Bureau Buitenland

Dit weekend voerde Rusland een van de grootste raketaanvallen uit op Kiev sinds het begin van de oorlog, en steeds vaker worden daarbij burgerdoelen geraakt. Toch wordt er al werk gemaakt van de wederopbouw van Oekraïne, onder welke omstandigheden gebeurt dat? Aan de andere kant van de oceaan waait er al even een behoorlijk rechtse wind; vorige maand werd er opnieuw een extreemrechtse president gekozen in Latijns-Amerika. Is Brazilië binnenkort de volgende, nu er na de zomer presidentsverkiezingen zijn in het land? In Bureau Buitenland Zomertafel schuiven vandaag stedenbouwkundige Fulco Treffers en hoogleraar Brazilië-studies Kees Koonings aan. Presentatie: Nadia Moussaid

Het Verenigd Koninkrijk maakt zich klaar voor de beëdiging komende maandag van Andy Burnham tot nieuwe premier, de zevende alweer in tien jaar tijd. Een politiek tempo dat kenmerkend is voor de diepe verdeeldheid in het land.  Ook een ander eiland, aan de andere kant van de wereld kampt met verdeeldheid: Taiwan wordt gemangeld tussen de supermachten China en Amerika. Wie brengt stabiliteit in roerige tijden? En hoe werk je samen met een land waarmee je het fundamenteel oneens bent? In Bureau Buitenland Zomertafel schuiven vandaag oud-VK-correspondent Hieke Jippes en documentairemaker Ruben Terlou aan over twee verdeelde eilanden.  Presentatie: Nadia Moussaid

Na twee dodelijke schietincidenten met ICE in Texas en Maine groeit opnieuw de discussie over de bevoegdheden van de immigratiedienst. Trump keert zich tegen zijn eigen ministerie, terwijl de Democraten zoeken naar een duidelijke gezamenlijke koers. Ook in Oekraïne is politieke onrust: Zelensky voert opnieuw een machtswisseling door en ontslaat zelfs zijn succesvolle minister van Defensie. Wat betekenen deze veranderingen voor de toekomst van beide landen? In Bureau Buitenland: Zomertafel bespreken voormalig VS-correspondent Karlijn van Houwelingen en Oekraïne-verslaggever Michiel Driebergen de politiek in hun landen. Presentatie: Nadia Moussaid.

De spanningen rond Iran escaleren opnieuw. Terwijl de blokkade van de Straat van Hormuz voor onvrede zorgt in Washington, vallen beide landen elkaar aan in de Golf. Trump dreigt ook civiele doelen te raken. Vandaag meldt Iran dat er tientallen burgers zijn gedood door Amerikaanse aanvallen. In Bureau Buitenland: Zomertafel gaan VRT-Duitslandverslaggever Jeroen Reygaert en hoogleraar Haroon Sheikh in op de vraag hoe Europa zich staande houdt in deze onrustige tijd. Reygaert duidt de tanende populariteit van  bondskanselier Friedrich Merz, terwijl Sheikh laat zien welke economische en geopolitieke kansen de snel veranderende wereldorde Europa juist biedt.  Presentatie: Nadia Moussaid

Regering-Trump lanceert een campagne om het Internationaal Strafhof (ICC) te ontmantelen. Volgens de Amerikaanse regering brengt het Internationaal Strafhof de soevereiniteit van Amerika in gevaar. Mensenrechtenorganisaties waarschuwen voor het uiteenvallen van de internationale rechtsorde. Eén land trekt daarbij het hardst aan de bel: Japan, dat een van de grootste financiële bijdragers is van het Strafhof. In Bureau Buitenland: Zomertafelschuiven japanoloog Casper Wits en hoogleraar internationale misdrijven Alette Smeulers aan. 

Nu de spanningen rond de cruciale zeeroute oplopen, zien Syriërs ineens nieuwe kansen voor een oud plan: gas en olie via pijpleidingen door Syrië vervoeren, als alternatief voor de kwetsbare route door de Golf. In Rusland is de dreiging rond Hormuz juist een klein meevallertje: de stijgende olieprijs spekt de Russische staatskas. De vraag is alleen of dat effect opweegt tegen de economische druk die ontstaat nu Oekraïne erin slaagt steeds meer Russische raffinaderijen te treffen. In Bureau Buitenland: Zomertafel schuiven voormalig diplomaat Petra Stienen en Ruslandkenner Pjotr Sauer aan. Met Stienen kijken we naar het nieuwe Syrië en de bijzondere relatie die het land, ondanks de val van Assad, nog altijd met Moskou onderhoudt. En Sauer vertelt hoe de steun voor het Kremlin binnen de Russische elite steeds verder afbrokkelt. Presentatie: Laila Frank.

