COSMO Köln Radyosu

İlk romanı "Es ist so einsam im Sattel, seit das Pferd tot ist" (At Öldüğünden Beri Semer Çok Issız) ile 1995 yılında büyük bir çıkış yakalayan ve Alman edebiyatının en özgün genç kalemlerinden biri sayılan Selim Özdoğan, 30 yılı aşkın kariyerine 20'den fazla eser sığdırdı. Göç ve ailesinin geldiği kültürün izleri edebiyatında önemli yer alan yazar bir "göçmen edebiyatçısı" olarak etiketlenmeye ise karşı çıkıyor. Bir yazar olarak özgürlüğü, göç hafızasını ve gelecek projelerini konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var. Von Gökçe Göksu und Serap Doğan.

Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı'nın (PISA) sonuçları, Almanya için alarm verici bir tabloyu ortaya koydu. Öğrenciler okuma, matematik ve fen bilimlerinde şimdiye kadarki en düşük seviyeyi gördü. Peki, eğitimdeki bu kötü gidişatın sebebi ne; önümüzdeki yıllar için toplumsal, siyasi ve ekonomik sonuçları neler olacak? Göç kökenli olmak eğitimde rol oynuyor mu? Almanya gibi bir refah ülkesinde fırsat eşitliği var mı? Konunun farklı boyutlarını, kendisi de eğitimci olan KRV Eyalet Milletvekili Dilek Engin ve FÖTED Eş Başkanı Dr. Aysun Aydemir ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var. Von Gökçe Göksu und Serap Doğan.

Saksonya-Anhalt seçimi Berlin'i sarstı. AfD yüzde 43,8 ile bir eyalet seçiminde şimdiye kadarki en yüksek oyunu aldı. Şansölye Friedrich Merz'in partisi CDU ise yüzde 17,2 ile tarihinin en düşük sonucunu aldı. Seçimin ardından CDU içinden istifa çağrıları yükseldi. Olası halefler arasında NRW Eyalet Başbakanı Hendrik Wüst, CSU lideri Markus Söder ve CSU'lu İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt'in adı geçiyor. Merz ise pes etmeyeceğini söylüyor. Koalisyon ortağı SPD de anketlerde tarihinin en düşük seviyesinde. Merz kalır mı, gider mi? Gazeteci Yücel Özdemir ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var. Von Gökçe Göksu und Elmas Topcu.

Başkent 20 Eylül'de sandığa gidiyor ve Türkiye kökenli bir adayın Berlin'in başına en çok yaklaştığı seçim olacak. Sol Parti'nin adayı Elif Eralp, 11 Eylül anket ortalamasında yüzde 21 ile birinci sırada; kazanırsa ve koalisyonu kurabilir ise şehri yöneten ilk Türkiye kökenli isim olacak. Partisi üç yıl önce yüzde 12,2 almıştı. Hemen arkasında yüzde 20,1 ile CDU var. Adayı Stefan Evers seçime sonradan dahil oldu: 3 Ocak'taki kundaklamanın yol açtığı elektrik kesintisi krizinin ardından Kai Wegner temmuzda adaylıktan çekildi. AfD yüzde 17,7 ile 2023'teki oyunun neredeyse iki katında. Uzun yıllar "misafir işçilerin partisi" olarak anılan SPD ise yüzde 18,4'ten yüzde 12,2'ye indi; seçime on bir gün kala adayı Steffen Krach hakkında rüşvet şüphesiyle soruşturma açıldığı ortaya çıktı. Krach suçlamaları reddediyor. Mevcut CDU-SPD koalisyonunun çoğunluğu kalmıyor, yani şehri kimin yöneteceği koalisyon masasında belli olacak. Berlinli seçmen ne istiyor, göçmen kökenliler tercihini neye göre yapıyor? Dr. Yaşar Aydın ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var. Von Gökçe Göksu und Elmas Topcu.

Turgut Altuğ 1965'te Tarsus'ta doğdu; tarım işçisi bir ailenin dokuz çocuğundan biri. Ankara'da siyaset bilimi, İzmir'de ziraat okudu ve 1992'de, 27 yaşında Almanya'ya geldi. Bonn'da yüksek lisans yaptı, 2002'de Hohenheim Üniversitesi'nde Bolivya And Vadileri'ndeki Criollo keçileri üzerine doktorasını tamamladı. 2009'da Kreuzberg'de Türkisch-Deutsches Umweltzentrum'u kurdu. Almanya'nın göçmenlere yönelik ilk çevre örgütü. 2011'den bu yana Berlin Eyalet Parlamentosu'nda milletvekili; uzun yıllar Yeşiller'de doğa koruma, çevre eğitimi ve gıda politikaları sözcülüğü yaptı, 2025 sonunda partisinden ayrılarak SPD grubuna katıldı. 20 Eylül'deki seçimlerde aday değil; 15 yılın ardından aktif siyasete veda ediyor. Hayatını anlattığı kitabı geçen hafta çıktı. Turgut Altuğ ile sunucumuz Gökçe Göksu sohbet etti. Von Gökçe Göksu und Elmas Topcu.

