Podcasts about mhaigh eo

Ag an am seo bliana, téann na sluaite déagóirí ar a n-oilithreacht teanga bhliantúil chun na Gaeltachta. Ó Thír Chonaill go Gaillimh, ó Mhaigh Eo go Ciarraí, bíonn na coláistí samhraidh i gceantair Ghaeltachta éagsúla, ag mealladh daoine óga ó gach cearn d'Éirinn. Sa bhliain seo chuaigh thart, d'fhreastail beagnach 30 míle dálta ar na cúrsaí seo, ach níor éirigh leis na mílte áit a fháil faraor. Do chuid mhór déagóirí, is í seo an chéad uair dóibh tréimhse a chaitheamh as baile agus a bheith tumtha go hiomlán i saol agus i gcultúr na Gaeilge. Agus taobh thiar den éispéiris Ghaeltachta, tá an bhean tí, na mná atá ina gcroílár d'eispéireas na gcoláistí samhraidh. Ach an bhféadfá féin seisear scoláire déag a thabhairt isteach i do theach féin, faoi do chúram féin ar feadh coicíse nó níos mó? Ar Seachtain labhraíonn an t-iriseoir Áine Ní Bhreisleáin faoi na coláistí samhraidh agus faoi na mná tí atá ina gcnámh droma acu. Maoinithe ag an Scéim Tuairiscithe Daonlathais Áitiúil. Foclóir: Éispéireas: Experience Tóir: Demand Liostaí feithimh: Waiting lists Corruair: sometimes Clár siamsaíochta: Entertainment programme Ildánach: Versatile Cláraithe: Registered An t-uasmhéid: The maximum Bhí an t-eallach le blí agat: You had to milk the cattle Riachtanais bia: Dietary requirements Slabhra: Chain Nasc: Link Cuimhní: Memories Cloch mhíle: Milestone Ag freastal: Attending Srianta: Constrained Ó ghlúin go glúin: From generation to generation Is ball den trust project é Seachtain agus ba mhian linn go mbeidh muinín agaibhse ionainn. Is féidir ár mbeartas eitice a léamh ag independent.ie/ourjournalism See omnystudio.com/listener for privacy information.

Tuairisc le Pa Sheehan ar Chluiche Ceannais Craobh Peile na bhFear agus an bua mór ag fir Mhaigh Eo ag an deireadh seachtaine don chéad uair ó 1951, Cluichí Ceannais Peile na mBan ag an deireadh seachtaine agus roinnt eile - beo ar Eadra

Lucht tacaíochta Mhaigh Eo i bPáirc Mhic Éil tránóna inné agus an fhoireann ag teacht abhaile.

Meastar go raibh suas le 60,000 duine i gCaisleán a Bharraigh tráthnóna inné le fáilte a chur na bhaile roimh fhoireann na contae a bhain Craobh Sam Mhic Uidhir Dé Domhnaigh i bPáirc an Chrócaigh, bhí Máire i láthair tráthnóna inné.

Tá na hullmhucháin ar bun i Maigh Eo anois chun fáilte a chur abhaile trathnóna le peileadóirí Mhaigh Eo agus Corn Sam Mhic Uidhir.

Roinnt de lucht tacaíochta Mhaigh Eo a bhí ag Scoil Acla inné ag labhairt le Caitlín Ní Chualáin faoin gcluiche mór.

Lucht tacaíochta Mhaigh Eo, i bPáirc an Chrócaigh ag labhairt théis an chluiche mór.

Triúr as Dún na nGall, ach a bhfuil cónaí orthu i gContae Mhaigh Eo ag déanamh cur síos ar chuiche ceannais na hÉireann ina raibh bua iontach ag foireann peile Mhaigh Eo in eadán Ciarraí. D'éirigh leo Corn Sam Mhic Uidhir a bhaint i ndiaidh bearna de 75 bliain.

