De Universiteit van Nederland Podcast

Wie aan Vikingen denkt, ziet misschien een woeste strijder met hoorns op de helm voor zich: een bruut die al rovend en moordend rondtrekt om gebied te veroveren. Deels klopt dat ook wel, maar Vikingen vochten lang niet alleen maar met het zwaard. Historicus Nelleke IJsennagger (Rijksuniversiteit Groningen) vertelt over de andere kant van de Viking: die van de gevoelige dichter. Want soms is het woord een sterker wapen dan het zwaard. Rare jongens, de podcast: https://open.spotify.com/show/3VZ2qBh27xCnZbLM4zjCNv?si=37b0662898884137See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe zit je in elkaar als het gaat om drank en drugs? Waarom zijn drugs zo verslavend?Waarom word je duizelig als je dronken bent? Hoe werkt hallucineren? Waarom raakt de één wel verslaafd en de ander niet? Je krijgt het wetenschappelijke antwoord in de 4 nieuwe afleveringen van onze nieuwe podcast-serie 'Wie ben ik?'. Je vindt de afleveringen hier:Spotify: https://open.spotify.com/show/0XodDF3KBk4XKX74DG4iTo Apple Podcasts: https://podcasts.apple.com/nl/podcast/wie-ben-ik-wetenschap-tussen-je-oren/id1889109038?l=en-GB Elke maandag nieuwe afleveringen! We beloven niet dat je na het luisteren geen persoonlijke problemen meer hebt, maar wél dat je jezelf een tikkie beter begrijpt.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Je vakantiegeld op je spaarrekening laten staan voelt veilig… maar wat als je geld daardoor juist minder waard wordt?

Alsjeblieft! Speciaal voor jou een bonusaflevering van de Quantuuuuhm podcast. Wil je meer horen? Klik dan hier. Sander en Adriaan reizen naar Enschede voor een ontmoeting met Kirsten Stadermann, onderzoeker natuurkundeonderwijs aan de Universiteit Twente. Ze ontdekken waarom quantumcommunicatie – het versturen van informatie met licht, beveiligd met quantumtechnologie – theoretisch onmogelijk te onderscheppen is. Het principe is simpel: omdat meten de toestand beïnvloedt, ziet de ontvanger direct of een spion heeft meegekeken. In deze mini-serie van de Universiteit van Nederland gaan Sander Denneman (presentator) en Adriaan ter Braack (wetenschapsjournalist) op onderzoek uit in Nederland, Quantumland. Deze serie is mogelijk gemaakt door Quantum Delta NLSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Vanwege je huidskleur, geloof of afkomst aangehouden worden door de politie: etnisch profileren blijft een hardnekkig probleem binnen de politie. Toch wordt er binnen de organisatie weinig over gesproken, waardoor het probleem lastig aan te pakken is. Bas Böing van de Politieacademie en de Universiteit Twente wil daar verandering in brengen. In deze aflevering hoor je hoe hij virtual reality inzet om etnisch profileren bespreekbaar te maken én bij te dragen aan oplossingen. Aflevering 23: Is het terecht als de politie etnisch profileert? - https://open.spotify.com/episode/1ZkhoOQ6RxTifXRuI3qk5G?si=4672dc34bfa54cd8See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe zit je in elkaar als het gaat om volwassen worden? Is je brein echt volwassen als je 18 bent? Hoe weet je of je klaar bent voor kinderen? Waarom worden jongeren steeds conservatiever? Waarom puberen we? Je krijgt het wetenschappelijke antwoord in de 5 nieuwe afleveringen van onze nieuwe podcast-serie 'Wie ben ik?'. Je vindt de afleveringen hier:Spotify: https://open.spotify.com/show/0XodDF3KBk4XKX74DG4iTo Apple Podcasts: https://podcasts.apple.com/nl/podcast/wie-ben-ik-wetenschap-tussen-je-oren/id1889109038?l=en-GB Elke maandag nieuwe afleveringen! We beloven niet dat je na het luisteren geen persoonlijke problemen meer hebt, maar wél dat je jezelf een tikkie beter begrijpt. See omnystudio.com/listener for privacy information.

HEY U! Is het waar dat vet eten beter is dan zoet eten als je wilt afvallen? Wat is nu het beste ontbijt om de dag mee te beginnen, of kun je beter je ontbijt overslaan? En zijn light en zero nou een goed alternatief of niet? Er gaan een hoop ideeën de ronde over voeding op social media. Coen Dros is voedingswetenschapper bij Erasmus MC én eigenaar van het platform @coenfirmation_bias. Hier checkt hij de wetenschappelijke onderbouwing van claims over voeding en gezondheid op het internet. En hij beantwoordt in deze aflevering jullie kijkersvragen! 0:00 Zijn light en zero producten beter voor je?1:35 Is aspartaam slecht voor je gezondheid?2:28 Moet ik wel of niet ontbijten? Wat is het beste ontbijt?4:19 Kan ik beter vet dan zoet eten om af te vallen?5:33 Is koken met zaadolie slecht?6:43 Is roomboter goed of slecht voor je?7:08 Waar vind ik juiste informatie over voeding en leefstijl?8:23 Is de Schijf van Vijf een goed advies? Zat jouw vraag er nou niet tussen? Geen zorgen! Op de socials van Universiteit van Nederland (@universiteitnl) beantwoordt Coen nog meer kijkersvragen. En als je nog een extra vraag hebt kun je die stellen in de comments ⬇️ Meer weten over het belang van ontbijt en ‘gevaarlijke’ zaadoliën? Lees de verdiepende stukken van Coen op zijn website:

