Podcasts about europeanen

Google moet de zoekgegevens van zijn gebruikers gaan delen met concurrerende zoekmachines en AI-ontwikkelaars zoals OpenAI van de Europese Commissie. Doet het bedrijf dat niet, dan schendt het de Digital Markets Act. Niels Kooloos vertelt erover in deze Tech Update. De Digital Markets Act verplicht een bepaald aantal techbedrijven in Europa om een gelijk speelveld te behouden met hun platformen. Ook Google moet dat, met onder andere de zoekmachine. Als Google geen zoekgegevens van gebruikers deelt met de concurrentie, dan zou die volgens de Europese Commissie niet in staat zijn om volwaardige alternatieven voor Google Search te kunnen ontwikkelen. Ken Walker, de president van Global Affairs bij Google, schrijft in een blogpost dat het besluit van de Europese Commissie onredelijk is. Volgens Walker is het 'bijzonder zorgwekkend dat de persoonlijke zoekopdrachten van Europeanen zouden worden blootgesteld aan onbekende bedrijven'. Daarbij beweert hij dat de eis privacy, bedrijfsgeheimen en zelfs nationale veiligheid in gevaar kan brengen. De Europese Commissie stelt dat gedeelde zoekgegevens geanonimiseerd worden en in lijn zullen zijn met de AVG. ChatGPT en Claude moeten net zoveel op Android kunnen als Gemini Ook eist de Europese Commissie van Google dat concurrerende AI-chatbots evenveel op Android moeten kunnen als de chatbot van Google: Gemini. Gebruikers moeten chatbots zoals ChatGPT en Claude bijvoorbeeld met een eigen 'wake word' kunnen oproepen, zoals 'Hey Google' voor Gemini werkt. Ook moeten concurrerende chatbots evenveel toegang tot externe apps krijgen. Daarover zegt Walker dat chatbots van de concurrentie al voldoende toegang hebben op Android. Als die toegang uitgebreid zou worden, dan zouden er cyberdreigingen ontstaan volgens hem. Persbericht Europese Commissie over de bindende maatregelen voor Google Blogpost van Google over de gevolgen van de DMA voor privacy en veiligheid Over de maker: Niels Kooloos is dagelijks op BNR Nieuwsradio te horen over het laatste technieuws in de Tech Update. Hij interesseert zich vooral in cybercriminaliteit, privacy, social media en (computer)hardware. Hier en daar kan je Niels ook in All in the Game horen, waar hij graag vertelt over zijn favoriete games.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat zit er vandaag in De 7? Er is duidelijk geen sprake meer van een staakt-het-vuren: de VS en Iran hebben elkaar vannacht opnieuw bestookt met raketaanvallen. En dat laat zich voelen, ook op de markten en beurzen. Ondanks de vele investeringen in voetbal wereldwijd, domineren ook in dit WK vooral Europese ploegen. Waarom is het moeilijker voor niet-Europeanen om door te stoten? Hoe snijd je de perfecte frieten zonder te veel aardappel te verspillen? Met AI, uiteraard, zegt het Gentse Polysense. Dat haalt daar nu 10 miljoen dollar mee op. We praten in deze podcast met de CEO. Host: Roan Van EyckProductie: Lara Droessaert Luister naar de nieuwste Beursvoyeurs op De Tijd, Spotify of Apple Podcasts. See omnystudio.com/listener for privacy information.

De cryptomarkt oogt deze week rustiger. Bitcoin staat op bijna 63.000 dollar, iets hoger dan vorige week, en lijkt minder gevoelig voor schokken op de aandelenmarkt of negatief nieuws uit de sector zelf. Michael Saylor verkocht met zijn bedrijf Strategy bijna 3.600 bitcoin, terwijl de koers juist opliep. Ook de oorlog in Iran had weinig effect, en op de altcoinmarkt is het beeld vergelijkbaar. Of de bodem van deze bearmarkt is bereikt, blijft de vraag. De overgangsfase van de Europese cryptowet MiCAR is voorbij en de wet is nu definitief. Grootste afvaller is Binance. Een van de grootste cryptobeurzen ter wereld haalde geen vergunning onder MiCAR; de aanvraag in Griekenland ging eind juni van tafel en nu volgt een poging in Frankrijk. Tot die tijd kunnen Europeanen niet op Binance handelen. Ripple kreeg wel groen licht, in Luxemburg, en mag nu in alle EU-landen cryptobetalingen aanbieden. In totaal zijn er 279 vergunningen in de Europese Economische Ruimte, met Duitsland, Frankrijk en Nederland als koplopers. De 28 Nederlandse vergunningen zijn vooral een compliment aan toezichthouder AFM. In de Verenigde Staten loopt het plan voor een Strategische Bitcoin Reserve vertraging op door onenigheid tussen ministeries. Zestien maanden na het decreet van president Trump is er formeel nog niets gebeurd. De reserve moet de in beslag genomen bitcoin vasthouden die de VS bezit, ruim 328.000 stuks, omgerekend zo'n 20 miljard dollar. De ministeries van Financiën en Handel strijden over wie de reserve mag beheren, mede door juridische twijfels. Of het er ooit van komt is onzeker: een decreet is geen wet, en de BITCOIN Act die dit zou moeten regelen lijkt kansloos in het Congres, zeker nu de tussentijdse verkiezingen dichterbij komen. Deze week in de Cryptocast Een gesprek over de wisselwerking tussen crypto, bitcoin en AI. De belangrijkste crypto CEO's, zoals Brian Armstrong van Coinbase, roepen maar al te graag dat crypto elementair is voor AI. Want hoe kunnen al die AI-agents straks online betalen? Nou, dat verhaal ligt wel wat genuanceerder, maar in theorie kan crypto en dan vooral stablecoins een rol gaan spelen. Te gast zijn Bert en Peter Slagter. Strategy verkoopt 3.588 bitcoin voor 216 miljoen dollar Binance staakt diensten in de EU na mislukte vergunningaanvraag Ripple krijgt volledige vergunning via Luxemburg voor de hele EER Amerikaanse bitcoinreserve stokt door strijd tussen Financiën en Handel Cryptocast 437B | Betaalt AI straks met crypto en welke rol krijgt Bitcoin in een AI-wereld Met Daniël Mol (BNR Cryptocast) of Bart Mol (Satoshi Radio) bespreken we elke week de stand van de cryptomarkt. Luister live donderdagochtend rond 8:50 in De Ochtendspits, of wanneer je wilt via bnr.nl/podcast/cryptocastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De cryptomarkt oogt deze week rustiger. Bitcoin staat op bijna 63.000 dollar, iets hoger dan vorige week, en lijkt minder gevoelig voor schokken op de aandelenmarkt of negatief nieuws uit de sector zelf. Michael Saylor verkocht met zijn bedrijf Strategy bijna 3.600 bitcoin, terwijl de koers juist opliep. Ook de oorlog in Iran had weinig effect, en op de altcoinmarkt is het beeld vergelijkbaar. Of de bodem van deze bearmarkt is bereikt, blijft de vraag. De overgangsfase van de Europese cryptowet MiCAR is voorbij en de wet is nu definitief. Grootste afvaller is Binance. Een van de grootste cryptobeurzen ter wereld haalde geen vergunning onder MiCAR; de aanvraag in Griekenland ging eind juni van tafel en nu volgt een poging in Frankrijk. Tot die tijd kunnen Europeanen niet op Binance handelen. Ripple kreeg wel groen licht, in Luxemburg, en mag nu in alle EU-landen cryptobetalingen aanbieden. In totaal zijn er 279 vergunningen in de Europese Economische Ruimte, met Duitsland, Frankrijk en Nederland als koplopers. De 28 Nederlandse vergunningen zijn vooral een compliment aan toezichthouder AFM. In de Verenigde Staten loopt het plan voor een Strategische Bitcoin Reserve vertraging op door onenigheid tussen ministeries. Zestien maanden na het decreet van president Trump is er formeel nog niets gebeurd. De reserve moet de in beslag genomen bitcoin vasthouden die de VS bezit, ruim 328.000 stuks, omgerekend zo'n 20 miljard dollar. De ministeries van Financiën en Handel strijden over wie de reserve mag beheren, mede door juridische twijfels. Of het er ooit van komt is onzeker: een decreet is geen wet, en de BITCOIN Act die dit zou moeten regelen lijkt kansloos in het Congres, zeker nu de tussentijdse verkiezingen dichterbij komen. Deze week in de Cryptocast Een gesprek over de wisselwerking tussen crypto, bitcoin en AI. De belangrijkste crypto CEO's, zoals Brian Armstrong van Coinbase, roepen maar al te graag dat crypto elementair is voor AI. Want hoe kunnen al die AI-agents straks online betalen? Nou, dat verhaal ligt wel wat genuanceerder, maar in theorie kan crypto en dan vooral stablecoins een rol gaan spelen. Te gast zijn Bert en Peter Slagter. Strategy verkoopt 3.588 bitcoin voor 216 miljoen dollar Binance staakt diensten in de EU na mislukte vergunningaanvraag Ripple krijgt volledige vergunning via Luxemburg voor de hele EER Amerikaanse bitcoinreserve stokt door strijd tussen Financiën en Handel Cryptocast 437B | Betaalt AI straks met crypto en welke rol krijgt Bitcoin in een AI-wereld Met Daniël Mol (BNR Cryptocast) of Bart Mol (Satoshi Radio) bespreken we elke week de stand van de cryptomarkt. Luister live donderdagochtend rond 8:50 in De Ochtendspits, of wanneer je wilt via bnr.nl/podcast/cryptocastSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Er draait iets rondom de oorlog in Oekraïne: een 'vibe shift' die tot ongemak leidt in Rusland. Hoe reageren gewone Russen en president Poetin op het onmiskenbare succes van Oekraïne op het slagveld en ver daarbuiten? Journalist Eva Hartog peilt het psychologische effect van het binnendringen van de oorlog tot ver in Rusland. In Historische Woorden kondigt de beoogde Britse premier Andy Burnham een koerswijziging aan in de manier waarop zijn land wordt bestuurd. Casper Thomas en Rutger van der Hoeven wegen zijn kansen op succes af. En journalist Pieter van Os legt uit waarom politiek en voetbal altijd met elkaar verbonden zijn. Van de Voetbaloorlog tussen El Salvador en Honduras tot de VS, dat een land ontvangt (Iran) waarmee het in oorlog is: de grootste sport ter wereld dringt altijd de geopolitiek binnen – of in elk geval onze verbeelding daarvan. Een gesprek over landen uit het mondiale Zuiden die Europeanen uit het toernooi knikkeren, de voetbalhaat van de MAGA-Amerikaan en de dreigende amerikanisering van het voetbal. Redactie en regie: Gizelle Mijnlieff.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Locatie, timing en gastheer konden nauwelijks symbolischer zijn. De NAVO-top komt op 7 en 8 juli 2026 bijeen in Ankara, middenin een geopolitieke crisis en vlak na de eerste EU-samenkomst met de buren en partners in de Kaukasus, vlakbij. Dit is de eerste NAVO-top na de Amerikaanse nederlaag tegen Iran en ook de eerste NAVO-top van Rob Jetten. Wat gaat hij opleveren? Eindigt hij in de harmonie waarmee die vorige, in Den Haag, wist te verrassen? Of herhaalt zich de heftige confrontatie uit 2018? Jaap Jansen en PG Kroeger schetsen hoe Turkije al eeuwen het scharnierpunt is van spanningen en conflicten, gelegen als landbrug tussen Zwarte Zee, de Krim, de Balkan, Mesopotamië, de Kaukasus, Syrië en Iran. Ook daarom beseft president Recep Tayyip Erdoğan als geen ander dat niemand zonder hem kan bij het vinden van oplossingen en het leggen van contacten daarvoor. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show en ga met ons op 17 augustus met 25% korting naar Wagner in het Concertgebouw. Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** Voor Nederland is deze NAVO-top een wezenlijk moment nu het weer volop actief is als partner op het wereldtoneel. Nederland profileert zich nadrukkelijk als hightech coproducent van Oekraïne, als NAVO-lidstaat die de '3,5 procent'-afspraak over defensie-investeringen concreet invult. Als lid van de E6 in de EU is Nederland medebepalend voor de lange termijn investeringen van Europa en als lid van het nieuwe 'Pax Silica'-verbond een mondiaal voorhoedespeler. Waarmee ook de relatie met China hoog op de agenda staat. Voor Europa is deze NAVO-top niet minder cruciaal, nu de Europese pijler binnen de NAVO steeds meer vorm krijgt. De Turken vinden het prima dat Europese lidstaten meer aan defensie doen, maar huiveren bij de gedachte dat daarmee ook de EU meer te zeggen zou krijgen. “Een recept voor ellende”, zei een hoge Turkse diplomaat tegen Jaap. Turkije wilde altijd graag bij de EU, maar daar pruimen ze een land waar het met democratie en rechtsstaat achteruit gaat niet. Secretaris-generaal Mark Rutte probeerde in het Witte Huis te agenderen dat de Europese partners en Canada voluit hun Haagse beloften nakomen - hij noemde het bedrag dat zij nu extra investeren 'Trump’s trillion'. Maar Donald Trump begon steeds weer over ‘niet loyale’ Europese landen in de oorlog tegen Iran. Trump wil kunnen blijven klagen over de bondgenoten en eist naar eigen zeggen niet veel: "Just a little kiss.” Bondgenootschappen begrijpt hij gewoon niet, omdat die uitgaan van gezamenlijk gedragen en verdedigde belangen en van gelijkwaardigheid. De oorlog rond de Straat van Hormuz - zonder enige afstemming met de bondgenoten - liet dat overduidelijk blijken. Zijn nederlaag daar kan deze NAVO-top extra onvoorspelbaar maken. Is het daarom Ruttes insteek om met dat Trump’s trillion verhaal nu vooral tijd te kopen totdat nieuwe geopolitieke verhoudingen – en ook de verhoudingen binnen Amerika zelf – zich duidelijker laten zien? Hoe ver durven bondskanselier Friedrich Merz en zijn minister van Defensie Boris Pistorius nu al te gaan met het concreet maken van die Europese Pijler? Hoe innig wil de vermoedelijk nieuwe premier van het VK Andy Burnham de relatie met de EU inkleuren? Zal na deze NAVO-top ook in Amerika de strijd om de era na Trump losbarsten en wat betekent dit voor 'MAGA'? En, heel belangrijk, trekt ook Trump nu de conclusie dat Volodymyr Zelensky inmiddels wel de juiste kaarten heeft? Na een afgang bij Hormuz en botsingen met Benjamin Netanyahu zal hij toch niet ook nog de partner willen zijn van Vladimir Poetin als de volgende 'loser'? Dumpt hij Poetin om zichzelf toch nog als winnaar te kunnen presenteren? *** Verder luisteren 585 - 'Nostalgie is geen strategie': Canada breekt met Amerika en kiest voor de EU 578 - Oorlog voeren in een verdeelde wereld: misverstanden en mislukkingen 577 - Hoe Jimmy Carter de bescherming van de Golfregio tot Amerika’s prioriteit maakte 575 - Nederland staat niet langer op het menu, maar zit aan tafel 571 - Het kabinet-Jetten in een geopolitieke orkaan 567 - De geschiedenis beukt op Europa's deur. Caroline de Gruyter over zondagskinderen in een ruige wereld 574 – Hormuz: eeuwenoud brandpunt van de wereld 558 – Poetins rampjaar, Jettens kans 515 – De heftige strijd tussen Israël en Iran 484 - Hoe Trump chaos veroorzaakt en de Europeanen in elkaars armen drijft 476 – Trump II en de gevolgen voor Europa en de NAVO *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:39:41 – Deel 2 01:01:37 – Deel 3 01:22:01 – Einde See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat begon als een vroege zomerpiek is uitgegroeid tot de zwaarste en meest wijdverspreide hittegolf ooit gemeten in Europa. En volgens wetenschappers is dat allesbehalve toeval: Europa warmt sneller op dan welk ander continent ook, en onderzoek stelt dat de klimaatverandering de hittegolf 2°C tot 4°C erger maakt. Bevinden we ons in een nieuw normaal? We bespreken het met meteoroloog Helga van Leur. (7:34) Oost-Azië als voorbeeld Het zou goed zijn als wij Europeanen onze Amerikaanse bril eens afzetten, en opletten wat er gebeurt in landen als Zuid-Korea, Japan en Taiwan, schrijven Korea-expert Remco Breuker en sinoloog en japanoloog Casper Wits van de Universiteit Leiden in hun nieuwe boek De kracht van de middenmacht. De drie landen zijn niet alleen van waarde als stabiele partners, maar ook als voorbeelden van hoe je een democratie in stand houdt, zelfs tegen de klippen op.   Presentatie: Sophie Derkzen. 

