Podcasts about eerste wereldoorlog

Trump tekende deze week in Versailles, de plek waar in 1919 het einde van de Eerste Wereldoorlog werd bezegeld, een memorandum met Iran. Is dit eigenlijk een overwinning, of verkoopt Trump hier handig zijn verlies? Anna Dijkman en Marijn Jongsma analyseren de nasleep van de oorlog: een Iraans regime dat economisch gehavend maar geopolitiek juist sterker uit de strijd komt, Amerika dat zijn militaire reputatie beschadigd ziet, en een deal die verdacht veel lijkt op het akkoord dat Barack Obama ooit sloot, waar Trump zelf juist zo op afgaf. Daarna duiken ze in het verrassende debuut van Kevin Warsh als nieuwe Fed-voorzitter. Hij hield de rente ongewijzigd, maar onder de oppervlakte verandert er van alles: minder communicatie, het mogelijk schrappen van de dot-plot en een opvallende voorliefde voor AI als inflatiedrukker. Volgens Fed-watchers van ABN Amro en Rabobank is Warsh ‘een duif in een havikpak’ en lijkt hij verrassend veel te lenen van Alan Greenspans beruchte mistgordijntactiek uit de jaren negentig.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Trump tekende deze week in Versailles, de plek waar in 1919 het einde van de Eerste Wereldoorlog werd bezegeld, een memorandum met Iran. Is dit eigenlijk een overwinning, of verkoopt Trump hier handig zijn verlies? Anna Dijkman en Marijn Jongsma analyseren de nasleep van de oorlog: een Iraans regime dat economisch gehavend maar geopolitiek juist sterker uit de strijd komt, Amerika dat zijn militaire reputatie beschadigd ziet, en een deal die verdacht veel lijkt op het akkoord dat Barack Obama ooit sloot, waar Trump zelf juist zo op afgaf. Daarna duiken ze in het verrassende debuut van Kevin Warsh als nieuwe Fed-voorzitter. Hij hield de rente ongewijzigd, maar onder de oppervlakte verandert er van alles: minder communicatie, het schrappen van de dot-plot en een opvallende voorliefde voor AI als inflatiedrukker. Volgens Fed-watchers van ABN Amro en Rabobank is Warsh ‘een duif in een havikpak’ en lijkt hij verrassend veel te lenen van Alan Greenspans beruchte mistgordijntactiek uit de jaren negentig.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de jaren dertig droomt Benito Mussolini ervan om Italië opnieuw tot een wereldmacht te maken. Geïnspireerd door het oude Rome wil hij zijn land uitbreiden en een grotere rol opeisen tussen de grote mogendheden van Europa.In deze aflevering kijken we naar Mussolini's ambities, de Italiaanse frustraties na de Eerste Wereldoorlog en de oorlog tegen Ethiopië. Een overwinning die Italië zelfvertrouwen geeft, maar tegelijkertijd de zwaktes van het land verbergt.Want hoe sterk is Mussolini's Italië eigenlijk? En is het land wel voorbereid op de grote oorlog die steeds dichterbij komt?Stel ons een vraag of vertel ons iets leuks! We kunnen reageren :)Deze aflevering wordt mede mogelijk gemaakt door SpelSpul.nl SpelSpul heeft het grootste assortiment van bord spellen in Nederland. Voor jong en oud, fanatiek of beginner en geschiedenis liefhebber tot alle andere mogelijke spellen! Nationaal Monument OranjehotelBezoek het Nationaal Monument Oranjehotel in Scheveningen en ontdek de verhalen van de duizenden Nederlanders die hier tijdens de Tweede Wereldoorlog gevangen zaten. Een indrukwekkende historische plek die laat zien wat vrijheid werkelijk betekent.  Support the showRondleiding GrebbebergHierbij de link naar de rondleiding op de Grebbeberg van 27 juni!Klik hier!Word Historicus lid van De Geschiedenisreis!Heb je genoten van deze aflevering? Als Historicus lid krijg je nog veel meer! Ontvang exclusieve toegang tot extra afleveringen, diepgaande analyses en verhalen die je nergens anders hoort. Tegenwoordig via Petje.Af en daarmee is iDeal betaling mogelijk.Klik hier om naar onze Petje Af website te gaan!Social MediaFacebookgroep: Groep van geschiedenis enthousiastelingenSubstack: Nieuwsbrief met kaarten, foto's en artikelen als ondersteuning bij iedere aflevering.Instagram: Blijf op de hoogte van alle nieuwtjesAdverteren in onze podcast? Mail naar leethijsgeschiedenisreis@gmail.com

Guido van Hengel is schrijver, essayist en historicus. Hij is gespecialiseerd in Europa als idee en constructie, de cultuur van de Balkan, en de Eerste Wereldoorlog. Ook is hij redacteur bij de Nederlandse Boekengids en de tijdschriften Donau en Drawing the Times. Hij schreef de boeken ‘De dagen van Gavrilo Princip. hoe een jonge rebel de Eerste Wereldoorlog ontketende', ‘De zieners' en ‘Roedel'. Nu verschijnt ‘Dageraad. Geschiedenis in ochtendlicht'. Met verhalen, mysteriën, nachtmerries, marsen, oorlogen, zuiveringen en gezangen vertelt hij, aan de hand van uiteenlopende historische figuren, over het verlangen naar een nieuw begin. Ellen Deckwitz gaat met Guido van Hengel in gesprek.

Het adembenemende verhaal van een verboden liefde tussen twee jonge officieren tijdens de Eerste Wereldoorlog. Uitgegeven door J.M. Meulenhoff Spreker: Jeroen Wollaars

DE WAKERS AAN DE MAASIn de eerste aflevering van Alternatieve Feiten: Wat als de Belgische Revolutie mislukt was? kon je meemaken hoe ik via een obscuur programma in een parallelle wereld terechtkwam, waar koning Willem-Alexander II die dag officieel de nieuwe federale regeringszetel in Brussel opende. Het gebouw met de naam Noordzeepoort, moest symbool staan voor de eenheid van onze natie, van Groningen tot Aarlen. Het Ministerie van Taalharmonie en Regionale Gevoeligheden maakt die dag ook de nieuwe Taalharmonie-index bekend, en eindelijk was er goed nieuws voor de boeren: na weken van onderhandelen werd eindelijk een akkoord bereikt over de exportverhouding tussen Gouda en Orval. Maar hoe verliep de Eerste Wereldoorlog dan, als daar een groot en sterk Noordzeerijk in de weg lag voor een Duits offensief? En als die Grote Oorlog niet eindigde op het trauma van Versailles, is het dan mogelijk dat ene Adolf Hitler tot een voetnoot in de geschiedenis zou worden gereduceerd?In deze tweede aflevering buigen we ons vooral over de gevolgen voor de Grote Oorlog. Hoe het nazisme daardoor geen kans kreeg om een factor van belang te worden, lees je in het ebook waarin het hele verhaal verteld wordt: Alternatieve Feiten: Wat als de Belgische Revolutie mislukt was? Hier vind je de eerste aflevering van Wat als de Belgische Revolutie mislukt was?Deze tweede aflevering werd net als de eerste gemaakt door Patrick Bernauw (script & stem), Antoine Derksen (stem & sound design) en Casper Derksen (stem). Geluidseffecten: freesound.orgMuziek:Wilhelmus: NPO Klassiek, voor een special rondom Koningsdag maakte Jasper Iturrospe een vrij spel op het Wilhelmus.Nieuwsfilller: BBC News 2024Adobefreestockaudio.com La Revolution Le Temps du ChangementsBecome a supporter of this podcast: https://www.spreaker.com/podcast/mysterieus-belgie--5917929/support.Mysterieus België is een podcast van de Vlaamse auteur Patrick Bernauw. Zijn werk is verkrijgbaar in iedere plaatselijke en online boekhandel, o.a. bij Bol of Standaard Boekhandel. Zijn meest recente boeken: BeeldSpraak https://www.bernauw.com/p/beeldspraak-gecartoniseerde-collages.htmlGroetjes uit de Vierde Dimensie https://www.bernauw.com/p/maf.htmlThis episode includes AI-generated content.

In deze korte aflevering van Na de Les hoor je alles over het bijzondere leven van Mata Hari. Wie was zij? Waardoor is ze zo beroemd geworden? Was ze echt een spion? Je hoort het allemaal in deze aflevering van In de Pauze!Muziek van Shane Ivers: https://www.silvermansound.com

Op het eerste gezicht ligt onze zuiderbuur België om de hoek. Op het tweede gezicht liggen we soms mijlenver uit elkaar, en kennen we België van thema’s waar wij Nederlanders niet dagelijks mee bezig zijn. Een serieus heuvellandschap, een enorme industriële erfenis, een taalgrens en diepe littekens van een Eerste Wereldoorlog. Maar op het derde gezicht zijn onze Belgische broeders en zusters verrassend dichtbij. We lezen Suske en Wiske, kijken Samson en Gert, luisteren Jacques Brel en Stromae, consumeren wafels en bier. En we twijfelen zelfs een beetje over België. Maar er wordt niet alleen getwijfeld, we gaan ook! Naar Brugge, Gent en Antwerpen, we fietsen in de Ardennen, we studeren in Leuven en rijden rondjes in de metro van Charleroi. Hoewel, dat misschien net weer niet. Hoe dan ook, we nemen België graag tot ons. Maar dat, lieve luisteraars, leidt ook tot vooroordelen en misverstanden. En na ons een maand gelaafd te hebben aan België, duiken wij nog één keer de studio in. Deze keer met een echte Belg, en niet de minste: wetenschappelijke omnivoor Lieven Scheire! Adverteren in deze podcast, een op maat gemaakte pubquiz als werkuitje of zoek je een andere samenwerking? Mail dan naar info@grotepodcastlas.nl.

In deze derde en laatste aflevering van onze Eerste Wereldoorlog specials bespreken wij de laatste twee oorlogsjaren. Waarom is 1917 zo'n belangrijk jaar? Waarom ging de Verenigde Staten meedoen? Wat gebeurde er met de Duitse Keizer? En waarom ging Duitsland akkoord met het Verdrag van Versailles? Je hoort het allemaal in deze aflevering van Na de Les!