De oplossing voor minder files ligt niet in nóg meer asfalt, maar in de manier waarop ons brein reageert op een paar slim ontworpen, dansende lampjes. Verkeerskundige Victor Knoop (TU Delft) kijkt met een natuurkundige bril naar het fileprobleem. Hij onderzoekt een oplossing die in Japan al ruim tien jaar succesvol wordt toegepast: daar lost het 2/3de van de files op. In deze aflevering legt hij uit hoe files werken, wat het probleem is en wat ervoor nodig is om deze methode in Nederland in te voeren. Kaarten voor ARTIS: www.artis.nl/uvnlSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Kaarten zijn vanaf nu te koop. Je bestelt ze via www.artis.nl/uvnl Op 11 en 12 mei organiseren de Universiteit van Nederland en ARTIS een uniek avondprogramma. Bezoekers gaan 'Kopje onder in ARTIS' en ontdekken de geheimen van de onderwaterwereld via colleges van topwetenschappers, muziek van Spinvis en ontmoetingen met ARTIS-vertellers.De avonden zijn onderdeel van het Aardbewoners Festival en staan, in een jaar waarin ARTIS aquarium heropend, in het teken van de onderwaterwereld. Hoewel de diepzee dichtbij is, weten we er vaak minder van dan van de planeet Mars. Tijdens 'Kopje onder in ARTIS' brengen wetenschappers daar verandering in met verhalen over magische sponzen, slimme voortplantingsstrategieën en mysterieuze 'zeemonsters'.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe zit je in elkaar als het gaat om sociale situaties? Waarom hebben we in één seconde ons oordeel over iemand klaar? Wat is gaslighting? Waarom volg je de regels, zelfs als niemand kijkt? Hoe verraadt je gezicht wat je denkt? Je krijgt het wetenschappelijke antwoord in de 4 nieuwe afleveringen van onze nieuwe podcast-serie 'Wie ben ik?'. Elke maandag nieuwe afleveringen! We beloven niet dat je na het luisteren geen persoonlijke problemen meer hebt, maar wél dat je jezelf een tikkie beter begrijpt. Je vindt de afleveringen hier:Spotify: https://open.spotify.com/show/0XodDF3KBk4XKX74DG4iTo Apple Podcasts: https://podcasts.apple.com/nl/podcast/wie-ben-ik-wetenschap-tussen-je-oren/id1889109038?l=en-GBSee omnystudio.com/listener for privacy information.

1 op de 7 jongeren wordt weleens benaderd voor criminele klussen, variërend van het uitlenen van een bankpas tot het verhandelen van drugs. En of dat nou op school plaatsvindt, of erbuiten, scholen krijgen er hoe dan ook mee te maken. Criminoloog Jennifer van den Broek (Tilburg University) onderzoekt wat scholen kunnen doen, hoe ze problemen kunnen herkennen en zelfs hoe ze leerlingen behoeden voor het maken van verkeerde keuzes. 00:00 Hoeveel scholieren krijgen te maken met criminaliteit? 01:21 Waarom voorlichting over criminaliteit niet werkt. 01:46 Hoe jongeren worden geronseld. 02:30 Wat is ondermijnende criminaliteit? 03:17 Het puberbrein: Waarom jongeren vatbaarder zijn 04:15 Zijn leerling daders of slachtoffers? 05:56 Bewustzijn: Hoe herkennen scholen de signalen? 06:57 Bereidheid: Hoe kunnen docenten hun zorgen delen? 08:04 Bekwaamheid: Hoe kunnen scholen de juiste partijen betrekken? 08:57 Hoe kunnen we leerlingen toch voorlichten? 10:15 Een veilige leeromgeving voor iedereen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een relatie, niet met een mens, maar met een robot of AI. In sciencefictionfilms was het al normaal, maar nu bestaat deze technologie echt. Hoe verandert een seksrobot ons beeld van relaties? En is zo’n robot de ideale partner? Je hoort het van techniekfilosoof Maaike van der Horst van Universiteit Twente. Je vindt het 'Wie ben ik' podcastkanaal hier: Spotify: https://open.spotify.com/show/0XodDF3KBk4XKX74DG4iTo Apple Podcasts: https://podcasts.apple.com/nl/podcast/wie-ben-ik-wetenschap-tussen-je-oren/id1889109038?l=en-GBSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe zit je in elkaar als het gaat om seks? Weet jij zeker of je monogaam bent? Waarom is iemand met humor zo woest aantrekkelijk? Heeft seks voor de lol nut? En hoe weten wij hoe jouw seksfantasie eruit ziet? Je krijgt het wetenschappelijke antwoord in de 4 nieuwe afleveringen van onze nieuwe podcast-serie 'Wie ben ik?'. Elke maandag nieuwe afleveringen! We beloven niet dat je na het luisteren geen persoonlijke problemen meer hebt, maar wél dat je jezelf een tikkie beter begrijpt. Je vindt de afleveringen hier:Spotify: https://open.spotify.com/show/0XodDF3KBk4XKX74DG4iTo Apple Podcasts: https://podcasts.apple.com/nl/podcast/wie-ben-ik-wetenschap-tussen-je-oren/id1889109038?l=en-GBSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Nederland lijkt netjes omlijnd door een vaste grens die ons scheidt van onze buurlanden. Maar hoe is die lijn eigenlijk ontstaan? En is die wel zo vast als we denken? In deze aflevering legt cartograaf Menno-Jan Kraak (Universiteit Twente) het verhaal achter de Nederlandse grens uit. Je ontdekt hoe historische beslissingen en politieke onderhandelingen hebben gezorgd voor bijzondere grenssituaties, zoals in het dorp Baarle, waar de grens dwars door huizen en winkels loopt. Ook is die grens dynamischer is dan je misschien denkt. In 2016 nog, pasten we onze grens met België aan. En we hebben nog steeds een grensconflict met Duitsland. Benieuwd hoe dat zit? Je hoort het in deze aflevering. 0:00 De raarste grenzen ter wereld uitgelegd1:30 Waar komen grenzen vandaan?2:25 Baarle-Nassau: De vreemdste grens van Europa5:14 Wanneer is de Nederlandse grens opgeschoven?5:57 Waarom heeft Nederland een grensconflict met Duitsland?7:40 Wat is de meest unieke enclave ter wereld? 8:22 Waarom werkt Google Maps niet overal hetzelfde?9:10 Hoe worden grenzen gecontroleerd?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nederland is een van de grootste landen in de zuivelindustrie. Maar die positie heeft een verrassend schimmige geschiedenis. In deze aflevering neemt voedselhistoricus én levensmiddelentechnoloog Guido Sala (Wageningen University) je mee terug in de tijd, naar een periode waarin het drinken van een glas melk dodelijk kon zijn. Hij vertelt hoe we bewust fraude pleegden met onze melk, boter en kazen om meer geld te verdienen. En hoe juist die problemen, en de noodzaak om ze op te lossen, hebben geleid tot hoogwaardige producten. Zo groeide Nederland, stap voor stap, uit tot de zuivelgigant die het vandaag is. 676. Eindelijk gelukt: échte kaas zonder koe - https://open.spotify.com/episode/2LxlnNVdpzyl518THVPb8C?si=f32897bc201f4680See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe zit je in elkaar als het gaat om de liefde?Waarom vallen we op foute types? Kan wiskunde helpen om de ideale partner te vinden? Waarom kiezen we bijna altijd een partner die op ons lijkt? Zijn mensen gelukkiger in een open relatie?Je krijgt het wetenschappelijke antwoord in de 4 nieuwe afleveringen van onze nieuwe podcast-serie 'Wie ben ik?'. Elke maandag nieuwe afleveringen! We beloven niet dat je na het luisteren geen persoonlijke problemen meer hebt, maar wél dat je jezelf een tikkie beter begrijpt. Je vindt de afleveringen hier:Spotify: https://open.spotify.com/show/0XodDF3KBk4XKX74DG4iTo Apple Podcasts: https://podcasts.apple.com/nl/podcast/wie-ben-ik-wetenschap-tussen-je-oren/id1889109038?l=en-GB See omnystudio.com/listener for privacy information.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Kun je gespierd worden zonder vlees te eten, of heb je daar echt dierlijke eiwitten voor nodig? Online vliegen de meningen je om de oren. Spierfysioloog Luc van Loon (Maastricht University, Maastricht UMC+) laat zien hoe je spieren eigenlijk nooit stil staan: ze worden de hele dag afgebroken en weer opgebouwd met eiwitten uit je voeding. En dan wordt het interessant: voor dezelfde hoeveelheid eiwit kun je kiezen tussen een stukje vlees of… een flinke berg aardappels. Klinkt oneerlijk, maar betekent dat ook dat plantaardig eten je spiergroei in de weg zit? Check de aflevering voor het antwoord! 0:00 Wat moet je eten om gespierd te worden? 0:50 Hoe word je gespierd? 1:30 Hoeveel eiwitten zit er in plantaardig eten? 2:28 Het verschil tussen dierlijke en plantaardige eiwitten 5:40 Een gezond plantaardig dieet 7:30 Kunnen kwetsbare mensen ook vooral plantaardig eten?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Heb je wel eens XTC geslikt op een festival? Een jointje gerookt om in slaap te komen? In totaal hebben miljoenen Nederlanders ooit wel een iets qua middelen gebruikt. En terwijl drugsgebruik voor de één best normaal kan zijn, heb je aan de andere kant het stigmatiserende en stereotype beeld van de zogenaamde junk, van verslaving en problemen. Volgens hoogleraar geschiedenis van psychiatrie en geneeskunde Gemma Blok (Universiteit Utrecht) zijn we als samenleving vooral bezig met de negatieve kant en dat staat goed beleid en goede preventie in de weg. In haar onderzoek 'Drugs Monologen' verzamelt ze verhalen van allerlei verschillende mensen om ons beeld van 'de gebruiker' meer in balans te brengen en zo beleid doeltreffender te kunnen maken.Deze podcast is opgenomen op het Betweter Festival van de Universiteit Utrecht. Wil jij er de volgende editie bij zijn? Dan kun je hier meer informatie vinden. 752. Waarom zijn drugs verslavend? - https://open.spotify.com/episode/1uiG8EwjK5FUF41JP32LvD?si=02a46e7b22c04a70See omnystudio.com/listener for privacy information.

