Opium

Annemieke Bosman in gesprek met toneelschrijvers Joeri Heegstra en Max Wind. Voor het Nationale Theater schrijven zij de nieuwe voorstelling Operation Hellfire van theaterregisseur Eric de Vroedt, een politieke thriller over het Internationaal Strafhof over de vraag: werkt het internationaal recht écht voor iedereen?  Operation Hellfire is een politieke satire waarin recht, macht en moraal hard botsen. Een ‘what-if' die angstig dicht bij de werkelijkheid komt. Ter ere van het 25-jarig bestaan van het Internationaal Strafhof (ICC), organiseert de premier van Nederland een internationale top. Eregast is een oud-president van Amerika. Maar dan gebeurt het ondenkbare. Direct na zijn speech wordt hij gearresteerd door het Strafhof. Live op tv, voor het oog van de wereld. De reactie uit Washington volgt razendsnel. De American Service-Members' Protection Act wordt geactiveerd: een wet die Amerikanen beschermt tegen vervolging door het Strafhof. Zelfs als dat een aanval op Nederland betekent. Het Strafhof weigert te buigen. De spanning stijgt, de wereld kijkt toe, de druk op Den Haag wordt steeds groter. Hoever durft Nederland te gaan om vrede en recht te verdedigen?

Annemieke Bosman praat met schrijver Mohammed Benzakour over zijn boek "Het lied van Agilouz". Als Mohammed Benzakour verneemt dat zijn moeder nooit meer volledig zal genezen van een herseninfarct, wandelt hij terneergeslagen door het park. Plots hoort hij een jubelend geluid dat hij nauwelijks kan thuisbrengen. Vanuit een boomtop kwinkeleert een vogeltje alsof het hem wil verleiden. Benzakour vergeet voor even zijn verdriet. Tussen hem en het vogeltje, dat hij Agilouz noemt, ontstaat een ongewone vriendschap. Vol overgave stort Benzakour zich op het vogelen. De koekoek, het winterkoninkje, het prachtvinkje; steeds weer raakt hij verliefd. Hij leest, hij gluurt, hij peinst, hij fantaseert. Wanneer hij hoort dat er in vogelparadijs Indonesië méér exemplaren in kooitjes zitten dan er rondvliegen, besluit hij daar eigenhandig wat aan te doen en pakt de koffers. Maar hoe verstandig is dat? Kunnen die vogels in het wild wel overleven? Is het wel zo kies om andermans vogels stiekem los te laten?

Brecht van Hulten in gesprek met harpist Remy van Kesteren. Komend weekend (18 april) wordt het festival 1000 Strings gehouden, een nieuw festival, ontstaan vanuit het Dutch Harp Festival, in Tivoli Vredenburg in Utrecht. In prachtig aangeklede zalen, omgetoverd met visuals, projecties en lichtinstallaties, brengen we grensverleggende musici en artiesten die op het punt staan door te breken. Van ambient tot pop, jazz, folk en klassiek en alles daartussenin. Met bijzondere samenwerkingen en unieke geluidsinstallaties is er van alles te ontdekken! Met de harp als middelpunt brengt het festival artiesten van alle continenten samen in een programma dat laat zien hoe snaarinstrumenten al eeuwenlang worden ingezet als instrument van verbinding, identiteit en verzet. "Muziek is ons verzet" - die overtuiging vormt het inhoudelijke hart van deze festivaleditie. Het is ook de kern van de missie van Musicians Without Borders, de internationale organisatie die muziek inzet in conflictgebieden en verdeelde gemeenschappen. Artistiekleider Remy van Kesteren, ambassadeur van Musicians Without Borders, opent het festival met een concert waarin deze visie centraal staat. Tijdens deze opening brengt Trijntje Oosterhuis speciaal voor 1000 Strings gearrangeerde muziek van Stevie Wonder, waarin haar stem en de harp samenkomen in een bijzondere muzikale dialoog. In een tijd waarin culturele grenzen steeds vaker worden getrokken, kiest 1000 Strings bewust voor het tegenovergestelde: ontmoeting, uitwisseling en muzikale verbondenheid.

Leonard Evers in gesprek met podcastmaker Simone Eleveld. Samen met Jop de Vrieze maakte ze de podcast Kwammie Rocket's Quarantaine Radio Show, een zesdelige podcast over hoe de lockdowns de levens van mensen veranderden. We horen uiteenlopende verhalen van mensen die in de coronaperiode voor ingewikkelde dilemma's kwamen te staan. Achteraf worstelen ze met de vraag: heb ik de juiste keuzes gemaakt? Een wetenschapper wordt met de dood bedreigd. Een pril stel ontdekt dat ze een kind verwachten als de grenzen sluiten en ze vastzitten in Marokko. Een man probeert zijn verstand te bewaren terwijl hij zonder afleiding 23 uur per dag opgesloten zit in zijn cel. Ondertussen houdt huiskamer-dj Kwammie Rocket de sfeer erin met zijn vintage jazz radio show. 

Annemieke Bosman in gesprek met Pieter van Huystee. In de nieuwe documentaire De Indische Tafel, Jongens van de Japanse kampen, volgt Pieter van Huystee een groep mannen van in de negentig die wekelijks samenkomen voor hun Indonesische lunch. Zij blikken voor het eerst openhartig terug op hun jeugd in de Japanse kampen in het voormalig Nederlands-Indië tijdens de Tweede Wereldoorlog, een periode die ze hun hele leven grotendeels stil hebben gehouden. De film biedt een indringend en persoonlijk perspectief op herinneringen aan oorlog, koloniale macht en de impact daarvan op generaties.  Pieter van Huystee is documentairemaker en producent en geldt als een van de toonaangevende stemmen binnen de Nederlandse documentaire wereld. Eerder maakte Van Huystee de documentaire Als ik mijn ogen sluit. leven met de Japanse kampen, waarin hij vrouwen en kinderen aan het woord laat, die de Japanse kampen in Nederlands-Indië hebben meegemaakt? Welke wonden en trauma's zijn daarbij achtergebleven en hoe zijn ze daar tijdens hun leven mee omgegaan?  De Indische Tafel, Jongens van de Japanse kampen ging in première tijdens het Movies that Matter Festival, en is sinds 2 april te zien in de bioscopen. 