Voor het eerst benoemt het Europees Parlement in een aangenomen resolutie expliciet de betrokkenheid van de Verenigde Arabische Emiraten in Soedan. De door VAE gesteunde rebellengroep  RSF – omsingelt El Obeid, waar een half miljoen mensen gevangen zitten. Internationale organisaties waarschuwen voor: dit wordt Al Fasher 2.0, een massale slachting. Wat kan de internationale gemeenschap doen om dat scenario te voorkomen? We vragen het Anette Hoffmann, Soedan-expert verbonden aan Clingendael, en Marit Maij, Europees Parlementariër namens PRO. (11:07) Turkse humor botst met Erdogan Een nieuwe voorstelling van een jonge Turkse komiek gaat viraal in Turkije. Het zet het land op z'n kop, waar nu een jonge generatie comedians steeds vaker tegen heilige huisjes schoppen in het land, van religie tot politiek. Waarom durven zij verder te gaan en welke prijs staat daar tegenover? Te gast is Mitra Nazar, oud-correspondent Turkije. Presentatie: Laila Frank

Zeventien EU-landen, onder wie Nederland, willen uitstel van nieuwe Europese methaanregels. Methaan is een krachtig broeikasgas en verantwoordelijk voor een aanzienlijk deel van de wereldwijde uitstoot. Deze landen vrezen gevolgen voor de energievoorziening en de economie. Achter de schermen voeren de Verenigde Staten en de energiesector de druk op. Staat Europa voor een keuze tussen ambitieuze klimaatdoelen en betaalbare, zekere energie, juist nu geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten opnieuw oplopen? We bespreken het met Europa-correspondent Anouk Boone en energie-expert Lucia van Geuns( HCSS). (12:57) Noorse gevangenissen: straf of tweede kans? Noorwegen heeft een van de laagste recidivecijfers ter wereld. De gevangenissen zijn kleinschalig en draaien niet alleen om straf, maar vooral om een succesvolle terugkeer in de samenleving. Gedetineerden zijn er geen nummer, maar worden benaderd als mensen. Hoe werkt dat in de praktijk? En houdt dit model stand nu ook Noorwegen moet bezuinigen? Verslaggever Ellen van den Berg bezocht twee gevangenissen en sprak met gedetineerden en medewerkers. Presentatie: Sophie Derkzen.

De NAVO-top in Ankara is in volle gang en wereldleiders proberen Trump ervan te overtuigen dat NAVO-lidstaten grote stappen hebben gemaakt om te investeren in defensie. ‘Europa moet onafhankelijk worden van Amerika', zo luidt de wens van zowel Europese landen als Amerika zelf. Tegelijkertijd is er alles aan gelegen om Trump voorlopig binnenboord te houden. Hoe zelfstandig is de Europese defensie en wat zijn de vooruitzichten? Met Bob Deen, directeur van Clingendael Instituut en defensie-expert Michelle Haas.  (14:37) Staakt-het-vuren Iran VS over? Vannacht vielen de Verenigde Staten ruim tachtig Iraanse doelen aan met luchtaanvallen. Ook zijn de sancties op de olie-export weer ingevoerd. Volgens de Amerikaanse president Trump is het staak-het-vuren over. Wat betekent deze nieuwe escalatie? We vragen het collega Midden-Oostenkenner Abdou Bouzerda. Presentatie: Sophie Derkzen

Hamas zet stap terug in Gaza Hamas wil na bijna twintig jaar het dagelijks bestuur van Gaza overdragen aan een Palestijnse technocratische commissie. Wat zit achter deze opvallende beslissing? We bespreken de politieke betekenis met islamoloog en Hamas-kenner Joas Wagemakers van de Universiteit Utrecht. Le Pen voert 'geen campagne in enkelband' De Franse rechter bepaalt vanmiddag of het verbod op verkiezingsdeelname voor de uiterst rechtse Marine Le Pen van kracht blijft. Haar radicaal-rechtse partij Rassemblement Nationaal doet het in de peilingen bijzonder goed. Wat zal de uitslag betekenen voor de politieke toekomst in Frankrijk, en voor de EU? Hierover spreken we met correspondent Eva Rammeloo en Frankrijkkenner Martin de Haan. Presentatie: Sophie Derkzen

Oekraïne heeft te weinig munitie om Russische ballistische raketten te stoppen, schreef de Oekraïense president Volodymyr Zelensky vanmorgen op X na een dodelijke aanval op Kyiv. De NAVO-top in Ankara moet deze week stappen zetten om zijn luchtverdediging te versterken, vindt hij. Maar Oekraïne is bij de NAVO niet alleen maar de vragende partij. Het land heeft voor het bondgenootschap strategische technologie en ervaring in de aanbieding. We bespreken dat met correspondent Michiel Driebergen.  (11:39) Chinashock 2.0: Nederland zet zich schrap De Chinese economie dreigt de wereldmarkt te overspoelen met producten en innovatie, en Europa weet daar niet goed raad mee.  De afgelopen weken liepen handelsministers uit China en de EU elkaar de deur plat en deze week is ook onze eigen minister van Handel Sjoerd Sjoerdsma in China op handelsmissie. Wat staat er op het spel in de relatie tussen Europa en China? En welke keuzes moet Nederland maken? Daarover spreken we met hoogleraar Haroon Sheikh van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. Presentatie: Laila Frank. Kleine noot: In deze uitzending wordt de massale export door China van zaken als elektrische auto's, zonnepanelen en andere geavanceerde industriële producten onderdeel genoemd van de zogenaamde Chinashock 1. Eigenlijk worden deze technologisch hoogwaardige producten doorgaans gezien als onderdeel van de zogenoemde Chinashock 2.  De eerste Chinashock had vooral betrekking op de sterke toename van de export van arbeidsintensieve en relatief laagwaardige maakproducten, hoewel China ook toen al sommige technologisch complexere goederen exporteerde.

