POPULARITY
Wat als je een cel niet aanpast, maar helemaal zelf opbouwt vanaf het begin? In laboratoria wordt gewerkt aan kunstmatige cellen, opgebouwd uit biologische bouwstenen en ontworpen voor één specifieke taak. We begrijpen het nog niet, en juist dat maakt de ambitie zo groot. Want er zit nog een verrassend gat in onze kennis. De biotechnologie past al jaren succesvol levende cellen aan, maar hoe zo'n cel precies werkt, hoe al die bouwstenen samen tot één resultaat komen, begrijpen we nog steeds niet. In de praktijk blijft de cel een blackbox. Zelf een cel opbouwen is daarom zowel een fundamentele zoektocht naar hoe leven werkt, als de opmaat naar een compleet nieuwe manier van produceren. Nature is our next technology. En dat is niet voor niks. Kunstmatige cellen kunnen straks ook buiten het lab aan de slag, en kunnen bijvoorbeeld worden ingezet om plastic in het milieu af te breken of een giftige stof in het menselijk lichaam. Nederland wordt internationaal erkend als een van de weinige plekken waar al bijna tien jaar gecoördineerd en fundamenteel onderzoek plaatsvindt. Toch moet er nu gehandeld worden, willen we dat die voorsprong blijft bestaan. Volgens Marileen Dogterom, hoogleraar Bionanoscience aan de TU Delft, heeft Europa als geheel goede coördinatie nodig, wil het voorop blijven lopen op landen als de Verenigde Staten en China. Dogterom wil kosten wat het kost voorkomen dat er patenten komen en toepassingen worden weggekocht. De technologie moet voor iedereen beschikbaar blijven. Ben van der Burg en Daniël Mol gaan in gesprek met Marileen Dogterom, hoogleraar Bionanoscience aan de TU Delft. We duiken in de ontwikkeling van kunstmatige cellen, horen wat de toekomstdromen zijn - zodra deze technologie bestaat - en bespreken tot slot hoe we de koppositie vast kunnen houden. Je hoort het allemaal in deze nieuwe aflevering van De Technoloog. Reacties en ideeën zijn altijd welkom via technoloog@bnr.nl Gast Marileen Dogterom Video www.youtube.com/@bnrtech Over De Technoloog Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college. Over de makers Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio. Ben van der Burg (1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of TV. Rosanne Peters is techredacteur en maakt De Grote Tech Show en De Technoloog. Sinds 2025 doet ze redactie- en productiewerk en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits. Daniël Mol is redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Europa dreigt de AI-race te verliezen en een speelbal te worden tussen de Verenigde Staten en China. Dat is de harde conclusie van Europe 2031, het scenariorapport waarmee de Arq Foundation een dystopisch beeld schetst van een continent dat klem komt te zitten. Het is nu al geen ver toekomstbeeld meer. Twee dagen nadat Europe 2031 verscheen, kwam de Verenigde Staten daadwerkelijk met een exportverbod op enkele AI-modellen, precies zoals in het scenario wordt voorspeld. De belangrijkste reden dat Europa achterblijft is het gebrek aan politieke wil. Volgens Daan Juijn, co-auteur en Director of Research bij de Arq Foundation, missen we het gevoel van urgentie. Europa moet het tempo omhoog gooien en deze technologie niet behandelen als gadget, maar als een industriële revolutie die we dreigen te verliezen. In het scenario wordt 2029 gezien als kantelpunt: de vraag naar AI-chips overstijgt dan het aanbod, er zijn te weinig AI-chips om iedereen te voorzien. Met zo'n tachtig procent van de wereldwijde datacenters in de Verenigde Staten, kan Washington besluiten Europa de toegang tot AI-modellen en chips te ontzeggen. Europa gaat daarmee ineens een flinke sprong achteruit. Europa moet daarom nú handelen. Zet in op digitale infrastructuur en bouw grote datacenters op Europese bodem, ook voor Amerikaanse partijen. Zo ontstaat tóch een onderhandelingspositie. Volgens Daan Juijn heeft Europa de mogelijkheid op dit vlak flink op te schroeven, mocht de politieke wil er zijn. Ben van der Burg en Daniël Mol gaan in deze aflevering in gesprek met Daan Juijn over het mogelijke toekomstbeeld dat Europa te wachten staat. Wat gebeurt er op zowel geopolitiek als economisch vlak als Europa stil blijft staan? En wat kan Europa concreet doen om überhaupt deel te nemen aan deze heuse AI-race? Je hoort het allemaal in deze nieuwe aflevering van De Technoloog. Reacties en ideeën zijn altijd welkom via technoloog@bnr.nl Gast Daan Juijn Video www.youtube.com/@bnrtech Over De Technoloog Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college. Over de makers Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio. Ben van der Burg (1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of TV. Rosanne Peters is techredacteur en maakt De Grote Tech Show en De Technoloog. Sinds 2025 doet ze redactie- en productiewerk en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits. Daniël Mol is redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Driemaal meer licht, betekent driemaal betere foto's. eyeo is erin geslaagd om beeldsensoren zodanig te verbeteren dat men nu al voor hun technologie in de rij staan. De spinoff van Imec haalde onlangs nog 40 miljoen euro op om hun beeldsensoren verder te ontwikkelen. Zijn de tijden van gebrekkige foto's in het donker straks echt voorbij? Vandaag de dag verliezen camera's zo'n 70 procent aan het binnenvallende licht. Door de kleurenfilters die de afgelopen 50 jaar in onze chips zitten, worden bepaalde kleuren eruit gefilterd. Dat resulteert in minder kwaliteit. Door de ontwikkelingen in de fotonica gooit eyeo het nu over een hele andere boeg. Met hun Nanophotonic Color Splitting technologie wordt elke kleur specifiek opgevangen op de chip en gaat het licht niet meer verloren. Door deze technologie kunnen beveiligingscamera's 's nachts bijvoorbeeld meer zien, en kan de volgende generatie VR-brillen een stuk kleiner. Ook de frontcamera op je smartphone zou voortaan achter het glas geplaatst kunnen worden, omdat er anders wordt omgegaan met het licht. Toch zal eyeo wereldwijde spelers moeten overtuigen van het feit dat de kwaliteit straks ook op grote schaal overeind blijft. Want eyeo droomt groot, en wil hun technologie straks in álle beeldsensoren. Hoe gaat eyeo het hoofd bieden aan de enorme concurrentie? En zijn de risico's niet tóch te groot? Ben van der Burg en Daniel Mol gaan in gesprek met Jeroen Hoet, ceo van eyeo. Reacties en ideeën zijn altijd welkom via technoloog@bnr.nl Gast Jeroen Hoet Video www.youtube.com/@bnrtech Over De Technoloog Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college. Over de makers Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio. Ben van der Burg (1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of TV. Rosanne Peters is techredacteur en maakt De Grote Tech Show en De Technoloog. Sinds 2025 doet ze redactie- en productiewerk en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits. Daniël Mol is redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Hoeveel invloed kan AI hebben op de rechtspraak, zonder dat het haar menselijke kant verliest? Net als in veel andere sectoren wordt AI veelvuldig gebruikt, al is dat voorlopig vooral achter de schermen. Van het plannen van zittingen en het doorzoeken van jurisprudentie tot het samenvatten van dossiers: de technologie belooft efficiëntie, maar roept tegelijkertijd fundamentele vragen op over vertrouwen, transparantie en de kernprincipes van onze rechtsstaat. Wereldwijd experimenteren rechtbanken met systemen die jurisprudentie doorzoeken, dossiers samenvatten en administratieve processen versnellen. Het betekent vaak efficiënter werken, maar brengt tegelijkertijd ook nieuwe risico's met zich mee. Want wie is verantwoordelijk als er fouten worden gemaakt? En wat gebeurt er als AI gaat hallucineren en deze data in het systeem belandt? Een van de belangrijkste vragen is waar de grens ligt. Zal AI ooit zelf vonnissen gaan schrijven? Het is verre toekomstmuziek, maar zeker niet uitgesloten. Universitair hoofddocent Informatierecht aan de Universiteit van Amsterdam Els de Busser stelt een harde grens: AI gaat nooit een rechter vervangen. Maar hoe ver zal het AI-gebruik uiteindelijk gaan? In deze aflevering bespreken Ben van der Burg en Mark Beekhuis hoe AI het werk van rechters verandert, hoe de technologie een steeds grotere rol krijgt en wat Nederland kan leren van experimenten in het buitenland. Reacties en ideeën zijn altijd welkom via technoloog@bnr.nl Gast Els de Busser Video www.youtube.com/@bnrtech Over De Technoloog Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college. Over de makers Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio. Ben van der Burg (1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of TV. Rosanne Peters is redacteur van De Technoloog. Sinds 2025 doet ze de redactie van zowel De Technoloog als De Grote Tech Show en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits. Daniël Mol is redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Wat als onze kennis, onze kennis niet meer is? AI belooft de wetenschap sneller, slimmer en beter te maken. AI is hier nu al niet meer weg te denken en helpt met het doorgronden van enorme datasets, tot het begrijpen van klimaatverandering. Maar wat als het gebruik van AI de wetenschap fundamenteel verandert? Is het dan nog wel wetenschap? Die lastige vragen stelt Ben Zevenbergen voor zijn onderzoek aan Stanford University. Want als de ontwikkeling van onze kennis straks niet meer binnen onze controle ligt, wat gebeurt er dan? Als onderzoeker en AI-ethicus probeert hij antwoorden te vinden op de gevolgen van technologisering van de wetenschap. De één vindt dat basis principes wetenschappers moeten sturen, maar dat deze wél geherinterpreteerd mogen worden met de tijd. De ander blijft van mening dat wetenschap niet sneller kan en dat de mens alles moet blijven begrijpen. Want dát er kernprincipes in het gedrang komen, dat is duidelijk. Neem alleen al reproduceerbaarheid, dat door continue nieuwe versies van AI-modellen al onmogelijk wordt maakt. Dwingt deze koers ons dan ook de wetenschap te herdefiniëren? Ben van der Burg en Mark Beekhuis gaan het gesprek aan