Bureau Buitenland

Al dagen gaan Franse scholieren en docenten de straat op tegen lege lerarenkamers en scholen die uit elkaar vallen, en op verschillende plekken komt het tot botsingen met de politie. Ook verpleegkundigen, brandweer en ander overheidspersoneel leggen het werk neer, net nu de premier morgen een begroting presenteert die moet bezuinigen op een recordschuld. Hoe lang houdt de regering het vol als zowel de straat als het parlement zich tegen haar keert? In Bureau Buitenland: Frankrijk-correspondent Eva Rammeloo. (11:52) Vrouwelijke premier: Marokko lukt het wel Een historisch moment: voor het eerst in de geschiedenis krijgt Marokko een vrouwelijke premier en dat kan Nederland nog niet zeggen. Vorige week won Fatima Zahra El Mansouri de verkiezingen waarop de Marokkaanse koning haar als leider van de nieuwe regering koos. Wat betekent haar benoeming voor de positie van vrouwen in Marokko? En, zal het deze kersverse premier lukken iets te doen aan de grote sociaaleconomische problemen in het land? Daarover te gast Nadia Bouras, historicus aan de Universiteit Leiden. Presentatie: Nadia Moussaid

Na zeventig dagen acclimatiseren aan de macht, spreekt Andy Burnham vanmiddag voor het eerst zijn partij toe als partijleider en premier. Het wordt zijn belangrijkste speech tot nu. Gebrek aan visie heeft hij alvast niet. Burnham heeft grootse plannen, zo wil hij een universeel systeem optuigen voor de zorg. Maar daar is ook groot geld voor nodig, en dat brengt de vraag ter tafel: hoe realistisch is Burnhams nieuwe koers? Daarover VK-kenner en politicoloog aan de Radboud Universiteit, Casper Kirkels. (10:38) De frontlinie van AI-oorlogsvoering  Volgend jaar al kan het zo zijn dat niet langer de mensen maar AI bepaalt wat er gebeurt op het slagveld. Dat zei de Oekraïense president Zelensky bij de Algemene Vergadering van de VN. En, zei hij: voordat het zover is, kunnen we maar beter vrede hebben. De oorlog in Oekraïne is een proeftuin voor razendsnelle technologische ontwikkeling. Oekraïne loopt voorop, maar is het ook een goed voorbeeld voor ons, in Europa, in Nederland? Te gast is Jessica Dorsey, universitair docent Internationaal recht aan de Universiteit Utrecht en expert op het gebied van AI in militaire context.  Presentatie: Sophie Derkzen

Terwijl de macht in Venezuela grotendeels in handen blijft van de Verenigde-Staten, neemt de onrust onder de bevolking toe. Op meerdere plaatsen kwamen mensen de straten op tegen de regering vanwege de voortdurende stroomuitval. Ook eisten de demonstranten dat oppositieleider Maria Corina Machado terugkeert naar Venezuela en dat er nieuwe presidentsverkiezingen komen. Hoe gaat dit verder in Venezuela? Hierover collega en Latijns-Amerikakenner Edwin Koopman. (10:01) Hoe Rusland via Kirgistan sancties ontduikt  Niet alleen via de enorme schaduwvloot probeert Rusland de westerse sancties te ontduiken. Het Centraal-Aziatische land Kirgistan speelt inmiddels een sleutelrol in de doorvoer van allerlei goederen naar Rusland die dan toch terechtkomen in de defensie-industrie. Deze 'Kirigistan route' loopt onder andere via cryptomunten, lokale banken, nepbedrijven en het Russische A7: een bedrijf dat is opgericht door een veroordeelde fraudeur, politicus en ondernemer. De Europese Unie probeert sinds kort Kirgistan harder aan te pakken om de ontduiking van sancties tegen te gaan. Maar gaat deze aanpak ook werken? Wij vragen het journalist Thijs Broekkamp, die Kirgistan goed kent.  Presentatie: Nadia Moussaid.

Al veertien jaar probeert het Westen Rusland te straffen met steeds hardere sancties. Maar Russische bedrijven vinden nog steeds sluwe wegen om die blokkades te omzeilen. Hoe doen ze dat? We praten erover met sanctie-expert Yvo Amar en onderzoeksjournalist Karlijn Kuijpers. Presentatie: Bram Vermeulen

In Europa rinkelen de alarmbellen over een mogelijke Russische escalatie op Europese bodem. Het laatste waarschuwingssignaal komt uit Denemarken. Volgens de Deense inlichtingendienst groeit de kans op een beperkte Russische aanval op een lidstaat van de NAVO, en dat op korte termijn. Waar is het Kremlin op uit? We vragen het Ruslandkenner Hubert Smeets van platform Raam. (07:32) Extremisme in Israël De film Naza zorgt voor grote ophef in Israël. De makers worden bedreigd met het intrekken van hun nationaliteit, en kunnen uit gevaar voor eigen veiligheid niet meer in het land verblijven. Dat roept vragen op over de vrijheid van meningsuiting in Israël. Hoe groot is het extremisme én hoeveel ruimte is er om vrij te spreken? Te gast zijn artistiek leider Jaïr Stranders en schrijver Natascha van Weezel. Presentatie: Nadia Moussaid

