Tsjechoslowakije wereldwijd tot de koplopers op dit gebied. De populairste stof, lsd, werd destijds door het staatsbedrijf Spofa met dozen tegelijk aan psychiatrische klinieken geleverd, terwijl de artistieke en wetenschappelijke elite deelnam aan officiële experimenten. Doordat drugs echter op steeds meer plekken verboden werden, kwam er een wereldwijd verbod op psychedelica. Het onderzoek naar de stoffen, die als een revolutie in de geestelijke gezondheidszorg werden gezien, werd voor enkele decennia in de ijskast gezet. ‘Ik geloofde dat een gedeelde mystieke ervaring, het besef dat we hier niet slechts van onze geboorte tot onze dood zijn, maar deel uitmaken van iets groters, een tegengif zou zijn tegen de oorlog in Vietnam,' zei de Amerikaanse activist Rick Doblin, een van de drijvende krachten achter de zogeheten ‘psychedelische renaissance', dit jaar in een interview met Respekt, waarin hij herinneringen ophaalde aan zijn jeugd. Psychedelica waren in de jaren zestig bepalend voor zijn generatie. Nooit heeft Doblin het geloof in het potentieel van psychedelische middelen opgegeven. Ondanks het strikte verbod op drugs dat halverwege de jaren tachtig werd ingevoerd, richtte hij de non-profitorganisatie MAPS op, die eraan bijdroeg dat vergeten stoffen beetje bij beetje weer in de geneeskunde terugkeerden. En toen er deze eeuw weer opnieuw onderzoek werd gedaan, leverde dat indrukwekkende uitkomsten op. Drugs bieden weer hoop voor de behandeling van psychische stoornissen Om een voorbeeld te noemen: een onderzoek uit 2016 toonde aan dat 67 procent van de patiënten met een klinische depressie binnen een week na de inname van een psychedelicum verlichting ervoer. Bij de meerderheid van hen hield het effect zelfs langer dan drie maanden aan. Drugs bieden weer hoop voor de behandeling van psychische stoornissen, waarvan de traditionele farmacologische behandeling al enige tijd is gestagneerd. ‘Zonder Stanislav Grof waren we niet geweest waar we nu zijn,' zei Doblin in juni op een conferentie in Praag, waarmee hij de Tsjechische bijdrage op dit gebied prees. En het blijft niet bij de herinnering aan de beroemde founding fathers. Tsjechische psychiaters zijn in het nieuwe millennium op de rijdende trein van de psychedelische renaissance gesprongen, en het NUDZ behoort nu zelfs tot de meest gerespecteerde instituten wereldwijd die onderzoek doen naar psychedelica. Mentale toestand Deskundigen zijn er tegenwoordig van overtuigd dat de mentale toestand van iemand die een psychedelische sessie ondergaat van fundamentele invloed is op het verloop ervan. Daarom probeerde Vladimir op advies van artsen en psychotherapeuten, die hem op de ervaring hadden voorbereid, met zijn beste humeur naar de sessie te komen. Hij nam zijn vrouw mee ter ondersteuning en had souvenirs van zijn reizen naar Bali en Thailand bij zich. Nadat hij het tablet met een nauwkeurig afgemeten dosis had ingeslikt en op de bank was gaan liggen, gebeurde er aanvankelijk helemaal niets. Tot hij zich ineens realiseerde dat hij de muziek uit de koptelefoon, die hij normaal gesproken alleen met zijn gehoor zou waarnemen, voor zijn ogen zag. ‘Ik zag kleuren die niet in woorden te vatten zijn, omdat ze niet bestaan,' zo probeert hij de ervaring te beschrijven. Achter Vladimirs gesloten oogleden begonnen bekende kunstwerken ‘in onwerkelijke kleuren' op te duiken, zoals de Dame met de hermelijn van Leonardo da Vinci. En hij zag [de hooggelegen Praagse wijk] Vyšehrad: ‘Ik keek van de heuvel naar beneden en zag daar ineens in de donkere rivier een ingang naar een andere wereld, de grens tussen het bekende en het onbekende,' zo herinnert hij zich het moment dat de chemische stof ten volle was ingetreden. Opnieuw voelde hij de brandende twijfel of hij ondanks al zijn inspanningen wel een goede vader voor zijn zoons was geweest. Hij bedacht wat hij fout had gedaan. Maar toen hij door de geheime poort de andere wereld was binnengetreden, verdween de behoefte om al zijn beslissingen in goed en slecht op te delen. ‘Ik realiseerde me dat één mislukte poging niet het einde hoeft te zijn. Dat gaf me een geweldig perspectief. Alles viel ineens op zijn plek,' aldus de gepensioneerde, die in zijn leven heel wat beroepen heeft gehad, van metrobestuurder tot IT-ondernemer. ‘Alles viel ineens op zijn plek' Die ene ervaring zou hem van zijn zware depressies hebben verlost, maar soms voelt Vladimir dat het effect van de psilocybinetherapie afneemt. Om te voorkomen dat zijn depressies terugkeren, koopt hij nu ongeveer vier keer per jaar paddo's, die hij onder toezicht van zijn vrouw gebruikt. ‘Maar ik ben blij dat ik vanaf het nieuwe jaar legaal aan psilocybine kan komen,' zegt hij. Psychedelica werken volgens een ander principe dan traditionele psychiatrische geneesmiddelen. Naast het reguleren van de niveaus van neurotransmitters die de stemming beïnvloeden, kan het toedienen van psilocybine onder professionele begeleiding een zeer diepgaande, soms zelfs mystieke ervaring opleveren. De psychologische impact ervan kan het perspectief van de patiënt op zijn of haar levenssituatie veranderen. Het helende effect wordt getriggerd door de beleefde ervaring; daardoor hebben psychedelica niet alleen het potentieel om de symptomen van problemen te verzachten, maar ook om de oorzaken ervan aan te pakken. De verandering in het denken, zoals Vladimir die beschrijft, is het belangrijkste voordeel van de behandeling, dat verder ontwikkeld kan worden door middel van psychotherapie. ‘Psychedelica bieden zogenoemde inzichten,' aldus psychiater en NUDZ-directeur Jiří Horáček, die al 25 jaar onderzoek doet naar deze stoffen. Hij test het gebruik ervan onder andere bij kankerpatiënten die oog in oog met hun naderende levenseinde vaak pijnlijke, existentiële stress ervaren. ‘Psilocybine levert bij deze cliënten zeer positieve resultaten op,' zegt hij. ‘Het gebeurt vaak dat mensen ineens beseffen dat we een volkomen onbelangrijk wezen zijn in het universum’ Volgens Horáček leidt het gebruik van de stof soms tot het geruststellende besef dat de zin van het leven niet slechts gelegen is in ons tijdelijke bestaan, maar dat we deel uitmaken van de ontwikkeling van het universum en dat onze genen van generatie op generatie worden doorgegeven. ‘Ik heb een aantal patiënten gehad die dankzij psilocybine tot het besef kwamen dat hun leven zin had, ook al werd dat door ziekte bedreigd,' zegt de psychiater. ‘Ze kregen hun levensvreugde terug en de kracht om voor hun kleinkinderen te zorgen, in de tuin te werken, te sporten of de natuur in te gaan. Dat effect houdt lang aan.' Psychiater Tomáš Páleníček, een collega van Horáček bij het NUDZ, zegt dat mensen na het gebruik van psilocybine het gevoel kunnen hebben dat hun ‘ego in elkaar stort', of bijna-doodervaringen kunnen krijgen. ‘Het gebeurt vaak dat mensen ineens beseffen dat we een volkomen onbelangrijk wezen zijn in het universum, dat we er slechts een ogenblik zijn en dan weer verdwijnen. Dat besef is soms een enorme opluchting die kan helpen de eindigheid van het leven te accepteren, of onderscheid te maken tussen wat wel en niet belangrijk is in het leven.' Deze buitengewone ervaringen worden mogelijk gemaakt door het feit dat psilocybine de verbinding tussen verschillende hersendelen vergroot, en zo het repertoire aan gedachten uitbreidt. ‘Iemand kan dan dingen bedenken die anders ondenkbaar zijn,' aldus Horáček. De belangrijkste voorwaarde voor een succesvolle psychedelische therapie is echter een grondige voorbereiding, deskundige begeleiding van de patiënt en integratie van de ervaring. Zo voorkom je dat de sessie uitloopt op een angstaanjagende ‘bad trip' zoals die bij recreatief drugsgebruik op de loer ligt. Wetsvoorstel De weg naar de legalisering van psilocybine in Tsjechië werd gebaand door een wijziging in het Wetboek van Strafrecht. Dit amendement, dat de voorheen gedemoniseerde drug veranderde in een medicijn, werd – enigszins verrassend – in de Kamer van Afgevaardigden ingediend door Marek Benda, de conservatieve fractievoorzitter van de ODS [Občanská Demokratická Strana, Democratische Burgerpartij]. Die geeft toe dat het niet zijn persoonlijke initiatief was: hij nam het uitgewerkte voorstel over van zijn partijgenoot en oud-burgemeester van Praag, Pavel Bém, die de politiek heeft verlaten en zich nu voornamelijk wijdt aan zijn oorspronkelijke beroep als psychiater en deskundige op het gebied van drugsbeleid. ‘Klinische en preklinische studies tonen aan dat psilocybine een mogelijkheid biedt om een groot aantal mensen te helpen,' zegt Bém, die ook samenwerkte met collega's van het NUDZ. De indieners van het voorstel benadrukken dat het niet de bedoeling is psilocybine te legaliseren voor recreatieve doeleinden. Het wetsvoorstel werd eind mei door het parlement goedgekeurd, vervolgens zonder problemen door de Senaat geloodst en in juli