Het uur van de waarheid

Speelt de zwarte actrice Lupita Nyong'o de rol van Helena van Troje in de film The Odyssee van Christopher Nolan? Valse beelden van haar zetten internet op zijn kop. De bijna mythologische factchecker Rien Emmery fileert de oudheidkundige heisa. Pas op voor spirituele pastoors en monniken op Instagram en TikTok. Peter Burger van de Universiteit van Leiden ontmaskert AI-religieuzen en hun businessmodel.

De Winterspelen worden gekaapt door Matryoshka: Russische desinformatie over de Oekraïense atleten gaat viraal. Tim Verheyden (VRT NWS) weet er meer over. We ontwarren feit en fictie over roodharigen met Rosie Coetsier, auteur van het boek “ROS - de waarheid over roodharigen ontkruld”. Maken trilplaten en vitamine C ons gezonder? Dorien Vanmeldert fileert alle beweringen in ons factcheckoverzicht.

Wat als je nieuwe partner totaal niet is wie hij beweert te zijn? Anne-Julie vertelt het onwaarschijnlijke verhaal over de man met wie ze samenleefde die een andere identiteit, job en tientallen vrouwen had. Het uur van de waarheid heeft het Valentijntje gewonnen, een prijs van Vaccinopolis (UAntwerpen) voor correcte wetenschappelijke informatie over vaccins. We bellen Pierre Van Damme.

Nieuw Deens onderzoek toont aan dat ‘manfluencers', influencers uit de manosphere, via hun platformen testosterontests proberen te verkopen. Waarom zou je je testosteronniveau willen laten testen? Werken die tests eigenlijk? En wat moeten we denken van manfluencers die zulke tests aanprijzen? Vragen voor uroloog Piet Hoebeke (UZ Gent). Tim Verheyden keek de voorbije week mee op Moltbook, het sociale netwerk waar AI met zichzelf praat.

Amerikanen protesteren tegen de opmars van datacenters in hun buurt. Boze buren of een echt gezondheidsrisico? Björn Soenens praat ons bij over de keerzijde van de AI-revolutie. Kwakzalvers en blaasstenen: misleiding over de afbraak van Alva's citadel. Daarover gaat een nieuwe expo in het KMSKA. Conservator Koen Bulckens neemt ons mee naar bewust aangepaste details op een historisch Antwerps schilderij.

Vertrouw geen menstruatie-apps: ze nemen een loopje met de medische wetenschap en met je privacy! Dorien Vanmeldert (VRT NWS) en professor vroedkunde Dorien Lanssens (UAntwerpen) leggen uit. We ontmaskeren valse lokale nieuwssites uit Kortijk, Genk en zowat elke Vlaamse stad met dank aan Anne Vanrenterghem en Tim Verheyden (VRT NWS). En kan de aarde zijn zwaartekracht 7 seconden verliezen? Dat en veel meer checkt Tim Pauwels, chef van ons eigen factcheckleger.

Reanimaties in films of series worden vaak verkeerd in beeld gebracht. Uit een Amerikaans onderzoek blijkt dat meer dan 70 procent van de 169 onderzochte afleveringen verkeerde technieken weergeeft. "In Vlaamse en internationale programma's zie ik vaak heldhaftige scènes, maar in het echt gaat het er anders aan toe," zegt Rik Brabants, expert eerste hulp van Rode Kruis Vlaanderen. Barre tijden voor internettrollen, want AI neemt hun 'job' over. Tim Verheyden (VRT NWS) doet het verhaal.

Onrealistische nagels en taarten. Klanten vragen het steeds vaker tot wanhoop van kundige bakkers en stylisten! De oorzaak: fantastisch ogende voorbeeldfoto's die helaas AI zijn. We bellen taartenbakster Tatyana en nagelstyliste Rani. Wat als Trump niet alleen Groenland van Europa wil afnemen, maar ook alle servers en de cloud? Computerspecialisten maken zich daar echt zorgen over. We praten met computerexpert Bert Hubert en Kristof Tuyteleers van DNS Belgium.