Happy World Quantum Day! Op deze internationale dag van de quantum-wetenschap presenteren we het nieuwe seizoen van de 'Quantuuuuhhm de podcast'. Eén van de afleveringen hoor je hier en wil je meer horen? Klik dan hier. Deze aflevering: In Amsterdam duiken Sander en Adriaan met onderzoekers Robert Spreeuw en Kareljan Schoutens (Universiteit van Amsterdam) in de wereld van rydberg-atomen. Deze atomen zijn de bouwstenen voor quantumsimulaties: een soort digitaal laboratorium waarin nieuwe materialen, medicijnen of meststoffen kunnen worden getest nog voordat ze in het echt bestaan. In deze mini-serie van de Universiteit van Nederland gaan Sander Denneman (presentator) en Adriaan ter Braack (wetenschapsjournalist) op onderzoek uit in Nederland, Quantumland. Deze serie is mogelijk gemaakt door Quantum Delta NLSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe zit je in elkaar als het gaat om 'negatieve' emoties? Waarom doet spijt echt pijn? Waarom zijn uitstellers niet perse lui? Wat is het imposter syndrome? Waarom is het goed dat je roddelt? Waarom schaam je je (niet)?Je krijgt het wetenschappelijke antwoord in de 5 nieuwe afleveringen van onze nieuwe podcast-serie 'Wie ben ik?'. Elke maandag nieuwe afleveringen! We beloven niet dat je na het luisteren geen persoonlijke problemen meer hebt, maar wél dat je jezelf een tikkie beter begrijpt. Je vindt de afleveringen hier:Spotify: https://open.spotify.com/show/0XodDF3KBk4XKX74DG4iTo Apple Podcasts: https://podcasts.apple.com/nl/podcast/wie-ben-ik-wetenschap-tussen-je-oren/id1889109038?l=en-GBSee omnystudio.com/listener for privacy information.

