Podcasts about ghaeilge

Dia daoibhse from LondonI'm writing this week's column in London. Today, Monday, I'm in the Royal Courts of Justice in a civil case that has been brought against me by three claimants, innocent victims, who were injured in three IRA bomb attacks in 1973 and 1996. They are alleging that I was party to those attacks.There was a small crowd of former British soldiers outside the Court and some in the court room itself. There were also some people with tricolours showing their support.Today the legal teams for the claimants and for me made their opening submissions. My legal team set out logically and clearly my position. In summary, they said that I have consistently rejected claims that I was in the IRA. In this case I am also stating emphatically and unequivocally that I had no involvement in the three bomb attacks. Moore St Bill wins Unanimous BackingMeanwhile the legal challenge being taken by the Moore Street Preservation Trust against the plans by developer Hammerson, to destroy much of the historic 1916 Battlefield site in Dublin, is up for mention shortly in another Court. This time in Dublin. However, the case itself is unlikely to be heard until the autumn.Last week an important draft piece of legislation - An Bille um Cheathrú Chultúir 1916, 2021 - the 1916 Cultural Quarter Bill – to designate the Moore Street 1916 battlefield site as a Cultural Quarter, received unanimous support when it was discussed at the Oireachtas Committee on Housing, Local Government and Heritage. This was an important moment in the campaign to save the Moore St Battlefield site. Among those who supported the Bill were Cathaoirleach Mícheál Carrigy TD (FG), Paul McAuliffe TD (FF), Senator Maria McCormack (SF), Seamus McGrath TD (FF), Senator Aubrey McCarthy (Independent) and Tommy Gould TD (SF).Seachtain na GaeilgeWe are in the midst of Seachtain na Gaeilge. It used to run for one just week, but its popularity is now such that it has been extended to cover the period from March 1 to 17 – St Patrick's Day.It is very appropriate that it has been officially confirmed that Fleadh Cheoil na hÉireann, which will take place this August, is already slated to return to Belfast next year. Fleadh Cheoil na hÉireann is the world's largest annual Irish traditional music festival and is expected to attract tens of thousands of visitors to Belfast.Is í Seachtain na Gaeilge an ceiliúradh is mó den Ghaeilge agus cultúr na hÉireann ar domhan. Bhí an oiread sin ráchairt uirthi gur síneodh amach chuig coicís í. Bíonn sí ar siúl ashan bhliain ó Márta 1 go dtí 17 - Lá Fhéile Pádraig.

Bhí an chéad chiorcal comhrá ar siúl i Halla Le Chéile i mBaile Uí Dhúinne sa Leith Triúch inné, agus tús á chur le sraith imeachtaí atá beartaithe chun an Ghaeilge a chur chun cinn sa phobal áitiúil.

Agallamh le Tim Sheridan agus Pacair Hutton de chuid The Gladstone Band faoi chaidreamh s'acu leis an Ghaeilge agus an ceol, agus iad ag ullmhú chun gig lán-Ghaeilge a dhéanamh ar an 13ú Márta i gCleary's mar chuid de cheiliúradh Raidió na Life ar Sheachtain na Gaeilge 2026 Tuilleadh sonraí: https://www.eventbrite.ie/e/seachtain-na-gaeilge-le-raidio-na-life-clearys-tickets-1983446106698?utm-campaign=social&utm-content=attendeeshare&utm-medium=discovery&utm-term=listing&utm-source=cp&aff=ebdsshcopyurl

Agallamh le Fiona Ní Gháibhín ar chaidreamh s'aici leis an cheol agus an Ghaeilge agus muid ag druidim i dtreo ceiliúradh Raidió na Life ar Sheachtain na Gaeilge Tuilleadh sonraí: https://www.eventbrite.ie/e/seachtain-na-gaeilge-le-raidio-na-life-clearys-tickets-1983446106698?utm-campaign=social&utm-content=attendeeshare&utm-medium=discovery&utm-term=listing&utm-source=cp&aff=ebdsshcopyurl

Agallamh le James Shannon de chuid IMLÉ faoi chúrsaí Gaeilge agus ceol - beo sa stiúideo Beidh James ar an ardán linn dé hAoine agus muid ag déanamh ceiliúradh ar Sheachtain na Gaeilge Tuilleadh sonraí: https://www.eventbrite.ie/e/seachtain-na-gaeilge-le-raidio-na-life-clearys-tickets-1983446106698?utm-campaign=social&utm-content=attendeeshare&utm-medium=discovery&utm-term=listing&utm-source=cp&aff=ebdsshcopyurl

Sinead Crowley, Gearóid MacDonnacha, John Walsh, Muiris Ó Fiannachta, Kaytie O' Malley,

Inniu an seachtú lá de mhí an Mhárta. Is mise Niall Ó Siadhail.Tá leithscéal déanta ag Uachtarán na hIaráine, Masoud Pezeshkian, as ionsaithe a rinneadh ar thíortha eile timpeall Mhurascaill na Peirse agus dúirt sé nach ndéanfaí ionsaí ar thír ar bith nach bhfuil ag ionsaí na hIaráine amach anseo. Tháinig an ráiteas seo i ndiaidh seachtain de chogadh san Mheánoirthear, tar éis do Stáit Aontaithe Mheiriceá agus Iosrael aerionsaithe a lainseáil ar an Iaráin an deireadh seachtaine seo caite. Maraíodh an tAyatollah Khomeini sna hionsaithe, chomh maith le níos mó na míle sibhialtach, 180 cailín bunscoile san áireamh. Cáineadhan cogadh go hidirnáisiúnta, agus dhiúltaigh an Spáinn do Mheiriceá úsáid a bhaint as bunáiteanna míleata atá roinnte idir an dá thír.Tá sé ráite ag Nick Ashley-Cooper, Iarla Shaftesbury, go bhfuil sé toilteanach Loch nEathach a chur faoi úinéireacht phoiblí “saor in aisce” ach nach réiteoidh sin fadhbanna truaillithe an locha. Tá algaí gormghlasa le feiceáil ar an loch is mó in Éirinn le blianta beaga anuas, rud atá tocsaineach d'ainmhithe, mar gheall ar fhuílleach leasúcháin a úsáidtear ar fheirmeacha timpeall an locha. Dúirt Ashley-Cooper trí bliana ó shin go ndíolfadh sé an loch ar an phraghas cheart ach tá sé míshásta anois go gcuireann daoine áirithe an locht airsean agus go dtugtar “bithiúnach” air. Rinne sinsear an iarla, an Ridire Arthur Chichester, sléacht sa cheantar timpeall an locha sa seachtú haois déag, agus tá an loch an seilbh an teaghlaigh ó shin i leith.Tá Seachtain na Gaeilge faoi lán seoil agus an iliomad imeachtaí ar siúl in Éirinn agus ar fud an domhain. I measc na n-imeachtaí beidh rití páirce, seisiúin scéalaíochta, maidineacha caife, ranganna damhsa, taispeáintí scannáin, oícheanta biongó agusneart deiseanna eile an Ghaeilge a chleachtadh agus a labhairt. Is féidir an liosta iomlán imeachtaí a fheiceáil ar scéal.ie. Is iad na ceoltóirí Conor Curley ó Fontaines DC agus Róisín Seoighe ón ghrúpa IMLÉ ambasadóirí na féile i mbliana. Tiocfaidh an fhéile chun deiridh Lá Fhéile Pádraig.*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAISMurascaill na Peirse - the Persian Gulfsibhialtach - civilianbunáiteanna míleata - military basesbithiúnach - villainsléacht - slaughterrití páirce - park runs