met Ben Zevenbergen over wat wetenschap in de kern is, hoe je dat beschermt en óf de mens de controle wel kan behouden. Is er een ultieme balans te vinden? Je hoort het allemaal in deze nieuwe aflevering van De Technoloog. Reacties en ideeën zijn altijd welkom via technoloog@bnr.nl Gast Ben Zevenbergen Video www.youtube.com/@bnrtech Over De Technoloog Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college. Over de makers Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio. Ben van der Burg (1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of TV. Rosanne Peters is redacteur van De Technoloog. Sinds 2025 doet ze de redactie van zowel De Technoloog als De Grote Tech Show en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits. Daniël Mol is redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Hoe je een vliegtuigdeur opent - 'and cross check', of hoe je alle materialen in een operatiekamer correct klaarlegt, er was een tijd dat je veel hoorde over trainingen in virtual reality. In elk geval met een headset, maar het liefst óók met VR-handschoenen. Je hoort daar weinig meer over, omdat het langzaamaan 'gewoon' aan het worden is. Aan dit soort handschoenen wordt nog hard gewerkt. Daarmee moet je kunnen voelen hoeveel kracht het kost om die vliegtuigdeur te openen, of tot hoe ver je die kunt bewegen. Wil je verder gaan dan mogelijk is, dan moet de handschoen je tegenhouden. Die VR-handschoenen kun je ook gebruiken om robothanden te trainen. In eerste instantie kun je ze gebruiken om op afstand te werken. Daarbij voel je objecten die misschien wel aan de andere kant van de wereld staan. Uiteindelijk moet het ook mogelijk worden om humanoïde robots zelfstandig aan het werk te zetten, met handen alsof het die van mensen zijn. Gijs den Butter, founder en ceo van Senseglove, geeft Ben en Mark een demo met deze handschoenen. Hij vertelt over de verschillende manieren waarop mensen de wereld om zich heen voelen, en vertelt welk deel zijn handschoenen precies kunnen simuleren. Ben van der Burg en Mark Beekhuis duiken in de wereld van deze technologie en bespreken de mogelijkheden voor de toekomst. Reacties en ideeën zijn altijd welkom via technoloog@bnr.nl Gast Gijs den Butter Video www.youtube.com/@bnrtech Over De Technoloog Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college. Over de makers Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio. Ben van der Burg (1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of TV. Rosanne Peters is redacteur van De Technoloog. Sinds 2025 doet ze de redactie van zowel De Technoloog als De Grote Tech Show en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits. Daniël Mol is redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Technologie is de oplossing voor alles. Althans, dat is het antwoord als je het aan een stel steenrijke techbro's vraagt. Maar naast het bouwen van nieuwe toepassingen, social mediaplatforms en webshops gaat het nog een heel stuk verder dan alleen geld verdienen. Ze hebben een heel ander wereldbeeld en een nieuwe vorm van samenleven voor ogen. Het geloof in technologie is grenzeloos. Technische oplossingen worden gevonden in kunstmatige intelligentie, genetische manipulatie en gaat zelfs tot het koloniseren van Mars. Want als de aarde uiteindelijk onleefbaar wordt, moet de groep belangrijkste, witte mensen toch ergens heen kunnen?! Innovatie moet daarom vooral niet worden afgeremd door regels of overheden. Maar ligt er überhaupt nog een grens voor deze groep ambitieuze, machtlustige techbro's? Journalist Laurens Verhagen schreef er samen met collega George van Hal een boek over. De techbro's zijn inmiddels lang en breed doorgedrongen tot het politieke en economische domein. Wat begon als een droom over innovatie, raakt uiteindelijk aan de toekomst van democratie, bestuur en zelfs de mensheid zelf. Hoe leren we begrijpen hoe techbro's zoals Elon Musk, Peter Thiel en Sam Altman denken? Hoe speel je hierop in en wat zijn de gevaren? Ben van der Burg en Mark Beekhuis ontleden de techbro-cultuur met Laurens Verhagen, redacteur Kunstmatige Intelligentie bij De Volkskrant en co-auteur van De Techbro's. Reacties of ideeën zijn altijd welkom via technoloog@bnr.nl Gast Laurens Verhagen Video www.youtube.com/@bnrtech Over De Technoloog Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college. Over de makers Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio. Ben van der Burg (1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of TV. Rosanne Peters is redacteur van De Technoloog. Sinds 2025 doet ze de redactie van zowel De Technoloog als De Grote Tech Show en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits. Daniël Mol is redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Hoera! De Technoloog is jarig. Dit is onze 500ste aflevering. Hoog tijd om eens achterom te kijken, om te zien of we er in de afgelopen tien jaar op vooruit zijn gegaan. En met wie kan dat beter dan met tech-expert Bert Hubert. In tien jaar is er veel veranderd en tegelijkertijd bar weinig. Zo begon AI met een IQ van nul, maar waar staan we nu eigenlijk? Wat heeft kunstmatige intelligentie ons in tien jaar tijd gebracht of juist gekost? En zijn we ondertussen al wat digitaal onafhankelijker én -bewuster geworden? In deze aflevering van De Technoloog blikken we terug op een decennium aan tech-ontwikkelingen om uit te zoeken waar we als samenleving staan en wat we (hopelijk) hebben geleerd. Ben van der Burg en Mark Beekhuis bespreken het allemaal met vriend van de show Bert Hubert. Reacties of ideeën zijn altijd welkom via technoloog@bnr.nl Gast Bert Hubert Video www.youtube.com/@bnrtech Over De Technoloog Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college. Over de makers Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio. Ben van der Burg (1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of TV. Rosanne Peters is redacteur van De Technoloog. Sinds 2025 doet ze de redactie van zowel De Technoloog als De Grote Tech Show en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits. Daniël Mol is redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show. See omnystudio.com/listener for privacy information.
We hebben het steeds vaker over digitale soevereiniteit, cybersecurity en AI, en dus focussen bedrijven en organisaties meer en meer op de risico's, regelgeving en bewustwording. Maar er blijft één cruciale vraag vaak onbeantwoord: Ligt er wel een stevig fundament onder? CTO en IT-architect Dennis Mulder vindt van niet. Organisaties draaien op complexe digitale systemen, die vaker niet dan wél ontworpen zijn door IT-architecten. En daar zit volgens de oud-Microsoft CTO precies het probleem. Digitale weerbaarheid begint niet bij een verplichte securitytraining voor werknemers, maar bij de manier waarop de onderliggende systemen en processen zijn ontworpen. En zelfs dan blijft het lastig. De IT-architect wordt te vaak in het 'IT-hokje' geplaatst, terwijl we ons te langzaam realiseren dat elk bedrijf tegenwoordig een technologiebedrijf is. Waarom lukt het maar niet om technologie een belangrijke rol te geven in de algehele strategie? En waarom ontbreekt er nog steeds technologische kennis in veel bestuurskamers? In deze aflevering van De Technoloog duiken we in de wereld van de IT-architect, zijn veranderende rol en de nieuwe manier van denken. Ben van der Burg en Mark Beekhuis bespreken het allemaal met CTO en IT-architect Dennis Mulder. Reacties of ideeën zijn altijd welkom via technoloog@bnr.nl Gast Dennis Mulder Video www.youtube.com/@bnrtech Over De Technoloog Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college. Over de makers Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio. Ben van der Burg (1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of TV. Rosanne Peters is redacteur van De Technoloog. Sinds 2025 doet ze de redactie van zowel De Technoloog als De Grote Tech Show en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits. Daniël Mol is redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show. See omnystudio.com/listener for privacy information.
In hedendaagse oorlogsvoering bepaalt AI steeds vaker wie verdacht is en een target wordt. Grote hoeveelheden data worden geanalyseerd om sneller dit soort belangrijke keuzes te maken. De technologie had ooit als doel te ondersteunen, maar krijgt een steeds grotere rol in de beslissing over leven of dood. Maar kunnen we hier wel voldoende op vertrouwen? In oorlogen zoals in Gaza en Oekraïne zien we hoe erg het mis kan gaan. Gebrekkige vertalingen, verouderde data of twijfelachtige aannames zorgen voor steeds meer burgerslachtoffers. De wens om steeds meer oorlog te voeren op afstand, betekent ook beslissingen nemen op afstand. In deze aflevering bespreken we de opkomst van systemen zoals het Maven Smart System, de rol van Big Tech en welke belangen hier worden nagestreefd. Met universitair hoofddocent Conflict Studies Lauren Gould, leggen we de opkomst van algoritmische oorlogsvoering bloot, waar nog maar bar weinig menselijke controle bij komt kijken. De opkomst van technologie heeft het karakter van oorlogsvoering fundamenteel veranderd. Welk doel heeft het produceren van zoveel mogelijk targets en een ongekend aantal bombardementen? Hoe werkt de technologie erachter? En waarom groeit het vertrouwen – terwijl steeds vaker het tegendeel wordt bewezen? Ben van der Burg en Mark Beekhuis bespreken het allemaal in deze nieuwe aflevering van De Technoloog met onze gast Lauren Gould. Reacties of ideeën zijn altijd welkom via technoloog@bnr.nl Gast Lauren Gould Video www.youtube.com/@bnrtech Over De Technoloog Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college. Over de makers Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio. Ben van der Burg (1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of TV. Rosanne Peters is redacteur van De Technoloog. Sinds 2025 doet ze de redactie van zowel De Technoloog als De Grote Tech Show en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits. Daniël Mol is redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show. See omnystudio.com/listener for privacy information.