HEY U! Kijk jij weleens in de wc na een grote boodschap? Dan ben je lekker bezig! Want poep kan veel zeggen over je gezondheid. In deze aflevering legt Sophie van Zonneveld (Rijksuniversiteit Groningen) uit hoe jij jouw kak checkt. Wat zegt een groene kleur bijvoorbeeld? En nog meer shitty vragen. Kan de poep van iemand anders je bijvoorbeeld gezonder maken? En hoe vaak poepen is eigenlijk gezond? 0:00 Wat is de perfecte drol?0:19 Hoe weet je dat er iets mis is wanneer je naar je poep kijkt?2:42 Poeptransplantaties: kan de poep van iemand anders mij gezonder maken?4:35 Hoe lang duurt het om je eten weer uit te poepen?6:24 Hoe vaak poepen is gezond?7:29 Welk effect heeft voeding op je brein? Zat jouw vraag er nou niet tussen? Geen zorgen! Op de socials van Universiteit van Nederland (@universiteitnl) beantwoordt Sophie nog meer kijkersvragen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De zogeheten ‘migratiecrisis’ lijkt overal onderwerp van gesprek: in de politiek, de media en aan de keukentafel. Maar klopt het beeld dat we hebben over migratie wel? In deze aflevering duiken we in het migratiedebat met bestuurskundige Peter Scholten (Erasmus University Rotterdam), die stelt dat er geen sprake is van een migratiecrisis.Waarom is migratie dan toch zo’n dominant thema geworden? Welke rol spelen politiek, taal en media in het aanwakkeren van dit beeld? En nog belangrijker: hoe brengen we het gesprek terug naar de feiten? 762: Wetenschapper undercover als arbeidsmigrant: dit zijn de misstanden - https://open.spotify.com/episode/6AsBfF1a7yjbcJAmPJNoue?si=fa010d2d346d4f89 See omnystudio.com/listener for privacy information.

In onze nieuwe podcast-serie 'Wie ben ik?' krijg je elke maandag nieuwe wetenschappelijke antwoorden op al jouw vragen over jezelf. Vandaag: 5 afleveringen over 'Wie ben ik & geluk'? We beloven niet dat je na het luisteren geen persoonlijke problemen meer hebt, maar wél dat je jezelf een tikkie beter begrijpt. Je vindt de afleveringen hier: Spotify: https://open.spotify.com/show/0XodDF3KBk4XKX74DG4iTo Apple Podcasts: https://podcasts.apple.com/nl/podcast/wie-ben-ik-wetenschap-tussen-je-oren/id1889109038?l=en-GB See omnystudio.com/listener for privacy information.

De 100 jaar oude film Metropolis voorspelde verrassend nauwkeurig onze huidige wereld vol technologie, wereldsteden, en een groeiende kloof tussen arm en rijk. Is dit toeval of hadden de makers een glazen bol? In deze aflevering duiken we de bioscoop in met mediawetenschapper Dan Hassler-Forest (Universiteit Utrecht) en nemen we het genre van sciencefiction onder de loep: hoe kan het dat sci-fi de toekomst zo treffend kan voorspellen? Wat kunnen de films ons vertellen over de tijd waarin ze gemaakt zijn? En is Barbie niet eigenlijk ook een sciencefictionfilm? Dan Hassler-Forest werkt als universitair docent bij de afdeling Media- en Cultuurwetenschappen bij Universiteit Utrecht. In zijn werk staat de wisselwerking tussen popcultuur en de maatschappij centraal. Hij onderzoekt hierbij specifiek hoe maatschappelijke machtsverhoudingen, angsten en actuele spanningen zichtbaar worden in de populaire media die we dagelijks consumeren. Benieuwd geworden naar de film Metropolis? Je kunt het origineel hier volledig kijken: https://www.youtube.com/watch?v=_q25QpZXfoU Dank aan Pathé Tuschinski en Filmhuis Cavia voor de filmische locaties. 00:00 Kunnen films de toekomst echt voorspellen?01:46 Metropolis: De 100 jaar oude film die 2026 voorspelde03:57 De wetenschap achter filmvoorspellingen05:09 Waarom films de maatschappij reflecteren06:00 De rol van mediawetenschap in film07:02 1984 uitgelegd: Big Brother is watching you08:02 De waarde van sciencefiction kijken08:45 De link tussen sciencefiction en de eerste mobiele telefoon09:40 Is Barbie een sciencefictionfilm?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ben jij altijd moe, futloos of kun je je simpelweg niet concentreren? Er is een kans dat je een ijzertekort hebt. Miljoenen mensen lopen ermee rond, zonder het te weten. In deze aflevering onthult hoogleraar Dorine Swinkels (Radboudumc) waarom ijzer de absolute ‘sterspeler’ is in je lichaam. Het speelt een cruciale rol in het transport van zuurstof door je lichaam en is belangrijk voor het goed functioneren van je spieren. Waarom blijft een ijzertekort dan zo vaak onopgemerkt? Welke signalen moet je serieus nemen? En misschien nog belangrijker: wat kun je doen om die ijzervoorraad weer op peil te krijgen? IJzerrijk eten voedingscentrum: https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/ijzer.aspx#blokwaar-zit-ijzer-in?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Waarom val je altijd op foute types? Hoe kun je omgaan met ADHD? Waarom leven optimisten langer? In deze nieuwe podcast-serie van de Universiteit van Nederland krijg je elke maandag nieuwe wetenschappelijke antwoorden op al jouw vragen over jezelf. Vandaag: 5 afleveringen over 'Wie ben ik & stress'? We beloven niet dat je na het luisteren geen persoonlijke problemen meer hebt, maar wél dat je jezelf een tikkie beter begrijpt.Spotify: https://open.spotify.com/show/0XodDF3KBk4XKX74DG4iTo Apple Podcasts: https://podcasts.apple.com/nl/podcast/wie-ben-ik-wetenschap-tussen-je-oren/id1889109038?l=en-GBSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Voelt het alsof je elke ochtend wakker wordt met een jetlag? Dat is helemaal niet zo gek: choronobioloog Maaike van der Rhee (Erasmus MC) legt uit dat Nederlands namelijk in de verkeerde tijdzone leven. Toen tijdzones ooit vastgesteld werden, hoorde Nederland zelfs bij de dezelfde zone als Engeland. Toch lopen onze klokken nu gelijk met die van Berlijn. En dat heeft gevolgen: je biologische klok raakt ontregeld, wat invloed heeft op je slaap en zelfs je gezondheid, denk aan een verhoogd risico op Type 2 diabetes, overgewicht, bepaalde vormen van kanker en een kortere levensverwachting. En met de zomertijd maken we die problemen zelfs nóg groter. Daarom pleiten Maaike en andere chronobiologen voor het afschaffen van de zomertijd, en zelfs voor een overstap naar de Britse tijdzone. Hoe zijn we eigenlijk in deze verkeerde tijdzone terechtgekomen? En wat betekent dit concreet voor jouw lichaam? Bekijk de aflevering en ontdek hoe het zit. Van der Rhee maakt deel uit van het Bioclock consortium, een nationaal consortium van chronobiologen dat zich sterk maakt voor een tijdzonewissel. Volgens hen zou het aanpassen van de tijdzone naar de Engelse tijd, aanzienlijke gezondheidsvoordelen voor heel Nederland opleveren, van de Rotterdam tot aan de Oostgrens. https://bioclockconsortium.org/ Dank aan het Allard Pierson waar ze een geweldige kaartencollectie hebben: https://www.allardpierson.nl/ 00:00 In welke tijdzone zit Nederland? 00:56 Hoe zijn de tijdzones bedacht? 02:50 Waarom zit Nederland in de tijdzone met Duitsland? 03:10 Hoe werkt de biologische klok? 04:20 Is ochtendlicht echt belangrijk? 05:35 Is de zomertijd goed of slecht? 07:20 Onderzoek naar gezondheidseffecten 09:50 Hoort Nederland in de Engelse tijdzone?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ongeveer 40% van de Nederlanders gebruikt apps of wearables - zoals smartwatches of smartringen - om hun gezondheid bij te houden: je stappen, je cyclus, je slaap en: je stress.Matthijs Noordzij van de Universiteit Twente onderzoekt stress-wearables. In zijn onderzoek kijkt hij hoe betrouwbaar de stressmetingen zijn, of zulke apparaten mensen daadwerkelijk helpen gezonder te leven, en of ze ook een rol zouden kunnen spelen in de dokterskamer.Database van wearables: https://wearables.stress-in-action.nl/Website project stress-in-action waar Matthijs onderzoek voor doet: https://stress-in-action.nl/Afleveringen over stress:675. Altijd stress? Heel normaal. Dit is waarom: https://open.spotify.com/episode/2KeQF3CueItgsv0SgYVnUX?si=5c798cd5223641f2 694. Waarom krijg je buikpijn van stress?: https://open.spotify.com/episode/4dETzYN805y033bOkvvCjC?si=5469c54c19034eea 797. Bore-out vs burn-out. Dit wist je nog niet over stress: https://open.spotify.com/episode/4lcHUrTQAEWW5clLDjQL7c?si=3a77bf8439104492 793. Mindfulness: vaag gedoe of serieuze wetenschap?: https://open.spotify.com/episode/7LZEBBaNQDfVWQmZ3AipRa?si=9c4b31fc5b514b49 736. Waarom piekeren we juist 's nachts?: https://open.spotify.com/episode/6BNXrHdtA08cXS5pmQIEH8?si=12f913932a3a4a9f See omnystudio.com/listener for privacy information.