Mír rialta faoi chúrsaí teicneolaíochta agus ríomhaireachta, plé inniu ar an teanga a úsáideann daoine óga ar líne sa Ghaeltacht – Gaeilge nó Béarla? agus cé acu an bhfuil an Ghaeilge cheart le feiceáil ar léarscáil ar líne.

Tá Seachtain na Gaeilge buailte linn arís ar feadh coicíse agus i mbliana tá an ceol i gcroílár an chéiliúradh. Is é téama na bliana seo ná ‘A Ghaeilge, mo cheol thú', agus s'iad Róisín Seoighe, ball den ghrúpa ceoil IMLÉ, agus Conor Curley ón bhanna ceoil Fontaines D.C., ambasadóirí na féile. Tá dhá thuras ar leith ag an bheirt ambasadóir leis an teanga. Tógadh Róisín le Gaeilge i gcroílár na Gaeltachta agus cumann sí ceol nua-aimseartha ins an teanga, agus tá Conor anois ag iarraidh ath-thosú lena chuid aistir foghlamtha. Léiríonn téama na bliana seo an gaol láidir atá idir an Ghaeilge agus an ceol agus tá an teanga á úsáid ag Conor agus Róisín ina gcuid liricí. Tá sé coitianta anois do cheoltóirí móra le rá an Ghaeilge a fhigh isteach ina gcuid ceoil ceoltóirí ar nós CMAT, Fontaines D.C., Denise Chalia agus Kneecap. Ach cad é atá mar spreagadh ar an treocht seo? Ar Seachtain labhair Tessa Fleming le Róisín Seoighe, Ambasadóir Sheachtain na Gaeilge, agus bean Gaeltachta go smior í, faoin fís atá aici don Ghaeilge agus don Ghaeltacht. Foclóir: Ceol a chumadh: To compose music Faitíos: Apprehension Aistrigh: Translate Béim: Emphasis Eispéireas: Experience Céad cuimhní: First memories Nósanna: Traditions or customs Éalú uaigh: Escape from it Drogall: Hesitation Seanchas: Storytelling Ag casadh ceol: Playing music Camchuairt: A tour A scaradh: To seperate Dushlán: Challenge Iomráiteach: Prominent Slí bheatha: Career Figh: Weave See omnystudio.com/listener for privacy information.

Scoláirí UCC ag a bhfuil feachtas ar bun acu ag lorg go mbeadh oifigigh lán aimseartha don Ghaeilge agus Inbhuanaitheacht.

Labhraíonn Ola Majekodunmi le Cuán faoin méid a bheidh ar siúl aidci do Sheachtain na Gaeilge, cúrsaí cruthaíochta agus an t-imeacht 'Bí Aireach Ar Do Theanga'.

Labhraíonn Róisín Seoighe le Cuán faoina ról mar ambasadóir le Seachtain na Gaeilge 2026, agus faoina saothar ceoil.

Tá imní léirithe ag an Chomhairleoir Condae Martin Scanlon, ball de Choiste na Gaeilge faoina dóigheanna ina gcuirfear coinníoll teanga i bhfeidhm sna ceantracha Gaeltachta ina bhfuil an Ghaeilge lag.

Tá díomá léirithe ag an gCumann Gaelach in Ollscoil na Banríona, Béal Feirste nach bhfuil tagairt ar bith don Ghaeilge sa dréacht-stráitéis comhionannais, éagsúlacht agus ionchuimsiú atá foilsithe le déanaí ag an Ollscoil.

Labhair siad faoin tábhacht go mbeadh an Ghaeilge lárnach i gcuid oibre na Comhairle Contae i nDún na nGall agus go mbeadh sé mar aidhm go mbeidh Comhairlí Contae eile ar fud an stáit seo ag baint úsáid rialta as an Ghaeilge agus tá tionscnamh úr seolta ag Comhairle Cathrach na Gaillimhe dírithe ar an cheist seo.