door de president ondertekend. ‘Ik ben blij. Het laat zien dat de Kamer van Afgevaardigden bereid is gedurfde stappen te zetten wanneer haar redelijke, wetenschappelijk onderbouwde argumenten worden voorgelegd,' aldus een tevreden Bém, die in 2013 als parlementslid meehielp aan de legalisering van medicinale cannabis. (En later regelde hij dat president Zeman gratie verleende aan de organisatoren van psychedelische ceremonies met ayahuasca uit het Amazonegebied.) Welke medisch specialisten psilocybine mogen voorschrijven, moet nog worden bepaald. Verwacht wordt dat naast psychiaters ook specialisten in de palliatieve zorg de mogelijkheid krijgen om patiënten aan het einde van hun leven te helpen. De daadwerkelijke toediening van het medicijn blijft echter in handen van psychiaters en artsen met een certificering in psychotherapie, die de sessies moeten begeleiden. ‘Het zal zeker niet zo zijn dat er een recept voor psilocybine wordt voorgeschreven, en dat de patiënt vervolgens zijn tabletten bij de apotheek afhaalt,' zegt Páleníček. Regels Deskundigen komen nu op het ministerie van Volksgezondheid bijeen om de regels voor behandeling nauwkeurig vast te leggen. Het meest waarschijnlijk is volgens Páleníček dat er een behandeling beschikbaar komt voor patiënten met depressie of een ongeneeslijke ziekte. Maar volgens hem komen ook andere diagnoses aan de orde, zoals posttraumatische stressstoornis, verslavingen of eetstoornissen. Depressie zal waarschijnlijk de meest voorkomende indicatie zijn: ongeveer een derde van de patiënten reageert niet op klassieke antidepressiva; psilocybine betekent voor hen een nieuwe behandelmogelijkheid. Er is al lange tijd een tekort aan psychiaters in Tsjechië, en patiënten moeten tegenwoordig een half jaar wachten op hun eerste sessie. En ook psilocybinetherapie kost tijd: volgens Páleníček kunnen de voorbereiding, de toediening zelf en de daaropvolgende integratie van ervaringen tot wel zestien uur werk in beslag nemen. Het heeft echter één voordeel: als het effect optreedt, begint het vaak direct nadat de psilocybine is uitgewerkt en houdt het lang aan, weken of maanden, waardoor de patiënt niet zo vaak naar de dokter hoeft. Hoewel de beroepsgemeenschap de baanbrekende legalisering over het algemeen unaniem heeft verwelkomd, roepen sommigen op tot voorzichtigheid. Jan Vevera, hoofd van de psychiatrische kliniek van de faculteit Geneeskunde in Pilsen, wijst erop dat de huidige psychische problemen hun oorsprong vinden in sociale problemen, een hoog stressniveau en algehele ontevredenheid, die niet met medische middelen kunnen worden opgelost. ‘Ook al is psilocybine geen klassiek antidepressivum, het is nog altijd een pil waarin een deel van de samenleving mogelijk een wonderoplossing voor hun problemen zou kunnen zien.' ‘Als je zegt dat psilocybine geen drug is, maar een remedie voor maatschappelijke problemen, zullen mensen er vaker voor kiezen,' vervolgt Vevera. Hij herinnert eraan dat er de afgelopen decennia meer nieuwe methoden zijn geweest waar de maatschappij veel van verwachtte, zoals biofeedback, lichttherapie of transcraniële stimulatie. De resultaten voldeden uiteindelijk niet aan de verwachtingen. ‘Dit is geen argument tegen psychedelica, maar een argument om de hoge verwachtingen te temperen,' benadrukt de psychiater. Hij zegt dat er tot nu toe onderzoek is gedaan met een te kleine steekproef van de bevolking en dat het volgens hem niet is uitgesloten dat psilocybine, net als marihuana, een psychose kan veroorzaken. Experts Volgens voorstanders van de nieuwe behandeling is het essentieel dat psilocybine alleen wordt toegediend door experts die kunnen beoordelen wie er baat bij heeft en een veilig verloop kunnen garanderen. Ze moeten ervaring hebben met het begeleiden van patiënten en idealiter ook legaal ervaring met psychedelica hebben opgedaan tijdens een gespecialiseerde opleiding. Páleníček schat dat er in Tsjechië op dit moment nog geen tien van zulke experts zijn. Alleen door het naleven van strikte regels kan er worden voldaan aan de verwachtingen die de psychedelische renaissance twee decennia geleden heeft gewekt. ‘De situatie op het gebied van de geestelijke gezondheidszorg in Tsjechië is ernstig, dus hebben we sterke instrumenten nodig om die te verbeteren,' zegt Horáček. ‘En psychedelica kunnen zeker zo'n instrument zijn.'
De Europese leiders praten in het Belgische Alden Biesen over de concurrentiekracht en de interne markt van de EU. De leiders roepen dat we moeten hervormen met het Draghi-rapport in de hand, maar twee jaar na het verschijnen ervan is er nog weinig gebeurd, ziet oud-diplomaat en econoom Ron Keller. 'We lopen op alle terreinen achter.' Dat zegt hij in de nieuwste aflevering van BNR De Wereld met Bernard Hammelburg. Luister ook | ‘Wapenstilstand wordt voor Rusland met de dag minder aanlokkelijk' Dat Europa geen krachtige geopolitieke speler is, ook op economisch vlak speelt ons parten volgens Keller. 'De oorlog in Oekraïne is voor een groot deel ontstaan omdat Europa een vacuüm heeft laten vallen geopolitiek gezien. Daar zijn de Amerikanen en de Russen ingesprongen en daar is Oekraïne het slagveld.' Daarom is het volgens hem noodzakelijk dat we wel een machtsfactor worden. Al is het maar voor onze veiligheid. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn is in Alden Biesen en sprak met enkele regeringsleiders. Ondre wie Merz, Macron, Orbán, De Wever, en onze eigen demissionair premier Dick Schoof. Lees ook | Cuba in diepe crisis na Amerikaanse ingreep in Venezuela, ‘toerisme krijgt knauw’ Cuba in crisis Cuba heeft te maken met een grote economische crisis nu het land bijna volledig is afgesneden van olie. Dat komt door druk van Amerika op omringende landen en na de inval in Venezuela gaat er geen druppel olie meer naar het communistische land. Trump wil een regime change uitlokken, maar volgens Barbara Hogenboom, hoogleraar Latijns-Amerikastudies en directeur van het Centrum voor Studie en Documentatie van Latijns-Amerika aan de Universiteit van Amsterdam, is dat niet iets wat de Cubanen snel zullen proberen te bewerkstelligen. Luister ook | Amerika Podcast Theater met Pam Bondi | Postma in Amerika Minister van Justitie Pam Bondi moest zich verantwoorden voor het Huis van Afgevaardigden. Daarbij ging het vooral over Jeffrey Epstein. Bondi wist veel theater te maken om vooral geen antwoord te geven op de vragen. Het leverde vuurwerk op, zag ook Amerika-correspondent Jan Postma. Over BNR De Wereld BNR De Wereld is het beste binnenlandse programma over het buitenland. We brengen je scherpe analyses over de internationale politiek van de beste experts. Elke donderdag om 15:00 uur op BNR. En altijd in je podcastapp. Wil je reageren op de uitzending? Stuur dan een mail naar dewereld@bnr.nl. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.
De Autoriteit Consument en Markt (ACM) censureert Amerikaanse techreuzen volgens de Justitiecommissie van het Huis van Afgevaardigden van de Verenigde Staten. In een onderzoek van de commissie, die vooral uit rebuplikeinse afgevaardigden bestaat, staat onder andere dat de Europese Digital Services Act (DSA) in feite censuur is. Niels Kooloos vertelt erover in deze Tech Update. Volgens de Justitiecommissie is de ACM slechts een voorbeeld van een Europees overheidsorgaan dat Amerikaanse techreuzen in de weg zit. Ook Nederlandse non-profits zoals Bits of Freedom en Justice for Prosperity worden genoemd. Beide organisaties noemen het rapport van de Justitiecommissie een 'bewuste aanval op onze democratische rechtsstaat'. Het rapport is niet de eerste keer dat de Verenigde Staten zich tegen Europese techwetgeving verzetten. Begin dit jaar werd vijf Europeanen de toegang tot de VS ontzegd, omdat ze betrokken waren of zijn bij onderoeken naar techreuzen. Verder in deze Tech Update: Anthropic maakt de plannen van OpenAI om reclame aan ChatGPT toe te voegen belachelijk in een reclamecampagne McDonald's dringt iedereen erop aan om hun wachtwoorden te veranderen See omnystudio.com/listener for privacy information.
De Amerikapodcast én BNR Beurs slaan deze laatste dagen van het jaar de handen ineen. Met Bernard Hammelburg blikken we terug op een krankzinnig jaar aan Amerikaanse nieuws. Het gaat over de gevolgen van Trumps Liberation Day. Wat merkt de gewone Amerikaan daar van? Je hoort van Bernard meer over de inflatie (de prijs van eieren komt weer voorbij) en of de president de strijd tegen de hoge prijzen wint. En waarom hij vindt dat de Amerikaanse economie stil staat. Verder hebben we het over de impact van de moord op Charlie Kirk, de bizarre relatie tussen de VS en Europa én Bernard gaat voorspellen. Twee jaar op rij komen z’n voorspelling uit, dat belooft dus wat. Dit keer doet ‘ie een voorspelling over de macht in het Huis van Afgevaardigden.See omnystudio.com/listener for privacy information.