Amerika zoekt steeds vaker de confrontatie met Europa. Het voert handelstarieven in en dreigt zelfs met geweld om Groenland in te pakken. Dat maakt Donald Trump een vreemde president… of toch niet? Haroon Sheikh (Vrije Universiteit Amsterdam, WRR) laat zien dat zijn acties passen bij een eeuwenoude Amerikaanse mentaliteit. De VS dacht altijd eerst aan zichzelf, ook toen het leek alsof ze Europa hielpen. Maar nu staat Amerika voor nieuwe keuzes. Wat betekent dat voor Europa? 00:00 Waarom wil Trump Groenland kopen?03:42 Hoe werkt Amerikaanse geopolitiek en isolationisme?04:20 De opkomst van de VS als wereldmacht05:43 De betekenis en invloed van de American Dream06:38 Waarom deed Amerika mee aan de Eerste Wereldoorlog?08:57 De relatie tussen de VS en Europa uitgelegd09:58 Donald Trump en de geschiedenis van Amerikaans beleid12:22 De toekomst van de Europese geopolitiek Deze aflevering is gemaakt in samenwerking met de Atlantische commissie. Heel veel dank daarvoor. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op dit moment gaan we eens in de vier jaar naar de stembus - of wat vaker als het kabinet valt. Op dat ene moment beslis jij mee over de politiek. Maar wat nou als je altijd mee kan praten en je mening kan geven. Gewoon via een online platform, waarvan de resultaten direct bij politici terecht komen. Wiskundige Feline Lindeboom van de Rijksuniversiteit Groningen onderzoekt hoe dat zo eerlijk mogelijk kan.See omnystudio.com/listener for privacy information.

HEY U! Kijk jij graag naar lesbische porno? In deze aflevering legt Samira van Bohemen (Erasmus Universiteit Rotterdam) uit waarom we daar graag naar kijken. En ze beantwoordt nog meer kijkersvragen: waarom is het ongemakkelijk om over porno te praten? Kan het kijken naar pornografie goed zijn voor je relatie? En is porno nou écht zo verslavend als iedereen denkt? Zat jouw vraag er nou niet tussen? Geen zorgen! Op de socials van Universiteit van Nederland (@universiteitnl) beantwoordt Samira nog meer kijkersvragen. En als je nog een extra vraag hebt, kun je die stellen in de comments ⬇️