Upcoming EventsTá Scoil Gheimhridh Uí Chadhain, i gcomhar le Conradh na Gaeilge agus Glór na Móna, ag óstáil plé ar an Ghaeilge agus ar aontú na hÉireann Dé hAoine seo ag a haon a chlog sa Chultúrlann.In addition, Scoil Gheimhridh Uí Chadhain is hosting another discussion this Saturday at 11am on Protestants & a United Ireland, featuring Claire Mitchell and Dr Robbie McVeigh.Sinn Féin's Commission is hosting a people's assembly in Cork, on the 19th February 7pm at Rochestown Park Hotel. Bígí Linn. South & East Belfast Sinn Féin is hosting an evening discussion on what a world class, all-Ireland health system could look like and how we make it a reality. Chaired by Deirdre Hargey MLA, with Guest speaker David Cullinane TD and joined by panellists from across the health sector. The event will take place on the 12th of February 7pm at the Malone Lodge. Self-Determination and Democratic RightsFor decades now I have argued that self-determination is one of the big issues of our time. In 2005 I wrote: “In my view the big international struggle of our time is to assert democratic control by people over the decisions which affect their lives. This does not mean retreating behind existing borders and refusing contact with the outside world, but it does mean reasserting the primacy of democracy and working together in order to pursue this objective.”Mickey Brady – A Cheerful Change Maker. Mickey Brady, former Sinn Féin MLA and MP for Newry and Armagh died last week. His sudden death came as a great shock to his family and to all of us who knew and respected him. I had the great fortune to work closely with Mickey in the Assembly and I often campaigned with him during elections. Some people are really good canvassing during elections. They have that way of engaging with people on the streets and at the doorstep and Mickey was a master at it.He was always positive. He knew the issues impacting on people and he could speak from his years of experience as an elected representative and as a champion for their rights through his work in the Newry Welfare Rights centre.Report on Rural Health in a New Ireland publishedSinn Féin's Commission on the Future of Ireland last week published its latest report - ‘Delivering Rural Health and Care in a New Ireland.' The public event took place in Enniskillen in November.A packed hall heard from a panel of health activists, including Pat Cullen MP, Fr. Brian D'Arcy – writer and broadcaster, Paula Leonard, CEO of Alcohol Ireland and Denzil McDaniel, author and former editor of The Impartial Reporter. The discussion and report examines the challenges faced by rural communities trying to access all-Ireland cardiac services, autism services, cancer provision, suicide support services and A&E.It makes no sense that we run two entirely separate health systems trying to solve the same problems. The report of the Enniskillen Assembly can be accessed in English and Irish here: www.sinnfein.ie/futureofireland 

Tá an Ghaeilge aitheanta go foirmiúil sa dlí i dTuaisceart Éireann ó chuir Státrúnaí na Breataine don Tuaisceart Hilary Benn ordú os comhair Pharlaimint Westminster inné.

Creideann siad go bhfuil lochtanna móra ar an mbealach go bhfuil marcanna bónais le tabhairt do scolairí Ardteiste 2026, a fhreagraíonn go hiomlán trí Ghaeilge ar obair scrúduithe scríofa.

Leagtar amach sa bPlean Gníomhaíochta a seoladh inné na gníomhartha a bheidh le déanamh leis an sprioc a bhaint amach faoi 2030 go mbeidh 20% d'earcaigh san earnáil phoiblí inniúil seirbhísí a chur ar fáil trí Ghaeilge.

An bhfuil éigeandáil teanga sa Ghaeltacht? De réir tuarascáil nua-eisithe - tá. Deirtear go neamhbhalbh sa tuairisc seo go gcaithfear “idirghabháil phráinneach chuimsitheach” a dhéanamh sula sleamhnaíonn an Ghaeilge níos faide siar mar theanga sa Ghaeltacht. Mar sin, an bhfuil an Ghaeilge ag fáil bháis mar theanga sna ceantair? Láithreoir: Tessa Fleming, Aoi: John Prendergast See omnystudio.com/listener for privacy information.

Tá os cionn caoga bliana caite ag an úrscéalaí Éilis Ní Dhuibhne i mbun pinn. Le breis agus 30 leabhar eisithe aici, idir Bhéarla agus Ghaeilge agus iliomad gradaim buaite aici, is í duine de na scríbhneoirí is tábhachtaí i litríocht na hÉireann. I measc an réimse leathain leabhar atá scríofa aici, tá ‘The Dancers Dancing', ‘Twelve Thousand Days' agus ‘Fáinne Geal an Lae'. Cé go bhfuil aitheantas go leor bainte amach aici as a cuid scríbhneoireachta i nGaeilge, admhaíonn sí go raibh drogall uirthi tabhairt faoin dúshlán sa chéad dul síos. Mar sin de, cad chuige a mothaíonn sí an gá anois chun tabhairt faoina leithéid? Agus ina dhiaidh bhás a fear céile, an béaloideasaí clúiteach Bo Almqvist, cén dóigh ar aimsigh sí tearmann agus dóchas ón bhrón? Ar Seachtain, labhraíonn Éilis Ní Dhuibhne, atá ina Laureate i gcomhair fhicsean Éireannach, faoina cuid gaiscí, a cuid ísealphointí agus an ceangal atá aici le teanga a hathar. Foclóir: Ionadaíocht: Representation I mbéal an phobail: The talk of the parish Aonarach: Solitary Go smior: To the core Bua: Attribute or gift Siúinéir: Carpenter Spreag siad: They encouraged Fíodóireacht: Weaving Béaloideas: Folklore Finscéal: Fable/Legend Peaca: Sin Clúiteach: Renowned A thréigean: To abandon Cúthaileach: Shy Úrscéal: Novel Mórtas: Pride Tagairtí: References Slabhra: Chain See omnystudio.com/listener for privacy information.

