Bureau Buitenland

Voor het eerst sinds de Russische invasie in Oekraïne houdt Rusland verkiezingen voor de Doema, het Russische lagerhuis. De verkiezingen komen op een pijnlijk moment voor Rusland nu Oekraïne erin slaagt de Russische economie diep te raken. Ondertussen staat de uitslag al vast. Waarom hecht het Kremlin dan toch zoveel waarde aan parlementaire verkiezingen? Hierover Ruslandkenner Eva Cukier. Turkse lhbti'ers strijden voor hun rechten In Turkije is een grootschalige arrestatiegolf gaande. Mikpunt is de lhbti-gemeenschap. Prominente activisten worden opgepakt en zonder pardon in de gevangenis gezet. De Turkse regering wil daarmee het traditionele Turkse gezin beschermen. Wat betekent dit voor de lhbti'ers, en hoe gaan zij hiermee om? Te gast is collega en Turkijekenner Cevahir Varan, die contact opnam met een uitgesproken Turkse lhbti-activist.  Presentatie: Sophie Derkzen.

"Het was de beste tijd, het was de slechtste tijd.” Met dat citaat van Charles Dickens opende voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen vandaag haar jaarlijkse State of the Union-toespraak in Straatsburg. Na een zomer vol bosbranden, berichten over Russische sabotageacties en een rel over de migranten die de Spaanse Exclave Ceuta binnenkwamen, zijn de uitdagingen voor de EU gigantisch. Is ze ertegen opgewassen? Daarover Louise van Schaik, hoofd EU en geopolitiek bij Instituut Clingendael en Europa-correspondent Tijn Sadée.  (14:13) Gedichten uit Gaza  Genocide, vernietiging, haat en ontmenselijking. Achter al het vreselijke nieuws uit Gaza zitten mensen, met gevoelens en dromen. De jonge Palestijnse schrijfster Shrouq Doghmosh verwoordt die in haar bundel Niemand op de begraafplaats, die deze week in Nederland uitkwam.  Collega Edwin Koopman sprak met de vertaalster van de bundel, Djûke Poppinga. Presentatie: Nadia Moussaid. 

De regeringsleiders van Schotland, Wales en Noord-Ierland komen vandaag bij elkaar om plannen te bespreken hoe te breken met het Verenigd Koninkrijk. Daarmee is de onafhankelijkheidsdiscussie weer in full swing. Hoe kansrijk is deze nieuwe poging om zelfstandigheid te bereiken? En in hoeverre heeft premier Andy Burnham dit vuurtje zelf aangewakkerd? Daarover correspondent Anne Saenen vanuit Londen. (07:16) Dreigende blokkade Rode Zee De Houthi's namen de westkust van Jemen in en kondigden een blokkade af tegen Saoedische scheepvaart bij Bab el-Mandeb, de nauwe doorgang door de Rode Zee, waar een groot deel van de wereldhandel doorheen vervoerd wordt. Maar niet alleen de Houthi's zorgen voor dreiging: er is ook een opvallende opleving van piraterij die de doorgang naar de Rode Zee in gevaar brengt. Toeval, of hangt dit samen? Hierover arabist Leo Kwarten en Mirjam van Reisen, expert op het gebied van de Hoorn van Afrika. Presentatie: Sophie Derkzen

Onrust bóven en ónder water: wat betekent de verovering van de toegangspoort tot de Rode Zee door de aan Iran gelieerde Houthi's voor ons? We bespreken het met schrijver en journalist Dirk Wanrooij. (10:09) Wie beheerst onze zeekabels? En wat deden Russische onderzeeërs bij de datakabels op de bodem van de Barentszee bij Noorwegen? Bert Hubert en Barbara Kathmann schuiven aan bij de Bureau-Buitenlandtafel over de kabeloorlog diep in de oceaan. Presentatie: Bram Vermeulen

Vandaag is het 25 jaar geleden dat terroristen met gekaapte vliegtuigen de torens binnenvlogen van het World Trade Center in New York. Kort erna riep de Amerikaanse president George W. Bush de “War on Terror” uit. Iets dat volgens de Amerikaanse Brown Universiteit direct het leven kostte aan meer 940.000 mensen, en indirect nog veel meer. Wat is de erfenis van 9/11 in het Midden-Oosten? En hoe werkt de War on Terror nog door? Daarover historicus Peyman Jafari en Midden-Oostenkenner Kawa Hassan.  Presentatie: Nadia Moussaid. 