Ooit hulpsherrif in Florida, nu een van de grootste verspreiders van Russische desinformatie. WIe is John Mark Dougan? Luc van Bakel (VRT NWS) vertelt wie die man juist is. Barcelona en Venetië kreunen onder massatoerisme. Een nieuw fenomeen? Neen! In 1926 werd België plots overrompeld door buitenlandse toeristen en ook toen klaagden we steen en been. Historica Silke Geven (Uantwerpen) weet er alles over.

Hoe leg je het internet in een land plat? Iran doet het, kan het ook bij ons? Computerwetenschapper Jeroen Baert legt uit. De ICE-agenten in de VS gebruiken tools om mensen via hun smartphone te lokaliseren. Professor cyberveiligheid Sofie Royer (VUB en KU Leuven) is bezorgd en kijkt ook naar Europa. VRT NWS-journalist Tim Pauwels checkt of je high kan worden van maanzaad en of er sneeuw ligt in Gaza.

De kat blijkt socialer en minder wild dan we denken! We spreken Maarten Reesink de auteur van Planeet Poes. Willen de Polen echt uit de EU stappen? Knappe vrouwen die hun landgenoten aanzetten tot een Polexit gaan namelijk viraal. Ook al blijken ze Russische deepfakes. We gaan naar correspondent Christiaan Pauwe in Warshau.

In 1 op de 6 verpakkingen van keukenkruiden of specerijen is er sprake van fraude met de samenstelling. Dat blijkt uit analyses van het JRC laboratorium van de Europese Commissie in Geel. Onderzoeker Thomas Linsinger legt uit. Is het veilig genoeg om foto's van je kinderen op sociale media onherkenbaar te maken met een grote emoji? Gesprek met Tim Verheyden. We checken of 2025 ook echt gebracht heeft wat de helderzienden en tarotspecialisten van Dag Allemaal vorig jaar hadden voorspeld.

Nieuwjaar viel in het verleden lang niet altijd op 1 januari. Dat vertelt Jelle Haemers, hoogleraar Middeleeuwse Geschiedenis. En we vragen ons af: wordt TikTok een winkel in 2026?

De beelden van tientallen camera's van woningen en winkels in Vlaanderen staan gewoon online, want ze zijn onvoldoende beveiligd. Uitleg door Ellen Debackere van de checkredactie van VRT NWS. Toeristen lokken met te mooie maar valse AI-beelden: het gebeurt volop in de Nederlandse tulpenvelden, met grote teleurstelling tot gevolg! Stephan Van der Meer, gids bij Amsterdam Experiences en Dorien Vanmeldert (VRT NWS) zijn te gast.

In 'De ijsprofeet', een nieuwe ongeautoriseerde biografie over de Nederlandse gezondheidsgoeroe Wim Hof, stellen 2 onderzoeksjournalisten de beroemde Wim Hof-methode in vraag. Volgens journalist Robert van de Griend strookt het wetenschappelijk onderzoek niet met de beweringen van Hof. Er circuleert veel disinformatie over kerstmarkten. Bijvoorbeeld: Duitsland zou dit jaar geen kerstmarkten organiseren door terreurdreiging. Hoe kan je die nepberichten herkennen?

Hoe kijken de Russische en Oekraïense publieke opinie naar de Belgische houding over Euroclear? Uitleg door Tim Verheyden (VRT NWS) en Carina Van den Putte van Osavul, een Oekraïens agentschap dat dreiging en meningen monitort. Geloof niet alle rijke beleggers met een riante flat in Dubai! De checkcredactie van VRT NWS ontdekte dat het acteurs zijn die misbruikt worden door valse beleggerskanalen op Telegram. Uitleg door Ana Petrosyan (VRT NWS).

Unia en het Vlaams Mensenrechteninstituut zijn de eerste "trusted flaggers" van ons land. Dat betekent dat zij illegale berichten, zoals racistische of seksistische uitspraken, kunnen melden aan sociale media. Een gesprek met David Stevens, directeur van het Vlaams Mensenrechteninstituut. Onderzoekers van de KU Leuven kochten op het darkweb locatiegegevens van 100.000 mensen. Heel wat apps tracken je locatie om het kwartier. Dat vertelt Vincent Naessens, computerwetenschapper aan de KU Leuven.