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an cúigiú lá is fiche de mhí Iúil. Is mise Niall Ó Siadhail. Tháinig deireadh le dhá chomórtas spóirt mór le rá Dé Domhnaigh seo caite. Sa tráthnóna, bhuaigh Luimneach Craobh Iomána na hÉireann den séú huair le naoi mbliana anuas. Bua compordach a bhí ann do Chontae an Chonartha agus agdeireadh an chluiche bhí cúl amháin agus naoi gcúilín is fiche acu in aghaidh cúl agus ocht gcúilín déag de chuid na Gaillimhe. Níor bhain Fir na dTreabh Corn Liam Mhic Cárthaigh ó bhí 2017 ann. Ina dhiaidh sin, oíche Dé Domhnaigh, imríodh cluiche ceannais Chorn an Domhain in New Jersey, agus bhí an bua ag an Spáinn den dara huair i stair na tíre. Bhí smacht láidir acu ar an chluiche,agus níor éirigh leis an Airgintín an liathróid a thabhairt dá gceannaire, Lionel Messi, a bhí ag imirt i gCorn an Domhain den uair dheireanach agus é naoi mbliana is tríocha d'aois. Ba é Kylian Mbappé a bhuaigh an Bhróg Órga, agus deich gcúl scóráilte aige le linn an chomórtais. Beidh cluiche ceannais Chraobh Peile na hÉireann ar siúl amárach, agus na curaidh reatha Ciarraí ag tabhairt aghaidh ar Mhaigh Eo.Tá na húdaráis sa Spáinn agus sa Fhrainc ag streachailt le smacht a choinneáil ar fhalscaithe atá ag scaipeadh mar gheall ar an tonn teasa san Eoraip. Bhí ar níos mó ná ceathrú milliúin duine an baile a fhágáil de bharr na dtinte, go háirithe gar do Bordeaux in iardheisceart na Fraince agus in Ávila, lastiar de Mhaidrid. D'éiligh Príomhaire na Spáinne Pedro Sanchez "Comhaontú Náisiúnta in aghaidh na hÉigeandála Comhshaoil" le dul ingleic leis an ghéarchéim. Bhí falscaí in Am Monadh Ruadh in Albain fosta, agus aslonnaíodh sráidbhaile darb ainm Nethy Bridge. Meastar nach mbeidh mórán fearthainne ann don chuid eile de mhí Iúil.Fuair buachaill óg ó Bhéal Feirste aistriú croí Dé Máirt. Tá siondróm hipeapláiseach croí clé ar Dháithí Mac Gabhann ó rugadh é sa bhliain 2016, rud a chiallaíonn nár cruthaíodh taobh clé a chroí i gceart. Chuaigh Dáithí faoi scian in Newcastle i dtuaisceart Shasana agus dúirt a athair Máirtín go bhfuil a bheola bándearg den chéad uair riamh, mar go raibh dath gorm orthu roimhe seo. Tugadh dlí úr isteach trí bliana ó shin ar a dtugtar 'Dlí Dháithí', le go mbeidh daoine ina ndeontóirí orgáin go huathoibríoch, muna bhfuil sé ráite go soiléir nár mhaith leo a bheith.*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAISContae an Chonartha - the Treaty CountyFir na dTreabh - the Tribesmenfalscaithe - wildfiresAm Monadh Ruadh - the Cairngorms (Gàidhlig na hAlban)siondróm hipeapláiseach croí clé - hypoplastic left heart syndromedeontóirí orgáin - organ donors

Sa dara cuid den tsraith ag breathnú chun cinn ar an gcluiche mór ar an Domhnach bhí muid ag labhairt le Máirtín Ó Conghaile agus é ag plé seansanna Mhaigh Eo. An Spota Dubh le Cárthach Bán Breathnach agus Cian Ó Griallais – clár spóirt Gaeilge ar Raidió na Life le hanailís agus agallaimh.