De Verenigde Staten vieren morgen 250 jaar onafhankelijkheid. Het was altijd reden voor een feestje, maar is dat nog zo? Wat is de stand van zaken in de VS onder Donald Trump en wat kunnen we van de komende 250 jaar verwachten? We bespreken het met drie gasten die een bijzondere fascinatie hebben voor de VS: Alain-Laurent Verbeke, hoogleraar in de rechtsgeleerdheid aan de KU Leuven en bijzonder hoogleraar aan de Harvard Law School, oud-correspondent Karlijn van Houwelingen én James Kennedy, historicus aan de Universiteit Utrecht.  Presentatie: Chris Kijne.

De Board of Peace van president Trump gaat 'Hamas-vrije humanitaire zones' inrichten in Gaza, waar Palestijnen worden ondergebracht in kampen. Op de duizendste dag van de oorlog zou er sprake moeten zijn van een staakt-het-vuren. Maar de aanvallen gaan door en het Israëlische leger breidt met het verschuiven van de gele lijn zijn controle uit. Vormen deze 'humanitaire zones' een stap op weg naar vrede, of eerder een manier om Palestijnen af te zonderen zodat de militaire expansie makkelijker door kan gaan? Daarover Erwin van Veen van Instituut Clingendael. (10:29) De politiek achter aardbeving Venezuela Na de dubbele aardbeving in Venezuela is het officiële dodental gestegen naar meer dan 2300. Intussen groeit de kritiek op de hulpverlening van de regering wegens late en minimale reactie. Oppositiegroepen in Venezuela willen morgen demonstreren tegen interim-president Delcy Rodriguez. Ze is dan een half jaar aan de macht en moet volgens de grondwet opstappen. Collega Edwin Koopman sprak met Venezolanen in de hoofdstad Caracas. Presentatie: Sophie Derkzen.

Turkije maakt zich op voor de komende NAVO-top, die in hoofdstad Ankara gaat plaatsvinden. Daar wil president Erdogan een groot succes van maken, nu er veel lofzang is vanuit de EU en VS voor de Turkse defensie-inzet. Ondertussen gaat het land gebukt onder een arrestatiegolf en maken mensenrechtenorganisaties zich zorgen over toenemende repressie. Daarover collega en Turkijekenner Cevahir Varan. (07:48) Gaat AfD voor het eerst regeren? De uiterst rechtse AFD lijkt in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt een ongekende verkiezingswinst te zullen behalen. Zelfs een absolute meerderheid behoort tot de mogelijkheden. Daarmee groeit de kans dat de partij voor het eerst zal regeren. Wat betekent dit voor de Duitse deelstaat en de landelijke politiek? Daarover Duitslanddeskundige Marja Verburg, die net is teruggekeerd uit Saksen-Anhalt. Presentatie Sophie Derkzen. 

En: repressie in Belarus en de strijd voor de vrijlating van politieke gevangenen. (00:45) Lot van kanselier Merz hangt aan Volkswagen Een nieuwe klap voor de Duitse auto-industrie: bij Volkswagen dreigen 100.000 ontslagen en sluiting van vier fabrieken. De Duitse regering zegt alles te zullen doen om de fabrieken open te houden, maar is dat wel mogelijk? En wat betekent dit voor de toch al erg wankele positie van bondskanselier Friedrich Merz? Daarover Duitslandverslaggever bij de VRT Jeroen Reygaert. (09:40) Terug naar de KGB-cel De Belarussische president Aleksandr Loekasjenka liet het afgelopen jaar tientallen politieke gevangenen vrij na onderhandelingen met de regering-Trump. Tegelijkertijd zitten nog altijd honderden Belarussen vast om politieke redenen. Onze verslaggever Michiel Driebergen bezocht in Vilnius het voormalige KGB-gevangeniscomplex, dat nu een museum is. Samen met oud-politiek gevangene Sergej Sparisj, die vorig jaar vrijkwam, sprak hij over repressie in Belarus en de strijd voor de vrijlating van achtergebleven gevangenen. (16:24) Oeganda's nieuwe dictator De belangrijkste onafhankelijke media van Oeganda werden dit weekend op last van legerchef Muhoozi  uit de lucht gehaald. Eerder werden al oppositieleden en journalisten opgepakt. De zoon van de huidige president Yoweri Museveni lijkt zijn macht razendsnel uit te bouwen, terwijl de vrees groeit dat Oeganda afstevent op een dynastieke machtsoverdracht. We bespreken het met Oeganda-kenner Kristof Titeca van de Universiteit Antwerpen. Presentatie: Laila Frank