Köln ve çevresinde Türkiye kökenli işletme sahiplerine yönelik silahlı saldırılar artıyor. 30 Ağustos sabahı Erftstadt'ta bir evin önündeki araca ve evin cephesine silahla ateş açıldı; ev sahipleri o sırada içeride olduğu için savcılık olayı cinayete teşebbüs olarak değerlendiriyor. Polis 8 Eylül'de iki maskeli şüphelinin güvenlik kamerası görüntülerini yayımlayarak halktan yardım istedi. Kuzey Ren-Vestfalya Eyalet Kriminal Dairesi, Şubat ayından bu yana eyalette bu yapılara atfedilen yaklaşık 20 suç kaydettiğini açıkladı. Peki kim bu gruplar, gençler neden katılıyor ve Türkiye'de doğan bu olgu Almanya'ya nasıl uzandı? Yeni nesil çeteler üzerine kitap yazan Gazeteci-Yazar Sadık Güleç ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var. Von Gökçe Göksu und Elmas Topcu.

Saksonya-Anhalt'taki seçimleri, açık ara farkla aşırı sağcı, İslam ve göç karşıtı Almanya için Alternatif (AfD) partisinin kazanması bütün Almanya'da deprem etkisi yarattı. Partinin tehlike olarak gördüğü göçmenler, Müslümanlar, LGBTIQ+'lar, engelliler, demokratlar ve solcular büyük endişe içinde. Pek çok kentte protesto eylemleri düzenlenirken, Almanya'daki etnik, kültürel ve dini çeşitliliğin, ortak barışçıl yaşamın tehlikede olduğu ifade ediliyor. BZI Başkanı Didem Laçin Karabulut, COSMO Türkçe'ye verdiği demeçte kötümserliğe kapılmayıp herkesi mücadeleye çağırdı. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var. Von Gökçe Göksu und Serap Doğan.

Aşırı sağcı, İslam ve göç karşıtı AfD Almanya'nın doğu eyaletlerinde zaten güçlüydü. Ancak yüzde 43,8'lik oy oranı son yılların rekoru. Berlin ve Mecklenburg-Vorpommern'da 20 Eylül'de yapılacak seçimlerde de oylarını katlaması bekleniyor. Batıda da güçlenen AfD, bir sonraki genel seçimlerde iktidara gelmeyi hedefliyor. AfD'nin Saksonya-Anhalt zaferi neden sadece bir eyalet seçimi olarak görülmemeli? Bunun tüm Almanya ve Avrupa için sonuçları neler olabilir? Prof. Dr. Burak Çopur, WDR COSMO Türkçe için yorumladı. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Serap Doğan var. Von Gökçe Göksu und Serap Doğan.

Arşak Yaşar Kurt, 1968'de Rizeli bir ailenin çocuğu olarak İstanbul'da doğdu. Sanatla ilk teması oyunculuktu; 80'lerin ortasında TRT yapımlarında rol aldı, tiyatroda oynadı. Avrupa'da gördüğü sokak sanatçıları ise ilk albümü "Sokak Şarkıları"na ilham verdi. Albüm 1993'te Köln'de kaydedildi, bir yıl sonra çıktı. Kısa süre sonra Berlin'e yerleşti. Hayatının en beklenmedik dönemeci 2007'de geldi. Hrant Dink için şarkı kaydetmek üzere gittiği Ermenistan'da, bir kitapçıda gördüğü CD kapağındaki yüz kendi yüzüne şaşırtıcı biçimde benziyordu. İstanbul'a dönüp aile büyükleriyle konuştuğunda öğrendi: Ailesi Rize'ye Van'dan göç etmişti ve Ermeni kökenliydi. Atası, soykırım sırasında dokuz yaşındayken Van'dan Karadeniz kıyısına yürümüş, ailesinin geri kalanı katledilmişti. Bu keşiften sonra vaftiz olup Arşak adını aldı; karar Türkiye'de tartışıldı, internette ciddi saldırılara maruz kaldı. Otuz yılı aşkın kariyerinde üretmeyi sürdüren Kurt, 12-13 Eylül'de Berlin'deki Ballhaus Prinzenallee'de sahnelenecek "Es war einmal – Afife Jale" oyununda Selahattin Pınar'ı canlandırıyor. Cosmo Türkçe'nin Bizden Biri serisinde Arşak Yaşar Kurt'la sunucumuz Aydın Işık sohbet etti. Von Aydın Işık und Erkan Aslan.

