Opium

Annemieke Bosman praat met schrijver Kairi Look over haar roman Dans het stof uit de vloer. Terwijl Estland zich losmaakt van een pijnlijk verleden groeit een meisje op in de beschermende aanwezigheid van haar overgrootmoeder; de dagen zijn gevuld met kleine rituelen en familieverhalen. De buitenwereld sijpelt spaarzaam binnen en langzaam ontdekt ze wat vrijheid betekent, niet alleen voor een land, maar ook voor een mens. Jaren later woont ze in het buitenland en probeert ze, tussen twee talen en twee landen in, een nieuw thuis te vinden. Dans het stof uit de vloer is een ingetogen en poëtische roman over opgroeien, familie, verlies en veerkracht. Kairi Look studeerde fysiotherapie en bewegingswetenschappen in Tartu en Amsterdam en werd in Estland bekend door haar kinderboeken. Haar debuutroman voor volwassenen Dans het stof uit de vloer was bij verschijning in Estland meteen een sensatie. Het werd door de twee grootste boekhandelsketens benoemd als de beste roman van 2025. Ze werd in 2025 uitgeroepen tot Schrijver van het Jaar. Ze verdeelt haar tijd tussen Tallinn en Amsterdam.

Shula Tas in gesprek met Nina van Tongeren, dramaturg en theatermaker. Zij maakte de succesvolle lunchvoorstelling Teckel, die volgende week opnieuw te zien is op het Nederlands Theater Festival. Begeleid door tienermuziek uit de 2010's, twee advocaten en een aantal everyday heroes, onderzoekt Teckel de gevolgen van seksueel kindermisbruik door de lens van het heden: de littekens, de humor, de veerkracht en de pogingen om staande te blijven. Met Teckel wil het team zich richten op de omstanders, om hen met mededogen, maar beslist te laten veranderen van wegkijkers in aankijkers.  Nina van Tongeren is vaste dramaturg bij de Toneelmakerij en schrijft jaarlijks een productie voor het gezelschap (o.a. Giselle). Haar jeugdtekst Koekoeksnest (10+) won in 2024 de Kaas & Kappes prijs en ging eind 2025 in première bij het Grips Theater in Berlijn. Recentelijk ontving Nina het Charlotte Köhler Stipendium, dat jaarlijks toegekend wordt aan een auteur of vertaler die in de afgelopen vijf jaar nieuw werk heeft uitgebracht. 

Shula Tas praat met audiomakers David Weel en Louise Anthonissen over hun serie Kwijt en over de audiodocumentaire Als ik morgen doodga, waarmee ze zijn genomineerd voor de NTR Podcastprijs. Kwijt: stel je voor dat er een plek bestaat waar alles wat je ooit verloren bent, verzameld ligt. Een trouwring, je lievelingsknuffel, een sleutelbos. Een universum vol spullen. Wat zetten al die voorwerpen in gang; welke herinneringen, ontmoetingen en toevalligheden? In Als ik morgen doodga gaan Louise en David op zoek naar de betekenis van ‘laatste woorden'. Louise groeide op in een huis waar de dood leeft, doordat haar moeder uitvaartbegeleider is. David verloor onverwacht zijn vader, die een videoband naliet met een laatste boodschap - veertien jaar voor zijn overlijden opgenomen. Gefascineerd door hun eigen ervaringen, zoeken Louise en David naar ‘laatste woorden'. Wat is de waarde ervan? Voor wie zijn ze bedoeld? En misschien belangrijker: kan je je voorbereiden op je laatste boodschap?

Annemieke Bosman in gesprek met Lieke Wijnia, hoofd Kennis en Collecties bij Stedelijk Museum Schiedam. In het Stedelijk Museum Schiedam is deze zomer de tentoonstelling Lou Loeber. Kunstenaar en idealist te zien. Haar sprankelende, sociaal bewogen en toegankelijk oeuvre maakt Lou Loeber (1894-1983) tot een uitzonderlijke kunstenaar binnen de Nederlandse moderne kunst. Stedelijk Museum Schiedam, die van haar de zeefdruk Slapenden (1975) in de collectie heeft, presenteert voor het eerst sinds 33 jaar een museale solotentoonstelling van haar werk. Terwijl Loeber volop experimenteert met abstractie, voert ze deze nooit zo strikt door als haar tijdgenoten Piet Mondriaan en Theo van Doesburg. Ze wil dat haar kunst herkenbaar en begrijpelijk blijft voor iedereen.

Annemieke Bosman in gesprek met schrijver Ramy El-Dardiry. Zijn nieuwe roman Bouwen, breken gaat over identiteit en over wat het betekent om buitenstaander te zijn. Als Ramy El-Dardiry hoort hoe politici de woningnood in verband brengen met de komst van vreemdelingen, gaan zijn gedachten uit naar zijn grootvader, Pieter Bogaers, minister van Volkshuisvesting in de jaren zestig. Een onbaatzuchtig man die de bouwproductie opvoerde tot 100.000 woningen per jaar. Hoeveel ruimte biedt het huidige Nederland voor Bogaers' multiculturele kleinkinderen? El-Dardiry besluit de familiegeschiedenis te onderzoeken die achter zijn Egyptische naam en zwarte krullen verborgen ligt. Ramy El-Dardiry is onderzoeker en schrijver. Zijn korte verhalen verschenen in onder meer De Gids, De Groene Amsterdammer en NRC. Hij debuteerde in 2023 met de roman Tussen morgenzee en avondland, die werd bekroond met De Bronzen Uil, op de shortlist stond van de Hebban Debuutprijs en op de longlist van de Libris Literatuur Prijs.