Stel je een getal voor dat zo complex is dat zelfs computers erop vastlopen. Een getal waarvan wiskundigen zeggen dat het onmogelijk is om exact te berekenen. Mensen gebruiken het zelfs in wedstrijden om hun intelligentie te bewijzen.We hebben het over: pi!Op 14 maart viert de hele wereld Pi-dag. In deze podcast ontdek je de geschiedenis achter dit getal en leer je waarom het een eigen feestdag verdient. KP Hart, wiskundige aan de Universiteit Delft, neemt je mee in het grote mysterie van Pi. Wikipedia pagina 'proof that pi is irrational': https://en.wikipedia.org/wiki/Proof_that_%CF%80_is_irrationalSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Wind tegen? Voor velen op de fiets is het een dagelijkse strijd. Maar wat als je met een paar simpele trucs je luchtweerstand tot wel 40% kunt verlagen? In deze aflevering legt Thijs van Druenen (Technische Universiteit Eindhoven) uit hoe je met de juiste fietshouding, kleding en tactiek veel makkelijker door het Nederlandse weer fietst. 0:00 Hoe kan je het beste fietsen? 1:30 Hoe werkt luchtweerstand op de fiets? 3:20 Moet je voorovergebogen fietsen? 4:40 Werkt een wielrenners pak echt om sneller te fietsen? 6:40 Waarom je het beste achter iemand kan fietsen 09:00 Hoe fiets je het beste met wind mee? 10:10 OutroSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Op dit moment zijn er wereldwijd tientallen gewapende conflicten gaande. Wie naar het verleden kijkt, ziet dat hoe verwoestend een conflict ook is, er uiteindelijk weer vrede komt. Maar wat gebeurt er daarna? Hoe vinden samenlevingen een manier om verder te gaan na een periode van geweld? En wat zijn verschillende manieren waarop vrede gesloten kan worden? Om die vragen te beantwoorden stap je in deze aflevering in een tijdmachine naar de 16e eeuw, toen een van de grootste burgeroorlogen in Europa woedde. Dat doe je samen met historicus David van der Linden van de Rijksuniversiteit Groningen. Hij laat zien hoe mensen destijds de weg naar vrede vonden, en welke lessen uit die tijd ook hoop bieden voor de conflicten van vandaag. 659. Hoe word je vrienden met je vijand?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Rotsblokken van 10.000 kilo die verplaatsen en geulen die verdacht veel lijken op rivieren, niet op Aarde maar op Mars! Jarenlang hebben wetenschappers zich hierover verwonderd; is dit bewijs voor water op Mars en betekent dit dat er buitenaards leven mogelijk is? In deze aflevering onderzoekt aardwetenschapper Lonneke Roelofs van de Universiteit Utrecht het mysterie van deze 'wandelende rotsen', die zich lijken te verplaatsen in geulen die verdacht veel lijken op modderstromen op aarde. 00:00 Oppervlakte van Mars 00:40 Zijn er rivieren op Mars? 01:00 Is er water op Mars? 01:50 Hoe zijn de rivieren op Mars ontdekt? 03:50 Kan water op Mars vloeibaar zijn? 06:40 Hoe verplaatsen de rotsblokken op Mars? 08:50 CO2 op Mars 10:30 Het Mars oppervlak namaken in het labSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Complotdenkers, of ‘wappies’ zoals ze vaak worden genoemd, zijn niet gek. Socioloog Jaron Harambam van de Universiteit van Amsterdam noemt hen liever ‘waarheidszoekers’. Twee jaar lang liep hij met hen mee: hij zat bij hen aan de keukentafel, luisterde naar hun verhalen en leerde de mens achter het label kennen. Wat hij ontdekte? Die wereld is veel diverser dan het stereotype van iemand met een aluminiumhoedje die naar Paraguay vertrekt. In deze aflevering neemt Jaron je mee in de wereld achter de ‘complotdenker’. Hij laat zien hoe je het gesprek openhoudt en waarom iedereen, ja ook jij, in de ogen van een ander zomaar een complotdenker kan zijn. 576. Linkse wappies of domrechts: zo ver liggen we niet uit elkaar See omnystudio.com/listener for privacy information.

Kernenergie: voor de één is het de ideale oplossing voor het klimaatprobleem, voor de ander is het een eng idee, zeker na rampen als Fukushima en Tsjernobyl. Bovendien blijven we zitten met afval dat tienduizenden jaren radioactief blijft. Maar wat als er een nieuw type reactor is dat veel veiliger is, niet kan ontploffen en werkt op… zout? In deze aflevering legt Nick ter Veer van de TU Delft uit hoe deze nieuwe veelbelovende reactor werkt. 00:00 Een nieuw soort kernreactor 02:46 Hoe werkt kernenergie? 03:50 Wat zijn de voordelen van kernenergie? 04:50 Wat zijn de nadelen van kernenergie? 06:10 Hoe zorgen we voor minder kernafval? 08:20 Is deze gesmolten zout kernreactor veiliger? 09:24 Waarom is er nog geen gesmolten zout reactor?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat doe je als je toch nog iets langer in bed wil blijven liggen? Snoozen natuurlijk. Maar is dat wel de beste manier om goed je dag te beginnen? Slaapwetenschapper Merijn van de Laar (Maastricht University) vertelt in deze aflevering waarom je de snoozeknop beter links kan laten liggen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe snel vind jij iets vies? Gruwel je pas als de maden over tafel lopen, of heb je al moeite met het aanraken van een deurklink? Een grote groep Nederlanders ervaart zoveel angst voor besmetting, dat het hun leven beheerst. Ze vermijden het ov, voeren specifieke rituelen uit of komen helemaal de deur niet meer uit. Psycholoog Tara Donker (Vrije Universiteit Amsterdam) werkt aan een app die mensen met smetvrees moet helpen - net zo effectief als een psycholoog in de behandelkamer. Wil je meer weten over Tara's onderzoek of meedoen als proefpersoon? Kijk dan op https://vu.nl/nl/onderzoek/meer-over/zeroocd-onderzoek 00:00 Wat is smetvrees? 01:16 Heb ik smetvrees? 03:24 Is er een app tegen smetvrees? 04:16 Therapie voor smetvrees 05:22 Werkt VR en AR tegen smetvrees? 05:56 Wat is de freeze, fight, flight reactie? 06:34 Hoe kom ik van smetvrees af? 07:05 Doe mee aan een onderzoek over smetvreesSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Wist je dat ongeveer 25% van de mensen ooit aan zelfdoding heeft gedacht? "De meeste mensen die door zelfdoding overlijden, willen niet zozeer dood maar zien simpelweg geen andere uitweg meer", vertelt Renske Gilissen (hoogleraar suïcidepreventie aan de Universiteit Leiden & hoofdonderzoeker bij 113 zelfmoordpreventie). Of je nu zelf worstelt, je zorgen maakt om iemand in je omgeving of simpelweg meer wil begrijpen over dit maatschappelijke vraagstuk; deze aflevering biedt inzichten en praktische handvatten om om te gaan met zelfdodingsgedachten in je omgeving. https://www.113.nlOnline training voor hoe je in gesprek gaat met iemand met zelfdodingsgedachten https://vraagmaar.113.nlSee omnystudio.com/listener for privacy information.