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.*Inniu an ceathrú lá de mhí Iúil. Is mise Barra Mac Giolla Aoláin.Bhí deireadh seachtaine iontach peile i bPáirc an Chrócaigh agus níl fágtha anois ach ceithre fhoireann i gCraobh na hÉireann. Dé Sathairn, bhuaigh Maigh Eo ar Chorcaigh tar éis cluiche den scoth. Sa dara cluiche an lá sin, bhí an bua ag Ciarraí ar Thír Eoghain — cluiche an-sciobtha, scóráil ard agus toradh an-chóngarach ag an deireadh. Dé Domhnaigh bhí bua stairiúil ag Contae Lú nuair a sháraigh siad Muineachán chun áit a bhaint sa chluiche leathcheannais den chéad uair ó bhí 1957 ann. Bhí cluiche deacair ag Baile Átha Cliath i gcoinne na Gaillimhe, ach d'éirigh leo an bua a fháil i ndiaidh dráma agus conspóide. Rinneadh an tarraingt oifigiúil Dé Domhnaigh agus mar sin, beidh Baile Átha Cliath ag imirt i gcoinne Ciarraí, agus Lú ag tabhairt aghaidh ar Mhaigh Eo sa bhabhta leathcheannais. Beidh na cluichí sin ar siúl an deireadh seachtaine seo chugainn.Tar éis do Sir Keir Starmer a fhógairt go mbeidh sé ag éirí as ról an Phríomh-aire, tá Feisire Makerfield Andy Burnham ar tí an post is mó i saol na polaitíochta sa Ríocht Aontaithe a bhaint amach i lár mhí Iúil. De réir tuairiscí, táthar ag súil go rithfidh sé gan iomaíocht i dtoghchán ceannaireachta Pháirtí an Lucht Oibre. Ina chéad óráid mhór maidir le polasaithe i Manchain an tseachtain seo, leag Burnham amach plean radacach chun an tír a athrú ó bhonn. Bunóidh sé an dara hoifig rialtais i Manchain chun cumhacht a tharraingt amach ó Londain. Dúirt sé go mbeidh plean fadtéarmach ann chun tithe sóisialta a thógáil agus printíseachtaí teicniúla a chur ar comhchéim le céimeanna ollscoile. Gheall sé go gcloífidh sé le rialacha Pháirtí an Lucht Oibre chun na margaí a chur ar a suaimhneas agus cobhsaíocht eacnamaíoch a chinntiú. Beidh níos mo eolais againn go luath.De réir seandálaithe, d'fhéadfadh ceann de na lonnaíochtaí is sine san Eoraip a bheith suite díreach lasmuigh de chathair Ard Mhacha. Tá Lios Uí Eochaidh gar don suíomh cáiliúil Eamhain Mhacha, áit ar tugadh “príomhchathair na hIarannaoise i gCúige Uladh” uirthi, agus ina raibh Rí Uladh Conchúr Mac Neasa ina chónaí sna scéalta miotaseolaíochta. Deir saineolaithe ó Ollscoil na Banríona agus ó Ollscoil Ghlaschú go raibh Lios Uí Eochaidh ina lárionad rathúil le linn na Cré-umhaoise Deireanaí —timpeall 400 bliain níos luaithe ná mar a ceapadh roimhe seo. Dúirt an seandálaí Patrick Gleeson go bhfuil an suíomh seo ar cheann de na tírdhreacha stairiúla is tábhachtaí in iarthar na hEorpa don tréimhse sin.*Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá an script ar fáil i d'aip phodchraolta.*GLUAISbua stairiúil - historic victoryconspóid - controversyFeisire - MPprintíseachtaí teicniúla - technical apprenticeshipsseandálaithe - archaeologiststírdhreacha - landscapes

Cormac Ó Conaire, leantóir peile ag labhairt faoi chluichí na Gaillimhe agus Mhaigh Eo ag an deire seachtaine.

Beidh mná Dhún na nGall ag dul chun páirce amárach i gCraobh na hÉireann in éadan Mhaigh Eo.

Beidh Féile Cheoil Mhaigh Eo ar siúl i gCaisleán an Bharraigh ag an deireadh seachtaine.

Beidh Tionól Mhaigh Eo 2026 ar bun i gCaisleán an Bharraigh ag an deireadh seachtaine.

Tá imní léirithe ag an bpobal áitiúil i dtuaisceart Mhaigh Eo faoi iarratas pleanála chun trí cinn déag de thuirbíní gaoithe a thógáil i gceantar Iorrais.