In de VS lijken de aankomende tussentijdse verkiezingen de duurste ooit te zullen worden, met miljarden dollars aan campagne-budget. Vooral de Republikeinen hebben in de laatste weken een “money bomb” laten vallen, aldus Amerikaanse media. Bedrijven mogen in de VS ongelimiteerd doneren aan politieke partijen, én ze kunnen dat anoniem doen. Maar het verzet tegen deze zogenaamde Dark Money groeit, zag collega en Amerika-kenner Laila Frank in Montana. (10:58) Tigray onder hoogspanning De spanningen in de Ethiopische regio Tigray lopen opnieuw op. De Ethiopische regering en een alliantie van rebellengroepen beschuldigen elkaar van agressie, waardoor de vrees voor een nieuw conflict toeneemt. Het vredesakkoord tussen beide partijen lijkt op losse schroeven te staan, dat werd afgesloten na de oorlog die tussen 2020 en 2022 aan honderdduizenden mensen het leven kostte. Volgens hoogleraar internationale betrekkingen van de Universiteit Tilburg Mirjam van Reisen zijn de huidige spanningen onderdeel van een bredere regionale machtsstrijd. Presentatie: Sophie Derkzen. 

Een jaar geleden gingen duizenden Marokkaanse jongeren de straat op tegen corruptie en eisten zij betere zorg en beter onderwijs. Vandaag kiest Marokko een nieuw parlement, maar volgens kiezersonderzoek gaat bijna niemand van de 18- tot 24-jarigen naar de stembus. Hoe komt het vertrouwen in de politiek onder die jongeren zo laag? En: hoe vertaalt de onvrede van een generatie zich als demonstreren niets oplevert en stemmen ook geen optie is? Daarover collega Noumidia Massaoudi, net terug uit Marokko, waar ze jongeren sprak in aanloop naar de verkiezingen. (10:59) De ‘deal' rond Groenland De VS, Denemarken en Groenland hebben bij de VN in New York een gloednieuw akkoord getekend. De VS mag meer militaire bases op het Groenland vestigen, krijgt militair meer grip op het eiland en concurrerende grootmachten als China en Rusland worden buiten de deur gehouden. De Deense premier Frederiksen spreekt opgelucht van "een deal die eeuwig kan duren". Want begin dit jaar dreigde Trump nog met annexatie. Hebben de Denen en Groenlanders een goed akkoord gesloten of heeft Trump na alle dreigementen toch vooral zijn zin gekregen? Journalist Olaf Koens duidt alle geopolitieke haken en ogen. Presentatie: Sophie Derkzen

Vandaag ontmoet Donald Trump de Oekraïense president Zelensky bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, waar een staakt-het-vuren op het gebied van energie op tafel ligt. Trump wijst met de vinger naar Zelensky: Oekraïne zou volgens hem met aanvallen op Russische olieraffinaderijen de hoge benzineprijzen veroorzaken. Iets wat Trump heel slecht uitkomt met de aankomende tussentijdse verkiezingen. Zelensky wil zijn land intussen door de winter loodsen. Daarover Oost-Europa verslaggever Michiel Driebergen vanuit Kharkiv.    (12:37) Zorgen om veiligheid Taiwan  President Trump en Xi Jinping treffen elkaar donderdag in Washington. Het is de tweede topontmoeting van de wereldleiders dit jaar, die in Taiwan voor de nodige onrust zorgt. Trump legde het eiland al eerder op tafel als wisselgeld bij het sluiten van deals. Bronnen melden dat Xi hem ook vandaag onder druk zal zetten om wapenleveranties aan Taiwan te stoppen. Hoever is de Amerikaanse president donderdag bereid te gaan? Daarover Casper Wits, sinoloog verbonden aan de Universiteit van Leiden.

De Amerikaanse regering bereidt nieuwe sancties voor tegen het gehele Internationaal Strafhof en zal die binnenkort opleggen. Terwijl de druk vanuit Washington steeds verder lijkt te worden opgevoerd om het hof af te breken, blijft het vanuit Europa opvallend stil. Wat kunnen gastland Nederland en de andere lidstaten doen om het hof te beschermen? Daarover Alette Smeulers, Hoogleraar Internationale Misdrijven aan de Rijksuniversiteit Groningen.   (08:54) Eindspel bondskanselier Merz Opnieuw lijdt de CDU van bondskanselier Merz een historische nederlaag bij de Duitse deelstaatverkiezingen. De grote winnaars zijn de uiterst rechtse AFD en de uiterst linkse Linke. Daarmee lijkt er een nieuwe politieke realiteit te ontstaan in Duitsland, wat vergaande gevolgen kan hebben voor de positie van Merz. Wat wordt zijn eindspel? We vragen het Volkskrant-correspondent Peter Giesen en Hanco Jürgens van het Duitsland Instituut.   Presentatie: Sophie Derkzen.