HEY U! Wat hebben de aarde en rennende mensen te maken met een hamster in een hamsterrad? Hoe kunnen zwarte gaten het hele universum laten trillen? En wat is nou precies ruimtetijd? In deze nieuwe aflevering van Universiteit van Nederland beantwoordt kosmoloog Diederik Roest (Rijksuniversiteit Groningen) jullie 5 vragen over ons gekke heelal. Zat jouw vraag er niet tussen? Op de socials van Universiteit van Nederland beantwoordt Diederik nog meer kijkersvragen. En als je nog een extra vraag hebt, kun je die stellen in de comments ⬇️ Meer weten over zwarte gaten en zwaartekrachtsgolven? Bekijk onze eerdere video met natuurkundige Gideon Koekoek: https://www.youtube.com/watch?v=4Av7bQByHMo. En kijk ook de video terug met Diederik waarin hij meer vertelt over ons groeiende heelal: https://www.youtube.com/watch?v=i-Mf-2LI3nk. 00:00 intro 00:18 Hoe ver kunnen we in het heelal kijken? 01:50 Is het heelal oneindig? 02:15 Kunnen we de aarde sneller laten draaien? 04:30 Wat zijn lichtjaren? 06:40 Dit is ruimtetijd in twee minuten 08:05 Wat zijn zwaartekrachtgolven?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Driftbuien, rondslingerend speelgoed en een grote berg poepluiers. ‘Kinderen zijn de beste anticonceptie’, wordt wel eens gezegd. Maar je krijgt er ook een heleboel voor terug. Toch? In deze aflevering geeft Manon van Scheppingen van Tilburg University antwoord op de vraag: word je gelukkig van kinderen, of niet? 700. Hoe weet je of je klaar bent voor kinderen? https://open.spotify.com/episode/70qKGatWT2vYrZLS4gY46W?si=eecd972816dd4827See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wist je dat stress eigenlijk een fantastisch mechanisme van je lichaam is? Je kan het zelfs voor je laten werken; mits je het goed inzet. In deze aflevering onthult psycholoog Mirela Habibovic van Tilburg University waarom te weinig prikkels minstens zo schadelijk kunnen zijn voor je gezondheid als te veel spanning. Door onderprikkeling kan je lichaam zelfs ook een stressreactie krijgen en in een bore-out terecht komen. Ontdek wat er precies in je lichaam en brein gebeurt wanneer je 'aan' staat, waarom totale verveling je stresshormonen juist kan aanjagen en hoe je jouw eigen optimale stressniveau vindt om creatief en energiek te blijven. Leer waarom je niet moet streven naar een leven zonder stress, maar juist soepel over het stressspectrum moet leren bewegen. 00:00 Is stress ongezond? 01:50 Wat is stress? 03:10 Oorzaken van stress 05:00 Schade door stress 07:00 Symptomen van een burn-out 07:46 Hoeveel stress is goed voor je? 08:20 Hoe herken je een bore-out? 08:44 Dit is de optimale hoeveelheid stress 09:23 Hoe herken je in een burn-out? 09:59 Hoe kan je het beste omgaan met stress? 10:40 Tips tegen stressSee omnystudio.com/listener for privacy information.