Tá feachtas nua á sheoladh ag an ngrúpa IMEASC inniu agus iad ag iarraidh brú a chur ar an rialtas reachtaíocht a thabhairt isteach lena chinntiú go gcuirfear oideachas lán-Ghaeilge ar fáil do chuile pháiste sa tír ar mhian leo é.

Maidhc P Ó Conaola, Aisteoirí an Spidéil & Máire Ní Fhearraigh, Ardán Mhaigh Eo ag labhairt faoi ghradaim a fuair siad ag an bhféile náisiúnta dramaíochta.

Ceapadh Caitríona sa ról mar Oifigeach Óige do Mhaigh Eo Thuaidh mar chuid de thionscadal píólótach atá á reachtáil ag Foróige, Gaeilge Iorrais, Muintearas, Údarás na Gaeltachta agus Bord Oideachas & Oiliúna Mhaigh Eo, Shligigh agus Liatroma.

Seoladh Seachtain na Gaeilge i Maigh Eo tráthnóna inné.

Ag plé cúrsaí peile an tSraith Náisiúnta an deireadh seachtaine seo agus Dún na nGall in éadan Mhaigh Eo i measc na gcluichí a bhéas a n-imirt.

Caitríona Uí Shioradáin, Stiúrthóir Cúnta Altranais ó Sheirbhísí Leanaí in Ospidéal na hOllscoile Mhaigh Eo. Tá ceardlann eolais á reáchtáil ag Fondúireacht Ospís Mhaigh Eo agus Ros Comáin i nGaillimh Dé Sathairn agus iad ag moltaí ó teaghlaigh a bhfuil taithí acu ag tabhairt aire do pháiste atá tinn.

D'fhógair an tAire Gaeltachta, Dara Calleary le gairid go raibh deontas do €108,000 thar tréimhse 3 bliana, ceadaithe aige do Bhord Oideachais agus Oiliúna Mhaigh Eo, Shligigh agus Liatroma don togra píolótach Gael Iomána.

Shona Ní Mháille, ball de craobh Chonnradh na Gaeilge Mhaigh Eo ag labhairt faoin tionól a bhí acu ag an deireadh seachtaine.

Beidh tionól Coiste Dúiche Mhaigh Eo de chuid Chonradh na Gaeilge ar bun i dTuar Mhic Éadaigh an deire seachtaine seo.

Tá Fondúireacht Ospíse Mhaigh Eo agus Ros Comáin leis an gcéad Ospís Leanaí in Iarthar na hÉireann a thógáil.

Niamh de Búrca, Príomh Fheidhmeannach Gnó Mhaigh Eo, Cillian Ó Móráin, Mescan Brewery & Aoife Reilly, Glasraí ag labhairt faoi ghradaim gnó Mhaigh Eo a bhí ann oíche Dé hAoine & taifead de bheagán cainte le Cathaoirleach Gnó Mhaigh Eo Dave Mac Donnacha & Aire na Gaeltachta Dara Calleary.

Niamh de Búrca, príomhfheidhmeannach Gnó Mhaigh Eo ag labhairt faoi na gradaim a bhéas siad a bhronnadh anocht.

Laura Dixton, Comhordaitheoir Aeráide Chomhairle Chontae Mhaigh Eo. Tá ciste ar fiú os cionn €600,000 fógraithe ag Comhairle Contae Mhaigh Eo do ghrúpa pobail atá ag caomhnú agus ag cosaint na timpeallachta.

Bhí Caitlin linn inniu chun labhairt faoi na himeachtaí agus na cúrsaí atá ar siúl i Maigh Eo le déanaí.

Caitlín Ní Chatháin, Glais ag labhairt faoi imeachtaí Mhaigh Eo.

Tá Aontú ag féachaint le grúpa 20 TD agus Seanadóirí a tharraingt le chéile le tacú le iarrthóir don Uachtaránacht. Tá ceisteanna ag an bpáirtí faoin bpróiseas a bhainfidh leis an gcéad chéim eile den dí-adhlacadh i dTuaim, i gContae na Gaillimhe.