Annemieke Bosman praat met literair journalist Hans Bouman over het oeuvre van de Engelse schrijver Julian Barnes. De aanleiding is Vertrek(punt), het boek waarmee Barnes zijn schrijfcarrière afsluit. Vertrek(punt) is het aangekondigde slotakkoord van een rijk, veelzijdig oeuvre, een boek over oude vrienden en de naderende dood, over herinnering en waarheid en hoe die twee constant in elkaar grijpen. Julian Barnes op z'n best, en een absoluut hoogtepunt in het oeuvre van de schrijver van onder andere ‘Het enige verhaal' en ‘Alsof het voorbij is'. Twee dingen alvast: 1. Er komt heus een verhaal (of een verhaal binnen het verhaal), maar nog niet; en 2. Dit is mijn laatste boek.' De jeugdliefde tussen Stephen en Jean vlamt na 40 jaar weer op; Julian heeft er opnieuw een hand in. Van het een komt het ander, en vlak daarna is hij getuige op hun trouwerij. Maar hoe betrouwbaar is Julian – als vriend, als geschiedschrijver, als verteller? Het feilbare geheugen, de ongrijpbare waarheid, de manipulaties van de schrijver: Vertrek(punt) stipt bondig maar elegant de grote thema's aan van een heel (schrijvers)- leven. Een leven met een naderend einde, dat Barnes – geheel in karakter – stoïcijns probeert tegemoet te treden. En hoe het afloopt met Stephen en Jean? ‘Ik vertel je de rest een andere keer.'

Annemieke Bosman praat met straatkunstenaar Frank de Ruwe, beter bekend als Streetart Frankey, over zijn leven en werk. Aanleiding is de documentaire Streetart Frankey van Peter Wingender, die vanaf aanstaande donderdag in de bioscoop te zien is. Met zijn urban interventies verrast Streetart Frankey de stad met werk dat tot de verbeelding spreekt. Hij tovert daarmee glimlachen op vele gezichten, maar de drijfveer erachter is serieuzer dan het lijkt. Wat begint als luchtige speldenprikjes in het straatbeeld, groeit uit tot een zoektocht: hoe blijf je lichtvoetig als vrijheid en democratie steeds meer onder druk komen te staan? Van Amsterdam tot New York volgt de film een kunstenaar die met flair, humor en jeugdige overmoed zijn plek zoekt tussen straat en museum, grap en statement.

Brecht van Hulten praat met journalisten Maarten en Billie Slagboom over hun fotoboek Hier woont alleen de tijd - De overgave. Al tien jaar werken verlaten, vervallen gebouwen als een magneet op vader en dochter Maarten en Billie Slagboom. Eenmaal binnen lijkt het op het eerste gezicht alsof de tijd bevroren is, maar niets is minder waar. Wat ze zien is hoe de natuur in de gedaante van varens, schimmels, algen en mossen haar plek weer opeist in een omgeving die volledig door mensen is gemaakt. In Hier woont alleen de tijd – De overgave legt het duo vast hoe alles wat we een leven lang proberen te beheersen weer opgaat in het grote geheel, hoe ratio en doelmatigheid zich overgeven aan de willekeur en het mysterie van de natuur. Het nieuwe leven dat zo in het gebouw wordt geblazen, is even opwindend als geruststellend. Maarten Slagboom (1970) is journalist en werkt als eindredacteur voor de VPRO. Billie Slagboom (2001) is journalist en werkt onder meer voor het Financieele Dagblad. Naast twee eerdere delen van Hier woont alleen de tijd publiceerden ze samen ook het boek Sleutelscènes, een pelgrimstocht langs klassieke filmlocaties.

Beitske de Jong praat met schrijver en theatermaker Maaike Neuville over haar tweede roman De Stormen. Actrice Abbie Delange bereidt zich voor om een rol te spelen in een historische film gebaseerd op het levensverhaal van Therese Mae Smith, een Ierse schrijver uit de vroege twintigste eeuw. De rol confronteert Abbie met demonen uit haar verleden die ze liever niet meer in de ogen kijkt. Tijdens de draaiperiode verweven de levens van Abbie en Therese zich op mysterieuze wijze met elkaar. Moederschap, rouw en seksualiteit klinken zich aan elkaar vast in De Stormen. Ook thema's als psychische gezondheid, beeldvorming en de plaats van de vrouwelijke kunstenaar in de maatschappij, lichamelijkheid en de wilde, ontembare natuur maken hun opwachting in deze wervelende roman. Dagdagelijkse observaties worden afgewisseld met diepe duiken in de innerlijke leefwereld van twee vrouwen die voorbestemd lijken om, voorbij de grenzen van de dood en over de eeuwen heen, met elkaar verenigd te worden. Maaike Neuville (1983) is auteur, speler en regisseur. Ze speelde in tal van films en televisieseries. Bij KVS speelde ze in Bovary en maakte ze onder meer Op een bankje, op een dag en Ifigeneia. In 2023 verscheen haar debuutroman Zij.

Annemieke Bosman in gesprek met Lieke Wijnia, voormalig hoofd collectie bij Stedelijk Museum Schiedam en een van de curatoren van de tentoonstelling Yves Klein en zijn kunstenaarsfamilie Frits, Marie en Rotraut. Dit voorjaar is in het Stedelijk Museum Schiedam de tentoonstelling Yves Klein en zijn kunstenaarsfamilie Frits, Marie en Rotraut te zien. Daarin wordt voor het eerst de oeuvres samengebracht van de familie Klein, bestaande uit Yves Klein (1928 – 1962), zijn ouders Frits Klein (1898 – 1990) en Marie Raymond (1908 - 1988), en zijn vrouw Rotraut Uecker (1938). Terwijl Yves Klein wereldberoemd werd met zijn iconische monochrome schilderijen, weten minder mensen dat zijn familieleden ook succesvolle kunstenaars waren met passie voor kleur en de kosmos. Ook minder bekend is dat de ouders van Yves Klein naast de Franse ook de Nederlandse nationaliteit hadden, waardoor er altijd een band met Nederland is geweest. In de tentoonstelling komt niet alleen de artistieke uitwisseling tussen de familieleden naar voren, maar ook de connecties van de familie Klein met Nederland, en in het bijzonder met Stedelijk Museum Schiedam, dat een aantal werken van Frits Klein in de collectie heeft. In deze tentoonstelling zijn, voor het eerst sinds 65 jaar in Nederland, circa dertig werken van Yves Klein te zien en veertig werken van zijn familieleden.