De Amerikapodcast én BNR Beurs slaan deze laatste dagen van het jaar de handen ineen. Met Bernard Hammelburg blikken we terug op een krankzinnig jaar aan Amerikaanse nieuws. Het gaat over de gevolgen van Trumps Liberation Day. Wat merkt de gewone Amerikaan daar van? Je hoort van Bernard meer over de inflatie (de prijs van eieren komt weer voorbij) en of de president de strijd tegen de hoge prijzen wint. En waarom hij vindt dat de Amerikaanse economie stil staat. Verder hebben we het over de impact van de moord op Charlie Kirk, de bizarre relatie tussen de VS en Europa én Bernard gaat voorspellen. Twee jaar op rij komen z’n voorspelling uit, dat belooft dus wat. Dit keer doet ‘ie een voorspelling over de macht in het Huis van Afgevaardigden.See omnystudio.com/listener for privacy information.
De Amerikapodcast én BNR Beurs slaan deze laatste dagen van het jaar de handen ineen. Met Bernard Hammelburg blikken we terug op een krankzinnig jaar aan Amerikaanse nieuws. Het gaat over de gevolgen van Trumps Liberation Day. Wat merkt de gewone Amerikaan daar van? Je hoort van Bernard meer over de inflatie (de prijs van eieren komt weer voorbij) en of de president de strijd tegen de hoge prijzen wint. En waarom hij vindt dat de Amerikaanse economie stil staat. Verder hebben we het over de impact van de moord op Charlie Kirk, de bizarre relatie tussen de VS en Europa én Bernard gaat voorspellen. Twee jaar op rij komen z’n voorspelling uit, dat belooft dus wat. Dit keer doet ‘ie een voorspelling over de macht in het Huis van Afgevaardigden.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Hoe vaak hoor je nu dat een mediabedrijf samengaat met een kernfusiebedrijf? Waarin de sociale media van de president van Amerika fuseert met een kernfusiebedrijf waar wetenschappers werken? Dat hoor je één keer. Vandaag. Trump Media fuseert namelijk met TAE Technologies, een deal goed voor 6 miljard dollar. En daar stopt de invloed van de president op de beurshandel niet. Hij hervormt de cannabismarkt, waardoor investeren in marihuana ineens aantrekkelijker wordt.
Na maandenlange druk van zijn eigen partijgenoten, kan de Amerikaanse president Trump er nu echt niet langer omheen: de Epstein-files. Het Huis van Afgevaardigden stemde gisteravond massaal vóór de vrijgave van het strafdossier van de overleden zedendelinquent. Welke schade gaat dit Trump berokkenen, en moet hij zich zorgen maken over muiterij binnen de Republikeinen? Luister naar onze correspondent in New York Thomas Rueb. Lees ook de analyse: Mogelijk heeft justitie nog een troefkaart voor Trump Studenten opgelet! De Volkskrant biedt een gratis studentenabonnement aan, af te sluiten via volkskrant.nl/studenten Presentatie: Pieter KlokRedactie: Corinne van Duin, Lotte Grimbergen, Julia van Alem, Jasper Veenstra en Iris BransMontage: Rinkie BartelsSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Dit is de SBS nieuwsflits van woensdag 19 november, met o.a. Amerikaanse Huis van Afgevaardigden stemt in met vrijgeven Epstein-files, hoge boete voor Optus en Thom van Campen nieuwe voorzitter Tweede Kamer.
De Verenigde Staten dringen er bij Europa op aan om sneller bestaande handelsafspraken door te voeren, vooral het afbouwen van invoertarieven en handelsbelemmeringen. De Amerikaanse handelsgezant Jamieson Greer reist deze week naar Europa voor overleg en uit ongenoegen over het trage tempo, terwijl het Europees parlement de afspraken zorgvuldig wil beoordelen. ‘De EU laat zich niet opjagen, want de afspraken gaan twee kanten op,' zegt Europa-correspondent Stefan de Vries.Donald Trump heeft zijn standpunt gewijzigd en roept republikeinen nu op te stemmen voor openbaarmaking van de Epstein-files, na maanden van tegenstand. De kwestie veroorzaakt spanningen binnen de Republikeinse partij, met Marjorie Taylor Greene die Trump beschuldigt haar te hebben laten vallen vanwege haar inzet voor openheid. De stemming over de openbaarmaking wordt deze week in het Huis van Afgevaardigden verwacht, maar de uitkomst in de Senaat is onzeker.Het aantal kledingwinkels in Nederland is de afgelopen acht jaar met 22 procent gedaald, maar bruidsmodespeciaalzaken herstellen zich na de pandemie weer. Volgens onderzoeksbureau Locatus zijn er meer bruidswinkels en zitten ze weer bijna op het niveau van voor corona. De branche ziet dat klanten de voorkeur blijven geven aan fysieke winkels voor het passen en uitzoeken van trouwjurken.Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur.Over deze podcastIn Ochtendnieuws hoor je in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je op de podcast via bnr.nl/ochtendnieuws, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Donald Trump roept partijgenoten nu toch op te stemmen voor het vrijgeven van documenten over zedendelinquent Jeffrey Epstein. Het is een opvallende draai van de Amerikaanse president. Dat terwijl hij eerder dit weekend nog opzichtig ruzie zocht met één van zijn loyaalste partijgenoten, Marjorie Taylor Greene, lid van het Huis van Afgevaardigden uit Georgia, juist omdat zij opriep om de documenten vrij te geven. De verklaring van Eelco Bosch van Rosenthal, voormalig Amerika-correspondent, hiervoor is dat Trump weet dat dit dossier hem tot het eind van zijn presidentschap kan achtervolgen. "Ook omdat het voor de Democraten heel fijn is om het telkens over te beginnen." Ward Wijndelts, oud-hoofdredacteur van Vrij Nederland, denkt dat Trump dit moment misschien ook wel juist vindt omdat er wellicht ander nieuws gaat komen wat de aandacht gaat afleiden van het Epstein-dossier. Dit is volgens Bosch van Rosenthal wel een bekende strategie, dat wordt ook wel 'flooding the zone' genoemd. "Het idee van, gooi alles maar naar buiten, doe alles tegelijk. En als er dan ergens echt iets aan de hand is wat wel ophef verdient, dan valt dat nauwelijks op."
De Verenigde Staten dringen er bij Europa op aan om sneller bestaande handelsafspraken door te voeren, vooral het afbouwen van invoertarieven en handelsbelemmeringen. De Amerikaanse handelsgezant Jamieson Greer reist deze week naar Europa voor overleg en uit ongenoegen over het trage tempo, terwijl het Europees parlement de afspraken zorgvuldig wil beoordelen. ‘De EU laat zich niet opjagen, want de afspraken gaan twee kanten op,' zegt Europa-correspondent Stefan de Vries.Donald Trump heeft zijn standpunt gewijzigd en roept republikeinen nu op te stemmen voor openbaarmaking van de Epstein-files, na maanden van tegenstand. De kwestie veroorzaakt spanningen binnen de Republikeinse partij, met Marjorie Taylor Greene die Trump beschuldigt haar te hebben laten vallen vanwege haar inzet voor openheid. De stemming over de openbaarmaking wordt deze week in het Huis van Afgevaardigden verwacht, maar de uitkomst in de Senaat is onzeker.Het aantal kledingwinkels in Nederland is de afgelopen acht jaar met 22 procent gedaald, maar bruidsmodespeciaalzaken herstellen zich na de pandemie weer. Volgens onderzoeksbureau Locatus zijn er meer bruidswinkels en zitten ze weer bijna op het niveau van voor corona. De branche ziet dat klanten de voorkeur blijven geven aan fysieke winkels voor het passen en uitzoeken van trouwjurken.Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur.Over deze podcastIn Ochtendnieuws hoor je in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je op de podcast via bnr.nl/ochtendnieuws, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.