Üç ayrı karar, dokuz yıla yakın tutukluluk, değişmeyen tek bir sonuç: Osman Kavala hâlâ cezaevinde. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Büyük Dairesi'nin 25 Ağustos tarihli kararında Türk yargısı için ağır bir ifade var: "adaletin açıkça inkârı". Mahkeme Kavala'nın mümkün olan en kısa sürede serbest bırakılmasını ve mahkûmiyetin bütün sonuçlarının ortadan kaldırılmasını istedi, 70 bin euro manevi tazminata hükmetti. Karar 15'e karşı 2 oyla çıktı ve nihai temyiz yolu kapalı. Külliye'den gelen ilk tepki sert oldu: Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum, Türkiye'nin sözleşmeye taraf olma durumunu ve AİHM'e bireysel başvuru imkânını gözden geçirmeye zorlandığını söyledi. Ama bu çıkışa itiraz AKP saflarından da geldi. Bir AİHM kararı uygulanmazsa gerçekte ne oluyor? Strazburg'da Türkiye hakkında karar bekleyen 22 binden fazla başvuru var. Sözleşmeden çıkılırsa bu dosyalar ne olur? Ekibimizden Erkan Aslan son gelişmeleri aktarıyor. Ardından AİHM'de yıllarca yargıçlık yapmış emekli Büyükelçi Rıza Türmen ile konuşuyoruz. Mikrofonda Aydın Işık ve Erkan Aslan var. Von Aydın Işık und Erkan Aslan.

Cybergrooming, yetişkinlerin internet ve dijital platformlar üzerinden çocuklarla cinsel amaçlı iletişim kurmasını ve onların güvenini kazanarak istismar etmeye çalışmasını ifade ediyor. Sosyal medya ağlarında ya da bilgisayar oyunlarında sahte hesaplarla çocukların akranı gibi davranan istismarcılar, zamanla güven ilişkisi kurarak çocuklardan cinsel içerikli fotoğraf veya video talep edebiliyor. Peki çocuklarımızı cybergrooming ve dijital cinsel istismardan nasıl koruyabiliriz? Böyle bir durumla karşılaştığımızda ne yapmalı ve hangi kurumlardan destek almalıyız? Bu soruları Kuzey Ren-Vestfalya Medya Kurumu Landesanstalt für Medien NRW'den Proje ve Sosyal Medya Sorumlusu Eda Engin'e sorduk. Mikrofonda Aydın Işık ve Erkan Aslan var. Von Aydın Işık und Erkan Aslan.

Almanya'nın Saksonya-Anhalt eyaleti, 6 Eylül Pazar günü tarihi bir seçime hazırlanıyor. Anketlerde çok ciddi bir yanılma olmadığı takdirde Nasyonal Sosyalizm döneminin ardından ilk kez aşırı sağcı bir parti, bir Alman eyaletini yönetebilir. Bu durumun sadece eyaletle sınırlı kalmayacağı, ülke demokrasisinde ciddi bir kırılmaya yol açacağı konuşuluyor. Eyalet ve Almanya'daki göçmen kökenlilerde ise tedirginlik giderek artıyor. COSMO Türkçe, siyaset bilimci Prof. Dr. Emre Arslan ile Almanya'yı bekleyen tarihi dönemeci konuştu. Mikrofonda Aydın Işık ve Erkan Aslan var. Von Aydın Işık und Erkan Aslan.

Düşünün, dedeniz bundan neredeyse 60 sene önce Almanya'daki küçük bir şehre işçi olarak geliyor ve gün geliyor, siz o kente belediye başkanı oluyorsunuz. 80 bin nüfuslu Bonn Bad Godesberg'in Belediye Başkanı olan Feyza Yıldız, başarı hikayesini podcast WDR Cosmo Türkçe'de anlattı. Darmstadt Teknik Üniversitesi'nde Eğitim Bilimleri alanında yüksek lisans yapan ve sonrasında Federal İstatistik Dairesi'nde görev üstlenen Feyza Yıldız, moderatörümüz Aydın Işık 'ın hayatına, kariyerine ve neden CDU'da politikaya atıldığına ilişkin sorularını yanıtladı. İlginç bir sohbet sizi bekliyor. Von Aydın Işık und Serap Doğan.

Turizm sezonu devam ederken Türkiye'nin Akdeniz sahillerinde ortaya çıkan plastik atık görüntüleri, kamuoyunda büyük endişe uyandırdı. Avrupa'nın en büyük plastik atık ithalatçısı olan Türkiye'ye geri dönüşüm amaçlı sokulan plastiklerin, ilgili şirketler tarafından denetimsiz ve gelişigüzel bir şekilde doğaya bırakıldığı anlaşılıyor. İşletmelerin rant odaklı yaptığı bu yasa dışı uygulama turizm sektörünü milyarlarca dolarlık zarara uğratırken, mikroplastiklerin çevre ve insana olan maliyeti bunun çok ötesinde. Cosmo Türkçe, deniz biyoloğu Prof. Dr. Sedat Gündoğdu ile Türkiye'nin plastik atık sorununu konuştu. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var. Von Aydın Işık und Serap Doğan.