HEY U! Gebruik jij Duolingo om een taal te leren? In deze aflevering legt Charlotte Fraza, hersenwetenschapper bij Radboudumc, uit waarom dit niet voldoende is om een taal écht te leren. En ze beantwoordt nog meer kijkersvragen! Want hoe leer je snel en effectief? Werkt het markeren van een tekst tijdens het leren? Hoe werkt leren in je brein eigenlijk? Zat jouw vraag er nou niet tussen? Geen zorgen! Op de socials van Universiteit van Nederland (@universiteitnl) beantwoordt Charlotte nog meer kijkersvragen. En als je nog een extra vraag hebt kun je die stellen in de comments ⬇️Ook een geheugenatleet worden? Bekijk hier onze video over het geheugenpaleis met Boris Konrad: https://www.youtube.com/watch?v=D9EOuLkiTcA&t=139s. Meer zien van Charlotte? Volg dan haar YouTube-account vol met tips voor leren als (PhD-)student: https://www.youtube.com/@CharlotteFraza/videos. 00:00 Hey U! jouw vragen over leren 00:26 Hoe gaat leren in je brein? 01:53 Hoe kun je snel en effectief leren? 03:42 Tips over leren 04:55 Is tekst markeren nuttig? 05:46 Hoe kun je het beste een andere taal leren? 07:59 Hoe kun je het beste leren als je ouder bent?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe redden we de Nederlandse schaatstraditie nu onze winters steeds warmer worden? Het antwoord kun je verrassend genoeg vinden op bruggen en viaducten: zelfs als het nog niet vriest, zijn die dingen vaak al spekglad. Aardwetenschapper Mark van der Meijde van de Universiteit Twente haalt inspiratie uit deze onverwachte plekken om natuurijs sneller te laten vriezen. Op vier proef-ijsbaantjes experimenteert hij laag voor laag met isolatie en water, op zoek naar het perfecte ijs. Dit onderzoek wordt gedaan op verzoek van KNSB. 00:00 Intro 0:10 Gladde bruggen 1:00 Natuurijsbaan 2:45 Aardwarmte 4:00 Bevroren bruggen 5:30 IJsbanen vergelijken 8:00 Isolatie 11:00 Wanneer kunnen we schaatsen? 12:00 outroSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor een depressie zijn allerlei behandelingen mogelijk: van praten met een psycholoog tot medicijnen. Keuze genoeg, en dan is een probleem. Want niemand weet welke optie gaat aanslaan, ook artsen niet. Dat kan anders, vindt psycholoog Guido van Wingen (Universiteit van Amsterdam). Hij gebruikt AI om te voorspellen welke behandeling het beste werkt voor welke patiënt en zo depressie veel sneller te genezen. Deze aflevering is onderdeel van Deprikunde. Een driedelige serie waarin je hoort over de nieuwste ontdekkingen uit de wetenschap. Van genen tot AI en elektriciteit. Bijgestaan door neurowetenschapper Yara Toenders, met de nodige basislessen over depressie. Heb je behoefte om te praten over depressie, kijk dan op de site van bijvoorbeeld De Luisterlijn, Kindertelefoon of Mind Hulplijn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ons brein is één en al elektra. Dat klinkt misschien gek, maar dat is hoe elektrotechnicus Wouter Serdijn (Technische Universiteit Delft) naar de hersenen kijkt. Als een netwerk van stroompjes. Dat geeft een hele andere kijk op depressie. Want als depressie wordt veroorzaakt door kortsluiting in het brein, een soort storing, dan kun je die storing misschien wel verhelpen en zo depressie voorgoed uit het brein hacken. Deze aflevering is onderdeel van Deprikunde. Een driedelige serie waarin je hoort over de nieuwste ontdekkingen uit de wetenschap. Van genen tot AI en elektriciteit. Bijgestaan door neurowetenschapper Yara Toenders, met de nodige basislessen over depressie. Heb je behoefte om te praten over depressie, kijk dan op de site van bijvoorbeeld De Luisterlijn, Kindertelefoon of Mind Hulplijn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wie wel of niet een depressie krijgt is een mysterie. Een mysterie dat steeds verder wordt opgelost, bijvoorbeeld door te kijken naar genen. De kans op een depressie wordt namelijk voor een derde bepaald door je DNA. Floris Huider (Vrije Unversiteit) is op zoek naar exact die genen die betrokken zijn. Want als je weet welke genen een rol spelen, dan kun je daar misschien wel medicijnen voor ontwikkelen. Of zelfs voorspellen wie het meeste risico loopt op het ontwikkelen van een depressie. Deze aflevering is onderdeel van Deprikunde. Een driedelige serie waarin je hoort over de nieuwste ontdekkingen uit de wetenschap. Van genen tot AI en elektriciteit. Bijgestaan door neurowetenschapper Yara Toenders, met de nodige basislessen over depressie. Heb je behoefte om te praten over depressie, kijk dan op de site van bijvoorbeeld De Luisterlijn, Kindertelefoon of Mind Hulplijn.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Toenemende droogte, ijskoude winters in Europa en een meter extra zeespiegelstijging. Dat zouden de gevolgen kunnen zijn als een van de belangrijkste golfstromen, de AMOC, stilvalt. Meteoroloog Michiel Baatsen (Universiteit Utrecht) berekende dat dat sneller kan gebeuren dan gedacht. Hij legt op het Betweter Festival van de Universiteit Utrecht uit hoe de golfstroom werkt en waarom het afzwakken en stilvallen een belangrijk kantelpunt in het klimaatsysteem is. Wat zijn de gevolgen voor Nederland? Wordt het hier over 50 jaar echt min dertig in de winter? Aflevering met groene tips: 410) Kun je in je eentje de wereld redden?: https://open.spotify.com/episode/3MqXzGEKqaphtqh3ZSiLpR?si=0c40cc5813c34d44 Andere afleveringen over duurzame ontwikkelingen: 779) Zeilende vrachtschepen: dit is waarom we die nodig hebben https://open.spotify.com/episode/0B54FLryny4Ojd3ggGVJHR?si=53eadd79dcec4f6a 726) Plas-patat: hoe laat jouw urine aardappels groeien? https://open.spotify.com/episode/1brI690SobtjFxbompfGQU?si=d8f5a480d74c413a 693) Vliegen zonder uitstoot: is dit de oplossing? https://open.spotify.com/episode/5AQQQncK9mEg6XewpQR4gc?si=aa5ef20ac96e43cd 676) Eindelijk gelukt: échte kaas zonder koe https://open.spotify.com/episode/2LxlnNVdpzyl518THVPb8C?si=8654ab1df99c4466See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mediteren wordt vaak afgedaan als zweverig, maar is dat wel terecht? In deze aflevering onderzoekt psychiater Anne Speckens van het Radboud UMC hoe mindfulness het brein kan veranderen en welke effecten dat heeft op onze gezondheid. Aan de hand van hersenonderzoek en een mindfulness­training laat zij zien hoe deze methode kan helpen bij stress, angst en depressie. Ook maakt ze duidelijk waarom het voor iedereen belangrijk kan zijn om af en toe stil te staan en bewust even niets te doen. 00:00 Is mindfulness zweverig, of kan het écht je leven verbeteren? 00:22 Waar helpt mindfulness bij? 01:28 Wat is mindfulness precies? 02:14 De mindfulness-oefening met een rozijn uitgelegd 03:28 Hoe meet je mindfulness wetenschappelijk? 04:23 Wat zegt de wetenschap over mindfulness? 04:47 Wat er in je brein gebeurt door mindfulness-training 05:38 De oorsprong van mindfulness in het boeddhisme 06:30 Hoe mindfulness zijn weg vond naar de zorg en wetenschap 08:26 Mindfulness en emotieregulatie: wat kun je beïnvloeden? 09:21 Hoe jij mindfulness zelf kunt toepassenSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Jezelf laten invriezen om over duizend jaar weer wakker te worden. ‘Cryosleep’ klinkt als pure sciencefiction, bekend uit films en series. Maar ook in het echt bestaan er bedrijven waar je je kunt laten invriezen - voor zo’n 200.000 euro. Het doel? Wachten tot de technologie ver genoeg is om je hersenen te uploaden naar een server, of je lichaam weer tot leven te wekken.Maar heeft dat eigenlijk zin? Ilja Voets van de TU Eindhoven zou haar 200.000 euro liever aan iets anders besteden. Toch doet zij wel onderzoek naar het invriezen van mensen. Niet zozeer om mensen in de toekomst wakker te maken, maar omdat de technieken ook op andere manieren levens kunnen redden. Daarom doet haar lab - als enige in Nederland - onderzoek naar de stoffen die het invriezen van menselijk weefsel mogelijk maken.See omnystudio.com/listener for privacy information.