Het kleine eiland Cyprus was in de eerste helft van 2026 voorzitter van de Europese Unie. Het grote eiland Ierland in de tweede helft. De Ieren krijgen het zwaar, de agenda van grote uitdagingen voor Europa is overvol. Jaap Jansen en PG Kroeger bespreken de agenda en kijken naar de rijke historie en cultuur. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** De Ieren hebben het werkschema voor het komend half jaar stevig in de grondverf gezet. Kernprioriteit noemen zij de concrete uitwerking van het recente pakket van maatregelen - One Europe, One Market - om het rapport-Draghi en de voltooiing van de Europese interne markt uit te voeren. Heel belangrijk voor Nederland wat betreft de investeringen in R&D en innovatie, in groene chemie en voor de door het kabinet zeer gewenste vervolmaking van de Europese Kapitaalmarktunie. Opvallend is hoe – niet NAVO-lidstaat - Ierland de Europese defensie en de bijbehorende geopolitieke aanpak voluit steunt. Nadruk leggen ze op hybride dreigingen en de bedreiging van maritieme en kritische infrastructuren. Dit doen ze ook op het concreet maken van 'Europese waarden'. Inzet voor samenwerking met het Mondiale Zuiden moet de EU profileren tegenover China en Amerika. Nadrukkelijk is ook de inzet voor online bescherming en bestrijding van disinformatie en commerciële exploitatie van zwakkeren. Ierse Eurocommissaris Michael McGrath benut dit voorzitterschap voor zijn rechtsstatelijke portefeuille, het ‘Europees schild voor de democratie' initiatief, ook tegen machtige in Ierland gevestigde techbro's. Zwaarste klus, erkennen de Ieren zelf als eersten, zal de afronding zijn van het politiek touwtrekken rond het Meerjarig Financeel Kader, de EU-begroting voor 2028-2034. Een onhandige poging op de valreep door Cyprus zette de zaak op scherp. Zelfs Rob Jetten werd gedwongen zich als strenge frugal op te stellen. Achter de schermen wordt gewerkt aan een compromisdoorbraak. PG stipt aan hoe juist Nederland daarbij een wezenlijke rol kan spelen. In de Europese historie heeft Ierland een heel eigen, tragische plaats. Eeuwenlang werd het land koloniaal onderworpen en uitgeperst door een machtige Engelse elite, zoals John Lennon & Yoko Ono bezongen in The Luck of the Irish. Het leek op het rurale Rusland van die tijden. Eind 18e eeuw leidden de agrarische en de industriële revolutie tot hongersnood, burgeroorlog en een massale exodus naar onder meer Amerika. De bittere erfenis van 'the Troubles' werkt politiek ook nu nog door, zoals merkbaar bij de reacties op Brexit. Maar Ierland kent ook een grootse culturele erfenis. Die stamt uit de eeuwen van de vroegmiddeleeuwse Keltische beschaving. Haar magische, epische gedichten en verhalen drukten een meeslepend stempel op de legendes in het Europa van de riddercultuur. Het beroemdste liefdesepos werd de belangrijkste opera van de 19e eeuw, Tristan en Isolde. *** Verder kijken Persconferentie Iers voorzitterschap *** Verder luisteren 596 – Obstakels op weg naar een echt groene chemie 595 – Voedselzekerheid in een wankele wereld 585 - 'Nostalgie is geen strategie': Canada breekt met Amerika en kiest voor de EU 575 - Nederland staat niet langer op het menu, maar zit aan tafel 574 – Hormuz: eeuwenoud brandpunt van de wereld 571 - Het kabinet-Jetten in een geopolitieke orkaan 567 - De geschiedenis beukt op Europa's deur. Caroline de Gruyter over zondagskinderen in een ruige wereld 553 - Cyprus EU-voorzitter, juist nu Europa er alleen voor staat 528 - ‘Europa, ontwaak!’ Manfred Weber en de eenzaamheid van Europa 497 – De krankzinnige tarievenoorlog van Donald Trump 484 - Hoe Trump chaos veroorzaakt en de Europeanen in elkaars armen drijft 446 - Doe wat Draghi zegt of Europa wacht een langzame doodsstrijd 427 - Europa wordt een grootmacht en daar moeten we het over hebben *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:22:17 – Deel 2 00:42:26 – Deel 3 01:09:52 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Oekraïense drones raken doelen diep in Rusland en zelfs rond Moskou. Toch blijft Rusland voor veel Europeanen een bijna onaantastbare militaire grootmacht.Tijdens de Koude Oorlog gebeurde precies hetzelfde. Het Westen raakte overtuigd van een Russische voorsprong die grotendeels niet bleek te bestaan.Waarom overschatten we de macht van Moskou steeds opnieuw?Maarten van Rossem en Tom Jessen bespreken het.

Minister Sjoerd Sjoerdsma van Buitenlandse Handel is onaangekondigd in Washington voor gesprekken over de Amerikaanse MATCH Act, die exportrestricties buiten de landsgrenzen moet opleggen en onder meer ASML raakt. Nederland heeft formeel bezwaar gemaakt omdat het eigen, landen-neutrale exportcontrolebeleid onder druk komt te staan, en Sjoerdsma spreekt Amerikaanse bewindslieden en Congresleden om dat standpunt toe te lichten en een mogelijk Nederlands toetreden tot de Amerikaanse chipsalliantie Pax Silica te bespreken. In het Midden-Oosten liggen in nieuwe vredesonderhandelingen ingrijpende voorstellen op tafel, waaronder tolvrije doorgang door de Straat van Hormuz, versoepeling van Amerikaanse sancties tegen Iran en een veiligheidszone in Libanon. Terwijl de VS en Iran praten over sancties, olie-export en bevroren tegoeden, kijkt Israël met argusogen toe en houdt het vast aan een eigen veiligheidszone in Zuid-Libanon, wat de komende weken leidt tot intensieve shuttle­diplomatie tussen Washington, Golfstaten, Israël en Libanon. Tien jaar na het Brexit-referendum overheerst in het Verenigd Koninkrijk de onvrede over de gevolgen van het EU-vertrek, dat de Britse economie heeft verzwakt en het land internationaal heeft geïsoleerd. Hoewel een kleine meerderheid van de Britten volgens correspondent Lia van Bekhoven inmiddels opnieuw EU-lidmaatschap wil en politici als Wes Streeting openstaan voor een debat, achten prominente pro-Europeanen als Alastair Campbell en Nick Clegg een snelle terugkeer onrealistisch en verschuift de discussie naar een mogelijke nieuwe, hervormde EU-constructie op langere termijn. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Minister Sjoerd Sjoerdsma van Buitenlandse Handel is onaangekondigd in Washington voor gesprekken over de Amerikaanse MATCH Act, die exportrestricties buiten de landsgrenzen moet opleggen en onder meer ASML raakt. Nederland heeft formeel bezwaar gemaakt omdat het eigen, landen-neutrale exportcontrolebeleid onder druk komt te staan, en Sjoerdsma spreekt Amerikaanse bewindslieden en Congresleden om dat standpunt toe te lichten en een mogelijk Nederlands toetreden tot de Amerikaanse chipsalliantie Pax Silica te bespreken. In het Midden-Oosten liggen in nieuwe vredesonderhandelingen ingrijpende voorstellen op tafel, waaronder tolvrije doorgang door de Straat van Hormuz, versoepeling van Amerikaanse sancties tegen Iran en een veiligheidszone in Libanon. Terwijl de VS en Iran praten over sancties, olie-export en bevroren tegoeden, kijkt Israël met argusogen toe en houdt het vast aan een eigen veiligheidszone in Zuid-Libanon, wat de komende weken leidt tot intensieve shuttle­diplomatie tussen Washington, Golfstaten, Israël en Libanon. Tien jaar na het Brexit-referendum overheerst in het Verenigd Koninkrijk de onvrede over de gevolgen van het EU-vertrek, dat de Britse economie heeft verzwakt en het land internationaal heeft geïsoleerd. Hoewel een kleine meerderheid van de Britten volgens correspondent Lia van Bekhoven inmiddels opnieuw EU-lidmaatschap wil en politici als Wes Streeting openstaan voor een debat, achten prominente pro-Europeanen als Alastair Campbell en Nick Clegg een snelle terugkeer onrealistisch en verschuift de discussie naar een mogelijke nieuwe, hervormde EU-constructie op langere termijn. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het nieuwste AI-model van Anthropic werd door de Amerikaanse overheid geblokkeerd voor alle buitenlanders. Een grote angst van Europeanen kwam daarmee uit: Amerikanen kunnen hen met één druk op de knop keihard raken. Redacteur Marloes de Koning ziet Europa worstelen met de vraag hoe om te gaan met de wapenwedloop rond AI.Gast: Marloes de KoningPresentatie: Bram EndedijkRedactie: Ignace Schoot, Annabel Ronhaar & Elze van Driel Montage: Jeroen JaspersEindredactie: Nina van HattumCoördinatie: Ilse EshuisProductie: Rhea StroinkHeb je vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nl.Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

De slotkoers van de grootste beursgang ooit is bekend. 160 dollar en 95 cent. SpaceX is 2.1 biljoen dollar waard en Elon Musk is biljonair. Bij OpenAI en Anthropic kunnen ze rustig ademhalen, want de markt is niet stuk. Integendeel: beleggers hebben opnieuw betaald voor de mythe van Musk en tonen zich bereid om verregaande bedragen te steken in de bizarre waarderingen van AI-bedrijven die dit jaar naar de beurs gaan. Tijdens het laatste uur van de beursdag maakten Donner Bakker, Jochem Visser en hun gasten een extra uitzending richting die laatste koers op de borden. Gast Johannes Smit, portfoliomanager bij het Centive Global Equity Fund van IBS, legt uit wat dit betekent voor de markt en voor beleggers. Hij bespreekt het verdere verloop van de koers nu er aandelen kunnen worden verkocht door insiders, terwijl indexen juist gedwongen gaan kopen. En hij legt uit waarom de verregaande zorgen van indexbeleggers wat hem betreft onterecht zijn. Gasten Joe van Burik en Ben van der Burg, techcommentatoren van BNR en makers van De Grote Tech Show, bespreken hoe dit bizarre bedrijf nu in elkaar steekt en hoe dat zo is gekomen. Natuurlijk moet Musk zelf ook nog even langs de lat worden gelegd. Is zijn effect op het universum nou netto positief, of negatief? Hint: er is een goeie discussie over te voeren. BNR Beurs is een journalistiek onafhankelijke productie, mede mogelijk gemaakt door Saxo. Over de makers: Jelle Maasbach is presentator van BNR Beurs en freelance financieel journalist. Zijn favoriete aandeel om over te praten is Disney, maar daar lijkt hij de enige in te zijn. Sinds de eerste uitzending van BNR Beurs is 'ie er bij. Maxim van Mil is presentator van BNR Beurs en journalist bij BNR, waar hij zich focust op de financiële markten en ontwikkelingen in de tech-wereld. Je krijgt hem het meest enthousiast als hij kan praten over ASML, of oer-Hollandse bedrijven zoals Ahold of ABN Amro. Jorik Simonides is presentator van BNR Beurs, economieredacteur en verslaggever bij BNR. Hij wordt er vooral blij van als het een keer níet over AI gaat. Je hoort hem ook in de BNR-podcast Moerdijk: dorp van de rekening. Milou Brand is presentator van BNR Beurs, freelance podcastmaker en columnist bij het Financieele Dagblad. Jochem Visser is presentator van BNR Beurs, maakt Beursnerd XL en is redacteur bij de podcast Onder Curatoren. Vraag hem naar obscure zaken op financiële markten en hij vertelt je waarom het eigenlijk nóg leuker is dan je al dacht. Over de podcast: Met BNR Beurs ga je altijd voorbereid de nieuwe beursdag in. We praten je in een kleine 25 minuten bij over alle laatste ontwikkelingen op de handelsvloer. We blijven niet alleen bij de AEX of Wall Street, maar vertellen je ook waar nog meer kansen liggen. En we houden het niet bij de cijfers, maar zoeken ook iedere dag voor je naar duiding van scherpe gasten en experts. Of je nu een ervaren belegger bent of net begint met je eerste stappen op de beurs, de podcast biedt waardevolle inzichten voor je beleggingsstrategie. Door de focus op zowel de korte termijn als de lange termijn, helpt BNR Beurs luisteraars om de ruis van de markt te scheiden van de essentie. Van Musk tot Microsoft en van Ahold tot ASML. Wij vertellen je wat beleggers bezighoudt, wie de markten in beweging zet en wat dat betekent voor jouw beleggingsportefeuille.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De slotkoers van de grootste beursgang ooit is bekend. 160 dollar en 95 cent. SpaceX is 2.1 biljoen dollar waard en Elon Musk is biljonair. Bij OpenAI en Anthropic kunnen ze rustig ademhalen, want de markt is niet stuk. Integendeel: beleggers hebben opnieuw betaald voor de mythe van Musk en tonen zich bereid om verregaande bedragen te steken in de bizarre waarderingen van AI-bedrijven die dit jaar naar de beurs gaan. Tijdens het laatste uur van de beursdag maakten Donner Bakker, Jochem Visser en hun gasten een extra uitzending richting die laatste koers op de borden. Gast Johannes Smit, portfoliomanager bij het Centive Global Equity Fund van IBS, legt uit wat dit betekent voor de markt en voor beleggers. Hij bespreekt het verdere verloop van de koers nu er aandelen kunnen worden verkocht door insiders, terwijl indexen juist gedwongen gaan kopen. En hij legt uit waarom de verregaande zorgen van indexbeleggers wat hem betreft onterecht zijn. Gasten Joe van Burik en Ben van der Burg, techcommentatoren van BNR en makers van De Grote Tech Show, bespreken hoe dit bizarre bedrijf nu in elkaar steekt en hoe dat zo is gekomen. Natuurlijk moet Musk zelf ook nog even langs de lat worden gelegd. Is zijn effect op het universum nou netto positief, of negatief? Hint: er is een goeie discussie over te voeren. BNR Beurs is een journalistiek onafhankelijke productie, mede mogelijk gemaakt door Saxo. Over de makers: Jelle Maasbach is presentator van BNR Beurs en freelance financieel journalist. Zijn favoriete aandeel om over te praten is Disney, maar daar lijkt hij de enige in te zijn. Sinds de eerste uitzending van BNR Beurs is 'ie er bij. Maxim van Mil is presentator van BNR Beurs en journalist bij BNR, waar hij zich focust op de financiële markten en ontwikkelingen in de tech-wereld. Je krijgt hem het meest enthousiast als hij kan praten over ASML, of oer-Hollandse bedrijven zoals Ahold of ABN Amro. Jorik Simonides is presentator van BNR Beurs, economieredacteur en verslaggever bij BNR. Hij wordt er vooral blij van als het een keer níet over AI gaat. Je hoort hem ook in de BNR-podcast Moerdijk: dorp van de rekening. Milou Brand is presentator van BNR Beurs, freelance podcastmaker en columnist bij het Financieele Dagblad. Jochem Visser is presentator van BNR Beurs, maakt Beursnerd XL en is redacteur bij de podcast Onder Curatoren. Vraag hem naar obscure zaken op financiële markten en hij vertelt je waarom het eigenlijk nóg leuker is dan je al dacht. Over de podcast: Met BNR Beurs ga je altijd voorbereid de nieuwe beursdag in. We praten je in een kleine 25 minuten bij over alle laatste ontwikkelingen op de handelsvloer. We blijven niet alleen bij de AEX of Wall Street, maar vertellen je ook waar nog meer kansen liggen. En we houden het niet bij de cijfers, maar zoeken ook iedere dag voor je naar duiding van scherpe gasten en experts. Of je nu een ervaren belegger bent of net begint met je eerste stappen op de beurs, de podcast biedt waardevolle inzichten voor je beleggingsstrategie. Door de focus op zowel de korte termijn als de lange termijn, helpt BNR Beurs luisteraars om de ruis van de markt te scheiden van de essentie. Van Musk tot Microsoft en van Ahold tot ASML. Wij vertellen je wat beleggers bezighoudt, wie de markten in beweging zet en wat dat betekent voor jouw beleggingsportefeuille.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Afl. 142 | De winkelstraten in de Amsterdamse binnenstad kampen met steeds meer en steeds gewelddadigere dieven. De daders dreigen, intimideren, vernielen en vallen soms aan, ook met wapens. Wie zijn deze jonge criminelen? En wat moet er gebeuren om deze geweldsgolf te stoppen? Stel je vraag aan Paul en Wouter via:Mail: misdaad@parool.nlWhatsapp en Signal: 06 27 19 33 64 Verder: Kaartjes voor de theatervoorstelling: Parool.nl/live GRATIS abonnement voor studenten vind je hier Schrijf je hier in voor Paul en Wouters Misdaadnieuwsbrief. Artikelen: ‘Groepjes jongens stelen niet alleen, maar beroven, bedreigen en mishandelen ook’: alarm om steeds gewelddadigere dieven in Amsterdamse binnenstad Gedode Brit (52) werd gezocht voor dubbele moord in de Amsterdamse Pijp Marokko wil geen toevluchtsoord voor criminelen meer zijn en pakt 11 Europeanen op, onder wie Miloud el H. uit Hilversum Luisteraarsvraag: Doen advocaten van drugsbarons ook niet aan witwassen? Gemaakt door: Presentatie: Corrie GerritsmaMisdaadverslaggevers: Wouter Laumans en Paul VugtsProductie en audiomontage: Verena VerhoevenVideomontage: Laura HiskenMuziek: Kloaq Audio DesignSupport the show: https://www.kiosk.nl/See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nederland loopt al rond 2030 kans op lokale stroomuitval, waarschuwt TenneT in een nieuw advies aan het ministerie van Economische Zaken. Door een sneller stijgende elektriciteitsvraag en het wegvallen van kolencentrales is er bij weinig zon en wind te weinig productiecapaciteit, tenzij het kabinet snel een capaciteitsmechanisme invoert om onder meer gascentrales open te houden. Het vertrouwen van Europeanen in de Verenigde Staten als veiligheidsgarant is historisch laag, blijkt uit een opiniepeiling in vijf landen van de European Council on Foreign Relations. Burgers zien de VS minder als vanzelfsprekende beschermer, willen een zelfstandiger Europa met hogere defensie-uitgaven en meer Europese wapenproductie, maar steunen geen snelle EU-toetreding van Oekraïne of inzet van Europese troepen daar. Rijkswaterstaat schrapt gepland onderhoud aan honderden kilometers rijkswegen en tientallen bruggen, tunnels en viaducten, vooral in Groningen, Friesland, Drenthe en Utrecht, omdat het geld op is. In totaal gaat het om 92 km nieuw asfalt, 130 km herstelasfalt en ruim 100 km vangrail die voorlopig niet worden aangepakt, terwijl minister Vincent Karremans binnen twee weken met een afwegingskader komt dat bepaalt welke infraprojecten nog wel doorgaan. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de vorige aflevering is het verhaal van de opkomst, gloriedagen en ondergang van de Barbarijse zeerovers besproken. Daarin is ook verteld over Europeanen die als kaper actief waren vanuit bijvoorbeeld Tunis en Algiers. In deze aflevering zullen een aantal van deze kapers centraal staan, waarbij zal worden besproken waarom zij als als kaper actief werden, hoe hun carrière als kaper verliep en hoe in hun thuislanden over hen gedacht werd. Vragen, opmerkingen, suggesties, tips of tops? Mail geschiedenismetsjaak@outlook.com, of stuur een DM via instagram of facebook.Geschiedenis met Sjaak steunen? Dat kan geheel vrijblijvend via fooienpod!