Türkiye ve İsrail arasında uzun süredir diplomatik düzeyde devam eden gerginlik, Suriye topraklarında tehlikeli bir askeri gerginliğe dönüştü. İsrail son olarak Türkiye sınırına 70 km mesafedeki Ebu Zuhur Hava Üssü'nü vurdu. Netanyahu yönetimi, Türkiye'nin burada kalıcı bir askerî varlık oluşturma niyetinde olduğunu iddia ediyor. Uzmanlar, iki ülkenin Orta Doğu'da kıyasıya bir nüfuz mücadelesi yürüttüğü görüşünde. Cosmo Türkçe, Orta Doğu'yu yakından takip eden gazeteci Hediye Levent ile Ankara-Tel Aviv hattında yükselen gerilimi konuştu. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var. Von Aydın Işık und Serap Doğan.

Almanya rekor bir sıcak yaz yaşıyor. Robert Koch Enstitüsü'ne göre 9 Ağustos itibarıyla yaklaşık 14 bin kişi sıcağa bağlı nedenlerle hayatını kaybetti. Şimdiye kadar kaydedilen en yüksek rakam bu! Bunun üzerine SPD'li beş federal bakan "sıcaktan koruma eylem planı" hazırladı. Ana başlıklar: yapı planlaması hukukunda iklime uyum, çalışanların aşırı sıcağa karşı korunması ve huzurevleri ile hastanelerde serinletme yatırımlarına destek. SPD ayrıca iklime uyum ve doğayı  korumanın Anayasa'ya ortak görev olarak yazılmasını da istiyor. Birlik partileri bu değişikliğe mesafeli, Yeşiller ise destek sözü verdi. Peki bu plan aşırı sıcaklardan kaynaklı ölümleri önlemeye yeter mi? Konuyu SPD Berlin Milletvekili Dr. Turgut Altuğ ile konuştuk. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var. Von Aydın Işık und Serap Doğan.

Ona Wuppertal'da otobüse bindiğinizde şoför koltuğunda da rastlayabilirsiniz, akşam bir televizyon ekranında da... Özkan Lafatan çok yönlü bir isim. Yirmi yıldan beri Almanya Alevi Birlikleri Federasyonu ve Avrupa Alevi Birlikleri Konfederasyonu yönetiminde gönüllü olarak görev yapıyor. Bugünlerde Sivas Madımak Katliamı sanıklarından üçünün, yaşadıkları Almanya'da yargılanmaları için yeni bir kampanya başlattı. Aynı zamanda Yol TV Genel Müdürü olan Özkan Lafatan ile uğraşlarını, televizyonculuk mesleğini ve hayat hikayesini konuştuk. Alevi deyişlerini seven Özkan Bey, bir de türkü söyledi. Mikrofonda Adnan Ağaç var. Von Adnan Ağaç und Elmas Topcu.

Türkiye'de yargının hedefinde olan Süleymancılar, Almanya'da "İslam Kültür Merkezleri Birliği" (VİKZ) adı altında faaliyet gösteriyor. Cemaat, Almanya'daki Müslüman toplumun en eski ve en büyük çatı kuruluşlarından biri. Şimdiye kadar Alman iç istihbaratının radarına girmedi, siyasi çizgisi de pek eleştirilmedi. Köln'de inşa edilen genel merkez geçtiğimiz günlerde açıldı. Almanya'daki bu yapı ülke için risk taşıyor mu? Türkiye'deki operasyon ne anlama geliyor? Almanya Küresel ve Bölgesel Araştırmalar Enstitüsü (GIGA) uzmanı Dr. Hakkı Taş sorularımızı yanıtladı. Ekibimizden Elmas Topcu, cemaatin geçmişini ve Almanya'daki faaliyetlerini derledi. Mikrofonda Adnan Ağaç var. Von Adnan Ağaç und Elmas Topcu.

Leipzig/Halle Havalimanı'nda patlayıcı ve fünyeyle donatılmış bir dronun bulunması Almanya'da güvenlik alarmına yol açtı. Federal Başsavcılık, olayın Almanya'nın ulaşım ve lojistik altyapısına yönelik ağır bir saldırı olabileceği şüphesiyle soruşturma yürütüyor. İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt ise olayı “hibrit saldırı senaryosu” ve yeni bir tehdit boyutu olarak nitelendiriyor. Olay Almanya'nın dron savunmasındaki eksikleri de yeniden tartışmaya açtı. Almanya teknik olarak dron saldırılarını tespit edip durdurabilecek kapasiteye sahip mi? Dronlar devletler arasındaki hibrit savaşın yeni silahına mı dönüşüyor? Konunun teknik boyutunu TU Berlin'den Prof. Dr. Şahin Albayrak, güvenlik ve Avrupa siyaseti boyutunu ise Brüksel Özgür Üniversitesi ve Avrupa Politikalar Merkezi'nde görev yapan Dr. Murat Seyrek ile konuştuk. Mikrofonda Adnan Ağaç ve Elmas Topcu var. Von Adnan Ağaç und Elmas Topcu.