Deze week brengt de Chinese president Xi voor het eerst in jaren een staatsbezoek aan de VS. Op de agenda: AI. Trump riep dit weekend dat ie met volle kracht vooruit wil, met de ontwikkeling van AI, om van China te winnen. Wij vragen ons af: wat stelt Xi daar tegenover, straks in Washington?  Aan de Bureau Buitenlandtafel: Dorien Emmers, sinoloog en econoom aan de KU Leuven én Stanford. En Paul Verhagen, van het Haags Centrum voor Strategische Studies, over de botsing tussen geopolitiek en technologie schreef hij onlangs het boek Tech-tonic shift. Presentatie: Sophie Derkzen

Deze week blokkeerden Franse vissers urenlang havens en een olieterminal in Zuid-Frankrijk, uit protest tegen de hoge brandstofprijzen. Vandaag houdt president Macron een spoedberaad in het Élysée over de nijpende geopolitieke situatie. Intussen staan het uiterst rechtse Rassemblement National en het uiterst linkse La France insoumise klaar in de coulissen. Daarover journalist en Frankrijk-kenner Stefan de Vries. (11:45) De dappere leraren van Soedan Terwijl in Soedan de oorlog tussen de RSF-rebellen en het Soedanese regeringsleger al ruim drie jaar voortduurt, spreken hulporganisaties van een van de langste en ernstigste schoolsluitingen ter wereld. Meer dan 8 miljoen kinderen, bijna de helft van alle kinderen in het land, kunnen nog altijd niet naar school. Toch vinden Soedanezen manieren om kinderen les te blijven geven. Hoe pakken ze dat aan? Collega-redacteur Noëlle Habraken sprak met Soedanese leraren en zocht het uit. Presentatie: Chris Kijne.

Voor het eerst sinds de Russische invasie in Oekraïne houdt Rusland verkiezingen voor de Doema, het Russische lagerhuis. De verkiezingen komen op een pijnlijk moment voor Rusland nu Oekraïne erin slaagt de Russische economie diep te raken. Ondertussen staat de uitslag al vast. Waarom hecht het Kremlin dan toch zoveel waarde aan parlementaire verkiezingen? Hierover Ruslandkenner Eva Cukier. Turkse lhbti'ers strijden voor hun rechten In Turkije is een grootschalige arrestatiegolf gaande. Mikpunt is de lhbti-gemeenschap. Prominente activisten worden opgepakt en zonder pardon in de gevangenis gezet. De Turkse regering wil daarmee het traditionele Turkse gezin beschermen. Wat betekent dit voor de lhbti'ers, en hoe gaan zij hiermee om? Te gast is collega en Turkijekenner Cevahir Varan, die contact opnam met een uitgesproken Turkse lhbti-activist.  Presentatie: Sophie Derkzen.

"Het was de beste tijd, het was de slechtste tijd.” Met dat citaat van Charles Dickens opende voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen vandaag haar jaarlijkse State of the Union-toespraak in Straatsburg. Na een zomer vol bosbranden, berichten over Russische sabotageacties en een rel over de migranten die de Spaanse Exclave Ceuta binnenkwamen, zijn de uitdagingen voor de EU gigantisch. Is ze ertegen opgewassen? Daarover Louise van Schaik, hoofd EU en geopolitiek bij Instituut Clingendael en Europa-correspondent Tijn Sadée.  (14:13) Gedichten uit Gaza  Genocide, vernietiging, haat en ontmenselijking. Achter al het vreselijke nieuws uit Gaza zitten mensen, met gevoelens en dromen. De jonge Palestijnse schrijfster Shrouq Doghmosh verwoordt die in haar bundel Niemand op de begraafplaats, die deze week in Nederland uitkwam.  Collega Edwin Koopman sprak met de vertaalster van de bundel, Djûke Poppinga. Presentatie: Nadia Moussaid. 

De regeringsleiders van Schotland, Wales en Noord-Ierland komen vandaag bij elkaar om plannen te bespreken hoe te breken met het Verenigd Koninkrijk. Daarmee is de onafhankelijkheidsdiscussie weer in full swing. Hoe kansrijk is deze nieuwe poging om zelfstandigheid te bereiken? En in hoeverre heeft premier Andy Burnham dit vuurtje zelf aangewakkerd? Daarover correspondent Anne Saenen vanuit Londen. (07:16) Dreigende blokkade Rode Zee De Houthi's namen de westkust van Jemen in en kondigden een blokkade af tegen Saoedische scheepvaart bij Bab el-Mandeb, de nauwe doorgang door de Rode Zee, waar een groot deel van de wereldhandel doorheen vervoerd wordt. Maar niet alleen de Houthi's zorgen voor dreiging: er is ook een opvallende opleving van piraterij die de doorgang naar de Rode Zee in gevaar brengt. Toeval, of hangt dit samen? Hierover arabist Leo Kwarten en Mirjam van Reisen, expert op het gebied van de Hoorn van Afrika. Presentatie: Sophie Derkzen

Onrust bóven en ónder water: wat betekent de verovering van de toegangspoort tot de Rode Zee door de aan Iran gelieerde Houthi's voor ons? We bespreken het met schrijver en journalist Dirk Wanrooij. (10:09) Wie beheerst onze zeekabels? En wat deden Russische onderzeeërs bij de datakabels op de bodem van de Barentszee bij Noorwegen? Bert Hubert en Barbara Kathmann schuiven aan bij de Bureau-Buitenlandtafel over de kabeloorlog diep in de oceaan. Presentatie: Bram Vermeulen

Vandaag is het 25 jaar geleden dat terroristen met gekaapte vliegtuigen de torens binnenvlogen van het World Trade Center in New York. Kort erna riep de Amerikaanse president George W. Bush de “War on Terror” uit. Iets dat volgens de Amerikaanse Brown Universiteit direct het leven kostte aan meer 940.000 mensen, en indirect nog veel meer. Wat is de erfenis van 9/11 in het Midden-Oosten? En hoe werkt de War on Terror nog door? Daarover historicus Peyman Jafari en Midden-Oostenkenner Kawa Hassan.  Presentatie: Nadia Moussaid. 