In deze eerste aflevering van de serie over de opkomst van Adolf Hitler gaan we terug naar het begin. Naar een jongen zonder duidelijke richting, die droomt van een carrière als kunstenaar, maar keer op keer wordt afgewezen.We volgen Hitler in zijn jeugd, zijn jaren in Wenen en zijn ervaringen in de Eerste Wereldoorlog. Stap voor stap ontstaat een beeld van een zoekende jongeman, nog ver verwijderd van de politicus die hij later zal worden.Wanneer beginnen zijn ideeën zich te vormen? En welke gebeurtenissen spelen daarin een rol?Stel ons een vraag of vertel ons iets leuks! We kunnen reageren :)Deze aflevering wordt mede mogelijk gemaakt door SpelSpul.nl SpelSpul heeft het grootste assortiment van bord spellen in Nederland. Voor jong en oud, fanatiek of beginner en geschiedenis liefhebber tot alle andere mogelijke spellen! Grebbeberg Rondleiding - 27 juniOp 27 juni nemen we jullie mee met een rondleiding over de Grebbberg. Thijs zal de rondleiding verzorgen. Er zijn drie groepen:10:00 uur14:00 uur18:00 uurLijkt het je leuk om mee te gaan kan je hier meer informatie vinden! Support the showWord Historicus lid van De Geschiedenisreis!Heb je genoten van deze aflevering? Als Historicus lid krijg je nog veel meer! Ontvang exclusieve toegang tot extra afleveringen, diepgaande analyses en verhalen die je nergens anders hoort. Tegenwoordig via Petje.Af en daarmee is iDeal betaling mogelijk.Klik hier om naar onze Petje Af website te gaan!Social MediaFacebookgroep: Groep van geschiedenis enthousiastelingenSubstack: Nieuwsbrief met kaarten, foto's en artikelen als ondersteuning bij iedere aflevering.Instagram: Blijf op de hoogte van alle nieuwtjesAdverteren in onze podcast? Mail naar leethijsgeschiedenisreis@gmail.com

Beitske de Jong in gesprek met Kees van der Geer, gastconservator van de tentoonstelling Gestel en De Smet - kleurrijke vriendschap. Dit voorjaar is in het Stedelijk Museum Alkmaar werk te zien van de grootmeester van het Vlaams expressionisme Gustave De Smet en Leo Gestel, een van de belangrijkste vernieuwers van de Nederlandse kunst. De tentoonstelling laat zien hoe hun levens innig met elkaar verweven raken en hoe zij elkaar zowel kunstzinnig als persoonlijk beïnvloeden. Een verhaal over vriendschap in zowel lichte, als donkere levensperiodes.    In 1914 vlucht de Vlaamse kunstenaar Gustave De Smet (1877–1943) vanwege het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog naar Nederland. Hij sluit daar al snel vriendschap met Leo Gestel (1881–1941), die hem introduceert in de Amsterdamse kunstwereld. Dit markeert het begin van een intensieve artistieke uitwisseling. 

In Over The Top: WWI strijd je met honderden tegelijk op een slagveld in de Eerste Wereldoorlog, terwijl deze game nota bene door slechts vier mensen is gemaakt. Is het daarmee een waardige tegenhanger voor bijvoorbeeld Battlefield 1, of moet je er niet zoveel van verwachten? Donner Bakker heeft 'm gespeeld en praat erover met Joe van Burik in deze Mini-Game-aflevering van All in the Game. Over The Top: WWI is nu te spelen op Steam. Vragen of opmerkingen? Mail ons! Op allinthegame@bnr.nl Over All in the GameAll in the Game is de podcast over games voor iedereen. Wanneer er iets speelt in de wereld van games, hoor je dat hier: spannende ontwikkelingen, boeiende onderzoeken en natuurlijk de nieuwste releases om te spelen op je PlayStation, Xbox, pc of welk platform dan ook. Onder leiding van BNR's techredacteur Joe van Burik hoor je gesprekken met andere gamekenners, zoals beursnerd Jochem Visser, techredacteurs Niels Kooloos en Daniël Mol én popcultuurkenners Donner Bakker en Sam van Zuilen. Ook hoogleraar computerwetenschappen Felienne Hermans en universiteit docent Laura van der Lubbe schuiven geregeld aan, en je hoort bijdragen van audioproducers André Dortmont, Ivo Klokman en Jeanne Heeremans. Elke week zijn er minimaal twee afleveringen van All in the Game. Of nog meer, wanneer er veel speelt in de wereld van games. Soms met impressies en analyses over actuele ontwikkelingen en nieuwe games. Andere keren kun je luisteren naar interviews met makers van bijzondere games, van Grand Theft Auto (GTA) tot Baldur's Gate 3 - zowel Nederlandse als internationale ontwikkelaars. Of we praten met e-sport-atleten, onderzoekers en andere experts in de wereld van videogames, in onze rubriek Main Game. En regelmatig laten we iemand van BNR Nieuwsradio aanschuiven om te vertelen over diens favoriete game van vroeger in de Retro-rubriek. In deze podcast kijken we verder dan alleen wat een game leuk maakt: we bespreken juist ook in de culturele, maatschappelijke, economische en technologische impact ervan. Jaarlijks gaat er immers zo'n 200 miljard euro om in de wereldwijde game-industrie, dat is al (vele jaren zelfs) daadwerkelijk meer dan de muziek- en filmindustrie bij elkaar opgeteld. Zo hoor je bij All in the Game niet alleen wat je moet spelen - en op welk nieuwe (game)platform - maar kun je daar nog bewuster mee bezig zijn, over praten en natuurlijk van genieten. Of het nou gaat om Super Mario of Sonic the Hedgehog, Fortnite of Roblox, voetbalgames van EA Sports FC of de FIFA, Call of Duty of Battlefield, League of Legends of Dota,of goude oude titels zoals Tetris, Rollercoaster Tycoon, The Sims of zelfs Snake. En we hebben ook aandacht voor liefhebberijen die dicht op games zitten, zoals Dungeons & Dragons, Lego en de films, series en strips rond reeksen zoals Star Wars en Marvel. Het komt allemaal aan bod in All in the Game. All in the Game werd als podcast al in 2022 opgenomen in het archief van Het Nederlands instituut voor Beeld & Geluid in Hilversum - als eerste podcast van BNR Nieuwsradio en één van de eerste gamepodcasts van allemaal. Gezamenlijk met talloze Nederlandse televisieprogramma’s, radioshows, games, websites, webvideo’s en podcast vormt dit materiaal de Nederlandse mediageschiedenis. Over Joe van BurikJoe van Burik is presentator, podcastmaker en techredacteur bij BNR Nieuwsradio. Je hoort hem bijna dagelijks in de Tech Update met het laatste nieuws over digitale technologie, en gaat daar in De Grote Tech Show (samen met Ben van der Burg) elke woensdag dieper op in met gasten uit de techwereld. Daarnaast maakt hij onder meer de podcast All in the Game, voor iedereen die meer wil horen over videogames.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe voorkomen we een nieuwe wereldoorlog? In deze aflevering van De Nieuwe Wereld gaat Jasper van Dijk in gesprek met Koert de Buuf, professor internationale politiek aan de Vrije Universiteit Brussel, over zijn nieuwste boek: Hoe een nieuwe wereldoorlog voorkomen.Aan de hand van de actuele spanningen tussen de VS, Israël en Iran analyseert De Buuf waarom de strategie van 'regime change' door middel van bombardementen gedoemd is te mislukken en het Iraanse regime juist versterkt. Hij trekt parallellen met de aanloop naar de Eerste Wereldoorlog en waarschuwt voor de gevaren van 'toxische allianties' en de huidige versnelling in de wereldwijde herbewapening.In deze video bespreken zij onder meer:De NAVO-exit: Waarom Europa volgens De Buuf uit de NAVO moet stappen om een eigen, onafhankelijke koers te varen en niet meegesleurd te worden in onbezonnen Amerikaanse conflicten.De Algoritmes van Oorlog: Hoe sociale media en AI zorgen voor gevaarlijk tunneldenken en polarisatie, wat de weg naar conflict plaveit.Een Nieuwe Wereldorde: De noodzaak van een nieuw vredeskader waarin ook landen als India, China en Brazilië een volwaardige plek krijgen, vergelijkbaar met de beweging van ongebonden landen tijdens de Koude Oorlog.Tribalisering: Waarom mensen in onzekere tijden teruggrijpen naar 'de eigen stam' en sterke leiders, en hoe we hier een rationeel tegenverhaal tegenover kunnen stellen.Is de weg naar vrede een kwestie van meer wapens, of is het tijd voor een radicale herziening van onze internationale betrekkingen?.Steun DNWMaak het geluid van de Nieuwe Wereld mogelijk. Zonder uw steun geen DNW! Word lid of doneer:

(01:44) Deze zondag mogen de Hongaren naar de stembus, en verrassend genoeg staat Viktor Orbán niet aan kop. De Minister-president van Hongarije verscheen in 1989 ten tonele als jonge oppositieleider, die tegen de Sovjets in pleitte voor nationale onafhankelijkheid. Ruim drie decennia later lijkt diezelfde erfenis hem in te halen, nu demonstranten zijn eigen woorden tegen hem gebruiken en zijn relatie met Rusland onder een vergrootglas ligt. Wordt dit het einde van Orbán? Cultuurhistoricus Krisztina Lajosi-Moore belt in vanuit Boedapest, historicus Marijn Kruk schuift aan in de studio.  (17:03) Hij begon als een leider die wilde dat de wereld Rusland serieus nam, en eindigde met een oorlogsverklaring aan het Westen, gewapend met tsarenmythen en orthodoxe symboliek. Beatrice de Graaf, hoogleraar Geschiedenis van de Internationale Betrekkingen in Utrecht, en Niels Drost, Rusland-analist bij Clingendael, zagen hoe Poetin vanaf 2000 steeds radicaler werd. Ze zijn te gast met hun nieuwe boek Poetins tsaristische droom – Geschiedenis als wapen in de Russische politiek.  (33:40) Je hebt Mekka, Jeruzalem, Rome en… Ommen. Vanaf zo'n honderd jaar geleden kwamen hier duizenden theosofen en esoterici tezamen voor de jaarlijkse Sterkampen, om daar te luisteren naar hun nieuwe wereldleider: Krishnamurti. Hoe kwam deze Goeroe in Ommen terecht, en hoe was het voor de Ommenaren om opeens in een bedevaartsoord te wonen? Na jaren onderzoek schreef Rick Nieman het boek De goeroe en de baron, en over die zoektocht maakte zijn partner Sacha de Boer een podcast. Beide journalisten zijn bij ons te gast.  (47:36) Elke week bespreken we historische tips met afwisselend Nadia Bouras, Wim Berkelaar, Bart Funnekotter, Sanne Frequin, en Fresco Sam-Sin. Deze week is de beurt aan Nadia Bouras. Zij bespreekt twee boeken en een podcast:  * Het Rode Noorden (https://npo.nl/luister/podcasts/1373-het-rode-noorden) - Kim van den Bergh * Grenzend aan liefde - Karin Amatmoekrim * Yalla - Hasna El Maroudi (59:32) Slechts één gehaktbal per week: de vernieuwde Schijf van Vijf is strenger dan ooit. Maar het land laten eten wat het moet, blijkt al sinds 1953 een vergezicht. Voedselhistoricus Jon Verriet onderzocht de geschiedenis van het Voedingscentrum en is bij ons te gast.   (01:08:48) OVT Doc: De belofte van het zout  Dat er kolenmijnen in Limburg waren en dat er gas in de grond in Groningen zit, dat weten we. Maar dat er in Nederland ook zout wordt gewonnen, is veel minder bekend. Toch gebeurt dat al sinds vlak na de Eerste Wereldoorlog in Twente en sinds de jaren vijftig ook in Oost-Groningen.    En daar, in Oost-Groningen, ligt die zoutwinning nu onder vuur. De provincie voert een rechtszaak en bewoners komen in verzet. En dat terwijl de vondst van zout in de naoorlogse periode werd gezien als dé oplossing voor de armoede en achterstand van het gebied. Zout was namelijk het witte goud.   Katinka Baehr en Jille Smilda maakten een documentaire over de zoutgeschiedenis van Oost-Groningen. Met Martijn Folkers van RTV Noord, die al jaren in het zoutdossier zit, praten we na de documentaire verder over wat er nu speelt.   Meer info: https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-12-april-2026  (https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-12-april-2026 )

Dat er kolenmijnen in Limburg waren en dat er gas in de grond in Groningen zit, dat weten we. Maar dat er in Nederland ook zout wordt gewonnen, is veel minder bekend. Toch gebeurt dat al sinds vlak na de Eerste Wereldoorlog in Twente en sinds de jaren vijftig ook in Oost-Groningen.   En daar, in Oost-Groningen, ligt die zoutwinning nu onder vuur. De provincie voert een rechtszaak en bewoners komen in verzet. En dat terwijl de vondst van zout in de jaren ‘50 werd gezien als de oplossing voor de armoede en achterstand van het gebied. Zout was namelijk het witte goud.  Katinka Baehr en Jille Smilda maakten een documentaire over de zoutgeschiedenis van Oost-Groningen.  Correctie: In de documentaire wordt Jakoba Gräper Niemeijer genoemd als lid van de actiegroep ‘Stop Zoutwinning'. Dat klopt niet. Jakoba is betrokken namens de Bewonersgroep Borgercompagnie.