Almanya'da emeklilik reformu yeni bir tartışmaya yol açtı. Federal hükümetin Emeklilik Güvencesi Komisyonu, 45 yıl prim ödeyenlerin normal emeklilik yaşından önce kesintisiz emekli olma hakkının kaldırılmasını önerdi. Kamuoyunda “63 yaşında emeklilik” olarak bilinen uygulamada, 1964 ve sonrasında doğanlar bugün 45 yıllık sigortalılığın ardından en erken 65 yaşında kesintisiz emekli olabiliyor. Reforma sendikalar ve yedi eyalet başbakanı karşı çıkıyor. Peki 45 yıl çalışmak kesintisiz erken emeklilik için yeterli olmalı mı? Ağır işlerde çalışanlardan 67 yaşına kadar çalışmaları beklenebilir mi? Konuyu sendikacı Serdar Derventli ile konuştuk. Mikrofonda Adnan Ağaç ve Elmas Topcu var. Von Adnan Ağaç und Elmas Topcu.

Gülbahar Kültür, 1965'te Ordu'da doğdu. On dört yaşına kadar İstanbul'da yaşadıktan sonra aile birleşimiyle Almanya'ya geldi. Bremen Üniversitesi Alman Dili-Edebiyatı Kültür Bilimleri bölümünü bitirdi. Üniversite yıllarında taksicilik yaptı.  Şiir, öykü ve mizah yazıları yazdı. 1999 yılında WDR tarafından kurulan ve merkezi Köln'de olan Funkhaus Europa (sonraki adıyla Cosmo) bünyesinde müzik editörlüğü yaptı. Halen bu görevini sürdüren çok yönlü yazar, sunucumuz Aydın Işık'ın konuğu oldu. İlginç hikayesini anlattı. Von Aydın Işık und Adnan Ağaç.

Liverpool'un efsane futbolcusu Mohamed Salah artık Trabzonspor'da. Sadece Salah değil, Osimhen, Sane, Asensio, Ake ve Trossard gibi starlar da Türkiye'de top koşturuyor. Cuma günü başlayacak Süper Lig bir ünlüler geçidine dönüşmek üzere. Peki kulüpler bu pahalı oyuncuları kadrolarına nasıl katıyor? Bu transferler takımlara, Süper Lig'e ve Türkiye'ye neler kazandıracak? Ve en önemli soru: Bu sezon hangi takımın şampiyonluk şansı daha fazla? İşte futbolseverlerin kafasını meşgul eden bütün bu sorulara yanıtlar sunucumuz Aydın Işık ve WDR editörü Tuncay Özdamar'ın ilginç futbol sohbetinde. Başlama düdüğü çalsın! Von Aydın Işık und Adnan Ağaç.

"Terörsüz Türkiye" sürecinde önemli bir aşama daha geride kaldı. "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun", TBMM Genel Kurulu'nda 467 milletvekilinin oyuyla kabul edildi. 87 ret, 7 çekimser, 2 de mükerrer oy kullanıldı. Yasanın uygulanabilmesi için PKK'nin örgütsel varlığına son verdiğinin ve elindeki silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi gerekiyor. Bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilerek Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından yasanın öngördüğü hukuki süreç başlayacak. Çerçeve yasanın kabulünün Kürt sorununun çözümü ve Türkiye siyaseti için ne anlama geldiğini Almanya'da yaşayan HDP eski milletvekili Ertuğrul Kürkçü ile konuştuk. Gazeteci Can Dündar yorumladı. Mikrofonda Aydın Işık ve Adnan Ağaç var.  Von Aydın Işık und Adnan Ağaç.

Temmuz sonunda Fas sınırındaki İspanya toprağı Ceuta'ya 72 bin göçmen ulaştı. Büyük kısmı sahil ve deniz yoluyla gerçekleşen geçişler, kentte insani ve güvenlik krizine yol açtı. 100 kişi yaşamını yitirdi. İspanya hükümeti orduyu devreye sokarken, Avrupa Birliği içinde sınırların korunmasına dair tartışma yeniden alevlendi. İtalya, İspanya'dan hava ve deniz yoluyla gelen yolculara yönelik geçici sınır kontrolleri başlattı. İspanya da buna karşılık İtalya'dan gelen yolcuları kontrol etmeye başladı. Peki bu kitlesel göç hareketi neden yaşandı? Sosyal medyada yayılan yanlış bilgiler nasıl bir rol oynadi? Avrupa Birliği bu olaydan sonra sınırlarını korumak için nasıl bir strateji izleyecek? Konuyu Strazburg'ta Avrupa gündemini izleyen gazeteci Kayhan Karaca ile konuştuk. Ekibimizden Adnan Ağaç son gelişmeleri derledi. Mikrofonda Aydın Işık var. Von Aydın Işık und Adnan Ağaç.