Hoe geloofwaardig zijn wereldrecords? Dat zocht VRT NWS-journalist Anne Vanrenterghem uit. Tim Pauwels zet de opvallendste factchecks van de voorbije week op een rij: staat er dit jaar een kerstmarkt voor Buckingham Palace? En wisten ze in Vietnam weken geleden al dat Marco Borsato vrijgesproken zou worden?

Historica Sien Demuynck fileert hardnekkige misvattingen over de Galliërs. Waar komen die clichés vandaan, en wat klopt er écht van? De checkredactie van VRT NWS onderzocht ‘Smilk', een nieuwe producent van babymelk. Het merk kreeg in Polen al stevige kritiek en duikt nu ook op in België. We nemen enkele opvallende claims van de producent onder de loep.

Afgelopen weken zagen we in Pano hoe mensen voor soms heel veel geld opgelicht worden op sociale media. Maar er is meer: er zijn mensen die opgelicht worden, hulp zoeken en daardoor opnieuw opgelicht worden. Dat vertelt Tim Verheyden. Tim Pauwels zet de meest opmerkelijke factchecks van de voorbije week op een rij: heeft president Zelensky iets te maken met de juwelenroof in Het Louvre en weten we nu eigenlijk of veel koffie drinken wel of niet ongezond is?

Verschillende beelden van vermeende drones die de voorbije weken op sociale media en in de Vlaamse pers verschenen, tonen in werkelijkheid een vliegtuig of een helikopter. Dat blijkt uit onderzoek van Rien Emmery. Locatie-tracking is populair. Maar hoe ervaringen jongeren die locatie-tracking door hun ouders? Dat onderzocht Julie Dereymaeker (UGent). Historicus Herbert Verreth over de vele fabels die er over Cleopatra circuleren.

Help! Ik word afgeperst met naaktbeelden van mezelf! Dylan (32) getuigt over sextortion. Viroloog Marc Van Ranst krijgt vreemde mails van mensen die producten en vermeende geneesmiddelen van hem kopen waar hij niets mee te maken heeft. En chef factchecking Tim Pauwels (VRT NWS) checkt of er schimmels verborgen zitten in maandverband en of lange mensen korter leven.

België is steeds vaker het doelwit van cyberaanvallen door andere landen, dat merkt Microsoft. Hackers werken ook efficiënter dankzij AI, vertelt expert cybersecurity Bart Asnot van Microsoft België en Luxemburg. Zes kilogram vermageren op dertig dagen tijd. Het kan, zeggen verkopers van poeders, pilletjes en druppels op TikTok. VRT NWS-journalist Dorien Vanmeldert slankt de fictie af tot feiten. En Tim Pauwels checkt of de werkloosheidsuitkeringen in België vooral naar buitenlanders gaan.

Is er digitaal leven na de dood? Wie kan er aan jouw paswoorden, sociale media en wat met privacy? Notaris Carol Bohyn en Sander Van der Meer van Digital Life legacy (ze kraken smartphones van overledenen) zijn te gast. In Brussel wil iemand een stralingsvrij huis bouwen. Kan dat? Telecomunicatie-expert Sofie Pollin (KULeuven) legt uit.

Apotheker Dirk gaat op sociale media viraal met zelfgemaakte slaapsupplementen. Neurologe Inge Declercq van de slaapkliniek van het UZA heeft grote bedenkingen en waarschuwt dat "slaap niet in een pil verkrijgbaar is". Waarom verkopen apothekers producten waarvan geen wetenschappelijk bewijs is dat ze werken: denk aan voedingssupplementen, shampoo's, crèmes. We gaan in gesprek over de rol van de apotheker met arts Marleen Finoulst van Gezondheid en Wetenschap en Laura Clays van Test-Aankoop.

James Ensor vervalste zijn eigen werk! Waarom de zwierige Oostendse schilder dat deed, hoor je van kunsthistoricus en Ensor-kenner Herwig Todts. De oude vader van Peter verloor duizenden euros aan Russische en Oekraïense vrouwen op liefdesapps. Khallid Sellam (VRT NWS) dook onder in amoureuze fraude. En in naam van de Waarheid met grote W laat Tim Pauwels laat zijn bloed testen op PFAS, en overweegt hij een nieuwe job als voltijds Netflixkijker.