Annemieke Bosman praat met filmmaker Maartje Bakers over haar documentaire De Manager, die vanaf donderdag te zien is in de bioscoop. De Manager neemt de kijker mee achter gesloten deuren, naar de gesprekken waarin werknemers worden beoordeeld en leidinggevenden proberen richting te geven. Wat begint als een formele evaluatie groeit uit tot een onthullend portret van de moderne werkcultuur. De film legt bloot hoe lastig het is om autoriteit en empathie te combineren, en hoe groot de behoefte blijft aan oprechte verbinding. Door verschillende managementlagen binnen organisaties te tonen laat de film zien hoe leidinggevenden feedback geven en zoeken naar een balans tussen richting geven en menselijk leiderschap. Tegelijkertijd vragen medewerkers om duidelijkheid, inspraak en veiligheid. Met humor, ongemakkelijke stiltes en een scherp observerende blik laat De Manager zien wat er gebeurt wanneer mensen elkaar proberen te ontmoeten binnen een systeem dat draait om prestaties en rendement. De Manager laat dilemma's zien en roept vragen op over de invulling van leiderschap en machtsrelaties op de werkvloer.

In deze aflevering loopt Brecht van Hulten met schrijver Arthur Japin door Londen, de stad die een belangrijke rol speelt in Lord M; de nieuwe roman van Japin. Samen bezoeken Arthur en Brecht locaties die een grote rol spelen in het verhaal. Tussen de wandelingen door hoor je muziek die verbonden is aan het boek. Het Engeland ten tijde van de jonge koningin Victoria. Twee vrouwen en een staatsman – het ware verhaal van ontluikende liefde, spectaculair overspel en onvoorwaardelijke trouw. Wanneer Victoria als achttienjarige koningin van Engeland wordt, vindt zij in haar eerste minister, Lord Melbourne, de vader die zij nooit heeft gehad. Lord M., zoals zij hem noemt, staat haar in alles bij, van staatszaken tot het vinden van de juiste echtgenoot. Gaandeweg wordt zij nieuwsgierig naar Melbournes eigen grote liefde, de beruchte Lady Caroline, zijn vrouw, over wie hij sinds zij is gestorven zwijgt. Stukje bij beetje wordt duidelijk hoe Caroline – door haar temperament, hoge afkomst en androgynie een buitenstaander – hem voor zich won, huwde en publiekelijk te schande maakte door haar onbeantwoorde maar openlijke en ontembare passie voor Lord Byron.

Shula Tas in gesprek met regisseur Ivo van Aart en scenarist Daan Windhorst. Beiden zijn verantwoordelijk voor de PowNed serie Bovensloters, te zien op NPO start. Wanneer Jacques van Iersel (Jochen Otten) onverwacht overlijdt, ontstaat een gevaarlijk machtsvacuüm in de Brabantse drugswereld. Terwijl verschillende opvolgers zich melden om zijn imperium over te nemen, raken twee totaal verschillende vrouwen verstrikt in de strijd: antropoloog Jamie (Na Young Jeon) en drugscrimineel Petra (Margôt Ros). Wat begint als een onwaarschijnlijk bondgenootschap groeit uit tot een samenwerking die de verhoudingen binnen de onderwereld voorgoed op scherp zet. Met een mix van rauwe misdaad, absurde humor en Brabantse nuchterheid schetst Bovensloters een wereld waarin macht nooit lang onbetwist blijft. Terwijl familiebanden, loyaliteit en eigenbelang voortdurend botsen, blijkt dat iedereen zijn eigen agenda heeft zodra er iets te verdelen valt. Ivo van Aart en Daan Windhorst maakten eerder de succesvolle horror-komedie De Kuthoer. De serie is geïnspireerd op het boek We regelen het zelf wel van Bram Endedijk. 

Annemieke Bosman in gesprek met filmmaker Tatjana Bozic. In haar nieuwe documentaire Fragments of Belonging onderzoekt regisseur Tatjana Bozic wat het betekent om ergens thuis te horen. Als Kroatische die al jaren in Amsterdam woont, voelt ze zich nergens echt thuis. Met haar camera reist ze door Europa en legt ze ontmoetingen vast met mensen die, net als zij, hun leven tussen verschillende landen en culturen hebben opgebouwd. Haar persoonlijke zoektocht mondt uit in een onverwachte ontdekking over haar eigen familiegeschiedenis. Fragments of Belonging is een tragikomische documentaire over migratie, identiteit en de sporen die familiegeschiedenis nalaat. De documentaire zal vanaf 27 augustus in de bioscopen te zien zijn.

Annemieke Bosman praat met schrijver Fabienne Rachmadiev over haar debuutroman Berg, spiegelscherf.

Annemieke Bosman praat met universitair hoofddocent Nederlandse literatuur Jeroen Dera over zijn boek De Spagaat. ‘Ze lezen niet meer': het is het grijsgedraaide refrein van bezorgde volwassenen die tieners en jonge twintigers zien verdwijnen in hun telefoon. Maar zo eenduidig is het niet. Juist onder jongeren is de afgelopen jaren een wijdverspreide leescultuur ontstaan die via onlinelezersgemeenschappen doorwerkt naar boekhandels, bibliotheken en cadeauboetieks. Tegelijkertijd worstelen zelfs jonge veellezers met een dalende concentratiespanne en schoolse verwachtingen rondom lezen die soms haaks staan op hun eigen leeswereld. Zoals vele leeftijdsgenoten zitten zij in een spagaat – tussen de wens om te lezen en de werkelijkheid waarin dat niet altijd lukt. In De spagaat neemt Jeroen Dera de lezer mee in jarenlang onderzoek naar de leescultuur van jongeren, zowel in als buiten het middelbaar onderwijs. Hoe bewegen zij zich op #BookTok? Wanneer voelt lezen in het Nederlands voor hen als cringe? En wat gebeurt er als zij op school geconfronteerd worden met heel andere teksten dan ze zelf zouden kiezen? Dit boek prikt de misverstanden door over twee domeinen die te vaak los van elkaar worden besproken: de leescultuur van jongeren zelf en de leespraktijken in het klaslokaal. De Spagaat is daarmee een vurig pleidooi voor het serieus nemen van jonge lezers in tijden van ontlezing.