Annemieke Bosman praat met dichter Anne Vegter over haar nieuwe bundel Projectmedewerkers. Daarnaast vormt Anne dit jaar samen met dichters Alara Adilow en Hélène Gelèns de jury voor de Grote Poëzieprijs 2026. In Opium onthult ze vanavond welke dichter als tweede kans maakt op die prestigieuze prijs. Een stabat mater – zo laat de poëzie van Anne Vegter in Projectmedewerkers zich misschien het best omschrijven. Of moeten we haar gedichten als lyrische familieopstellingen interpreteren? Want hoe verhoudt de moeder zich tot de voormoeders? En hoe verhoudt ze zich tot de zoon, de zonen en zichzelf? Vegter verzet de stoelen, steeds opnieuw, tot een veelkantig beeld ontstaat van complexe gezinsdynamiek in een stressvolle wereld. Anne Vegter (1958) is auteur van dichtbundels, kinderboeken, theatermonologen en verhalen. Ze ontving talrijke literaire prijzen, waaronder de Anna Blaman Prijs in 2004 voor haar hele oeuvre en de Ida Gerhardt Poëzieprijs in 2022. Van 2013 tot 2017 was ze Dichter des Vaderlands; in 2021 en in 2022 stadsdichter van Rotterdam. 

Leonard Evers praat met regisseur Mees Peijnenburg over zijn nieuwe film A Family. A Family is de tweede speelfilm van regisseur Mees Peijnenburg met rollen van Finn Vogels als Eli, Celeste Holsheimer als Nina, en met Carice van Houten (Game of Thrones, Black Book, Instinct) als hun moeder Maria, en de Belgische acteur Pieter Embrechts (Instinct, Stromboli, The Balloonist) als hun vader Jacob. Gevangen in de strijd van de scheiding van hun ouders, trekken Nina en Eli zich terug in hun eigen wereld, verscheurd tussen loyaliteit, woede en het verlangen om gezien te worden. Vanuit twee spiegelende perspectieven ontvouwt zich één verhaal dat laat zien hoe liefde kan breken en toch de weg naar huis kan vinden. A Family ging in wereldpremière op het Filmfestival van Berlijn en ontving daar de Special Mention in de sectie Generation.

Leonard Evers in gesprek met filmregisseur Mark Bakker. Bakker regisseerde de documentaire The Road to Fenix. Daarin wordt de lange, soms kronkelige maar altijd interessante weg getoond van de historische Rotterdamse havenloods naar een sprankelende nieuwe museale aanwinst voor heel Nederland, waar inmiddels al meer dan 300.000 bezoekers van genoten hebben. Vijf jaar lang filmden de makers het proces van het kunstmuseum over migratie in wording achter de schermen, van de eerste schets tot de koninklijke opening, met alle strubbelingen, dilemma's en successen daartussen. De film over het nieuwste icoon van de Maasstad beleeft zijn wereldpremière op het International Film Festival Rotterdam. Mark Bakker maakte portretten van Karsu, Karin Bloemen, Paul van Vliet en Jan Rot. Ook verzorgde hij de camera bij de veelgeprezen documentaire over voetbalclub Ajax: Daar hoorden zij engelen zingen van regisseur Roel van Dalen.

Annemieke Bosman in gesprek met filmmaker Maasja Ooms over haar nieuwe film Mijn woord tegen het mijne. Een op de tien mensen hoort stemmen. In Mijn woord tegen het mijne van Maasja Ooms – bekend van het invloedrijke drieluik Alicia, Jason, Rotjochies – maken we kennis met vijf mensen die leven met dit fenomeen. Iemand heeft één stem, een ander negentien. De ene stem wil beschermen, de ander beschadigen. De hoofdpersonen bevinden zich in een therapeutische setting, waar een psychiater – voor de kijker buiten beeld ­– een gesprek leidt over, maar ook mét hun stemmen. Wie zijn ze? Waarom zijn ze zo vijandig? Wat willen ze eigenlijk? Deze revolutionair andere benadering opent deuren naar meer inzicht en acceptatie van wat zich in hun hoofd afspeelt. De film Mijn woord tegen het mijne van Maasja Ooms is vanaf donderdag in de bioscopen te zien en won eerder de IDFA Award for Beste Nederlandse film en de Audience Award op het InScience Filmfestival. Afgelopen week werd de film op het prestigieuze One World Festival in Praag bekroond met de hoofdprijs in de internationale competitie. 

Annemieke Bosman in gesprek met Splinter Chabot. Na het succes van Confettiregen komt Chabot met een nieuwe roman Twee Prinsen. Hoofdpersoon in Twee Prinsen is Richard, die naar Rome vlucht, waar hij de engelachtige Matteo ontmoet. Terwijl de twintigers de eeuwige stad en elkaar ontdekken, probeert Richard zich te verzoenen met zijn verleden. Verlost van zijn streng gereformeerde ouders en het grauwe platteland lijkt Richard voor niets en niemand bang, maar zijn stoerheid blijkt al snel een pose, een schild waarmee hij zijn onzekerheden probeert te verbergen. Het is de liefde van de speelse, sensuele Matteo die hem helpt zijn angsten te overwinnen. Voor korte tijd is Rome de hemel op aarde, totdat Richard en Matteo zich ook daar moeten verstoppen voor de blikken, meningen en vuisten van anderen. Deze keer zal Richard het er niet bij laten zitten. Twee Prinsen is een meeslepende roman over vrijheid en onvrijheid, over religie, liefde en lust en over twee jongens die voor even het sprookje leven dat al eeuwen niet mag bestaan. Splinter Chabot is schrijver, politicoloog en programmamaker. Zijn debuut roman Confettiregen werd een enorme bestseller en wordt verfilmd door Michiel van Erp. Vervolgens verschenen Roze Brieven - een bundel van de meest bijzondere, grappige, verdrietige en hoopvolle reacties die hij naar aanleiding van dit boek kreeg - en als de Hemel genoeg ruimte heeft. In 2024 schreef hij het Boekenweekgeschenk Gezinsverpakking samen met zijn familie. Het werk van Splinter werd veelvuldig bekroond.