Tá 2024 thart, faoi dheiridh - cad é mar a bhí sé mar bhliain? Ní raibh easpa ceannlínte ann a bhain siar asainn, anseo in Éireann agus níos faide i gcéin. Bhog Donald Trump ar ais isteach sa Teach Bán i Washington, bhí toghchán Uachtaránachta dár gcuid féin againn anseo in Éireann, ciontaíodh an laoch spóirt DJ Carey as calaois a dhéanamh, agus tháinig deireadh leis an ruaille buaille sa Chumann Camógaíochta agus ligeadh d'imreoirí brístí gairide a chaitheadh. Ach cad iad na scéalta nuachta a sheas amach dár bpainéal cainte? I bpodchraoladh a taifeadadh ag Oireachtas na Samhna i mBéal Feirste, pléann Ciarán Dunbar, Áine Ní Bhreisleáin, Ursula Savage agus Caoimhe Ní Chathail, na buaiteoirí is na caillteoirí a roghnaigh siad féin sna catagóirí thíos: Teip nó Triumph na bliana An scéal nach bhfuair an aird cheart Social media moment na bliana Cheap Shot ar an Ghaeilge na bliana Unexpected Icon na bliana Foclóir: Taidhleoireacht: Diplomacy Aontaithe: United/agreed Dothuigthe: Incomprehensible Rogha: Choice Ciníoch: Racist Círéibeacha: Riots Mianta: Wishes Borradh: Surge Intleacht shaorga: Artificial intelligence Rathúil: Successful Neodrach: Neutral Maígh: Claim Oiliúint: Training Gairm: Career Amscaí: Awkward See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ag amharc siar ar an bhliain a bhí, is fíor go raibh an Ghaeilge thuas seal thíos seal. Bhí sí faoin spotsolas go minic le linn na bliana agus bhí neart ceannlíntí a thug ardú croí do Ghaeilgeoirí. Le Ros na Rún ag ceiliúradh 30 bliana ar an fhód, méadú as cuimse ar úsáid na Gaeilge ar Tik Tok agus méadú suntasach ar líon na mac léinn Gaeilge in Ollscoil na Banríona, bhí go leor le bheith bródúil as i 2025. Ach i measc na scéalta a thug ardú meanma do na Gaeil, bhí scéalta ann a laghdaigh misneach fosta, go háirithe sa chóras oideachais agus díolúintí ó stáidéar ar an nGaeilge ag an leibhéal is airde riamh. Mar sin de, agus deireadh na bliana ag teannadh linn, cén rath a bhí ar ár dteanga dhúchasach i 2025? Ar Seachtain labhair Tessa Fleming le Storm Eaton-Kilgallen faoi na ‘top-picks' atá aici féin don bhliain seo. Foclóir: Mórshiúl: March Gan teorann: Unrestricted Impleachta: Implications Trasteorann: Cross-border Gruama: Bleak Réabhlóideach: Revolutionary Malartú: Exchange or swap Gearchéim tithíochta - housing crisis Uafás: Horror Teanga oibre: Working language Míthuiscint: Misunderstanding Insealbhaithe: Inducted Neamhaird: Disregard Infheicthe: Visible Cúisithe: Accused Sceimhlitheoireacht: Terrorism See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ba chéim stairiúil chun cinn é don teanga ó thuaidh nuair a ceapadh an Dr Pól Deeds, Leas-Phríomhfheidhmeannach Fhoras na Gaeilge, mar Coimisinéir Gaeilge. Ach, leis na focail ‘weaponise' agus ‘divisive' in úsáid go minic agus an Ghaeilge á phlé ar na meáin Bhéarla ó thuaidh, an cailís nimhe é ról an Choimisinéara nua? ­ Agus an féidir le Pól Deeds athmhuintearas a chothú idir an dá thaobh den scoilt teangeolaíochta ó thuaidh? ­ Láithreoir: Ciarán Dunbar, Aoi: Pól Deeds ­ Foclóir: • Corraitheach: Tumultuous • Cúinsí: Circumstances • Cailís nimhe: Poisoned chalice • Leas-phríomhfheidhmeannach: Deputy Chief Executive • Sainchuntas: Specification • Craiceann thiubh: Thick skin • Cearrbhachas: Gambling • Riar: Administer • Athmhuintearas: Bridge-building • An dá thrá a fhreastal: To do two things at the same time • An pobal P.A.D: Protastúnach, Aontachtach, Dílseach • Naimhdeas: Animosity • Baol: Danger • Gaol: Relationship • Dea-chleachtas: Best practice • Reachtaíocht: Legislation • Linn: Pool • Díomhaoin: Idle • Aiseanna: Resources • Ceardlann: Workshop • Fealsúnacht: Philosophy • I dtaca le: RegardingSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Seolfar an leabhar Scéal Mhuirí Mhuigh Eo le Breandán Mac Conamhna in Áras Inis Gluaire i mBéal an Mhuirthead Dé hAoine.

Bhí ré órga ag an Ghaeilge ar líne ar feadh tamaill, go háirithe ar Twitter - go dtí gur cheannaigh Elon Musk an t-ardán i 2022. Ina dhiaidh sin, tharla an ‘X-odus', d'fhág roinnt comhlachtaí móra agus roinnt daoine aitheanta slán le ‘X', agus bhí líon suntasach Gaeilgeoirí ina measc. Mar sin, cá háit ina bhfuil na Gaeil ag bailiú ar líne anois? Agus an bhfuil spás ar bith ann ar líne d'ardán sóisialta atá go hiomlán i nGaeilge? Láithreoir: Áine Ní Bhreisleáin, Aíonna: Osgur Ó Ciardha, Storm Eaton-Kilgallen, Caoimhe Ní Chathail Foclóir: Tionchairí: Influencers Ionadaíocht: Representation Folláin: Healthy Idirdhealú: Differentiation Leas a bhaint as: To make good use of Gairmiúl: Professional Borradh: Boom or growth I mbolgán: In a bubble Meall: Attract Imeallú: Marginalisation Fuinneamh: Energy Fotheidil: Subtitles Cos ar bolg: Repress Feiceálach: Visible Tearman: Sanctuary Figh: Weave Éascú: Facilitate See omnystudio.com/listener for privacy information.

Tá ceist na hOllscolaíochta thrí Ghaeilge,le plé ag Comhchoiste na Gaeilge, na Gaeltachta agus Phobal Labhartha na Gaeilge i dTithe an Oireachtais inniu.

Bhí ócáid Fhondúireacht Sheosaimh Mhic Dhonncha do chlubanna CLG ar mian leo an Ghaeilge a chur chun cinn ar siúl oíche hAoine i mBaile Átha Cliath agus d'eirigh le CLG An Chlochán Liath Bonn Óir a bhaint amach agus tá Eugene agus Mary linn le cur síos a dhéanamh ar an ócáid.

An méid atá sa bPolasaí don Oideachas Gaeilge lasmuigh de na ceantair Ghaeltachta, agus an Plean Gnímh don Ghaeilge i scoileanna lán Bhéarla a seoladh inné.

Pléifidh Comhchoiste na Gaeilge, na Gaeltachta agus Phobal Labhartha na Gaeilge an t-ábhar ‘Soláthar an Oideachais Lán-Ghaeilge'' le hionadaithe thar ceann Gaeloideachas ag cruinniú inniu.

Fógraíodh go hoifigiúil tráthnóna inné go bhfuil an Dr. Pól Deeds ceaptha anois mar Choimisinéir Teanga don Ghaeilge sna Sé Chontae.