In deze tweede aflevering van onze Eerste Wereldoorlog specials bespreken wij de loopgravenoorlog. Hoe verliep de strijd? Wat gebeurde er in Ieper en bij Verdun? Wat is de slag bij de Somme? En hoe was het eigenlijk in een loopgraaf?Je hoort het allemaal in deze aflevering van Na de Les!

Bij de Eerste Wereldoorlog in België denken we vooral aan de loopgraven van het IJzerfront. Waar het minder vaak over gaat: tussen 1914 en 1918 was de rest van België bezet gebied. Over wat die oorlog en die bezetting betekenden voor ons land schreef Sophie De Schaepdrijver in 1997 haar bekroonde boek 'De Groote Oorlog'. 30 jaar later lijkt oorlog terug van nooit weggeweest.

  16 maart 1914, rond 17.00 's middags  komt er een limousine voorrijden bij de redactie van de Franse krant Le Figaro. Een chic geklede dame met een hoed met grote veren steekt haar zijden been naar buiten. Ze wandelt het gebouw in, haar kleine handjes in een bonten mof gestoken. Binnen vraagt ze beleefd of ze de directeur van de krant, monsieur Calmettte kan spreken. Als ze haar een tijdje later binnen laten is de directeur duidelijk verrast. 'Wat kan ik voor u doen, madame?' vraagt hij beleefd terwijl hij de deur achter haar dicht doet. Een seconde later klinken er zes schoten en als medewerkers gaan kijken vinden ze monsieur Calmette in een grote plas bloed. De Zaak Caillaux zou de aanstormende Eerste Wereldoorlog wekenlang van de voorpagina's verdringen: een zaak vol bedrog, zijden lakens en intieme brieven Wil jij een PodcastHeld zijn? Dat kan! Geef me vijf sterren op Spotify of een duimpje op Podimo en volg me op Instagram, TikTok, of Youtube. Of koop mijn nieuwe boek! Nu ook verkrijgbaar als audioboek! Een besneeuwd kasteel, een vervloekte diamant, een gemaskerd bal, een onverklaarbare moord... Kom mee naar Kasteel De Haar. Als je durft... Mijn nieuwe boek is  Moord in Kasteel de Haar. In dat boek worden Joop en Nettie, het dynamische duo uit De Moord op mr. Jacques Wijsman, door barones Hélène van Zuylen uitgenodigd op Kasteel de Haar.  Het hoogtepunt is een gemaskerd bal waar iedereen als Napoleon moet verschijnen. Tijdens het bal wordt één van de Napoleons vermoord. Wie heeft de trekker overgehaald en hebben ze eigenlijk wel de juiste Napoleon te grazen genomen? Als ze tot overmaat van ramp ingesneeuwd raken met de moordenaar moeten Joop, Nettie en Hélène zo snel mogelijk de moordenaar ontmaskeren... Ik groeide op in Haarzuilens, letterlijk om de hoek van het kasteel, heb er ook jaren als gids gewerkt. Het was altijd de droom om nog eens een boek te schrijven waarin barones Hélène allerlei avonturen zou beleven. Dit is dat boek. Sterker nog, we zijn al aan de VIERDE DRUK!!! Moord in Kasteel de Haar is overal te koop, zoals Bol en Bruna,  maar ook bij je lokale boekhandel zoals Boekhandel Van Kralingen in Breukelen!!!  

In deze eerste aflevering van onze Eerste Wereldoorlog specials, bespreken wij de oorzaken. Waarom noemt men het ook wel de Grote Oorlog? Waarom gingen ze eigenlijk oorlog voeren? Wat was het laatste zetje? En waarom niet (of wel?) via Nederland?Je hoort het allemaal in deze nieuwe aflevering van Na de Les!