Brecht van Hulten praat met choreografen Conny Janssen en Patricia van Deutekom over de voorstelling INSTINCT die zij samen maakten voor Conny Janssen Danst. Hoe houd je in een wereld vol drukte, snelheid en verwachtingen contact met wat je diep van binnen écht voelt? In INSTINCT, de nieuwe grotezaalvoorstelling van Conny Janssen Danst, onderzoeken twaalf dansers wat er gebeurt als het oergevoel niet langer te onderdrukken is. De dansers van Conny Janssen Danst gaan in INSTINCT een fysieke en emotionele uitdaging aan: vijf kwartier lang blijven ze onafgebroken op de vloer, reagerend op elkaar, op de omgeving en op impulsen die wringen om gehoord te worden. We zien hoe de mens balanceert tussen dwingende structuren die ons zijn aangeleerd en het natuurlijke, dierlijke gedrag dat we in ons dragen. Wat gebeurt er met je wanneer dat spanningsveld je onder druk zet? Bijt je je vast, ga je het gevecht aan of probeer je te ontsnappen? Voor het eerst in haar carrière ontstaat een choreografie van artistiek leider Conny Janssen in co-creatie. Ze nodigt voor INSTINCT choreograaf Patricia van Deutekom uit, bekend om haar krachtige, ongepolijste maar fijngevoelige danstaal.

Annemieke Bosman praat met regisseur Roxanne Stam en actrice Tara Hetharia over de Telefilm Met oprechte deelneming. Wanneer Eli (22) haar vader verliest, verliest haar oma Winnie (76) haar zoon. Overweldigd door rouw en gefrustreerd dat zelfs haar beste vriendin niet begrijpt hoe ze zich voelt, besluit Eli – ook tot haar eigen verbazing – met Winnie mee te gaan op een seniorenreis. In de hoop dat ze met haar oma wél haar verdriet kan delen, neemt ze die reisgenoten maar voor lief. Maar hoe rouw je als je 22 bent? Hoe ga je om met het Indisch zwijgen van je oma? En wat moet je als Gen-Z'er tussen de Boomers? Met oprechte deelneming was zaterdag 21 maart te zien bij de VPRO op NPO 3 en terug te zien op NPO Start.

Annemieke Bosman praat met schrijver, muzikant en journalist Aakfe Romeijn. Zij stelde de bundel Eet meer mensenvlees samen waarvoor ze haar favoriete verhalen van schrijver F. Bordewijk uitkoos en van een inleiding voorzag. Grondwerker-goulash, Sovjetworst, Ambassadeurskop: de kannibalistische gerechten die Bordewijk de lezer voorschotelt in zijn verhaal Eet meer mensenvlees zijn al even hilarisch als verontrustend, en laten precies zien wat Bordewijks verhalen zo sterk maakt: de hoekige stijl, rijke fantasie, duistere humor en onversneden maatschappijkritiek. Bordewijk werd bekend met zijn romans, maar zijn oeuvre omvat eveneens tientallen kortverhalen, die uitwaaieren van magisch realisme tot vlijmscherpe klucht. Van gebouwen die tot leven komen en de hoofdrol overnemen tot tragikomische kijkjes achter de schermen van de vooroorlogse advocatenpraktijk – om steeds maar weer terug te komen bij Bordewijks grootste fascinatie: de diepzwarte randjes van de menselijke geest.

Annemieke Bosman in gesprek met Saskia Bak, directeur van Museum Arnhem. Dit voorjaar is in Museum Arnhem de tentoonstelling Naakt dat raakt. Daarin zie je hoe kunstenaars het naakte lichaam gebruiken om thema's als vrijheid, identiteit en ongelijkheid te bespreken. Je ziet geen perfecte of bewerkte lichamen, maar echte mensen, met alle zogenaamde oneffenheden die daarbij horen. Soms zijn de beelden mooi, soms ongemakkelijk, maar ze laten je altijd nadenken over hoe we naar onszelf en naar anderen kijken. De tentoonstelling Naakt dat raakt toont kunst van 1920 tot nu: van schilderijen tot hedendaagse fotografie en performances van kunstenaars als Louise Bourgeois, Bas Kosters, Carla van de Puttelaar, Erwin Olaf en Nan Goldin.

Te gast bij Annemieke Bosman filmmaker Abdelkarim en acteur Mohammed Chaara. Deze week is de nieuwe speelfilm Porte Bagage te zien in de bioscopen. Porte Bagage vertelt een aangrijpend en universeel verhaal van verlies en de onuitgesproken en vaak ingewikkelde emoties binnen een familie. Wanneer mantelzorger Noor haar droombaan als chef-kok in Parijs krijgt aangeboden, kan zij niet langer zorgen voor haar vader Musa, die aan dementie lijdt. Als oplossing helpt zij hem te emigreren naar Marokko, wat op weerstand stuit bij de rest van de familie. Porte Bagage is de eerste speelfilm van productiehuis Zouka (opgericht door broer en zus Abdelkarim en Asma El-Fassi), dat eerder grote successen had met de documentaires Mijn vader de expat en Toen ma naar Mars vertrok. 

Brecht van Hulten praat met schrijver Thomas Verbogt over zijn roman Foto's van zonnige dagen. Rogier is voor het eerst in het huis van zijn volwassen dochter, Polly. Zijn oog valt op de foto's aan haar muur. Ze laten een deel van haar leven zien waar hij niet bij hoort. Er is iets met die foto's aan de hand. Iets dat hem beklemt. Wanneer hij later terugkomt, heeft Polly snel iets veranderd aan de collage. Wat mocht hij niet zien? Foto's van zonnige dagen is een spannende en aangrijpende roman over liefde die geen liefde kan zijn, over oordelen of juist niet, over de kwetsbaarheid van alles waarin je wilt geloven.        

Beitske de Jong praat met Eva Strating en Roxanne Herder over hun documentaire Gedwongen geloften, die volgende week te zien is op het Movie that Matters Festival in Den Haag. Gedwongen geloften is een documentaire over seksueel geweld en gedwongen huwelijken, en over vrouwen die door hun eigen families werden gedwongen, ontvoerd of gevangengenomen. Centrale figuur is de Nederlands-Pakistaanse mensenrechtenactiviste Shirin Musa (Femmes for Freedom), die onvermoeibaar strijdt voor hun rechten. Gedwongen trouwen, vastzitten in een huwelijk dat niet zelf is gekozen of in het buitenland worden achtergelaten om te huwen. Het klinkt als een probleem dat zich ver van hier afspeelt, toch belanden ook Nederlandse vrouwen in deze nachtmerrie. Contact met de buitenwereld ontbreekt vaak en familie biedt zelden uitkomst. In Gedwongen geloften worden aangrijpende verhalen van uitgehuwde vrouwen en meisjes verteld door actrices. Daarnaast zien we hoe activist en directeur Shirin Musa met Femmes for Freedom strijdt voor betere wetgeving en vrouwen ondersteunt die in het buitenland vastzitten in een gedwongen huwelijk.