Barbaros Altuğ, 2016'da Türkiye'deki darbe girişiminin ardından önce Paris'e yerleşmiş, 2018'den bu yana ise Berlin'de yaşıyor. Berlin'de yazar olarak resmi kurum ve örgütlerden büyük destek gördüğünü aktarıyor. Türkçe yazdığı kitaplar için bile fon bulabilmiş. "Uzun Bir Kışın En Karanlık Gecesi" adlı kitabı Eylül ayında Almanca olarak piyasaya çıkacak. Çok yönlü yazar İstanbul'u artık “eski bir sevgili” olarak tanımlıyor. Berlin'i çok sevmesine ve burada kendini mutlu hissetmesine rağmen aşırı sağcı parti AfD'nin gün geçtikçe güç kazanması onu endişelendiriyor. LGBTİ+ aktivisti de olan Barbaros Altuğ ile sunucumuz Eren Mahir Gencer sohbet etti. Von Eren Mahir Gençer und Erkan Aslan.

Türkiye'den erişime engellenmesine rağmen 14 milyon kez izlenen “Ölü Deniz” gösterisi yüzünden tutuklanan Deniz Göktaş, Çorlu'daki "kuyu tipi" cezaevinde tutuluyor. Stand-up sanatçısı hakkında çıkan haber ve kamuoyu tepkisinde hissedilir bir azalma var. Deniz Göktaş'ın tutuklanmasına gerekçe olarak “dini değerleri alenen aşağılama” ve "Cumhurbaşkanına hakaret" suçlamaları gösteriliyor. Benzer bir gösteri Almanya'da oynansa ne olurdu? Bu soruyu mizah sanatçısı Muhsin Omurca ile konuştuk. Ekibimizden Erkan Aslan son gelişmeleri derledi. Mikrofonda Eren M. Gençer var. Von Eren Mahir Gençer und Erkan Aslan.

Avrupa'da hüküm süren aşırı sıcaklar Ren, Elbe ve Tuna gibi nehirlerde suların çekilmesine yol açtı. Almanya'nın en uzun nehri Ren neredeyse kurudu. Düşen su seviyesi nedeniyle taşımacılık güçlükle yapılıyor. Fransa ve Macaristan'da nehir sularıyla soğutulan nükleer santraller, su seviyesi aşırı derecede düştüğü için soğutma yapılamayınca durdu. Bu ülkelerde enerji krizi baş gösterdi. Peki suların çekilmesinin vatandaşlar ve ekonomi için sonuçları neler? Ziraat Mühendisi ve Berlin Eyalet Milletvekili Dr. Turgut Altuğ ile yaşanan tarihi kuraklığı konuştuk. Mikrofonda Eren Mahir Gencer ile Erkan Aslan var. Von Eren Mahir Gencer und Erkan Aslan.

Almanya'ya göç son 15 yılın en düşük seviyesinde. Ülkeye gelenlerle gidenler arasındaki fark, yani net göç iki yıl önce 663 bin iken, geçen yıl 235 bine düştü. Ekonomi çevreleri göçteki bu düşüşü "alarm verici" olarak nitelendiriyor. Federal hükümet ise göç denince düzensiz göçü öne çıkarıp, sert politikalarıyla seçmenin gözüne girmeye çalışıyor. Peki Almanya'nın göç alması hayatımız, refahımız ve ülkenin geleceği için neden önemli? Türkiye'den göç ne durumda? Biz sorduk, Türkiye ve Uyum Araştırmaları Merkezi Vakfı Uzmanı Siyaset Bilimci Caner Aver yanıtladı. Mikrofonda Erkan Aslan ve Eren Mahir Gençer var. Von Eren Mahir Gençer und Erkan Aslan.

30 yaşındaki Dr. Batuhan Temiz, Alman ordusu Bundeswehr'de subay rütbesinde doktor olarak görev yapıyor. Bunun yanısıra Eylül ayında Berlin eyaletinde yapılacak seçimleride FDP partisinin milletvekili adayı. 1996 yılında Berlin'de, Türklerin yoğun olarak yaşadığı Kreuzberg semtinde dünyaya gelen ve zor şartlarda büyüyen Batuhan Temiz ilginç hikayesini sunucumuz Eren Mahir Gencer sohbet etti. Von Eren Mahir Gençer und Erkan Aslan.

Almanya'daki tren istasyonları son yıllarda istenmeyen görüntülere sahne oluyor. Başta kadınlar olmak üzere, pek çok yolcu kendini güvende hissetmiyor. Bu nedenle Ekim ortasından itibaren Alman Demiryolları'nın (Deutsche Bahn) işlettiği bütün tren istasyonlarında alkol tüketimine yasak konulacak. Bazı tren garlarında yasak şimdiden uygulamaya girdi. Yasağın nereleri kapsayacağını Erkan Aslan araştırdı. Alman Demiryolları İşçi Temsilcisi Tolga Özgül, yasağın olası etkilerini değerlendirdi. Mikrofonda Eren M. Gencer var. Von Eren Mahir Gençer und Erkan Aslan.