De oorlog in Oekraïne duurt al bijna langer dan de Eerste Wereldoorlog. Poetins overval werd een uitputtingsslag, die ons, de EU en de NAVO, ongekend uitdaagt. Ook de focus op Iran verandert daar niets aan. Integendeel, zegt Robert Serry in gesprek met Jaap Jansen en PG Kroeger naar aanleiding van zijn nieuwe boek. In Nog is Oekraïne niet verloren schetst hij de wederwaardigheden van deze oorlog, zijn persoonlijke belevenissen met zijn schoonfamilie en vrienden daar en de geopolitieke verbindingen van die oorlog, ook met Israël en Iran. En als oud-topdiplomaat in het Midden-Oosten, op de Krim en vanaf 1992 de eerste Nederlandse ambassadeur in Kyiv kan niemand dat beter dan hij. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Steun Robert Serry's Open Door Ukraine Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** Ook Serry dacht op 24 februari 2022 dat het land verloren was. De onervaren, door Sergej Lavrov verachte Volodymyr Zelensky en de onvoorbereide Oekraïense samenleving zouden opgevreten worden door Poetin, zei de eerste chef van Kyivs geheime dienst tegen Serry. Hij en eigenlijk alle wereldleiders - bovenal Vladimir Poetin - zaten faliekant mis. Oekraïners zijn overlevingskunstenaars. Ook nu nog verbaast het Serry hoe een miljoenenstad als Kyiv en de economie van het land stug door functioneren, produceren en innoveren. Zeker wat betreft toptechnologie voor de meest innovatieve defensiespullen. Het land kent geen rantsoenen, geen energie of dagelijkse levensmiddelen die op de bon zijn. Het produceert grotendeels zelf wat nodig is. De creativiteit is groot. Eigenlijk heeft Poetin deze oorlog nu al verloren. Omdat Oekraïne allerminst ten onder is gegaan. De inval was in 2022, maar de strijd begon al in 2014. Toen de demonstranten op het Maidanplein weigerden toe te geven, ook niet bij EU-bemiddeling, vluchtte Poetins vazal Janoekovitsj naar Moskou. De wraak was wreed: Poetin liet de Krim veroveren en MH17 werd neergeschoten. Het Westen gaf steun toen duidelijk was dat Zelensky geen krimp gaf. Maar nooit meer dan strikt nodig om niet ten onder te gaan. Serry is niet echt lovend over Joe Biden of andere leiders zoals Olaf Scholz, maar uit zijn respect voor de inzet van Nederland. Ruttes durf F-16’s te leveren was niet niks. Donald Trump poogde Zelensky te vernederen, omdat hij 'de kaarten niet heeft'. Maar dat beeld is binnen een jaar drastisch veranderd. Bij de begrafenis van paus Franciscus zwichtte Trump tijdens een iconische scène. Het moeizame contact werd hersteld. Met operatie-Spinnenweb diep in Siberië met de meest geavanceerde drone-technologie bewees hij meer kaarten te bezitten dan Poetin ooit voor mogelijk hield. Juist nu, in de oorlog met Iran is deze kennis voor Kyiv goud waard. Het uitvoerige bezoek in Saoedi-Arabië bij kroonprins Mohammed Bin-Salman bewijst dat. In Oekraïne zijn ze zowel dankbaar als cynisch over de steun van westerse landen. Spottend wordt 'the coalition of the willing' ook wel 'the coalition of the waiting' genoemd. De Fransen en de Britten willen veiligheidsgaranties geven na een wapenstilstand, maar alleen als Washington die garanties dan garandeert. Serry snapt dat wel, maar verzucht dat de Europese landen zo snel mogelijk van die afhankelijkheid af moeten. De nieuwe Golfoorlog bewijst dat eens te meer. De schade daarvan dragen de bondgenoten van Amerika, zowel hier als in Azië. Trump heeft geen plan en geen serieuze adviseurs, maar een schoonzoon en een collega-vastgoedbaas uit New York, Steve Witkoff. En Trump is altijd geneigd zich na stoere, onberaden stappen plotseling terug te trekken en anderen de puinhoop te laten opruimen. Trump always chickens out. Poetin heeft nog maar weinig waar hij op kan hopen. De droom van een hersteld Tsarenrijk is vervlogen en zijn oorlog een dekolonisatiestrijd van voormalige vazalstaten die hij niet meer kan beheersen. Olígarchen en spaarders moet hij dwingen vrijwillig vermogens af te staan aan de Centrale Bank om die oorlog te kunnen financieren. Andere vazalstaten zoals Syrië, Venezuela, Iran, en Kaukasus-landen is hij kwijt. Hij moet de oorlog gaande houden om te voorkomen dat voor deze sof binnen Rusland de rekeningen worden vereffend. Hoe komen we volgens rasdiplomaat Robert Serry uit deze knoop? Over de Belgische premier De Wever is hij weinig vleiend. Hij erkent niettemin dat ook Europa zal moeten praten met het Kremlin. Ondertussen moet Oekraïne optimale kracht gegund worden, met nu al Europese ‘boots on the ground’. En zo snel mogelijk het lidmaatschap van de EU en liefst ook van de NAVO. Oekraïnes economische weerbaarheid en militair-technologisch vernuft kan het voor het Europa tot krachtbron maken en ‘weleens meer betekenen dan de formele, papieren garantie van NAVO’s artikel 5’. Serry heeft wel een waarschuwing voor Zelensky. Hij moet niet de fout maken van Winston Churchill in 1945 en zijn rol als president te zijner tijd aan een ander overdragen. *** Verder luisteren 287 - Waarom Robert Serry altijd weer terugkeert naar zijn Oekraïne 486 - ‘Welkom in onze hel’ Een jonge verslaggever aan het front in Oekraïne 417 - Humanitaire hulp en medische evacuaties in Oekraïne 571 - Het kabinet-Jetten in een geopolitieke orkaan 558 – Poetins rampjaar, Jettens kans 548 – Poetins dictaat voor Oekraïne 510 - Brezjnev, Poetin en hun rampzalige oorlog. Lessen voor nu uit 1980 487 - Donder en bliksem in het Oval Office 455 - De bufferstaat als historische - maar ongewenste - oplossing voor Oekraïne 354 - Eenzaamheid, machtsstrijd en repressie in het Russische rijk van Poetin, Stalin en tsaar Nicolaas II 279 - Jaap de Hoop Scheffer over Poetin, Oekraïne, de NAVO en de toekomst van de EU 260 - De toesprakentournee van Volodymyr Zelensky 257 - Het machtige Rusland als mythe: hoe 'speciale militaire operaties' een fiasco werden 253 - Poetins bizarre toespraak: hoe de president de geschiedenis van Oekraïne herschrijft 21 - Poetins rolmodel Tsaar Nicolaas I *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:31:18 – deel 2 01:02:46 – Deel 3 01:28:37 – Claudia de Breij 01:38:35 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Amerika zoekt steeds vaker de confrontatie met Europa. Het voert handelstarieven in en dreigt zelfs met geweld om Groenland in te pakken. Dat maakt Donald Trump een vreemde president… of toch niet? Haroon Sheikh (Vrije Universiteit Amsterdam, WRR) laat zien dat zijn acties passen bij een eeuwenoude Amerikaanse mentaliteit. De VS dacht altijd eerst aan zichzelf, ook toen het leek alsof ze Europa hielpen. Maar nu staat Amerika voor nieuwe keuzes. Wat betekent dat voor Europa? 00:00 Waarom wil Trump Groenland kopen?03:42 Hoe werkt Amerikaanse geopolitiek en isolationisme?04:20 De opkomst van de VS als wereldmacht05:43 De betekenis en invloed van de American Dream06:38 Waarom deed Amerika mee aan de Eerste Wereldoorlog?08:57 De relatie tussen de VS en Europa uitgelegd09:58 Donald Trump en de geschiedenis van Amerikaans beleid12:22 De toekomst van de Europese geopolitiek Deze aflevering is gemaakt in samenwerking met de Atlantische commissie. Heel veel dank daarvoor. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oekraïne heeft het moeilijk, zeker nu de aandacht van de wereld verschuift naar de oorlog in Iran en de Golfregio. Toch ziet Robert Serry, oud-ambassadeur in Oekraïne en voormalig VN-diplomaat, kansen voor Oekraïne. Alleen moet Europa dan wel een stap bijzetten, want een echte strategie voor Oekraïne hebben we nog niet. Serry beschrijft het allemaal in zijn nieuwe boek ‘Nog is Oekraïne niet verloren’. Luister ook | 'Trump loopt steeds verder het moeras in' Het boek gaat over de aanloop naar het uitbreken van de oorlog in 2022, waarbij Serry 2014 als breekpunt ziet. Hij noemt het zelfs een ‘Sarajevo-moment’, verwijzend naar de aanleiding voor het begin van de Eerste Wereldoorlog: de moord op de Oostenrijkse aartshertog Franz Ferdinand in Sarajevo op 28 juni 1914. Volgens Serry hebben we al die jaren geen strategie gehad over wat we nou met Oekraïne wilden. Wel of niet binnen de EU, en met name wel of niet binnen de NAVO? En nog steeds gaat het niet goed. ‘Ik zou willen dat we een strategie hadden.’ Volgens Serry is een sterk Oekraïne van levensbelang voor ons. ‘Een sterk Oekraïne is belangrijker ovor ons dan artikel 5 van de NAVO. Lees ook | Nederland en bondgenoten klaar voor 'passende' hulp Straat van Hormuz Europa worstelt met de Straat van Hormuz Nu de straat van Hormuz is gesloten worstelt Europa met de gevolgen. Energieprijzen schieten door het dak en dus overleggen de Europese leiders in Brussel over wat ze daaraan kunnen doen, ziet Europa-verslaggever Geert Jan Hahn vanaf de top. Wat CDA-buitenlandwoordvoerder Maes van Lanschot komt er geen NAVO-missie in het gebied. De risico’s daarvoor zijn te groot. Luister ook | Amerika Podcast Trump wil alleen positieve verhalen over oorlog Iran | Postma in Amerika President Trump voert de druk op Amerikaanse media op om positiever te berichten over de Israëlisch-Amerikaanse oorlog tegen Iran. Maar of daar ook gehoor aan wordt gegeven? Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma. Over BNR De Wereld BNR De Wereld is het beste binnenlandse programma over het buitenland. We brengen je scherpe analyses over de internationale politiek van de beste experts. Elke donderdag om 15:00 uur op BNR. En altijd in je podcastapp. Wil je reageren op de uitzending? Stuur dan een mail naar dewereld@bnr.nl. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Oekraïne heeft het moeilijk, zeker nu de aandacht van de wereld verschuift naar de oorlog in Iran en de Golfregio. Toch ziet Robert Serry, oud-ambassadeur in Oekraïne en voormalig VN-diplomaat, kansen voor Oekraïne. Alleen moet Europa dan wel een stap bijzetten, want een echte strategie voor Oekraïne hebben we nog niet. Serry beschrijft het allemaal in zijn nieuwe boek ‘Nog is Oekraïne niet verloren’. Luister ook | 'Trump loopt steeds verder het moeras in' Het boek gaat over de aanloop naar het uitbreken van de oorlog in 2022, waarbij Serry 2014 als breekpunt ziet. Hij noemt het zelfs een ‘Sarajevo-moment’, verwijzend naar de aanleiding voor het begin van de Eerste Wereldoorlog: de moord op de Oostenrijkse aartshertog Franz Ferdinand in Sarajevo op 28 juni 1914. Volgens Serry hebben we al die jaren geen strategie gehad over wat we nou met Oekraïne wilden. Wel of niet binnen de EU, en met name wel of niet binnen de NAVO? En nog steeds gaat het niet goed. ‘Ik zou willen dat we een strategie hadden.’ Volgens Serry is een sterk Oekraïne van levensbelang voor ons. ‘Een sterk Oekraïne is belangrijker ovor ons dan artikel 5 van de NAVO. Lees ook | Nederland en bondgenoten klaar voor 'passende' hulp Straat van Hormuz Europa worstelt met de Straat van Hormuz Nu de straat van Hormuz is gesloten worstelt Europa met de gevolgen. Energieprijzen schieten door het dak en dus overleggen de Europese leiders in Brussel over wat ze daaraan kunnen doen, ziet Europa-verslaggever Geert Jan Hahn vanaf de top. Wat CDA-buitenlandwoordvoerder Maes van Lanschot komt er geen NAVO-missie in het gebied. De risico’s daarvoor zijn te groot. Luister ook | Amerika Podcast Trump wil alleen positieve verhalen over oorlog Iran | Postma in Amerika President Trump voert de druk op Amerikaanse media op om positiever te berichten over de Israëlisch-Amerikaanse oorlog tegen Iran. Maar of daar ook gehoor aan wordt gegeven? Je hoort Amerika-correspondent Jan Postma. Over BNR De Wereld BNR De Wereld is het beste binnenlandse programma over het buitenland. We brengen je scherpe analyses over de internationale politiek van de beste experts. Elke donderdag om 15:00 uur op BNR. En altijd in je podcastapp. Wil je reageren op de uitzending? Stuur dan een mail naar dewereld@bnr.nl. Over de makers Bernard Hammelburg is buitenlandcommentator en columnist voor BNR Nieuwsradio en het FD, en presentator van BNR De Wereld. Als oorlogsverslaggever was hij o.a. ooggetuige van de Culturele Revolutie in China, de revolutie in Iran en de oorlogen in Vietnam, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hij was twintig jaar correspondent in de VS. Hij verdeelt zijn tijd tussen zijn woonplaatsen Amsterdam en New York. Redactie Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Waar gevochten wordt, wordt geschreven. Van de Eerste Wereldoorlog tot de huidige oorlog in Oekraïne: soldaten hebben altijd naar taal gezocht om het onbeschrijfelijke dat ze meemaken onder woorden te brengen. We gaan met Jaap Scholten, Jessica Gorter en Stefan Waanders in gesprek naar aanleiding van het verschijnen van Strijden voor de mens. Dit zijn de (niet eerder in het Nederlands gepubliceerde) oorlogsgeschriften van Antoine de Saint-Exupéry, de auteur van De kleine prins. In deze door Stefan Waanders geselecteerde teksten pent Antoine de Saint-Exupéry zijn ervaringen als jachtvlieger in de Tweede Wereldoorlog neer en pleit hij voor de waarde van mens-zijn te midden van vernietiging.De roep om menselijkheid is wat steeds weer terugkeert in oorlogsproza- en poëzie. Van de Eerste Wereldoorloggedichten van Siegfried Sassoon tot de indringende poëzie van de onlangs aan het Oekraïense front gestorven Maksym Kryvtsov. Wat kunnen we leren van de ervaringen die zij beschrijven, van de taal waarin zij dat doen?Programmamaker: Eloïse KasiusModerator: Yoeri AlbrechtZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

In deze aflevering duiken we in het leven van de machtige Koningin Victoria. Hoewel ze klein van stuk was, heerste ze over het grootste rijk uit de geschiedenis: het Britse Rijk.We beantwoorden vragen als:Hoe kwam zij op de troon terecht?Hoe zag haar legendarische liefdesleven met Albert eruit?Waarom wordt zij de 'grootmoeder van Europa' genoemd? (En welke bekende koningshuizen stammen van haar af?)We hebben het over de overgang van de 19e eeuw en 20e eeuw (tijdvak 8 en tijdvak 9) het imperialisme en de industriële revolutie, zelfs de Eerste Wereldoorlog komt nog even langs.Na de Les is de geschiedenis podcast voor leerlingen en liefhebbers. Elke aflevering behandelen we een nieuw onderwerp uit de geschiedenisboeken.