Dit weekend is India gastland van de BRICS-top, waar een opvallende gast aanwezig is: Xi Jinping. Voor het eerst sinds jaren reist de Chinese president met een delegatie van 400 man af naar New Delhi. India en China staan al langer op gespannen voet, maar kan dus een verandering in komen. Het past allemaal in het rijtje van de vele bezoekjes die China de afgelopen tijd maakt, in aanloop naar de grote ontmoeting met de Amerikaanse president Trump later deze maand. Wat zit er achter de Chinese reislust? We vragen het Haroon Sheikh, filosoof en hoogleraar aan de VU. (10:04) Van wie is Groenland? De afgelopen jaren domineerde Groenland, een eiland van slechts 56.000 inwoners, de media als toneel van een geopolitiek machtsspel. Maar over de mensen die er wonen en wat zíj zelf willen, horen we opvallend weinig. De Deens-Nederlandse filosofe Stine Jensen duikt in haar boek We moeten het over Groenland hebben in de geschiedenis, cultuur en identiteit van de Groenlanders en stelt de vraag: welke toekomst willen ze voor zichzelf? Presentatie: Sophie Derkzen

In de VS wil Donald Trump het recht om per post te stemmen beperken. De afzonderlijke staten verzetten zich fel en vechten dit aan tot bij het Amerikaanse Hooggerechtshof, dat zich vandaag over de kwestie buigt. De tussentijdse verkiezingen komen eraan en terwijl de eerste staten hun stembiljetten al hebben verstuurd, heerst er grote verwarring onder de kiezers. Mogen ze nu wel of niet per post stemmen? Laila Frank is in Florida en vertelt over de impact die deze juridische strijd heeft op kiezers in de VS. (09:25) Russische beïnvloeding Zweedse verkiezingen Zweden gaat dit weekend naar de stembus, en de extreemrechtse Zwedendemocraten staan er goed voor. Maar binnen de partij zijn opnieuw banden met Rusland aan het licht gekomen. De Zweedse partijleider van de Sociaaldemocraten waarschuwde dat de partij wordt geïnfiltreerd door pro-Poetin-krachten. Hoe beïnvloedt dit nieuws de campagne die volop gaande is? En hoeveel zorgen moeten we ons in de rest van Europa eigenlijk maken over beïnvloeding van buitenaf? Er staan nogal wat verkiezingen op stapel. Hierover correspondent Tjade Michels en Jelle Postma, directeur van Justice for Prosperity. Presentatie: Sophie Derkzen.

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zou van tevoren een expliciete waarschuwing hebben gekregen dat 7 oktober ophanden was. Dat stellen Israëlische journalisten in een nieuw boek. President Mohammed bin Zayed van de Verenigde Arabische Emiraten zou Netanyahu in een telefoongesprek hebben verteld dat Hamas-leider Yahya Sinwar een grote operatie tegen Israël beraamde, met niet te overziene gevolgen voor de regio. Waarom waarschuwden juist de Emiraten, en wat betekent dit bericht voor de aankomende Israëlische verkiezingen? Daarover NRC-journalist Derk Walters en arabist Leo Kwarten.   (13:39) Spoor van in Syrië verdwenen journalist  Onder het Assad-regime verdwenen in Syrië tienduizenden mensen. Een van hen is de Amerikaanse journalist Austin Tice, die sinds 2012 spoorloos is. De FBI doet nog altijd onderzoek naar zijn lot. Maar niet alleen de Amerikaanse autoriteiten zoeken naar antwoorden. Arabist en journalist Rena Netjes achterhaalde dankzij haar unieke Syrische contacten waar Tice mogelijk na zijn ontvoering werd vastgehouden. Collega Abdou Bouzerda sprak met Netjes over haar onderzoek. Presentatie: Sophie Derkzen. 

Duitsland maakt ruk naar uiterst rechts (00:41) De AFD heeft een historische verkiezingsoverwinning geboekt in de Oost-Duitse deelstaat Saksen-Anhalt. De Oostelijke tak van de partij, die door veiligheidsdiensten als extreemrechts wordt aangemerkt, kan de eerste extreemrechtse partij worden die gaat regeren sinds de tweede wereldoorlog. Wat gaat dat betekenen voor Duitsland? En voor Europa, waar met argusogen wordt gekeken naar de nieuwe wind die door Duitsland waait. We bespreken het met VRT-verslaggever Jeroen Reygaert, Lynn Stroo van het Duitsland Instituut en collega-presentator Sophie Derkzen.  Presentator: Nadia Moussaid

Na het overlijden van veroordeeld oorlogsmisdadiger Ratko Mladić trekken duizenden Serviërs feestvierend de straat op, en morgen zullen sommigen hem herdenken. Voor genocide-onderzoeker Alma Mustafic, overlevende van de oorlog in Bosnië, is dit geen incident, maar een schoolvoorbeeld van genocideontkenning: dertig jaar indoctrinatie voedde een slachtoffernarratief waarin Srebrenica wordt weggerelativeerd. De cultuurstrijd van de AfD (09:11) De AfD staat in Saksen-Anhalt op 43 procent in de peilingen, wat genoeg kan zijn voor een absolute meerderheid. Dat terwijl de partij in de deelstaat als rechts-extreem wordt bestempeld door de veiligheidsdiensten. Als de AfD aan de macht komt, wil zij alles op de schop nemen in de deelstaat - zo heeft de partij vergaande plannen voor cultuur en onderwijs. Sophie Derkzen was in Saksen-Anhalt en sprak met cultuurinstellingen die zich zorgen maken. Theo Jung is hoogleraar moderne geschiedenis in de deelstaat, en ook zijn universiteit bereidt zich voor op een machtsovername door de AfD.