De Democraten hielden ruim een maand de rangen gesloten, maar deze week braken acht senatoren met de partijlijn en stemde in met eindigen van de shutdown. Nadat het Huis van Afgevaardigden ook instemde en Trump zijn handtekening zette kwam de langste shutdown ooit op dag 43 tot zijn einde. De overheid kan dus weer open, maar de politieke, economische én maatschappelijke gevolgen zullen nog lang voelbaar zijn. En nu het Congres weer aan het werk kan, duikt een oud schandaal opnieuw op: de zaak Epstein. Democratische congresleden publiceerden e-mails die suggereren dat Trump op de hoogte was van het misbruik door zijn oude vriend en dat hij uren in diens huis doorbracht met een van de slachtoffers.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Na 43 dagen komt er een einde aan de langste shutdown in de Amerikaanse geschiedenis. Zowel de Senaat als het Huis van Afgevaardigden hebben ingestemd met het akkoord, waarna president Trump direct zijn handtekening zette. 'Een shutdown kent alleen maar verliezers', zegt VS-correspondent Jan Posma, nu het herstel in de overheidsdiensten nog weken tot maanden kan duren en er al weer een nieuwe deadline op 30 januari dreigt.In Nederland besluit het overgrote deel van de Tweede Kamerleden om af te zien van het aanvullen van hun salaris met wachtgeld. Uit onderzoek van BNR blijkt dat vrijwel alle Kamerleden die hier recht op hebben, deze extra toelage niet nodig vinden. Kamerlid Chris Janssen (PVV) is nog niet zeker van zijn keuze, maar noemt de regeling 'nieuw voor mij' en wacht eerst meer informatie af.Nederland blijft achter bij de Verenigde Staten als het gaat om economische groei door AI-investeringen. Volgens een onderzoek van ING Research groeit de AI-sector in Nederland minder snel, mede door beperkingen op onder meer het stroomnet en trage vergunningverlening voor datacenters. Voor de lange termijn kan deze achterstand het groeipotentieel van de Nederlandse economie beperken, aldus macro-econoom Marcel Klok.Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur.Over deze podcastIn Ochtendnieuws hoor je in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je op de podcast via bnr.nl/ochtendnieuws, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Verkenner Wouter Koolmees rondt vandaag zijn verkenningsfase af met een eindrapport aan kamervoorzitter Martin Bosma. Ondanks brede consensus over urgente thema's als asielmigratie, stikstof en woningmarkt, constateert Koolmees dat ‘het leggen van de puzzel wel ingewikkeld is' door aanhoudende blokkades tussen partijen. Hij adviseert een compacte start van de formatie met D66 en het CDA, in de hoop dat andere partijen zich later kunnen aansluiten.De Amerikaanse Senaat heeft ingestemd met een tijdelijke begroting die een einde moet maken aan de langste shutdown ooit, maar het Huis van Afgevaardigden moet nog akkoord geven. Acht gematigde Democraten lieten hun eis voor zorgsubsidies vallen, wat heeft geleid tot grote verdeeldheid binnen de Democratische partij. President Trump heeft aangegeven de wet te zullen ondertekenen zodra het Congres akkoord is.In New Delhi voert India de beveiliging op na een fatale explosie bij het Rode Fort waarbij meerdere slachtoffers vielen. Het exacte dodental is nog onbekend. De politie doet onderzoek onder de antiterreurwetgeving en ziet mogelijke verbanden met een onlangs opgerold terreurnetwerk, maar geen enkele organisatie heeft de aanslag tot nu toe opgeëist.Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur.Over deze podcastIn Ochtendnieuws hoor je in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je op de podcast via bnr.nl/ochtendnieuws, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Verkenner Wouter Koolmees rondt vandaag zijn verkenningsfase af met een eindrapport aan kamervoorzitter Martin Bosma. Ondanks brede consensus over urgente thema's als asielmigratie, stikstof en woningmarkt, constateert Koolmees dat ‘het leggen van de puzzel wel ingewikkeld is' door aanhoudende blokkades tussen partijen. Hij adviseert een compacte start van de formatie met D66 en het CDA, in de hoop dat andere partijen zich later kunnen aansluiten.De Amerikaanse Senaat heeft ingestemd met een tijdelijke begroting die een einde moet maken aan de langste shutdown ooit, maar het Huis van Afgevaardigden moet nog akkoord geven. Acht gematigde Democraten lieten hun eis voor zorgsubsidies vallen, wat heeft geleid tot grote verdeeldheid binnen de Democratische partij. President Trump heeft aangegeven de wet te zullen ondertekenen zodra het Congres akkoord is.In New Delhi voert India de beveiliging op na een fatale explosie bij het Rode Fort waarbij meerdere slachtoffers vielen. Het exacte dodental is nog onbekend. De politie doet onderzoek onder de antiterreurwetgeving en ziet mogelijke verbanden met een onlangs opgerold terreurnetwerk, maar geen enkele organisatie heeft de aanslag tot nu toe opgeëist.Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur.Over deze podcastIn Ochtendnieuws hoor je in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je op de podcast via bnr.nl/ochtendnieuws, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.
De Amerikaanse Senaat heeft ingestemd met een stemming over een deal die een einde moet maken aan de al veertig dagen durende shutdown van de overheid. Als het akkoord rondkomt, kunnen ruim een miljoen ambtenaren weer aan het werk en krijgen zij hun achterstallige loon uitbetaald. Volgens Amerika-correspondent Jan Postma blijft het spannend, omdat het Huis van Afgevaardigden en president Trump zich nog moeten uitspreken: ‘Dit is voor het eerst sinds het begin van de shutdown dat er echt beweging is', aldus Postma.De situatie in Oekraïne verslechtert snel door aanhoudende Russische aanvallen op de energievoorziening. Op veel plaatsen is er iedere dag acht tot zestien uur geen elektriciteit en valt ook gas en water weg. Vooral het oosten en het centrum van het land worden hard geraakt, waardoor ook de oorlogsindustrie onder druk staat en de bevolking zich voorbereidt op strengere omstandigheden.De klimaattop COP30 start vandaag officieel in Brazilië, waarbij financiering en aanpassing aan klimaatverandering centraal staan. Onderhandelingspunten zijn onder meer indicatoren voor adaptatie en de verdeling van middelen tussen sectoren als landbouw en infrastructuur. Het vertrek van de Amerikaanse regering uit het klimaatakkoord vormt een domper op de besprekingen, aldus Bart van den Hurk, wetenschappelijk directeur bij Deltares.Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur.Over deze podcastIn Ochtendnieuws hoor je in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je op de podcast via bnr.nl/ochtendnieuws, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.
De Amerikaanse Senaat heeft ingestemd met een stemming over een deal die een einde moet maken aan de al veertig dagen durende shutdown van de overheid. Als het akkoord rondkomt, kunnen ruim een miljoen ambtenaren weer aan het werk en krijgen zij hun achterstallige loon uitbetaald. Volgens Amerika-correspondent Jan Postma blijft het spannend, omdat het Huis van Afgevaardigden en president Trump zich nog moeten uitspreken: ‘Dit is voor het eerst sinds het begin van de shutdown dat er echt beweging is', aldus Postma.De situatie in Oekraïne verslechtert snel door aanhoudende Russische aanvallen op de energievoorziening. Op veel plaatsen is er iedere dag acht tot zestien uur geen elektriciteit en valt ook gas en water weg. Vooral het oosten en het centrum van het land worden hard geraakt, waardoor ook de oorlogsindustrie onder druk staat en de bevolking zich voorbereidt op strengere omstandigheden.De klimaattop COP30 start vandaag officieel in Brazilië, waarbij financiering en aanpassing aan klimaatverandering centraal staan. Onderhandelingspunten zijn onder meer indicatoren voor adaptatie en de verdeling van middelen tussen sectoren als landbouw en infrastructuur. Het vertrek van de Amerikaanse regering uit het klimaatakkoord vormt een domper op de besprekingen, aldus Bart van den Hurk, wetenschappelijk directeur bij Deltares.Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur.Over deze podcastIn Ochtendnieuws hoor je in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je op de podcast via bnr.nl/ochtendnieuws, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Google en PayPal slaan de handen ineen met een nieuwe samenwerking, die ook moet leiden tot het kunnen vinden en direct afrekenen van koopwaar middels AI. Joe van Burik vertelt erover in deze Tech Update. Verder in deze Tech Update: Er klinkt kritiek vanuit het Huis van Afgevaardigden, over de op handen zijnde overname van TikTok richting de VS, nota bene vanuit Republikeinse hoek Het metaverse leeft nog, althans: tijdens hun Connect-presentatie kwam Meta naast met veel nieuwe slimme brillen ook met updates voor Horizon Worlds See omnystudio.com/listener for privacy information.
De Verenigde Staten pauzeren de beperkingen op technologie-export naar China met de hoop om sneller tot een handelsdeal te komen, melden ingewijden aan de Financial Times. Het Amerikaanse ministerie van Handel zou daarnaast instructies hebben gehad om geen 'zware maatregelen' tegen China meer te nemen. Niels Kooloos vertelt erover in deze Tech Update. Welke exportberkingen er precies in de ijskast gaan is nog niet duidelijk. Het ministerie van Handel wil volgens de Financial Times niet reageren op het nieuws. Afgevaardigden van de Verenigde Staten en China ontmoeten elkaar maandag in de Zweedse hoofdstad Stockholm om voor de derde keer te praten over een handelsakkoord. Verder in deze Tech Update: Tesla gaat voor miljarden aan chips bestellen bij Samsung Chinese hackers hebben mogelijk met hulp van Microsoft zelf misbruik kunnen maken van het lek in SharePoint In Groot-Britannië wordt de onlangs ingevoerde verplichte leeftijdsverificatie op een creatieve manier omzeild met behulp van de Amerikaanse acteur Norman Reedus See omnystudio.com/listener for privacy information.
De kans dat de Verenigde Staten sancties gaan instellen tegen Rusland, wordt steeds groter. Nadat president Trump zelf eerder deze week sancties niet uitsloot, is nu ook de top van de Republikeinse partij om. Zowel Mike Johnson, de Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden als John Thune, de Republikeinse leider in de Senaat, is voorstander van een sterk signaal richting Rusland. 'Trump is om', zegt Amerika-correspondent Jan Postma. De oorlog is nog volop bezig, toch wordt in Rome vandaag gesproken over de wederopbouw van Oekraïne. Demissionair premier Schoof en minister Veldkamp van Buitenlandse Zaken gaan er heen, gevolgd door een stoet mensen uit het bedrijfsleven. Het is Oekraïne ernst, zegt Oekraïne-correspondent Chris Colijn. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland RVO, en de Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen ROM, willen startups, scale-ups en innovatieve mkb-bedrijven beter ondersteunen. Op deze manier moeten die bedrijven beter kunnen groeien, want dat is belangrijk voor de uitdagingen van dit moment. Ellen Jacobs, directeur innovatie en ondernemerschap bij RVO, geeft een toelichting. Over deze podcast In Ochtendnieuws hoor je in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je op de podcast via bnr.nl/ochtendnieuws, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live. See omnystudio.com/listener for privacy information.