Annemieke Bosman in gesprek met podcastmaker Sara de Monchy. Sara de Monchy volgt in de nieuwe NTR-podcast De Rolverdeling een jaar lang vijf kinderen uit een groep 8 van de basisschool vlakbij de havens van Rotterdam, waar de kinderen van de havendirecteur en de dokwerkers samen in één klas zitten. terwijl om de hoek de grote containers op de schepen worden geladen, is de klas hard bezig met de voorbereidingen van de groep 8 musical. Wie krijg welke rol? En hoe bepaalt deze rol de plek die ze later zullen innemen? Sara de Monchy is bekend van de succesvolle kinderpodcast Sara's mysteries. Daarin helpt ze kinderen met het oplossen van geheimzinnige vraagstukken uit hun eigen leven, bijvoorbeeld wie de vader is van een nestje kittens of waar een donkere tunnel naartoe leidt.

Annemieke Bosman praat met beeldend kunstenaar Nicky Assmann en conservator Quirine van der Meer Mohr over de tentoonstelling Water en Licht, die te zien is in het Dordrechts Museum. Dankzij een unieke samenwerking met het Yale Center for British Art in New Haven, Verenigde Staten, komen veertien werken van J. M. W. Turner naar Dordrecht. Deze uitzonderlijke collectie is nog nooit eerder in Nederland te zien geweest. Hoogtepunt in de tentoonstelling is het beroemde schilderij Dort or Dordrecht: The Dort Packet-Boat from Rotterdam Becalmed (1818). Voor het eerst keert dit spectaculaire gezicht op Dordrecht terug naar de plek waar het is ontstaan. De tentoonstelling presenteert Turner als een schilder van het water, van kalme rivieren tot de gevaren van de wilde zee en de kwetsbare positie van de mens tegenover de krachtige natuur.   Turner vormt het eerste deel van het tweeluik Water en Licht. Het tweede deel brengt de bezoeker naar het heden met werk van Nicky Assmann (1980). Net als Turner onderzoekt zij de aantrekkingskracht én de kracht van de natuur. Assmann creëert dynamische lichtinstallaties die bezoekers volledig onderdompelen in een omgeving die alle zintuigen prikkelt. In combinatie met hoogtepunten uit Assmanns meermaals bekroonde oeuvre, toont het Dordrechts Museum een gloednieuwe monumentale lichtinstallatie rond een glazen sculptuur, die in de ruimte hangt als een veelkleurig hemellichaam. 

Annemieke Bosman in gesprek met Peter Eijgenhuijsen. Eijgenhuijsen schreef een toegankelijk boek over de wereld en de filosofie van Spinoza, een van onze grootste denkers, getiteld De weg van Spinoza. Een kleine inleiding. 'Als je de wereld en jouw rol daarin beter begrijpt, zul je gelukkiger zijn', stelt Spinoza. Dit fraai geïllustreerde boek biedt een toegankelijke inleiding tot het denken van deze zeventiende-eeuwse Nederlandse filosoof. Je leest wie Spinoza was hoe hij de wereld begreep en hoe zijn filosofie ons kan helpen om onszelf en de wereld lief te hebben. Peter Eijgenhuijsen is actief lid van Vereniging Het Spinozahuis, organiseert cursussen en redigeert boeken over Spinoza. Hij publiceerde eerder een boek over The Beatles en verhalen in literaire tijdschriften. 

Brecht van Hulten praat met schrijver en regisseur Nic Bruckman over Tussen de Mazen, de eerste voorstelling van zijn gezelschap Nic Bruckman projecten. Tussen de Mazen is een nieuwe theatervoorstelling van Nic Bruckman Projecten over macht, verlangen en vertrouwen op de Noordzee — een plek waar de krimpende visserij en de internationale cocaïnesmokkel elkaar raken. In de voorstelling ontmoeten twee mannen elkaar op zee. De één noemt zich visser, de ander beweert banden te hebben met de onderwereld. Wat begint als een transactie, ontwikkelt zich tot een geladen ontmoeting. Wie spreekt de waarheid, wie speelt een rol? Wat klinkt als een thriller, ontvouwt zich als een onderzoek naar afhankelijkheid, controle en iets wat lijkt op liefde. Voor de totstandkoming van Tussen de Mazen voer schrijver en regisseur Nic Bruckman nachtenlang mee op kotters op de Noordzee. Daarnaast sprak hij met ex-gedetineerden en de Landelijke Recherche om inzicht te krijgen in de wereld van de internationale drugshandel. De voorstelling vertrekt vanuit waargebeurde, extreme contexten, maar stelt uiteindelijk een eenvoudige vraag: wat betekent het om jezelf te willen verliezen — in zee, in geweld of in de ander? De cocaïnehandel in Europa is de afgelopen decennia uitgegroeid tot een megabedrijf, met de Noordzee als spil van internationale smokkelroutes. Tegelijkertijd staat de traditionele visserij onder grote druk. Het botsen van deze werelden vormt het hart van de voorstelling. Tussen de Mazen is de eerste voorstelling van het jonge, onafhankelijke Groningse gezelschap rond schrijvende maker Nic Bruckman. De producties baseren zich op actuele, waargebeurde gebeurtenissen — verhalen waar we liever van wegkijken, maar die iets wezenlijks zeggen over de wereld van nu.

Annemieke Bosman in gesprek met kunstenaar Magali Reus. Dit voorjaar is in Museum Beelden aan Zee een grootschalige tentoonstelling te zien van de internationaal toonaangevende kunstenaar Magali Reus. In de tentoonstelling Tales and Reals keert de Nederlandse terug naar het kustlandschap van haar jeugd, dat ook museum Beelden aan Zee omringt. Reus transformeert alledaagse objecten op een speelse en onverwachte manier, om te lokken, te intrigeren of juist de te misleiden. Magali Reus woont en werkt in Londen. De kunstenaar staat bekend om haar gelaagde sculpturale series, waarin alledaagse voorwerpen opnieuw worden geïntepreteerd. Ze maakt daarbij gebruik van geavanceerde technologieën en traditioneel vakmanschap. Reus' werk is opgenomen in fameuze collecties als Tate London, het Nasher Sculpture Center in Dallas en het Stedelijk Museum Amsterdam.