Peter ging met heren 2 voor handhaving. Ze hadden het niet helemaal in eigen handen maar de ochtend was geruststellend. Uiteindelijk bleek een up and down van de andere partij cruciaal (positief) te zijn. Mooi!!!Paul, Martijn en Rogier speelde tegen de mannen van Rijk van Nijmegen om de titel op Princenbosch. Weer een rollercoaster dag met incidentjes maar vooral veel spannende potten. Eagle start van de eerste flight zette de toon, met nog 2 spannende singles in de baan viel de beslissing op hole 18. Kampioen, promotie naar de reserve hoofdklasse en een groot feest met Glenn van Dooren in het clubhuis. Ook mooi!!!Heel veel golf op tv deze week: op de PGA tour speelde de Europeanen tegen Ricky Fowler. Reitan pakt de overwinning. De DP World Tour was op El Prat in Spanje en daar gebeurde wat ongelofelijks, Premlal (wie kent hem niet) declasseerde het hele veld en won met 14 slagen verschil. Op LIV Virginia won Herbert en de 4Aces het team event. Een emotionele Snedeker won het alternate event Myrtle Beach. LPGA zonder Korda was een prooi voor de nummer 2 van de wereld Thitikul. Op de Hotel Planner Tour de wederopstanding? van Chris Wood.Korte ronde: nog een incidentje in onze competitie, het Topsportplan van de NGF, nog meer LIV, het festival of golf, the ultimate golf challenge, nerdy golfgewoontes, profilering van de golfsport en voorbeschouwing van het USPGA volgende week.Voor ons Jaarspel voorspellen wij Scheffler, Scheffler, Scheffler oh ja... en McIlroy.Raad de speler(s) zingen mee met Tino Martin.0:00 - 28:37 Eigen golf28:37 - 54:15 Professioneel golf54:15 - 1:36:10 Korte ronde en voorbeschouwing USPGA1:35:31 - 1:36:10 Raad de Speler(s)

Geopolitieke omwentelingen laten allerlei nieuwe allianties ontstaan. De meest opmerkelijke is wel die van Canada met de Europese Unie. In hoog tempo verdiept, verbreedt en intensiveert die coalitie zich. Buitengewoon symbolisch hierbij was de uitnodiging aan premier Mark Carney om als eregast de Top bij te wonen van de Europese Politieke Gemeenschap in Jerevan, Armenië. Jaap Jansen en PG Kroeger duiken in de zwaartepunten, de focus en de opmerkelijke inspiratiebronnen. Van het ontstaan van Canada in de 15e eeuw, cognac-export in het begin van de 20ste eeuw tot Havèl in 1978 en de Finse president nu. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** De jonge Jean Monnet was als avontuurlijke cognac-handelaar al gefascineerd door Canada, zijn ondernemende migrantencultuur, innovatieve geest en openheid. Het eerste verdrag van 'zijn' EEG buiten Europa was dan ook met dat land, over hightech samenwerking rond kernenergie. En die avant garde rol werd traditie. In 1976 sloot de EEG een breed kaderakkoord met premier Pierre Trudeau, in 2017 met zijn zoon Justin het CETA-vrijhandelsakkoord met meteen weer zo'n brede opzet erbij, de Strategische Partnerschapovereenkomst. Deze aanpak is het model geworden voor alomvattende akkoorden die de EU wereldwijd sluit, zoals met India, Japan, Australië, Vietnam en Mercosur. Met Canada gaat deze coalitievorming in hoog tempo de diepte in. Bij de ruimtevaart in de ESA, Horizon Europe rond R&D, als enig niet-Europese land in het lange-termijn defensie-investeringen programma SAFE, met Oekraïne en in de JEF-coalitie rond de Pool en Oostzee. En nu als eerste niet-Europees land actief in de door Emmanuel Macron geïnitieerde Europese Politieke Gemeenschap die samenkwam in de Kaukasus, dichtbij een aantal spanningshaarden in de actuele geopolitiek. Mark Carney benut dit nadrukkelijk om met de EU samen afstand te nemen van allereerst Amerika, maar ook van China. Daarmee vult hij zijn geruchtmakende speech in Davos, eerder dit jaar, heel concreet in. Hij riep de ‘middelmachten’ op zich te emanciperen van 'hegemonen' als Poetin, Xi en Trump en realistisch te bezien wat zij met elkaar kunnen waarmaken. Alleen zo kunnen ze hun soevereiniteit bewaren. À la het kabinet-Jetten: “Aan tafel, niet op het menu.” Canada moest als een van de eersten meemaken wat zo'n 'middle power' existentieel kon bedreigen, schetste Carney scherp. Betreuren dat Trump, Poetin en Xi zich zo gedragen noemde hij zinloos. “Nostalgie is geen strategie.” Macron, Friedrich Merz, Mario Draghi en Alexander Stubb bouwen hier nadrukkelijk op voort. In de campagne in ons land klonk de echo ervan door in 'Het kan anders' en 'Het kan wél'. In Canada is inmiddels forse steun voor - zelfs – het lidmaatschap van de EU. Stubb noemt dit idee ‘a marriage made in heaven’. De Europese Commissie houdt het formeel braaf af, maar wijst op mechanismen als 'speciale partnerschapsovereenkomsten' met verwante landen. Ook voor Oekraïne en Moldavië wordt dit verkend en voor Noorwegen is het al een feit. Canada zou als hoogontwikkeld rijk land van 41 miljoen inwoners, met een bbp van 10% van de EU, ongeveer zo groot zijn als Italië en iets groter dan de Benelux of Spanje. Carney wil daarbij met zijn land de brug slaan tussen de EU en het Trans-Pacific Partnership waarin Canada een belangrijke rol speelt. Een hoogontwikkeld, vrijheidsgezind 'handelsblok' van 1,5 miljard mensen zou daarmee tegenover de 'hegemonen' geplaatst worden. En zou zoiets bij Canada zelf passen, gelet op de wortels van dit land? Wie daarin duikt ziet verrassende overeenkomsten. Hun Rudolf Thorbecke was diens tijdgenoot Lord Durham. Van een reeks losse, soevereine provincies werd na 1870 een coherente confederatie opgebouwd, die qua opbouw sterk doet denken aan de EU van nu. Warm bepleiter daarvan was nota bene queen Victoria. Drijfveer was toen al de schrik voor 'tariffs' en de expansiedrift uit Washington. Bewust koos men voor een Europese traditie met multiculturele vrijheden, een constitutionele monarchie en nadruk op betrouwbare, lange termijn relaties als land dat in essentiële, nu ook vaak zeer kritische grondstoffen op zekerheid van afnemers wilde kunnen rekenen. Carney's visioen voor zijn land als partner in de geopolitieke rol van de EU bouwt dus voort op een stevig fundament in historie en cultuur. *** Verder kijken Mark Carney speech in Jerevan Mark Carney speech in Davos Alexander Stubb: Canada in EU 'marriage made in heaven' *** Verder luisteren 578 - Oorlog voeren in een verdeelde wereld: misverstanden en mislukkingen 575 - Nederland staat niet langer op het menu, maar zit aan tafel 571 - Het kabinet-Jetten in een geopolitieke orkaan 567 - De geschiedenis beukt op Europa's deur. Caroline de Gruyter over zondagskinderen in een ruige wereld 558 – Poetins rampjaar, Jettens kans 528 - ‘Europa, ontwaak!’ Manfred Weber en de eenzaamheid van Europa 492 – Macrons Europese atoombom 484 - Hoe Trump chaos veroorzaakt en de Europeanen in elkaars armen drijft 458 - De gedroomde nieuwe wereldorde van Poetin en Xi 447 - Als Trump wint staat Europa er alleen voor 427 - Europa wordt een grootmacht en daar moeten we het over hebben 236 – Václav Havel, de dissident die president werd 137 – Joeri van den Steenhoven over slim investeren in kenniseconomie Canada 124 - 95 jaar Jacques Delors 107 - Jean Monnet, de vader van Europa *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:30:27 – Deel 2 01:07:06 – Deel 3 01:30:00 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

,De Delftse ontwikkelaar van kwantumchips QuantWare heeft een recordbedrag opgehaald bij een groep internationale investeerders: €152 mln. Hiermee zet het bedrijf een eigen fabriek op, zodat het een voorsprong kan opbouwen in de mondiale kwantumindustrie. De investering brengt Nederland in de voorhoede van kwantumproducenten, die tot nu toe alleen in de VS veel financiering konden krijgen, vertelt FD-redacteur Jan Fred van Wijnen. Lees: Recordinvestering zet Delftse maker van kwantumchips op de wereldkaart Finfluencers kunnen helpen om de financiële kennis van jongeren te vergroten, zodat geld op een verantwoorde wijze kan rollen in de EU, meent het Europees Parlement. Dat is volgens het parlement broodnodig: het vermogen van €10.000 mrd dat Europeanen gezamenlijk op de bank hebben staan, zou kunnen helpen om het investeringsgat tussen Europa en de VS aanzienlijk te verkleinen. Maar welke influencers zijn geschikt om die boodschap over te brengen? Dat is nog een hele zoektocht, vertelt onze correspondent in Brussel, Mathijs Schiffers. Lees: Finfluencers: vloek of zegen bij Europese behoefte aan investeringen? Grote olie- en gasconcerns als Shell, BP, ExxonMobil en TotalEnergies boeken miljarden extra winst door hogere energieprijzen als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten. Bij de ene oil major is de groei sterker dan bij de andere, maar stuk voor stuk presteerden de olieconcerns beter dan verwacht, zegt collega Marcel de Boer. In landen als Frankrijk en Duitsland groeit de roep om een woekertaks voor de bedrijven. Lees: Miljardenwinsten bij olieconcerns door Iran-oorlog wakkeren roep om woekertaks aan Redactie & montage: Jort Siemes, Sophia Wouda, Hanna van Spijk & Nelleke van der Heiden Presentatie: Nelleke van der Heiden See omnystudio.com/listener for privacy information.