De oorlog in Oekraïne duurt nu even lang als de oorlog die in juni 1941 begon met operatie-Barbarossa. Toen had Stalin na vier jaar de Wehrmacht verslagen en zelfs Berlijn veroverd. Daarentegen is Vladimir Poetins Blitzkrieg mislukt en uitgelopen op een loopgravenoorlog als in de Eerste Wereldoorlog bij Verdun en de IJzer. 2025 was rampzalig voor het Kremlin. Geen enkel offensief slaagde, ook met Donald Trump nu als halve bondgenoot erbij werd Kyiv niet op de knieën gedwongen. Economisch staart Rusland in een afgrond en een reeks essentiële bondgenoten en vazalstaten ging ten onder. De gevolgen voor Europa - en dus voor Nederland - zijn groot. Jaap Jansen en PG Kroeger verkennen hoe een nieuw Nederlands kabinet direct voor de meest ingrijpende beslissingen van geopolitieke en strategische aard geplaatst zal zijn. Zeker als in Brussel, Berlijn, Parijs en andere hoofdsteden uitzonderlijke noodscenario's aan de orde van de dag zijn. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** De wereldwijde neergang van Poetins bewind is te meten aan het verlies van greep op een hele reeks landen die door het Kremlin als loyaal werden beschouwd. Grootste klap was hoe eind 2024 in Syrië het regime van Bashar al-Assad instortte. Veelzeggend is dat dezer dagen het EU-duo Antonio Costa en Ursula von der Leyen officieel Damascus bezocht en strategische samenwerking en steun bij wederopbouw besproken werd. Rusland moet ook toezien hoe het contract voor zijn belangrijkste militaire knooppunt aldaar - de haven Tartous – nietig werd verklaard. Door de val van Assad zijn ook bondgenoten als Iran, Hezbollah en Hamas zwaar onder druk geraakt. Helder is dat geen van hen hoeft te rekenen op bijstand uit Moskou. Dat is ook de buurlanden in de Kaukasus, Midden-Azië en Venezuela duidelijk geworden. Poetin is een bondgenoot die je ijskoud aan je lot overlaat. Dat angstvisioen beheerst nu zelfs AleksandrLoekasjenko in Belarus. Zelfs hij probeert ineens weer aan te pappen met zijn EU-buren en Amerika en laat vele politieke gevangenen vrij. Partner Xi Jinping komt het Kremlin niet te hulp. Integendeel. Een langjarige overeenkomst om Russische elektriciteit af te tappen is zonder pardon opgezegd. China kan zelf – en duurzaam – veel minder kostbaar stroom produceren. Het verdienmodel van Rusland is daarmee hopeloos verouderd. De oude droom van Stalin en zijn opvolgers vervliegt. Het Kremlin kan zich niet als gelijkwaardige wereldmacht profileren naast Amerika. Barack Obama’s cynische conclusie is bewaarheid: Rusland is ‘een regionale macht die in Oekraïne zwakheid toont in plaats van kracht’. Dat wordt bevestigd door een serie opvallende signalen. Het Russische leger meldt aan het Kremlin en de bevolking allerlei militaire triomfen die vervolgens niet blijken te kloppen. Ook beweringen over technologische hoogstandjes van de militaire industrie blijken fata morgana's. De westerse sancties leiden ertoe dat allerlei geavanceerde middelen en apparatuur niet meer gerepareerd kan worden. Civiel vliegverkeer en spoorwegen staan op instorten. Europa doet intussen nadrukkelijke pogingen haar positie in komende onderhandelingen te optimaliseren, om zo Kyiv bij te staan. Niet alleen zou één onderhandelaar namens alle partners worden aangewezen - de Finse president Alexander Stubb - ook wordt EU-lidmaatschap voor Oekraïne - als 'veiligheidsgarantie' - in hoog tempo concreet voorbereid. In 2027 zouden liefst vier nieuwe lidstaten kunnen toetreden, uiteraard met maatwerk-afspraken voor de verdere uitwerking. Dit zijn Montenegro, IJsland, Moldavië en Oekraïne. Vooral dit laatste land zou een majeure uitbreiding betekenen en dat op zo'n korte termijn. Voor het komende kabinet onder leiding van Rob Jetten betekent dit dat het lijkt op Lubbers III. Dit trad aan terwijl de Berlijnse Muur viel en moest onmiddellijk rekening houden met revolutionaire omwentelingen bij de oosterburen en daarmee in heel Europa en in de NAVO. Al bij de regeringsverklaring zal Jetten klare wijn moeten schenken en de toekomst van Europa, de nieuwe militaire en geopolitieke uitdagingen en een actieve rol voor Nederland hoogste prioriteit geven. PG weet wel wie de formateur moet uitnodigen om minister van Buitenlandse Zaken te worden. *** Verder luisteren Poetins neergang 19 - Anne Applebaum: Poetin en de destabilisering van het Westen https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/857f1bf5-899c-430b-aef1-e4bdb01e6e01 510 - Brezjnev, Poetin en hun rampzalige oorlog. Lessen voor nu uit 1980 https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/1c5da2a5-4328-455d-ac31-e4d699afa73b 354 - Eenzaamheid, machtsstrijd en repressie in het Russische rijk van Poetin, Stalin en tsaar Nicolaas II https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/411a9106-9da2-40f5-9f06-9f19aff37246 257 - Het machtige Rusland als mythe: hoe 'speciale militaire operaties' een fiasco werden https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/c9bf723e-2e02-4471-99c6-c5410883ce27 548 – Poetins dictaat voor Oekraïne https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/548-poetins-dictaat-voor-oekra-ne Rusland en geopolitiek 413 - "Eensgezind kunnen we elke tegenstander aan." Oana Lungescu over Poetin, Trump, Rutte en 75 jaar NAVO https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/c2b2b09b-bba3-45b6-999c-3f844dcfa76a 244 - Frans Timmermans over onder meer Rusland en Oekraïne https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/d1961e80-ac0d-4f56-8004-786246ca811483ce27 256 - Na de inval in Oekraïne: 'Nu serieus werk maken van Europese defensiesamenwerking' https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/28bd6509-1c65-4bcf-b55f-78d857980689 258 - De kille vriendschap tussen Rusland en China https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/ad5bd584-a93d-4a0a-9d1d-4d1eb6ca3819 Oekraïne, Europa en Nederland 327 - Poetin, Zelensky en wij. Een jaar na de inval https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/b4e93b54-7979-4cf2-9909-9a14c06514e0 336 - Timothy Garton Ash: Hoe Europa zichzelf voor de derde keer opnieuw uitvindt https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/8e07445e-ee8e-4a8a-9559-02f6a918909e 447 - Als Trump wint staat Europa er alleen voor https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/eee9ebfb-042b-4753-b70d-a48e915b5beb 486 - ‘Welkom in onze hel’ Een jonge verslaggever aan het front in Oekraïne https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/0552f0eb-998a-4af2-8960-05429aa1f510 553 - Cyprus EU-voorzitter, Uitbreiding EU op komst https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/553-cyprus-eu-voorzitter-juist-nu-europa-er-alleen-voor-staat *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:35:52 – Deel 2 01:04:18 – Deel 3 01:18:08 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Italië komt gehavend uit de Eerste Wereldoorlog. Op papier behoort het land tot de overwinnaars, maar in de praktijk voelt de vrede als een nederlaag. De economie stort in, miljoenen veteranen keren terug zonder werk of erkenning, en in steden en dorpen breken stakingen, bezettingen en geweld uit.In deze aflevering kijken we naar de jaren 1919 tot 1921: een periode waarin de Italiaanse staat steeds meer grip verliest op de samenleving. Arbeiders bezetten fabrieken, boeren nemen land in gebruik en angst voor een revolutie groeit, vooral onder de middenklasse en economische elites. Geweld wordt steeds vaker geaccepteerd als middel om orde te herstellen.Tegen die achtergrond verschijnt Benito Mussolini opnieuw op het toneel. Niet als almachtige leider, maar als iemand die de tijdgeest goed aanvoelt. We volgen hoe fascistische knokploegen lokaal macht opbouwen, hoe geweld verandert in politiek kapitaal en hoe Mussolini stap voor stap verschuift van randfiguur naar serieuze politieke speler.Deze aflevering laat zien dat Mussolini's doorbraak niet voortkwam uit een uitgewerkt plan of brede steun, maar uit chaos, angst en de bereidheid van anderen om geweld te tolereren in ruil voor rust. De vraag is niet alleen hoe hij groeide — maar waarom zoveel mensen hem lieten groeien.Zend een leuk bericht (reactie niet mogelijk). Support the showWord Historicus lid van De Geschiedenisreis!Heb je genoten van deze aflevering? Als Historicus lid krijg je nog veel meer! Ontvang exclusieve toegang tot extra afleveringen, diepgaande analyses en verhalen die je nergens anders hoort. Tegenwoordig via Petje.Af en daarmee is iDeal betaling mogelijk. Klik hier om naar onze Petje Af website te gaan! Social Media Facebookgroep: Groep van geschiedenis enthousiastelingen Substack: Nieuwsbrief met kaarten, foto's en artikelen als ondersteuning bij iedere aflevering. Instagram: Blijf op de hoogte van alle nieuwtjes Adverteren in onze podcast? Mail naar leethijsgeschiedenisreis@gmail.com

Met deze aflevering starten we de serie Opkomst van Mussolini, maar we benutten dit begin ook om iets anders te doen: Italië alsnog een plek geven in ons verhaal over de Eerste Wereldoorlog. In eerdere afleveringen stond het westfront centraal, maar Italië bleef daarbij grotendeels buiten beeld. Deze aflevering vult die leegte.In 1914 is Italië een land in crisis. Formeel verbonden aan de Triple Alliantie, maar intern diep verdeeld. Socialisten, nationalisten en hervormers botsen over de vraag of Italië zich in de oorlog moet mengen. Juist in die spanningen begint Benito Mussolini zich los te maken van het socialisme waarin hij groot werd. Nog niet als fascist, maar als iemand die meebeweegt met een radicaliserende tijd.Aan de hand van tijdgenoten als Gaetano Salvemini, Filippo Turati en Mario Puccini laten we zien hoe ideologische breuklijnen, oorlogsdreiging en politieke instabiliteit Italië langzaam uit elkaar trekken. Deze aflevering draait niet om de latere dictatuur, maar om de voorwaarden die die ontwikkeling mogelijk maakten.Door Mussolini's vroege rol te volgen, plaatsen we Italië alsnog binnen het bredere kader van de Eerste Wereldoorlog. Niet via veldslagen, maar via ideeën, keuzes en politieke ontwrichting — een noodzakelijke stap om zijn opkomst te kunnen begrijpen.Zend een leuk bericht (reactie niet mogelijk). Support the showWord Historicus lid van De Geschiedenisreis!Heb je genoten van deze aflevering? Als Historicus lid krijg je nog veel meer! Ontvang exclusieve toegang tot extra afleveringen, diepgaande analyses en verhalen die je nergens anders hoort. Tegenwoordig via Petje.Af en daarmee is iDeal betaling mogelijk. Klik hier om naar onze Petje Af website te gaan! Social Media Facebookgroep: Groep van geschiedenis enthousiastelingen Substack: Nieuwsbrief met kaarten, foto's en artikelen als ondersteuning bij iedere aflevering. Instagram: Blijf op de hoogte van alle nieuwtjes Adverteren in onze podcast? Mail naar leethijsgeschiedenisreis@gmail.com

Na de Eerste Wereldoorlog was de hoop groot. De uitkomst desastreus. Maarten van Rossem plaatst het interbellum in context en Tom Jessen stelt de vragen die het ongemakkelijk actueel maken.Deze aflevering is ook met beeld te zien op Spotify. Klik hier.Luister onze speciale live eindejaarspodcast. Daarin kijken we terug op dit jaar en de momenten die het debat hebben bepaald. De aflevering is te downloaden via deze link.