Ruim een miljoen migranten hebben zich gemeld voor een werkvergunning in Spanje. De Spaanse regering voert hiervoor vaker campagne, maar de toeloop lijkt dit jaar groter dan ooit. Tegelijkertijd is er ook meer kritiek van rechtse partijen. Wat betekent dit voor Spanje en blijft dit beleid nog staan. Daarover Sven Tuytens, Spanje-correspondent van de VRT.  (13:23) Heksenjacht op migranten in Zuid-Afrika In Zuid-Afrika bereikt een golf van xenofobie een kookpunt. De groeiende antimigratiebeweging March and March heeft migranten een ultimatum gesteld: vóór 30 juni moeten zij allemaal het land verlaten. De angst onder de migranten neemt toe, en wordt versterkt doordat de vijandigheid diepgeworteld is binnen de Zuid-Afrikaanse instituties. Wat zegt deze geweldsgolf over de politieke en economische situatie in het land? We bespreken het met correspondent Hugo Boogaerdt. Presentatie door: Laila Frank

Wat begon als een vroege zomerpiek is uitgegroeid tot de zwaarste en meest wijdverspreide hittegolf ooit gemeten in Europa. En volgens wetenschappers is dat allesbehalve toeval: Europa warmt sneller op dan welk ander continent ook, en onderzoek stelt dat de klimaatverandering de hittegolf 2°C tot 4°C erger maakt. Bevinden we ons in een nieuw normaal? We bespreken het met meteoroloog Helga van Leur. (7:34) Oost-Azië als voorbeeld Het zou goed zijn als wij Europeanen onze Amerikaanse bril eens afzetten, en opletten wat er gebeurt in landen als Zuid-Korea, Japan en Taiwan, schrijven Korea-expert Remco Breuker en sinoloog en japanoloog Casper Wits van de Universiteit Leiden in hun nieuwe boek De kracht van de middenmacht. De drie landen zijn niet alleen van waarde als stabiele partners, maar ook als voorbeelden van hoe je een democratie in stand houdt, zelfs tegen de klippen op.   Presentatie: Sophie Derkzen. 

In Venezuela is de noodtoestand uitgeroepen na twee zeer zware aardbevingen. Gevreesd wordt voor duizenden doden. De ramp komt bovenop de problemen die Venezuela al kende. De economie van het land ligt in duigen en dat geldt ook voor de medische voorzieningen. Wat staat Venezuela te wachten? In de studio collega en Venezuela-kenner Edwin Koopman. (09:38) Netanyahu in politieke spagaat Premier Netanyahu staat van twee kanten onder druk: aan de ene kant wil machtige bondgenoot Amerika niet dat het vredesproces met Iran wordt verstoord door Israëls oorlog in Libanon, aan de andere kant verwacht de Israëlische bevolking dat aan de dreiging van Hezbollah een einde wordt gemaakt. Welke koers zal Netanyahu varen en welke rol spelen de komende Israëlische verkiezingen in het najaar hierin? Daarover Gilad Perez, journalist in Israël en Palestijnse gebieden en Erella Grassiani, Israël-kenner en onderzoeker aan Universiteit van Amsterdam. Presentatie: Sophie Derkzen

En: Tsjechische president sleept eigen regering voor de rechter (00:39) Trump krijgt weerstand uit eigen partij Donald Trump staat bekend om zijn ijzeren greep op de Republikeinse Partij. Maar juist nu komt het verzet uit onverwachte hoek: zijn eigen senatoren. Republikeinen stemden samen met Democraten voor een voorstel dat Trumps militaire bevoegdheden rond Iran moet beperken. Ook zijn omstreden Save America Act stuit op groeiende weerstand binnen de partij. We bespreken het met oud-VRT-Amerikacorrespondent Björn Soenens. (08:45) Grondstoffenkoorts in Frankrijk botst met natuurbehoud Voor elektrische auto's, batterijen en de energietransitie heeft Europa enorme hoeveelheden lithium nodig. En dus klinkt in Brussel steeds luider de roep: haal die grondstoffen uit eigen bodem. Frankrijk geeft alvast het voorbeeld met plannen voor een grote lithiummijn. Maar die plannen stuiten op weerstand. Want hoever wil Europa gaan om minder afhankelijk te worden van China? En welke prijs zijn omwonenden bereid daarvoor te betalen? Eva Rammeloo bezocht de plek waar de mijn moet verrijzen. (17:53) President sleept eigen regering voor de rechter De Tsjechische president Petr Pavel stapt naar de rechter omdat premier Andrej Babiš hem niet wil meenemen naar de Navo-top in Ankara. Achter de ruzie schuilt een bredere strijd over defensie, Oekraïne en de Europese koers van Tsjechië. Daarover NRC-correspondent Mark Middel.  Presentatie: Sophie Derkzen.