Dit weekend is India gastland van de BRICS-top, waar een opvallende gast aanwezig is: Xi Jinping. Voor het eerst sinds jaren reist de Chinese president met een delegatie van 400 man af naar New Delhi. India en China staan al langer op gespannen voet, maar kan dus een verandering in komen. Het past allemaal in het rijtje van de vele bezoekjes die China de afgelopen tijd maakt, in aanloop naar de grote ontmoeting met de Amerikaanse president Trump later deze maand. Wat zit er achter de Chinese reislust? We vragen het Haroon Sheikh, filosoof en hoogleraar aan de VU. (10:04) Van wie is Groenland? De afgelopen jaren domineerde Groenland, een eiland van slechts 56.000 inwoners, de media als toneel van een geopolitiek machtsspel. Maar over de mensen die er wonen en wat zíj zelf willen, horen we opvallend weinig. De Deens-Nederlandse filosofe Stine Jensen duikt in haar boek We moeten het over Groenland hebben in de geschiedenis, cultuur en identiteit van de Groenlanders en stelt de vraag: welke toekomst willen ze voor zichzelf? Presentatie: Sophie Derkzen

In de VS wil Donald Trump het recht om per post te stemmen beperken. De afzonderlijke staten verzetten zich fel en vechten dit aan tot bij het Amerikaanse Hooggerechtshof, dat zich vandaag over de kwestie buigt. De tussentijdse verkiezingen komen eraan en terwijl de eerste staten hun stembiljetten al hebben verstuurd, heerst er grote verwarring onder de kiezers. Mogen ze nu wel of niet per post stemmen? Laila Frank is in Florida en vertelt over de impact die deze juridische strijd heeft op kiezers in de VS. (09:25) Russische beïnvloeding Zweedse verkiezingen Zweden gaat dit weekend naar de stembus, en de extreemrechtse Zwedendemocraten staan er goed voor. Maar binnen de partij zijn opnieuw banden met Rusland aan het licht gekomen. De Zweedse partijleider van de Sociaaldemocraten waarschuwde dat de partij wordt geïnfiltreerd door pro-Poetin-krachten. Hoe beïnvloedt dit nieuws de campagne die volop gaande is? En hoeveel zorgen moeten we ons in de rest van Europa eigenlijk maken over beïnvloeding van buitenaf? Er staan nogal wat verkiezingen op stapel. Hierover correspondent Tjade Michels en Jelle Postma, directeur van Justice for Prosperity. Presentatie: Sophie Derkzen.

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zou van tevoren een expliciete waarschuwing hebben gekregen dat 7 oktober ophanden was. Dat stellen Israëlische journalisten in een nieuw boek. President Mohammed bin Zayed van de Verenigde Arabische Emiraten zou Netanyahu in een telefoongesprek hebben verteld dat Hamas-leider Yahya Sinwar een grote operatie tegen Israël beraamde, met niet te overziene gevolgen voor de regio. Waarom waarschuwden juist de Emiraten, en wat betekent dit bericht voor de aankomende Israëlische verkiezingen? Daarover NRC-journalist Derk Walters en arabist Leo Kwarten.   (13:39) Spoor van in Syrië verdwenen journalist  Onder het Assad-regime verdwenen in Syrië tienduizenden mensen. Een van hen is de Amerikaanse journalist Austin Tice, die sinds 2012 spoorloos is. De FBI doet nog altijd onderzoek naar zijn lot. Maar niet alleen de Amerikaanse autoriteiten zoeken naar antwoorden. Arabist en journalist Rena Netjes achterhaalde dankzij haar unieke Syrische contacten waar Tice mogelijk na zijn ontvoering werd vastgehouden. Collega Abdou Bouzerda sprak met Netjes over haar onderzoek. Presentatie: Sophie Derkzen. 

Duitsland maakt ruk naar uiterst rechts (00:41) De AFD heeft een historische verkiezingsoverwinning geboekt in de Oost-Duitse deelstaat Saksen-Anhalt. De Oostelijke tak van de partij, die door veiligheidsdiensten als extreemrechts wordt aangemerkt, kan de eerste extreemrechtse partij worden die gaat regeren sinds de tweede wereldoorlog. Wat gaat dat betekenen voor Duitsland? En voor Europa, waar met argusogen wordt gekeken naar de nieuwe wind die door Duitsland waait. We bespreken het met VRT-verslaggever Jeroen Reygaert, Lynn Stroo van het Duitsland Instituut en collega-presentator Sophie Derkzen.  Presentator: Nadia Moussaid