ASML is uitgegroeid tot één van de belangrijkste techbedrijven ter wereld. Dat ligt naast de baanbrekende technologie, óók aan de bedrijfscultuur, de keuzes en het DNA van de medewerkers. Als ASML-baby wijdde Susanne van der Velden haar proefschrift aan het techbedrijf uit Veldhoven. Na twaalf jaar onderzoek ligt er nu een exemplaar voor het bredere publiek: Lessons Learned from ASML. Want wat is het geheim van ASML? Van begin af aan heeft ASML het anders aangepakt. Er ging net zoveel geld naar het organisatorische deel van het bedrijf, als naar de technologie. De sterke leercultuur zorgde dat iets de volgende keer altijd beter moest. Het ging zo ver, dat zelfs de CEO op inhoud moest kunnen worden aangesproken, want ‘facts outrank hierarchy’. R&D is daarom ook heilig. Financiële problemen of niet, op dit onderdeel werd niet bezuinigd. We krijgen een kijkje achter de schermen bij ASML. Wat fascineert Van der Velden aan de succesvolle werkwijze van het bedrijf? En wat kunnen startups, overheden en andere bedrijven leren van ASML? Deze belangrijke lessen kunnen ons leiden naar Europa’s toekomstige BSML’s, CSML’s en DSML’s. Ben van der Burg en Mark Beekhuis duiken met Susanne van der Velden in de geschiedenis van ASML. Welke patronen zijn te herkennen, wat is het ASML-DNA en wat zijn altijd de zwakke punten gebleven? Je hoort het in deze nieuwe aflevering van De Technoloog. Reacties of ideeën zijn altijd welkom via technoloog@bnr.nl Gast Susanne van der Velden Video www.youtube.com/@bnrtech Over De Technoloog Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college. Over de makers Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio. Ben van der Burg (1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of TV. Rosanne Peters is redacteur van De Technoloog. Sinds 2025 doet ze de redactie van zowel De Technoloog als De Grote Tech Show en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits. Daniël Mol is redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Zijn we nog enigszins digitaal soeverein? Het is al jaren een heikel dossier. Overheden en bedrijven zijn afhankelijk geraakt van Amerikaanse cloudreuzen, softwareplatforms en ecosystemen. Met privacydeskundige Brenno de Winter duiken we in de geschiedenis van dit dossier. Want hoe heeft het ooit zo ver kunnen komen? Al jaren roepen deskundigen hetzelfde riedeltje. Het bewustzijn groeit, maar de drempel over durven we vaak nog niet. Dat laat het dossier Solvinity maar al te goed zien. Het is ook geen zwart-witverhaal, waar Amerikaanse tech “slecht” is en Europese tech “goed”. Het gaat over zeggenschap, over bewuste keuzes, risico’s en weten waar je van afhankelijk bent. De Winter schreef er een boek over: Soevereiniteit: Hoe dan? Vooral om een kader te stellen. Want de laatste jaren wordt er steeds meer over gesproken, maar daar blijft het dan ook bij. Om het toegankelijker te maken, vergelijkt hij soeverein zijn met het leven van zijn lievelingsdier: de kat. Je moet jezelf blijven afvragen of jij de regie hebt, of je weg kan als je dat wilt en of je weet wie er toegang heeft tot jouw data. In deze aflevering van De Technoloog duiken we in de mogelijkheden tot digitale soevereiniteit. Waar in de keten gaat het precies mis? En is het echt zo eng om de overstap te maken naar Europese diensten? Volgens De Winter zou Nederland een voorbeeld moeten nemen aan Frankrijk en Duitsland, waar ze wél een digitale strategie durven te voeren, terwijl Nederland vooral benadrukt wat er allemaal niet kan. Je hoort het in deze nieuwe aflevering met Ben van der Burg en Daniël Mol. Reacties of ideeën zijn altijd welkom via technoloog@bnr.nl Gast Brenno de Winter Video Youtube Over De Technoloog Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college. Over de makers Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio. Ben van der Burg (1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of TV. Rosanne Peters is redacteur van De Technoloog. Sinds 2025 doet ze de redactie van zowel De Technoloog als De Grote Tech Show en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits. Daniël Mol is redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Arjan Brussee stond aan de wieg van de Unreal Engine: dé motor in de game-industrie waarmee 3D-werelden worden gemaakt. De Unreal Engine is het kloppend hart, en wordt ook gebruikt voor simulaties, films, digital twins en het trainen van AI-modellen. De technologie werd al snel de beste in zijn soort. Ook concurrenten stapten over. Brussee is één van de grondleggers van de Nederlandse game-industrie. Al vroeg kwam hij bij Epic Games terecht en ging aan de slag met wat de Unreal Engine moest worden. Met honderden ontwikkelaars kwam de lat steeds hoger te liggen, maar het speelveld is veranderd. Met AI moet dit beter en sneller, en vooral met veel minder handjes. Die uitdaging gaat Brussee nu aan. Zijn Immense Engine moet het Europese alternatief worden. AI native met Europees talent achter de knoppen, volledig ingericht op Europese wet- en regelgeving. Het biedt sectoren zoals Defensie de mogelijkheid om voor hun simulaties onafhankelijk te worden van de VS of China. Of je nu voor of tegen AI bent, volgens Brussee moet het echt anders. De tijd van 300 man op één game is voorbij. De ontslagen volgen elkaar in hoog tempo op. AI zou de toekomst zijn, maar wel gestuurd door het creatieve brein van de mens. Is de technologie er klaar voor? En hoe bouw je vervolgens dan een nieuwe Engine? Ben van der Burg en Daniel Mol kijken samen met Arjan Brussee, ex-Technical Director bij Epic Games, terug én vooruit. De game-industrie is de afgelopen 30 jaar zodanig veranderd dat er nu een knop om moet. Hoe dat eruit gaat zien, hoor je in deze nieuwe aflevering van De Technoloog. Reacties of ideeën zijn altijd welkom via technoloog@bnr.nl Gast Arjan Brussee Video Youtube Over De Technoloog Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college. Over de makers Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio. Ben van der Burg (1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of TV. Rosanne Peters is redacteur van De Technoloog. Sinds 2025 doet ze de redactie van zowel De Technoloog als De Grote Tech Show en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits. Daniël Mol is redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Een veilige lasercommunicatieverbinding tussen een vliegtuig en een satelliet op 36.000 kilometer boven de aarde, het is eindelijk gelukt. Om dit voor elkaar te krijgen is de UltraAir-terminal ontwikkeld, die ervoor zorgt dat data snel en veilig verzonden kan worden met een free-space laser. TNO is de eerste ter wereld die dit voor elkaar heeft gekregen. Want dwars door de atmosfeer verbinding maken is niet makkelijk. Zeker niet met een bewegend, trillend en schuddend object als een vliegtuig. Hoe doe je dat vanaf een bewegend object en hoe mik je zo precies dat een laser de geostationaire satelliet vindt? Hoe houd je vervolgens een stabiele verbinding? En wat maakt afluisteren bijna onmogelijk? Director Space & Scientific Instrumentation bij TNO Kees Buijsrogge vertelt hoe het idee voor deze samenwerking in 2018 in Parijs werd geboren en hoe ze het eind 2025 voor elkaar kregen. In de wereld van veilige satellietverbindingen een mijlpaal die zowel in de militaire sector als in de commerciële luchtvaart het verschil gaat maken. In deze aflevering verkennen Ben van der Burg en Mark Beekhuis naast de techniek ook de impact op de sector. Nu bewezen is dat het kan, moet slim worden gekeken naar de toekomst. De technologie maakt de positie van Europa én Nederland sterker, maar hoe gaan we hier optimaal van profiteren? Je hoort het in deze nieuwe aflevering van De Technoloog met Director Space & Scientific Instrumentation bij TNO Kees Buijsrogge. Reacties of ideeën zijn altijd welkom via technoloog@bnr.nl Gast Kees Buijsrogge Video Youtube Over De Technoloog Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college. Over de makers Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio. Ben van der Burg (1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of TV. Rosanne Peters is redacteur van De Technoloog. Sinds 2025 doet ze de redactie van zowel De Technoloog als De Grote Tech Show en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits. Daniël Mol is redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Het gebruik van AI heeft opsporingswerk fundamenteel veranderd. Niet door rechercheurs te vervangen, maar door hun rol langzaam te veranderen naar de regisseurs van digitaal onderzoek. Door een wirwar aan digitale informatie moeten rechercheurs zelfstandig hun eigen weg vinden. Daarom waagt Het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) zich aan een van de grootste uitdagingen van deze tijd: Hoe vind je wat je zoekt in de groeiende berg aan data? Het vraagt om een fundamenteel andere manier van zoeken, en die verandering is al in volle gang. Waar klassiek digitaal onderzoek draaide om het invoeren van de juiste zoektermen, maken nieuwe technieken het mogelijk om te zoeken op betekenis. Huidige taalmodellen (LLM’s) begrijpen de context steeds beter, herkennen verbanden en kunnen informatie samenvatten of vertalen. Hoewel het gebruik van LLM's de boel kan versnellen, wordt het ook complexer. Want hoe meer je kan vinden, hoe belangrijker het wordt om kritisch te blijven. Het platform Hansken wordt inmiddels door meerdere opsporingsdiensten gebruikt. Het systeem van het NFI maakt het mogelijk om enorme hoeveelheden digitale data tegelijk te doorzoeken. En dat komt goed uit, zeker als je per zaak soms tientallen in beslag genomen apparaten moet uitlezen. Toch blijft de mens altijd in de loop. Je krijgt hints van AI, maar het brein dat blijf jij. Critici maken zich zorgen om de juridische kant van het verhaal en de gebrekkige bescherming die de AI-Act nu biedt. Wat maakt hun zorgen terecht en waar zitten de grootste uitdagingen nog? Is er wel genoeg besef dat slimmer zoeken ook meer risico’s met zich meebrengt? Ben van der Burg en Daniel Mol duiken in de wereld van digitale sporen met senior wetenschappelijk onderzoeker Hans Henseler van het NFI en lector Digital Forensics & E-Discovery aan de Hogeschool Leiden. Reacties of ideeën zijn altijd welkom via technoloog@bnr.nl Gast Hans Henseler Video Youtube Over De Technoloog Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college. Over de makers Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio. Ben van der Burg (1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of TV. Rosanne Peters is redacteur van De Technoloog. Sinds 2025 doet ze de redactie van zowel De Technoloog als De Grote Tech Show en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits. Daniël Mol is redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Quantumtechnologie is de toekomst, maar zorgt tegelijkertijd voor grote digitale problemen. Beveiliging staat nu al onder druk, omdat de huidige technieken niet gewapend zijn tegen quantumtechnologie. Post-quantum cryptografie moet ons hiertegen wapenen. Maar hoe bereid je je nu al voor op de switch naar post-quantum cryptografie? Wat zijn de standaarden en waar moet je zijn voor het stappenplan dat al klaar ligt? Dat bespreken we met Christian Schaffner, directeur van QuSoft en professor Theoretical Computer Science aan de Universiteit van Amsterdam. En toch zijn we eigenlijk al te laat. Het principe van harvest now, decrypt later houdt in dat bepaalde data nu wordt opgeslagen, om ze te ontcijferen zodra de quantumcomputer daartoe in staat is. We weten dat het gebeurt, maar voelen we met z'n allen voldoende druk om ons klaar te stomen voor wat er komen gaat? Of weten we vooral niet hoe? In deze aflevering bespreken we waar quantumtechnologie nu staat, hoe de technologie zich steeds verder ontwikkelt en hoelang we nog hebben voordat de quantumcomputer kan wat wordt beloofd. Want naast de gevreesde mogelijkheid van het kraken van de meest krachtige encryptie, kan de quantumcomputer straks ook heel veel moois. Het idee was om wetenschappers te helpen beter te begrijpen, niet om de wereld angst aan te jagen. Je hoort het allemaal in deze aflevering met Ben van der Burg en Mark Beekhuis in gesprek met Christian Schaffner, directeur van QuSoft en professor Theoretical Computer Science aan de Universiteit van Amsterdam. Reacties of ideeën zijn altijd welkom via technoloog@bnr.nl Gast Christian Schaffner Video Youtube Over De Technoloog Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college. Over de makers Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio. Ben van der Burg(1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of TV. Rosanne Petersis redacteur van De Technoloog. Sinds 2025 doet ze de redactie van zowel De Technoloog als De Grote Tech Show en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits. Daniël Molis redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show.