De overwinning van Tisza en de nederlaag van Fidesz zijn ongekend. Péter Magyar kan met ruim tweederde van de parlementszetels gaan regeren. Viktor Orbán is na zestien jaar aan de macht vernederd, maar zijn machtsapparaat en netwerken zijn niet zomaar ontmanteld. Jaap Jansen en PG Kroeger analyseren wat er bij de Hongaarse verkiezingen nu eigenlijk gebeurde, welke perspectieven de overwinning van Magyar biedt - ook voor Europa - wie hij is en waar zijn team en partij voor staan en hoe benauwd radicaal-rechts in Europa moet zijn nu suikeroompje Orbán verslagen is. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** De echte verrassing bij de uitslag van de stembusstrijd was niet de triomf van Tisza in Boedapest en de steden en hun buitenwijken. Dat waren de uitslagen op het uitgestrekte platteland, de dunbevolkte poesta en in marktstadjes en rurale dorpen. Daar stortte de steun voor Orbán in en profiteerde Tisza ook nog van de stemmen van bewoners daar die feitelijk naar elders vertrokken waren. De manipulaties van de kieswet door Fidesz keerden zich zo vooral tegen de kansen van de eigen partij. Bovendien was de opkomst hoger dan ooit, sinds 1989. Jongeren kwamen nu massaal naar de stembus, onder de 30 stemde 76% op Magyars partij. De campagne van Magyar was uiterst gedisciplineerd en hield het oog op de bal. Alle pogingen angst rond te strooien of te intimideren vanuit Fidesz - zelfs met een sekstape als dreigement - werden genegeerd. Onzichtbaar had zijn partij buiten de steden 'Tisza-eilanden' gevormd om juist in rurale streken knooppunten te hebben voor zichtbaarheid, activisme en campagne van onderop. Magyar voerde juist in die provincieplaatsen campagne, terwijl Orbán zich door JD Vance, Geert Wilders en Marine le Pen liet bejubelen in Boedapest. De focus werd gelegd op de corruptie, vriendjespolitiek en nepotisme. De verarming en desolate toestand van scholen, zorgcentra en basisvoorzieningen was het pijnlijk contrast daarmee, terwijl de EU-fondsen om hier investeringen mogelijk te maken door Orbáns beleid bewust gefrustreerd bleven. Tisza’s toespitsen daarop werkte, want zelfs in de dorpen rond Orbáns paleis op de poesta stemde 58% voor Magyar. In de dagen na de verkiezingsuitslag bleek die focus opnieuw. Direct werden essentiële prioriteiten in gang gezet tegen de corruptie en het machtssysteem van Fidesz. Ook werd ingezet op een 'deal in één klap' met de EU. En dat bleek precies wat alle partijen bij zo'n deal uitkwam. Magyars team maakt een vliegende start. Interessant is hoe Anita Orbán - geen familie! - als minister van Buitenlandse Zaken de banden met Brussel en buurlanden gaat aantrekken. Op wie we zeker moeten letten is Bálint Ruff, die als minister voor het kabinet van de premier al aankondigde dat de grote schoonmaak van corrupte netwerken en publieke opdrachten aan sponsors van Fidesz snel begint. De bewindslieden voor economie en financiën willen zo snel mogelijk het staatsbudget saneren, geblokkeerde EU-fondsen mobiliseren en toewerken naar toetreding tot de eurozone in 2030. Opmerkelijk is dat Magyar de checks and balances in het staatsbestel wil verstevigen, onder meer door de volgende president duidelijker bevoegdheden te geven tegenover de premier. Voor de samenwerking met de EU-partners zijn deze signalen hoopgevend. Magyar wil ten eerste af van de vijandige verhouding met Polen. Bij heel wat EU-partners zal ook belangstelling bestaan voor het onthullen en saneren van de financiële stromen vanuit Boedapest naar radicaal-rechtse clubs en politici buiten Hongarije. Zeker ook in ons land, de thuisbasis van prominente CPAC-gasten. Ongetwijfeld komt er nog meer naar buiten, zoals hoe Orbán zijn collega Robert Fico hielp in zijn campagne door een fake asielzoekersoverval op Slowaakse grensposten in scene te zetten. De herdenking, na de zomer, van de Hongaarse opstand tegen het Sovjetbewind van 1956 belooft een bijzonder moment te worden. Dat was toen een wanhopige poging om uit de klauwen van Moskou te ontsnappen en een democratische toekomst in een vrij Europa te winnen. In de campagne scandeerden de Hongaren tegen Orbán de leuze van destjds al Ruszkik haza! - 'Russen, ga naar huis!'- en op de avond van de verkiezingsuitslag was dat dé overwinningskreet van Péter Magyars jonge aanhang op hun feest aan de Donau. *** Verder lezen Volg op Substack The Hungary Report door Péter Dósa *** Verder luisteren 509 - Het verdriet van Geert Milders 505 - Donald Trump, een ramp voor radicaal-rechts in Europa 484 - Hoe Trump chaos veroorzaakt en de Europeanen in elkaars armen drijft 437 - Dwarse Viktor Orbán mag een half jaar Europa voorzitten. Gaat dat wel goed? 432 – Verkiezingen Europees Parlement 2024: Tisza verrassend winnaar 420 - Wilders formeert in Boedapest, niet Den Haag 336 - Timothy Garton Ash: Hoe Europa zichzelf voor de derde keer opnieuw uitvindt 109 - Mathieu Segers: Sterke lidstaten maken Europa sterk 63 - Judit Varga, minister van Justitie van Hongarije: lessen uit de geschiedenis *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:29:35 – Deel 2 01:03:57 – Deel 3 01:18:06 – VVDS: Gremdaat 01:27:39 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Trump laat geen dag voorbijgaan om te herhalen dat hij zich door de Navo verraden voelt in zijn oorlog tegen Iran. Zijn uitspraken zijn dit keer van een totaal andere orde, vertelt Dominique Minten. Wat betekent dat voor de Navo? ­ Het is niet de eerste keer dat de Amerikaanse president Donald Trump zware kritiek uit op de Navo en dreigt om de samenwerking op te blazen. Telkens slaagden Navo-baas Mark Rutte en de Europeanen erin om hem aan boord te houden. Maar wat Trump de voorbije weken zegt, is toch ander bier, vertelt onze collega Dominique Minten. “Ik vind dit van een andere orde, ja. Je voelt aan alles dat er iets gebroken is, voorgoed.” ­ Opmerkelijk genoeg veroorzaakt het dreigement van Trump bij Europese politici geen paniek meer, vertelt Dominique. Hij ziet dat de Europeanen nu echt plannen maken voor een Navo 2.0. ­ Wordt dat een Navo waarin de Europeanen de leiding echt gaan overnemen? En wat met de samenwerking met Oekraïne? Want misschien kunnen we wel meer leren van de Oekraïners dan van de Amerikanen? ­ Wil je de nieuwste aflevering van onze economiepodcast Kop of munt beluisteren? Luister en volg hier: De Standaard Spotify Apple podcasts ­ Credits ­ Journalist Dominique Minten | Presentatie Yves Delepeleire | Redactie Gijs Op ‘t Roodt | Eindredactie Gijs Op 't Roodt, Illa De Preter | Audioproductie en muziek Brecht Plasschaert | Chef podcast Alexander LippeveldSee omnystudio.com/listener for privacy information.

We horen er al jaren over, maar in onze portemonnees is 'ie nog nergens te bekennen: de digitale euro. Daar moet binnenkort verandering in komen. Dit jaar moet het Europees Parlement de belangrijkste wetgeving aannemen en niet lang daarna moeten Europeanen hun eerste betaalrekeningen bij de centrale bank kunnen openen. Maar welk probleem lossen we daar nou mee op? En we hebben toch al lang een 'digitale' bankrekening bij een commerciële bank? In deze aflevering van Het Grote Plaatje is Menno Broos, programmamanager Digitale Euro bij de Nederlandsche Bank te gast om uit te leggen waarom de digitale euro volgens de ECB nodig is en wat het verschil is met het digitale geld dat we nu al gebruiken. Heb je een ander macro-economisch onderwerp waar je graag een bredere blik op wil of wil je iets anders kwijt over Het Grote Plaatje? Mail ons dan via HetGrotePlaatje@bnr.nl of laat een reactie achter onder onze LinkedIn-nieuwsbrief. Over Het Grote Plaatje  Geld regeert. Maar hoe? In Het Grote Plaatje kijken Rens de Jong en macro-economen Han de Jong en Edin Mujagic met een brede blik op hoe geld de wereld verandert, samen met diverse gasten uit andere vakgebieden. Over Rens Rens de Jong presenteert al meer dan 25 jaar zeer uiteenlopende programma's voor BNR. Hij is gespecialiseerd in het behapbaar maken van complexe onderwerpen en richt zich doorgaans op de meer economische en werkgerelateerde domeinen. Naast zijn werk voor BNR heeft hij een brede ervaring als televisiepresentator en is hij een bekroonde en veelgevraagde dagvoorzitter.   Over Han   Han de Jong werkt als zelfstandig econoom en is sinds eind 2020 regelmatig te horen als BNR's huiseconoom. Hij schrijft daarnaast economische commentaren en adviseert institutionele beleggers. Tot eind 2019 was hij Chief Economist bij ABN Amro. Han woont in Ierland. Zijn interesse ligt voornamelijk op het snijvlak van economie en financiële markten: wat beteken macro-economische ontwikkelingen voor beleggers? Over Edin   Edin Mujagic werd geboren in Bosnië en Herzegovina en woont sinds 1992 in Nederland. Hij is gespecialiseerd in monetaire economie en centrale banken. Na zijn baan als hoofdeconoom bij OHV Vermogensbeheer werd hij een van de beheerders van beleggingsfonds Hoofbosch. Hij schrijft columns voor verschillende media en is drie keer per week te horen bij BNR Zakendoen in zijn rubriek Macro met Mujagic. Hij schreef meerdere boeken, waaronder Keerpunt 1971: over staatsschulden, werkende armen en nieuwe economische groei. Redactie en montage Niels Kooloos en Jeanne Heeremans

Van Oekraïne tot Hormuz en van Groenland tot Taiwan – oorlogen en dreiging ermee zijn aan de orde van de dag. En het zijn allerminst geïsoleerde, separate conflicten, stelt Jack Watling in zijn nieuwe boek Statecraft - bij zojuist verschenen onder de titel Staatskunst. De senior research fellow voor landoorlogvoering van het Royal United Services Institute onderzoekt ter plekke die hotspots en analyseert hoe de keuzes en strategie van grote machten en spelers elkaar beïnvloeden en de op wereldschaal de uitkomst bepalen. Met Jaap Jansen en PG Kroeger loopt hij langs deze oorlogen, hun prijs en hun impact. *** This episode is largely in English (after a short introduction in Dutch) *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Jack Watling was in Nederland op uitnodiging van de Atlantische Commissie. Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** Jack Watling beaamt dat zijn analytische werk een modern vervolg is op het 18e-eeuwse denkwerk van Carl von Clausewitz. Die zag bijvoorbeeld hoe Napoleon de militaire en politieke strijd in Europa volledig veranderde. Oorlog voeren is nog altijd ‘de voortzetting van politiek met andere middelen’. Dat zien we nu in Oekraïne en in de Straat van Hormuz. Vladimir Poetin had een heldere politiek. Hij wist wat hij wilde: een vazalstaat in Kyiv à la Belarus ter herstel van de eeuwenoude dominante positie van Rusland. De 'andere middelen' die hij inzette bleken echter de verkeerde. Niet adequaat en niet opgewassen tegen de wil tot overleven van Volodymyr Zelensky en zijn volk. Watling beschrijft hoe deze oorlog inmiddels vier fasen kent. De Blitzkrieg die mislukte. Het overrompelende tegenoffensief dat bijna slaagde. De stellingenoorlog rond Bachmoet, Kupiansk en de fortificaties in Donbas. De innovatieve fase door drone-ontwikkeling die nu flexibeler fronten gaat opleveren. Zelensky heeft niet verloren en Poetin niet gewonnen. Het Westen deed steeds net voldoende, maar niet genoeg. En Rusland zwicht niet: Poetin is bereid zijn economie en zijn volk een enorme prijs te laten betalen. Hij gokt erop dat Donald Trump en Europa eerder moe zijn dan hijzelf. En dat zij een halfhartige wapenstilstand zullen slikken die Oekraïne destabiliseert zodat Rusland aan het langste eind trekt. Nieuwe ronde, nieuwe kansen. Dat hóeft niet te gebeuren, maar Europa kan het wel zo ver laten komen. Europa zal dus een eigen strategie moeten voeren en niet steeds opnieuw naar het pijpen van Washington dansen. Watling is niet mals. Hij onderstreept dat Barack Obama al duidelijk was: Europa moet binnen de NAVO de eigen boontjes doppen. De NAVO-top in Ankara, begin juli, is richtingwijzend. Het verloop onvoorspelbaar. Watling adviseert regelmatig zijn eigen Britse regering. Hij is niet positief: het Britse leger moet een enorme inhaalslag maken wil het weer krachtig zijn. Nederland heeft wel degelijk invloed, stelt Watling. De militaire kwaliteit is hoog, logistiek is het cruciaal en met zijn high tech van ASML tot ruimtevaart is het avant garde. En met NAVO secretaris-generaal Mark Rutte heeft het – ondanks ‘daddy’ - een behendig speler in het veld. Anders dan Poetin met Oekraïne had Trump voor de Perzische Golf geen uitgewerkt plan. Bovendien wordt hij geadviseerd door mensen als Steve Witkoff die volgens Watling alles behalve een diplomaat is. Bovendien was vanaf het begin helder dat Israël en de VS als eenzame bondgenoten allerminst dezelfde politieke doelen nastreven. Met Clausewitz kun je dan een fiasco zien aankomen. Trumps onberaden aanpak versterkt het land dat hij als zijn grootste tegenstander ziet: China. Het regime van de ayatollahs zou wel eens kunnen overleven en met zijn dreigende houding in de Straat van Hormuz Amerika's vrienden in Europa kunnen verleiden zich af te koppelen van de VS, net als China. Dit zou een smadelijke nederlaag zijn en Poetin in de kaart spelen. Xi Jinping kijkt ondertussen rustig toe, hij kan wachten. Misschien valt Taiwan binnenkort wel als rijp fruit in zijn handen. *** Verder luisteren Clausewitz, zijn tijd en denken 339 – De geopolitiek van de 19e eeuw is terug. De eeuw van Bismarck 567 - De geschiedenis beukt op Europa's deur. Caroline de Gruyter over zondagskinderen in een ruige wereld Nederland en geopolitiek 575 - Nederland staat niet langer op het menu, maar zit aan tafel 571 - Het kabinet-Jetten in een geopolitieke orkaan 558 – Poetins rampjaar, Jettens kans 551 – Klem tussen Amerika en China: de koude oorlog rond ASML Oekraïne en Rusland 576 – Oekraïense toetreding versterkt de EU, zegt rasdiplomaat Robert Serry 548 – Poetins dictaat voor Oekraïne 257 - Het machtige Rusland als mythe: hoe 'speciale militaire operaties' een fiasco werden Europa en NAVO 528 - ‘Europa, ontwaak!’ Manfred Weber en de eenzaamheid van Europa 492 – Macrons Europese atoombom 484 - Hoe Trump chaos veroorzaakt en de Europeanen in elkaars armen drijft 447 - Als Trump wint staat Europa er alleen voor Trumps oorlog 577 - Hoe Jimmy Carter de bescherming van de Golfregio tot Amerika’s prioriteit maakte 574 – Hormuz: eeuwenoud brandpunt van de wereld 515 – De heftige strijd tussen Israël en Iran China en Taiwan 564 – Xi Jinping en de zuivering van de Chinese legertop 549 - China en Japan op ramkoers 458 - De gedroomde nieuwe wereldorde van Poetin en Xi *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:33:19 – Deel 2 00:57:41 – Deel 3 01:13:26 – VVDS: Alexander Klöpping 01:21:41 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Amerika’s militaire prioriteit in de Straat van Hormuz en de Golf heeft een opmerkelijke achtergrond. Het is de erfenis van een president voor wie Iran een obsessie werd. Gebeurtenissen daar overrompelden hem keer op keer. Jimmy Carter zou uiteindelijk ten ondergaan door de impact van die wederwaardigheden op de binnenlandse verhoudingen in de VS. Niettemin is zijn Carter-doctrine tot in deze tijd richtinggevend gebleven. Tot Donald Trump ‘m op zijn kop zette. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** Carter begon als typische binnenland-president. Maar in de tweede helft van zijn termijn ging zijn wereldwijde rol meer en meer domineren. Ongelukkig symbool daarvan was het oud en nieuw-feest van 1978. Hij hield een tafelrede in het keizerlijk paleis in Teheran en vierde er de wijsheid en het leiderschap van zijn machtige bondgenoot, sjah Mohammad Reza Pahlavi . Hiermee bouwde hij voort op de Nixon-doctrine, maar dat moffelde hij maar liever weg. Toch was het niet zo vreemd wat hij deed. Het Midden-Oosten stond immers voor een grote politieke omwenteling en juist Carter hoopte daardoor eeuwige roem te vergaren. President Anwar el-Sadat van Egypte was de andere, nieuwe en grote bondgenoot van Amerika. Die verbaasde iedereen door in november 1977 naar Jeruzalem te reizen en Israël een vredesregeling aan te bieden. Dat lukte na intensieve onderhandelingen in Camp David, geleid door Carter. De president had zich nu als vredesstichter en beschermer van machtige bondgenoten in een naar vrede smachtend Midden-Oosten geprofileerd. Iran, Saoedi-Arabië, Egypte en Israël keken allemaal naar Carter om die kansen op vrede te realiseren. En wie zou het dan in 1980 het nog wagen tegen zo'n president met zo'n legacy campagne te voeren? Het jaar 1979 ging alles mis. De sjah werd ten val gebracht door massaal verzet tegen zijn repressieve bewind. De Sovjet-Unie manipuleerde een burgeroorlog in Jemen, waardoor de toegang tot het Suezkanaal bedreigd werd. De troebelen in Iran leidden tot een heftige olieprijscrisis, die in Nederland het kabinet Van Agt-Wiegel zwaar in de problemen bracht en in het Verenigd Koninkrijk Margaret Thatcher aan een electorale overwinning hielp. Carter kwam zeer in de problemen doordat zijn beleid van deregulering van olie en benzine van dat voorjaar door die prijsexplosie geruïneerd werd. De Amerikanen gaven hem de schuld dat er plotseling tekorten aan gas en heel dure benzine aan de orde van de dag waren. Hij reageerde daar sober en onmachtig op en verergerde zo de impact op zijn gezag. Ineens zag de enige Republikein die zich al lange tijd gemeld had als tegenkandidaat voor 1980 zijn aanhang enorm groeien. Ronald Reagan leek gelijk te hebben met zijn felle maar eenvoudige kritiek op Carter als een technocraat zonder besef van de economische zorgen van het volk. In de herfst kreeg Carter nog meer klappen voor zijn politieke agenda. In Teheran werd de Amerikaanse ambassade bezet door felle aanhangers van de nieuwe machthebber, ayatollah Ruhollah Khomeini. Een maand later greep het Kremlin in met een coup in Afghanistan. De bondgenoten van Amerika raakten in paniek. Pakistan en de Golfheersers zagen nu én revolutionair Iran én Moskou aan hun grenzen oprukken. Hun vertrouwen in Carter stond op het spel. In Amerika kreeg Carter wel weer meer steun, omdat men in zo'n cisis en bij die gijzeling naar de president keek als de nationale leider. Daarom benutte hij zijn State of the Union van januari 1980 om zijn presidentschap een nieuwe kleur te geven. Hij kwam met de Carter-doctrine. Nooit eerder noemde een president de Straat van Hormuz in zo'n speech. Nooit eerder werd de vrije doorgang daarvan als nationaal belang van Amerika bestempeld – en de daarbij behorende plicht de Golfstaten te beschermen. Maar opnieuw werd Carter vanuit Iran overrompeld. Een poging de gijzelaars met boots on the ground te bevrijden mislukte. Saddam Hoessein van Irak begon een oorlog tegen het bewind van Khomeini. In plaats van stabilisatie kwam er aan de Golf nog meer onrust en geweld. Jimmy Carter verloor in november met enorme cijfers van Reagan. Vooral door diens uitgekiende campagne tegen het economisch beleid van de president. De nobele vredesdromen van de vrome pindaboer bleven buiten beeld. De heersers aan de Golf zetten zware druk op Washington om de Carter-doctrine niet te laten vallen. Reagan onderstreepte dat de bescherming van Saoedi-Arabië tegen gevaren van buiten en van binnen de regio tot dat nationaal belang behoorde. Die strategie leidde onder George Bush senior tot de Golfoorlog tegen Irak. Carters fundamentele besluit over de Straat van Hormuz zou het Amerikaanse beleid blijven domineren. Tot Trump, die van een defensief principe een agressief beginsel maakte. *** 574 – Hormuz: eeuwenoud brandpunt van de wereld 515 – De heftige strijd tussen Israël en Iran 315 - Vrouw, leven, vrijheid: oorzaken en achtergronden van het straatprotest in Iran. En: de rijke Perzische cultuur 76 - Rudi Vranckx: Het Midden-Oosten is het Vietnam van onze tijd 377 - Golda Meïr, Israël, triomf en tragiek 510 - Brezjnev, Poetin en hun rampzalige oorlog. Lessen voor nu uit 1980 484 - Hoe Trump chaos veroorzaakt en de Europeanen in elkaars armen drijft 447 - Als Trump wint staat Europa er alleen voor 513 – Tanks rollen door Washington DC, 250 jaar US Army 567 - De geschiedenis beukt op Europa's deur. Caroline de Gruyter over zondagskinderen in een ruige wereld 138 - In het voetspoor van Amerikaanse presidenten (met oa: Jimmy Carter op fietsvakantie in Nederland) *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:30:43 – deel 2 00:59:17 – Deel 3 01:17:21 – Patrick Nederkoorn 01:28:21 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Nu Trump dreigt met het innemen van het eiland Kharg, en de Amerikaanse troepenopbouw verder doorgaat, houden ze in Iran ernstig rekening met een grondoorlog. Hoe serieus zijn de plannen van Trump, die tegelijk lijkt te spreken van vruchtbare gesprekken met Iran? Historicus en Iran-kenner Peyman Jafari met het laatste nieuws. (15:51) Kernbomkriebels bij Europeanen Negen kernlanden zijn momenteel hun kernarsenaal aan het moderniseren en uitbreiden. Ook bij andere landen kriebelt het: Europa denkt hardop na over een sterkere Europese afschrikkingsmacht. Wat is daarvoor nodig, en heiligt het doel de middelen? Daarover defensiekenner Jens Fransen van de VRT. Presentatie: Laila Frank