De asielnoodwet is gisteren na een lang debat door de Tweede Kamer aangenomen. Laat op de avond gingen ook NSC en SGP om. Maar daarmee is het nog niet zeker dat de wet er ook echt komt, want in de Eerste Kamer is er vooralsnog geen meerderheid, zegt politiek verslaggever Leendert Beekman. De Big Beautiful Bill van president Trump is dan toch ook aangenomen door het Huis van Afgevaardigden. Correspondent Jan Postma volgde het nieuws op de voet en zag bovendien hoe een triomfantelijke president vervolgens zichzelf op de borst sloeg met allerlei zaken die niet eens in de wet blijken te staan. En objecten die door de ruimte vliegen - dat kennen we. Maar, iets dat van buiten ons zonnestelsel komt is wel bijzonder. En toch raast dit 'zwervend' gevaarte met een snelheid van 200.000 kilometer per uur door ons heelal heen, richting de zon. Dat moeten we bespreken het met ruimtevaartdeskundige Rob van den Berg van sterrenwacht Sonnenborgh. Over deze podcast In Ochtendnieuws hoor je in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je op de podcast via bnr.nl/ochtendnieuws, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Na een marathonzitting heeft de Senaat Trumps Big Beautiful Bill goedgekeurd, en omdat het een andere versie is dan de oorspronkelijke van het Huis van Afgevaardigden, verplaatste het debat zich opnieuw, nu van eerste naar de tweede kamer in het Capitool. De Democraten hadden echt alles uit de kast gehaald om de Big Beautiful Bill in de Senaat te blokkeren. Het was ze bijna gelukt, want de stemmen staakten: 50 tegen 50. In zo’n geval mag de vicepresident in zijn rol als officiële voorzitter de doorslaggevende, 101ste stem uitbrengen. En dat deed JD Vance. Wat betekent de wet het voor minimumloners en armen? En voor de staatsschuld? En we duiken in het verhaal over een nieuw huis van bewaring voor illegale immigranten, midden in het hete moeras van Florida, waar het krioelt van de krokodillen en giftige slangen. ‘Alligator Alcatraz’ is de bijnaam. Trump vindt het fantastisch en nam een kijkje. Heb je vragen, opmerkingen, kritiek of complimenten, dan kan dat met een tweet naar @janpostmaUSA of @BNRdewereld, of met een mailtje naar dewereld@bnr.nl. Je kunt ook je vraag inspreken of intikken op de Amerika Podcast WhatsApp: 06 28 13 50 20.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Als de Nederlandse defensie-uitgaven tot 5 procent van het bbp stijgen wil dat niet meteen zeggen dat ons land er meer wapens voor terugkrijgt. De wapenprijzen zijn sinds 2022, het jaar waarin de oorlog in Oekraïne uitbrak, namelijk met gemiddeld een kwart gestegen, blijkt uit een nieuw rapport van RaboResearch, ingezien door BNR. Volgens Wouter Remmen, econoom bij RaboResearch, is het zeer de vraag of de defensie-industrie de vraag nog kan bijbenen. Donald Trump wil dolgraag zijn belastingwet, de Big Beautiful Bill, morgen op Independence Day ondertekenen. Maar nadat de Senaat nipt akkoord ging met een het wetsvoorstel, wordt er nu in het Huis van Afgevaardigden hevig tegengestribbeld. Maximaal drie Republikeinen zouden mogen tegenstemmen, vooralsnog zijn het er zeker vijf. Cybercriminelen hebben vorig jaar veel meer datadiefstallen gepleegd. Ten opzichte van 2023 is het aantal zelfs verdubbeld. Het gaat dan met name om cyberaanvallen met ransomware. Dat blijkt uit onderzoek van de Autoriteit Persoonsgegevens, die spreekt van een zorgelijke situatie. Want niet alleen het aantal diefstallen neemt toe, de financiële schade is ook steeds groter, zegt Dennis Davrados, datalek-expert bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Over deze podcast In Ochtendnieuws hoor je in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je op de podcast via bnr.nl/ochtendnieuws, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Openlijke kritiek van Duitsland op het militaire optreden van Israël: lang leek dat onmogelijk. Toch heeft bondskanselier Merz gisteren precies dat gedaan. Volgens hem zijn de aanvallen van Israël op Gaza niet meer te rechtvaardigen door de strijd tegen Hamas, en kunnen ze zelfs strijdig zijn met het internationaal humanitair recht. Daarmee lijkt de Duitse steun aan Israël niet meer zo onvoorwaardelijk als voorheen. Wat deze mogelijke koerswijziging inhoudt, bespreken we met Marja Verburg van het Duitsland Instituut. Trumps totaalpakket "Big beautiful bill". Zo heet het totaalpakket waarmee Donald Trump zijn complete politieke agenda in één keer door het parlement wil krijgen. Formeel is het een fiscaal plan voor belastingverlaging en bezuinigingen. Maar om in één keer klaar te zijn met het Huis van Afgevaardigden en de Senaat heeft hij ook zijn overige plannen, van deportaties tot het stimuleren van fossiele energie in het dikke dossier opgenomen. Niet alle Republikeinen zijn er even blij mee. Komt dit enorme pakket ongeschonden door de Senaat? Te gast is Amerikakenner Kirsten Verdel, auteur van het boek De eerste 100 dagen van Trump. Presentatie: Sophie Derkzen
Het is een dag om nooit te vergeten voor Elon Musk, omdat het zo'n pijnlijke dag is. Concurrent BYD verkoopt voor het eerst meer auto's in Europa dan Tesla. En dat terwijl de Chinese auto's pas sinds twee jaar verkocht worden op dit hele continent.Deze aflevering kijken we naar die pijnlijke ontwikkeling voor Tesla. Is het de schuld van Elon Musk? En waarom heeft BYD geen last van dalende verkopen in Europa?Verder hebben we het ook over ING. Dat moest in de financiële crisis afscheid nemen van hun spaarbank in Amerika. Onder druk werd dat verkocht. Maar werkt ING aan een comeback? Volgens persbureau Bloomberg wil het een bankvergunning aanvragen in de VS.Hoe dat precies zit, hoor je uiteraard. Dan hoor je ook dat het niet lekker loopt bij Nike. De verkopen blijven maar dalen. Daar heeft de nieuwe ceo nu wat op gevonden: prijsverhogingen! Ook gaat het over het immense belastingplan van Trump. We bekijken wat dat betekent voor beleggers. En het gaat over het verlies van een Engelse voetbalclub. Dat heeft grote gevolgen voor de beurskoers van die voetbalclub.See omnystudio.com/listener for privacy information.
GTA 6 is in een tweede trailer getoond door gameontwikkelaar Rockstar en daarmee is nu alweer een YouTube-record gebroken, volgens diverse bronnen. Joe van Burik vertelt erover in deze Tech Update. Grand Theft Auto VI wordt weliswaar pas uitgebracht op 26 mei 2026, maar er wordt wel een nieuwe, uitgebreidere blik op die zeer geanticipeerde game gegeven met de tweede trailer. Die is in de eerste zestien uur sinds de publicatie al zo'n vijftig miljoen keer bekeken. Ook behaalde deze trailer binnen veertig minuten al één miljoen likes, wat volgens diverse melders een nieuwe record voor YouTube is. Verder in deze Tech Update: Pegasus-spywaremaker NSO group moet meer dan 150 miljoen dollar betalen aan Meta op last van de rechter In de VS is een wetsvoorstel gelanceerd in het Huis van Afgevaardigden waarmee de grip van Apple en Google op hun appwinkels nog verder beperkt moet worden, volgend op recente ontwikkelingen in dat kader See omnystudio.com/listener for privacy information.
Vandaag kiest het Huis van Afgevaardigden in de Verenigde Staten een nieuwe Voorzitter. En dat is een belangrijk moment voor Trump als aankomend president. Blijken de Republikeinen gedisciplineerd en stemmen ze de huidige voorzitter Mike Johnson 'gewoon' in? Of storten ze de partij nog voor dat Trump is geïnaugureerd in chaos? Daarnaast kijken we vandaag naar op wie moeten we letten aankomend jaar in de Amerikaanse politiek? En wat zijn nou de concrete plannen van Donald Trump? Jan spreekt erover met Amerika-expert Kenneth Manusama!
De Democraten hebben de presidentsverkiezingen in de VS verloren. Ze verloren ook de meerderheid in de Senaat, en in het Huis van Afgevaardigden zijn ze ook in de minderheid. Wie krijgt de schuld van de roemloze nederlaag? Waarom heeft Kamala Harris verloren? Onvermijdelijke vragen die smeken om antwoorden. VS-correspondent Björn Soenens probeert die vragen te beantwoorden in de 54e aflevering van "Björn in the USA"
In de podcast Wat Blijft hoor je aflevering 10 van de 12-delige serie Grote Geesten over indrukwekkende denkers uit de Humanistische Canon. Botte Jellema volgt het spoor terug van Nederlands-Amerikaanse primatoloog Frans de Waal. De Waal was internationaal geprezen, een pionier op het gebied van gedragswetenschappen, baanbrekend onderzoeker en hij had een diepgaand inzicht in het dierenrijk. Time Magazine noemde hem in 2007 een van de meest invloedrijke personen ter wereld; zijn boek ‘Chimpanseepolitiek' stond op de lijst van aanbevolen literatuur van de voormalig voorzitter va het Huis van Afgevaardigden van de VS. Botte praat met: -emeritus hoogleraar ethologie en socio-ecologie Jan van Hooff -jongste broer Steven de Waal -hoogleraar cognitieve Psychologie aan de Universiteit Leiden en primaatonderzoeker Mariska Kret En hij bezoekt Burger's Zoo waar Frans de Waal in de jaren 70 en 80 onderzoek deed.