Op 26 december 1991 schreef de toenmalige correspondent van de New York Times in Moskou, Serge Schmemann, een aangrijpend stuk over het einde van de Sovjetunie. Hij koos de vorm van een necrologie. Wat een vondst. ‘De Sovjet-staat’, zo luidde de eerste zin, ‘gedurende zijn korte maar tumultueuze geschiedenis gekenmerkt door grote verworvenheden en vreselijk lijden, is vandaag, na een lang en pijnlijk verval, gestorven. Hij was 74 jaar oud.’ Hopelijk is het allemaal minder dramatisch, maar in een groot deel van Europa heerst een vergelijkbaar sentiment over onze tijd: het einde van de schijnbaar in gietijzer gegoten alliantie met de Verenigde Staten. Al het gepraat over de dreiging van oorlog op het Europese continent, het aanleggen van noodpakketten, bezorgde ministers van Defensie en het groeiende besef dat de grote, strategische paraplu waaronder we sinds de Eerste Wereldoorlog konden schuilen wordt opgeklapt, markeert het afscheid van een tijdperk. Hoewel gemijmer zinloos is, moeten we ons wel afvragen of Amerika beseft wat het verliest, niet alleen historisch en cultureel, maar puur strategisch. Het land wilde niet meedoen aan de Eerste Wereldoorlog tot 1917, toen Duitse onderzeeërs het passagiersschip Lusitania tot zinken brachten. De Amerikanen dachten dat de Britten garant stonden voor de verdediging van de Atlantische Oceaan, maar toen de Lusitania zonk beseften ze dat de oorlog in Europa tot aan hun oostkust kon komen. In de Tweede Wereldoorlog deed zich iets vergelijkbaars voor. Onder druk van de isolationistische en pro-Duitse ‘America First’ beweging eind jaren ’30, kreeg president Roosevelt het Congres niet mee om te luisteren naar de smeekbedes van Winston Churchill om Groot-Brittannië te steunen. Tot 7 december 1941, toen Japan met de aanval op Pearl Harbor de VS de oorlog in sleurde. Ook de Pacific bood, net als de Atlantische Oceaan, geen garantie voor veiligheid. In de fragiele situatie in Oekraïne en de waarschuwingen over gevaar voor de rest van Europa zou Donald Trump de historische parallel moeten zien. Als Europa valt, is er alleen nog een oceaan, en die doorkruist Rusland permanent. De explosieve ontwikkeling van de Chinese krijgsmacht, met vliegdekschepen, jachtvliegtuigen en onderzeeërs, bedreigt de Amerikaanse westkust. Dat houden zelfs nieuwe Amerikaanse schepen van de Trump-klasse niet tegen. De uitdaging voor diplomaten zit ‘m niet in het bedelen of Trump alsjeblieft met ons mee blijft doen, en de beschermende paraplu niet helemaal opklapt, maar in het laten zien dat Europa – hoezeer Trump ook op ons neerkijkt – onmisbaar is voor de Amerikaanse veiligheid. De lessen van twee wereldoorlogen zijn overtuigend: Amerika heeft een primair belang: niet ons, of Oekraïne, maar zichzelf.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Podcast De Boekenparade tipt in elke aflevering een boek om voor te lezen aan je kinderen. Kinderboekenexpert Sara van Forum Groningen kiest een boek waar Jeroen van Studio Hoorzaam uit voorleest. Ze zoeken daarbij een haakje bij het Forum. In deze aflevering bespreken we een spiksplinternieuw boek, volledig in kerstsfeer. In Flos en het glazen paleis worden we meegenomen naar Amsterdam in de tijd van de Eerste Wereldoorlog. Flos woont bij zijn opa en oma in Brabant, maar wordt voor de kerst opgehaald door zijn moeder om kerst en Flos' verjaardag met haar in Amsterdam door te brengen. Flos' moeder blijkt alleen weinig tijd voor hem te hebben, omdat ze druk bezig is met het kersttoneelstuk dat zij met haar theatergezelschap in Paleis voor Volksvlijt zal opvoeren tijdens kerst. In deze herkenbare vertelling zitten elementen van waargebeurde elementen verwoven met een bekend kerstverhaal van Charles Dickens Scrooge. Tip 1: Circus op zee - Eveline Baar In dit verhaal volg je twee verschillende meiden. Jula, die in deze tijd in Almelo woont en Lot, die in 1934 woont in het circus. Het zijn twee avontuurlijke verhalen in andere tijden, over twee dappere meisjes die toch meer bij elkaar komen dan verwacht.  De schrijver heeft voor dit boek informatie geput uit het leven van haar opa die als journalist meeging op het schip van Circus Sarrasani dat Joodse artiesten in veiligheid bracht tijdens de Tweede Wereldoorlog. Tip 2: De Grompus - Alex T. Smith Een kerstig voorleesverhaal voor het hele gezin met een combinatie tussen de Duitse folklore Krampus die op kwaadaardige wijze kinderen wil ontvoeren én De Grinch. Een heel grappig boek over een chagrijnige mopperkont die Kerstmis wil stoppen en dat eigenhandig aan de Kerstman duidelijk wil maken. Het boek heeft mooie illustraties, waardoor je je helemaal in een winterwonderland waant. Goed boek om samen te lezen als de kerststress de overhand neemt in huis. Het is de perfecte, komische uitlaatklep! Leen deze boeken bij één van onze vestigingen. Nog geen lid van de Forumbibliotheek? Tot 18 jaar ben je⁠⁠⁠ gratis lid!

Annemieke Bosman praat met schrijver Josephine Rombouts over haar roman Vleugelslag. Zeven nachten zit Josephine aan het sterfbed van haar vader. Voor het eerst komen de verhalen los over zijn jeugd en het Japanse interneringskamp waarin hij toen verbleef. Dit verzwegen verleden trok diepe voren in zijn leven en dat van zijn kinderen.     Na zijn overlijden volgt ze het spoor terug naar de vrouw die nog meer heeft gezwegen. In een afgelegen bergdorp in Oostenrijk ontdekt Josephine waarom haar grootmoeder als kind na de Eerste Wereldoorlog met een ‘kindertrein' naar Nederland kwam, en waarom ze nooit terugkeerde. In de archieven van haar familiegeschiedenis vindt Josephine het verhaal van bittere armoede, misbruik en een gedwongen vlucht naar Nederlands-Indië. Tussen alpenvelden en verre herinneringen ontdekt ze ook de bron van de liefde van haar grootmoeder voor muziek, die door de generaties heen troost en betekenis schenkt.

De Nederlandse regering wilde niets weten van Maurits van Vollenhoven (1882-1976). En dat terwijl de diplomaat in België nog altijd een held is. Diederick Slijkerman schreef de biografie van de man die bedeltjes verzamelde, op wolven joeg en België redde van honger en Duits geweld tijdens de Eerste Wereldoorlog. Hoe gingen de mensen in de Middeleeuwen om met natuurrampen? Met conflict? Met polarisatie? Het is niet de eerste periode waar je aan denkt als je lessen voor het heden wilt trekken uit de geschiedenis. Toch valt er wel degelijk wat te leren van de Middeleeuwers, menen een aantal mediëvisten in Het ministerie van Middeleeuwse zaken. ‘Die Middeleeuwers hadden één ding op ons voor: ze raakte niet zo gauw in paniek,' zegt recensent Manon van der Heijden. De geschiedenis zit vol raadsels. Wie had indertijd verwacht dat uit een klein groepje christenen een machtige wereldgodsdienst zou ontstaan? Of dat het klassieke Athene het machtige Perzië zou weerstaan? Het onwaarschijnlijke kan gebeuren, zo concludeert de 104-jarige Franse geleerde Edgar Morin in zijn boekje met gelijknamige titel. Recensent Pieter van Os bespreekt het boek.

Shula Tas praat met journalisten Michiel Driebergen en Edwin Koopman over hun vierdelige podcast Dichter aan het front. Hoe blijf je mens aan het front? En hoe is het écht om daar te zijn? In de vierdelige verhalende podcastserie Dichter aan het front - van de makers van de prijswinnende podcast Stad in oorlog - reist verslaggever Michiel Driebergen langs de Oekraïense loopgraven. Daar spreekt hij met dichters, want verrassend veel Oekraïense soldaten blijken te dichten. Via hun persoonlijke notities en poëzie maken zij invoelbaar wat moeilijk in gewone woorden te vangen is. ls verslaggever Michiel Driebergen terugkomt van het front heeft hij tijd nodig om zijn ervaringen te verwerken. Hij spreekt van terugkomen uit ‘een andere zone', een volledig andere wereld, waar de wetten van het normale leven niet gelden. Wat is die andere zone precies en hoe kun je die onbeschrijflijke ervaring in woorden vangen? Het antwoord komt van de poëzie, want verrassend veel Oekraïense soldaten blijken te dichten. Via hun persoonlijke notities en gedichten proberen zij invoelbaar te maken wat nauwelijks te beschrijven is. Kan hun poëzie, kan de taal, ons dichter bij hun ervaring brengen? In Dichter aan het front staan vier oorlogsdichters en hun werk centraal; Maksym, Yaryna, Oleksiy en Roman. Net zoals de ‘war poets' uit de Eerste Wereldoorlog, meer dan honderd jaar geleden, geven zij uitdrukking aan de gruwelen van het slagveld. En proberen zij te verwoorden wat er onder extreme omstandigheden overblijft van de mens: 'Waar zijn mijn dromen? Kijk, ze liggen verstopt in de loopgraven.' Maksym weet al dat hij zal omkomen en heeft op zijn onderarm de tekst ‘ik zal sterven' laten tatoeëren. Dronepiloot Yaryna worstelt met twee uitersten: haar haat voor de Russen en de liefde voor haar jonge dochter, die ze zo mist. Oleksiy haalt dagelijks lijken van het slagveld maar probeert, omringd door de dood, zijn eigen menselijkheid te behouden. Roman is militair psycholoog en het is zijn taak om zwaar getraumatiseerde soldaten op te peppen. Hij blijft er vrolijk onder, ook al weet hij dat de door hem geholpen soldaten waarschijnlijk sterven zodra ze terugkeren naar de voorste linie. Dichter aan het front is een podcast van VPRO's Bureau Buitenland, gemaakt door Michiel Driebergen, Kateryina Shutalova en Edwin Koopman. In 2023 wonnen de makers de Zilveren Reissmicrofoon voor de podcast Stad in oorlog. 

Historische roman over de psychologische impact van de Eerste Wereldoorlog op teruggekeerde soldaten en hun omgeving. Uitgegeven door Ambo|Anthos Spreker: Storm Parser

(00:00:58) D66 heeft de verkiezingen gewonnen en gaat de verkenner leveren. In Den Haag wordt nu met een vertrouwd ritueel gezocht naar een nieuw kabinet. Parlementair historicus Alexander van Kessel en politiek verslaggever Floor Bremer zijn te gast om te vertellen wat we in ons huidige versplinterde politieke landschap kunnen leren van eerdere kabinetsformaties. (00:22:41) Oekraïne verzet zich met 50-jaar oude Yak-52 vliegtuigen en technieken die we kennen uit de Eerste Wereldoorlog tegen Russische drone aanvallen. Jaap Scholten, schrijver en medeoprichter van de stichting Protect Ukraine, helpt de Oekraïners aan die vliegtuigen.   (00:39:50) Deze week is de beurt aan Wim Berkelaar voor historische tips. Hij bespreekt twee historische boeken: De Jood Suss van Lion Feuchtwanger en Mannetje van de krant van Jan Blokker jr. en hij bespreekt de podcastreeks De Stilte van Sobibor.  (00:52:33) Gister was in Servië één van de grootste demonstraties van de afgelopen decennia. De boodschap van de Serviërs is duidelijk: ze zijn klaar met het corrupte regime van Aleksandar Vučić. Het doet denken aan de protesten waardoor Slobodan Milošević werd afgezet. Balkankenner Geert Luteijn vertelt.  (01:07:05) Deze week is de column van Nelleke Noordervliet.  (01:11:29) OVT-doc: Kaapverdië is dit jaar 50 jaar onafhankelijk.  In Rotterdam wonen tussen de 20 en 30 duizend Kaapverdianen, maar toch hoor je weinig over deze migrant.  De migratie hebben behoorlijke sporen achtergelaten. Toch voelen velen zich hier thuis voelen, mede door de ‘pensão's', de pensions, waar ze kwamen te wonen. Programmamaker: Jan Maarten Deurvorst

‘De redersdochters' van Gerda van Wageningen is het tweede deel in de historische Zierikzee-trilogie, over huize Van Neck tijdens de Eerste Wereldoorlog. Uitgegeven door Z&K Spreker: Yvonne de Wijn