Quantumtechnologie is de toekomst, maar zorgt tegelijkertijd voor grote digitale problemen. Beveiliging staat nu al onder druk, omdat de huidige technieken niet gewapend zijn tegen quantumtechnologie. Post-quantum cryptografie moet ons hiertegen wapenen. Maar hoe bereid je je nu al voor op de switch naar post-quantum cryptografie? Wat zijn de standaarden en waar moet je zijn voor het stappenplan dat al klaar ligt? Dat bespreken we met Christian Schaffner, directeur van QuSoft en professor Theoretical Computer Science aan de Universiteit van Amsterdam. En toch zijn we eigenlijk al te laat. Het principe van harvest now, decrypt later houdt in dat bepaalde data nu wordt opgeslagen, om ze te ontcijferen zodra de quantumcomputer daartoe in staat is. We weten dat het gebeurt, maar voelen we met z'n allen voldoende druk om ons klaar te stomen voor wat er komen gaat? Of weten we vooral niet hoe? In deze aflevering bespreken we waar quantumtechnologie nu staat, hoe de technologie zich steeds verder ontwikkelt en hoelang we nog hebben voordat de quantumcomputer kan wat wordt beloofd. Want naast de gevreesde mogelijkheid van het kraken van de meest krachtige encryptie, kan de quantumcomputer straks ook heel veel moois. Het idee was om wetenschappers te helpen beter te begrijpen, niet om de wereld angst aan te jagen. Je hoort het allemaal in deze aflevering met Ben van der Burg en Mark Beekhuis in gesprek met Christian Schaffner, directeur van QuSoft en professor Theoretical Computer Science aan de Universiteit van Amsterdam. Reacties of ideeën zijn altijd welkom via technoloog@bnr.nl Gast Christian Schaffner Video Youtube Over De Technoloog Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college. Over de makers Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio. Ben van der Burg (1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of TV. Rosanne Peters is redacteur van De Technoloog. Sinds 2025 doet ze de redactie van zowel De Technoloog als De Grote Tech Show en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits. Daniël Mol is redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Op de zeebodem liggen duizenden kilometers aan datakabels die continenten met elkaar verbinden. Nederland fungeerde als belangrijke digitale hub in Europa, maar is deze positie aan het verliezen. Een alliantie van bedrijven, kennisinstellingen en overheidsinstanties zetten zich samen in om de positie van Nederland te beschermen onder de naam Dutch Subsea Cable Coalition. Want waar vroeger nationale telecombedrijven gezamenlijk kabelsystemen aanlegden, zijn het nu vaak grote techbedrijven zoals Google en Microsoft die het initiatief nemen. Daarmee groeit ook onze afhankelijkheid van Amerikaanse Big Tech door hun infrastructuur te gebruiken. Nu kampen ze nog met enorme overcapaciteit, maar dat houdt een keer op. Het roept de vraag op waarom Nederland vooral toekijkt, en niet vecht voor haar positie als digitale hub in Europa. Onze verslechterende positie raakt ons digitale ecosysteem. We willen liever geen datacenter in onze achtertuin en we kampen met een energiecrisis, maar hoe minder datacenters, hoe minder datakabels. Dat blijft elkaar versterken. Willen we mee blijven tellen, dan moeten we bereid zijn bepaalde keuzes te maken. Op vrijwel elke sector van de economie heeft het effect. Het is één van de redenen dat Alexander van den Hil van SURF zich via de Dutch Subsea Cable Coalition hard maakt voor de toekomst van onze onderzeekabelinfrastructuur. Daarom duiken we in de wereld van datakabels onder water, want hoe gaat de aanleg hiervan in z'n werk? Wie bewaakt ze? Wat als er gesaboteerd wordt? En wat kunnen nieuwe kabels vandaag de dag, vergeleken met de dertig jaar oude kabels die nu nog in de Noordzee liggen? Je hoort het allemaal in deze nieuwe aflevering met Ben van der Burg en Mark Beekhuis. Reacties of ideeën zijn altijd welkom via technoloog@bnr.nl Gast Alexander van den Hil Links The Dutch Subsea Cable Coalition Submarine Cable Map Video Youtube Over De Technoloog Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college. Over de makers Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio. Ben van der Burg (1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of TV. Rosanne Peters is redacteur van De Technoloog. Sinds 2025 doet ze de redactie van zowel De Technoloog als De Grote Tech Show en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits. Daniël Mol is redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Het is één van de meest ambitieuze nucleaire innovaties van dit moment: de kleine modulaire kernreactor. Het Nederlandse Thorizon werkt aan een gesmoltenzoutreactor, wat wereldwijd wordt gezien als veelbelovende technologie. Terwijl de druk toeneemt om onze energievoorziening te verduurzamen én onafhankelijker te maken, gaat het om een opvallende combinatie: schone energie, hergebruik van kernafval én een hoge mate van veiligheid. Maar is het echt zo mooi als het lijkt? Grote techbedrijven geloven er in ieder geval in en investeren op hoog tempo in kernenergie om hun groeiende aantal datacenters te voorzien van voldoende energie. Maar hoe snel Big Tech het tempo ook opvoert, deze nieuwe reactoren moeten nog gebouwd worden. Thorizon werkt al jaren aan de ontwikkeling van een gesmoltenzoutreactor. Deze werkt in tegenstelling tot traditionele kernreactoren niet op vaste brandstoffen en water, maar moet draaien op thorium en kernafval. Met hun unieke technologie hoopt het bedrijf in de toekomst een cruciale rol te spelen in de energietransitie. Hoe kan kernafval bijvoorbeeld worden ingezet als brandstof? En hoe hou je het ten alle tijden veilig? De ontwikkelingen in de nucleaire sector hebben jarenlang stilgestaan. Nu er weer volop met interesse gekeken wordt naar kernenergie, reist de vraag wat er technisch, economisch én politiek nodig is om nieuwe plannen mogelijk te maken en nieuwe reactoren te realiseren. In deze aflevering duiken Ben van der Burg en Mark Beekhuis in de wereld van deze veelbelovende technologie én bespreken we de grote uitdagingen met ceo van Thorizon Kiki Lauwers. Reacties of ideeën zijn altijd welkom via technoloog@bnr.nl Gast Kiki Lauwers Video Youtube Over De Technoloog Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college. Over de makers Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio. Ben van der Burg (1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of TV. Rosanne Peters is redacteur van De Technoloog. Sinds 2025 doet ze de redactie van zowel De Technoloog als De Grote Tech Show en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits. Daniël Mol is redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Zou je nog steeds persoonlijke gegevens delen als een model aan elkaar blijkt te hangen met duct tape? En op eigen houtje taken laten uitvoeren op je computer? We zitten op een hogesnelheidstrein die maar doordendert. Maar ondertussen heeft de technologie tijd nodig om volwassen te worden. Toch zijn Large Language Models (LLM's) niet meer weg te denken uit ons leven. En dat terwijl een demo van OpenAI's ChatGPT eind 2022 pas het begin markeert van de opmars van taalmodellen die we nu zo goed kennen. Wat begon als een slimme, Whatsapp-achtige tekstgenerator, is uitgegroeid tot een technologie die steeds beter zélf taken kan uitvoeren. Elk kwartaal komt met nieuwe mogelijkheden. De race om het beste model en de meeste gebruikers gaat zó snel, dat de vraagt reist waar we nu eigenlijk staan. Nu de grote spelers het internet hebben leeggehaald en de beschikbare trainingsdata op raakt, verschuift de focus naar andere methoden zoals posttraining. Met machine learning engineer Judith van Stegeren duiken we in de ontwikkeling van LLM's, de slimmere manier van trainen en de risico's van AI-agents. Wat maakt dat we nu staan waar we staan? En wat doet een Anthropic met hun model Claude zoveel beter dan de rest? Want op het gebied van programmeren is Claude Code koploper en krijgt vibecoding een steeds groter publiek. Voor mensen uit het vak betekent het vooral een samenwerking met AI met een kritische blik. Voor de leek betekent het een compleet nieuwe wereld aan mogelijkheden. Maar programmeurs, die zullen altijd nodig blijven. Die hogesnelheidstrein dendert nog wel even door. Door vele miljarden te investeren in verdere ontwikkeling blijft het tempo hoog. In deze aflevering van De Technoloog word je samen met Ben van der Burg en Mark Beekhuis volledig bijgepraat over de ups en downs in de wereld van LLM's door Judith van Stegeren, machine learning engineer bij Datakami. Reacties of ideeën zijn altijd welkom via technoloog@bnr.nl Gast Judith van Stegeren Video Youtube Over De Technoloog Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college. Over de makers Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom Den Haag en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio. Ben van der Burg (1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of TV. Rosanne Peters is redacteur van De Technoloog. Sinds 2025 doet ze de redactie van zowel De Technoloog als De Grote Tech Show en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits. Daniël Mol is redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show.See omnystudio.com/listener for privacy information.