In Spanje gingen tienduizenden de straat op om te protesteren tegen premier Sánchez. Aanleiding is de crisis in de Spaanse exclave Ceuta, dat vorige maand werd bestormd door duizenden Marokkanen. Sánchez wordt verweten niet streng genoeg te zijn tegen Marokko en daarmee de Spaanse soevereiniteit te grabbel te gooien. Vandaag moet hij zich verantwoorden voor het parlement. We spreken erover met correspondent Sven Tuytens in Madrid. (12:24) Onze vrouw in Rio In een ongekend spannend verkiezingsjaar in Brazillië duikt journalist Nina Jurna in haar thuisstad: Rio de Janeiro. De stad waar alles naast elkaar bestaat: schoonheid en geweld, kansen en uitzichtloosheid. In haar nieuwe driedelige VPRO-serie Onze vrouw in Rio ziet ze hoe de politieke strijd tussen president Lula en zijn uitdager Flavio Bolsonaro in het dagelijks leven voelbaar is. Niet in het congres, maar in de favella's. Presentatie: Nadia Moussaid

Zondag zijn er verkiezingen in Saksen-Anhalt, in het Oosten van Duitsland. De AfD staat er al weken op meer dan 40 procent in de peilingen. Het is genoeg om de grootste te worden, en misschien zelfs voor een absolute meerderheid in het parlement – als een paar kleine partijen de kiesdrempel niet halen. De AfD in Saksen-Anhalt is door de veiligheidsdiensten bestempeld als bewezen extreem-rechts. Wat zou een machtsovername door de partij betekenen? Collega Sophie Derkzen reisde rond door Saksen-Anhalt en sprak met aanhangers én tegenstanders van de AfD. Met Djuna Kramer maakte ze een reisverslag. (11:41) Is de oorlog met Rusland nog hybride? Boven een vliegveld bij Leipzig dook een drone op met een lading explosieven, vlak bij een Oekraïens vrachtvliegtuig. Berlijn wijst naar nu Moskou, blijkt uit een persconferentie die minister Alexander Dobrindt gister gaf. Is dit nog een 'hybride' oorlog te noemen? En hoe zou een Europese reactie eruit moeten zien? Daarover spreken we met Koen Aartsma van Clingendael en Europarlementariër Bart Groothuis (VVD). Presentatie: Nadia Moussaid

Wil Europa haar eigen industrie redden, dan moet het veel onafhankelijker worden van grootmachten als China. Europa moet innoveren, maar heeft ook een strenger handelsbeleid met importheffingen nodig. Dat stelt de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid in een recent rapport. Maar kan Europa zich op dit moment wel een handelsconflict met China veroorloven? En is er geen slimmere manier om de eigen industrie te redden? Daarover een discussie tussen Ab Klink, lid van de WRR, en geopolitiek en technologie analist bij HCSS Paul Verhagen. (13:32) Mag Syrië een succes worden? Syriërs dromen na jarenlange burgeroorlog van een veilige toekomst. Maar het land dreigt verstrikt te raken in een regionale machtsstrijd. Israël en Turkije liggen op ramkoers met elkaar over het land. En daar betaalt Syrië de prijs voor. Welke kansen heeft het land voor een wederopbouw, en in hoeverre mogen Syriërs deze zelf bepalen? We vragen het journalist en Syriëkenner Fernande van Tets. Presentatie: Laila Frank

Iran heeft vannacht Amerikaanse legerbases in Jordanië onder vuur genomen. Het lijkt een vergelding voor de Amerikaanse aanval van afgelopen zondag waarbij Iraanse raketinstallaties op een eiland in de Straat van Hormuz gebombardeerd werden. Waarom besloot de VS voor het eerst sinds een maand weer militair op te treden en leidt de Iraanse reactie tot verdere escalatie? Hierover Arabist en Iran-kenner Leo Kwarten.   (10:33) Amerikaanse drugsstrijd gaat nieuwe fase in Een jaar geleden schokte de VS de wereld door in de Caribische zee een bootje te bombarderen met mogelijke drugssmokkelaars. Inmiddels staat bijna niemand meer te kijken van deze buitengerechtelijke executies, waarbij al ruim tweehonderd doden zijn gevallen. Komende woensdag is het precies een jaar geleden dat de eerste boot tot zinken werd gebracht. Wat levert deze methode de VS op in de strijd tegen drugs en wat is de regering Trump nog meer van plan in Latijns-Amerika? In de studio Latijns-Amerika redacteur Edwin Koopman.   Presentatie: Laila Frank