(02:02) Noem het de ‘kathedraal', de ‘sfinx', of de officiële naam ‘Gebouw A': het gebouw waar Radio Kootwijk beroemd om is. Het 48 meter hoge, uit gewapend beton opgetrokken zendgebouw, ontworpen door Julius Luthmann is een iconisch bouwwerk, te midden van de zandverstuiving. Met rondleider Marc bekijken we het gebouw.  (05:29) De nobelprijs voor de Vrede 2025 is toegekend aan María Corina Machado, de Venezolaanse oppositieleider die jarenlang streed voor de democratie. Het doet denken aan de Oostenrijkse Bertha von Suttner. De pacifiste kreeg in 1905 als eerste vrouw de Nobelprijs voor de Vrede. Ingrid Rollema, Bertha von Suttner-kenner, is te gast. (14:35) Het ligt middenin het ruige zand van de Veluwe: een megalomaan Art Deco bouwwerk, het voormalig zendstation Radio Kootwijk. Het werd in 1923 aangelegd voor communicatie met de Nederlandse koloniën. Te gast zijn technicus Jan Willem Udo en zijn vrouw Leona Udo van der Sloot, beide inwoners van het gelijknamige dorp Radio Kootwijk. Daarnaast is ook historicus Frederik Erens te gast, over het belang van de verbinding tussen Nederland en Nederlands-Indië.  (30:45) Op 29 oktober zijn de verkiezingen. In de ‘Politieke Tijdmachine' vragen we iedere week aan een andere gast: welke politicus uit het verleden verdient juist nu onze aandacht? Deze week vragen we dat aan Simon van Teutem. Zijn keuze: Pieter Cort van der Linden, de liberale premier van Nederland tijdens de Eerste Wereldoorlog.  (39:00) Voormalig bondskanselier Angela Merkel deed afgelopen week gepeperde uitspraken in een interview met een Hongaars online-platform. Ze leek de verantwoordelijkheid voor de Russische invasie van Oekraïne deels bij Polen en de Baltische staten te leggen. Passen haar uitspraken in een langere geschiedenis van Duitse Rusland-politiek? Te gast is Hanco Jürgens, historicus verbonden aan het Duitsland Instituut.  (53:43) Radio Kootwijk is gelegen in de grootste zandverstuiving van Europa: het Kootwijkerzand. Maar deze zandverstuiving, die nu gezien wordt als een wondertje van de natuur, is het gevolg van een grote milieuramp. Honderden jaren vochten Nederlanders hier niet tegen het water, maar tegen het zand. Historisch geograaf Jan Neefjes is te gast.  (01:04:04) In het roerige Berlijn van de jaren twintig ging Die Dreigroschenoper in première – een satirisch stuk met straatliedjes en scherpe humor tegen de achtergrond van het opkomend nazisme. Bijna een eeuw later verkent zanger en performer Sven Ratzke die wereld opnieuw in de voorstelling Dans op de Vulkaan. Wat vertelt de Driestuiversopera over het Berlijn van toen? Sven zelf is te gast.   (01:18:10) Deze week is de column van Micha Wertheim. (01:22:28) Ze werd geboren in slavernij, maar zou haar leven eindigen als vrije vrouw in het hart van Paramaribo: Paulina (1768-1861). Ze groeide uit tot eigenares van een groot huis met totslaafgemaakten. Haar zoon werd plantagedirecteur. Ellen Neslo reconstrueert in De schat van de vrijheid het leven van haar voorouder Paulina. Ze laat zien hoe afhankelijkheid en ambitie met elkaar verstrengeld waren in een complexe koloniale samenleving. Neslo is te gast.  (01:33:10) Sanne Frequin bespreekt drie historische boeken:  De instrumentalist – Harriet Constable (vert. Aarti Rampadarath)  Sloppy Science – Stan van Pelt  De kronieken van de dood – Isabel Casteels    Meer info: https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-12-oktober-2025 (https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-12-oktober-2025)   

Arnout Hauben is televisiemaker en medeoprichter van productiehuis De chinezen. Het huis maakt avontuurlijke programma's met een historische insteek. Hij maakte succesvolle series als ‘Ten oorlog' en ‘Rond de Noordzee' en in 2024 won Hauben met ‘Dwars door de lage Landen' de Gouden Televizier-Ring voor het beste televisieprogramma van het jaar. Nu keert hij terug op televisie in het programma ‘Interview met de Geschiedenis'. Daarvoor reist Hauben terug in de tijd om met historische figuren te spreken. Hij ontmoet hen op sleutelmomenten in hun leven, toen ze te gast waren in Nederland of België. Van Marie Curie in de loopgraven van de Eerste Wereldoorlog tot Peter de Grote op een scheepswerf in Zaandam. Femke van der Laan gaat in gesprek met Arnout Hauben

Internationaal is er felle kritiek op het plan van het Israëlische het kabinet om over te gaan tot de militaire bezetting van Gaza-stad.  Rotterdam werd het toneel van een protestmars tegen femicide. De mars werd georganiseerd door Dolle Mina, de vrouwenbeweging die een halve eeuw geleden actie voerde voor gelijkheid, emancipatie en rechtvaardigheid.  De slag van de dode mannen'; de veldslag bij een fort boven Warschau in Polen uit de Eerste Wereldoorlog. Daarbij zetten de Duitsers gifgas in tegen de Russische soldaten, die zich daartegen niet konden beschermen.  Deze zomer voeren in het Oog gesprekken over de traditionele muziek van verschillende landen. Hoe levend is die muziek nog? We zijn aanbeland in Italië.

Roy Villevoye is beeldend kunstenaar. Hij studeerde aan de Rijksakademie van beeldende kunsten in Amsterdam en ontwikkelde zich daar tot een succesvol schilder. Begin jaren ‘90 vond er een verandering plaats in zijn werk. Hij bezocht de Asmat, een volk in Nieuw-Guinea, en raakte door hen geïnspireerd. In plaats van schilderijen, besloot hij installaties, sculpturen, foto's en videowerk te maken. Vanaf dat moment speelt de uitwisseling tussen plekken, mensen en gebieden een prominente rol in zijn oeuvre. Zo maakte hij verschillende films over de Asmat en de Eerste Wereldoorlog, zoals ‘Winter Prayers' en ‘The Double'. Zijn werk is nu te zien in ‘Imaginable Lives' in Kunsthal KAdE. De tentoonstelling is een dubbelsolo met Mella Jaarsma, die ook werk tentoonstelt dat verbonden is aan de Indonesische archipel. Beide kunstenaars creëren dialogen tussen verschillende culturen en dagen de toeschouwer uit om kritisch te kijken naar hoe ‘de ander' wordt gedefinieerd en waargenomen. Ernst-Jan Pfauth gaat met Roy Villevoye in gesprek.

De dochter van de ambassadeur van de populaire auteur Pam Jenoff is een aangrijpend liefdesverhaal in de nasleep van de Eerste Wereldoorlog. Uitgegeven door HarperCollins Spreker: Machteld van der Gaag

Zaterdag 14 juni wordt president Donald Trump 79. Hij houdt een militaire parade in Washington DC ter viering van de 250e verjaardag van het nationale leger, de US Army. En daar beginnen de problemen al. Want klopt dat wel? En past een parade echt bij die historie? Wat weten we eigenlijk van die rijk geschakeerde geschiedenis? Jaap Jansen en PG Kroeger praten hierover met Amerika-kenner par excellence Pirmin Olde Weghuis.***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show!Deze aflevering bevat een advertentie van Greenpeace. Stop diepzeemijnbouw en bescherm de wonderen van de diepzee. Word nu donateur en ontvang tijdelijk een volledig duurzaam en uniek oceanenshirt. Ga naar greenpeace.nl/betrouwbarebronnenHeb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend een mailtje naar adverteren@dagennacht.nl en wij zoeken contact.Op sommige podcast-apps kun je niet alles lezen. De complete tekst plus linkjes en een overzicht van al onze eerdere afleveringen vind je hier***In 1775 was er nog geen US Army, de Verenigde Staten zélf bestonden nog niet eens. Wel was er een bende ongeregeld, vaak zonder uniform en schoenen, die onder generaal George Washington de 'Continental Army' vormde. Deze rebellen vochten tegen het machtige leger dat wereldwijd in vele koloniën de dienst uitmaakte. Het Britse leger van koning George III.Washington en zijn mannen wonnen die opstand. De rebellen maakten daarmee de stichting van een nieuwe Republiek van vrije burgers mogelijk. Hun legertje werd ontbonden en aanvoerder Washington moest heel zijn gezag inzetten om muiterij te voorkomen. De helden waren eigenwijs én ontevreden. De politici van die Republiek braken zich het hoofd over 'hoe nu verder?' Pirmin Olde Weghuis vertelt hoe zij een groot staatsrechtelijk en strategisch dilemma moesten ontwarren: géén leger zoals George III dat had, geen krijgsmacht zonder controle door burgers, maar wel een effectieve bescherming van de nieuwe natie.Eén van hun vondsten was het fameuze ‘tweede amendement op de Grondwet', dat elke burger het recht gaf voor de militie van de nieuwe Republiek een wapen te dragen. Zo werd de US Army een tijdelijke krijgsmacht, die door vrijwilligers gevormd werd in tijden van plotselinge nood of gevaar voor de natie.Heel anders was de Navy. De marine was de trots van Amerika en vertoonde zich niet zachtzinnig op de wereldzeeën. Het leger was vooral een grenspolitie in de enorme wildernis van het westen van het continent. PG vertelt over Fort Davis in zuidwest-Texas, waar de boeiende, maar prozaïsche realiteit van dat cavaleristenleger van toen nu nog te beleven is. De US Army was zo klein dat bij het uitbreken van de Burgeroorlog in 1861 maar 16.000 troepen dienden, onder wie vele ambtenaren in Washington en buitenposten. Geen wonder dat president Abraham Lincoln af en toe wanhopig was over zijn manschappen, hun incompetente generaals en de bloederige confrontaties met de zuidelijke slavenstaten. Pas toen hij Ulysses Grant ontdekte, vond hij een militair professional die de overwinning kon afdwingen. Na de Burgeroorlog werd - zoals al eerder na elke militaire confrontatie - de US Army onmiddellijk gedechargeerd. De krijgsmacht verdampte tot een papieren organisatie. Wel liet deze oorlog iets heel nieuws achter. De meest geduchte politieke lobbyclub van Amerika, de belangenorganisatie van veteranen en hun weduwen en wezen. Ook bij de Eerste Wereldoorlog gebeurde dit. De US Army was kleiner dan het leger van Portugal.Franklin Delano Roosevelt zette vanaf 1938 een revolutie in gang. Als een soort militaire 'New Deal' begon deze president een herbewapening, waarmee hij Amerika en de hightech en industriële macht in zijn natie in recordtijd tot een supermacht uitbouwde. Inclusief de eerste kernwapens. Zijn opvolger Harry Truman reorganiseerde dat reusachtig apparaat zeer fors en die ingreep is ook nu nog het fundament van Amerika's militaire dominantie. Een Republikeinse generaal werd president in 1953. Hij analyseerde wat sinds 1938 was gebeurd en Dwight Eisenhower besloot bij zijn afscheid in 1961 te waarschuwen voor de impact van die combinatie van technologie, economie en militaire macht op een Republiek van vrije burgers. Het ‘militair-industriële complex' moest aan banden gelegd en het toezicht nadrukkelijk bij de burgers. Het is een visie die we bij de Republikeinse partijgenoot Donald Trump nimmer horen. Hij wil zo'n parade al sinds hij op 14 juli 2017 eregast was bij president Emmanuel Macron in Parijs. 14 juni, zijn eigen verjaardag, is geen toevallige datum.Overal in de Verenigde Staten zijn op die dag protestbijeenkomsten onder de pakkende titel 'No Kings'. Het achttiende-eeuwse, principiële besef en de visie van Eisenhower slaan de handen ineen. 250 jaar na George Washington en met de lessen van Lincoln, FDR en Eisenhower voor ogen, staan de Amerikanen opnieuw op een tweesprong. Autocratie of Democratie?***Verder kijkenTrump: toespraak over 250 jaar US Army, juni 2025***Verder luisteren508 – De NAVO-top in Den Haag moet de onvoorspelbare Trump vooral niet gaan vervelen476 – Trump II en de gevolgen voor Europa en de NAVO447 - Als Trump wint staat Europa er alleen voor404 - 75 jaar NAVO: in 1949 veranderde de internationale positie van Nederland voorgoed494 - Trumps aanval op de geschiedenis en de geest van Amerika481 - Donald Trumps nieuwe idool William McKinley, ‘de tarievenkoning'475 – Trumps rolmodel Andrew Jackson228 - De Amerikaanse Burgeroorlog (2): hoe Abraham Lincoln onvoorbereid de strijd in ging185 - De Amerikaanse Burgeroorlog (1): Black Lives Matter en George Floyd, hoe de burgeroorlog op de VS nog altijd zijn stempel drukt263 - De Amerikaanse Burgeroorlog (3): de overwinning van Abraham Lincoln en Ulysses Grant459 – Rolmodel George Washington397 - Benjamin Franklin, Zijner Majesteits meest loyale rebel115 - Thomas Paine en De Rechten van de mens363 - Extra zomeraflevering: PG tipt boeken! (oa over de biografie van George III door Andrew Roberts)281 - Fourth of July: Amerika reisgids voor politieke junkies***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:06:43 – Deel 200:32:40 – Deel 301:19:57 – Deel 401:36:18 – EindeZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Iedereen die iets met economie te maken heeft – en dat zijn we in feite allemaal – is benieuwd naar de uiteindelijke gevolgen van de invoerheffingen en de handelsoorlog hebben. En wat ligt meer voor de hand dan in het verleden duiken om te kijken hoe eerdere handelsoorlogsgolven zich uiteindelijk ontwikkelden? Macro-econoom Edin Mujagic stuitte op een onderzoek van twee Amerikaanse economen naar twee grote golven van globalisering – van circa 1860 tot het begin van de Eerste Wereldoorlog én het eind van de Tweede Wereldoorlog tot 2008. Vertaald naar de huidige handelsoorlog is alvast belangrijk dat de geschiedenis leert dat ingrijpende maatregelen zelden het beoogde effect hebben, zegt Mujagic. ‘Om een voorbeeld te geven: Trump wil met de opbrengst van de invoerheffingen de belasting voor de armste Amerikanen afschaffen én het begrotingstekort verlagen. Dat is veel te naïef: in een ver verleden hebben invoerheffingen inderdaad heel veel opgebracht, maar destijds waren de uitgaven van de Amerikaanse overheid een fractie van wat ze tegenwoordig zijn.’ See omnystudio.com/listener for privacy information.