De uitslag van de Amerikaanse presidentsverkiezingen op 5 november 2024 kwam veel sneller dan verwacht. Donald Trump won. Inmiddels wordt dit resultaat door kenners diepgaand geanalyseerd; cijfers uitgeplozen, trends vastgesteld. Veel van wat de vele zelfbenoemde Amerika-deskundigen vertelden op ‘the day after' blijkt toch echt anders te zitten.Het was bepaald géén aardverschuiving. Dit was niet 'the greatest comeback in history'. Er is geen sprake van een ongekend mandaat. Het is niet de sprong naar een nieuw tijdperk. Deze uitslag doet denken aan 1828. En het meest nog misschien aan 1940, althans zoals het ging in de roman The Plot Against America.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show!Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend een mailtje naar adverteren@dagennacht.nl en wij zoeken contact.Op sommige podcast-apps kun je niet alles lezen. De complete tekst plus linkjes en een overzicht van al onze eerdere afleveringen vind je hier***1] Geen aardverschuivingTrump won van Kamala Harris. Maar historisch uitzonderlijk is het feit dat hij voor de derde keer op rij minder dan de helft van de kiezers kon overtuigen. Hij won ook duidelijk minder kiezers dan Joe Biden in 2020 en overschrijdt de 50% niet, bij 76,7 miljoen stemmen. Harris haalde 74 miljoen stemmen en net iets meer dan 48%.De smadelijkste landslide was die van 1992. Jaap en PG vertellen over het drama van George H.W. Bush die ten onder ging tegen de gouverneur van Arkansas, Bill Clinton, hoewel die maar 43% won. De spelbederver was 'de Berlusconi van Texas', Ross Perot. Aan niemand doet Donald Trump méér denken.Episch waren de aardverschuivingen van Ronald Reagan in 1980 en nog meer in 1984. En de allergrootste overwinning was die van 1964 door president Lyndon Baines Johnson. Ook een zeer kleurrijke Texaan. Maar er schuilde ook tragiek en verdriet achter deze ongeëvenaarde triomf.2] Niet dé comebackJD Vance riep op verkiezingsavond: “The greatest comeback in history”. Viktor Orbán leende ‘m meteen. Maar het is onzin.Trump lag de hele tijd vóór op Biden in de polls en Harris moest zich als underdog juist terugvechten. De GOP had het Huis en de halve Senaat ook al. Ze knokten samen tot het 50/50 werd. De echte comeback kid was Kamala Harris dus, maar ze scoorde net niet hoog genoeg.Welke presidenten waren wel zulke electorale tovenaars? Wie kwamen er roemrijk terug uit verloren posities? Diezelfde Bill Clinton in 1996. Jaap en PG vertellen hoe de Republikeinen de overwinning op de geheel mislukte eerste ambtstermijn van 'The man from Hope' zich uit de vingers lieten glippen. Een aanslag, een aarzelende kandidaat die bedankte en een extremistisch financieel beleid deden de Republikeinen toch nog de das om.De klassieke comeback was natuurlijk Harry Trumans triomf in 1948. Zijn tactieken en zijn strategie had team-Harris heel goed moeten bestuderen. Hij negeerde zijn opponent en streed tegen het 'do nothing Congress' en won in de rurale streken.3] Geen echt mandaatTrump haalde niet meer dan 50 procent, won veelal dunbevolkte regio's en had geen heldere to do lijst. Zijn overwinning in het Huis is nipter dan ooit in de geschiedenis en in de Republikeinse fractie in het Huis van Afgevaardigden is het permanent gekrakeel.Vergelijk dat met eerdere presidenten. Barack Obama won fors in 2008 en met een glasheldere missie: een grote stimuleringswet tegen de kredietcrisis en enorme werkloosheid en de gezondheidszorg met Obamacare. Ook Reagan, LBJ en al helemaal Franklin Delano Roosevelt hadden een uiterst scherpe politieke focus op wat hun overwinning hen mest opleveren.4] Geen nieuw tijdperkHet was Harris die zei: sla de bladzij om naar een nieuwe toekomst. Trumps campagne was allereerst wraak op het mislukte verleden. Wraak op zijn flop van 2020 toen in de pandemie de kiezers liever 'a safe pair of hands' kozen. Hij beloofde hen nu daarom een glanzend verleden.PG stipt de vele gouwe ouwen aan uit het Amerikaans verleden waar Trump mee kwam. Van een wet tegen illegalen uit 1798 tot het campagneliedje uit 1984, bij Reagans triomf. Van tol uit 1885 tot het afschaffen van het ministerie van Onderwijs in 1980. Zelfs Trumps plan met abortuswetgeving en dat onderwijsbeleid waren hondenfluitjes naar het 19e-eeuwse Zuiden.Trump staat dan ook in stil contrast met Republikeinse matadoren uit vroeger tijden. Van Theodore Roosevelt die de macht van kartels brak tot Dwight D. Eisenhower die brede welvaart voor de middenklasse vooropzette en grote infrastructuur. En natuurlijk Reagan met zijn fiscale hervormingen en het winnen van de koude Oorlog.5] Hét rolmodelWaar spiegelt Trump zich dan aan als hij opnieuw het Witte Huis betreedt? Voor zichzelf is hij 'the greatest president ever'. Maar er is een opmerkelijke voorganger waarover hij vaak vertelt. Andrew Jackson. Die regeerde van 1829 tot 1837 en zijn jaren waren net zo turbulent als die van Trump.Hij was de eerste 'niet-elite' president, een generaal die het idool was van de gewone man en vrouw. Ook hij wilde wraak op een hem gestolen verkiezing. Hij haatte de elite en was een demagoog die zich van niemand of de wet iets aantrok. Met iedereen maakte hij heibel, zelfs ook hij met zijn vicepresident. "De tolk van de meerderheid en haar hartstochten" schreef zijn tijdgenoot Alexis de Tocqueville.Maar omdat Trump eigenlijk de hoofdpersoon is uit een tv-serie, een fictief personage, kan het niet verrassen dat hij meest lijkt om die president uit die magnifieke roman van Philip Roth. Dat verhaal speelt in 1940 en de kandidaat van de America First Party wint van FDR. De overeenkomsten met nu zijn groot.***Verder luisteren459 – Rolmodel George Washington405 - De Amerikaanse democratie in gevaar: het gevecht tussen Biden en Trump360 - 4th of July: Mar-a-Lago, de plek waar het al 100 jaar gebeurt345 - Leiders op leeftijd. Krasse knar Joe Biden is niet de enige319 - Lyndon B. Johnson, politiek genie en manipulator van de buitencategorie289 - Donald Trump als gevaar voor de democratie - Joe Biden en zijn strijd voor de ziel van Amerika281 - Fourth of July: Amerika reisgids voor politieke junkies221 - Madam Speaker: de spijkerharde charme van Nancy Pelosi206 - 'Aardverschuiving': Michael Wolff over Donald Trumps laatste dagen als president. En: zijn bezoek aan Mar-a-Lago202 - 4th of July: Joe Biden in het spoor van LBJ (met als gast: Jan Paternotte)185 - De Amerikaanse Burgeroorlog (1): Black Lives Matter en George Floyd, hoe de burgeroorlog op de VS nog altijd zijn stempel drukt159 - Washington DC: na de afgang van Trump optimisme over Biden en Harris150 - De memoires van Barack Obama146 - Amerikaanse presidentsverkiezingen: de machtsoverdracht142 - De smerigste verkiezingscampagnes in de Amerikaanse geschiedenis133 - Amerikaanse presidenten: boeken die je volgens PG móet lezen!121 - 4th of July special: Zakenlui als president van Amerika111 - De onverwachte herrijzenis van Helmut Kohl – en van Truman, Merkel en Rutte57 - Alexis de Tocqueville wilde Amerika begrijpen44 - Amerika Special: Michael Wolff over Donald J. Trump ** PG over Franklin D. Roosevelt***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:27:49 – Deel 200:51:43 – Deel 301:34:00 – EindeZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
OpenAI heeft per ongeluk bewijs tegen zichzelf verwijderd in een rechtszaak tegen The New York Times en Daily News. Die werd vorig jaar al aangespannen door de twee media-bedrijven, omdat OpenAI zonder toestemming ChatGPT getraind zou hebben met hun artikelen. Niels Kooloos vertelt erover in deze Tech Update. Om hun punt te bewijzen kregen The New York Times en Daily News toegang tot de trainingsdata van ChatGPT via een verbinding, maar het verzamelde bewijs werd op 14 november per ongeluk verwijderd door OpenAI. Volgens de advocaten van de mediabedrijven is er geen sprake van opzet. OpenAI erkent dat het zonder toestemming krantenartikelen heeft gebruikt om ChatGPT te trainen, maar beroept zich daarbij op het zogeheten 'fair-use-principe'. Daarmee kan men in de Verenigde Staten in bepaalde gevallen zonder toestemming gebruik maken van andersmans werk. Verder in deze Tech Update: Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden wil weten wat ASML precies naar China exporteert Gemini, de AI-chatbot van Google, spreekt nu ook Nederlands en Vlaams See omnystudio.com/listener for privacy information.