Het treffendste verschil tussen Rob Jetten en Dick Schoof is de intensieve, zeer zichtbare campagne om Nederland Europees en mondiaal in hoog tempo weer serieus te nemen. Zelfs het koninklijk paar wordt daar onverbiddelijk voor ingezet. Niet zo maar ergens - regelrecht in het Witte Huis. Jaap Jansen en PG Kroeger verkennen de reeks geopolitieke domeinen waar premier Rob Jetten, de ministers Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) en Sjoerd Sjoerdsma (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking), maar zijdelings ook CDA-vicepremier Bart van den Brink (Asiel en Migratie) ons land nadrukkelijk een hernieuwde leidende rol willen laten veroveren. Hoe doen zij dat en lukt het hen. En heeft dit effect op de binnenlandse positie van het kabinet? *** Deze podcast is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Deze aflevering bevat een advertentie van Powerpeers Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** Meest zichtbaar element van die herpositioneringscampagne zijn de kennismakingsbezoeken bij de toonaangevende Europese leiders. Dat in Parijs bij Emmanuel Macron onderscheidde zich doordat hier duidelijk een ontmoeting van twee politieke geestverwanten met een Europese roeping aan de orde was, veel meer dan een jeune premier die zijn opwachting kwam maken bij een gelouterd staatshoofd. De kennismaking in Berlijn werd zelfs gelaagd geënsceneerd. Omdat Friedrich Merz in Washington was, kwam eerst Tom Berendsen naar collega Johann Wadephul, zodat Jetten meteen bij Donald Tusk kon tonen dat Nederland ook prioriteit geeft aan de oostflank van EU en NAVO. Jettens bezoek aan Merz viel daardoor nog meer op. De ontvangst was met groot ceremonieel, wat in het hiërarchisch denkende Berlijn opzien baarde. Premier en bondskanselier werden met nadruk als gelijkwaardige buren gepresenteerd. Hun persconferentie onderstreepte dit eens te meer. Geen vriendelijke plichtplegingen, maar een intense verkenning langs alle grote geopolitieke en Europese thema's. Het contrast met de Schoof-fase kon niet groter. Volgende halte is Jettens bezoek aan de JEF-top in Helsinki. De Joint Expeditionary Force is het samenwerkingsverband van de landen die aan de Pool en de grenzen van Rusland hun defensie optimaal afstemmen voor maximale afschrikking. De top op 26 maart wordt voorafgegaan door een bilaterale dag met de Finse president Alexander Stubb. Dat de premier meteen met deze geopolitieke senior aan tafel gaat zitten is geen toeval. Nederland en Finland hebben samen met de Britten een financieringsinitiatief in gang gezet dat in NAVO en EU grote impact moet krijgen. In Helsinki ontmoet Jetten ook premier Keir Starmer en een hele reeks Baltische en Scandinavische premiers en via het scherm Volodymyr Zelensky en de Canadese premier Mark Carney. De zich met alles bemoeiende VVD-vicepremier Dilan Yesilgöz zal het lastig vinden dat ze zo'n topconferentie rond defensie en de financiering ervan aan de D66-premier moet overlaten. Dat Finse samenwerkingsplan werd in Parijs aangekondigd door een minister die het stevige Europese profiel van het nieuwe kabinet opvallend snel verinnerlijkt heeft. Eelco Heinen, die zich post-Schoof ontwikkelt tot een een echte eurofiel, deed daarbij zijn best om weg te redeneren waarom hij hiermee toch echt geen nieuwe loot aan de boom van de eurobonds lanceerde. Heinens speech bij Euronext was een soort beginselverklaring van Jettens pro-Europese koers, waarmee Nederland aan de tafel wil zitten en niet langer passief op het menu wil staan. Met vuur verkondigde Heinen de afronding en vervolmaking van de Europese kapitaalmarktunie, geheel volgens de rapporten van Letta en Draghi. De gevolgen van die aanpak kunnen voor de EU van enorme betekenis zijn. Het mobiliseren van kapitaal voor R&D, innovatie en grote transities en ook voor de wederopbouw van Oekraïne staan hier voorop. Maar ook een ontkoppeling van de Verenigde Staten en koppeling aan de enorme kapitaalmarkten van wereldspelers als Japan, India, Zuid-Korea en Mercosur. "Honderden miljarden minder kosten voor de EU", rekende eurocommissaris Wopke Hoekstra voor in het AD. Hier werd meteen zichtbaar wat Tom Berendsen in Berlijn al agendeerde. Nederland wil 'kopgroepen' in de EU. Op zijn eerste Eurotop op 19 maart regelde Jetten dit meteen al voor de beleidsportefeuille van Bart van den Brink. Nederland zet een 'migratiebeleid-kopgroep' in gang waar zijn collega’s Mette Frederiksen (Denemarken, S&D) en Giorgia Meloni (Italië, ECR) samen met hem optrekken. Hoogtepunt van de herpositioneringscampagne van Jettens buitenlandteam wordt het koninklijk bezoek aan Pennsylvania, Florida en Washington DC. Hoogst ongebruikelijk dat de minister-president mee gaat. Het wordt een tour de force en een meesterproef. *** Verder luisteren 571 - Het kabinet-Jetten in een geopolitieke orkaan 567 - De geschiedenis beukt op Europa's deur. Caroline de Gruyter over zondagskinderen in een ruige wereld 558 – Poetins rampjaar, Jettens kans 557 – Hoe overleeft Rob Jetten het premierschap? Uitdagingen en risico's voor de nieuwe minister-president 528 - ‘Europa, ontwaak!’ Manfred Weber en de eenzaamheid van Europa 492 – Macrons Europese atoombom 490 – Duitslands grote draai. Friedrich Merz, Europa en Nederland 484 - Hoe Trump chaos veroorzaakt en de Europeanen in elkaars armen drijft 427 - Europa wordt een grootmacht en daar moeten we het over hebben 36 - Wopke Hoekstra: EU moet geopolitieke machtsfactor worden *** Tijdlijn 00:00:00 – Intro 00:05:48 – Deel 1 00:26:20 - Deel 2 00:45:47 – Deel 3 01:08:47 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is een smalle zeestraat met allerlei eilanden en riffen. Een kapitein moet heel precies navigeren om heelhuids door die nauwe vaargeulen te komen. Politiek is dit een treffende metafoor. De Straat van Hormuz is een geopolitiek en economisch flashpoint van de buitencategorie. Donald Trump ervaart nu wat voorgangers als Jimmy Carter, George Bush senior en Bill Clinton meemaakten. Met deze zee-engte valt niet te spotten. En dat is al tientallen eeuwen zo. Jaap Jansen en PG Kroeger begeven zich in die smalle wateren tussen Iran en Arabië en in machtsverhoudingen aldaar sinds de oudheid die ons nu verbluffen door hun actuele betekenis. Alleroudste beschrijving van Hormuz treffen we in een reisgids voor zeevarenden uit Egypte rond het jaar 60 na Christus. Die Griekse atlas, 'Periplous', beschreef en detail waar een kapitein of een handelaar op moest letten onderweg en hoe de Straat van Hormuz geografisch in elkaar zat. Je kon er in lezen dat de eilanden in die zeestraat vol zaten met parelduikers. Er viel dus een makkelijk te vervoeren luxeproduct te verhandelen. *** Betrouwbare Bronnen is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Deze aflevering bevat advertenties van Powerpeers en van Podimo Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** Eeuwen later werd Hormuz bestuurd door een lokale dynastie van sheikhs, die zich verbond met de heersers van imperia die de mercantiele en strategische waarde van deze zeestraat prima snapten. Meest opmerkelijk was de alliantie met de Mongoolse kleinzoon van Dzjengis Khan die erfgenaam werd van het West-Aziatische deel van diens enorme imperium. Van Afghanistan tot en met Anatolië strekte zijn bewind zich uit en de handelswegen tussen China, India en de Middellandse Zee hadden dan ook zijn bijzondere interesse. De Straat van Hormuz was de speldenknop in de zeewegen die hij moest beheersen en de lokale vorsten werden zijn beschermelingen en tribuut betalende vazallen. Dit rijk van de Ilkhaniden werd van grote betekenis voor de geopolitiek, tot de dag van vandaag. De Mongolen organiseerden de natie, staat en beschaving van een land dat zij als eerste Iranzamin - het land van Iran - noemden. Essentiële aspecten als de dominante rol van de shia islam, de bestuurstaal Perzisch, de nationale eenheidsmythe van Iran en de geopolitieke alliantie tegen het soennisme van de Arabieren zijn in deze periode doorgevoerd. De Mongolen sloten ook een alliantie tegen de Arabieren met de ‘Ferengi' - de Franken! - en moedigden hen aan het Heilig Land en Jeruzalem te veroveren. De vazallen van de Mongolen in Hormuz bloeiden onder hun bewind, de handel werd bijna mondiaal door de steppevolkeren en hun cavalerie beschermd, zowel de Zijderoute als de maritieme handelsstromen naar Venetië, Genua, India en China en met hun rijkdom konden de sheikhs van Hormuz buren als Bahrein onderwerpen. In de vroege 15e eeuw was de keizer van China zo geïnteresseerd in de strategische en mercantiele betekenis van Hormuz, dat hij er een serie zee-expedities van zijn reusachtige vloot heen stuurde. Zo weten wij uit de rapportages van zijn ambtenaren van alles over de luxe en welvaart van zelfs de lagere klassen in de havensteden van Hormuz. Xi Jinpings Belt and Road-strategie is dus eigenlijk al eeuwenoud. Niet lang daarna - in 1507 - kwamen de Europese klanten van die havens zelf aankloppen. De Portugezen voeren vanuit Zuid-India langs met hun superieure maritieme technologie. Ze werden snel intiem; de beste bondgenoten die Hormuz leerde kennen. Ze bouwden er forten op de eilanden in de nauwe zeestraat en hun paters mochten zelfs missie komen bedrijven, tot vreugde van de Paus. Bezoekers uit onze streken beschreven de ongekende luxe en de 'seks, drugs and rock ‘n roll' van het luie leventje in Hormuz. "Het is als Babylon - door de vele talen die daar klinken en door de abominabele zedeloosheid, ook van de paters daar!" Jaloers sloegen de Britten en de VOC de handen ineen en probeerden de Portugezen te verdrijven. Zij richtten zich op een verdienmodel dat uitging van het monopolie van de zijdehandel dankzij sjah Abbas I van Iran. Uiteraard was de VOC mercantiel nog doortrapter dan de East India Company. Al in de 17e eeuw leerde Hormuz de Hollanders goed kennen. Na Napoleon was de British Navy oppermachtig. De emiraten van de Golf sloten verdragen met hen, zodat de Britten de beschermheren van de zeestraat werden. Na 'Versailles' werd Irak ook nog hun kolonie en ontwikkelden zij in de Golf de olliewinning. De Straat van Hormuz werd voor weer een nieuwe eeuw, met nieuwe heersers, het brandpunt van commercie en geopolitiek. In 1945 nam president Franklin Delano Roosevelt die rol van de Britten over door een verbond te sluiten met prins Ibn Saoed uit Mekka. Amerika zou de Golf en Straat van Hormuz beschermen tegen Stalin in Iran, uiteraard in ruil voor olieconcessies. FDR voerde een strategie als de Mongolen en het British Empire in hun gloriejaren. Toen ayatollah Ruholla Khomeini de macht greep in 1979 was het president Carter die zijn Carter-doctrine afkondigde: Amerika garandeerde de vrijheid en veiligheid van de handelsroutes door de Straat van Hormuz en de oliewinning door de emiraten daar. Donald Trump beseft wellicht niet dat zijn oorlog de bloeddorstige variant is van de politiek van een door hem verfoeide Democraat. *** Verder lezen Jack Watling - Iran’s Hormuz blockade is its most powerful card against Trump and Israel. It won’t back down easily *** Verder luisteren 515 – De heftige strijd tussen Israël en Iran 315 - Vrouw, leven, vrijheid: oorzaken en achtergronden van het straatprotest in Iran. En: de rijke Perzische cultuur 76 - Rudi Vranckx: Het Midden-Oosten is het Vietnam van onze tijd 377 - Golda Meïr, Israël, triomf en tragiek 510 - Brezjnev, Poetin en hun rampzalige oorlog. Lessen voor nu uit 1980 528 - ‘Europa, ontwaak!’ Manfred Weber en de eenzaamheid van Europa 484 - Hoe Trump chaos veroorzaakt en de Europeanen in elkaars armen drijft *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:33:28 – Deel 2 00:54:33 – Deel 3 01:36:25 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat de EU niet altijd een harmonieuze eenheid is, werd snel duidelijk na de aanval van de VS en Israël op Iran. Waar Europese leiders het wel eens over lijken te worden: de oude wereldorde is weg en komt niet meer terug. Prof. dr. Pieter de Wilde, hoogleraar Europese Politiek en Maatschappij aan de Rijksuniversiteit Groningen, ziet hoe Europa zich de afgelopen tijd transformeert. Waar het verhaal van de EU altijd gebaseerd was op een liberaal progressief wereldbeeld, ontvouwt zich nu een nieuw verhaal: de EU moet zich beschermen tegen een niet vriendelijke wereld. Ook verandert de houding ten opzichte van Brussel van rechts-conservatieve Europeanen. Waar ze de macht van de EU eerst zagen als aanval op de nationale soevereiniteit, beginnen ze zich langzaam te realiseren dat de door hen zo gekoesterde cultuur verdedigd moet worden. Bedankt Trump! Artikel van Dieuwertje Kuijpers in FTM: https://www.ftm.nl/artikelen/zijn-bedrijf-wordt-verdacht-van-fraude-maar-toch-verdient-deze-taxibaas-miljoenen-bij-defensie (https://www.ftm.nl/artikelen/zijn-bedrijf-wordt-verdacht-van-fraude-maar-toch-verdient-deze-taxibaas-miljoenen-bij-defensie)