Terwijl 5G nog volop wordt uitgerold, wordt achter de schermen nieuwe technologie ontwikkeld voor de volgende generatie. Want dit keer gaat het een stuk verder dan alleen kunnen communiceren en snel internetten. Kunstmatige intelligentie krijgt een centrale rol en sensing-technologie maakt dat het netwerk objecten kan waarnemen. Het opent de deur naar een rits veelbelovende toepassingen. Via radiosignalen kan het netwerk straks objecten detecteren, zoals drones in het luchtruim en voertuigen op straat. Zo is het bijvoorbeeld mogelijk om in de toekomst op een slimmere en goedkopere manier stoplichten aan te sturen. Future Network Services, een initiatief vanuit onderzoeksinstituut TNO, probeert samen met ontwikkelaars en bedrijven in te spelen op de toekomst. Het is de reden dat Nederland zich één van de voorlopers kan noemen als het gaat om de ontwikkeling van 6G. Voor het eerst pakken we de voorbereiding van de volgende generatie anders aan. We kijken nu al naar wat we straks allemaal moeten kunnen met dit nieuwe netwerk en hoe bedrijven en overheden daar zo slim mogelijk op kunnen inspelen. Met een kersverse nieuwe investering van 142 miljoen euro uit het Nationaal Groeifonds zet het initiatief nu de volgende stap. Weet Nederland zijn positie in de kopgroep te behouden? Samen met landen als Duitsland en Finland lopen we namelijk voorop. Ondertussen worden wereldwijd de koppen bij elkaar gestoken om te zorgen voor standaarden waardoor het netwerk straks overal hetzelfde functioneert. Rond 2028 worden die specificaties definitief vastgesteld, en twee jaar later moeten de eerste commerciële toepassingen op de markt komen. In deze aflevering kijken we vooruit met initiatiefnemer en Alliance Director Paul Wijngaard van Future Network Services. Wat zijn de verschillen met voorgaande generaties? En hoe zit het straks met onze privacy en veiligheid? Dat bespreken Ben van der Burg en Mark Beekhuis allemaal in deze nieuwe aflevering van De Technoloog. Reacties of ideeën zijn altijd welkom via technoloog@bnr.nl Gast Paul Wijngaard Video Youtube Over De Technoloog Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college. Over de makers Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom Den Haag en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio. Ben van der Burg (1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of TV. Rosanne Peters is redacteur van De Technoloog. Sinds 2025 doet ze de redactie van zowel De Technoloog als De Grote Tech Show en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits. Daniël Mol is redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Door de groeiende aanwezigheid van technologie in ons leven, moeten we het ook hebben over de ethische kant. Technologie is namelijk niet automatisch eerlijk. In de praktijk blijken bepaalde groepen systematisch harder geraakt te worden door algoritmische systemen. Dat bleek op grote schaal met de manier waarop DUO controleerde of een student terecht studiefinanciering ontving. Maar ook op kleine schaal, zoals met self-tracking apps of gezichtsherkenning is de technologie vaak niet ethisch verantwoord. Een gezondheidsapp belooft iemand meer grip op zijn of haar leven, maar verzamelt tegelijk extreem gevoelige gegevens over bijvoorbeeld je menstruatie of seksleven. Wanneer dit soort gevoelige data bij grote technologiebedrijven belanden, ben je de grip dan niet juist verloren? Hetzelfde geldt voor gezichtsherkenningstechnologie, die vandaag de dag nog geen goed onderscheid kan maken tussen wit en zwart. In de praktijk zijn zwarte vrouwen daar het vaakst de dupe van. Met techniekfilosoof Marjolein Lanzing bespreken we kritische vraagstukken van vandaag de dag. Want hoe gebruiken we bepaalde technologie, en wanneer zouden we dat juist niet moeten doen? Hoe verandert kunstmatige intelligentie onze samenleving en wanneer is dat onrechtvaardig? Het gaat naast privacygevoeligheid ook over macht, invloed en de rol van grote techbedrijven in onze samenleving. Want dat bedrijven steeds vaker bepalen hoe gedrag wordt gestuurd en hoe sectoren zoals onderwijs en politiek veranderen, is een feit. Maar moeten we dat willen? In deze aflevering van De Technoloog filosoferen Ben van der Burg en Mark Beekhuis samen met techniekfilosoof Marjolein Lanzing (Universiteit van Amsterdam) over hoe ethisch (on)verantwoorde vormen van technologie zijn. Reacties of ideeën zijn altijd welkom via technoloog@bnr.nl Gast Marjolein Lanzing Video Youtube Over De Technoloog Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college. Over de makers Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom Den Haag en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio. Ben van der Burg (1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of TV. Rosanne Peters is redacteur van De Technoloog. Sinds 2025 doet ze de redactie van zowel De Technoloog als De Grote Tech Show en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits. Daniël Mol is redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Datacenters bouwen in de ruimte, een idee dat ooit sciencefiction leek en nu écht lijkt te gebeuren. De razendsnelle ontwikkeling van AI laat de vraag naar datacenters flink stijgen. Tegelijkertijd lopen we op aarde tegen grenzen aan, en dus moeten we opzoek naar oplossingen. Maar is het bouwen van datacenters in de ruimte echt zo'n goed idee? Op papier heeft het veel voordelen. Zonne-energie is 24 uur per dag beschikbaar en aan ruimte geen gebrek. Toch komen er ook ingewikkelde vraagstukken bij kijken, zoals het koelen van een datacenter zonder de aanwezigheid van lucht en water, en het beschermen van kwetsbare chips tegen straling en rondvliegende deeltjes. Het zijn beslist geen simpele problemen om op te lossen. En toch worden de eerste stappen al gezet om het waar te maken. Elon Musk maakt met zijn bedrijf SpaceX grote beloften, want zelfs binnen een paar jaar zou het moeten kunnen en ook nog eens goedkoper dan op aarde. Ondertussen kijken bedrijven wereldwijd mee, experimenteren startups met nieuwe technologieën en zijn de Chinezen bezig met het lanceren van slimme satellieten. De wereld kijkt met grote ogen mee, maar de vraagt blijft: Is het praktisch wel haalbaar? Ruimtevaart- en techjournalist Thijs Roes is sceptisch, maar ziet ook mogelijkheden. Wat is het meest realistische scenario, wat is absolute grootspraak en hoe ver zijn we nu eigenlijk echt? In deze aflevering van De Technoloog duiken Ben van der Burg en Mark Beekhuis samen met Thijs Roes, een van de makers van BNR-podcast Space Cowboys, in de toekomst van datacenters in de ruimte. Gast Thijs Roes Video Youtube Over De Technoloog Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college. Over de makers Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom Den Haag en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio. Ben van der Burg (1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of TV. Rosanne Peters is redacteur van De Technoloog. Sinds 2025 doet ze de redactie van zowel De Technoloog als De Grote Tech Show en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits. Daniël Mol is redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show. See omnystudio.com/listener for privacy information.
In deze speciale, tweedelige serie zijn we te gast in het AI Cloud and Executive Briefing Center van Nvidia in München. We krijgen een uniek inkijkje in de wereld van Nvidia, waar het bedrijf nu aan werkt én hoe een supercomputer er van dichtbij uitziet. Hoe positioneert Nvidia zich als één van de belangrijkste spelers op het wereldtoneel? Hun technologie is overal te vinden, van het gebruik door overheden tot in auto’s en in gamecomputers. Maar wat doet Nvidia om koploper te blijven in de huidige AI-race, en wat als die AI-hype barst? In deel twee van deze serie praten we over de werkcultuur van Nvidia, want hoe gaat een miljardenbedrijf als deze te werk? Play the game, not the score. Want wat het meest oplevert is niet altijd het meest relevant. Nvidia is en blijft in de kern de focus houden op de technologie. Dat maakt dat de startup cultuur veel aandacht krijgt. Daar wordt het immers waar gemaakt. In de felle concurrentiestrijd van vandaag de dag, moet Nvidia op alle fronten blijven presteren. AI-factory’s en datacenters zijn daarbij essentieel. Met steeds meer behoefte aan data, rijst de vraag hoe datacenters efficiënter en zuiniger kunnen, zodat AI óók op de lange termijn houdbaar is. Waar bouw je bijvoorbeeld een enorme AI-fabriek die op grote schaal duurzame energie kan benutten, zoals in Narvik, Noorwegen mogelijk is. En stel dat de AI-bubbel inderdaad knapt en deels leegloopt. Wat stort er in, en wat blijft staan? Volgens Carlo Ruiz, Vice President Enterprise Solutions & Operations zal er zeker van alles mislukken. Maar één ding is duidelijk: AI verdwijnt niet meer en zal innovatie verder aanjagen. Je hoort het in deze extra aflevering van de Technoloog met Ben van der Burg en Mark Beekhuis. Gast Carlo Ruiz Video Youtube Over De Technoloog Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college. Over de makers Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom Den Haag en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio. Ben van der Burg (1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of TV. Rosanne Peters is redacteur van De Technoloog. Sinds 2025 doet ze de redactie van zowel De Technoloog als De Grote Tech Show en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits. Daniël Mol is redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show. Donner Bakker heeft als redacteur bijgedragen aan deze special bij Nvidia. See omnystudio.com/listener for privacy information.
In deze speciale, tweedelige serie zijn we te gast in het AI Cloud and Executive Briefing Center van Nvidia in München. We krijgen een uniek inkijkje in de wereld van Nvidia, waar het bedrijf nu aan werkt én hoe een supercomputer er van dichtbij uitziet. Hoe positioneert Nvidia zich als één van de belangrijkste spelers op het wereldtoneel? Hun technologie is overal te vinden, van het gebruik door overheden tot in auto’s en in gamecomputers. Maar wat doet Nvidia om koploper te blijven in de huidige AI-race, en wat als die AI-hype barst? Behalve hardware en heel veel software, bemoeit Nvidia zich namelijk ook met het bouwen van een AI-ecosysteem. Soms in een nieuwe industrie, maar soms ook in een heel land. We praten over de toekomst van AI-factory's en de rol van Nvidia, want wat komt er precies uit zo’n AI-factory? En welke waarden hebben deze tokens? Wat maakt dat Nvidia AI ziet als dé kritische infrastructuur van het moment? Nvidia heeft een visie, en die is duidelijk. Ze hebben gelijk ook een boodschap voor ons: Nederland. Blijf. Niet. Achter. In deze aflevering van De Technoloog hoor je waarom Nvidia vindt dat Nederland achterloopt. Het innovatieve imago hebben we nog steeds, maar is de wil om de snelste te zijn echt verdwenen? In het eerste deel van deze tweedelige serie praten Ben van der Burg en Mark Beekhuis met Carlo Ruiz, Vice President Enterprise Solutions & Operations. Gast Carlo Ruiz Video Youtube Over De Technoloog Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college. Over de makers Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom Den Haag en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio. Ben van der Burg (1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of TV. Rosanne Peters is redacteur van De Technoloog. Sinds 2025 doet ze de redactie van zowel De Technoloog als De Grote Tech Show en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits. Daniël Mol is redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show. Donner Bakker heeft als redacteur bijgedragen aan deze special bij Nvidia. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Noord-Korea, een land zónder vrij internet, maar mét een van de meest beruchte cyberlegers ter wereld. Het is een van de meest gesloten landen, maar weet als de beste hoe cyber ingezet kan worden als wapen en geopolitiek drukmiddel. We bespreken de nieuwste tactieken, het doel van deze digitale strategie en de groeiende, digitale aanwezigheid van Noord-Korea in Europa. Noord-Korea is al sinds de jaren 80 bezig met asymmetrische oorlogsvoering. Want als je militair zwakker bent, moet je slimmer, goedkoper en onvoorspelbaarder opereren dan de rest. Een slimme strategie die opvolger Kim Jong Un verder heeft uitgebouwd. Zo lukte het Noord-Koreaanse hackerscollectief Lazarus uiteindelijk om de grootste cyberaanval ooit te plegen, waarbij zo’n 1,5 miljard dollar werd buitgemaakt. Steeds vaker zien we Noord-Koreaanse IT'ers op een subtielere manier te werk gaan. Over de hele wereld doen zij zich met een andere identiteit voor als zelfstandig IT-ondernemer bij bedrijven die zich onder andere bezig houden met wapens, raketten of kernenergie. Zo weten steeds meer infiltranten belangrijke geheimen en verdiende centen door te spelen aan het regime. Tegelijkertijd roept dit systeem belangrijke vragen op, want hoe houdt de staat ten alle tijden controle over hackers die wereldwijd enorme sommen geld verdienen? Blijven zij wel loyaal? En hoeveel van dat gestolen geld bereikt daadwerkelijk de staat? In deze aflevering van De Technoloog duiken Ben van der Burg en Mark Beekhuis met Korea-deskundige Remco Breuker in de digitale strategie van Noord-Korea. Gast Remco Breuker Video Youtube Over De Technoloog Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische ontwikkelingen en de impact op onze samenleving. Want technologie is overal om ons heen, in onze broekzak en soms zelfs op ons hoofd. Van AI naar ruimtevaart, van chips naar het metaverse en van mobiele telefonie naar ICT-recht. In een open en vooral nieuwsgierig gesprek krijgt de luisteraar samen met Mark en Ben een razend interessant mini-college. Over de makers Mark Beekhuis (1969) is presentator, journalist, radio- en podcastmaker met een focus op wetenschap, politiek en technologie. Hij won de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Nieuws met Newsroom Den Haag en maakte de afgelopen jaren onder meer de serie De Kwestie Wolf en de Nieuws Top 150. Daarnaast presenteert hij wekelijks de podcasts Studio Den Haag en De Technoloog. Ook kun je hem kennen van zijn vele bijdrages op BNR Nieuwsradio. Ben van der Burg (1968) is presentator en tech commentator. Buiten het winnen van de eerste Dutch Podcast Award in de categorie Technologie won hij nooit iets, hij werd altijd tweede. Naast de Technoloog presenteert hij De Grote Tech Show op BNR en je kent hem wellicht van media bijdrages op BNR Nieuwsradio of TV. Rosanne Peters is redacteur van De Technoloog. Sinds 2025 doet ze de redactie van zowel De Technoloog als De Grote Tech Show en is zij te horen in de Tech Update tijdens De Ochtend- en Avondspits. Daniël Mol is redacteur van De Technoloog. Hij voegde zich in 2021 bij het team en is ook redacteur van de Cryptocast en De Grote Tech Show. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Hoe worden nu al de chips gemaakt die een veelbelovende toekomst hebben? Dat ontdekken we van dichtbij, tijdens een exclusieve rondleiding bij SMART Photonics, de fotonische-chipmaker op de High Tech Campus in Eindhoven. CEO Johan Feenstra leidt Ben van der Burg en Joe van Burik rond in deze aflevering van De Grote Tech Show. Ze bespreken de manier waarop deze deeptech-scale-up net zo'n positie probeert te veroveren als TSMC, juist door in Nederland chips te produceren - en over enige tijd op nog grotere schaal bij een nieuwe faciliteit die door TNO gerealiseerd wordt. Luister hier ook de Technoloog-aflevering waarin Ben en collega Daniël Mol eerder dit jaar al met Johan Feenstra spraken. Vragen, opmerkingen of suggesties? Mail ons! Op: degrotetechshow@bnr.nl De Grote Tech ShowTech verandert onze wereld, in De Grote Tech Show (DGTS) hoor je hoe. Joe van Burik en Ben van der Burg spreken met innovatieleiders en analyseren de techwereld, van AI tot cybersecurity en social media tot quantumcomputers. TechpodcastDe Grote Tech Show (DGTS) is dé techpodcast (en radioshow) voor iedereen die technologie en innovatie echt wil begrijpen. Over AI (of: kunstmatige intelligentie), chips, cloud, cyberveiligheid, social media, quantum en entertainment. Hier hoor je hoe technologie de wereld verandert en wat dat betekent voor bedrijven, investeerders en iedereen in de samenleving. Bij DGTS krijg je de analyses, inzichten en interviews die ertoe doen. Met diepgaande gesprekken en scherpe analyses brengen we de belangrijkste technologische ontwikkelingen in kaart. InnovatiesElke week spreken we kopstukken in de techwereld: ceo's, hoogleraren, ondernemers en investeerders die werken aan de innovaties van morgen. Wat betekenen de nieuwste AI-modellen voor werk en creativiteit? Hoe blijven Europese startups concurreren met het nog altijd machtige Silicon Valley en het ondoorzichtige China? Dit zijn geen oppervlakkige interviews, maar diepgaande gesprekken waarin we de hoofdrolspelers spreken die écht impact maken. De technologische revolutie is in volle gang en beïnvloedt elk aspect van ons leven—van de manier waarop we werken en communiceren tot de geopolitieke machtsverhoudingen. Daarom brengen we niet alleen de technologische kant in beeld, maar ook de economische en maatschappelijke implicaties ervan. Naast de grote innovaties kijken we naar de bedrijven die deze ontwikkelingen vormgeven. Wat is de strategie van big tech-bedrijven zoals Google, Apple, Microsoft en Meta? Hoe verandert de concurrentiestrijd tussen Nvidia, AMD en Intel de chipmarkt? Wat betekenen nieuwe wetten en regels in Europa en de VS voor de toekomst van technologie? AnalysesDaarnaast hoor je bij De Grote Tech Show, exclusief als extra podcast elke week, hoe Joe van Burik en Ben van der Burg de week in tech doornemen. Ze analyseren het laatste nieuws, plaatsen de ontwikkelingen in perspectief en geven scherpe inzichten over wat er écht speelt. Van de doorbraken in AI / kunstmatige intelligentie en de opkomst van nieuwe sociale mediaplatformen tot de impact van geopolitieke spanningen op de halfgeleiderindustrie. Regelmatig schuift een gast uit het netwerk aan om extra expertise te bieden en het debat te verdiepen. Door de combinatie van journalistieke scherpte, technische kennis en een kritische blik ontstaat een programma dat verder gaat dan de headlines en technologie in een bredere context plaatst.AIOf het nu gaat om de risico’s en kansen van AI-technologie of de positie van Europa in de wereldwijde technologische concurrentiestrijd, De Grote Tech Show biedt de achtergrond, de nuance en de inzichten die nodig zijn om deze ontwikkelingen echt te begrijpen. Dit maakt het programma onmisbaar voor professionals in de techsector, beleggers die strategische beslissingen willen nemen en iedereen die wil weten welke innovaties onze toekomst vormgeven. Met de combinatie van exclusieve interviews, deskundige duiding en een kritische kijk op innovatie biedt DGTS een unieke mix van diepgang en actualiteit. Over de makersJoe van Burik volgt en analyseert de belangrijkste ontwikkelingen in tech, met scherpte, tempo en humor. Je hoort hem dagelijks op BNR Nieuwsradio met het belangrijkste nieuws in de Tech Update en hij presenteert De Grote Tech Show. In het bijzonder volgt Joe al twee decennia de wereld van videogames, waarover hij met bevlogen collega's en gasten praat in de podcast All in the Game. Eerder werkte hij als auto(sport)journalist voor diverse andere media en schreef het boek Formule 1 voor Dummies. Ben van der Burg is techondernemer en voormalig topschaatser. Ben is bezeten door technologie en wordt enthousiast van gadgets, elektrische auto's, goede businessmodellen en de toekomst. Naast De Grote Tech Show is hij ook wekelijks te horen als presentator van De Technoloog. Ook schuift hij regelmatig aan bij Vandaag Inside, Goedemorgen Nederland en andere talkshows, om te praten over het laatste nieuws rond technologie. Daniël Mol is redacteur en samensteller van De Grote Tech Show. Hij presenteert zelf bij BNR de Cryptocast en maakt ook De Technoloog. Tevens is hij de vaste vervanger van Ben in De Grote Tech Show; Joe wordt bij afwezigheid vervangen door Iwan Verrips, co-host en eindredacteur van de Ochtendspits met Bas van Werven op BNR Nieuwsradio.See omnystudio.com/listener for privacy information.
In deze Technoloog praten we over raketten, en de technologische middelen die deze wapens juist weer moeten tegenhouden. Dat doen we met Patrick Bolder, analist bij HCSS en oprichter van Bolder Security-Technology-Space. Raketten van allerlei groottes behoren tot de belangrijkste wapens op het slagveld, overal ter wereld. Trump wil zich met een eigen, futuristisch project, beschermen tegen bedreigingen in de toekomst, maar de vraag is of hij de wereld daarmee veiliger, of niet juist onveiliger maakt. De raketten die Hamas inzet zijn vaak relatief eenvoudige projectielen, gebaseerd op oudere technologie. Ze hebben een beperkt bereik en precisie, maar worden in grote aantallen afgevuurd. Juist dat aantal maakt het voor verdedigingssystemen lastig om alles te onderscheppen. Hypersone raketten vormen een heel ander verhaal: ze bewegen met snelheden boven Mach 5 en kunnen hun koers tijdens de vlucht aanpassen, wat onderscheppen extreem ingewikkeld maakt. Deze wapens worden inmiddels getest en incidenteel ingezet door landen als Rusland en China. Het bekendste raketschild ter wereld is het Israëlische Iron Dome. Dit systeem bestaat uit radars die inkomende projectielen detecteren, gekoppeld aan lanceerinstallaties die onderscheppingsraketten afvuren. De software berekent in fracties van seconden of een raket gevaar oplevert voor bewoond gebied, en alleen dan wordt actie ondernomen. Iron Dome is niet onfeilbaar: grote aantallen raketten, drones of combinaties daarvan kunnen het systeem overbelasten. Drones, zoals de Iraanse Shahed, vormen een extra uitdaging omdat ze goedkoop zijn en in zwermen kunnen worden ingezet. Het onderscheppen daarvan met dure raketten levert een ongunstige kostenbalans op. Israël heeft een sterke infrastructuur voor raketverdediging, terwijl Oekraïne afhankelijker is van buitenlandse leveringen en minder gelaagd verdedigd is. Donald Trump wil met zijn ‘Golden Dome’ een wereldwijd raketschild opzetten dat bescherming moet bieden tegen intercontinentale ballistische raketten (ICBM’s) en hypersone wapens. Het plan omvat een budget van 175 miljard dollar en doet denken aan het ‘Star Wars’-project uit de jaren tachtig, waarbij de VS met satellieten en lasers vijandelijke raketten in een vroeg stadium wilde uitschakelen. Dat idee kwam destijds niet verder door technische beperkingen en hoge kosten. Het Golden Dome-plan mikt opnieuw op ruimtegebaseerde systemen, maar met modernere technologie. Satellietwapens bestaan in experimentele vorm, maar voor een wereldwijd dekkend schild zijn honderden tot duizenden satellieten nodig. Gast Patrick Bolder Video Youtube Links Hosts Ben van der Burg & Daniël Mol Redactie Daniël Mol Rosanne PetersSee omnystudio.com/listener for privacy information.
TNO, Surf en het NFI werken momenteel samen aan GPT-NL, een eigen taalmodel van Nederlandse bodem. Daarmee willen ze een alternatief bieden voor de Amerikaanse AI-dominantie van partijen als OpenAI en Google. Te gast in deze Technoloog is Saskia Lensink, product manager van GPT-NL.