Deze week loopt het ultimatum af van president Zelensky aan buurland Belarus, om signaalversterkers weg te halen die voor Russische drones worden gebruikt. "Als Loekasjenko het niet doet, doen wij het", waren de ondubbelzinnige woorden. En dat Oekraïne tot veel in staat is, laten ze momenteel zien met hun aanvallen op de Krim. Daarover Belarus-kenner Franka Hummels en Oekraïne-correspondent Michiel Driebergen. (13:41) Amerikaans Hooggerechtshof onder zware druk Het Amerikaanse Hooggerechtshof staat aan de vooravond van een reeks ingrijpende uitspraken. Eén van de meest gevoelige zaken draait om het beperken van het staatsburgerschap op basis van geboorte, een kwestie die diep ingrijpt in de Amerikaanse identiteit. Tegelijkertijd voert Trump de druk op, en dreigt een directe botsing met het hoogste rechtscollege van het land. Wat zegt deze spanning over de scheiding der machten in de VS? We bespreken het met voormalig Amerika-correspondent Karlijn van Houwelingen. Presentatie: Sophie Derkzen

Keir Starmer stapt op als Britse premier. Daarmee stevent het Verenigd Koninkrijk af op zijn zevende regeringsleider sinds de Brexit tien jaar geleden. Klaar om hem op te volgen staat Andy Burnham, de populaire burgemeester van Manchester. Maar lost het vertrek van Starmer de problemen op, of staat de volgende premier tegenover dezelfde problemen? Die volgens velen zijn opgezadeld door tien jaar Brexit. We vragen het correspondent Anne Saenen en VK-kenner Casper Kirkels. (13:10)Ook Colombia gaat voor radicaal rechts De presidentsverkiezingen in Colombia zijn gewonnen door de radicaal rechtse Abelardo de la Espriella. Daarmee gaat Colombia mee in een golf van rechts tot extreem-rechtse populisten leiders die de afgelopen tijd in de regio aan de macht zijn gekomen. Wat is daarvan de oorzaak en wat is de invloed van Trump? We vragen het collega en Latijns Amerika redacteur Edwin Koopman. Presentatie door: Nadia Moessaid

De macht van AI-giganten explodeert. Ook kruipen ze steeds dichter tegen de macht aan. Dat zien we met name in de Verenigde Staten, waar Trump zich omringt door allerlei ‘techbro's', maar ook tijdens de afgelopen G7-top toen deze miljardairs aan dezelfde tafel werden gezet als de zeven staatshoofden. Hoe moet Europa zich verhouden tot deze wapenwedloop, en wat zijn de risico's van deze alsmaar groter wordende industrie? Dat bespreken we met professor en oud-minister Robbert Dijkgraaf en hoogleraar Felienne Hermans. Presentatie: Sophie Derkzen

De Verenigde Naties en een groep landen, waaronder Nederland, waarschuwen voor nieuwe wreedheden en ernstige internationale misdaden in en rond de cruciale stad El Obeid, in Soedan. Er wordt gevreesd voor een herhaling van het Al-Fasher-scenario, waar vorig jaar in slechts een paar weken tijd tienduizenden doden vielen. Wat is er nodig om het geweld in deze oorlog te stoppen? Hierover collega-redacteur Noëlle Habraken, die de situatie op de voet volgt. (10:09) Libanon op nieuwe breuklijn Het voorlopig akkoord tussen VS en Iran moet ook een einde brengen aan het geweld in Libanon. Israël geeft daar geen gehoor aan en voert zware aanvallen uit. Wat betekenen deze ontwikkelingen voor Libanon en hoe gaat Hezbollah zich opstellen? We vragen het Libanonkenner Fernande van Tets. Presentatie: Laila Frank.

De VS en Iran gaan de komende zestig dagen onderhandelen over een vredesakkoord. Maar wat gaat er precies veranderen rondom de Straat van Hormuz? Iran en Oman krijgen een ‘administratieve rol' in het beheer ervan, maar dat was voor deze oorlog niet zo. Moet de scheepvaart daarvoor dan ook iets gaan betalen? Volgens Koen Aartsma van Clingendael zou dat neerkomen op tolheffing. En correspondent Judith Spiegel in Koeweit over de verdere gevolgen van de deal voor de Golfregio. (13:53)Nieuwe uitdager Starmer klopt op deur  Alle Britse ogen zijn vandaag gericht op het kleine Engelse district Makerfield. Als daar bij de lokale verkiezingen vandaag Labour-kandidaat Andy Burnham wint, kan hij vanuit het parlement premier Keir Starmer als partijleider uitdagen tot een leiderschapsstrijd. Maar de uitkomst van de verkiezingen vandaag is nog verre van zeker: de Reform-kandidaat zit Burnham namelijk op de hielen. Te gast hierover is politicoloog Casper Kirkels van de Radboud Universiteit. Presentatie: Nadia Moussaid

Vandaag zijn de belangrijkste punten uit het akkoord tussen de VS en Iran uitgelekt. Persbureau Bloomberg meldt dat er minstens 300 miljard dollar naar Teheran zou gaan. Dat terwijl een regimewissel in Iran oorspronkelijk de inzet van de VS was. Hoe komt het regime uit deze oorlog en wat betekent dat voor de Iraanse bevolking? We vragen het collega Midden-Oostenkenner Abdou Bouzerde en Iraanse Nederlander Matin Abbasi. (12:59) Mensensmokkel verlegt zich naar Oost-Afrika Bij mensensmokkel wordt vaak gedacht aan de Middellandse Zee en Noord-Afrikaanse landen als Libië. Maar hoogleraar Mirjam van Reisen van de Universiteit Tilburg ziet dat netwerken van mensenhandelaren ook steeds actiever zijn in Oost-Afrika. Daar worden migranten al vroeg uitgebuit, gekidnapt en onder druk gezet. Wat vertelt deze ontwikkeling ons over de strijd tegen mensensmokkel, die ook voor Europa een belangrijke prioriteit is? Presentatie: Nadia Moussaid