Het was een bezoek dat we niet vaak zien: CIA-directeur John Ratcliffe vloog vorige week naar Moskou. In eerste instantie leek de aanleiding van zijn bezoek vooral de situatie Iran te zijn geweest, maar volgens verschillende media zou het zijn gegaan om er een serieuze Russische dreiging richting Navo-lidstaten. Hoe serieus is de dreiging en hoe wat moet de NAVO hiermee? Daarover Bart Groothuis, Europarlementaïr voor de VVD en die zelf elf jaar bij de MIVD werkte, en Defensie-analist aan de Universiteit van Gent Michelle Haas. (14:30) De Duitsers achter de mislukte coup In december 2022 probeert een zelfbenoemde prins een staatsgreep te plegen in Duitsland. Hij is deel van de Reichsbürger – duizenden mensen die weigeren de Duitse staat te erkennen en die hun eigen wetten schrijven. Onder de soevereinen zitten rechters, militairen en politici, en er blijken warme banden te zijn met de uiterst-rechtse AfD, die volgende week een ongekende verkiezingsoverwinning lijkt te zullen behalen in de deelstaat Saksen-Anhalt. Journalist Guy Hoeks woont in Berlijn en schreef een boek over de Reichsbürger-beweging: Duitse dagdromen over het keizerrijk. Presentatie: Sophie Derkzen

Opnieuw een grote Russische aanval op de Oekraïense havenstad Odessa vannacht. Poetin dreigt verder te escaleren: havens en schepen op de Zwarte Zee blijven onder vuur, juist nu het oogstseizoen begint en de graanexport onder druk staat. Oekraïne slaat terug. Hoe kijken Oekraïners naar deze escalatie, en zit er nog een rem op? Vanuit Odessa correspondent Michiel Driebergen. (08:27) Koerden in Turkije hopen op vrede Turkije heeft een belangrijke stap gezet om de kwestie met de Koerdische PKK voor goed op te lossen. Dat moet een einde brengen aan een conflict van veertig jaar, met tienduizenden slachtoffers over en weer. Welke belangen spelen er, en valt de wens tot bemiddeling te rijmen met de zorgen die leven over de rechtsstaat en de democratie in Turkije zelf? We vragen het Turkije-correspondent Suzan Yücel en filmmaker Reber Dosky. Presentatie: Sophie Derkzen.

In de Belgische hoofdstad escaleert het drugsgeweld. In de afgelopen dagen zijn er zes schietpartijen geweest, waarbij ook restaurants en woonhuizen zijn geraakt. Intussen worstelt de politiek met het vinden van een oplossing, en werkt minister-president Boris Dilliès zelfs aan een plan om drones in te zetten voor de opsporing van criminelen.  Journalist Bart Eeckhout van De Morgen neemt ons mee naar de Brusselse straten. (12:18) Arbeidsmigranten op drift in Libanon  Door het aanhoudende Israëlische geweld in Libanon wordt zichtbaar hoe kwetsbaar de positie is van honderdduizenden arbeidsmigranten uit onder meer Afrika en Azië. Veel van hen werken als huishoudelijke hulp en vallen onder het omstreden kafalasysteem, waardoor ze weinig rechten hebben en volledig afhankelijk zijn van hun werkgever. Juliëtte Verhoeven, hulpcoördinator voor Save the Children, was in Libanon en sprak met deze groep.  Presentatie: Laila Frank.

In een poging om de oorlog met Iran op scherp te zetten, kondigde de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent een zeer stevige nieuwe sanctiegolf tegen Iran aan: 'Operation Economic Outcast'. Door bondgenoten van Iran aan te pakken proberen de Amerikanen het Iraanse regime zelf te raken. Hoe reageert Iran en heeft dit nieuwe pakket sancties zin? Daarover geopolitiek analist Michel Don Michalioliákos. Canada zegt nee tegen Trump (09:10) Canada weigert verder mee te gaan in de eisen die Donald Trump stelt inzake handelstarieven. Daarmee is Canada de eerste ‘bondgenoot' die een keiharde opstelling tegenover de VS kiest. De handelsoorlog die volgt zal het land economisch hard raken, want de Canadese economie is sterk afhankelijk van de VS. Toch lijkt de Canadese overheid van de bevolking steun te krijgen om voet bij stuk te houden in dit conflict. Hierover Canada-correspondent Tom Bijvoet en Philip Marey,  die voor de Rabobank de Noord-Amerikaanse economie volgt. Presentatie: Laila Frank

De regering in Congo en M23-rebellen zijn het eens geworden over een stappenplan voor vredesonderhandelingen. Wat betekent dat en kan het op termijn een duurzame oplossing bieden voor Congo. We vragen het journalist en Congo-kenner Elien Spillebeen.  (10:12) IJsland bij de EU? IJslanders mogen het dit weekend zeggen: willen ze wel of niet bij de EU?  Eerdere pogingen liepen stuk, maar nu Rusland en de Verenigde Staten hun pijlen hebben gericht op het Arctisch gebied, zijn de kaarten anders geschud. Wat betekent dit voor IJsland en de EU? Daarover correspondent Olaf Koens. Presentatie: Laila Frank