Palestine Must Be Free A population greater than that of Belfast has been moving back to the northern Gaza strip following the ceasefire announcement last week. Awaiting them is utter destruction. The infrastructure of Gaza has been levelled by the Israeli state's genocide. The return of the Gazans. is based on hope. Hope that humanitarian aid will arrive. Hope that the indiscriminate bombing by Israel and the deliberate slaughter of desperate, starving people at aid stations has stopped. Hope that the big powers – which have allowed this holocaust to go on for two years will ensure that this is a meaningful end to the war.Liam Mellows and the Irish Revolution – ‘a Very Important Book'I was very pleased to speak at the launch in Áras Uí Chonghaile last week of the latest edition of Desmond Greaves' wonderful book, ‘Liam Mellows. And the Irish Revolution.' Dr. Ruan O'Donnell, a Senior Lecturer in History, was instrumental in updating the book. Present also was Anthony and Muriel Coughlan. Anthony is Desmond Greaves literary executor. He is owed a debt of gratitude for his lifelong work on many issues, but especially the work of collating Desmond's writings. Oireachtas na SamhnaOireachtas na Samhna is coming to Belfast. The oldest Irish language festival in the country which celebrates an Ghaeilge, sean-nós music, dance, literature, recitation and even a rap music category - a sign of the times! Thousands of Gaeilgeoirí - families, children, young people and some older folk too, will gather in Belfast where the Oireachtas is being held for the first time since 1997. There will be lots of events, including competitions, book launches, conversations, live broadcasts and debates - all completely as Gaeilge. 

D'fhógair an tAire Forbartha Tuaithe agus Pobail agus Gaeltachta Dara Calleary scéim deontais nua inné do theaghlaigh atá ag cur lóistín ar fáil do scoláirí Ghaeilge le breis is sé bliana.

jQuery(document).ready(function(){ cab.clickify(); }); Original Podcast with clickable words https://tinyurl.com/24vspuan Contact: irishlingos@gmail.com Concerns about Loyalist violence over bilingual signage. Imní faoi fhoréigean Dilseoirí faoi chomharthaíocht dátheangach. Conradh na Gaeilge says the threats made by Loyalist paramilitaries at the weekend that Belfast City Council property will be destroyed if it has bilingual signage are a cause for great concern. Deir Conradh na Gaeilge gur cúis mhór imní iad na bagairtí a rinne paraimíleataigh Dílseora ag an deireadh seachtaine go scriosfar maoin de chuid Chomhairle Chathair Bhéal Feirste má bhíonn comharthaíocht dátheangach orthu. In an open letter from Conradh na Gaeilge and the Leaders of the Parties and the City Council, the League says that it is a cause for concern for everyone who supports the Irish language and equality in general. I litir oscailte ó Chonradh na Gaeilge agus ó Cheannairí na bPáirtithe agus ó Chomhairle na Cathrach deir an Conradh gur cúis imní é do gach duine a thacaíonn leis an Ghaeilge agus leis an chomhionannas trí chéile. The threat has been condemned by Ulster Unionist leader Mike Nesbitt. Tá an bhagairt cáinte ag ceannaire Aondachtóirí Uladh, Mike Nesbitt. A draft Irish language policy agreed by the Council would mean that Irish and English would be more prominent and side by side on all Council publications and property. Chiallaódh dréachtpholasaí Gaeilge atá aontaithe ag an Chomhairle go mbeadh an Ghaeilge agus an Béarla níos feiceálaí agus iad le taobh a chéile ar gach foilseachán agus maoin de chuid na Comhairle. But since the policy was adopted last Wednesday the UDA and UVF have threatened to destroy any property bearing the signage. Ach ó glacadh leis an pholasaí Dé Céadaoin seo caite tá an UDA agus UVF tar éis bagairt go scriosfaidh siad maoin ar bith a mbeidh an chomharthaíocht orthu. These paramilitary organisations told the Sunday Life newspaper that they would burn down Council vehicles and buildings if Irish was visible on them. Dúirt na heagrais paramíleatacha sin le nuachtán an Sunday Life go lasfadh siad feithiclí agus foirgnimh de chuid na Comhairle dá mbeadh an Ghaeilge le feiceáil orthu. Conradh na Gaeilge called on party leaders in Stormont to condemn the threat. D'iarr Conradh na Gaeilge ar cheannairí na bpáirtithe i Stormont an bhagairt a cháineadh. Irish Language Commissioner The new Irish Language Commissioner will be responsible for implementing the Identity and Language Act. Coimisinéir na Gaeilge Beidh dualgas ar an Choimisinéir úr Gaeilge an tAcht Féiniúlachta agus Teanga a chur i bhfeidhm. Yesterday on the X platform, the person nominated but not appointed to that position, Pól Deeds, said that the threat from the UDA and UVF is a result of the promotion of bigotry in the media - in particular, he said, the BBC. Inné ar an ardán X dúirt an té atá ainmnithe ach nach bhfuil ceaptha don phost sin, Pól Deeds, gur toradh í an bhagairt ón UDA agus UVF ar chur chun cinn na biogóideachta sna meáin - go háirithe a dúirt sé an BBC. Paul Deeds said the Executive Office in Stormont had failed to protect its own policy - and UK law - and was failing in its duty of care to the new Commissioner. Dúirt Pól Deeds gur theip ar Oifig an Fheidhmeannais i Stormont a bpolasaí féin - agus dlí na Ríochta Aontaithe - a chosaint agus go bhfuil siad ag teip ina ndualgas cúraim don Choimisinéir úr. The threats from Loyalists have only been condemned by one Unionist party, the Ulster Unionists (UUP). Níl na bagairtí ó Dhílseoirí cáinte ach ag pairtí Aondachtach amháin, Aondachtóirí Uladh an UUP. Their leader Mike Nesbitt said that the Irish language signage needs to be discussed further, and he said that any threat to Council workers should be withdrawn. Dúirt a gceannaire Mike Nesbitt go gcaithfear an chomharthaíocht i nGaeilge a phlé tuilleadh, agus dúirt sé gur cheart bagairt ar bith ar oibrithe na Comhairl...