TNO, Surf en het NFI werken momenteel samen aan GPT-NL, een eigen taalmodel van Nederlandse bodem. Daarmee willen ze een alternatief bieden voor de Amerikaanse AI-dominantie van partijen als OpenAI en Google. Te gast in deze Technoloog is Saskia Lensink, product manager van GPT-NL. De timing is niet slecht: steeds meer organisaties en overheden zoeken bewust naar Europese, privacyvriendelijke alternatieven. Sinds eind juni wordt het Nederlandse model getraind op Snellius, de nationale supercomputer. De eerste resultaten zijn nog pril, maar de ambitie is duidelijk: een model bouwen dat op allerlei plekken in de samenleving kan worden ingezet. De ontwikkeling van GPT-NL vergt scherpe keuzes. Tijdens de training moeten ontwerpkeuzes gemaakt worden over datasamenstelling, parameters en architectuur. Ook op het gebied van functies komt er steeds meer bij kijken. De grote spelers bieden inmiddels reasoning, agents en andere geavanceerde toepassingen. GPT-NL kiest er voorlopig voor om zich eerst te focussen op de kern van het model en basistaken te implementeren als samenvatten, versimpelen of schrijven. Opvallend is de recente samenwerking met mediapartijen, verenigd in NDP Nieuwsmedia. Daarmee kan GPT-NL Nederlandse journalistieke content gebruiken als trainingsdata. Die samenwerking biedt niet alleen een rijkere dataset, maar ook duidelijkheid over het eerlijk gebruik van trainingsdata. Leveranciers van data krijgen 50% van de licentie-opbrengsten van GPT-NL, al is het nog onduidelijk wié het model dan moeten gaan afnemen. De Rijksoverheid vormt een ideale launcing customer, maar op dit moment is er nog geen deal. De doelgroep is breed. Allerlei Nederlandse overheden zouden moeten warmlopen voor een model dat zich aan de AVG en AI-act houdt, maar in de praktijk blijkt AI-gebruik daar sterk gefragmenteerd. Het bedrijfsleven vertrouwt inmiddels stevig op Microsoft-oplossingen en de bijbehorende AI-producten. Toch denkt GPT-NL zich daartussen te kunnen positioneren, onder meer door openheid, transparantie en Europese gegevensbescherming centraal te stellen. Hoe gaat GPT-NL zich invechten tussen de reuzen van big tech? Gast Saskia Lensink Video Youtube Links Hosts Ben van der Burg & Daniël Mol Redactie Daniël Mol Rosanne PetersSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Sociale media zijn in de kern ontworpen voor één doel: het maximaliseren van commerciële waarde. Maar wat als we platformen zouden ontwerpen die niet draaien om advertentie-inkomsten, maar om publieke waarden en het dienen van een maatschappelijk doel? Vanuit die gedachte geven onderzoekers van de Hogeschool van Amsterdam richting met Civic Social Media. Het team onderzoekt hoe digitale platforms eruit kunnen zien die open, transparant, verantwoordelijk, soeverein en mensgericht zijn. Civic Social Media richt zich nadrukkelijk op gemeenschappen die behoefte hebben aan alternatieven voor bestaande platforms. Daarbij zijn inmiddels ontwerpprincipes én een roadmap geformuleerd die moeten helpen om die alternatieven ook daadwerkelijk te bouwen. Want een écht goed alternatief bouwen op Facebook, Instagram of X is zo makkelijk nog niet. Te gast in deze Technoloog (speciaal vanaf TNW!) is Esther Hammelburg, hoofddocent aan de HvA en directeur van het Society 5.0 festival. De aflevering gaat in op de bredere context: hoe gaan we om met de macht van (Amerikaanse) techbedrijven? Wat is de impact van nieuwe Europese wetgeving? En is het idee van publieke alternatieven voor sociale media eigenlijk nog wel realistisch, of is die slag al verloren? Mensen laten overstappen naar een nieuw en onbekend platform is een grote uitdaging, maar veel denkers en doeners hebben die strijd nog niet opgegeven. Gast Esther Hammelburg Video Geen video deze week, helaas! Links Het Society 5.0-festival De roadmap voor Civic Social Media Ontwerpen volgens Civic Social Media-richtlijnen De toolkit om zelf aan de slag te gaan Hosts Ben van der Burg & Daniël Mol Redactie Daniël MolSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Het is alweer bijna drie jaar geleden dat we in de Technoloog uitgebreid spraken over de stand van zaken rond het Internet of Things. Over IOT praten we altijd met Wienke Giezeman, mede-oprichter van The Things Industries, en dat is ook deze aflevering het geval. Sinds ons laatste gesprek is er veel veranderd, bijvoorbeeld de opkomst van generatieve AI. Waar deze technologie drie jaar geleden nog nauwelijks een rol speelde, is het nu niet meer weg te denken uit de wereld van verbonden apparaten. AI maakt het mogelijk om IoT-data sneller te analyseren en directer te benutten, maar brengt ook risico’s met zich mee, zoals grotere afhankelijkheid, complexere beveiligingsvraagstukken en vooral: onbetrouwbare apparatuur. Op het gebied van standaarden blijft Matter het toverwoord. Deze universele taal voor IoT-apparaten werd drie jaar geleden al genoemd, maar heeft sindsdien moeite gehad om echt door te breken. Dat is opmerkelijk, gezien de brede steun van grote partijen als Amazon, Samsung en Ikea. Toch blijft volledige interoperabiliteit uit. Er zijn nog altijd protocollen die hun eigen positie willen behouden, en dat maakt het moeilijk om tot één standaard te komen. Terwijl juist die eenduidigheid de hele markt vooruit zou kunnen helpen. Ook de Europese wetgever roert zich. De EU Data Act, die naar verwachting in september van kracht wordt, verplicht fabrikanten om data uit IoT-apparatuur toegankelijk te maken. Dat biedt kansen voor gebruikers om met eigen software of alternatieve oplossingen aan de slag te gaan, maar leidt mogelijk ook tot fragmentatie. Tegelijkertijd komt er met de Cyber Resilience Act een nieuwe plicht voor fabrikanten: betere standaardbeveiliging van hun producten. Dat klinkt logisch, maar zou in de praktijk botsen met de wens om systemen juist open en modificeerbaar te houden. Zeker bij open-source oplossingen is het de vraag hoe die balans moet worden bewaakt. Ten slotte werpen we een blik op de toekomst. Hoeveel slimmer, efficiënter of duurzamer is het leven met IoT inmiddels echt geworden? Is een 'slim' huis echt zoveel fijner? En waar staan we als we over een aantal jaar opnieuw de balans opmaken? Gast Wienke Giezeman Video YouTube Hosts Ben van der Burg & Daniël Mol Redactie Daniël MolSee omnystudio.com/listener for privacy information.
Het is alweer bijna drie jaar geleden dat we in de Technoloog uitgebreid spraken over de stand van zaken rond het Internet of Things. Over IOT praten we altijd met Wienke Giezeman, mede-oprichter van The Things Industries, en dat is ook deze aflevering het geval.
In de nieuwste aflevering van de podcast Technoloog duiken de hosts samen met chipexpert Tomas Hochstenbach in de wereld van chiptechnologie. Het gesprek begint luchtig, maar groeit al snel uit tot een diepgaande en inspirerende verkenning van een van de meest kritieke onderwerpen in de moderne technologie. Tomas legt op een toegankelijke manier uit hoe chips zijn opgebouwd uit transistors en maakt onderscheid tussen verschillende soorten zoals CPU’s, GPU’s en de opkomende NPU’s (Neural Processing Units). Deze chips spelen elk een unieke rol in toepassingen variërend van algemene berekeningen tot kunstmatige intelligentie. Dit maakt de aflevering een ideale bron van kennis voor techprofessionals en geïnteresseerde luisteraars. Een belangrijk thema is Europa’s achterstand in chipproductie. Ondanks een sterke technologie-industrie slaagt Europa er niet in om mee te concurreren met giganten zoals TSMC en Intel. Tomas beschrijft hoe dit te maken heeft met de hoge kosten van chipfabricage, de afhankelijkheid van complexe infrastructuur en de geopolitieke dynamiek die deze sector beïnvloedt. Dit biedt waardevolle inzichten voor beleidsmakers en technologiebedrijven die willen bijdragen aan het versterken van Europa’s positie. De aflevering raakt ook aan de toekomst van chiptechnologie. Quantumcomputers en fotonische chips worden besproken als veelbelovende innovaties die ons kunnen helpen de huidige beperkingen te doorbreken. Toch benadrukt Tomas dat deze vooruitgang tijd kost, omdat de industrie vaak conservatief is vanwege de enorme investeringen die nodig zijn. Dit roept vragen op over hoe Europa kan innoveren en tegelijkertijd economische en geopolitieke uitdagingen kan overwinnen. De hosts en Tomas sluiten de aflevering af met een reflectie op de voortdurende zoektocht naar efficiëntere, snellere en duurzamere chips. Ze speculeren over de doorbraken die we de komende jaren kunnen verwachten, wat luisteraars inspireert om na te denken over de impact van technologische vooruitgang en de rol van Europa daarin. Deze aflevering biedt niet alleen een diepgaande uitleg over chips, maar moedigt ook aan tot actie. Het roept beleidsmakers en bedrijven op om samen te werken aan een sterker Europees ecosysteem voor chiptechnologie en geeft de luisteraar een beter begrip van de uitdagingen en mogelijkheden. Of je nu een techprofessional, beleidsmaker of technologie-enthousiasteling bent, dit gesprek biedt een schat aan kennis en inspiratie. Gast Tomas Hochstenbach Video YouTube Hosts Ben van der Burg & Mark Beekhuis Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.
In de nieuwste aflevering van de podcast Technoloog duiken de hosts samen met chipexpert Tomas Hochstenbach in de wereld van chiptechnologie. Het gesprek begint luchtig, maar groeit al snel uit tot een diepgaande en inspirerende verkenning van een van de meest kritieke onderwerpen in de moderne technologie.
In deze aflevering van de Technoloog, nummer 417, duiken Ben van der Burg en Mark Beekhuis in de wereld van slaaptechnologie met hun gast Lucia Talamini, hoofd van het UvA Slaaplab en oprichter van DeepSleep Technologies. Het gesprek begint met een discussie over de invloed van technologie op onze slaap en de paradox dat hoewel technologie bedoeld is om ons leven te verbeteren, het vaak juist onze slaap verstoort. Talamini benadrukt dat pre-industriële samenlevingen geen slaapproblemen kenden, wat suggereert dat moderne technologieën en levensstijlen een grote rol spelen in onze huidige slaapstoornissen. Een verrassende conclusie die al snel naar voren komt, is dat veel van de populaire slaaptrackers en gadgets niet zo nauwkeurig zijn als we denken. Talamini legt uit dat bewegingssensoren in smartwatches en andere apparaten vaak niet goed kunnen onderscheiden tussen stil liggen en daadwerkelijk slapen, wat leidt tot onnauwkeurige slaapdata. Dit roept de vraag op of we niet te veel vertrouwen op deze technologieën en of ze ons daadwerkelijk helpen beter te slapen. Het gesprek gaat verder over de verschillende soorten slaapstoornissen en de rol van diepe slaap in het herstel van lichaam en geest. Talamini legt uit dat diepe slaap cruciaal is voor groei- en herstelprocessen, en dat een gebrek aan diepe slaap kan leiden tot ernstige gezondheidsproblemen zoals diabetes, depressie en metabole stoornissen. Dit leidt tot de vraag hoe we onze diepe slaap kunnen verbeteren en welke rol technologie hierin kan spelen. Talamini introduceert de technologie van DeepSleep Technologies, die gebruik maakt van zachte geluiden om hersengolven te manipuleren en zo de diepe slaap te verbeteren. Deze technologie meet hersenactiviteit met een hoofdband en stuurt geluiden uit die de natuurlijke slaapgolven versterken. Dit roept de vraag op of we met deze technologie de kwaliteit van onze slaap significant kunnen verbeteren zonder de nadelen van traditionele slaapmiddelen. Ook komen de mogelijke toepassingen aan bod van deze technologie buiten het verbeteren van slaap. Talamini vertelt over lopend onderzoek naar het gebruik van geluidstimulatie voor de behandeling van posttraumatische stressstoornis (PTSS) en het verbeteren van geheugenfuncties. Dit opent de deur naar een breed scala aan potentiële toepassingen van hersengolfmanipulatie, wat de vraag oproept hoe ver we kunnen gaan in het beïnvloeden van onze hersenactiviteit voor therapeutische doeleinden. Gast Lucia Talamini Video YouTube Hosts Ben van der Burg & Mark Beekhuis Redactie Daniël MolSee omnystudio.com/listener for privacy information.
In deze aflevering van de Technoloog, nummer 417, duiken Ben van der Burg en Mark Beekhuis in de wereld van slaaptechnologie met hun gast Lucia Talamini, hoofd van het UvA Slaaplab en oprichter van DeepSleep Technologies. Het gesprek begint met een discussie over de invloed van technologie op onze slaap en de paradox dat hoewel technologie bedoeld is om ons leven te verbeteren, het vaak juist onze slaap verstoort. Talamini benadrukt dat pre-industriële samenlevingen geen slaapproblemen kenden, wat suggereert dat moderne technologieën en levensstijlen een grote rol spelen in onze huidige slaapstoornissen.