Europa is geen vredig zondagskind meer en uitgerekend Trump en de oorlog met Iran dwingt ons dat eindelijk onder ogen te zien. Dat stelt columnist en EU-correspondent Caroline de Gruyter in de nieuwe aflevering van Europa Draait Door. In haar nieuwe boek ‘Zondagskinderen', laat De Gruyter zien hoe tachtig jaar vrede de Europeanen ‘misvormd' heeft: ze herkennen oorlog niet eens meer als hij voor de voordeur staat. Terwijl Trump Europa onder druk zet om schepen naar de Straat van Hormuz te sturen en EU-leiders opvallend eensgezind ‘nee' zeggen, zoekt Europa uit of dit nu het moment is waarop zij eindelijk haar strategische stem vindt. Of dat zij straks weer in slaap sukkelt zodra de storm in Washington gaat liggen. Verder aandacht voor IJsland, waar een referendum over EU-toetreding. Dat en véél meer in een nieuwe aflevering van Europa Draait Door. Shownotes:                                                                                                  Hongaars veto over Oekraïne-lening is volgens Jetten 'onacceptabel' (FD)     Met elke bom op Iran vindt Europa meer zijn stem (NRC)                         Why Hormuz    will haunt us long after this war ends (Financial Times)     Nu de wereld ruiger wordt, zoekt ook IJsland toenadering tot de EU      (Het Parool)     Balcony MIXTAPE (YouTube)     

Oorlog in Europa leek na de val van de muur voorgoed verleden tijd. Wat heeft tachtig jaar vrede gedaan met een ooit militaristisch continent? En wat betekent het om vrede niet langer voor lief te nemen? In gesprek met Caroline de Gruyter naar aanleiding van haar boek Zondagskinderen.In Zondagskinderen onderzoekt journalist Caroline de Gruyter wat het betekent om in vrede te leven. Vanuit haar ervaring als correspondent laat zij zien hoe acht decennia zonder oorlog onze Europese samenlevingen hebben gevormd en welke patronen en aannames zijn ingesleten in een continent dat geloofde dat ‘nooit meer oorlog' een eindstation was.Caroline de Gruyter (1963) schrijft al ruim twintig jaar over Europa, onder meer vanuit Brussel en Wenen. Ze is columnist en correspondent van NRC en publiceert ook in onder meer De Standaard, Foreign Policy en The New York Times. Bij De Geus verscheen in 2021 het meermaals herdrukte Beter wordt het niet.Interview door: Ianthe MosselmanProgrammamaker: Dirk StruikZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Dit keer bespreken we hoe Europa heeft liggen slapen, bij Oekraïne en nu ook Iran. Na ruim 80 jaar vrede zijn we vergeten wat oorlog is, zegt onze hoofdgast Caroline de Gruyter, die er een boek over schreef: ‘Zondagskinderen. Europeanen, oorlog en vrede'. Door Poetins oorlog in Oekraïne en Trump's geopolitieke grillen worden we nu langzaam wakker. Hoe beïnvloedt de roze bril waarmee we zijn opgegroeid onze reactie op de groeiende oorlogsdreiging? En kunnen we het tij nog keren? We kijken in dit licht ook naar onze reactie op de oorlog tegen Iran, waar we als we niet oppassen in worden meegezogen. Verlammen we of komen we in beweging? Annette van Soest bespreekt het met onze hoofdgast, die naast schrijver ook Europa-commentator is voor NRC, en met Stefan de Vries, Europa-verslaggever voor onder meer BNR en Pauw & de Wit en stamgast van het café. Tips en verwijzingen uit deze aflevering: - Annette tipt ‘Eurotrash' van Christian Kracht https://www.devriesvanstockum.... - Stefan tipt ‘Sergio Y' van Alexandre Vidal Porto https://www.bol.com/nl/nl/p/se... - Caroline tipt ‘Espaces et milieux - L'Europe : un État qui s'ignore' van Sylvain Kahn https://www.bol.com/be/nl/p/l-... Annette van Soest is host van Café Europa en presentator voor o.a. Haagsch College en omroep HUMAN. Stefan de Vries is Europa-verslaggever voor o.a. Pauw & de Wit, BNR en vaste duider voor Café Europa Caroline de Gruyter is Europa-commentator voor NRC en schrijver van verschillende boeken over Europa, waarvan de laatste ‘Zondagskinderen. Europeanen, oorlog en vrede' net uit is De podcast Café Europa is een initiatief van Haagsch College en Studio Europa Maastricht Deze podcast wordt mede mogelijk gemaakt door Nieuwspoort.