Shula Tas in gesprek met filmmaker Koert Davidse. Davidse maakte de documentaire Mijn broer over zijn broer kunstenaar Bart Davidse, die op NPO start te zien is. Bart Davidse, afkomstig uit Zeeland, studeerde aan de St Joost Academie in Breda en vestigde zich in 1982 als kunstenaar in Amsterdam. Zijn broer, documentairemaker Koert Davidse, heeft na 40 jaar een portret van Bart gemaakt met de titel Mijn Broer. De film toont niet alleen de ontwikkeling van Bart als persoon en kunstenaar, maar geeft ook een tijdsbeeld en laat zien welke dramatische gevolgen zijn ziekte Aids en dood hadden voor zijn familie en vrienden. In de documentaire wordt zijn werk uitgebreid tentoongesteld. Na de succesvolle première van de documentaire afgelopen september op Film by the Sea – waar Mijn Broer zowel de publieksprijs als de juryprijs voor beste lange documentaire won – is de documentaire in maart vertoond op Movies that Matter en De Roze Filmdagen. Op het laatste festival won Mijn Broer eveneens de prijs voor beste lange documentaire.

Annemieke Bosman in gesprek met schrijfster Megan van Kessel. Haar tweede roman Aardige vrouwen komt deze week uit. Toen Megan van Kessel zeven maanden zwanger was en haar vader op sterven lag, kreeg ze een Whatsapp-Bericht: haar beste vriendin verbrak de vriendschap van twintig jaar. Ze hield zich groot, maar huilde toch. In de nacht begon ze met schrijven. Soms boos, vaak niet. Virginia Woolf schreef ooit 'Vrouwen vinden vrouwen niet aardig.' Van Kessel weet niet of dat waar is. Ze wist bijna zeker van niet, dus zocht ze uit hoe het zat. Het resultaat daarvan is Aardige vrouwen. Een roman over vriendschap. Over alles wat moet; van je gymlerares, je moeder, je vriendin, de moeder van je vriendin, The Dog Whisperer, de haute bourgeoisie en van jezelf. Over twee vrouwen die maar niet van elkaar afkomen, ook al doen ze erg hun best.  Megan van Kessel studeerde af aan de Gerrit Rietveld Academie. Ze debuteerde met Uitzicht van dichtbij en publiceerde verhalen en essays in Hollands Maandblad, Tirade, Het Parool en op het platform van ILFU. 

Annemieke Bosman praat met schrijver Maite Karssenberg over haar boek Dubbelleven. Dubbelleven is de wordingsgeschiedenis van een radicale denker. Een meeslepende biografie van Geertruida Kapteyn-Muysken (1855-1920), een vrouw tijdens het fin de siècle wier gevoelige natuur, ambitie en vrijheidsliefde botsten op de kooi van maatschappelijke verwachtingen. Geertruida Kapteyn-Muysken is al jong vastbesloten ‘geen verknoeide mensenziel' te worden. Ze wil studeren, schrijven en de wereld verbeteren. Als ze trouwt en moeder wordt is die vrijheid ver weg. In Londen en Zürich gaat ze deel uitmaken van internationale groepen idealisten, feministen en anarchisten – en hervindt ze zichzelf. Maite Karssenberg kruipt dankzij unieke dagboeken en brieven in de huid van Geertruida. Ze schetst een vrouw die worstelt, met het huwelijk, met anticonceptie, met de dubbele moraal, en met toenemende ongelijkheid, polarisatie en oorlogszuchtig nationalisme. Ondanks diepe inzinkingen zet Geertruida er een filosofie van hoop en kracht tegenover.

Annemieke Bosman praat met filmmaker Luuk Bouwman over zijn documentaire The Desert of the Real. Wanneer weet je dat iets echt is? Zes mensen die een psychose hebben meegemaakt nemen de kijker mee in hun ervaringen en stellen fundamentele vragen over de werkelijkheid en het bewustzijn. Ondanks hun verschillende achtergronden – een psycholoog, een filosoof, een muzikant, een psychiatrisch zorgverlener, een kunstenaar – delen ze een diepgaande reflectie op wat de psychose betekent voor hoe ze naar de wereld kijken. The Desert of the Real, een van de publieksfavorieten op IDFA, toont hun leven vóór de ingrijpende gebeurtenissen, de ervaringen van de psychose, en de weg terug. De ontwapenende en emotionele herinneringen worden verfilmd in ensceneringen die aansluiten bij het gevoel dat verschillende hoofdpersonen hadden, dat ze zich in een film bevonden: huiskamers en klinieken blijken decors. De bijzondere vormgeving van de documentaire is geïnspireerd door scifi en horror films. Gaandeweg kantelt het perspectief: de hoofdpersonen keren niet terug naar een ‘gezonde' wereld, maar naar een vervreemdende en ontwrichtende werkelijkheid. The Desert of the Real, de nieuwe documentaire van Luuk Bouwman (Gerlach, De Propagandist), belicht de ervaring van een psychose en stelt vragen over hoe wij omgaan met mensen die buiten de norm vallen. De titel is ontleend aan de sci-fi klassieker The Matrix (1999).