Is de straling van draadloze oortjes zoals Airpods schadelijk voor je brein? TikTok staat vol van zulke beweringen. Dr. Els De Waegeneer van de vakgroep Volksgezondheid aan UGent schept duidelijkheid. Haal je nieuws niet bij ChatGPT en andere AI-bots! Ze maken volop fouten, zo blijkt uit onderzoek van VRT NWS, BBC en vele andere omroepen. Karel Degraeve (VRT NWS) legt uit.

Wie zit er achter de varkenskoppen aan moskeeën in Parijs? Luc van Bakel vertelt over "wegwerpspionnen" die online geronseld worden voor destabiliserende acties in Europa. Tim Pauwels checkt of je pensioendatum impact heeft op je overlijden én weet meer over frieten eten tegen migraine. Amerikaanse onderzoeksjournalisten ontdekten 101 valse nieuwsmerken op TikTok. Facebook schrapt plots je profiel zonder reden: een collega getuigt over zijn Facebook-miserie.

VRT NWS-collega Khallid Sellam ontdekte dat zijn favoriete doe-het-zelfwinkel niet langer echte muziek afspeelt, maar popsongs gemaakt met AI. Ook supermarktketens in ons land schakelen over op artificiële beats. Wat zit daar achter? Wordt de volgende ChatGPT een Vlaams streekproduct? In Gent vindt vandaag het Flanders AI Forum plaats, de hoogmis van de Vlaamse AI-bedrijven. Maar welke AI maken we hier? We vragen het aan Sabine Demey van imec, directeur is van het Vlaams AI-onderzoeksprogramma.

Welke beelden uit Gaza mag je vertrouwen? Factchecker Rien Emmery (VRT NWS) vertelt over hoe het Israëlische leger met gefantaseerde 3D-beelden propaganda voert. En Ellen Debackere (VRT NWS) reconstrueert de verwoesting ter plaatse aan de hand van beelden op Instagram. Tim Pauwels neemt ons in zijn checkoverzicht mee naar de jaren 50. Zwart-witfilmpjes uit die tijd gaan viraal met gezondheidsadvies over melk en sigaretten voor zwangere vrouwen. Maar zijn ze authentiek?

Stiekeme gluurders nemen creepshots van vrouwen in Nederlandse supermarkten en plaatsen die online. Dat blijkt uit onderzoek van journalisten van Pointer bij KRO-NCRV. Jagers en wetenschappers zijn het oneens over het aantal patrijzen in Vlaanderen. Maar hoe tel je in godsnaam vogels, vissen en insecten? Jelle Van den Berghe van het INBO legt uit.

Betaalt de bank je geld terug na oplichting? Gwen Busseniers schreef erover in haar nieuwe boek 'Klik! Opgelicht?' Executies in de 16e eeuw waren geen luidruchtig volksvertier voor de bloedbeluste massa. "Tussen de tranen kon je een speld horen vallen", zegt doctor in de geschiedenis Isabel Casteels. Tim Pauwels checkt royale relaties, intergalactische wonderbedden en muziek als wondermiddel tegen wagenziekte.

Politieke partijen mogen vanaf vandaag geen betaalde promo meer voeren op Facebook. Waar gaan die miljoenen nu naartoe? Politiek marketeer Reinout Van Zandycke legt uit. Chinezen betalen om te mogen werken in nepkantoren. Wat is daar aan de hand? Veerle De Vos (VRT NWS) is ons paar ogen achter de Chinese Muur.

Maxime (29) was een echte complotdenkster. Ze geloofde in de vreemdste theorieën tot ze geïsoleerd raakte en ongelukkig werd. Maxime getuigt hoe ze kon ontsnappen uit de fuik van leugens. Oplichters op de markt! De 92-jarige vader van Inge kocht op de markt dadels en mango's voor 216 euro. Een bewust "foutje" op de betaalterminal. Hij is niet alleen. Een gesprek met Inge en Lien Meurisse van de FOD Economie.