Op een geopolitiek beladen moment komen de zeven grootste westerse economieën ter wereld samen in Frankrijk. De G7 zal gedomineerd worden door gesprekken over de Straat van Hormuz, maar ook andere grote vraagstukken liggen voor. Zoals: hoe moet het Westen zich verhouden tot China's economie? De onderlinge verhoudingen zullen getest worden deze dagen. Daarover geopolitiek analist Michel Don Michaloliákos van het Haagsch Instituut GeopolitiekNu en arabist Leo Kwarten. (15:24) Stemmen uit: 1000 dagen Gaza In de schaduw van de oorlog tussen Israël en Iran en de spanningen in Libanon is de aandacht voor Gaza grotendeels verdwenen. Hoewel er officieel al maanden een staakt-het-vuren geldt, duren de blokkade, de humanitaire crisis en het Israëlische geweld voort. Hoe vergaat het de mensen in de Gazastrook? Collega's Noëlle Habraken en Edwin Koopman hielden de afgelopen maanden contact met Gazanen en tekenden hun getuigenissen op. Presentatie: Laila Frank

Na weken van diplomatiek gesteggel, lijken de VS en Iran een eerste echte stap te zetten tot een akkoord. Wat betekent dit en gaat het voor een doorbraak zorgen? We bespreken het met historicus en Irankenner Peyman Jafari en Amerikakenner Casper Thomas van de Groene Amsterdammer. (14:43) Aanval op iconisch klooster Oekraïne In de Oekraïense hoofdstad Kyiv is een kathedraal van het iconische Holenklooster zondagnacht zwaar beschadigd geraakt bij Russische raketaanvallen. Het is niet het enige iconische gebouw dat Rusland vannacht onder vuur nam: ook een museum en beroemd theater werden geraakt. In Oekraïne rijst nu de vraag: is Rusland uit op de vernietiging van de culturele identiteit van Oekraïne? Daarover correspondent Michiel Driebergen. Presentatie door Chris Kijne

Het gevecht om de straat van Hormuz is na 107 dagen oorlog nog niet klaar, maar wij kijken alvast naar een heel ander scenario. Stel dat Taiwan in Chinese handen zou vallen. Wat zouden dan gevolgen zijn voor Taiwan zelf, ons, en voor de wereldeconomie? Daar spreken we over met Ruben Terlou, net terug uit Taiwan, en Oost-Azië-kenner Casper Wits. Presentatie: Bram Vermeulen

De Bundibugyo-variant van ebola blijft zich verder verspreiden in de Democratische Republiek Congo. Onderzoekers waarschuwen dat de epidemie zeker nog niet op de piek zit, en voor deze variant bestaan geen medicijnen of vaccins. Maar daarin komt misschien snel verandering. Dat zegt infectioloog aan het Instituut voor Tropische Geneeskunde Laurens Liesenborghs, die in Oost-Congo is voor onderzoek naar een behandeling.    (11:37) ICE taferelen in Europa Meer huiszoekingen, minder bescherming: het nieuwe Europese migratiebeleid geeft lidstaten de ruimte om harder op te treden tegen ongedocumenteerden. NGO's vrezen voor taferelen die doen denken aan de Amerikaanse immigratiedienst ICE. Het is een voorbeeld van het steeds verder verhardende denken over asiel en migratie, zegt Flor Didden. Hij is migratie-expert en schreef het boek Bel me als je daar bent, over de verschuiving van het Europese beleid in de laatste tien jaar.  Presentatie door Sophie Derkzen

In Franstalig België wordt al maanden actiegevoerd tegen ingrijpende bezuinigingen in het onderwijs. Demonstranten werden hardhandig neergeslagen met waterkanonnen en traangas. Sommige scholen liggen inmiddels volledig stil, waardoor leerlingen geen examens kunnen afleggen. Komende zondag worden opnieuw grote protesten verwacht in Brussel. Waarom is het verzet tegen de maatregelen zo hoog opgelopen, en wat zegt het over de politieke situatie in België? Te gast is journalist en hoofdcommentator van De Morgen Bart Eeckhout.  (14:02)Frontlinie: Moord op journalisten Libanon Hoe kun je als journalist verslag doen van een oorlog als je zelf doelwit bent? Ondanks afspraken over een staakt-het-vuren blijft Israël grote delen van buurland Libanon bestoken om Hezbollah te bestrijden. Maar daarbij heeft het Israëlische leger het niet alleen gemunt op Hezbollah-strijders. Ook lokale en internationale journalisten, die proberen verslag te doen van de oorlog, zijn doelwit. Dat ervaart verslaggever Bram Vermeulen aan den lijve als hij voor Frontline naar Zuid-Libanon reist. Voor Bureau Buitenland hield hij een dagboek bij, gemonteerd tot reportage door collega-redacteur Edwin Koopman. Presentatie: Sophie Derkzen.