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an ceathrú lá de mhí Dheireadh Fómhair. Is mise Eoin Ó Seachnasaigh.Tuairiscítear go ndeachaigh fórsaí míleata Iosrael ar bord chuile bhád sa gcabhlachán Sumud atá ag iarraidh soláthairtí fóirithinte a thabhairt isteach go Gaza. Is Éireannaigh iad seisear déag as thart ar 200 oibrí deonach atá gafa ag Iosrael Bhí an grúpa ilchultúrtha ag tabhairt cúnaimh, bia agus leigheas go Gaza nuair a stop fórsaí Iosrael iad, thart ar 80 ciliméadar ón gcladach in uiscí idirnáisiúnta. Bhí Greta Thunberg i measc na ndaoine a gabhadh, chomh maith leis an bhfuirseoir Tadhg Hickey agus an Seanadóir de chuid Shinn Féin, Chris Andrews Tharla agóidí ar fud an domhain nuair a cuireadh stop leis an misean agus cáineadh an eachtra go hidirnáisiúnta. Meastar go dtógfar na daoine a gabhadh go hIosrael agus go ndíbreofar iad. De réir tuairiscí oifigiúla, tá breis is 65,000 duine maraithe ag fórsaí Iosrael go dtí seo, ach is dócha go bhfuil an fíorfhigiúr i bhfad níos airde ná sin.I gcathair Dhoire, tá sé ráite ag an gcomhlacht foilsitheoireachta Cló Cholmcille go bhfuil díomá mhór orthu gur gá dóibh díospóireacht phoiblí faoin toghchán uachtaránachta a chur ar ceal. Bhí cuireadh curtha acu ar na hiarrthóirí don uachtaránacht chuig ócáid an tseachtain seo chugainn, ach ní bhfuair siad ach freagra amháin, ó Catherine Connolly, an t-aon chainteoir líofa Gaeilge sa rás. Cé nach raibh Connolly in ann freastal, chuaigh sí i dteagmháil leis an lucht eagraithe chun leithscéal a ghabháil. Níos suntasaí, dar le urlabhraí Chló Cholmcille, níl freagra ar bith faighte go fóill ó Heather Humphreys ná ó Jim Gavin. Dúirt Cló Cholmcille gur deis iontach a bhí ann chun todhchaí an oileáin ar fad a phlé, ach b'fhéidir nach raibh mórán measa orthu de bhrí nach féidir leo vótáil sa toghchán seo. Chuir Nuacht TG4 ceist ar oifig phreasa Heather Humphreys agus Jim Gavin cén fáth nár fhreagair siad an cuireadh, ach ní bhfuair na craoltóirí freagra ach an oiread.Fógraíodh maidin inné go bhfuil an scríbhneoir, craoltóir agus déantóir clár faisnéise, Manchán Magan, imithe ar shlí na fírinne. Cúig bliana le cois an leathchéid a bhí sé. Thug Manchán le fios in agallamh a rinne sé ar Raidió RTÉ an mhí seo caite go raibh sé ag fáil bháis le hailse a bhí scaipthe go dtí áiteacha go leor ina cholainn. Sa mbliain 1970 a tháinig an Maganach ar an saol agus tógadh i nDomhnach Broc i mBaile Átha Cliath é. Rinne sé céim sa Ghaeilge agus sa Dlí i gColáiste Ollscoile, Baile Átha Cliath, sular bhain sé aitheantas amach mar dhuine de cheannródaithe shéanra an chláir taistil i nGaeilge. Ní hamháin sin, ach labhair agus scríobh sé go machnamhach le linn a ghairme faoin mhiotaseolaíocht, faoin stair agus faoi chúrsaí teangeolaíochta na hÉireann, go háirithe i leabhair ar nós Thirty-Two Words for Field: Lost Words of the Irish landscape. Bhí sé le feiceáil le déanaí ar TG4 leis an tsraith Ag Triall ar an Tobar, atá fós ar fáil ar sheinnteoir TG4. Maireann a bhean chéile Aisling, a mháthair Cróine agus triúr eile dá theaghlach.*cabhlachán - flotillasoláthairtí fóirithinte - aid provisionsfuirseoir - comedianurlabhraí - spokespersondéantóir clár faisnéise - documentary maker

Cé comh deacair is atá sé tabhairt faoin oideachas trí Ghaeilge – go háirithe mura bhfuil mórán den teanga agat sa chéad dul síos. I gclár faisnéise nua a chraolfar ar TG4 oíche Dé Luain, buaileann an tionchaire ar líne, Kayleigh Trappe, le daoine fud fad na hÉireann a rinne díreach sin agus iad ag freastal ar na Boird Oideachais agus Oiliúna, nó mar is fearr aithne orthu, na ETBanna. Thapaigh Tessa Fleming an deis labhairt le Jean Gilger atá ag obair leis na ETBanna faoi na scéalta pearsanta taobh thiar den chlár. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bhí teacht le chéile ag múinteoirí agus ceannairí scoile in earnáil an Ghaeloideachais ag an dara leibhéal i Luimneach áit ar phlé siad na dúshláin agus na háiseanna atá ar fáil do mhúinteoirí a bhíonn ag múineadh trí Ghaeilge.

Labhraíonn Conchubhair Ó Liatháin le Cuán faoina ról nua le Journal.ie agus faoin bhfás agus athrú atá tágtha ar na meáin trí Ghaeilge.

Ní rud a fheictear go minic é – slua mór de Ghaeilgeoirí ag bailiú le chéile ar shráideanna na hardchathrach – agus iad feargach. Is í seo an chéad agóid náisiúnta - thuaidh agus theas - ar son an Ghaeilge le breis agus deich mbliana. Cén fáth a bhfuil siad ag dul chun sráide, agus an seasann an phobal gan Gaeilge, leo? Láithreoir: Tessa Fleming, Aoi: Róisín Ní Chinnéide Foclóir: Bainisteoir Abhcóideachta: Advocacy manager Reachtaíocht: Legislation Cuí: Proper Scagadh: Sifting through or vetting Ag dul chun sráide: Taking to the streets Bagairt: Threat Ag gníomhú: Taking action Cothromaíocht: Balance A mheá: To weigh up Ag snámh in aghaidh easa: To swim against the current Maoiniú: Funding Lom: Bare or naked Caiteachas: Spending Ar bhonn rialta: On a regular basis Dúbailt Doubling Sprioc: Aim or goal Rochtain: Access Eiseamláir: Role model Uaillmhianach: Ambitious See omnystudio.com/listener for privacy information.