Airfryers zijn de alleskunner in de keuken zeggen ze wel eens. Maar slimme airfryers zouden zelfs als spion ingezet kunnen worden. Uit onderzoek van de Engelse consumentenorganisatie Which? blijkt dat slimme airfryers veel meer data verzamelen dan nodig is. Het zou daarbij vooral gaan om de Chinese merken Xiaomi en Aigostar. Die melden in de gebruikersovereenkomst van het apparaat dat ze bijvoorbeeld de locatiedata en informatie over het geslacht van de gebruiker willen verzamelen. Terwijl die informatie niet relevant is voor het gebruik van het product, stelt Which?. Bij Xiaomi wordt er ook nog data verzameld van de Facebook en TikTok-app op je telefoon. Daar wordt dus nog meer info mee verzameld over het gebruik van die platforms. Ook bij slimme tv's van LG en Hisense, een smartwatch van Huawei en speakers van Bose vond het consumentenplatform dat er meer data verzameld werd dan nuttig is voor het gebruik van de apparaten. Goed die overeenkomst lezen dus, als je een nieuw product koopt! Verder in deze Tech Update: TikTok moet kantoren in Canada sluiten van de overheid, maar het platform blijft wel beschikbaar voor gebruikers in het land. De Franse gokautoriteit doet onderzoke naar crypto-goksite Polymarket, nadat een Franse handelaar 48 miljoen cryptodollars won met de verkiezingswint van Donald Trump. Meer tech? Luister naar BNR Digitaal, de Cryptocast en de Technoloog, of check de podcast All in the Game. See omnystudio.com/listener for privacy information.
Welke rol spelen dienstverleners zoals je internetprovider bij het verspreiden en/of tegenhouden van desinformatie? Met die vraag beginnen Herbert Blankesteijn en Ben van der Burg aan deze Technoloog.
Welke rol spelen dienstverleners zoals je internetprovider bij het verspreiden en/of tegenhouden van desinformatie? Met die vraag beginnen Herbert Blankesteijn en Ben van der Burg aan deze Technoloog. Met Anco Scholte ter Horst, CEO van Freedom Internet, praten we over precies zo'n zaak. Freedom zit inmiddels al zo'n twee jaar in een rechtszaak over het blokkeren van Russische bronnen van desinformatie. Freedom ageert tegen het blokkeren van deze websites, maar waarom eigenlijk? Het leidt tot een gesprek waarin we de rol van een Internet Service Provider (ISP) bespreken. Hoe zit deze zaak in elkaar? Welke argumenten hebben beide kanten? En hoe verhoudt de blokkade zich met het principe van netneutraliteit? Gast Anco Scholte ter Horst Links Freedom doet verslag van de rechtszaak Video YouTube Hosts Herbert Blankesteijn & Ben van der Burg Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.
In deze Technoloog gaan Herbert Blankesteijn en Ben van der Burg het circuit op. Dat doen ze met Daan Vloet, teammanager van het University Racing Team Eindhoven.
In deze Technoloog gaan Herbert Blankesteijn en Ben van der Burg het circuit op. Dat doen ze met Daan Vloet, teammanager van het University Racing Team Eindhoven. Volgt... Gast Daan Vloet Links Het racing team van de Universiteit Eindhoven Video YouTube Hosts Ben van der Burg & Herbert Blankesteijn Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.
Het slim ontwerpen van gebruiksvriendelijke technologie en producten is een grote uitdaging en één van de belangrijkste factoren voor succes. Dat bespreken Ben van der Burg en Herbert Blankesteijn in deze Technoloog. Te gast is ontwerpwetenschapper Jasper van Kuijk, die binnenkort zijn boek 'Hoe makkelijk kun je het maken?' uitbrengt. Bij De Technoloog geeft hij alvast een voorproefje, want slim en gebruiksvriendelijk ontwerpen is zo makkelijk nog niet. Sommige producten en systemen moeten juist prikkelend zijn in het ontwerp. Denk aan games, die op een bepaalde manier uitdaging moeten bieden, of een bouwpakket van een modelvliegtuigje. Voor andere dingen geldt precies het tegenovergestelde: de Belastingdienst of keukengerei moeten juíst simpel in gebruik zijn. Het laat de uitdagende en interessante wereld van het ontwerpen zien. Toch zijn er ook genoeg voorbeelden van slechte ontwerpen. Die zijn op z'n minst irritant of vervelend en op zijn ergst onbruikbaar of in staat om mensen buiten te sluiten. Gebruiksgericht ontwerpen is een vak dat in ieder stuk technologie zou moeten terugkomen. Gast Jasper van Kuijk Links Hoe makkelijk kun je het maken, van Jasper van Kuijk Video YouTube Hosts Ben van der Burg & Herbert Blankesteijn Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.
We zitten met een klimaatprobleem: dat is voor de Technoloog-luisteraar geen verrassing. Maar hoe kunnen we technologie en techniek inzetten om dat complexe probleem te lijf te gaan? Eén van die oplossingen is klimaatadaptatie, de natuurlijke systemen van de aarde een handje helpen om zo klimaatverandering tegen te gaan. Eén van die ideeën behandelen we vandaag in De Technoloog. De Delftse startup Arctic Reflections wil grote hoeveelheden zeewater op de Noordpool spuiten, om zo het smelten van de ijskappen te vertragen. Ambitieus? Ja. Onmogelijk? Nee. In ieder geval niet volgens onze gast Fonger Ypma, oprichter en CEO van Arctic Reflections. Gast Fonger Ypma Links Arctic Reflections Video YouTube Hosts Herbert Blankesteijn & Mark Beekhuis Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.
Het gaat niet goed met de game-industrie. Vrijwel iedere grote studio heeft in de afgelopen tijd ontwikkelaars of ander personeel ontslagen. En dat is opmerkelijk, want sinds (en ook voor) de coronatijd ging het game-ontwikkelaars- en uitgevers juist voor de wind. Hoe komt deze omslag in het sentiment nu? Zijn investeerders en volgers van de game-industrie niet gewoon verwend? Hoe staan de grote drie (Sony, Microsoft en Nintendo) ervoor? Dat en meer ontdekken Herbert Blankesteijn en Ben van der Burg in deze nieuwe aflevering van de Technoloog. Te gast is Joost van Dreunen, gamemarkt-onderzoeker en lector aan de Stern University in New York. Gast Joost van Dreunen Links Video YouTube Hosts Herbert Blankesteijn & Ben van der Burg Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.
Bij een quantumcomputer haal je al snel het beeld van een grote constructie vol buizen voor de geest, maar dat hoeft helemaal niet zo te zijn. In het oosten van het land sleutelt men al een tijd aan een fotonische quantumcomputer, een computer die 'gewoon' werkt op kamertemperatuur en nog tal van andere voordelen heeft. In deze Technoloog spreken Ben van der Burg en Herbert Blankesteijn met Pim Venderbosch, software lead bij QuiX Quantum. QuiX is een spin-off van de Universiteit Twente en pioniert met deze andersoortige quantumcomputer. Gast Pim Venderbosch Links QuiX Quantum Video Geen video deze week, helaas Hosts Herbert Blankesteijn & Ben van der Burg Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.
Ruimtevaart is eindelijk weer hip. Na het 'tijdperk' van de ruimtevaart in de jaren 60 en 70 lijken de innovaties zich nu weer snel op te volgen. En daadwerkelijk geïnnoveerd is er. Tussen de Saturnus V-raket die het Apollo programma van de grond hielp en -bijvoorbeeld- de Falcon 9 van Elon Musk zit een gigantische technologiesprong. Ben van der Burg en Herbert Blankesteijn beschouwen in deze nieuwe Technoloog de wereld van de raket. Dat doen ze met Space Cowboy Michel van Baal. Gast Michel van Baal Links Meer raketten en ruimtevaart? Luister dan eens naar Space Cowboys van BNR Video Geen video deze week, helaas Hosts Herbert Blankesteijn & Ben van der Burg Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.
Geavanceerde techniek en technologie voelt inmiddels als vanzelfsprekend. Internet, mobiele telefonie en andere vitale infrastructuur 'werkt' gewoon. Toch gaat er een wereld schuil achter het werkend houden van al onze complexe systemen. Dat is de wereld van de onderhoudskunde. Want onderhoud is een vak. Tiedo Tinga is hoogleraar onderhoud aan de Universiteit Twente en ook werkzaam voor Defensie. De Technoloog vraagt hem het hemd van het lijf over onderhoud. Hoe voorspel je wanneer iets stukgaat? Waarom niet wachten tot iets stuk is? En hoe draagt AI nou bij aan dit vak? Hoe werken sensoren die dit soort voorspellingen moeten doen? En werken we al massaal met digital twins? Genoeg om over te praten in deze Technoloog over de techniek achter onze techniek: onderhoud. Gast Tiedo Tinga Links Video Youtube Hosts Herbert Blankesteijn & Ben van der Burg Redactie Daniël Mol See omnystudio.com/listener for privacy information.
Geavanceerde techniek en technologie voelt inmiddels als vanzelfsprekend. Internet, mobiele telefonie en andere vitale infrastructuur 'werkt' gewoon. Toch gaat er een wereld schuil achter het werkend houden van al onze complexe systemen. Dat is de wereld van de onderhoudskunde. Want onderhoud is een vak. Tiedo Tinga is hoogleraar onderhoud aan de Universiteit Twente en ook werkzaam voor Defensie. De Technoloog vraagt hem het hemd van het lijf over onderhoud. Hoe voorspel je wanneer iets stukgaat? Waarom niet wachten tot iets stuk is? En hoe draagt AI nou bij aan dit vak? Hoe werken sensoren die dit soort voorspellingen moeten doen? En werken we al massaal met digital twins? Genoeg om over te praten in deze Technoloog over de techniek achter onze techniek: onderhoud.
In Games in Concert: The Score kun je genieten van gamemuziek uitgevoerd door het Metropool Orkest. Maar een belangrijk onderdeel van dat concert is het zélf meespelen, zo hoor je in deze aflevering van All in the Game met Joe van Burik, André Dortmont en BNR-collega Niels Kooloos. Onze gast is Steye Hallema, creative director bij The Smartphone Orchestra. Hij bedacht The Score en zorgt dat dit uitgevoerd kan worden met het Metropole Orkest. Tijdens Games in Concert wordt onder meer muziek ten gehore gebracht uit Horizon Forbidden West, Assassin's Creed Mirage, Cuphead en Undertale. Wat speelt er? The Finals A Highland Song Howl It Takes Two Retro-rubriek BNR-collega Ben van der Burg, mede-presentator van BNR Digitaal en de Technoloog, vertelt over hoe hij tijdens training om topschaatser te worden Hyper Olympic speelde in de speelhal (in de VS bekend als Track & Field), evenals Donkey Kong.See omnystudio.com/listener for privacy information.