Het is opnieuw raak tussen de VS en Iran. De Amerikanen hebben luchtaanvallen uitgevoerd op Iran, als vergelding voor de helikopter-crash waar Iran achter zou zitten. Als reactie daarop voert Iran op haar beurt weer aanvallen uit op Amerikaanse bases in Bahrein, Koeweit en Jordanië. Komen Iran en VS in een nieuwe geweldsspiraal die het einde van het staakt-het-vuren betekent? En doet Israël? We vragen het arabist Leo Kwarten. (09:05) Elke dag protest in Woodstock, Vermont Komend weekend zijn er in de VS, als Trump 80 jaar wordt, weer 'No Kings'-protesten gepland. Maar in het plaatsje Woodstock, in Vermont gaat een groepje bewoners al bijna 500 dagen achter elkaar de straat op om te demonstreren tegen het beleid van president Trump. Collega Laila Frank nam er een kijkje en maakte een reportage. (15:23) Het einde van een Palestijns dorp Op de Westelijke Jordaanoever treden kolonisten steeds gewelddadiger op. Het gaat niet om een paar rotte appels, schrijft Amnesty International in een nieuw rapport, maar om een door de staat gesteund patroon van etnische zuivering. Zo kan het gebeuren dat hele dorpen volledig verdwijnen, zoals de Bedoeïenengemeenschap Zanuta. Daarover Dagmar Oudshoorn, directeur van Amnesty International Nederland.

Israël bombardeert Tyrus vlak nadat het alle bewoners heeft opgeroepen de Libanese stad per direct te verlaten. Ook de voorheen veilige christelijke wijken worden daarbij niet langer ontzien. Dit komt bovenop het nieuws dat Israël en Iran tijdelijk hebben afgesproken elkaar niet aan te vallen. Met meer dan een miljoen ontheemden in Libanon, rijst de vraag: welke veilige opties hebben de Libanezen nog? Daarover correspondent Tara Kenkhuis vanuit Libanon.  (08:53) Duitsland en Nederland; goede buren?  Vandaag brengt de Duitse bondspresident Frank-Walter Steinmeier een bezoek aan Nederland. Het is eerste officiële Duitse staatsbezoek in bijna twintig jaar. Duitsland en Nederland zijn goede buren, maar goed met je buur omgaan is niet altijd makkelijk als de wereld om je heen razendsnel verandert, schrijven historici Marja Verburg en Jacco Pekelder, verbonden aan het Duitsland Instituut, in hun nieuwe boek Nabuurschap onder druk. Wat is ervoor nodig om samen verder te komen?  Presentatie: Chris Kijne

Hoeveel is er nog over van het staakt-het-vuren tussen Iran en Israël? Dat is de vraag nu raketten weer over en weer geschoten worden. Nadat Iran besloot het noorden van Israël aan te vallen, heeft vannacht het Israëlische leger ook tegenaanvallen uitgevoerd. Waarom laait het conflict nú op, en hoe moeten de partijen hieruit komen? We vragen het aan defensiedeskundige van de VRT Jens Franssen, en Iran-kenner Peyman Jafari. (14:25) Peru stevent af op linkse overwinning Peru stevent af op een nipte overwinning van de linkse kandidaat Roberto Sánchez. Hij is daarmee een dissonant in de conservatieve tendens in Latijns-Amerika. De Peruaanse politiek is al jaren een chaos: Sánchez wordt de negende president in tien jaar, en zijn zege is allesbehalve een garantie dat het nu stabieler wordt. We spreken erover met correspondent ter plaatse Noah Moeys en Peru-kenner Eva Willems van de Universiteit Gent. Presentatie: Sophie Derkzen

Oekraïne-verslaggever Michiel Driebergen is net terug uit Oekraïne. Het land wist de afgelopen tijd weer terrein van Rusland te winnen en rake klappen ver voorbij de Russische grens uit te delen. Hoe staan de Oekraïners zelf in de wedstrijd? (09:15) Slagveld in de ruimte Wat hangt er allemaal boven ons hoofd? Deze week bedreigde Rusland Westerse satellieten die cruciaal zijn voor Oekraïne. Ligt het slagveld van de toekomst in de ruimte? We vragen het hoogleraar ruimtevaartrecht Frans von der Dunk en ruimtevaartingenieur Liam Pieters. Presentatie: Sophie Derksen.