Annemieke Bosman praat met regisseur Martin Koolhoven over het werk van de Franse filmmaker Jacques Tati. Deze zomer worden enkele van zijn klassieke films, zoals Jour de Fête en Les Vacanses de M. Hulot opnieuw in de bioscoop vertoond.

Johannes Wirix-Speetjens in gesprek met schrijver en muzikant Xillan Macrooy. Xillan Macrooy  is een Surinaams-Nederlandse verhalenverteller in muziek, literatuur en theater. Als zoon van meerdere werelden speelt de voortdurende transformatie van identiteit een belangrijke rol in zijn werk. In 2025 en 2026 onderzoekt hij als maker nieuwe manieren om zijn meervoudigheid te vieren, met als doel het bouwen van nieuwe artistieke werelden die zowel ruimte bieden aan (Surinaamse queer) legacy als aan innovatie. Naast zijn debuutroman Mensen als zonnen en mensen als manen maakte hij ook de voorstelling A Coming of (R)age Ritual en komt zijn muziekalbum Son uit.

Annemieke Bosman praat met schrijver Robin Kramer over zijn boek Achtertuinen, waarmee hij de Anton Wachterprijs won, de tweejaarlijkse prijs voor het beste literaire prozadebuut. Dit schreef de jury over zijn boek: ‘Op een gek achteloze toon weet Kramer iets enorms te bewerkstelligen, het heeft te maken met het gevoel in de steek gelaten te worden, zonder dat het als zodanig wordt benoemd. Zijn zinnen zijn geladen, de dialogen kleine wonderen van alledaagsheid, maar onder dat dagelijkse broeit het, stapelt zich iets op.' Hoewel Achtertuinen bestaat uit verhalen had het boek volgens de jury net zo goed een ‘roman' genoemd kunnen worden. Het werk maakte van meet af aan diepe indruk en dat had vooral te maken met de toon, ‘die geestig is, maar ook droevig, en berustend'. ‘Scènes zijn het, door Kramer even fijnzinnig als melancholiek opgetekend door de oplettende ogen van de buitenstaander,' Achtertuinen gaat over vriendschap, liefde en familie, en de bijna onvrijwillige afstand die er soms tussen mensen kan ontstaan.

Annemieke Bosman praat met theatermakers Max Wind en Joeri Heegstra over het geheim van de succesvolle HBO serie Succession. Wind en Heegstra zijn momenteel op Theaterfestival de Parade te zien met de voorstelling: Radio Apocalyps.

Beitske de Jong in gesprek met Hinde Haest, conservator fotografie bij het Rijksmuseum in Amsterdam. Daar is deze zomer de tentoonstelling Ed van der Elsken. Up Close te zien. Een fietser die uitdagend haar tong uitsteekt, drie lachende jonge vrouwen in minirokken en een groep nozems op de hoek van de Nieuwendijk, de vernieuwende straatfotografie van Ed van der Elsken vormt een tijdreis door naoorlogs Nederland. Dankzij jarenlang onderzoek naar zijn privé-archief, door Hinde Haest, geeft de tentoonstelling Ed van der Elsken. Up Close bovendien een nieuwe, gedetailleerde blik op de totstandkoming van zijn werk. Naast veel bekende foto's zijn ook veel nooit eerder gepubliceerde notities, contactafdrukken, experimenten in de donkere kamer en nieuw ontdekte boekdummies te zien. In de tentoonstelling worden foto's getoond uit de collecties van onder meer het Rijksmuseum, het Nederlands Fotomuseum, het Stedelijk Museum, de Universitaire Bibliotheken Leiden en filmbeelden van Eye Filmmuseum. De tentoonstelling is te zien tot en met 13 september.

Annemieke Bosman praat met schrijver Dorien de Wit over haar boek Heim, of het verhaal van mijn duizeligheid. Heim, of het verhaal van mijn duizeligheid is een persoonlijke verkenning van de relatie tussen angst en reizen, van taal en thuisgevoel en van wat een wankelend lichaam te zeggen heeft. Wat was er eerst, de angst of de duizeling? Dorien de Wit graaft in herinneringen, berekent de afstand tot ruimtesonde Pioneer 10, zwemt in ijskoud water, reist via Street View, volgt Alice het konijnenhol in en verdiept zich in het evenwichtsorgaan. In heldere, poëtische taal weeft ze dit alles samen om haar angst te begrijpen. Dit is het non-fictiedebuut van een dichter, op het snijvlak van memoir, essay en poëzie.

Annemieke Bosman praat met schrijver Rosa Willemijn Vlogman over haar roman Wat mijn lichaam weet. In Wat mijn lichaam weet mogen we het dagboek van Reva lezen, fragmenten die zo intiem zijn dat je je als lezer regelmatig een voyeur voelt. Reva schrijft over haar ontmoeting met Ramses. Ze geeft zich zonder gêne aan hem over, hun seks zindert en kolkt, alles is even overweldigend. Maar dan, opeens, weigert haar lichaam. Zonder dat Reva er controle over lijkt te hebben, kan ze Ramses niet meer in zich laten. Wat volgt is een zoektocht waarin Reva niet alleen haar seksualiteit herdefinieert, maar ook het begrip intimiteit.