Annemieke Bosman in gesprek met schrijfster Ellen de Bruin. Vorige week verscheen de nieuwste roman van Ellen de Bruin: De butler van God. Een roman die draait om kunst. Om het geld dat ermee te verdienen valt, om de status en aandacht die ermee te verkrijgen zijn, om de schimmige spelletjes die ermee zijn te spelen en natuurlijk om de inspiratie, de schoonheid en de troost. In deze roman reizen we van Amsterdam naar Berlijn, Parijs en vooral Venetië. We volgen een klimaatactivist die niet met soep wil gooien, een afgewezen tekenares die van haar kunst wi leven, een rijke maar onvervulde galeriehoudster, en andere mensen die proberen te manifesteren in de keiharde internationale kunstwereld. Ellen de Bruin is redacteur wetenschap bij NRC. Met haar debuutroman Onder het ijs won ze de Anton Wachterprijs. Haar tweede roman Kraaien in het paradijs kreeg lovende kritieken.

Annemieke Bosman praat met curatoren Sjors Bindels en Mirjam Westen. Zij stelden voor museum Bommel van Dam in Venlo de tentoonstelling Grijs, on the art of aging samen. In een maatschappij die obsessief op zoek is naar de eeuwige jeugd, maakt museum van Bommel van Dam de eerste grote tentoonstelling over ouderdom. Aan de hand van werk van internationale hedendaagse kunstenaars verkent de expositie de kijk op en ervaring van ouder worden in een vergrijzende samenleving: van leeftijdsdiscriminatie en beeldvorming tot de schoonheid van het veranderende lichaam en de relatie tussen generaties. In foto's, video's, schilderijen, installaties en tekeningen van bekende kunstenaars als melanie bonajo, Maria Lassnig, Joan Semmel en Fiona Tan schetst.

Annemieke Bosman praat met vertaler Jan van der Haar over M. Het einde en het begin van Antonio Scurati. Dit boek is het laatste deel in een reeks van vijf literaire romans over het leven van de fascistische dictator Benito Mussolini. Jan van der Haar vertaalde alle delen van M. Het einde en het begin: Op 28 juli 1943, nadat de vergadering van de Grote Raad hem had afgezet, werd Benito Mussolini gedeporteerd naar Ponza. Maar op dit eiland, waar het regime tientallen dissidenten gevangen had gezet, bleef de Duce net lang genoeg om in zijn eentje zijn zestigste verjaardag te vieren. Hij wordt bevrijd door de parachutisten van de Führer en door Hitler aan het hoofd geplaatst van een schijnstaat die de opmars van de geallieerden moet tegenhouden: de Italiaanse Sociale Republiek. Maar het gewonde beest probeert nog een keer uit te halen. Dit zijn zeshonderd dagen, van september 1943 tot april 1945, waarin Italië zijn donkerste uur beleeft. In deze apocalyptische maanden toont het fascistische regime zijn ware, wrede gezicht. Van de grandeur van het imperium resteert alleen nog de waanzin van een man die de geschiedenis zal ingaan als architect van zijn eigen ondergang, en daarin zoveel mogelijk verwoesting wil zaaien.

Brecht van Hulten in gesprek met Redo, danser en presentator van Project Dans. Maandag 2 maart start een nieuwe serie van Project Dans, onder de bevlogen leiding van Redo. Als professioneel autodidact breakdancer kent hij de druk, discipline en mentale veerkracht die dansen op professioneel niveau vraagt. In elke aflevering staat één populaire stijl centraal, uitgediept door een toonaangevende en inspirerende choreograaf. Deze keer gaat het om onder anderen funk, hiphop, modern, ballroom, commercial dance en jazz. De afgelopen 15 jaar heeft Redo zijn passie ontwikkeld tot een indrukwekkende carrière. In 2018 ging zijn eigen solo-show, REDO in première. Een jaar later schreef hij geschiedenis door het winnen van “De Zwaan”, de meest prestigieuze dansprijs van Nederland. Hiermee is hij de eerste hiphopdanser die zo'n dergelijke prijs wint. In 2020 stond Redo op nummer 1 van De Community Top 100, een jaarlijkse lijst van inspirerende talenten uit de Nederlandse Samenleving. Voor al zijn werk en prestaties lokaal, nationaal en internationaal ontving hij een Koninklijke Onderscheiding als 'Officier in de Orde van Oranje Nassau'.

Annemieke Bosman in gesprek met cabaretier en schrijver Vincent Bijlo en muzikant Peter Vigh. Cabaretier en schrijver Vincent Bijlo en het Berlage Saxophone Quartet hebben de handen ineen geslagen en maken samen de voorstelling Het Visioen van Berlage. Aan de hand van het iconisch ontwerp het Pantheon der Menschheid van architect Berlage gaan ze op zoek naar de betekenis van kunst voor de samenleving. Berlage, overgrootvader van Bijlo, presenteerde zijn utopisch vredesmonument in 1915. Als een gesamtkunstwerk verrijst nu uit muziek, tekst en driedimensionale visuals alsnog het nooit gebouwde Pantheon. Het Visioen van Berlage is een voorstelling waarin klassieke muziek, architectuur en Berlage's gedachten over oorlog en vrede, die verbazend actueel zijn, samenkomen.

Annemieke Bosman in gesprek met Margot Dijkgraaf, literatuurcriticus (NRC) en auteur. Vorige week verscheen haar nieuwe boek Germaine de Staël. Schrijver, balling en feminist avant la lettre. Germaine de Staël (1766-1817) was de enige vrouw voor wie Napoleon ooit bang was. Ze trotseerde de conventies van haar tijd, was machtig en invloedrijk en had een salon waar iedereen die ertoe deed graag kwam. Bovendien was ze een veelgelezen en scherpzinnig schrijver, een Europees georiënteerde intellectueel en – zo betoogt Margot Dijkgraaf – een feministe avant la lettre. Ze vocht tegen slavernij, voor persvrijheid en voor de stem van schrijvende vrouwen. In dit wervelende boek vertelt Margot Dijkgraaf het fascinerende levensverhaal van een vrouw die haar tijd ver vooruit was. Margot Dijkgraaf was directeur van het Centre Français du Livre bij Maison Descartes, van Academisch-cultureel centrum SPUI25 en is curator van literaire en culturele evenementen, voornamelijk in Frankrijk en Nederland. Van haar hand verschenen onder meer Franstalige literatuur van nu, Het oeuvre van Hella S. Haasse (2014)en Rebelse vrouwen in de Franse letteren (2020). In 2021 ontving zij de Gouden Ganzenveer.