Terwijl Zelensky Poetin uitnodigt voor directe onderhandelingen, speelt zich dichtbij de frontlinie een stil drama af. De stad Kramatorsk, het laatste Oekraïense bolwerk in de Donbas, wordt dagelijks bestookt met drones en raketten. Bewoners trekken weg waardoor de stad langzaam verandert in een militaire vesting. Een reportage van Michiel Driebergen uit Kramatorsk. (15:57)Xi reist naar Pyongyang Maandag reist de Chinese president Xi Jinping af naar Noord-Korea voor een tweedaags staatsbezoek, zijn eerste buitenlandse reis van het jaar, en zijn eerste bezoek aan Noord-Korea sinds zeven jaar. De geopolitieke spanning in Noordoost-Azië loopt op. En gisteren onthulde Noord-Korea ook nog een nieuwe faciliteit voor kernbomproductie. Wat maakt deze ontmoeting zo urgent? We spreken met Remco Breuker, Noordoost-Azië expert aan de Universiteit Leiden. Presentatie door Nadia Moussaid

De EU lijkt vaart te maken met uitbreiding. Morgen reist een hoge Europese delegatie af naar de Westelijke Balkan-top in Montenegro met een heldere boodschap: toetreding tot de Europese Unie is een reële mogelijkheid. Maar hoe ver zijn de kandidaat-lidstaten echt? En waarom lijkt Brussel nu haast te hebben? We bespreken het met correspondent Tijn Sadée. (12.22) Armenië: meer EU of Rusland? Komende zondag zijn er parlementsverkiezingen in Armenië. De verkiezingen komen op een moment dat het land klem zit tussen regionale spelers als Rusland, Azerbeidzjan en Turkije. Armenië staat voor de vraag: meer EU of Rusland? Armenië-expert Marina Ohanjanyan van Instituut Clingendael legt uit wat daarbij op het spel staat. Presentatie: Nadia Moussaid.

De kakkerlakkenpartij: zo heet de razend populaire Indiase beweging die jongeren oproept om komende zaterdag massaal de straat op te gaan en het aftreden van een minister te eisen. Wat begon als een satirische campagne lijkt te veranderen in een reëel platform voor jongeren die genoeg hebben van de hoge werkeloosheid en de corruptie in het land. Hebben zij een kans van slagen? Daarover voormalig correspondent Aletta André.  (11:19) Zelensky en oppositieleider Belarus zoeken toenadering Lang moesten ze weinig van elkaar weten, maar nu de Oekraïense president Zelensky opnieuw een reële Russische dreiging vanuit Belarus ontwaart, haalt hij toch de banden aan met de Belarussische oppositieleider Svetlana Tichanovskaja. Onlangs was Tichanovskaja op bezoek in Kyiv, waar ze onder meer een diplomatieke post van haar ‘regering' opende. Wat betekent deze draai vanuit Oekraïne voor het verloop van de oorlog, en welke rol speelt Belarus voor de veiligheid van Europa? Aan tafel journalist Franka Hummels, die Tichanovskaja hierover zelf sprak. Presentatie: Nadia Moussaid. 

Nu de oorlog in Libanon met de dag escaleert, trekt Iran een rode lijn. De onderhandelingen met de VS worden opgeschort, zolang Israël het offensief in Libanon voortzet. Hoe belangrijk is Hezbollah voor Teheran? En wat wordt het eindspel van Hezbollah? We vragen het collega Midden-Oostenkenner Abdou Bouzerda.  (14:29) Stille milieuramp door Iran-oorlog Terwijl de wereld met argusogen naar de raketten in de Iran-oorlog kijkt, speelt zich in de Perzische Golf een onzichtbare ramp af. Gezonken schepen lekken olie en ontziltingsinstallaties lopen risico. Met grote gevolgen voor ecosystemen, dier en mens. Bij ons Wim Zwijnenburg, die voor de VN grootschalig onderzoek doet naar de milieugevolgen van het conflict in het Midden-Oosten. Presentatie: Sophie Derkzen

De spanningen lopen hoog op in de Amerikaanse Staat New Jersey. Dat is het toneel van grootschalige protesten tegen detentiecentra van de Amerikaanse immigratiedienst ICE. Er komen steeds meer verhalen naar buiten over de inhumane toestanden in die detentiecentra, zodanig dat de immigranten in hongerstaking zijn gegaan. Collega-presentator en Amerikakenner Laila Frank was ter plekke. (11:32) Trumps vizier op Mexico De Amerikaanse president Donald Trump versterkt zijn greep op Latijns-Amerika. Naast de invasie in Venezuela en de olieblokkade van Cuba verhoogt hij in snel tempo de druk op buurland Mexico, vooral als het gaat om de strijd tegen drugs. De CIA voert in toenemende mate acties uit tegen drugskartels, en het Amerikaanse OM vervolgt Mexicaanse politici wegens drugsactiviteiten. Over de gespannen relaties tussen de twee landen praten we met emeritus hoogleraar en Mexico-kenner Wil Pansters. Presentatie: Sophie Derkzen

Nina Jurna over de populistische leiders in Latijns-Amerika, die met mega-gevangenissen de steun van het volk én van Trump voor zich proberen te winnen. En Abdou Bouzerda met het laatste nieuws over de oorlog in Libanon en Iran. Presentatie: Bram Vermeulen

De VPRO bestaat honderd jaar, en wij van het buitenland vieren dat met u door een terugblik op onze mooiste omzwervingen. En dat waren er nogal wat. In aanvulling op onze reguliere aflevering hier een reportage die Chris Kijne maakte in Kazachstan, in 1993.

De VPRO bestaat honderd jaar, en wij van het buitenland vieren dat met u door een terugblik op onze mooiste omzwervingen. En dat waren er nogal wat. In aanvulling op onze reguliere aflevering hier een reportage die Djoeke Veeninga maakte in Ayodhya, India, in 1989.