n zijn nieuwe theatervoorstelling Wachten op Marsha – een productie van Raymi Sambo Maakt en coproducent ITA – komt een groep queer activisten, in navolging van de historische Stonewall-rellen, in opstand tegen de toenemende pesterijen en het stijgende geweld. Greenwich Village, New York, 1969. De Metropolitan Police ontruimt de Stonewall In, een bar vol kleur, muziek en vrijheid. Na jaren van treiterijen en geweld door de politie besluiten de bezoekers – drag queens en activisten, onder wie de iconische Marsha P. Johnson – terug te vechten voor hun bestaan. Dit is het begin van de Stonewall-rellen. Nooit eerder boden homo's en travestieten in de Verenigde Staten in zulke aantallen weerstand tegen de vernederingen van de politie. Juni werd Pride-maand en wereldwijd werden vervolgens jaarlijks Gay Pride Parades gehouden, waarop de queergemeenschap strijdt voor gelijke rechten. Nu, meer dan vijftig jaar later, staan queer rechten opnieuw onder druk. In Wachten op Marsha wil een groep queer activisten, onder leiding van Marvan, de World Pride 2026 kapen om aandacht te vragen voor de toenemende pesterijen en het stijgend geweld tegen hen. De pacifistische Marvan voelt de groeiende druk van de groep om niet te zwichten voor wat er op hen komt. Hun vrijheid moet koste wat het kost beschermd worden. Maar hoe ver moeten ze hierin gaan? Wachten op Marsha gaat donderdag 30 juli tijdens Pride in premiėre, in ITA in Amsterdam. De voorstelling toert vervolgens van 25 september t/m 17 december door het land.

Annemieke Bosman praat met schrijver Valentijn de Heer over zijn roman NVRLND. Op aanraden van zijn therapeut laat een man zijn gezin achter en reist naar Californië, naar het landgoed van een overleden popster. Het is de fantasieplek waar hij als kind naartoe vluchtte, omdat alles daar beter leek. Maar de poort zit dicht. Zijn reis lijkt zinloos. Tot hij verdwaalt in het natuurgebied boven Los Angeles. Hij overnacht in een verlaten berghut en blijft. Door slaapgebrek, schuldgevoel en een onverwachte ontmoeting keren herinneringen terug die hij twintig jaar heeft weggedrukt: een belofte aan zijn grootvader, die met ‘Comment ça va' een lichtvoetige wereldhit schreef, maar zweeg over zijn kampverleden.

Annemieke Bosman praat met beeldend kunstenaar Sam Drukker over zijn tentoonstelling De ouder wordende mens, nu te zien in Museum More Ruurlo. Kracht, kwetsbaarheid en schoonheid komen samen in het prachtige oeuvre van kunstenaar Sam Drukker (1957). De beroemde Nederlandse schilder en tekenaar heeft zijn hele leven mensen geportretteerd. In zijn werk verschijnt de mens vrijwel altijd naakt, zonder context, zonder franje. Expressief, met brede streken, creëert Drukker indringende portretten. Gestaltes verschijnen, huidlandschappen onthullen zich. Schoonheid en verval zijn voor hem geen tegenpolen maar bondgenoten. In deze tentoonstelling is een selectie te zien van de mooiste werken die Sam Drukker maakte van de ouder wordende mens.

Beitske de Jong praat met filmmaker Maarten de Schutter over zijn documentaire Mijn lief kind. In juli 2014 zat aidsactivist en feministisch antropoloog Martine de Schutter aan boord van vlucht MH17, onderweg naar een congres, toen het vliegtuig werd neergeschoten boven Oekraïne door Rusland. Twaalf jaar later probeert haar kind, filmmaker Maarten de Schutter, de verloren herinneringen aan zijn moeder te reconstrueren. Maarten combineert homevideo's, foto's, brieven en gesprekken in een poging Martine tot leven te wekken. Wat volgt is een hartverscheurende reis langs het slagveld van de herinneringen, een liefdesbrief aan de band tussen moeder en kind en een punky strijdlied voor rechtvaardigheid. Mijn lief kind werd genomineerd voor een Gouden Kalf op het Nederlands Filmfestival.

Annemieke Bosman praat met schrijver en journalist Stefan Popa over zijn roman De laatste eilanders. Diep in het hart van Europa, waar de Donau kronkelt, ligt Ada Kaleh, een eiland dat op het punt staat te verdwijnen door de komst van een waterkrachtcentrale. De eilanders staan voor onmogelijke keuzes. Azra balanceert tussen traditie en vrijheid. Ibrahim wordt verraden, maar door wie? Boekhandelaarszoon Deniz probeert ondertussen het eiland en de verhalen te redden. Samen vechten ze tegen de nietsontziende stroom van de geschiedenis. De laatste eilanders steunt op de waargebeurde tragedie van Ada Kaleh, maar reikt verder: het toont wat er verdwijnt wanneer werelden worden weggevaagd en waarom sommige verhalen móéten overleven. 

Annemieke Bosman in gesprek met Marja Pruis.     Na decennia te zijn weggeweest woont Marja Pruis weer in Amsterdam-Noord, en kijkt ze uit over de oude arbeidersbuurt waar haar familie vandaan komt. Waar haar oom op de scheepswerf werkte, worden nu dancefestivals en wijnproeverijen gehouden. Alles is veranderd, maar als ze door Tuindorp Oostzaan wandelt, wandelt ze als vanzelfsprekend haar jeugd in. Hoe verder ze loopt, hoe sterker ze de aanwezigheid voelt van de mensen die er niet meer zijn – haar ouders, haar ooms en tantes. Maar vooral haar zus: sinds zij er niet meer is, is ze dichterbij dan ooit. In Zonnehuis laat Pruis zien waarom ze zo'n geliefd essayist is. Sensitief en intiem, maar met een scherp oog voor de wereld om haar heen, denkt ze na over de grote vragen van het leven. Wie ben je? Wat deel je precies met je familie? Bij wie hoor je, en blijft dat je hele leven zo?  Marja Pruis is schrijver en redacteur bij De Groene Amsterdammer. Haar romans, columns en essays worden geprezen om haar persoonlijke, onderzoekende en scherpzinnige blik. Pruis' werk werd bekroond met onder meer de Heldringprijs, de Jan Hanlo Essayprijs en de J. Greshoffprijs. Haar meest recente roman Huiswerk verscheen in 2023.      