Marcus Ó Conaire, Oifigeach Gaeilge Comhairle Cathrach na Gaillimhe. Pléifear cúrsaí aeráide agus inbhuanaitheachta ag ócáid a bhéas ar bun thrí Ghaeilge sa Taibhdhearc Dé Domhnaigh.

Deir an t-iar Aire Gaeltachta Éamon Ó Cuív nach bhfuil aon bhealach go gcomhlíonfar an aidhm atá in Acht na dTeangacha Oifigiúla go mbeadh 20% d'fhoireann na seirbhíse poiblí in ann seirbhís a chur ar fáil trí Ghaeilge.

Tá feachtas ar bun ag an eagraíocht Cúnamh do Mhná nó Women's Aid, ‘Siúl 100 Míle i Meán Fómhair' le hairgead a bhailiú don eagraíocht agus tá sé beartaithe ag Laura Ní hAoidhne agus a cairde tabhairt faoin dúshlán seo agus siúlóidí trí Ghaeilge a eagrú ar fud na tíre.

Labhraíonn Lorna Johnson le Seán faoina taithí mar chomhairleoir cathrach sa Nua Shéalainn, na blianta a chaith sí mar thréidlia, faoi Ghaeilge a fhoghlaim agus a bheith ag obair ar son an phobail.

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an naoú lá de mhí Lúnasa. Is mise Alanna Ní Ghallachóir.Dé Domhnaigh, fuadaíodh bean as Éirinn i Háítí agus seachtar eile in éineacht léi, leanbh trí bliana d'aois ina measc. Is í Gena Heraty, atá ina stiúrthóir i ndílleachtlann in aice le príomhchathair Háítí, Port-au-Prince, agus ar as Cathair na Mart i gContae Mhaigh Eo ó dhúchas di, an bhean a fuadaíodh. Bronnadh roinnt gradam ar an stiúrthóir dílleachtlainne ar son a cuid obair dhaonnúil, Gradam Dínit an Duine um Oireachtais san áireamh. D'agair an Taoiseach Micheál Martin leis an dream a d'fhuadaigh an tÉireannach í a scaoileadh saor agus dhearbhaigh an tAire Gnóthaí Eachtracha, an Tánaiste Simon Harris, go raibh “dianiarrachtaí leanúnacha” ar siúl lena fuascailt a bhaint amach.  Tháinig borradh mór faoin táirgeadh plaistigh sa chéad bliain a chuaigh thart, agus cé gur táirge míorúilteach é i roinnt cásanna, is cúis tromluí é i gcás an truaillithe. In 2022, tháinig tíortha ar chomhaontú a bhí ina cheangal de réir dlí, le dramhaíl plaistigh agus ceimiceáin dhíobhálacha a bhaineann le plaisteacha ar leith a laghdú, ach tar éis dhá bhliain níl an conradh réitithe go fóill. Dé Máirt, bhuail na tíortha domhanda le chéile arís ag comhdháil na Náisiún Aontaithe in Geneva, ag cur tús le seisiún atá ag iarraidh an comhaontú a chríochnú, téacs an chomhaontú a fhormheas, agus é a chur os comhair Chomhdháil Taidhleoireachta na Lánchumhachtach sula nglacfaí leis.Tá Fleadh Cheoil na Éireann faoi lánseol i Loch Garman don darna bhliain: níos mó ná seachtain lán de cheol, amhránaíocht agus damhsa, agus buaicphointe na bliana do na taibheoirí. Tá réimse imeachtaí Gaeilge le fáil ag an Fhleadh fosta, idir cheol beo, scéalaíocht, TG4, stair, siamsóirí sráide, agus neart eile, ó Seachtain na Gaeilge, agus tá seans ag daoine an Ghaeilge a labhairt agus a chluinstin go nádúrtha sa spás cultúrtha seo. Críochnaíonn na comórtais agus na taispeántais Dé Domhnaigh, 10 Lúnasa agus tá na craoltaí le feiceáil ar TG4, beo agus le sruthú. Fógraíodh anuraidh go mbeidh Fleadh Cheoil na Éireann ag tarlú i mBéal Feirste den chéad uair in 2026, agus den darna huair sa Tuaisceart.*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAISdílleachtlann - orphanageobair dhaonnúil - humanitarian worktáirgeadh plaistigh - production of plasticina cheangal de réir dlí - legally bindingbuaicphointe - climaxsiamsóirí sráide - street entertainers

Fáilte ar ais chuig eagrán nua de Ar An Lá Seo ar an 8ú lá de mí Lúnasa, liomsa Lauren Ní Loingsigh. I 1986 bhí plean ag na dochtúirí chun stailc a dhéanamh ach ar deireadh níor tharla sé mar go raibh idirghabháil ón Chúirt Oibre. I 1991 tháinig sé amach go raibh an costas chun páiste a chuir tríd bunscoil agus meánscoil timpeall 8 míle punt. I 1975 d'oscail an Aire Gaeltacht scoil nua mar go raibh siad ag iarradh níos mó cuairteoirí agus chun na daoine ón chontae chun labhair níos mó Ghaeilge. I 1991 tháinig sé amach go raibh an seomra in Inis chun dialann a fhoilsiú le caitheamh aimsire, imeachtaí agus spórt in Inis. Sin Typically Tropical le Barbados – an t-amhrán is mó ar an lá seo I 1975. Ag lean ar aghaidh le nuacht cheoil ar an lá seo I 1987 fuair U2 a dara huimhir a haon I Meiriceá lena hamhrán I Still Haven't Found What I'm Looking For óna albam Joshua Tree. I 2010 bhí parúl Mark David Chapman, dúnmharfóir John Lennon, curtha siar go dtí mí Mheán Fómhair de bharr go raibh siad ag iarradh níos mó eolas a fháil ar an chás. Agus ar deireadh breithlá daoine cáiliúla ar an lá seo rugadh aisteoir Dustin Hoffman I Meiriceá I 1937 agus rugadh amhránaí Shawn Mendes I gCeanada ar an lá seo I 1998 agus seo chuid de amhrán. Beidh mé ar ais libh an tseachtain seo chugainn le heagrán nua de Ar An Lá Seo. Welcome back to another edition of Ar An Lá Seo on the 8th of August, with me Lauren Ní Loingsigh 1986: Strike planned by doctors were averted following intervention by the Labour Court. 1991: It was reported that to educate one child from the beginning r primary school to the end of secondary level it would cost £8,000. 1975: The Minister of the Gaeltacht opened a new school in hopes to interest visitors and urge Clare people to return to Irish Heritage. 1991: It was reported that Junior Chamber Ennis would publish a social diary featuring all social activities, events and sports in Ennis That was Typically Tropical with Barbados – the biggest song on this day in 1975 Onto music news on this day In 1987 U2 scored their second US No.1 single from their Joshua Tree album with 'I Still Haven't Found What I'm Looking For'. 2010 John Lennon's killer, Mark David Chapman, had his parole hearing delayed until early September so that officials could gather additional information. And finally celebrity birthdays on this day – actor Dustin Hoffman was born in America in 1937 and singer Shawn Mendes was born in Canada on this day in 1998 and this is one of his songs. I'll be back with you next week with another edition of Ar An Lá Seo.