René Degryse (73) is speciaal vanuit België naar Ballarat (VIC) afgereist om de Anzac Day ceremonie bij te wonen. Aan voormalig SBS Dutch collega Yvon Davis vertelt René waar zijn interesse voor de Eerste Wereldoorlog vandaan komt en hoe hij in Turkije bevriend raakte met enkele Australiërs.

Welke koers vaart Italië onder Giorgia Meloni? Zij staat nu voor een duivels dilemma. Donald of Ursula?Wie is Meloni, waarom zit zij vol schijnbare tegenstrijdigheden? Geëmancipeerd en reactionair. Kneiterrechts en steunpilaar van 'het midden' in Europa. Keihard in sociaal beleid, maar ook 'vrouw van het volk'. Vurig pro-Zelensky, maar ook partner van Poetins vazal Matteo Salvini. "Ik ben Giorgia. Een vrouw, een moeder, een Italiaanse." Jaap Jansen en PG Kroeger schetsen een portret van Giorgia Meloni, volgens Politico ‘the most powerful person in Europe 2025'. En hoe je haar met al die contradicties pas kunt begrijpen als je Italië beter kent. Als land, als cultuur en als politiek fenomeen. ***Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show!Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend een mailtje naar adverteren@dagennacht.nl en wij zoeken contact.Op sommige podcast-apps kun je niet alles lezen. De complete tekst plus linkjes en een overzicht van al onze eerdere afleveringen vind je hier***Haar Fratelli d'italia werd de grootste partij nadat Salvini met zijn ultrarechtse Lega de regering opblies van Mario Draghi. De rechtse coalitie die toen kwam, was het laatste kunstje van Silvio Berlusconi.Meloni liet daarbij toen merken dat ze snapt hoe je moet onderhandelen, compromissen sluiten én - anders dan Wilders – dat je door de wol geverfde experts aan je kabinet moet verbinden. Ze regeert sindsdien stabiel, onder toezicht van president Sergio Mattarella en Draghi, zodat 'Brussel' er vertrouwen in heeft. Wel loopt haar coalitie een fors risico. Doordat Salvini's Lega instortte verliest hun verbond regelmatig regionale en grootstedelijke verkiezingen. Centrumlinkse combinaties winnen weer en ook partnerpartij Forza Italia van Berlusconi herleeft onverwacht. Dat is niet waar de Fratelli op hadden gerekend; dit kan Meloni's kabinet destabiliseren. De innerlijke tegenstrijdigheden in haar beleid en aanpak hangen nauw samen met de heel aparte - vaak eeuwenoude - Italiaanse politieke cultuur. In de lange geschiedenis was Italië nooit een eenheid; geen 'natiestaat', maar een lappendeken van versnipperde regio's en steden. De echte heersers waren vaak machtige vorsten van buiten, zoals de Habsburgers, de Fransen, de Spanjaarden. Na Napoleon en het Weens Congres van 1815 kwam door het verlichtingsideaal en de Romantiek een links en liberaal nationalisme op; vijandig tegen buitenlandse heersers. De bloedbaden tijdens opstanden en burgeroorlogen waren gruwelijk. Wie nu enthousiast meeklapt met de Radetzkymars beseft niet wat voor massamoordenaar daarmee bejubeld wordt. Pas na 1860 slaagde de nationale beweging en werd het land verenigd. Opera's van de liberale nationalist Giuseppe Verdi waren daarvoor een bron van inspiratie. Het politieke compromis was de vorming van één koninkrijk, maar met behoud van grote regionale variëteiten. "Alles moet veranderen opdat alles blijft als het is", was het motto over deze jaren in de roman De Tijgerkat.Benito Mussolini bracht na de Eerste Wereldoorlog twee autoritaire emoties aan de macht. Rancune, een bitter gevoel van verraad, en imperialistische dromen, alsof men het oude Rome zou herstellen. Il Duce mislukte in alles, maar de Italianen zijn meer Japan dan Duitsland in de verwerking van dat verleden: ze kijken maar liever weg. Meloni en haar Fratelli hebben vanuit dit verleden diepe wortels van onverwerkte frustraties in politiek en cultuur. Dat vat vol tegenstrijdigheden is dan ook in de loop van vele eeuwen gevuld. Toen de Muur viel kwam Silvio Berlusconi als de man van de nieuwe politiek, hij speelde de succesvolle ondernemer die wel even schoon schip kwam maken. Hij was en blijft 'het origineel' van populisten als Pim Fortuyn en nu Donald Trump. Toen Meloni ging regeren, brak de 'post-Silvio'-fase aan. Hij stierf en Poetin begon zijn oorlog. Zij bouwde een tot nog toe stabiele regering - iets heel bijzonders in Rome! - steunde Kyiv en voerde de hervormingen uit die Mario Draghi had geformuleerd.Zeg niet dat haar innerlijke tegenstrijdigheden saai en voorspelbaar zijn. Ze blijft verrassen.***Verder luisteren494 - Trumps aanval op de geschiedenis en de geest van Amerika488 - Het Congres van Wenen (1814-1815) als briljant machtsspel484 - Hoe Trump chaos veroorzaakt en de Europeanen in elkaars armen drijft450 - Keizerin Ursula II447 - Als Trump wint staat Europa er alleen voor446 - Doe wat Draghi zegt of Europa wacht een langzame doodsstrijd432 – Verkiezingen Europees Parlement 2024: het midden houdt stand427 - Europa wordt een grootmacht en daar moeten we het over hebben387 - Niets is zó politiek als opera - 100 jaar Maria Callas356 - Sivio Berlusconi, het einde van een tijdperk223 - De degelijke daadkracht van Mario Draghi's Italië***Tijdlijn00:00:00 – Deel 100:42:38 – Deel 201:03:52 – Deel 301:29:33 – Einde Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Laurens en Stefan gaan verder, met Thomas aan hun zijde. Podcast numero twee van Villa Vlaanderen 2025. En het is Gent Wevelgem dat vandaag de harten sneller deed kloppen. Een podcast in teken van de herdenkingsrit van 250 kilometer, dwars over het grondgebied waarop meer dan 100 jaar geleden tijdens de Eerste Wereldoorlog werd gevochten in de loopgraven. Het gaat over de koers die op imposante wijze met een solo van maar liefst 56 km werd afgemaakt door Mads Pedersen.Maar er wordt ook vooruitgeblikt - want op woensdag staat Dwars Door Vlaanderen op het menu van menig coureur. En hoe zat het nou met bladblazers en tuinslangen? De Heilige Week - de heren duiken erin en nemen je mee. Je hoort het allemaal in weer een nieuwe aflevering van de Live Slow Ride Fast podcast.

Poetin verraste het Westen drie jaar geleden met zijn inval van Oekraïne. Honderd jaar na de Eerste Wereldoorlog wordt er weer gevochten in de loopgraven én de Oekraïners houden stand. Tegen alle verwachtingen in bleek de oorlog geen blitzkrieg, maar een uitputtingsslag. Wie zich verdiept in de Russische geschiedenis zou er eigenlijk niet van moeten opkijken. Dat is de boodschap van de Belgische slavist en militair deskundige Joris van Bladel. Hij is te gast met zijn nieuwe boek Land van het grote sterven, hoe Rusland de westerse logica tart.

Werken tot je pensioen en een kruis op je graf. In het Poolse dorp Guty gebeurt nooit wat, zeggen de bewoners. Maar wie langer met acht families praat, hoort de geschiedenis van Polen.Gast: Mark MiddelStem en montage: Jan Paul de BondtRedactie: Berit KramerCoördinatie: Henk Ruigrok van der WervenHeeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze ombudsman via ombudsman@nrc.nlZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

OORLOG OP ZEE, DEEL 2 Wie oorlogsvoering wil begrijpen moet niet alleen iets weten van oorlog op het land of in de lucht. In deze aflevering staat de maritieme opbouw van grootmachten voor de Eerste Wereldoorlog centraal. Maarten en Tom bespreken hoe landen als Groot-Brittannië en Duitsland hun vloten uitbreiden, waaronder de bouw van de beruchte Dreadnought slagschepen die een revolutie in de zeemacht veroorzaakten.