Na het overlijden van veroordeeld oorlogsmisdadiger Ratko Mladić trekken duizenden Serviërs feestvierend de straat op, en morgen zullen sommigen hem herdenken. Voor genocide-onderzoeker Alma Mustafic, overlevende van de oorlog in Bosnië, is dit geen incident, maar een schoolvoorbeeld van genocideontkenning: dertig jaar indoctrinatie voedde een slachtoffernarratief waarin Srebrenica wordt weggerelativeerd. De cultuurstrijd van de AfD (09:11) De AfD staat in Saksen-Anhalt op 43 procent in de peilingen, wat genoeg kan zijn voor een absolute meerderheid. Dat terwijl de partij in de deelstaat als rechts-extreem wordt bestempeld door de veiligheidsdiensten. Als de AfD aan de macht komt, wil zij alles op de schop nemen in de deelstaat - zo heeft de partij vergaande plannen voor cultuur en onderwijs. Sophie Derkzen was in Saksen-Anhalt en sprak met cultuurinstellingen die zich zorgen maken. Theo Jung is hoogleraar moderne geschiedenis in de deelstaat, en ook zijn universiteit bereidt zich voor op een machtsovername door de AfD.

In Spanje gingen tienduizenden de straat op om te protesteren tegen premier Sánchez. Aanleiding is de crisis in de Spaanse exclave Ceuta, dat vorige maand werd bestormd door duizenden Marokkanen. Sánchez wordt verweten niet streng genoeg te zijn tegen Marokko en daarmee de Spaanse soevereiniteit te grabbel te gooien. Vandaag moet hij zich verantwoorden voor het parlement. We spreken erover met correspondent Sven Tuytens in Madrid. (12:24) Onze vrouw in Rio In een ongekend spannend verkiezingsjaar in Brazillië duikt journalist Nina Jurna in haar thuisstad: Rio de Janeiro. De stad waar alles naast elkaar bestaat: schoonheid en geweld, kansen en uitzichtloosheid. In haar nieuwe driedelige VPRO-serie Onze vrouw in Rio ziet ze hoe de politieke strijd tussen president Lula en zijn uitdager Flavio Bolsonaro in het dagelijks leven voelbaar is. Niet in het congres, maar in de favella's. Presentatie: Nadia Moussaid

Zondag zijn er verkiezingen in Saksen-Anhalt, in het Oosten van Duitsland. De AfD staat er al weken op meer dan 40 procent in de peilingen. Het is genoeg om de grootste te worden, en misschien zelfs voor een absolute meerderheid in het parlement – als een paar kleine partijen de kiesdrempel niet halen. De AfD in Saksen-Anhalt is door de veiligheidsdiensten bestempeld als bewezen extreem-rechts. Wat zou een machtsovername door de partij betekenen? Collega Sophie Derkzen reisde rond door Saksen-Anhalt en sprak met aanhangers én tegenstanders van de AfD. Met Djuna Kramer maakte ze een reisverslag. (11:41) Is de oorlog met Rusland nog hybride? Boven een vliegveld bij Leipzig dook een drone op met een lading explosieven, vlak bij een Oekraïens vrachtvliegtuig. Berlijn wijst naar nu Moskou, blijkt uit een persconferentie die minister Alexander Dobrindt gister gaf. Is dit nog een 'hybride' oorlog te noemen? En hoe zou een Europese reactie eruit moeten zien? Daarover spreken we met Koen Aartsma van Clingendael en Europarlementariër Bart Groothuis (VVD). Presentatie: Nadia Moussaid

Wil Europa haar eigen industrie redden, dan moet het veel onafhankelijker worden van grootmachten als China. Europa moet innoveren, maar heeft ook een strenger handelsbeleid met importheffingen nodig. Dat stelt de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid in een recent rapport. Maar kan Europa zich op dit moment wel een handelsconflict met China veroorloven? En is er geen slimmere manier om de eigen industrie te redden? Daarover een discussie tussen Ab Klink, lid van de WRR, en geopolitiek en technologie analist bij HCSS Paul Verhagen. (13:32) Mag Syrië een succes worden? Syriërs dromen na jarenlange burgeroorlog van een veilige toekomst. Maar het land dreigt verstrikt te raken in een regionale machtsstrijd. Israël en Turkije liggen op ramkoers met elkaar over het land. En daar betaalt Syrië de prijs voor. Welke kansen heeft het land voor een wederopbouw, en in hoeverre mogen Syriërs deze zelf bepalen? We vragen het journalist en Syriëkenner Fernande van Tets. Presentatie: Laila Frank

Iran heeft vannacht Amerikaanse legerbases in Jordanië onder vuur genomen. Het lijkt een vergelding voor de Amerikaanse aanval van afgelopen zondag waarbij Iraanse raketinstallaties op een eiland in de Straat van Hormuz gebombardeerd werden. Waarom besloot de VS voor het eerst sinds een maand weer militair op te treden en leidt de Iraanse reactie tot verdere escalatie? Hierover Arabist en Iran-kenner Leo Kwarten.   (10:33) Amerikaanse drugsstrijd gaat nieuwe fase in Een jaar geleden schokte de VS de wereld door in de Caribische zee een bootje te bombarderen met mogelijke drugssmokkelaars. Inmiddels staat bijna niemand meer te kijken van deze buitengerechtelijke executies, waarbij al ruim tweehonderd doden zijn gevallen. Komende woensdag is het precies een jaar geleden dat de eerste boot tot zinken werd gebracht. Wat levert deze methode de VS op in de strijd tegen drugs en wat is de regering Trump nog meer van plan in Latijns-Amerika? In de studio Latijns-Amerika redacteur Edwin Koopman.   Presentatie: Laila Frank