2005 Berlin doğumlu Abdul Ballout, Berlin'deki LGBTİ+ Onur Yürüyüşü'ne düzenlediği saldırıyla ülkeyi şoke etti. Saldırgan düzenlenen operasyonda öldürülürken Avrupa'nın göbeğinde, üstelik Berlin gibi özgürlükçü bir kentte yetişen birinin nasıl bu denli radikalleşebildiği merak konusu. Güvenlik birimlerinin saldırganı radikal İslamcı olarak bir süredir gözetim altında tutması da ihmal tartışmalarını beraberinde getirdi. İsveç'teki Lund Üniversitesi'nde görev yapan siyaset bilimci Dr. İnci Öykü Yener-Roderburg, saldırıyı ve olası sonuçlarını Cosmo Türkçe'ye değerlendirdi. Mikrofonda Eren Mahir Gençer ve Adnan Ağaç var. Von Eren Mahir Gencer und Adnan Agac.

Özgür Özel ve beraberindeki 90 milletvekili, uzun süredir beklenen hamleyi yaptı ve CHP'den ayrılarak Yeni Parti'ye geçti. Özgür Özel liderliğinde kurulan yeni siyasi hareket, şimdilik 91 milletvekiliyle Meclis'te ana muhalefet pozisyonuna yükseldi bile. Ancak Yeni Parti'nin önünde seçimlere katılım, finansman ve CHP'de kalan belediyeler gibi pek çok engel var. Cosmo Türkçe, Türkiye'nin yeni ana muhalefet partisini bekleyen takvim ve süreci gazeteci Murat Aksoy'la konuştu. Mikrofonda Eren Mahir Gencer ve Adnan Ağaç var. Von Eren Mahir Gençer und Adnan Ağaç.

Deniz Per, Stuttgart'ta Kayserili bir baba ve Çek bir annenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Stuttgart'ta bir Alman-Fransız lisesinden mezun olduktan sonra Uluslararası İşletme eğitimi alıp 2018 yılında Stuttgart'ta otomobil üreticisi Porsche'de çalışmaya başladı. 2020'de Stuttgart ve İstanbul merkezli bir gayrimenkul şirketi kurdu. Şu anda CEO'su olduğu şirkette farklı uluslardan 16 kişi çalışıyor. Türkiye'deki yatırımcılara Almanya'daki sermaye hizmeti konusunda danışmanlık yapıyor. 31 yaşındaki başarılı genç iş insanı sunucumuz Aydın Işık'ın konuğu oldu. Özellikle yeni nesillere ilham verecek hoş ve bilgilendirici bir sohbet sizi bekliyor. Von Aydın Işık und Serap Doğan.

Almanya'nın Sachsen-Anhalt eyaletinde 6 Eylül pazar günü eyalet seçimleri yapılacak. Aşırı sağcı AfD'nin bu eyalet için açıkladığı "100 Günlük Acil Eylem Programı" siyaset bilimciler ve hukukçular tarafından "planlı bir sistem değişikliği girişimi" olarak nitelendiriliyor. Partinin orada iktidara gelmesi durumunda uygulamaya koyacağını duyurduğu eylem planında, kitlesel sınır dışı operasyonları, sığınmacı statüsündeki çocukların okullarda ayrı sınıflarda tecrit edilmesi ve kamu yayıncılığı sözleşmelerinin tek taraflı feshi gibi radikal adımlar yer alıyor. Eyaletteki göçmenler arasında endişe yaratan programın ayrıntılarını ekibimizden Serap Doğan aktardı. Almanya Türk Toplumu Eş Genel Başkanı Gökay Sofuoğlu'na göre sadece göçmenler değil, Alman demokrasisi tehdit altında. Mikrofonda Aydın Işık var. Von Aydın Işık und Serap Doğan.

Federal Meclis'in kabul ettiği tasarruf paketiyle birlikte Almanya'da yasal sağlık sigortalarının diş tedavilerine sağladığı katkı 2027'den itibaren azaltılıyor. Özellikle protez, köprü ve kaplama gibi maliyeti yüksek tedavilerde hastaların cebinden daha fazla para çıkması bekleniyor. Peki yeni düzenleme vatandaşları nasıl etkileyecek? Tedavisini erteleyenleri neler bekliyor? Ek diş sigortası artık daha da önemli hale mi geliyor? Diş hekimi Dr. Alp Dabanoğlu, WDR COSMO Türkçe'ye değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var. Von Aydın Işık und Serap Doğan.

Türkiye'de depremzedeler için toplanan milyonlarca liralık bağışın akıbeti bugün en çok tartışılan başlıklardan biri. AHBAP kurucusu Haluk Levent cezaevinde. Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) raporlarında yer alan para hareketleri ne anlama geliyor? Bağışların amacı dışında kullanıldığına ilişkin iddialar hangi bulgulara dayanıyor? AHBAP soruşturmasının mali boyutunu ve dosyadaki kritik ayrıntıları eski MASAK Başkan Yardımcısı Dr. Ramazan Başak, WDR COSMO Türkçe'ye değerlendirdi. Mikrofonda Aydın Işık ve Serap Doğan var. Von Aydın Işık und Serap Doğan.