De Amerikaanse staat Pennsylvania overweegt het aanleggen van een eigen strategische bitcoinreserve. Een wetsvoorstel om dit mogelijk te maken ligt momenteel bij het Huis van Afgevaardigden. Daarmee voegt Pennsylvania zich mogelijk bij een groeiende lijst van Amerikaanse staten die experimenteren met crypto-initiatieven, waaronder Florida, Wisconsin en Michigan. Pensioenfondsen in deze staten hebben al voorzichtig posities in Bitcoin ingenomen, wat de interesse van lokale overheden verder lijkt aan te wakkeren. Deze ontwikkelingen spelen zich af tegen de achtergrond van de recente verkiezing van Donald Trump als president. Trump heeft herhaaldelijk gesproken over een nationale bitcoinreserve, waarbij hij suggereerde dat de 200.000 in beslag genomen Bitcoin van de overheid de basis zouden kunnen vormen. Senator Cynthia Lummis uit Wyoming wil nog verder gaan en heeft plannen aangekondigd om die reserve fors uit te breiden. Dit alles benadrukt de groeiende rol van Bitcoin in de Amerikaanse politiek. Ondertussen klinken er steeds meer geruchten over het mogelijke ontslag van SEC-voorzitter Gary Gensler. Trump heeft eerder aangegeven dat hij Gensler op zijn eerste werkdag als president zou willen ontslaan. Het is echter nog onduidelijk wie zijn opvolger zou worden, mocht dat daadwerkelijk gebeuren. Naast een nieuwe leiding bij de SEC is ook de positie van minister van Financiën van groot belang voor de cryptosector. Namen als Kevin Warsh, Scott Bessent, Marc Rowan en Howard Lutnick worden genoemd als mogelijke kandidaten voor deze sleutelpositie in Trumps nieuwe kabinet. Op de markt zelf blijft Bitcoin zich bewegen binnen een smalle bandbreedte na de spectaculaire stijging van vorige week, waarbij het een piek bereikte van 93.500 dollar. Ondertussen heeft Michael Saylor, oprichter van Microstrategy, nog eens voor 4,6 miljard dollar aan Bitcoin gekocht. Dit past in zijn langetermijnstrategie, die hij het ‘21/21-plan' noemt. Het idee is om tegen 2025 minimaal 21 miljoen Bitcoin te bezitten of beheren via investeringsvehikels, een strategie die navolging lijkt te krijgen van andere bedrijven. De bredere cryptomarkt doet vrolijk mee, met forse stijgingen in altcoins zoals Solana, XRP en zelfs memecoins. Op macro-economisch niveau zien we signalen van een draai in het sentiment: met centrale banken die mogelijk minder renteverlagingen doorvoeren, kan dat ook gevolgen hebben voor de huidige marktdynamiek. Gasten Remy van der Nagel Links Pennsylvania denkt aan bitcoinreserve De zoektocht naar minister van Financiën Host Daniël Mol Redactie Daniël MolSee omnystudio.com/listener for privacy information.
De cryptomarkt heeft de afgelopen week een indrukwekkende stijging doorgemaakt. De koers van Bitcoin, die vorige week nog rond de 75.000 dollar stond, bereikte nu de 88.000 dollar. Deze stijging wordt vooral toegeschreven aan de recente verkiezingen in de VS, waar Donald Trump en een groot aantal pro-crypto politici op 6 november werden verkozen. Niet alleen Bitcoin, maar ook altcoins zoals Solana, Ethereum en Dogecoin zagen aanzienlijke winsten. Dogecoin profiteerde vooral van de aankondiging van het nieuwe Amerikaanse ministerie voor overheidsefficiëntie, het 'Department of Government Efficiency' (D.O.G.E.), wat een duidelijke verwijzing is naar de cryptomunt waar Elon Musk een grote rol in speelt. Musk, die al sinds 2020 investeert in Dogecoin, zag zijn steun voor Trump dubbel en dwars terugverdiend. De recente verkiezingen voor het Amerikaanse congres hebben ook gunstig uitgepakt voor de cryptosector. Volgens cijfers van StandWithCrypto zijn er 272 pro-crypto politici gekozen voor het Huis van Afgevaardigden en 19 voor de Senaat, tegenover respectievelijk 122 en 12 anti-crypto politici. Ook dit is een belangrijke reden voor de stijging die we nu zien, en het groeiende vertrouwen in de toekomst van cryptowetgeving in de VS. Verder in het nieuws was er opschudding rondom het gokplatform Polymarket, dat onder leiding staat van CEO Shayne Coplan. De FBI deed een inval bij Coplan, waarbij zijn telefoon en elektronica in beslag werd genomen. Polymarket, dat de afgelopen verkiezingen als eerste Trumps overwinning voorspelde en een handelsvolume van miljarden noteerde, wordt mogelijk onderzocht wegens fraude en manipulatie. Een van de prominente gokkers op het platform, bekend onder de naam 'Theo', zou zelfs een exclusieve peiling hebben laten uitvoeren om zijn gokstrategie te versterken. Ondertussen bouwt Bhutan zijn positie in de Bitcoin-wereld verder uit. Het land heeft dankzij goedkope energie uit waterkracht al 12.000 Bitcoin weten te minen, wat overeenkomt met een waarde van 1,1 miljard dollar. Dit bedrag vertegenwoordigt ongeveer een derde van het BBP van Bhutan en is ondergebracht in het staatsfonds Druk Holdings. Deze week in de Cryptocast Een gesprek met Frank Knopers over de BRICS-landen. Want het zou best eens kunnen dat Bitcoin een rol als betaalmiddel tussen die landen gaat spelen. En dat geldt ook voor goud. En verder vraag ik me natuurlijk af: hoe gaat hun samenwerking eruitzien? Want soevereiniteit staat hoog in het vaandel, maar al die landen zijn wel 'neutraal' rond de invasie van Oekraïne. Pittig gesprek dus. Dogecoin doet het goed door Musk Bhutan bezit nu 1/3de van BBP in Bitcoin FBI doet inval bij Polymarket CEO Shayne Coplan Met Daniël Mol bespreken we elke week de toestand van de crypto. Luister live donderdagochtend rond 8:50 in De Ochtendspits, of wanneer je wilt via bnr.nl/podcast/cryptocast See omnystudio.com/listener for privacy information.
De Democratische partij is in shock na de klinkende overwinning van Donald Trump. Niet alleen het Witte Huis viel in Republikeinse handen, ook de Senaat en hoogstwaarschijnlijk het Huis van Afgevaardigden. Daarmee heeft Trump de komende jaren zo goed als vrij spel om zijn radicale beloftes waar te maken. Ondertussen lijken de Democraten te zijn begonnen aan de zoektocht naar een zondebok. Telegraafcorrespondent Paul Jansen vraagt zich af of de partij er niet beter aan doet te erkennen dat het weleens zou kunnen schorten aan het eigen verhaal. In plaats daarvan wordt er veel misbaar gemaakt over de poppetjes.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Nadat de kruitdampen van de verkiezingsdag optrokken bleken de Amerikanen te hebben gekozen voor de terugkeer van Donald Trump in het Witte Huis. En niet met een klein beetje verschil. Niet alleen pakte Trump alle swing states maar ook de Senaat en mogelijk het Huis van Afgevaardigden vielen toe aan de Republikeinse Partij. Kostte de oorlog in Gaza Kamala Harris het presidentschap? Hoeveel van de overwinning valt toe te schrijven aan het bro appeal van Trump? En ligt Trumps gekrenkte populisme – zoals Amerikanen aangeven in peilingen – dichter bij het Amerikaanse normaal dan het net-iets-links-van-het-midden van Harris? Een eerste reactie van Casper Thomas en Rutger van der Hoeven. En Clingendael-onderzoeker Liam Klein kijkt naar een wereld met Trump – opnieuw – als stuurman van het belangrijkste land van allemaal. We overleefden er vier jaar mee, hoe ziet het eruit voor de volgende ronde?Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.
Het is de ‘day after' van de Amerikaanse verkiezingen en de uitslag is lang en breed bekend: Donald Trump wordt opnieuw president van de Verenigde Staten. Ondanks zijn rol bij de Capitoolbestorming, zijn veroordelingen, zijn uitspraken over minderheden en zijn beloftes om aan de fundamenten van de democratie te tornen wist Trump afgetekend te winnen. En hoewel nog niet alle stemmen geteld zijn, lijkt het er bovendien op dat hij ook de Senaat en het Huis van Afgevaardigden aan zijn kant heeft. Hoe is het Trump gelukt om opnieuw verkozen te worden én wat ging er allemaal mis bij de Democraten? En wat gaat hij met al die macht doen als hij ingezworen is? Bijvoorbeeld met Oekraïne, of met zijn beloftes voor een handelsoorlog met China en Europa? Dat bespreken we met Amerika-journalist Laila Frank! Wij willen héél graag weten wat jullie luisteraars nou echt van de podcast vinden! Bijvoorbeeld van de gasten, de onderwerpen, of de doemscenario's die Arend Jan elke week maar over jullie uitstrooit. Samen met de NPO voeren we een luisteronderzoek uit om er achter te kijken wat jullie van Europa Draait Door vinden en waar wij ons kunnen verbeteren. We zouden het daarom heel erg op prijs stellen als jullie hieraan mee willen doen. Onder de deelnemers worden bovendien inmiddels fameuze Europa Draait Door mokken verloot! Aanmelden kan via deze link: nporadio1.nl/europadraaitdoor
The Golden Age of America is aangebroken, juichte Donald Trump vannacht. Hij won de presidentsverkiezingen duidelijker dan verwacht. Ook de Senaat en (waarschijnlijk) het Huis van Afgevaardigden vallen in Republikeinse handen. Waaraan dankt hij die zege? En wat kunnen we al zeggen over de gevolgen van zijn overwinning?See omnystudio.com/listener for privacy information.
X zou zich onder het bewind van Elon Musk beter aan de regels houden. In het eerste transparantierapport sinds de overname is te lezen dat het platform vaker luistert naar verzoeken van overheden om schadelijke content te verwijderen. Niels Kooloos vertelt erover in deze Tech Update. In 71 procent van de gevallen zou X gehoor geven aan verwijderverzoeken van overheden. Dat is 20 procent meer dan in 2021, toen het platform nog Twitter heette. Toch kunnen er ook vraagtekens bij het nieuwe transparantierapport gezet worden. Zo is het anders opgesteld en een stuk bondiger, waardoor nuance verloren gaat. Ook zijn de regels van X een stuk flexibeler geworden sinds de overname door Elon Musk. Daardoor kunnen cijfers uit andere verslagperiodes niet direct vergeleken worden met de nieuwe cijfers. Verder in deze Tech Update: CrowdStrike zegt officieel sorry tegenover het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden voor de wereldwijde computerstoring Google zal nog jarenlang verwikkeld zijn in rechtszaken, zegt topman Sundar Pichai See omnystudio.com/listener for privacy information.