Caitlín Ní Chatháin, Glais ag labhairt faoi imeachtaí Mhaigh Eo.

Inniu ar Chartlann na Céadaoine rachaidh muid ar ais go dtí an bhliain 1992 nuair a d'éirigh le Dún na nGall an bhua a fháil ar Mhaigh Eo le fáil fríd go dtí Cluiche Ceannais Peile na hÉireann don chéad uair riamh.

Caitlín Ní Chatháin, Glais ag labhairt faoi imeachtaí Mhaigh Eo.

Caitlín Ní Chatháin Glais ag labhairt faoi imeachtaí Mhaigh Eo.

Caitlín Ní Chatháin, Glais ag labhairt faoi imeachtaí Mhaigh Eo.

An t-Aire Gaeltachta Dara Calleary, Emer Mayock ón bhfeachtas 'Gaelcholáiste Mhaigh Eo', Niamh de Búrca, Príomhfheidhmeannach Ghnó Mhaigh Eo, & An Dochtúir Hugh Roland, PT Chaisleán a Bharraigh ag labhairt le Marcus Mac Conghail ag seoladh phlean teanga Chaisleán an Bharraigh.

Eibhlín Ní Chonghaile, Bean an Tí ag ócáid Lá Mhaigh Eo ag labhairt faoin ócáid a bhéas ar bun tráthnóna Dé Sathairn.

Tá díoma léirithe ag na daoine a bhfuil baint acu leis an bhfeachtas Gaelcholáiste Mhaigh Eo faoin easpa dul chun cinn atá déanta le Gaelcholáiste a bhunú i gCaisleán an Bharraigh.

Laura Ní Ghiobúin, Tuar Mhic Éadaigh & Katelyn Ní Raghallaigh, Éachléim ag labhairt faoi chomórtas Rós Mhaigh Eo.

Fáilte ar ais chuig eagrán nua de Ar An Lá Seo ar an 13ú lá de mí Feabhra, liomsa Lauren Ní Loingsigh. I 2005 bhí bagairt ag Mary McAleese ó aontachtaí roimh a raibh sí chun taisteal chuig Sráid Seanchill I mBéal Feirste. Bhí na bagairt ann faoi cad a dúirt sí faoi Phrotastúnachas agus an tslí a raibh na bpáistí á foghlaim. I 2013 d'fhostaigh DCU bailitheoir fiach chun aimsiú mic léinn nár íoc a táillí ollscoile, rinne UL agus UCD an rud céanna. I 2005 bhí staidéar féidearthachta déanta don druileáil a dhéanamh do thobar mór d'ola agus gás ag cósta Baile an Mhuilinn. I 2013 rinne bean ó Mhaigh Eo achainí tar éis a chaill sí a fáinne gealltanais sa chontae. Dúirt sí go bhfuair sí amach gur chaill sí an fáinne chomh maith le cúpla fáinne eile nuair a bhí sí ag siúil ón Óstán Temple Gate chuig Óstán Old Ground. Sin Macklemore agus Ryan Lewis le Thrift shop – an t-amhrán is mó ar an lá seo I 2013. Ag lean ar aghaidh le nuacht cheoil ar an lá seo I 1996 tháinig an nuacht amach nach mbeadh Take That le chéile a thuilleadh. Tháinig an nuacht amach ag preasráiteas sa Hilton I Manchain. I 2012 bhuaigh Adele sé ghradam sa Grammy Awards. Bhí sí ainmnithe d'amhrán den bhliain do Rolling In The Deep agus fuair sí Grammy don amhrán Someone Like You. Chomh maith leis sin fuair sí gradam d'albam den bhliain do 21 agus fís den bhliain. Agus ar deireadh breithlá daoine cáiliúla ar an lá seo rugadh Katie Hopkins sa Bhreatain I 1975 agus rugadh amhránaí Robbie Williams ar an lá seo sa Bhreatain I 1974 agus seo chuid de a amhrán. Beidh mé ar ais libh amárach le heagrán nua de Ar An Lá Seo.