Beitske de Jong praat met Rina Govers over De Vioolbouwers, een podcast die zij maakte voor de Belgische krant De Standaard. Van jongs af aan wou de Bretoense Baptiste Argouarc'h vioolbouwer worden. Die passie bracht hem naar het Brusselse vioolbouwatelier Maison Bernard. Zijn partner Rina Govers volgde zijn metier altijd vanop de zijlijn. Maar toen Baptiste een ingrijpende restauratie van een Stradivarius startte, besloot de podcastmaakster hem gedurende dat één jaar durende proces te volgen. Want hoe restaureer je een instrument waarvan iedereen zegt dat het bij de beste ter wereld hoort?  Een warme podcastreeks vol liefde voor geschiedenis, ambacht en muziek.

Annemieke Bosman praat met schrijver en dichter Maarten van der Graaff over zijn bundel Huishoudboekje van de verborgen dingen. Hiermee won hij in mei de prijs van de Opium publieksjury tijdens de uitreiking van De Grote Poëzieprijs. Onlangs won Maarten van der Graaff de prestigieuze Frans Kellendonkprijs. De jury schreef: ‘In zijn proza blinkt Van der Graaff bovendien uit in puntige zinnen die als impressionistische verftoetsen hele werelden tot leven brengen. Het oeuvre van Van der Graaff is verwelkomend, uitnodigend, misschien zelfs radicaal gastvrij; een feest voor lezers om in te verblijven.'

Annemieke Bosman in gesprek met Orlando Maaike Gouwenberg, directeur van Sonsbeek 2026.  "Ik hoef geen tuin, ik deel een park" is de titel van Sonsbeek 2026, een slogan die afkomstig is van het Arnhemse collectief Loesje dat ook een van de 18 deelnemende kunstenaars is. Deze slogan voor de dertiende editie van Sonsbeek die op 2 juli opent, plaatst het park centraal en benadrukt een sfeer van gedeelde ruimte en collectieve ervaring. Betekenissen worden gezamenlijk gevormd in plaats dat die bepaald worden vanuit één perspectief. Deze editie brengt 100 dagen lang 18 installaties, sculpturen en performances van Nederlandse en internationale kunstenaars, van wie er 12 nieuw werk ontwikkelen. De 13e editie van Sonsbeek met 18 internationale kunstenaars is te zien van 2 juli t/m 11 oktober 2026 in Park Sonsbeek en andere locaties in Arnhem. 

Brecht van Hulten praat met tekenaar Tobi Dahmen over zijn graphic novel Columbusstraat. “Papa, hoe was het eigenlijk voor je in de oorlog? Hoe heeft dit kunnen gebeuren?” De Duitse stripmaker Tobi Dahmen, die al jaren in Utrecht woont, ontsluit in graphic novel Columbusstraat een aangrijpend familieverleden in oorlogstijd.  Op basis van historische documenten en persoonlijke getuigenissen van zijn familie schetst hij een oorlogsgeschiedenis die veel verder reikt dan het persoonlijke. Tachtig jaar na het eind van de Tweede Wereldoorlog werpt hij een indrukwekkende blik op de impact van het nationaalsocialisme die indringende vragen oproept over politieke en persoonlijke verantwoordelijkheid. Met veel gevoel en nauwgezet onderzoek creëert Dahmen een werk met emotionele diepgang en historische relevantie. Het boek was een enorm succes in Duitsland en kreeg veel lof. De Rolling Stone noemde het "De beste en belangrijkste graphic novel van het jaar."

Beitske de Jong praat met schrijver en journalist Fenna Riethof over haar debuut Scherp, onscherp. Als Louise op het punt staat om drieëndertig te worden, maakt ze samen met haar vriend Jut een roadtrip door het westen van de Verenigde Staten. Tijdens een solowandeling in een Californische woestijn ontmoet ze een verdwaalde Amerikaan, Sim, die haar onmiddellijk meer boeit dan haar vriend. Hij is flamboyant, uitgesproken en tegendraads. Louise klampt zich aan hem vast en vervolgt de reis met Sim. Dit woelt alles om: ze trekt haar toekomstplannen, dierbaarste vriendschap en zelfs haar eigen waarneming in twijfel. Als in Las Vegas het noodlot toeslaat en ze Sim uit het oog verliest, staat ze er voor het eerst in haar leven helemaal alleen voor.    

Brecht van Hulten in gesprek met Annette Portegies. Deze maand verscheen het FIEP, een schitterend overzicht van het leven en werk van een van Nederlands bekendste kunstenaars namelijk Fiep Westendorp door Annette Portegies en Gioia Smid. Fiep Westendorp werd beroemd als de vrouw die Jip en Janneke hun uiterlijk gaf. Ze tekende ook Pluk van de Petteflet, Otje, Floddertje, Pim en Pom en tal van andere onsterfelijke kinderhelden. Generatie na generatie groeide op met haar werk, maar zelf bleef ze graag op de achtergrond. Daardoor is het minder bekend dat ze ook muurschilderingen, tijdschriftillustraties en boekomslagen voor volwassenen maakte, en dat ze reclamecampagnes ontwierp voor diverse bedrijven.  Aan de hand van haar omvangrijke oeuvre schetsen Annette Portegies en Gioia Smid in FIEP de wereld van Fiep Westendorp, waarin ze haar talent ontdekte, de kunstacademie volgde, geïnspireerd raakte en met vallen en opstaan haar ambitie najoeg.  Annette Portegies studeerde Nederlandse taal- en letterkunde en is uitgever. In 2019 verscheen haar biografie Weerspiegeld in een waterglas: Maurice Gilliams 1900-1982.