Ali Eliş, Kars'tan başlayıp Bremen'e uzanan yolculuğunda sosyal pedagojiden grafik tasarımına, sivil toplum hizmetinden bilimsel araştırmalara kadar birbirinden farklı alanlarda iz bırakmış bir isim. Özel gereksinimli çocukların eğitim hakkı için yıllarca mücadele etmiş. Göçmenlerin, yaşlıların ve yalnız kalan insanların toplumsal hayattan kopmaması için projeler üretmiş. Kardeş kent projesi ile Bremen ve İzmir arasında köprü kurmuş. Yaşam boyu kültürlerarası çalışmalarından dolayı Bremen Belediyesi de dahil olmak üzere çeşitli ödüllere layık görülmüş bir isim. Sosyal pedagog Ali Eliş ile sunucumuz Gökçe Göksu sohbet etti. Von Gökçe Göksu und Elmas Topcu.

15 Temmuz 2016'da Türkiye'de düzenlenen darbe girişiminin üzerinden on yıl geçti. Erdoğan hükümeti kalkışmadan Gülen Hareketi'ni ve ordunun belli kısmını sorumlu tuttu. Peki aradan geçen on yılda gerçekten neyi öğrendik? Darbenin bütün yönleri aydınlatıldı mı? Yoksa o gece, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın önünü açan çok daha geniş bir siyasi dönüşümün başlangıç noktası mı oldu? Berlin'de yaşayan gazeteci Can Dündar ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var. Von Gökçe Göksu und Elmas Topcu.

Pazar günü alışveriş yapmak daha fazla özgürlük mü, yoksa çalışanların ortak dinlenme hakkına müdahale mi? Almanya'da hükümetin hazırladığı reform planı bu eski tartışmayı yeniden alevlendirdi. Ticaret birlikleri mağazaların daha sık açılmasını isterken, sendikalar ve kiliseler buna karşı çıkıyor. Kamuoyu ise ikiye bölünmüş durumda. Reform ne getirecek? Avrupa Türk İş İnsanları ve Sanayicileri Derneği (ATİAD) Genel Sekreteri Bülent Fırat, konunun ekonomik boyutunu podcast WDR COSMO Türkçe'de değerlendirdi. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var. Von Gökçe Göksu und Elmas Topcu.

PKK'nın silah bırakma sürecinde yeni bir dönemin başlamasının üzerinden bir yıl geçti. Bu süreçte TBMM'de kurulan komisyon çalışmalarını tamamlayarak raporunu yayımladı. Şimdi gözler çözüm sürecine ilişkin hazırlanacak çerçeve yasada. Ancak örgütün silah bırakma sürecinin tamamlanması, hukuki düzenlemeler, Abdullah Öcalan'ın statüsü, Selahattin Demirtaş'ın durumu ve toplumsal uzlaşma gibi başlıklarda belirsizlik sürüyor. Süreç hangi aşamada? Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ve ilk çözüm sürecinin Akil İnsanlar Heyeti üyesi Vahap Coşkun, son gelişmeleri podcast WDR COSMO Türkçe'ye değerlendirdi. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var. Von Gökçe Göksu und Elmas Topcu.

Cenk Özöztürk, 47 yaşında, 3 çocuk babası. Köln Bonn Havalimanı'nın iki genel müdüründen biri. Başarılı yönetici stüdyomuza konuk oldu, uçakla tatile çıkacak olan vatandaşlara havalimanındaki işlemlerin daha hızlı ve stressiz ilerlemesi için önerilerde bulundu. Cenk Özötürk ile ailesinin 70'li yıllarda Almanya'ya göç hikayesinden havacılık sektörünün zirvesine uzanan bu başarı öyküsünü de konuştuğumuz, yaz sezonunda tatilcileri yakından ilgilendiren aydınlatıcı bilgilerle dolu bir yayın sizi bekliyor. Mikrofonda Gökçe Göksu var. Von Gökçe Göksu und Serap Doğan.

Almanya'da 1 Temmuz'dan itibaren Bürgergeld'in (Yurttaşlık Ödeneği) yerini alan Grundsicherungsgeld (Temel Geçim Ödeneği) ile sosyal yardım harcamalarının azaltılması hedefleniyor. Ancak Hristiyan Birlik ve SPD koalisyonunun sosyal devlet harcamalarında tasarladığı kesintiler bununla da sınırlı değil. Uzmanlar bu reformlarla birlikte ekonomik krizin yoksulların omzuna bindirildiği görüşünde. Cosmo Türkçe, Birleşik Hizmet İşleri Sendikası Ver.di'den Serdar Derventli ile istihdam ve sosyal devlet alanında öngörülen reformları konuştu. Serap Doğan, Grundsicherungsgeld'in öngördüğü değişiklikleri derledi. Mikrofonda Gökçe Göksu var. Von Gökçe Göksu und Serap Doğan.