Ag an deireadh seachtaine bhí cruinniú ag feidhmeannaigh ó Chonradh na Gaeilge leis an Aire Caiteachais Poiblí Jack Chambers le plé a dhéanamh ar a gcuid éilimh don Ghaeilge & don Ghaeltacht.

Ag caint faoin MA i gColáiste Mhuire gan Smál MA sa Ghaeilge, Ceannaireacht i dTeanga, Cultúr agus Pobal.

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an séú lá is fiche de mhí iúil. Is mise Siubhán Nic Amhlaoibh.Fuair an t-amhránaí rac-cheoil Ozzy Osbourne bás Dé Máirt an tseachtain seo, agus é 76 bhliain d'aois. As Birmingham ó dhúchas, tá sé curtha síos dá bhanna ceoil Black Sabbath gurb iadsan a chruthaigh an seánra miotal trom, a bhuíochas le hamhráin ar nós Iron Man agus Paranoid. Níos lú ná trí seachtaine ó shin, rinne Osbourne, a thug an t-ainm “Prince of Darkness” air féin, ceolchoirm dheireanach le slán a fhágáil ina bhaile dúchais, agus cuid mhaith de na ceoltóirí a spreag sé féin ar an ardán leis, Metallica agus Guns n' Roses ina measc. I ráiteas, dúirt a theaghlach: "Is le níos mó bróin ná mar is féidir le focail a chur in iúl go gcaithfimid a thuairisciú gur bhásaigh ár n-Ozzy Osbourne grámhar ar maidin. Bhí sé lena theaghlach." Níor shonraigh siad cúis bháis, ach bhí sraith fadhbanna sláinte ag an réalta agus diagnóisíodh go raibh galar Parkinson air in 2019. Dheimhnigh urlabhraí thar ceann an teaghlaigh gur bhásaigh Osbourne sa Ríocht Aontaithe.Tá cáineadh géar déanta ar an Rialtas as gan aon tagairt in aon chor a dhéanamh d'infheistíocht sa Ghaeilge agus sa Ghaeltacht san athbhreithniú ar an Phlean Forbartha Náisiúnta a foilsíodh inné. Tá táblaí sa phlean ina ndéantar briseadh síos ar €102.4 billiún den airgead atá geallta a dháileadh ar na ranna rialtais éagsúla ach níl an Ghaeltacht luaite fiú i dteideal na Roinne a bhfuil an cúram sin uirthi. An Roinn Forbartha Tuaithe agus Pobail atá déanta den Roinn Forbartha Tuaithe agus Pobail agus Gaeltachta sa phlean. An t-aon áit a bhfuil an focal Gaeltacht luaite sa phlean nua ná i bhfonóta faoi aistriú cumhachtaí ranna éagsúla i ndiaidh an toghcháin dheireanaigh. Dúirt Ard-Rúnaí Chonradh na Gaeilge gur údar náire a bhí san "easpa measa” a léirítear don Ghaeilge agus don Ghaeltacht sa phlean, a foilsíodh i mBéarla amháin. “Beimid ag obair linn idir seo agus an Buiséad lena chinntiú go bhfaigheann an teanga an sciar atá ag dul di agus go gcuirfear mar shampla maoiniú ceart ar leataobh do thithíocht sa Ghaeltacht,” arsa Ard-Rúnaí Chonradh na Gaeilge, Julian de Spáinn.Maraíodh bean ina 40idí agus beirt pháistí, buachaill agus cailín, i lámhach i gContae Fhear Manach Dé Céadaoin. Ba iad máthair agus a beirt pháistí íospartaigh an ionsaithe gunna i nDroichead Mhig Uidhir. Tá fear - atá ina bhall den teaghlach céanna - á chóireáil fá choinne gortuithe tromchúiseacha in Ospidéal Ríoga Victoria i mBéal Feirste. Dúirt ceannasaí póilíní an cheantair le tuairisceoirí go raibh an t-imscrúdú ag céim luath, ach go mbeadh amhras faoi dhúnmharú triarach agus iarracht féinmharaithe "ina líne fiosrúcháin amháin". Dúirt an Ceannfort Robert McGowan ag preasagallamh go bhfuil tús curtha ag Seirbhís Póilíní Thuaisceart Éireann (PSNI) le himscrúdú dúnmharaithe agus go bhfuil siad "ag obair go gasta" chun na himthosca a chinneadh.*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAISmiotal trom - heavy metalcúis bháis - cause of deathPlean Forbartha Náisiúnta - National Development Planeaspa measa - lack of respectlámhach - shootingna himthosca - the circumstances

Tráthnóna amárach i gcomhar le páirtithe an fhreasúra beidh Aontas na Mac Léinn ag eagrú slógadh agóide in aghaidh ardú na dtáillí tríú leibhéal taobh amuigh de Theach Laighean.

Tá Conradh na Gaeilge ag tabhairt an tríú cás cúirte in aghaidh Fheidhmeannais na 6 Chontae agus freisin in aghaidh an Aire Pobal, mar gheall ar an teip Straitéis don Ghaeilge a thabhairt isteach.