Annemieke Bosman in gesprek met Nederlands-Chileense filmmaker Paloma Aguilera Valdbenito. Haar nieuwe film TREAT HER LIKE A LADY draait momenteel succesvol in de Nederlandse bioscopen. Het verhaal: Een hittegolf in Amsterdam. Alleenstaande moeder Sandra woont met haar dochters Harrie en Stella in Amsterdam en kan de eindjes maar net aan elkaar knopen. Als de onbetaalde rekeningen zich blijven opstapelen en ze beschuldigd wordt van fraude moet Sandra alle zeilen bijzetten om haar kinderen uit handen van de hulpverlening te houden. TREAT HER LIKE A LADY beleefde zijn wereldpremière op het Internationaal Filmfestival van Rotterdam en geeft met de nodige humor kritiek op een falend sociale zekerheidsstelsel. In een film vol felle kleuren en een sfeervolle soundtrack speelt Nienke Plas een sterke en charismatische moeder die doet denken aan de krachtige vrouwelijke personages uit films van Almodóvar.

Brecht van Hulten praat met schrijver Jannah Loontjens over haar roman Gala en Zev. Scheveningen, jaren tachtig. Zev groeit op in een buurt waar armoede en geweld het leven bepalen. Gala komt met haar moeder in diezelfde buurt te wonen en wordt verliefd op de jonge drugsverkoper Zev. Als Gala voor haar studie naar Amsterdam verhuist, verliezen ze elkaar uit het oog. Na twintig jaar zoekt Zev haar weer op. Hij is een grote speler in de onderwereld geworden. Hij is rijk en alles lijkt goed te gaan. Totdat zijn beste vriend wordt vermoord en hijzelf wordt opgepakt. De gebeurtenissen confronteren Gala met haar jeugd: kan ze Zevs daden begrijpen, zonder hem te veroordelen?

Shula Tas in gesprek met schrijver en taalkundige Sarah van Vliet. Haar debuutroman Aigou verscheen begin deze maand. Hij kan zitten, pootjes geven en knuffelen, maar ook zijn eigen gedachten optekenen. Aigou begrijpt zelfs zijn baasje, maar geldt dat andersom ook? De bijna veertigjarige Saar Schokking, die deze robothond van haar vader heeft gekregen, heeft wel wat anders aan haar hoofd dan zich over dit beestje te ontfermen. Ze is druk bezig met haar taalkundig onderzoek en ligt overhoop met haar moeder. Bovendien is ze niet eens een hondenmens. Ondertussen lijken alle mensen om Aigou heen niet te beseffen dat hij is zoals zij zijn: een levend wezen, vol hoop en verwachtingen. Maar als er niet op tijd voor hem wordt gezorgd, moet hij terug naar de fabriek en dat wil hij tegen elke prijs voorkomen. Sarah van Vliet werkte jaren aan de universiteit als onderzoeker en docent maar heeft de academie verruild voor de literatuur. In 2024 won ze de Grote Lowlands Schrijfwedstrijd met het verhaal ‘Prefrontaal', eerder publiceerde ze essays en verhalen in o.a. Kluger Hans, Papieren Helden en Tirade. Aigou is haar debuutroman.

Annemieke Bosman in gesprek met Kevin van Vliet. Vijf jaar nadat hij naar Zuid-Afrika vertrok is Kevin van Vliet terug in Nederland om een nieuw werkvisum aan te vragen. Daar wordt hij geconfronteerd met zijn vroegere zelf en dreigt hij emplooi en verstand te verliezen. Het verslag van dat bezoek, in romanvorm, volgt een jonge journalist op reis langs de ruïnes van zijn verleden. Van Vliet werkte zeven jaar in de coulissen van de journalistiek – eerst HP/De Tijd, toen Hilversum, vervolgens naar de kranten – en is momenteel correspondent in Zuid-Afrika voor Trouw en Het Financieele Dagblad. Zijn voor een Bronzen Uil genomineerde literaire debuut, de novelle Wolfsjong (2019), alsook de korte roman Bobbejaanskloof (2023) zijn schetsen in vergelijking met het proza dat nu onder de evenaar naar buiten is gebroken. Met Jong en eenzaam opent Van Vliet de aanval op de huidige stand van de Nederlandse literatuur. Dit is de roman waar ons ingeslapen, in zichzelf gekeerde taalgebied op wacht.