Een geopolitieke orkaan raast over de wereld. En dus ook over Den Haag. Het kabinet-Jetten beleeft wat Lubbers III in 1989, Balkenende I in 2002 en Rutte IV in 2022 overkwam. Het regeerakkoord is politiek, financieel, Europees en internationaal ingehaald door een ruwe, alles omwentelende werkelijkheid. En Nederland moet zich daartoe verhouden, wordt getest als partner in NAVO en EU, als handelsnatie en als grote economie - nummer 5 in de EU, 18 wereldwijd. Jaap Jansen en PG Kroeger observeren de stormachtige ontwikkelingen vanuit historisch perspectief en noteren hoe de nieuwe bewindslieden in hun allereerste optredens hun kwaliteiten en beperkingen demonstreren. Zo ziet PG dat de VVD - voorop vicepremier Dilan Yesilgöz - lijkt te denken dat het nieuwe kabinet een 'Schoof II' is waarin een coalitiepartner - toen de PVV - een eigenstandig buitenlands beleid kan etaleren, met name in het Midden-Oosten. En Jaap moet bij fractievoorzitter Ruben Brekelmans denken aan Frits Bolkestein tijdens Paars I. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje adverteren@dagennacht.nl en wij zoeken contact. *** Opmerkelijk is de hechte samenwerking van Rob Jetten met Frankrijk. Wat Mark Rutte na Brexit begon, zet hij met grote kracht voort. Nederland als partner in een nieuwe militaire en bovendien nucleaire alliantie van Frankrijk is letterlijk 'du jamais vu'. Macron heeft hier trouwens zélf groot belang bij, omdat Nederland bij high tech en strategische industrieën geografisch en politiek 'incontournable' is. Opvallend zijn ook de grote stilte van Xi Jinping, het nieuwe rampjaar dat het Kremlin bedreigt en de nadruk van Friedrich Merz op het behoud van de staatkundige integriteit van Iran. Het uiteenvallen, ook etnisch en regionaal, van dit grote land zou het onmogelijk maken tot een vergelijk te komen en middelpuntvliedende krachten loslaten in heel het Midden-Oosten. Dan is ineenstorting nabij, terwijl Trump de victorie uitroept. Europa bouwt nu in hoog tempo een eigen veiligheidsarchitectuur op, beseffend dat Het Amerika van Donald Trump een labiele partner is. Venezuela, deals met Poetin, het bedreigen van Groenland en oorlog in de Golf zeggen meer dan genoeg, Een Haagse architectuur hierbinnen kan niet achterblijven nu ons land lid is van de E6-kopgroep van grote economieën, nucleair partner van Emmanuel Macron in de Europese pijler binnen de NAVO en nadrukkelijk aangeeft dat de Schoof-periode voorbij is. Nederland wil aan tafel en niet op het menu. Het financiële kader van het regeerakkoord werd in de Tweede Kamer al zeer kritisch bejegend en is - net als dat akkoord - de facto in de prullenmand gemikt. Jetten zal bij de energieprijzen, net als hij deed in 2022, snel en daadkrachtig moeten ingrijpen. Toen waren de buffers nog sterk, na Schoof allerminst. Ironisch is wel dat het VVD-minister van Financiën Eelco Heinen was die rond dat financieel kader het initiatief tot onverwachte, opmerkelijke revisie nam. Zijn ingreep in de Box 3 wetgeving maakte subiet een einde aan zijn liberaal uitgevente imago van 'havik op de schatkist'. Het leverde hem niet alleen - zoals ook al ten tijde van Schoof - een gat van miljarden op, maar kostte ook steun en vertrouwen bij de nieuwe premier. Die zal met de ministers Hans Vijlbrief (Sociale Zaken) en Heleen Herbert (Economische Zaken) nu vooral kijken naar dreigende scenario's voor economie en handelsketens op wereldschaal. Met de polder – werkgevers en vakbonden - de handen ineen slaan zou bij het voorkomen en opvangen van zulke ernstige ontwikkelingen de geloofwaardigheid van zijn kabinet versterken. Heinen heeft met zijn plotse ingreep in Box 3 onbedoeld de deur daarheen open gezet. *** Verder luisteren 568 – Alsof hij er al jaren stond: het debuut van premier Rob Jetten https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/568-alsof-hij-er-al-jaren-stond-het-debuut-van-premier-rob-jetten 566 - Emmanuel Macron, de nieuwe Baron von Munchhausen https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/566-emmanuel-macron-de-nieuwe-baron-von-munchhausen 564 – Xi Jinping en de zuivering van de Chinese legertop https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/564-xi-jinping-en-de-zuivering-van-de-chinese-legertop 558 – Poetins rampjaar, Jettens kans https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/558-2025-was-voor-poetin-een-rampjaar-2026-wordt-rob-jettens-kans 557 – Hoe overleeft Rob Jetten het premierschap? Uitdagingen en risico's voor de nieuwe minister-president https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/557-rob-jetten-minister-president-tips-en-trucs-voor-de-nieuwe-premier 515 – De heftige strijd tussen Israël en Iran 492 – Macrons Europese atoombom 490 – Duitslands grote draai. Friedrich Merz, Europa en Nederland 484 - Hoe Trump chaos veroorzaakt en de Europeanen in elkaars armen drijft 427 - Europa wordt een grootmacht en daar moeten we het over hebben 419 - Europa kán sterven - Emmanuel Macrons visie op onze toekomst *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:39:13 – Deel 2 00:56:16 – Deel 3 01:21:24 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Wij Europeanen hebben de afgelopen tachtig jaar afgeleerd waar we in de eeuwen daarvoor nog zo intens mee bezig waren. Oorlog voeren. Met de Europese samenwerking namen we afscheid van de geschiedenis. Oorlog was iets van anderen en bij anderen. Als Europeanen slaagden we er in conflicten op te knippen in technische compromissen en zo keer op keer te depolitiseren. Zelfs het gedurige geklaag over die technocratie, de slappe compromissen en 'te weinig democratie' hoorde bij de succesvolle lessen uit die historie. Maar de geschiedenis is terug, zij beukt onstuitbaar op onze deur. Caroline de Gruyter schreef er een boek over: Zondagskinderen. Ze is te gast bij Jaap Jansen en PG Kroeger. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** Het debat over de regeringsverklaring van Rob Jetten zal ongetwijfeld gaan over dilemma’s in de sociale zekerheid en met de begroting gaan, maar zijn kabinet kon weleens voor grotere geopolitieke uitdagingen en keuzes geplaatst worden dan geen eerdere ministersploeg sinds de val van de Muur. Jetten en zijn team zullen geen 'zondagskinderen’ meer zijn. De Franse denker Raymond Aron zei het al: "Connaître le passé est une manière de s'en liberer", noteert De Gruyter. Wie het verleden kent, kan zich ervan bevrijden. Want de oorlog in Oekraïne is veel meer dan die in Joegoslavië destijds 'onze oorlog'. Dat hier de rol van Rusland als koloniaal imperium een cruciaal verschil vormt, werd eigenlijk pas vier jaar geleden een nieuw besef. De gevolgen voor de Europese Unie zijn ingrijpend, maar zien we dat al scherp genoeg? Keer op keer zien we dat crises ertoe leiden dat de urgentie zo hoog wordt, dat alleen oplossingen op bovennationaal niveau een uitweg vormen. Jean Monnet had dat al door in 1951 bij de oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal. Jacques Delors bij de val van de Muur met de Interne Markt. Angela Merkel bij de pandemie en de vluchtelingencrisis en nu staat de EU voor een vergelijkbare uitdaging omdat de Verenigde Staten noch Rusland een betrouwbare partner meer is. De veiligheidsgaranties die wij Oekraïne willen geven, geeft Kyiv de facto ook aan ons, zoals Volodymyr Zelensky fijntjes opmerkte tijdens de veiligheidsconferentie in München. Eigenlijk gaat alles zo op de schop. Ook de Frans-Duitse as. Ineens is niet Frankrijk de militaire, geopolitieke actor, maar treedt Friedrich Merz zo op. Ineens zou de radicaal-rechtse Jordan Bardella zich kunnen ontpoppen als een soort Giorgia Meloni in Parijs. Ineens worden nieuwe organisaties ingericht om de nieuwe uitdagingen het hoofd te bieden: een EU-Veiligheidsraad, een soort Europese Defensiegemeenschap - die in 1954 zo tragisch mislukte - en supranationale vormen van hightech militaire industrie. De Gruyter ziet één land dat hier allang de knop heeft omgezet. Eigenlijk kón Finland nooit anders, wilde het overleven. Of het nu hybride aanvallen, manipulaties via fake news of militaire en politieke intimidatie betreft, de Finnen waren er altijd tegen bewapend. Dat zij meteen de kans grepen toen ze EU-lid en recent ook NAVO-lid konden worden, is voor hen vanzelfsprekend. ‘Se-cu-ri-ty’ zoals een Fin het wat hem betreft allesoverheersende motief formuleerde. Dat juist nu president Alexander Stubb als een heldere, invloedrijke stem op het wereldtoneel klinkt kan dan ook niet verrassen. Hij kan als geen ander uiteenzetten hoezeer Europeanen anders moeten gaan denken over de nieuwe realiteit. Volgens De Gruyter laat de weerklank van Zelensky's moed en van Stubbs betoog zien dat veel Europese burgers al veel verder zijn dan vele nationale leiders durven denken. Dat de Litouwse oud-premier Andrius Kubilius net zo optreedt als Stubb kan evenmin verbazen. Zijn kleine Baltische land heeft nog erger geleden onder Russisch koloniaal imperialisme dan Finland. De Gruyter wijst op iemand die dit aspect al decennia geleden agendeerde: Otto von Habsburg. De kleinzoon van de laatste keizer in Wenen kende als geen ander de wortels van de machtspolitiek van de 18e en 19e eeuw en de rol van Rusland als koloniaal imperium. Kubilius probeert als Eurocommissaris voor defensiesamenwerking die lessen te vertalen naar het Europa van onze tijd. Een Europa dat mentaal en materieel nog maar net is wakker geschud. De Gruyter diepte dit uit met een van diens meest invloedrijke adviseurs achter de schermen, Klaus Welle, een Duitser die ook dicht bij Merz staat. Die wijst erop dat een aantal EU-lidstaten die met Duitsland altijd argwanend stonden tegenover gezamenlijke initiatieven zoals 'eurobonds' nu 180 graden gedraaid zijn. Van de lange tijd nogal eurosceptische Deense premier Mette Frederiksen tot de van nature conservatieve Bundesbank. Alleen het kabinet-Schoof wilde er officieel niets van weten. Ook hier een majeure uitdaging voor Jetten en zijn ploeg. Dilan Yesilgöz (Defensie) en Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) zullen in Europa, in de NAVO en breder geopolitiek minstens zo offensief en doelgericht moeten gaan werken als Jetten en Eelco Heinen (Financiën). De Europese Veiligheidsraad in opbouw, de 'E6' van de grote economieën in Europa en de bouw van een eigen Europese pijler binnen de NAVO zullen veel van hen vergen. Onberekenbare onrust rond de Caraïben in ons koninkrijk niet minder, wellicht. Want pogingen vanuit de MAGA-hoek om de EU te splijten en te vervangen door een losse federatie van Orbánachtige patriottische staten laten één ding zien. Net als het Kremlin is Donald Trumps Amerika bang voor een EU als succesverhaal; als model van effectieve samenwerking. Dat compliment mag ons aan het denken zetten, zegt Caroline de Gruyter. *** Verder lezen Caroline de Gruyter - Zondagskinderen (De Geus, 2026) *** Verder luisteren Hoe verder met Europa? 71 - Caroline de Gruyter: 'Brexit maakt Europa sterker' - De EU als het Habsburgse Rijk van onze tijd https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/43edd541-d5b5-43dd-a574-1399b6ba05bb 378 - Dertig jaar na 'Maastricht' is Europa toe aan een nieuwe sprong voorwaarts https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/329dfa50-7d58-4642-b29f-febc346d5a3f 427 - Europa wordt een grootmacht en daar moeten we het over hebben https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/84273d61-0203-4764-b876-79a25695bed1 447 - Als Trump wint staat Europa er alleen voor https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/eee9ebfb-042b-4753-b70d-a48e915b5beb MAGA en geopolitiek 494 - Trumps aanval op de geschiedenis en de geest van Amerika https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/ec4b170a-05a9-4af3-9010-c0986376dd3a 484 - Hoe Trump chaos veroorzaakt en de Europeanen in elkaars armen drijft https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/c725d191-aa05-46ff-946f-de0d951a94ab Macron en Merz 566 - Emmanuel Macron, de nieuwe Baron von Munchhausen https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/566-emmanuel-macron-de-nieuwe-baron-von-munchhausen 492 – Macrons Europese atoombom https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/74f5b1d5-4824-482a-a504-704904c8b021 490 – Duitslands grote draai. Friedrich Merz, Europa en Nederland https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/8bac6adf-1b0e-49f1-8a4a-8340c99c6db3 419 - Europa kán sterven - Emmanuel Macrons visie op onze toekomst https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/329dfa50-7d58-4642-b29f-febc346d5a3f Europa en NAVO-toekomst 265 - Toetreding tot de NAVO, de reuzensprong van Finland https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/80367ddc-452c-4890-b79a-e8f74dfd1ac8 404 - 75 jaar NAVO: in 1949 veranderde de internationale positie van Nederland voorgoed https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/4debd5ed-7488-4dd5-bdbb-61374459c4ab 413 - "Eensgezind kunnen we elke tegenstander aan." Oana Lungescu over Poetin, Trump, Rutte en 75 jaar NAVO https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/c2b2b09b-bba3-45b6-999c-3f844dcfa76a Jettens uitdaging 559 - Schaken op drie borden tegelijk https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/559-schaken-op-drie-borden-tegelijk 558 – Poetins rampjaar, Jettens kans https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/558-2025-was-voor-poetin-een-rampjaar-2026-wordt-rob-jettens-kans 528 - ‘Europa, ontwaak!’ Manfred Weber en de eenzaamheid van Europa https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/528-europa-ontwaak-manfred-weber-en-de-eenzaamheid-van-europa-en-vicepremier-vincent-van-peteghem-over-belgi-en-nederland *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:34:29 – Deel 2 01:07:15 – Deel 3 01:33:29 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Een jaar geleden gaf bijna niemand nog iets om Emmanuel Macron. Massaal zoemden de geruchten dat hij vervroegd zou moeten aftreden. En nu staat hij weer helemaal overeind en neemt de Veiligheidsconferentie in München op sleeptouw met zijn gedurfde en concrete ambitie voor een onafhankelijk en geopolitiek volwassen Europa. Het kabinet-Jetten kan daar in zijn regeringsverklaring niet omheen. Jaap Jansen en PG Kroeger schetsen het adembenemende parcours van Macron van zijn diepste nederlaag in juni 2024 via een reeks onverwachte experimenten en successen, onverwachte meevallers en toeslaan op het juiste moment naar een renaissance die niemand voor mogelijk hield. Wat belooft zijn laatste jaar als president? Wie volgt hem op? *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** De eerste gok na de verpletterende nederlaag bij de Europese verkiezingen van 2024 was de ontbinding van de Assemblée Nationale en vervroegde parlementsverkiezingen. "Suïcidale!" riepen de commentatoren. Een diep verdeelde Kamer en een wankele middencoalitie à la Rob Jetten was het resultaat. Macron experimenteerde daarin met oude rotten als premier - Michel Barnier, François Bayrou - en met begrotingsvoorstellen die uiteindelijk als compromis nog aangenomen werden ook. Zijn laatste troefkaart - de nieuwe premier Sébastien Lecornu – wist links te splijten en kon de extreme flanken vernederen. Intussen profiteerde Macrons reputatie van een reeks meevallers. De Olympiade in Parijs gaf de gramstorige Fransen ineens onverwacht veel goede zin. De her-inwijding van de Notre Dame was een wereldwijd bewonderd feest dat bewees dat Macron had woord gehouden met zijn belofte de iconische kathedraal te redden en in nieuwe glorie te herstellen. De herverkiezing van Donald Trump maakte hem als anti-Angelsaksische Europese Gaullist weer buitengewoon relevant. Macron is een Baron von Munchhausen die zich aan zijn eigen haren het moeras uit trok. Zijn optreden in München onderstreepte een unieke rol dankzij zijn voorstel - afgestemd met Friedrich Merz - de omvorming van de nucleaire Force de Frappe tot een Europese kernmacht op korte termijn voor te leggen ‘aan enkele andere Europese leiders’. Zijn focus op geopolitiek en Europa bevrijdt hem van bemoeienis met de binnenlandse strijd in zijn laatste jaar in het Élysée. Want iedereen is nu bezig met de vraag 'wie en wat straks?’. Allereerst de achterban van Marine le Pen. Zij staren in een afgrond. Verdedigen zij haar corruptie te lang, dan zijn zij finaal besmet. Dumpen ze haar plotsklaps, dan is burgeroorlog op radicaalrechts onvermijdelijk. Kroonprins Jordan Bardella zit klem en zwabbert. De linkerzijde is verdeeld. Via 'primaries' wil men elan en publiciteit verwerven. Zou de succesvolle Europees lijsttrekker Raphaël Glucksmann die wedstrijd opnieuw weten te winnen? Scheidt radicaal-links onder Jean-Luc Mélenchon zich dan weer af? Macrons beweging is versplinterd en krijgt voornamelijk nog steun van de burgerij van 60 jaar en ouder. Eén kandidaat uit die kring staat niettemin klaar en fier overeind. Oud-premier Edouard Philippe wil graag, maar zal de Rob Jetten der Fransen hem de loef afsnijden? Gabriel Attal is jong genoeg om nu nog te verliezen, maar zijn eerzucht is niet gering. Klassiek, fatsoenlijk rechts ziet kansen bij al deze verdeeldheid. Ruraal, katholiek, bourgeois-suburb en conservatief Frankrijk kan les Républicains weer laten winnen, zoals met Charles de Gaulle, Jacques Chirac en Nicolas Sarkozy bewezen werd. Hun nieuwe partijchef, de 65-jarige Bruno Retailleau, heeft zich formeel gekandideerd. Zijn law & order en behoudend katholieke profiel past bij zijn partij, maar zijn euroscepsis en weinig charismatisch optreden roepen weinig weerklank op. Zou hij in de peilingen blijven steken en afbladderen, dan kon wel eens een veel jongere, even conservatief-katholieke, maar veel dynamischer kandidaat à la Attal zich kunnen presenteren. François-Xavier Bellamy heeft veel ervaring in Europa, is een welbespraakt filosoof. Hij kan Bardella verbaal aan en Glucksmann intellectueel in de ogen kijken. Komt er na Macron een nieuwe jonge generatie aan het roer? *** Verder luisteren Macron en zijn politiek 492 – Macrons Europese atoombom https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/74f5b1d5-4824-482a-a504-704904c8b021 419 - Europa kán sterven - Emmanuel Macrons visie op onze toekomst https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/329dfa50-7d58-4642-b29f-febc346d5a3f 284 - Quatorze Juillet: komt onder Macron een einde aan De Gaulles Vijfde Republiek? https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/5b8ac743-7ba2-44a8-b9b9-55356d361817 Macron herleeft 505 - Donald Trump, een ramp voor Bardella en radicaal-rechts in Europa https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/f0fb8fa8-3cae-401c-8d71-ab5ef4db7f23 484 - Hoe Trump de Europeanen in elkaars armen drijft https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/c725d191-aa05-46ff-946f-de0d951a94ab 427 - Europa wordt een grootmacht en daar moeten we het over hebben https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/84273d61-0203-4764-b876-79a25695bed1 Franse politiek 534 - Nicolas Sarkozy en andere presidenten waar een luchtje aan zit https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/534-franse-schandalen-nicolas-sarkozy-en-andere-presidenten-waar-een-luchtje-aan-kleeft 339 – De geopolitiek van de 19e eeuw is terug. De eeuw van Bismarck https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/375b5051-04c8-4181-b31e-56436dfda193 124 - Jacques Delors https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/76440368-b14d-4e31-8f95-fe5c9ee88830 35 - Charles De Gaulle https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/533c3469-6307-4bd8-94fe-5887c342860b 28 - De relatie Nederland-Frankrijk https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/82efc404-4f59-4446-9a04-07c0fd012ed3 *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:28:40 – Deel 2 00:53:20 – Deel 3 01:22:46 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De krijgsmacht groeit snel, maar is het snel genoeg om de Russen af te schrikken voordat ze Europa kunnen aanvallen? Te gast: staatssecretaris van Defensie Gijs Tuinman. Staatssecretaris Tuinman schetst hoe Nederland en Europa in hoog tempo hun conventionele afschrikking opschalen, uitgaande van een scenario waarin de NAVO wel blijft bestaan maar Europeanen militair op eigen benen moeten kunnen staan. Hij prikt door de illusie van eeuwige Amerikaanse zekerheid heen en benadrukt dat Europese krijgsmachten altijd zelfstandig moeten kunnen vechten, ongeacht de grillen in Washington. De deadline is scherp: rond eind 2028 moeten extra F-35’s, Tomahawks, tanks en marineschepen operationeel zijn. Tuinman beschrijft hoe Defensie tegelijk investeert in klassieke middelen en een nieuwe generatie autonome systemen, rijdende en vliegende drones en sensornetwerken die slagvelden veranderen in zwermen van verbonden platforms. Hij legt uit hoe slimme inkoop, iteratieve innovatie en Europese productielijnen de defensie-industrie dwingen sneller en goedkoper te leveren. De aflevering verkent tenslotte hoe Nederlandse technologie, van satellieten tot composietpantser, kan uitgroeien tot economische motor binnen Europa, mits Den Haag en de industrie nu durven te kiezen.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Europa had jarenlang een imagoprobleem. Te bureaucratisch, te saai en te verdeeld.Maar met Trump terug op het wereldtoneel, gebeurt er iets opvallends: Europeanen lijken zich juist méér achter de EU te scharen.Maarten van Rossem en Tom Jessen bespreken waarom Europa ineens aantrekkelijker oogt. Politiek, economisch en geopolitiek. Is Trump onbedoeld de grootste promotor van Europese samenwerking?

De Autoriteit Consument en Markt (ACM) censureert Amerikaanse techreuzen volgens de Justitiecommissie van het Huis van Afgevaardigden van de Verenigde Staten. In een onderzoek van de commissie, die vooral uit rebuplikeinse afgevaardigden bestaat, staat onder andere dat de Europese Digital Services Act (DSA) in feite censuur is. Niels Kooloos vertelt erover in deze Tech Update. Volgens de Justitiecommissie is de ACM slechts een voorbeeld van een Europees overheidsorgaan dat Amerikaanse techreuzen in de weg zit. Ook Nederlandse non-profits zoals Bits of Freedom en Justice for Prosperity worden genoemd. Beide organisaties noemen het rapport van de Justitiecommissie een 'bewuste aanval op onze democratische rechtsstaat'. Het rapport is niet de eerste keer dat de Verenigde Staten zich tegen Europese techwetgeving verzetten. Begin dit jaar werd vijf Europeanen de toegang tot de VS ontzegd, omdat ze betrokken waren of zijn bij onderoeken naar techreuzen. Verder in deze Tech Update: Anthropic maakt de plannen van OpenAI om reclame aan ChatGPT toe te voegen belachelijk in een reclamecampagne McDonald's dringt iedereen erop aan om hun wachtwoorden te veranderen See omnystudio.com/listener for privacy information.

De wereld is wankel en wij, Europeanen, hebben lang gedacht dat we nooit meer zelf oorlog zouden moeten voeren. Maar nu lijken we daar plots niet meer zo zeker van. En dus... komt er een Europees leger? Europa-deskundige Hendrik Vos, prof aan de UGent, en professor internationale veiligheid Alexander Mattelaer, VUB, blikken vooruit naar wat kan gebeuren en wat zinvol is.

(01:46) Artsen zonder Grenzen moet, op last van Israël, 1 maart vertrekken uit Gaza. Bij ons is Akke Boere, operationeel directeur van Artsen zonder Grenzen Nederland.   (12:35) De Staatsloterij is dit jaar 300 geworden. Cultuurhistoricus Jeroen Salman en kenner van vroegmoderne loterijen is bij ons te gast.  (23:03) In deze onzekere tijden waarin dankzij Donald Trump het recht van de sterkste weer lijkt te gelden moeten wij, Europeanen, ons verhouden tot deze nieuwe realiteit. Daarom gaat OVT in deze serie op zoek naar de soms harde en ongemakkelijke lessen uit de geschiedenis van ons continent. Van de Atheense veldheren bij Thucydides tot de vorsten van Machiavelli, van keizerrijken tot moderne grootmachten; steeds keert dezelfde vraag terug. Wie bepaalt de regels, en wat blijft er over van recht en moraal als de macht het laatste woord heeft?  Hoogleraar militaire ethiek en leiderschap verbonden aan de Radboud Universiteit en de Nederlandse Defensie Academie Lonneke Peperkamp trapt de serie af.  (39:10) In Italië is een basilica gevonden, die gebouwd is door Vitruvius, de Romeinse oervader van de architectuur. Architectuurhistoricus Martijn van Beek van de Universiteit Utrecht is te gast.    (54:25) Wim Berkelaar bespreekt twee boeken en een tentoonstelling:  De dagen branden als papier - Petra Couvée  Europa. De zestiende eeuw - Hans Mulder  War Stories. Ukraine up close - Fototentoonstelling Nationaal Militair Museum  (01:04:21) Sterrenkundige Simon Portegies Zwart achterhaalde dat de komeet van Halley niet ontdekt is door de 17e-eeuwse wetenschapper Edmund Halley, maar door een 11e-eeuwse monnik. Portegies Zwart is te gast.  (01:11:20) OVT Doc: Van activist tot mensensmokkelaar.   In de jaren ‘80 zonden we bij OVT een 11-delige serie uit met de fantastische titel en introductie: ‘De korte en nimmer vertelde geschiedenis van alternatief Nederland in de Woelige jaren zestig, in elf delen verklaard en uitgelegd voor de jeugd van de jaren tachtig en al die anderen die het ook maar van horen zeggen hebben.' Aflevering 3 ging over de Vietnam-beweging en over hoe ver sommige activisten gingen. Het begon met demonstreren en eindigde met het naar veilig gebied smokkelen van Amerikaanse deserteurs. De parallellen met nu zijn onmiskenbaar. Van de massale rode lijn demonstraties, het politieke ongemak hoe om te gaan met bondgenoten die volkenrechten en mensenrechten schenden tot de vraag: Wat kun je doen, als activist, maar ook als militair? Hoe ver ga je en welke risico's ben je bereid te nemen?  Reden genoeg dus voor een hermontage van de documentaire die in december 1986 werd uitgezonden en gemaakt door Caroline Hanke.  Gemaakt door Katinka Baehr.  Meer info:  https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-25-januari-2026  (https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-25-januari-2026)