Annemieke Bosman praat met curator Anne-Karlijn van Kesteren over In Shape, een tentoonstelling over ondermode in Design Museum Den Bosch. In een tijd waarin fitnessroutines, schoonheidsfilters en cosmetische ingrepen alomtegenwoordig zijn, lijkt het lichaam iets geworden dat maakbaar en verbeterbaar is. Het lichaam is niet langer een gegeven, maar steeds meer een project. We werken eraan, kneden en corrigeren het om te voldoen aan een ideaal dat vaak onbereikbaar is. Die zoektocht naar het ideale lichaam is niet nieuw. Al eeuwenlang gebruiken we allerhande middelen om onze contouren te veranderen en aan te passen aan het heersende schoonheidsbeeld. Terwijl de modekoningen en -koninginnen het silhouet bepaalden, was het de ondermode die het lichaam daadwerkelijk vormde. Korsetten snoerden de taille in, bustles vergrootten de billen, beha's drukten de boezem plat of liftten deze omhoog, en slips en gordels maakten alles glad. In de tentoonstelling In Shape staat het lichaam centraal als terrein waar design, mode en maatschappelijke normen elkaar kruisen, en tonen we de rol die ondermode daarin gespeelt heeft. De tentoonstelling laat zien hoe we onze lichamen door de eeuwen heen hebben gevormd, niet alleen met textiel en techniek, maar ook door macht, identiteit en verlangens. Aan de hand van ondermode voor verschillende aandachtsgebieden als schouders, borst, taille, billen en heupen, benen en kruis, laten we zien hoe de aandacht door de tijd heen verschoof en welke middelen daarvoor werden ingezet. Soms draait het bij het vormen van het lichaam om macht en discipline, soms om verleiding en consumptie, vaak om beide tegelijk. Vrouwenlichamen, mannenlichamen, en alle lichamen daartussenin worden in dit proces verschillend behandeld, maar raken elkaar in beeldcultuur, mode en verlangen voortdurend. De tentoonstelling In Shape maakt zichtbaar dat design niet alleen onze kleding, maar ook ons lichaam vormt en daagt bezoekers uit om na te denken over de kracht, verleiding en de risico's van die maakbaarheid.

Annemieke Bosman in gesprek met cabaretier David Linszen. Linszen won alle prijzen op het Leids Cabaret Festival, regisseerde twee bejubelde voorstellingen van Daniël Arends en is een vaste kracht bij Comedytrain. De Volkskrant riep hem uit tot ‘Comedytalent van het jaar', de NRC noemde hem een rijzende ster. Zijn debuut Striptease Van De Dood werd vorige maand lovend ontvangen. Dagblad Trouw meldt: "Indrukwekkend, hoe zelfverzekerd Linszen in zijn avondvullende debuut komisch absurdisme weet te koppelen aan zijn realiteit".

Brecht van Hulten in gesprek met Monique Corvers en Eva Arends, theatermakers bij Het Filiaal. Met de wereldwijde druk om in 2026 te starten met commerciële diepzeemijnbouw, presenteert Het Filiaal theatermakers een verrassend filosofische voorstelling: DIEP, muziektheater voor familiepubliek, waarin eeuwenoude zeewezens zich afvragen van wie de oceaan eigenlijk is.  De absurd-komische teksten van Eva Gouda en de live muziek die ‘recht uit het water lijkt op te stijgen' zetten jong én oud aan het denken: mogen we de diepzee, waar we nog zo weinig over weten, ons zomaar toe eigenen?   In DIEP wordt de diepte van de oceaan voelbaar met livemuziek en een mysterieus decor – ontworpen door Nicky Nina de Jong, met poppen en kostuums van Eva Arends – verschijnen en verdwijnen mysterieuze zeewezens. Ze stellen elkaar grote vragen over bezit, grenzen, ouderdom en zichtbaarheid: bestá je wel als niemand je ooit heeft gezien? De dialogen zijn soms filosofisch, soms grappig, maar altijd prikkelend.

Annemieke Bosman in gesprek met Wessel Krul, kunsthistoricus. Van zijn hand verscheen onlangs de biografie over schilder Charley Toorop: Charley Toorop. Een schildersleven. Charley Toorop is een van de opvallendste en indrukwekkendste kunstenaars uit de eerste helft van de twintigste eeuw. Ze ging met hart en ziel op in haar schilderijen en combineerde haar werk met een al even bewogen privéleven. Toorop was moeder van drie kinderen, had vele hartstochtelijke affaires en was bevriend met sleutelfiguren uit de kunst en literatuur van het interbellum. De schilderijen van Charley Toorop zijn radicaal persoonlijk. Getekend door jeugdtrauma's zocht ze haar waarheid in de verf. Haar schilderijen zijn geen realistische voorstellingen, maar dromen en visioenen.

Annemieke Bosman in gesprek met Michael Middelkoop, filmregisseur en scenarioschrijver. Middelkoop won twee jaar geleden een Gouden Kalf voor zijn film Dit is geen Kerstfilm. Sinds vorige week draait zijn nieuwe film Vakkenvullers XL in de Nederlandse bioscoop. Vakkenvullers begon als serie. Over rellen, opgroeien en vriendschap tussen de schappen. Een tegendraadse reeks die succes vond omdat jong online Nederland hun eigen taal hoorde. Nu is er een bioscoopversie. Vakkenvullers XL is een frisse komedie die onbeschaamd jong is, eigenzinnig in toon en met absurde humor onze tijdgeest duidt. Over opgroeien, van je fouten leren, vriendschap en vooral: een jeugdig anti-establishment.