Uit pas gepubliceerde documenten blijkt dat immigratiedienst ICE met Iran heeft afgestemd over deportaties. Dat leidde ertoe dat Iraniërs die voor het regime waren gevlucht werden teruggestuurd. Opmerkelijk genoeg gebeurde dit alles terwijl de spanningen tussen Iran en de VS al hoog opliepen. Wat zegt dit over het opereren van ICE en over de diplomatieke kanalen tussen Iran en de VS? Daarover Amerika-kenner en Journalist van de Groene Amsterdammer Casper Thomas. (11:21) 'Fuck Hemedti': Soedenese artiesten in Egyptische rapscene Een nieuwe generatie Soedanese artiesten laat luid van zich horen. Jonge rappers weten vanuit hun ballingschap in Egypte miljoenen mensen te bereiken met teksten over de bloedige oorlog in hun land, en het leven daar. En daarbij nemen ze bepaald geen blad voor de mond. Thijs Broekkamp, journalist en fotograaf, trok met hen op. Presentatie: Laura Stek

Bij een grootschalige Russische aanval op Kiev zijn afgelopen nacht zeker dertien doden en ruim veertig gewonden gevallen. Intussen heeft president Zelensky te maken met een politieke crisis. Het ontslag van zijn minister van Defensie, Mychajlo Fedorov, leidde tot grote protesten. Nu roept diezelfde Fedorov op tot het houden van nieuwe verkiezingen, en beschuldigt hij de gevestigde orde van corruptie. Hoe gegrond zijn die aanklachten? En zijn nieuwe verkiezingen een goed idee? Daarover verslaggever Michiel Driebergen en Politicoloog en hoogleraar van de Universiteit Leiden Antoaneta Dimitrova. (14:57) De Engelse jacht op de vossenjagers De Britse regering staat op het punt een eeuwenoude traditie definitief te verbieden. De klassieke vossenjacht, waarbij vossen werden gedood, is al verboden, maar nu wordt ook het alternatief dat jagers daarop bedachten in de ban gedaan. Op het Britse platteland lopen de spanningen hierover hoog op. Correspondent Anne Saenen trok naar Great Thurlow. Presentatie: Sophie Derkzen.

Deze week meldt het Europees agentschap Frontex een daling van irreguliere migratie aan de buitengrenzen van Europa. Maar hoe humaan is het beleid werkelijk en welke prijs wordt hiervoor betaalt?  In Bureau Buitenland bespreken we migratie vandaag met documentairemaker Eefje van Blankevoort, die een vierdelige serie maakt over grensbewaking en Frontex, migratiedeskundige Marlou Schrover en journalist Reneé Boskaljon. Presentatie: Nadia Moussaid 

Het memorandum dat Trump in juni sloot om de oorlog met Iran te stoppen, verloopt vandaag formeel. Terwijl Iran de overwinning op diplomatiek en militair front al heeft uitgeroepen, dreigt Trump met verdere escalaties - en zelfs dat Iran 'de witte vlag moet gaan hijsen'. Maar zijn militaire reserves zijn uitgeput, de midterms naderen en bondgenoten twijfelen. Heeft Trump nog troefkaarten, of is dit bluf uit nood? Daarover Amerikanist en VVD-senator Koen Petersen.  (14:14) Oorlog in Jemen laait op  De regionale spanningen rondom Iran zorgen in Jemen voor binnenlandse escalatie. Na jaren van burgeroorlog, die leidde tot 's werelds ergste humanitaire crisis, kwam er in 2022 een fragiel bestand. Nu lijkt het staakt-het-vuren weer op losse schroeven te staan. Dreigt het conflict in Jemen opnieuw te ontaarden in een burgeroorlog? In de studio: Cultureel antropoloog en Jemen-kenner: Marina de Regt. Presentatie: Nadia Moussaid 

De ebola-uitbraak in Congo is inmiddels de dodelijkste uitbraak in de geschiedenis van het land. Meer dan 2.300 mensen zijn overleden en bijna 5.000 besmettingen zijn bevestigd. Wat gaat hier mis? Waarom lukt het, ondanks alle ervaring met ebola, niet om de uitbraak onder controle te krijgen? En wordt er wel genoeg gedaan? Daarover spreken we met infectioloog Laurens Liesenborghs, die in Congo meehelpt met de bestrijding, en met Tweede Kamerlid Mpanzu Bamenga (D66), die in Nederland aandacht vraagt voor extra steun. (15:09) IM voor de dichtende lijkenruimer uit Oekraïne Oleksiy Yukov, de hoofdpersoon uit het derde deel van onze podcastserie Dichter aan het front, is begin augustus gesneuveld. Oleksiy ruimde jarenlang lijken direct aan de frontlinie, van gesneuvelde Oekraïense maar ook Russische, soldaten. Nu is hijzelf gesneuveld. Michiel Driebergen over het einde van deze bijzondere dichter.  Presentatie: Sophie Derkzen