Europa in omwenteling. Transatlantische perikelen. Haagse meerderheden of niet. Drie schaakborden waarop de zetten ongewis zijn. Want dit zijn weken dat soms decennia aan gebeurtenissen in een enkele dag geconcentreerd lijken. De labiliteit en onzekerheden bij alle wereldmachten beïnvloeden elkaar, soms ongemerkt. Europa lijkt te ontwaken uit een boze droom en aan de slag te gaan met een eigen perspectief en daarbij nieuwe partners te vinden. En Nederland dreigt als muurbloempje achter de feiten aan te hobbelen. Jaap Jansen en PG Kroeger kijken naar die drie schaakborden en wie per bord op winst staat. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt met donaties van luisteraars die we hiervoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Zend ons een mailtje en wij zoeken contact. *** De Europese signalen tonen een herstel van zelfvertrouwen en coherentie in de aanpak. Ursula von der Leyen en Manfred Weber kregen ineens de volle steun van Emmanuel Macron en Donald Tusk voor de inzet van het zwaarste kanon in het EU-arsenaal. Alleen zo zou Donald Trump ontnuchterd kunnen worden. In een geheime sessie van de EVP in het Europees Parlement én en plein public op Cyprus kondigde de Commissiepresident een geheel nieuw beleidspakket aan: de Europese veiligheidsstrategie. Ze zette het nieuwe Mercosur-verdrag en komende vrijhandelsverdragen zoals met India nadrukkelijk in dat wereldwijde, geopolitieke kader. Zelfs de inrichting van een EU-Veiligheidsraad met een twaalftal leden staat op de agenda. Dat daarbij meteen 'Arctische veiligheid' prioriteit kreeg kan niet verbazen. Bovendien heeft Noorwegen alarm geslagen over de cruciale eilandengroep Spitsbergen en Vladimir Poetins ambities daar. Ooit was dat een industrieel machtscentrum van de Republiek (het huidige Nederland) en haar mercantiele expansie op wereldschaal. Maar onverwacht werd niet de Poolregio het finale breekpunt voor Europa en haar partners. De 'Board of Peace' waarmee Trump de G7, de G20 en zelfs de VN wil marginaliseren was de laatste druppel. Een entreegeld van $1 miljard en de eerste invitatie aan Viktor Orbán deden de deur dicht. En vervolgens werden Poetin en Aleksandr Loekasjenko uitgenodigd. Deze bewuste poging om de instituties van de op regels gebaseerde wereldorde te onttakelen en door autoritaire structuren te vervangen cementeerde de alliantie van de EU met partners als Canada, het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen, Oekraïne en ook landen als Japan. "De ergste bondgenootschappelijke crisis sinds Suez in 1956" werd dit genoemd. De onsamenhangendheid van deze situatie is verbluffend. Terwijl Nederland met nieuwe heffingen bedreigd werd, nodigde Trump Dick Schoof uit lid te worden van zijn Board of Peace en Sigrid Kaag voor acties daarvan voor Gaza. En de Noren werden uitgefoeterd om de Nobelprijs en kregen ook strafheffingen, terwijl ze voor Arctische veiligheid onmisbaar zijn. De inzet om vanuit de coalition of the willing voor Oekraïne nu snel én een Europese NAVO-pijler én een eigen veiligheidsraad in te richten kreeg zo een forse impuls. Alsof dit niet incoherent genoeg was, begon Trump de partner uit 'the special relationship' uit te schelden. De Britten waren slapjanussen omdat zij het eiland Diego Garcia niet in hun macht wilden houden. Amerika dreigde daar plots een soort Krim in de Indische Oceaan van te maken. De geopolitieke consequenties hiervan worden duidelijk als je de locatie, militaire rol en strategische samenwerking rond dat eiland bekijkt. Niet alleen de Britten waren ontzet. Trump joeg met zijn heffingen ook zijn geestverwanten in Europa in de gordijnen. Jordan Bardella bleek een Gaullist, Alice Weidel deed of ze Merkel was, Giorgia Meloni was giftig. In feite isoleerde Trump zich van iedereen, behalve Poetin. Voor het Haagse schaakbord zijn deze turbulente ontwikkelingen evenzovele nieuwe realiteiten. Toen Rob Jetten en Henri Bontenbal hun eerste proeve van samenwerking formuleerden, was van ontmanteling van de NAVO, G20, VN en van de nieuwe EU-structuren rond defensie en geopolitiek nauwelijks nog sprake. Met Dilan Yesilgöz moeten ze hun fundamentele denklijnen vastleggen en Tweede en Eerste Kamer een krachtig, wenkend perspectief presenteren. Ook wat betreft de indringende consequenties voor investeringen in veiligheid, in wereldwijde diplomatie en bovenal in een zeer actieve rol van ons land daarbij na de verlamming onder Schoof. Voor de Voorjaarsnota en Prinsjesdag zal er een langetermijnperspectief moeten komen dat brede steun vindt in beide Kamers. Hoe goed is Rob Jetten als schaker op elk van de drie borden? *** Verder luisteren Het Europese Schaakbord 558 – Poetins rampjaar, Jettens kans https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/558-2025-was-voor-poetin-een-rampjaar-2026-wordt-rob-jettens-kans 528 - ‘Europa, ontwaak!’ Manfred Weber en de eenzaamheid van Europa https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/528-europa-ontwaak-manfred-weber-en-de-eenzaamheid-van-europa-en-vicepremier-vincent-van-peteghem-over-belgi-en-nederland 490 – Duitslands grote draai. Friedrich Merz, Europa en Nederland https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/8bac6adf-1b0e-49f1-8a4a-8340c99c6db3 484 - Hoe Trump de Europeanen in elkaars armen drijft https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/c725d191-aa05-46ff-946f-de0d951a94ab 427 - Europa wordt een grootmacht en daar moeten we het over hebben https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/84273d61-0203-4764-b876-79a25695bed1 Het Trans-Atlantische Schaakbord 548 – Poetins dictaat voor Oekraïne https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/548-poetins-dictaat-voor-oekra-ne 505 - Donald Trump, een ramp voor radicaal-rechts in Europa https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/f0fb8fa8-3cae-401c-8d71-ab5ef4db7f23 497 – De krankzinnige tarievenoorlog van Donald Trump https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/6726d535-1e03-4b41-92d0-98b29876db9d 476 – Trump II en de gevolgen voor Europa en de NAVO https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/3330bc70-e865-4a9b-a480-914f254f7f16 Het Haagse Schaakbord 557 – Hoe overleeft Rob Jetten het premierschap? https://omny.fm/shows/betrouwbare-bronnen/557-rob-jetten-minister-president-tips-en-trucs-voor-de-nieuwe-premier 100 - Nederland in Europa: lusten en lasten door de eeuwen heen https://art19.com/shows/betrouwbare-bronnen/episodes/94ea4076-3118-4fe9-97e5-13b12f7a0355 *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:44:04 – Deel 2 01:01:16 – Deel 3 01:11:03 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De angel mag voor nu dan even uit de spanningen tussen Europa en Amerika zijn gehaald, na het gesprek van Rutte en Trump over Groenland. Dat wil niet zeggen dat het probleem is opgelost. David van Weel, demissionair minister van Buitenlandse Zaken, ziet dat 'de wereld van de machtspolitiek terug is', nu Amerika echt een andere koers vaart. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn heeft het laatste nieuws uit Davos en blikt vooruit op de ingelaste EU-top. Luister ook | De Alliantie: 1 jaar Trump Desondanks ziet Van Weel nog wel aanknopingspunten voor de samenwerking tussen Amerika en Europa. 'We delen nog altijd veel waarden met de Verenigde Staten. De markten reageerden negatief, er is geen enkel draagvlak onder de bevolking van Amerika. Amerika is ook niet alleen maar de president.' Toch vindt Van Weel wel dat Europa door moet gaan met het opbouwen van eigen macht en kracht. Lees ook | Rob de Wijk: ‘Machtspolitiek zit niet meer in de genen van Europeanen’ Vraagtekens bij Board of PeaceIn Davos presenteerde Trump ook zijn Vredesraad (Board of Peace). Hier willen veel Europese landen niet aan meedoen. Minister Van Weel heeft ook zijn vraagtekens bij deze raad. 'Die board of peace lijkt te impliceren dat het niet alleen gaat over Gaza, wat volgens de VN-resolutie wel de bedoeling is, maar een breder doel lijkt te hebben.' Wat Van Weel betreft moet deze Vredesraad niet een vervanging van de VN worden. Luister ook | ‘Groenland annexeren is heel makkelijk voor Amerika’ Militaire afhankelijkheid van Amerika Nu de spanningen met Amerika verder opliepen deze week rijst de vraag of we ook op het gebied van militaire veiligheid minder afhankelijk van de Verenigde Staten moeten worden. Zoiets is mogelijk, denkt Bart van den Berg, hoofd veiligheid en defensie bij Instituut Clingendael. Al plaatst hij er wel kanttekeningen bij. 'Het kost veel tijd en geld, al ligt dat er ook weer aan hoe geavanceerd je je eigen militaire hardware wil maken.' Luister ook | Amerika Podcast Trump heeft Groenland binnen volgens Fox News | Postma in Amerika Amerika-correspondent Jan Postma heeft de hele avond naar Fox News gekeken. En daarin zag hij hoe de zender lyrisch was over de uitkomst van het gesprek van de president met NAVO-chef Rutte.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Make Europe Great Again en BNR Beurs slaan de handen ineen. Met Michal van der Toorn kijken we naar het bizarre jaar dat Europa had. Aan de hand van vijf speeches vertelt Michal hoe de Amerikanen in stappen afscheid namen van Europa. Je hoort wanneer de eerste barstjes zichtbaar waren en hoe de relatie ten einde komt. Ook gaat het over de enorme defensie-uitgaven die Europa moet doen. Een kans voor de Europese economie, maar worden landen niet elkaars grote concurrenten? Mario Draghi komt ook voorbij. Michal denkt dat zijn veelbesproken rapport eindelijk wordt uitgevoerd. Waardoor we dus flinke investeringen gaan zien.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Meta is gefaseerd de tijdlijnen van Nederlandse Instagram- en Facebook-gebruikers aan het aanpassen, nadat het bedrijf daarover werd aangeklaagd door de digitale rechtenorganisatie Bits of Freedom. Sommige Nederlandse gebruikers kunnen nu gemakkelijk kiezen voor een chronologische tijdlijn, zonder algoritmische aanbevelingen. Niels Kooloos vertelt er samen met beleidsadviseur Rejo Zenger van Bits of Freedom over in deze Tech Update. De optie om de algoritmische tijdlijnen van Instagram en Facebook uit te zetten was er voorheen ook al, maar zat toen nog verstopt in de instellingen van beide apps. Bovendien kregen gebruikers na het veranderen van de instellingen alsnog een algoritmische tijdlijn te zien als ze de apps sloten en vervolgens weer openden. Volgens de Rechtbank Amsterdam handelde Meta daarmee in strijd met de Europese Digital Services Act (DSA), die van socialmediaplatformen eist dat Europeanen grip hebben op wat ze zien. Daarom kreeg Meta tot en met 31 december de tijd om de tijdlijnen aan te passen. Of de nieuwe tijdlijnen ook zichtbaar gaan worden voor gebruikers uit andere EU-landen is nog niet duidelijk. Meta is het niet eens met de eis van de rechter en is daarom in hoger beroep gegaan tegen Bits of Freedom. Die zaak vindt op 26 januari plaats.See omnystudio.com/listener for privacy information.

K-pod maakt een Comebac-k! Samen met Remco Breuker bespreekt Freek Ewals elke maand de achtergronden bij het laatste nieuws over Noord- en Zuid-Korea. Dat blijkt voor Europeanen relevanter dan ooit, nu geopolitieke machtsblokken verschuiven en Noord-Korea meevecht in de oorlog in Oekraïne. Waarom mengt Kim Jong-un zich in deze strijd? Hoe goed zijn deze soldaten getraind? En hoe gevaarlijk is die inmenging voor ons? Want: wat is de kans dat Kim Jong-un Poetin volgt, als die besluit Europa verder in te trekken? Alle seinen staan op rood. Zoals altijd wisselen we zwaarder nieuws af met lichter nieuws. We tippen de laatste K-Pop-hitjes en dit keer ook een K-oreaanse serie. Spoiler alert: je gaat ervan watertanden! Tips uit de aflevering: - Natuurlijk bespreken we het laatste boek van Remco, ‘De wereld volgens Noord-Korea'https://www.amboanthos.nl/boek... - Remco tipt dit keer een ‘gouwe ouwe': het K-pop hip-hop nummer: ‘Come back home' van Seotaiji and Boys http://youtube.com/watch?v=q3x... - Freek tipt het ‘Golden' uit de splinternieuwe K-pop film ‘K-pop Demon Hunters'https://open.spotify.com/track... - Remco heeft ook nog een kijktip: de Zuid-Koreanse serie ‘Culinary Class Wars', te zien op Netflix https://www.netflix.com/nl-en/... Remco Breuker is hoogleraar Korea-studies aan de Universiteit van Leiden en schrijver van o.a. het boek 'De wereld volgens Noord-Korea' en 'De Koreaanse golf' Freek Ewals is mede-oprichter van Haagsch College

Wil Poetin wel echt vrede? Met de 28 punten die Trump uit Russische staatsdocumenten kopieerde, dacht hij de Oekraïners wel even tot vrede te dwingen. Dat aantal is intussen tot 19 gereduceerd, en waar nodig in overeenstemming gebracht met de wensen van Zelensky en zijn Europese bondgenoten. Of de Russen hier dan weer mee akkoord gaan, is zeer de vraag. Prof. dr. Han Bouwmeester van de Nederlandse Defensie Academie twijfelt überhaupt aan de intenties van Poetin om over te willen gaan tot duurzame vrede. Wat is er nodig om een einde te maken aan het voortdurende geopolitieke dilemma dat de wereldmachten in zijn greep houdt? En valt ons Europeanen wellicht ook enige hypocrisie te verwijten?  (vrijdag posten we het vervolg op dit gesprek) Shownotes:  Interview met Derk Sauer bij Frontlinie (VPRO) : https://www.youtube.com/watch?v=VZ0b2ab2gtw Bloomberg over Witkoff:  https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-11-25/witkoff-discusses-ukraine-plans-with-key-putin-aide-transcript

Als het aan Donald Trump ligt, moeten Europeanen stoppen met het dwarsbomen van grote Amerikaanse techbedrijven. Daarmee is de grote afhankelijkheid van Big Tech die wij, persoonlijk, maar ook bedrijven en overheden hebben, inzet van een geopolitiek steekspel op het allerhoogste niveau. De Europese Unie liep altijd voorop in het reguleren van Big Tech, maar kan Brussel de rug recht houden nu de druk op Europese wetgeving groeit? Annette van Soest praat erover met Marietje Schaake, voormalig D66-Europarlementariër en techonderzoeker aan Stanford. Tips en verwijzingen uit deze aflevering: - Marietje Schaake tipt 'Empire of AI' van Karen Hao https://www.penguinrandomhouse... - Redacteur Guus tipt het boek 'Reporting the EU' van John Lloyd en Cristina Marconi.https://www.bloomsbury.com/uk/... - Chefredactie Freek tipt het boek Dick Schoof van Lamyae Aharouay en Petra de Koning https://www.devriesvanstockum.... - Annette tipt het boek van Marietje Schaake “De Tech Coup: Hoe tech is gaan regeren en we de macht weer terugwinnen”. https://www.atlascontact.nl/bo... Annette van Soest is host van Café Europa en presentator voor o.a. Haagsch College en omroep HUMAN. De podcast Café Europa is een initiatief van Haagsch College en Studio Europa Maastricht Deze podcast wordt mede mogelijk gemaakt door Nieuwspoort.

Technieuws Yann Lecun neemt ontslag bij Meta DNS Belgium ruilt AWS voor Europese cloud Apple’s skinny iPhone Air doet het niet goed in de verkoop ELTAKO joins Works with Home Assistant Teveel aanvragen voor o.a. datacenters op het Vlaamse stroomnet The best gets better - Home Assistant Connect ZBT-2 Space-update met o.a. de Blue Origin booster landing Reportage: ‘Een warmwaterboiler als thuisbatterij' (3/3) Deep dive(s) Singapore Fintech Festival

CIA-operaties in Venezuela | Amerikaans asiel voor Europeanen?! | Was ingrijpen bij Nexperia wel zo slim?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Costa Rica spuit enorme hoeveelheden pesticiden om aan de internationale vraag naar bananen te kunnen voldoen. De gevolgen voor omwonenden en het milieu rond de plantages zijn groot.Gast: Boris van der SpekStem & Montage: Jan Paul de BondtRedactie: Rogier van ‘t HekCoördinatie: Belle BraakhekkeHeb je vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nlZie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.