CrowdStrike moet zich twee maanden na de wereldwijde computerstoring gaan verantwoorden voor het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden. Leden van het Comité van Homeland Security willen de schade van de storing in kaart brengen en garantie krijgen dat het niet nog eens fout gaat. Niels Kooloos vertelt erover in deze Tech Update. Door de wereldwijde computerstoring hielden zo'n 8,5 miljoen Windows-computers er op vrijdag 19 juli plotseling mee op. De oorzaak was een foutieve software-update voor de Falcon-software van CrowdStrike die computers in een zogeheten bootloop bracht. Hoeveel de storing precies gekost heeft is niet duidelijk, maar verzekeraars schatten gezamenlijk in dat de schade kan oplopen tot 10 miljard dollar. Daarom moet CrowdStrike-bestuurder Adam Meyers vandaag in Washington verschijnen om uit te leggen wat CrowdStrike doet om een nieuwe storing te voorkomen. Verder in deze Tech Update: Economie-minister Dirk Beljaarts wil minder beperkingen van de VS in de handel met China OpenAI's X-account is gehackt en promoot crypto-scams See omnystudio.com/listener for privacy information.
Facebook is tijdens de coronapandemie 'onder druk gezet' door de Amerikaanse overheid om berichten rond het virus te censureren, aldus Meta-topman Mark Zuckerberg. Joe van Burik vertelt erover in deze Tech Update. Zuckerberg stelt wel dat het bedrijf zelf besliste welke berichten over het coronavirus moesten worden verwijderd. Maar daar kwam volgens hem veel overheidsbemoeienis bij kijken. 'In 2021 zetten hooggeplaatste ambtenaren van de regering-Biden, ook uit het Witte Huis, onze teams maandenlang herhaaldelijk onder druk om bepaald covid-19-materiaal te censureren, waaronder humor en satire', staat in zijn brief aan het Huis van Afgevaardigden. Facebook blokkeerde in iets meer dan een jaar ruim 20 miljoen berichten of video's. Zuckerberg is niet de enige techbaas die kritisch is op ingrepen op sociale media uit het verleden. Jack Dorsey, de voormalige topman van Twitter, zei ook dat het tegenhouden van bepaalde berichten op de berichtendienst te ver ging. Zuckerberg onderstreepte in zijn brief onpartijdig te zijn in de verkiezingsstrijd om het Amerikaanse presidentschap tussen de Democraat Kamala Harris en de Republikein Donald Trump. 'Mijn doel is om neutraal te zijn en geen rol te spelen, of zelfs ook maar de schijn te wekken een rol te spelen', schreef hij. Verder in deze Tech Update: Apple onthult op maandagavond 9 september de nieuwe iPhone 16 én komt met een nieuwe CFO Elon Musk schaart zich achter een wetsvoorstel voor AI-regulering in Californië, maar opvallend genoeg een andere dan OpenAI ziet zitten See omnystudio.com/listener for privacy information.
In het proces over het boekhoudkundige fraude door Donald Trump bij het betalen van zwijggeld aan pornoster Stormy Daniels, heeft de rechter de verdachte een spreekverbod opgelegd. Want buiten de rechtszaal gaat hij voortdurend tekeer over de rechter, de jury, leugens van getuigen. Veel helpt die ‘gag order' niet, want Trump blijft mopperen over wat hij ziet als één groot complot, georkestreerd door Joe Biden. Jan en Bernard kijken ook naar de voortdurende ruzie in het Congres en de politieke koordans act die voorzitter Mike Johnson van het Huis van Afgevaardigden moet uitvoeren. Heel eel belangrijk, maar ook wel grappig. Heb je vragen, opmerkingen, kritiek of complimenten, dan kan dat met een tweet naar @janpostmaUSA of @BNRdewereld, of met een mailtje naar dewereld@bnr.nl. Je kunt ook je vraag inspreken of intikken op de Amerika Podcast WhatsApp: 06 28 13 50 20.See omnystudio.com/listener for privacy information.
En Tijn Sadée over zijn nieuwe boek 'De clan van Orbán'. (00:44) Campusprotesten VS naderen kookpunt Het kookpunt lijkt bereikt op Amerikaanse universiteiten als UCLA en Columbia, waar de ontruiming van pro-Palestijnse demonstraties leidde tot chaos en gewelddadige confrontaties met de politie. Gisteren sprak president Joe Biden zich voor het eerst afkeurend uit over de demonstranten, die volgens hem geen recht hebben de orde te verstoren. Intussen neemt het Huis van Afgevaardigden een controversiële wet aan, die de definitie van antisemitisme ver oprekt. Correspondent Karlijn van Houwelingen was ter plaatse. (11:35) EUropa Express #8: Polen is diep verdeeld Polen is politiek diep verdeeld: de conservatieve PiS-partij werd er onlangs van de troon gestoten door een regeringscoalitie onder leiding van Donald Tusk. Maar bij de lokale verkiezingen dit jaar werd PiS toch weer de grootste. Door de machtsdeling in die twee kampen, spreken veel Polen over een 'Polen A' en een 'Polen B', die elkaar voortdurend de tent uit vechten. Welke rol speelt deze tweedeling straks bij de Europese verkiezingen in juni? Onze Oost-Europa verslaggever Michiel Driebergennam de trein door Polen om dit uit te zoeken. Een reportage. (21:23) Buitenland Uitgelicht: 'De clan van Orbán' In de nieuwe aflevering van onze podcast spreken Tim de Wit en Arend Jan Boekestijn met Tijn Sadée over zijn nieuwe boek over de Hongaarse premier: 'De clan van Orbán'. Hoe is deze Europese leider van pro-Europese liberaal veranderd in de 'paria van Brussel'? Presentatie: Sophie Derkzen
Een wat langere podcast dan je van ons gewend bent, maar we hebben dan ook een hoop te bespreken. Het eerste strafrechtelijke proces tegen een voormalig Amerikaanse president ooit is van start gegaan. De hele week stond in het teken van de jury-selectie. Wij nemen het proces met je door en onderwerpen onszelf aan de test: zouden wij in de jury kunnen zitten? Ook bespreken we de onrust op Amerikaanse universiteiten rondom pro-Palestijnse protesten. Deze week werden meer dan 100 studenten gearresteerd die aan het protesteren waren op het terrein van de beroemde Columbia University in New York. En we blikken vooruit op een politiek weekend, want het wordt heel spannend voor Mike Johnson, de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden. Deze Republikein heeft dit weekend de steun nodig van Democraten om zowel zijn pakket voor steun aan Oekraïne door het parlement te krijgen als om zijn baan te houden.
Het lot van Mike Johnson, de speaker van het Huis van Afgevaardigden, hangt aan een zijden draadje. Hij moet iets met de hulp aan Oekraïne, maar de hardliners binnen zijn eigen partij dreigen hem te laten vallen. Te gast is Amerikanist Koen Petersen. Amerika-correspondent Jan Postma legt uit wat de argumenten van deze MAGA-Republicans zijn en dat pogingen uit Europa om Amerika over de brug te laten komen tot nu toe niet helpen. Luister ook | Amerika PodcastSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Maandenlang heeft Donald Trump de vraag omzeild hoe hij over abortus denkt. Deze week kwam het antwoord via een videoboodschap en geheel in Trumpiaanse stijl. Van ultrarechtse Republikeinen tot de Democraten: iedereen was boos, president Biden beloofd alles te corrigeren en vrouwen het recht te geven baas te zijn in eigen buik. In het Huis van Afgevaardigden heerst ondertussen totale chaos, waarbij de politieke carrière van voorzitter Mike Johnson een dubbeltje op z'n kant is. Bernard en Jan komen ook nog met het feuilleton over Trumps rechtszaken. Heb je vragen, opmerkingen, kritiek of complimenten, dan kan dat met een tweet naar @janpostmaUSA of @BNRdewereld, of met een mailtje naar dewereld@bnr.nl. Je kunt ook je vraag inspreken of intikken op de Amerika Podcast WhatsApp: 06 28 13 50 20.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Het Huis van Afgevaardigden heeft een wet aangenomen die besluit dat het Chinese moederbedrijf Bytedance afstand moet doen van TikTok, wil de populaire app blijven bestaan in de VS. Een grote meerderheid in het Huis is bang dat de Chinese Communistische Partij veel te veel inzage in data van Amerikaanse gebruikers krijgt en dat China zo invloed kan uitoefenen op de Amerikaanse samenleving. Ook het Witte Huis is hier bang voor, zeker met de verkiezingen voor de deur, en daarom wil Biden de wet zo snel mogelijk ondertekenen. Eerst moet de wet nog door de Senaat en het is de vraag of ze daar gevoeliger zijn voor de protestkreten van miljoenen TikTok-gebruikers in de VS. Ook Robert Hur, de openbaar aanklager die onderzoek deed naar de geheime staatsdocumenten in Biden's garage, lag onder vuur deze week. Republikeinen zijn boos dat hij Biden niet vervolgt. Democraten zijn boos omdat hij Biden een 'goedbedoelende man op leeftijd met een slecht geheugen' noemde.
Met vandaag: Mark Rutte opnieuw bij enquêtecommissie fraudebestrijding | Voorzitter Huis van Afgevaardigden weggestemd, hoe verder? | Leeuwarden opent vleermuizengrot | Jeroen Koch schreef over de familie Kessler | Presentatie: Rob Trip