"De veiligheidssituatie in Afghanistan is slecht, instabiel en onvoorspelbaar”, zo luidt het reisadvies van het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken. Vijf jaar nadat de Taliban de macht weer heeft overgenomen, is Afghanistan een ernstig repressief land, waar een diepe humanitaire crisis heerst. Toch wordt het terugsturen van Afghanen binnen de EU steeds verder genormaliseerd, en zoeken Europese leiders toenadering tot de Taliban. Vooral Duitsland schept met zijn terugkeervluchten een nieuw precedent voor de rest van Europa. Wat betekent dit voor het Europees migratiebeleid, en welke rol speelt de opkomst van de radicaal-rechtse AfD? Hierover in onze Bureau Buitenland Zomertafel: onderzoeksjournalist Romy van Baarsen en historica en Duitsland-kenner Lynn Stroo van het Duitsland Instituut. Presentatie: Nadia Moussaid. 

Vijf jaar na de machtsovername van de Taliban is de positie van de Afghaanse vrouw nijpender dan ooit — 2,5 miljoen meisjes kunnen niet naar school, klinieken sluiten. Tegelijk openen Europese landen de deur voor de Taliban steeds verder. Waarmee zijn Afghaanse vrouwen daadwerkelijk geholpen? In Mekka ondertekenden Pakistan, Turkije en Saoedi-Arabië een militair verdrag. Kan dit het begin zijn van een islamitische Navo? En hoe reageren Amerika en de regio op dit nieuwe bondgenootschap? In Bureau Buitenland Zomertafel: Midden-Oostenjournalist Fernande van Tets & kunsthistoricus en Afghanistan-kenner Nathalie Paarlberg.  Presentatie: Nadia Moussaid 

In Italië daagt oud-generaal Roberto Vannacci premier Giorgia Meloni uit vanaf haar eigen rechterflank. Meloni voelt zich daardoor gedwongen verder naar rechts op te schuiven. Tussen India en Pakistan loopt de spanning op. India wil meer controle over de Indusrivier, waarvan Pakistan voor landbouw en drinkwater afhankelijk is. Pakistan dreigt met “alle middelen” te reageren. Hoe reëel is een waterconflict tussen twee kernmachten? In Bureau Buitenland Zomertafel: historicus en Italië-kenner Arthur Weststeijn en buitenlandredacteur bij Trouw en voormalig Zuid-Azië-correspondent Aletta André. Presentatie: Nadia Moussaid

Een recordaantal natuurbranden heeft Europa deze zomer al zeker 15 miljard euro gekost, zo meldde persbureau Reuters. En dit is nog maar het begin, zeggen klimaatdeskundigen. Want de omvang van de branden hangt regelrecht samen met de klimaatverandering. Wat kunnen we daar in Europa aan doen? En zijn onze politici in staat om de juiste stappen te nemen? In Bureau Buitenland Zomertafel: klimaatwetenschapper én optimist Tim van Hattum van de Wageningen Universiteit en Europa-journalist Stefan de Vries. Presentatie: Sophie Derkzen. 

Terwijl de situatie aan het front onveranderd lijkt, valt Oekraïne meer en meer olieraffinaderijen, bedrijven en steden diep in Rusland aan. Poetin's strategie om de oorlog zo veel mogelijk weg te houden van zijn eigen bevolking lijkt daarmee in het gedrang te komen. Zeker nu er hardnekkige geruchten rondgaan dat er voor een algemene mobilisatie aankomt. Welke invloed hebben deze ontwikkelingen op de komende ‘verkiezingen' in september. Daarover Hubert Smeets van Platform Raam.  En hoewel er nog dagelijks doden en gewonden vallen, zetten Gazanen zich in om met kunst en cultuur kinderen te helpen hun trauma's te verwerken. Kunstenares en oprichtster van stichting HOPE Ingrid Rollema vertelt over het grote belang van cultuur, ook in het door genocide getroffen Gaza. Presentator: Sophie Derkzen

Armenië richt zich steeds meer op Europa, maar Rusland probeert zijn invloed te behouden. Poetin dreigt, Europa wenkt, en de Armeniërs zelf zijn verdeeld. In China speelt een heel andere verdeeldheid: het land staat bekend als economische grootmacht, maar intussen lopen miljoenen jongeren vast in woningnood, gebrek aan goede banen en gebrek aan vrijheid. In Bureau Buitenland Zomertafel spreken Michel Don Michaloliákos van GeopolitiekNu, en oud-China correspondent Garrie van Pinxteren over de toekomst van beide landen. Presentatie: Nadia Moussaid.