Het was een bezoek dat we niet vaak zien: CIA-directeur John Ratcliffe vloog vorige week naar Moskou. In eerste instantie leek de aanleiding van zijn bezoek vooral de situatie Iran te zijn geweest, maar volgens verschillende media zou het zijn gegaan om er een serieuze Russische dreiging richting Navo-lidstaten. Hoe serieus is de dreiging en hoe wat moet de NAVO hiermee? Daarover Bart Groothuis, Europarlementaïr voor de VVD en die zelf elf jaar bij de MIVD werkte, en Defensie-analist aan de Universiteit van Gent Michelle Haas. (14:30) De Duitsers achter de mislukte coup In december 2022 probeert een zelfbenoemde prins een staatsgreep te plegen in Duitsland. Hij is deel van de Reichsbürger – duizenden mensen die weigeren de Duitse staat te erkennen en die hun eigen wetten schrijven. Onder de soevereinen zitten rechters, militairen en politici, en er blijken warme banden te zijn met de uiterst-rechtse AfD, die volgende week een ongekende verkiezingsoverwinning lijkt te zullen behalen in de deelstaat Saksen-Anhalt. Journalist Guy Hoeks woont in Berlijn en schreef een boek over de Reichsbürger-beweging: Duitse dagdromen over het keizerrijk. Presentatie: Sophie Derkzen

Opnieuw een grote Russische aanval op de Oekraïense havenstad Odessa vannacht. Poetin dreigt verder te escaleren: havens en schepen op de Zwarte Zee blijven onder vuur, juist nu het oogstseizoen begint en de graanexport onder druk staat. Oekraïne slaat terug. Hoe kijken Oekraïners naar deze escalatie, en zit er nog een rem op? Vanuit Odessa correspondent Michiel Driebergen. (08:27) Koerden in Turkije hopen op vrede Turkije heeft een belangrijke stap gezet om de kwestie met de Koerdische PKK voor goed op te lossen. Dat moet een einde brengen aan een conflict van veertig jaar, met tienduizenden slachtoffers over en weer. Welke belangen spelen er, en valt de wens tot bemiddeling te rijmen met de zorgen die leven over de rechtsstaat en de democratie in Turkije zelf? We vragen het Turkije-correspondent Suzan Yücel en filmmaker Reber Dosky. Presentatie: Sophie Derkzen.

In de Belgische hoofdstad escaleert het drugsgeweld. In de afgelopen dagen zijn er zes schietpartijen geweest, waarbij ook restaurants en woonhuizen zijn geraakt. Intussen worstelt de politiek met het vinden van een oplossing, en werkt minister-president Boris Dilliès zelfs aan een plan om drones in te zetten voor de opsporing van criminelen.  Journalist Bart Eeckhout van De Morgen neemt ons mee naar de Brusselse straten. (12:18) Arbeidsmigranten op drift in Libanon  Door het aanhoudende Israëlische geweld in Libanon wordt zichtbaar hoe kwetsbaar de positie is van honderdduizenden arbeidsmigranten uit onder meer Afrika en Azië. Veel van hen werken als huishoudelijke hulp en vallen onder het omstreden kafalasysteem, waardoor ze weinig rechten hebben en volledig afhankelijk zijn van hun werkgever. Juliëtte Verhoeven, hulpcoördinator voor Save the Children, was in Libanon en sprak met deze groep.  Presentatie: Laila Frank.

In een poging om de oorlog met Iran op scherp te zetten, kondigde de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent een zeer stevige nieuwe sanctiegolf tegen Iran aan: 'Operation Economic Outcast'. Door bondgenoten van Iran aan te pakken proberen de Amerikanen het Iraanse regime zelf te raken. Hoe reageert Iran en heeft dit nieuwe pakket sancties zin? Daarover geopolitiek analist Michel Don Michalioliákos. Canada zegt nee tegen Trump (09:10) Canada weigert verder mee te gaan in de eisen die Donald Trump stelt inzake handelstarieven. Daarmee is Canada de eerste ‘bondgenoot' die een keiharde opstelling tegenover de VS kiest. De handelsoorlog die volgt zal het land economisch hard raken, want de Canadese economie is sterk afhankelijk van de VS. Toch lijkt de Canadese overheid van de bevolking steun te krijgen om voet bij stuk te houden in dit conflict. Hierover Canada-correspondent Tom Bijvoet en Philip Marey,  die voor de Rabobank de Noord-Amerikaanse economie volgt. Presentatie: Laila Frank

De regering in Congo en M23-rebellen zijn het eens geworden over een stappenplan voor vredesonderhandelingen. Wat betekent dat en kan het op termijn een duurzame oplossing bieden voor Congo. We vragen het journalist en Congo-kenner Elien Spillebeen.  (10:12) IJsland bij de EU? IJslanders mogen het dit weekend zeggen: willen ze wel of niet bij de EU?  Eerdere pogingen liepen stuk, maar nu Rusland en de Verenigde Staten hun pijlen hebben gericht op het Arctisch gebied, zijn de kaarten anders geschud. Wat betekent dit voor IJsland en de EU? Daarover correspondent Olaf Koens. Presentatie: Laila Frank