Fionnuala Nic Pháidín, oifigeach Gaeilge Comhairle Contae Mhaigh Eo ag labhairt faoi ghradam an Chathaoirligh.

Fionnuala Nic Pháidín oifigeach Gaeilge Comhairle Contae Mhaigh Eo & Ce'Nedra Cullen-O'Brien a fuair Scoláireacht Oonagh Bean Uí Shúilleabháin.

Fáilte ar ais chuig eagrán nua de Ar An Lá Seo ar an 21ú lá de mí Eanair, liomsa Lauren Ní Loingsigh. I 1982 bhuaigh seacht múinteoir ó Mhaigh Eo urghaire san Ard Chúirt. Bhuaigh siad é ionas nach bheidís curtha as a bpost ón ASTI nuair a dhiúltaigh siad chun stailc a dhéanamh. I 2016 tharla cibirionsaí ar an National Lottery nuair a bhí 12.5 milliún euro le bhuachaint. Ní raibh na meaisín ag obair agus ní raibh an suíomh gréasáin ag obair ach dúradh go raibh gach rud socraithe roimh an dtarraing. I 1982 bhí tuairisc sa Clare Champion ag rá go raibh turasóireacht I gCill Chaoi ag titim. Laghdaigh an lóistín sa bhaile, na n-óstán ar leith agus ní fuair an bhaile tarraingt a thuilleadh. I 1986 tháinig sé amach go raibh Eileen Casey an duine den bhliain ón chontae. Bhí sí ag Muintir an Chláir dinnéar I mBaile Átha Cliath. Thosaigh sí gnó taistil cosúil le seirbhís bhus idir Inis agus Baile Átha Cliath. Sin A-Ha le The Sun Always Shines On TV an t-amhrán is mó ar an lá seo I 1986. Ag lean ar aghaidh le nuacht cheoil ar an lá seo I 2018 bhí níos mó ná trí lá de caoin do Dolores O Riordan. Tháinig na mílte chuig an eaglais chun ómós a thabhairt chuici agus a chlann. Bhí a chónra ar oscailt do cheithre uair a chloig. I 2022 chuir Adele a gig rialta in LA ar ceal nach mór 24 uair roimh a bhí sé chun tosú. Chuir sí an cheolchoirm ar ceal mar go raibh Covid ag nach mór leath de a fhoireann. Agus ar deireadh breithlá daoine cáiliúla ar an lá seo rugadh imreoir rugbaí Éireannach Brian O'Driscoll I mBaile Átha Cliath I 1979 agus rugagh amhránaí Emma Bunton I Londain ar an lá seo I 1976 agus seo chuid de a amhrán. Beidh mé ar ais libh amárach le heagrán nua de Ar An Lá Seo.

Páraic S Ó Murchadha, Turas Siar ag labhairt faoi fhocail agus frásaí Mhaigh Eo.

Sí Rose Conway-Walsh an chéad duine a togadh i ndáilcheantar Mhaigh Eo.

Fionnuala Nic Pháidín, oifigeach Gaeilge Comhairle Contae Mhaigh Eo ag labhairt faoi scoláireachtaí atá ar fáil do mhicléinn an chontae sin.

Tommy Ó hAilín, craoltóir spórt RnaG ag labhairt faoi chraobhacha peile na Gaillimhe agus Mhaigh Eo.