Annemieke Bosman praat met conservator Ingeborg de Roode over de overzichtstentoonstelling met werk van ontwerper Kho Liang Ie, die nu te zien is in Stedelijk Museum Amsterdam. Zij stelde de expositie samen met Eng Bho Ko, de zoon Kho Liang Ie, ook hij is te gast. Het Stedelijk presenteert het eerste grote museale overzicht van Kho Liang Ie, die met zijn ontwerpen voor meubels en interieurs van de jaren 50 tot mid jaren 70 van de vorige eeuw een centrale positie innam binnen de Nederlandse vormgeving. Met zijn poëtische benadering en bijzondere materiaalkeuze gaf hij een speelse touch aan het strakke modernisme. Ook omringde hij zich met een groot internationaal netwerk en introduceerde hij nieuwe ontwerpers in Nederland. Als Kho Liang Ie in 1975 op 47-jarige leeftijd overlijdt, laat hij een indrukwekkend oeuvre na van onder andere meubels, interieurs en grafische vormgeving. Hij wordt geboren in 1927 in Magelang, Indonesië, het land waar de van oorsprong Chinese familie Kho al generaties woont. In 1949 verhuist hij naar Nederland en studeert interieurarchitectuur aan de voorloper van de Rietveld Academie. Als student heeft hij al succes: zijn ontwerp voor een drankenkastje wordt gepubliceerd in het gerenommeerde tijdschrift Goed Wonen en zijn afstudeeropdracht voor de inrichting van een jeugdherberg wordt daadwerkelijk uitgevoerd. Na zijn studie werkt Kho als adviseur en tentoonstellingsmaker bij de stichting Goed Wonen en ontwerpt hij samen met Wim Crouwel tentoonstellingen, stands voor bedrijven en affiches. Kho ontwerpt ook al veel meubels in die periode. In 1957 wint hij (samen met Wim Crouwel) een belangrijke meubelprijsvraag in Cantù, Italië – waar zes metalen meubelstukken ook worden uitgevoerd en tentoongesteld. Kho Liang Ie – Mid-Century Modernist is het eerste grote overzicht van de ontwerper in meer dan vijftig jaar. In een ruimtelijk ontwerp van Strijkers Studio (Eline Strijkers) komen via meer dan 200 objecten en veel beeldmateriaal alle aspecten van het oeuvre van Kho Liang Ie aan bod, met ook de presentatie van een deel van het interieur van Schiphol, een stand voor Artifort en een reconstructie van een onderdeel van zijn tentoonstelling in het Stedelijk in 1971. Daarnaast is er aandacht voor zijn samenwerking met bekende ontwerpers en kunstenaars, zoals Pierre Paulin, Geoffrey Harcourt en Sheila Hicks. Ook zijn internationale netwerk en zijn mede daaruit voortvloeiende kunstcollectie komen aan bod, met werk van onder meer Ettore Sottsass en Niki de Saint Phalle.

Annemieke Bosman in gesprek met filmmaker Claire Pijman. In haar nieuwe documentaire Batik, Beats & Bumbu volgt regisseur Claire Pijman, zelf met Indonesische roots, een nieuwe generatie Indische Nederlanders die hun erfgoed opnieuw verkent. Waar eerdere generaties hun cultuur vaak naar de achtergrond schoven om een nieuw bestaan op te bouwen, gaat deze generatie juist actief op zoek naar hun achtergrond. Pijman reist in deze film met vier kunstenaars en een band af naar Indonesië, waar zij vorm geven aan hun dubbele culturele identiteit door samen te werken met Indonesische makers. Met onder andere de band Nusantara Beat laat de film zien hoe uit deze kruisbestuiving nieuwe culturele bewegingen ontstaan.  Claire Pijman maakte vorig jaar de documentaire Een vrouw als Monique met Monique van de Ven en Joes Brauers. De film werd bekroond met een Kristallen Film Award voor 10.000 bezoekers. In 2019 won Claire Pijman een Gouden Kalf voor Robby Müller: Living the Light. 

Brecht van Hulten praat met August Dirks kapitein van narrenschip Azart, en met regisseur Annike Kaljouw die samen met Masha Novikova een documentaire maakte over het schip: Azart, come make art. Vanaf volgende week is deze film in de bioscoop te zien. Het Amsterdamse narrenschip Azart, The Ship of Fools, voer 33 jaar over de wereld als varend kunstwerk om vrolijkheid, theater en muziek te brengen. Levenskunstenaar kapitein August Dirks wilde de V.O.C.-route overdoen, maar dan wel op een andere manier: "Niet om te stelen en te kelen, maar om te spelen en te delen." Door tegenslag onderweg, zet het schip koers naar een laatste spectaculaire ligplaats. De film vertelt de kleurrijke en vrolijke geschiedenis van het schip Azart, met in de hoofdrol kapitein August die al die tijd op het avonturenschip woonde en werkte. Inmiddels is het schip gestrand -letterlijk- op een Zuid-Amerikaans strandje, waar het wonderlijke verhaal nog altijd verder gaat, onder leiding van een groep lokale kunstenaars. Het Amsterdamse Azartplein is genoemd naar deze zottenschuit.

Shula Tas praat met theatermaker Caro Derkx over haar boek Mijn onwaarschijnlijke vriendschap met Emma Watson. De zevenentwintigjarige Caro lijkt het leven op orde te hebben, maar niks is minder waar. Haar dagen kleuren donker en ze komt haar bed nauwelijks uit. Onverwachts vindt ze steun in dagelijkse mails aan Emma Watson. Er is alleen één probleem: deze Emma blijft op afstand. Impulsief vertrekt Caro naar Oxford, waar Emma volgens social media studeert. Wat volgt is een reis langs imponerende bibliotheken, colleges en gesloten toegangspoorten, in de hoop Emma ‘toevallig' tegen het lijf te lopen. Caro Derkx (1995) is theatermaker en actrice. Ze studeerde af aan de Toneelacademie Maastricht met de bekroonde solo Me, Myself & Sir Roger Scruton en maakte daarna onder meer de voorstelling Emma Watson – The Play. Ze is te zien in verscheidene Nederlandse films en series waaronder Vleesdag: de eerste 18+-horror van eigen bodem. Daarnaast is ze co-host van de feministische podcast Wolf. Mijn onwaarschijnlijke vriendschap met Emma Watson is haar boekdebuut.