Uit pas gepubliceerde documenten blijkt dat immigratiedienst ICE met Iran heeft afgestemd over deportaties. Dat leidde ertoe dat Iraniërs die voor het regime waren gevlucht werden teruggestuurd. Opmerkelijk genoeg gebeurde dit alles terwijl de spanningen tussen Iran en de VS al hoog opliepen. Wat zegt dit over het opereren van ICE en over de diplomatieke kanalen tussen Iran en de VS? Daarover Amerika-kenner en Journalist van de Groene Amsterdammer Casper Thomas. (11:21) 'Fuck Hemedti': Soedenese artiesten in Egyptische rapscene Een nieuwe generatie Soedanese artiesten laat luid van zich horen. Jonge rappers weten vanuit hun ballingschap in Egypte miljoenen mensen te bereiken met teksten over de bloedige oorlog in hun land, en het leven daar. En daarbij nemen ze bepaald geen blad voor de mond. Thijs Broekkamp, journalist en fotograaf, trok met hen op. Presentatie: Laura Stek

Bij een grootschalige Russische aanval op Kiev zijn afgelopen nacht zeker dertien doden en ruim veertig gewonden gevallen. Intussen heeft president Zelensky te maken met een politieke crisis. Het ontslag van zijn minister van Defensie, Mychajlo Fedorov, leidde tot grote protesten. Nu roept diezelfde Fedorov op tot het houden van nieuwe verkiezingen, en beschuldigt hij de gevestigde orde van corruptie. Hoe gegrond zijn die aanklachten? En zijn nieuwe verkiezingen een goed idee? Daarover verslaggever Michiel Driebergen en Politicoloog en hoogleraar van de Universiteit Leiden Antoaneta Dimitrova. (14:57) De Engelse jacht op de vossenjagers De Britse regering staat op het punt een eeuwenoude traditie definitief te verbieden. De klassieke vossenjacht, waarbij vossen werden gedood, is al verboden, maar nu wordt ook het alternatief dat jagers daarop bedachten in de ban gedaan. Op het Britse platteland lopen de spanningen hierover hoog op. Correspondent Anne Saenen trok naar Great Thurlow. Presentatie: Sophie Derkzen.

Deze week meldt het Europees agentschap Frontex een daling van irreguliere migratie aan de buitengrenzen van Europa. Maar hoe humaan is het beleid werkelijk en welke prijs wordt hiervoor betaalt?  In Bureau Buitenland bespreken we migratie vandaag met documentairemaker Eefje van Blankevoort, die een vierdelige serie maakt over grensbewaking en Frontex, migratiedeskundige Marlou Schrover en journalist Reneé Boskaljon. Presentatie: Nadia Moussaid 

Het memorandum dat Trump in juni sloot om de oorlog met Iran te stoppen, verloopt vandaag formeel. Terwijl Iran de overwinning op diplomatiek en militair front al heeft uitgeroepen, dreigt Trump met verdere escalaties - en zelfs dat Iran 'de witte vlag moet gaan hijsen'. Maar zijn militaire reserves zijn uitgeput, de midterms naderen en bondgenoten twijfelen. Heeft Trump nog troefkaarten, of is dit bluf uit nood? Daarover Amerikanist en VVD-senator Koen Petersen.  (14:14) Oorlog in Jemen laait op  De regionale spanningen rondom Iran zorgen in Jemen voor binnenlandse escalatie. Na jaren van burgeroorlog, die leidde tot 's werelds ergste humanitaire crisis, kwam er in 2022 een fragiel bestand. Nu lijkt het staakt-het-vuren weer op losse schroeven te staan. Dreigt het conflict in Jemen opnieuw te ontaarden in een burgeroorlog? In de studio: Cultureel antropoloog en Jemen-kenner: Marina de Regt. Presentatie: Nadia Moussaid 

De ebola-uitbraak in Congo is inmiddels de dodelijkste uitbraak in de geschiedenis van het land. Meer dan 2.300 mensen zijn overleden en bijna 5.000 besmettingen zijn bevestigd. Wat gaat hier mis? Waarom lukt het, ondanks alle ervaring met ebola, niet om de uitbraak onder controle te krijgen? En wordt er wel genoeg gedaan? Daarover spreken we met infectioloog Laurens Liesenborghs, die in Congo meehelpt met de bestrijding, en met Tweede Kamerlid Mpanzu Bamenga (D66), die in Nederland aandacht vraagt voor extra steun. (15:09) IM voor de dichtende lijkenruimer uit Oekraïne Oleksiy Yukov, de hoofdpersoon uit het derde deel van onze podcastserie Dichter aan het front, is begin augustus gesneuveld. Oleksiy ruimde jarenlang lijken direct aan de frontlinie, van gesneuvelde Oekraïense maar ook Russische, soldaten. Nu is hijzelf gesneuveld. Michiel Driebergen over het einde van deze bijzondere dichter.  Presentatie: Sophie Derkzen

"De veiligheidssituatie in Afghanistan is slecht, instabiel en onvoorspelbaar”, zo luidt het reisadvies van het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken. Vijf jaar nadat de Taliban de macht weer heeft overgenomen, is Afghanistan een ernstig repressief land, waar een diepe humanitaire crisis heerst. Toch wordt het terugsturen van Afghanen binnen de EU steeds verder genormaliseerd, en zoeken Europese leiders toenadering tot de Taliban. Vooral Duitsland schept met zijn terugkeervluchten een nieuw precedent voor de rest van Europa. Wat betekent dit voor het Europees migratiebeleid, en welke rol speelt de opkomst van de radicaal-rechtse AfD? Hierover in onze Bureau Buitenland Zomertafel: onderzoeksjournalist Romy van Baarsen en historica en Duitsland-kenner Lynn Stroo van het Duitsland Instituut. Presentatie: Nadia Moussaid. 