Het Internationaal Strafhof is op zoek naar een nieuwe hoofdaanklager, nu Karim Khan is weggestemd na klachten van seksueel wangedrag. Er ligt een mijnenveld klaar voor degene die het stokje overneemt: een leegloop van landen, sancties tegen medewerkers en een actieve ondermijningscampagne van de VS. Hoe nu verder?  En: hoe hard Xi Jinping zich ook inzet om de bevolkingskrimp in zijn land tegen te gaan, het lijkt niet te mogen baten. Waarom zijn Chinezen huiverig voor een groter gezin? In Bureau Buitenland Zomertafel: Marieke de Hoon, docent internationaal strafrecht aan de UvA, die documenten over voormalige hoofdaanklager van het Hof inzag, en Dorien Emmers, sinoloog en econoom aan de KU Leuven, die onderzoek deed op het Chinese platteland, en sprak met vrouwen over hun kinderwens.  Presentatie: Nadia Moussaid. 

Ruim vijf maanden duurt de oorlog tussen de VS en Iran nu al en het conflict heeft enorme gevolgen voor de bewoners en de politiek in beide landen. In Iran moeten de bewoners manoeuvreren tussen de weer oplaaiende oorlog én de toenemende binnenlandse repressie.  En in de VS klinkt binnen de Republikeinse Partij steeds meer kritiek op het beleid van Donald Trump. In Bureau Buitenland Zomertafel: historicus en Iran-kenner Peyman Jafari, en jurist en Amerika-kenner Kenneth Manusama, over de gevolgen van de oorlog in de Amerikaanse en Iraanse maatschappij.  Presentatie: Laila Frank   

Spoedoverleg in de EU: de ministers van meer dan twintig Europese lidstaten buigen zich vandaag over de vraag hoe de buitengrenzen te beschermen. Dit nadat tienduizenden mensen vanuit Marokko de Spaanse exclave Ceuta binnenkwamen. De situatie is gespannen, en de Spaanse premier Pedro Sánchez hoopt op de brede steun die hij tot dusver heeft gemist.  En terwijl de wereld naar de Iran-oorlog en de Straat van Hormuz kijkt, is er in Libanon een front ontstaan dat zowel het redmiddel als de genadestoot kan worden. Met de tanende invloed van Iran in de regio lijkt dit een goede kans voor Libanon om de controle over het grondgebied terug te winnen en de plannen van Israël voor een bufferzone te verhinderen. Gloort er een hoopvollere toekomst? Te gast aan onze zomertafel zijn Spanje-kenner en journalist Samuel Witteveen Gómez, en arabist en voormalig diplomaat Petra Stienen. Presentatie: Laila Frank

Wat drijft iemand zover dat hij probeert een geweer af te pakken van een kolonist? Vorige week gebeurde dat op de Westbank — een moment dat viraal ging. Volgens de VN zijn er dit jaar 76 Palestijnen en één Israëliër gedood en vinden er gemiddeld 190 aanvallen per maand plaats. Alweer een nieuw record. De escalatie is ongekend, maar internationale druk blijft uit. En in Israël staan verkiezingen voor de deur. Het geweld tegen Palestijnen lijkt onderdeel van de campagne geworden — waarin het leger en kolonisten steeds vaker met elkaar optrekken.  In Bureau Buitenland Zomertafel: journalist Ruth Vandewalle over Palestijns verzet en UvA-onderzoeker Erella Grassiani over hoe de geweldsdynamiek een rol speelt in de aanstaande verkiezingen. Presentatie: Nadia Moussaid

Het geweld tussen Iran en de VS laait op en een snel einde lijkt niet in zicht. De vrije doorvaart in de Straat van Hormuz en Bab el Mandeb staat onder druk. Gaan we naar een wereld waarin het zeerecht wordt losgelaten en de zee een geopolitiek drukmiddel wordt? Na terugtrekking van de VS uit de WHO voert Amerika een America First-strategie in Afrika: bilaterale gezondheidsdeals waarin Afrikaanse landen zich naar Amerikaanse belangen moeten schikken in ruil voor geld. In Bureau Buitenland Zomertafel waarschuwt viceadmiraal buitendienst Ben Bekkering over de gevolgen voor internationaal zeerecht en journalist en documentairemaker Elien Spillebeen ziet hoe Amerika's strategie in Kenia voor problemen zorgt.  Presentatie: Nadia Moussaid.