Annemieke Bosman praat met schrijver en journalist Mina Etemad over haar boek De Zangvogel. De Zangvogel is een literair memoir over Iran. Ruim dertig jaar geleden vluchtte Mina Etemad met haar ouders en zus uit Iran. Maar de grond, de taal en de mensen heeft ze nooit losgelaten. Wat ben je het leven verschuldigd als jij in meer vrijheid mag leven dan de inwoners van je vaderland? Die vraag blijft haar achtervolgen – als schuldgevoel, als gemis, als plicht. Tijdens de ‘Vrouw Leven Vrijheid'-protesten in 2022 groeit bij haar het verlangen om iets te doen voor de mensen die ze heeft achtergelaten. In dit literaire memoir onderzoekt ze wat het betekent om je land te ontvluchten, en om niet terug te kunnen keren. Een indrukwekkend verhaal over familie, over de druk van verwachtingen, over zingeving – en over de rust en voldoening die Mina vindt in het zorgen voor dieren, wanneer woorden tekortschieten.'

Annemieke Bosman praat met regisseur Julie Ng over haar documentaire Meer Dan Babi Pangang, die vanaf donderdag in de bioscoop te zien is. In Meer Dan Babi Pangang onderzoekt de Chinees-Nederlandse documentairemaker Julie Ng het succes en de dreigende teloorgang van het Chinees-Indisch restaurant, aan de hand van Golden House, het restaurant van haar vader in Rozenburg. Wat begint als een zoektocht naar de oorsprong van het gerecht babi pangang, groeit uit tot een persoonlijke en emotionele verkenning van haar culturele en culinaire identiteit als Chinese Nederlander. Waarom serveren Chinees-Indische restaurants gerechten die Chinezen zelf thuis niet eten? Wat zegt dat over aanpassing, beeldvorming en de manier waarop culturen zich tot elkaar verhouden? En hoe komt het dat veel Nederlanders bij ‘de Chinees' vooral denken aan babi pangang – een gerecht dat is voortgekomen uit de kruisbestuiving van drie culturen: de Chinese, de Indische en de Nederlandse. Het gerecht heeft een Indische oorsprong en naam, werd aangepast door Chinese restauranthouders en is volledig afgestemd op de smaak van hun Nederlandse klanten. Meer Dan Babi Pangang is een ode aan de eerste generatie Chinese Nederlanders die met hard werken een onmisbaar onderdeel van het Nederlandse straatbeeld heeft opgebouwd. Tegelijkertijd is het een uitnodiging om verder te kijken dan het afhaalmenu.        

Brecht van Hulten praat met illustrator Marit Törnqvist. In Museum Kranenburgh is een tentoonstelling met haar werk te zien onder de titel Verborgen verhalen. Aan de hand van meer dan 100 originele tekeningen van haar hand, veelal begeleid door tekstfragmenten uit haar boeken, nodigt Marit Törnqvist in Verborgen Verhalen kinderen en volwassenen uit naar werelden waarin zij alledaagse gebeurtenissen, grote levensvragen, engagement en oneindige fantasie moeiteloos met elkaar verbindt. In Marits atelier in de villa van Museum Kranenburgh toont Törnqvist tekeningen uit haar oeuvre die voor haar een bijzondere betekenis hebben. Bij de tentoonstelling is een uitgebreid educatief programma ontwikkeld met leespromotie onder jonge kinderen als belangrijkste component. Marit Törnqvist – Verborgen verhalen is tot en met 10 mei 2026 te zien. Verborgen verhalen Törnqvist verhuisde als klein meisje uit Zweden naar Nederland. Op school voelde ze zich een buitenbeentje, maar tekenen, verhaaltjes schrijven en knutselen hielpen haar de realiteit zo nu en dan te ontvluchten. Haar werk als illustrator en schrijver biedt Törnqvist nog steeds de mogelijkheid om persoonlijke ervaringen te verwerken in haar boeken. Dit doet ze op een haast verborgen manier, zoals in de verhalen Wat niemand had verwacht (2009), Het gelukkige eiland (2017)en Schildpad en ik (2022), die zij zowel schreef als illustreerde. Ontmoetingen en engagement Ook Törnqvists leven vol reizen en ontmoetingen met kinderen die soms amper kind konden zijn, heeft zijn sporen nagelaten in haar werk. Niet alleen in haar illustraties en verhalen, maar ook in haar activiteiten als leespromotor. Op vele plekken ter wereld voorzag zij klem geraakte kinderen van boeken. Zo was zij de drijvende kracht achter diverse projecten, waarbij tienduizenden kinderen op de vlucht verwelkomd worden met een boek in hun eigen taal. Marit Törnqvist Marit Törnqvist (SE, 1964) studeerde illustratie aan de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam met onder andere Thé Tjong-Khing als leermeester. Direct na haar studie debuteerde Törnqvist als illustrator met een prentenboek voor Astrid Lindgren, waarna samenwerking met een reeks andere schrijvers volgde. De bekendste samenwerking is die met Hans en Monique Hagen in de kinderdichtbundel Jij bent de liefste (2000). Voor haar tekeningen in het sprookje Pikkuhenki (2005, met tekst van Toon Tellegen) won ze de Gouden Penseel voor beste kinderboekenillustraties. In 2021 ontving zij de IBBY i-Read Outstanding Reading Promotor Award, een internationale prijs voor haar inspanningen op het gebied van leespromotie. In 2024 won Törnqvist de Johannes Vermeerprijs, de staatsprijs voor de kunsten. In 2025 lanceerde ze de stichting Een boek voor jou. De stichting is opgericht om kinderen die als vluchteling naar ons land komen te verwelkomen met een bloemlezing uit de Nederlandse kinderliteratuur, vertaald naar de zes meest gesproken talen in azc's.

Annemieke Bosman praat met schrijver en dichter Emma van Hooff over debuutroman De Waanzinpartituur. Am neemt je mee tijdens een groepssessie in de psychiatrie. Indringend vertelt ze over haar beklemmende moeder. Emma van Hooff sleurt je mee op het meedogenloze ritme van Am, een jonge vrouw die is opgesloten in een psychiatrische inrichting. Tijdens een groepssessie met de andere patiënten daalt ze af naar haar verleden. Am wil maar één ding: de lezer ervan overtuigen dat niet zij, maar haar moeder op haar stoel in de kring thuishoort. Met grote vaart neemt ze ons mee in haar monoloog over een moeder die haar dochter zo klein mogelijk wil houden, haar geen enkele vrijheid gunt. Maar is Am wel te vertrouwen als verteller?