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall. * Inniu an naoú lá is fiche de Mhí an Mheithimh. Is mise Barra Mac Giolla Aoláin. Thug an deireadh seachtaine seo caite roinnt cluichí spreagúla dúinn sa pheil Ghaelach, bhain Doire bua drámatúil amach in aghaidh Mhaigh Eo tar éis ciceanna pionóis. Seo na socruithe do na cluichí ceathrú ceannais an deireadh seachtaine seo: Ciarraí in éadan Dhoire, Ard Mhacha in éadan Ros Comáin, Dún na nGall in éadan Lú agus Baile Átha Cliath in éadan Gaillimhe. Chríochnaigh Ciarraí céim na ngrúpaí le buanna suntasacha in aghaidh Mhuineacháin, na Mí, agus Lú. Beidh Lú ag imirt in aghaidh Dhún na nGall sa chéad chluiche ceathrú ceannais na hÉireann dóibh riamh. Tháinig siad go dtí an pointe seo tar éis bua le cúilín amháin in aghaidh Chorcaí Dé Domhnaigh. Chomh maith leis sin, beidh Ard Mhacha agus Ros Comáin ag dul san iomaíocht, dhá fhoireann a bhfuil stair chogaidh láidir acu ó na 1970idí agus na 1980idí. Bhuaigh Ros Comáin a gcéad cluiche riamh in aghaidh Thír Eoghain Dé Sathairn seo caite. Beidh Gaillimh ag iarraidh an chéad bhua craoibhe a fháil ar Bhaile Átha Cliath ó bhí 1934 ann chun a séasúr a leathnú. Tá foireann Bhaile Átha Cliath ag dul go maith, tar éis an ceathrú ceannais a bhaint amach agus an ceathrú teideal déag as a chéile i gCúige Laighean a bhuachan. Tá Mícheál Ó Muircheartaigh, an tráchtaire iomráiteach ar chluichí Gaelacha, tar éis bás a fháil ag aois 93. Rugadh é i nDún Síon, Co. Chiarraí, sa bhliain 1930 agus d'oibrigh sé mar mhúinteoir ar dtús. Thosaigh sé ag obair do RTÉ in 1949 nuair a rinne sé tráchtaireacht as Gaeilge ar Chorn an Bhóthair Iarainn. Lean sé ar aghaidh ag múineadh go dtí lár na 1980idí nuair a d'éirigh sé ina chraoltóir lán-aimseartha le RTÉ. Ghlac sé áit Mhíchíl Uí Éithir mar phríomh-thráchtaire ar RTÉ Raidió 1 in 1985. Bhí a chluiche ceannais deiridh aige in 2010 nuair a rinne sé tráchtaireacht ar bhua Chorcaí ar an Dún. D'éirigh sé as craoltóireacht i mí Dheireadh Fómhair na bliana sin. Dúirt an Taoiseach gur "fear uasal ó bhonn go baithis" a bhí ann agus luaigh sé a ghuth uathúil agus a ghrá don spórt. Luaigh an Tánaiste Micheál Martin a fhiosreacht agus a ghuth álainn a chuir beocht fiú sna cluichí ba shuaracha. Fuair Mícheál Ó Muircheartaigh bás san Ospidéal Mater, Baile Átha Cliath i measc a theaghlaigh. Scaoil breitheamh sna Stáit Aontaithe Julian Assange saor mar gheall ar mhargadh pléadála a chuir deireadh le blianta fada de dhráma dlí. Bhí Assange á lorg ag na Stáit Aontaithe as rúin mhíleata a nochtadh trí WikiLeaks. Phléadáil Assange ciontach as comhaontú chun eolas cosanta náisiúnta a fháil agus a scaipeadh. Dúirt an breitheamh i gcúirt sna hOileáin Mairianacha Thuaidh, "Beidh tú in ann siúl amach mar fhear saor." Scaoileadh Assange ó phríosún ardshlándála sa Bhreatain Dé Luain. Ghearr an breitheamh pionós cúig bliana agus dhá mhí príosúin air, le creidmheas don am a chaith sé sa Bhreatain. D'fhág Assange an chúirt in SUV bán agus d'fhág sé Saipan ar scairdeitleán go Canberra, An Astráil. Dúirt WikiLeaks ar an ardán X "nár cheart go mbeadh an margadh pléadála riamh tar éis tarlú." Dúirt Príomhaire na hAstráile, Anthony Albanese, gur "forbairt fháilteach" a bhí sa mhargadh pléadála, tar éis don rialtas a rá go raibh cás Assange "tarraingthe ar feadh i bhfad rófhada." * Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá script ar fáil i d'aip phodchraolta. * GLUAIS ciceanna pionóis - penalty kicks san iomaíocht - in competition tráchtaire - commentator craoltóireacht - broadcasting margadh pléadála - plea deal príosún ardshlándála - high security prison