Nigel Farage zou giften hebben aangenomen van een veroordeelde crypto-investeerder zonder die op te geven. Hij stapte op, riep meteen een tussentijdse verkiezing uit en neemt het op 23 augustus in Clacton-on-Sea op tegen de satirisch kandidaat Count Binface. Welke gevolgen heeft dit schandaal op de populariteit van Farage? En In de VS zijn de midterms over honderd dagen, de afbrokkelende steun voor Israël is een grote splijtzwam in de Democratische partij. In Bureau Buitenland Zomertafel bespreekt VK-correspondent Lia van Bekhoven waarom een corruptieonderzoek naar Farage tot een tussentijdse verkiezing leidt, en Amerikakenner Casper Thomas over hoe diep de Israël-kloof binnen de Democratische Partij is. Presentatie: Nadia Moussaïd

Belangrijke techfiguren als Peter Thiel, Elon Musk en Marc Andreessen bewegen steeds meer richting het Witte Huis en hun uitspraken over AI worden radicaler. Denkbeelden die decennialang onbespreekbaar waren, klinken nu uit de mond van miljardairs. Tegelijk verhardt China zijn houding richting Europa, van chipmachines tot pekingeend. In Bureau Buitenland Zomertafel bespreken Paul Verhagen, expert geopolitiek en technologie bij het Haags Centrum voor Strategische Studies, het gedachtegoed van de grote tech-bazen, en Rem Korteweg, senior onderzoeker bij Instituut Clingendael, de handelsstrijd tussen China, de VS en Europa. Presentatie: Nadia Moussaid.

Honderden Noord-Koreaanse hackers probeerden afgelopen weekend een Britse bank binnen te dringen, hoewel hun eigen land geen internettoegang heeft. Hoe kan dat? En hoe gevaarlijk wordt dit met AI? In Nicaragua wil president Daniel Ortega de verkiezingen afschaffen, waardoor de macht binnen de familiekringen zal blijven. Dit patroon van personalisme, waarin vertrouwen in personen boven vertrouwen in systemen komt, herhaalt zich van links tot rechts in Latijns-Amerika. In Bureau Buitenland Zomertafel bespreken Casper van der Veen, Noord-Korea-expert, en Wil Pansters, emiritus hoogleraar Latijns-Amerikastudies, hoe machtige leiders en familiestructuren instituties ondermijnen en persoonlijke loyaliteit boven de rechtsorde stellen. Presentatie: Laila Frank.

De Indiase minister van Onderwijs stapt op na wekenlange protesten van de Kakkerlakken-beweging. Het is de eerste grote concessie van premier Modi aan dit studentenprotest. Journalist Lisa Dupuy onderhoudt contact met de jongeren.  In Mali rukken de jihadisten op. Voor president Donald Trump is dit reden om luchtaanvallen te overwegen in het West-Afrikaanse land. Afrikanist en hoogleraar Mirjam de Bruijn over het succes van de extremisten in Mali.  Verder bespreken onze gasten in Bureau Buitenland: Zomertafel ook de impact van de aanslag bij de Pride in Berlijn.  Presentatie: Laila Frank 

In het Verenigd Koninkrijk is het nieuwe kabinet van premier Andy Burnham gepresenteerd. Wat zegt de samenstelling van zijn regering over de koers die hij wil varen?  In Rusland nemen de totalitaire tendensen verder toe. Zelfs populaire animatiefilms liggen inmiddels onder een Poetins vergrootglas. In Bureau Buitenland: Zomertafel bespreken politicoloog Casper Kirkels en Ruslandkenner Helga Salemon de nieuwe Britse politieke koers en de toenemende controle in Rusland. Presentatie: Laila Frank

De oorlog tussen Iran en de VS escaleert verder. Afgelopen nacht mengden ook de Houthi-rebellen in Jemen zich nadrukkelijker in de strijd. De pro-Iraanse beweging dreigt de scheepvaart door de Bab el-Mandeb af te sluiten. Tegelijk kijken invloedrijke christelijk-nationalistische groepen in Washington door een religieuze bril naar het conflict en zien zij de oorlog als onderdeel van een goddelijke missie. In Bureau Buitenland: Zomertafel bespreken journalist Rinke Verkerk (De Correspondent) en Midden-Oostendeskundige Kawa Hassan (Stimson Center) de laatste escalatie in het Midden-Oosten én hoe eindtijdsgeloof in het conflict een steeds grotere rol speelt. Presentatie: Laila Frank

Volgens een nieuw rapport is China voor het eerst wereldwijd aantrekkelijker dan Amerika. Terwijl Amerika wegzakt, bouwt China een strategie op via cultuur. Jongeren sparen Labubu's, spelen Chinese games, drinken bubble tea. China wordt steeds cooler. En na dagenlange protesten op Oekraïense straten ontslaat Zelensky zijn legergeneraal Syrsky. De burgers willen af van het nalatenschap van het Sovjet-tijdperk. Maar Russische president Poetin houdt juist vast aan het gebied. Hij stuurt zijn soldaten die kant op om de eenheid te bewaren met wat hij noemt, “etnische Russen”. Maar wat is eigenlijk een etnische Rus? In Bureau Buitenland: Zomertafel bespreken historicus en Rusland-kenner Hubert Smeets en China-deskundige Manya Koetse hoe twee grootmachten via identiteit en cultuur hun macht willen uitbreiden. Presentatie: Laila Frank