Vijf jaar na de machtsovername van de Taliban is de positie van de Afghaanse vrouw nijpender dan ooit — 2,5 miljoen meisjes kunnen niet naar school, klinieken sluiten. Tegelijk openen Europese landen de deur voor de Taliban steeds verder. Waarmee zijn Afghaanse vrouwen daadwerkelijk geholpen? In Mekka ondertekenden Pakistan, Turkije en Saoedi-Arabië een militair verdrag. Kan dit het begin zijn van een islamitische Navo? En hoe reageren Amerika en de regio op dit nieuwe bondgenootschap? In Bureau Buitenland Zomertafel: Midden-Oostenjournalist Fernande van Tets & kunsthistoricus en Afghanistan-kenner Nathalie Paarlberg.  Presentatie: Nadia Moussaid 

In Italië daagt oud-generaal Roberto Vannacci premier Giorgia Meloni uit vanaf haar eigen rechterflank. Meloni voelt zich daardoor gedwongen verder naar rechts op te schuiven. Tussen India en Pakistan loopt de spanning op. India wil meer controle over de Indusrivier, waarvan Pakistan voor landbouw en drinkwater afhankelijk is. Pakistan dreigt met “alle middelen” te reageren. Hoe reëel is een waterconflict tussen twee kernmachten? In Bureau Buitenland Zomertafel: historicus en Italië-kenner Arthur Weststeijn en buitenlandredacteur bij Trouw en voormalig Zuid-Azië-correspondent Aletta André. Presentatie: Nadia Moussaid

Een recordaantal natuurbranden heeft Europa deze zomer al zeker 15 miljard euro gekost, zo meldde persbureau Reuters. En dit is nog maar het begin, zeggen klimaatdeskundigen. Want de omvang van de branden hangt regelrecht samen met de klimaatverandering. Wat kunnen we daar in Europa aan doen? En zijn onze politici in staat om de juiste stappen te nemen? In Bureau Buitenland Zomertafel: klimaatwetenschapper én optimist Tim van Hattum van de Wageningen Universiteit en Europa-journalist Stefan de Vries. Presentatie: Sophie Derkzen. 

Terwijl de situatie aan het front onveranderd lijkt, valt Oekraïne meer en meer olieraffinaderijen, bedrijven en steden diep in Rusland aan. Poetin's strategie om de oorlog zo veel mogelijk weg te houden van zijn eigen bevolking lijkt daarmee in het gedrang te komen. Zeker nu er hardnekkige geruchten rondgaan dat er voor een algemene mobilisatie aankomt. Welke invloed hebben deze ontwikkelingen op de komende ‘verkiezingen' in september. Daarover Hubert Smeets van Platform Raam.  En hoewel er nog dagelijks doden en gewonden vallen, zetten Gazanen zich in om met kunst en cultuur kinderen te helpen hun trauma's te verwerken. Kunstenares en oprichtster van stichting HOPE Ingrid Rollema vertelt over het grote belang van cultuur, ook in het door genocide getroffen Gaza. Presentator: Sophie Derkzen

Armenië richt zich steeds meer op Europa, maar Rusland probeert zijn invloed te behouden. Poetin dreigt, Europa wenkt, en de Armeniërs zelf zijn verdeeld. In China speelt een heel andere verdeeldheid: het land staat bekend als economische grootmacht, maar intussen lopen miljoenen jongeren vast in woningnood, gebrek aan goede banen en gebrek aan vrijheid. In Bureau Buitenland Zomertafel spreken Michel Don Michaloliákos van GeopolitiekNu, en oud-China correspondent Garrie van Pinxteren over de toekomst van beide landen. Presentatie: Nadia Moussaid.

Het Internationaal Strafhof is op zoek naar een nieuwe hoofdaanklager, nu Karim Khan is weggestemd na klachten van seksueel wangedrag. Er ligt een mijnenveld klaar voor degene die het stokje overneemt: een leegloop van landen, sancties tegen medewerkers en een actieve ondermijningscampagne van de VS. Hoe nu verder?  En: hoe hard Xi Jinping zich ook inzet om de bevolkingskrimp in zijn land tegen te gaan, het lijkt niet te mogen baten. Waarom zijn Chinezen huiverig voor een groter gezin? In Bureau Buitenland Zomertafel: Marieke de Hoon, docent internationaal strafrecht aan de UvA, die documenten over voormalige hoofdaanklager van het Hof inzag, en Dorien Emmers, sinoloog en econoom aan de KU Leuven, die onderzoek deed op het Chinese platteland, en sprak met vrouwen over hun kinderwens.  Presentatie: Nadia Moussaid.