Koen De Bouw liegt in een spot voor Gazet van Antwerpen! "Waarom een kerk bouwen als je een kathedraal kan zetten?", aldus de acteur. Maar dat klopt niet. Antwerpen wilde helemaal geen kathedraal in de stad! Kunsthistorica Wendy Wauters weet alles over de Onze-Lieve-Vrouwetoren. De werkgever van James Bond heeft ons nodig! MI6 lanceert een campagne waar iedereen geheime info aan de Britse geheime dienst kan lekken. Kristof Clerix van Knack legt uit.

Hoe vaak worden mensen gebeld door rare buitenlandse nummers? Dorien Vanmeldert (VRT NWS) brengt de oplichting in kaart. We spreken ook met Mark van de fraude-afdeling van Telenet waar ze miljoenen van zulke oproepen, sms'en en mails op voorhand tegenhouden. Chef factchecking Tim Pauwels checkt of borsten kleiner worden als je veel koffie drinkt. En Tim Verheyden heeft een Swa Backeljau-momentje over Brigitte Macron die gaat bewijzen dat ze geen man is.

Expert cybersecurity Mathieu Verschraege deed onderzoek naar de privacyvoorwaarden van Facebook, Instagram, TikTok, X, Snapchat en ChatGPT. Hij heeft per medium opgelijst wat opvallende zaken zijn waar je toestemming voor geeft. Ons beeld van de mammoet klopt niet. Een gesprek met Dick Mol, Sir Mammoth, conservator van het mammoetlaboratorium in Hellevoetsluis.

Kotbazen blijven studenten bespioneren met camera's. Tim Verheyden van VRT NWS geeft een stand van zaken nu een verhuurder van studentenkamers daarvoor veroordeeld is. "De Waaslandtunnel is losgekomen van de bodem van de Schelde!" Dat wordt in Antwerpen wel eens gefluisterd. Verkeersanker Hajo Beeckman voelt nattigheid en duikt onder in de tunnelkwestie.

Vrouwenblad Elle verzint profielen van journalisten die niet bestaan. Dat ontdekte de checkredactie van VRT NWS. De foto's en bio van de journalisten zijn gemaakt met AI, net als de artikels die ze schrijven. Tim Verheyden legt uit. Beelden van kindermisbruik gemaakt met AI zijn aan een opmars bezig. We spreken erover met Lara Richir (VRT NWS) en criminologe Minne De Boeck van Stop it Now.

Zijn er duizenden sekswerkers op de NAVO-top? Hangen er echt wapens in de ruimte? Factcheckers uit de Lage Landen bundelden de krachten voor een factcheckmarathon rond de NAVO-top in Den Haag. Wie dacht Europa en zijn vakantielanden te kennen, is eraan voor de moeite. Ons beeld over ons eigen continent zit nog vol gaten. Dat is de insteek van leuk zomerboek van onze gast Joost Houtman, auteur van Het eiland zonder vrouwen en 69 andere fascinerende plekken in Europa.

Minister Jo Brouns (CD&V) zegt dat vlees eten bij de Vlaamse cultuur hoort. Klopt dat?Een gesprek met historica Maïka De Keyser (KULeuven). Hoeveel mensen betogen er? Aantallen van politie en organisatoren liggen vaak ver uit elkaar. Hoe komt dat? We vragen het aan socioloog Ruud Wouters (Universiteit Tilburg). En kan dat tellen niet objectiever? Dat weet professor Nico Van De Weghe (UGent). AI spreekt tegen AI via een eigen taaltje: hoe dat klinkt, hoor je bij ons.

De paling is een bedreigde diersoort, maar toch eten we er tonnen van op. Hoe kan dat? Pieterjan Verhelst van het INBO is palingkenner en zwemt als een gladde aal door het verhaal. Podcasts gemaakt door artificiële intelligentie zijn nuttig om wetenschappelijke kennis met een breed publiek te delen. Dat zegt professor verpleegkunde Philip Moons van de KULeuven na een opmerkelijk experiment.