TOK FM Select

Alerty, afery, konflikty. Informacje atakują bez przerwy, a większość z nich znika szybciej niż się pojawiła. W tej audycji patrzymy inaczej i pytamy o to, co naprawdę zmienia rzeczywistość. Wybieramy wydarzenia, które kształtują społeczeństwo. W popkulturze szukamy zjawisk odsłaniających napięcia i przemiany. Technologię analizujemy jako siłę przekształcającą relacje między ludźmi i rynek pracy. Polityka zagraniczna i sprawy międzynarodowe to stały punkt audycji. Sprawdzamy, jak globalne procesy wpływają na to, co dzieje się tu i teraz. Część zagraniczną współtworzymy ze znawcami polityki międzynarodowej: Michałem Potockim, prof. Małgorzatą Zacharą-Szymańską i Tomaszem Bieleckim.

Dlaczego niektórych doświadczeń nie da się opowiedzieć słowami? Czym różni się cPTSD od PTSD? Gościnią Armena Mekhakyana jest Izabela Barton-Smoczyńska - psycholożka, psychotraumatolożka, konsultantka przy sztukach teatralnych, serialach i filmach.

Jak pogodzić różne pamięci historyczne, nie rezygnując z prawdy i szacunku dla ofiar? Jak wojna wpływa dziś na hierarchię spraw ważnych dla Ukrainy i miejsce historycznych sporów w relacjach z Polską? Gościem dzisiejszego programu był Jaroslav Borszczyk starszy wykładowca Katedry Relacji Międzynarodowych na Akademii Kijowsko-Mohylańskiej, z którym rozmawialiśmy o ukraińskiej perspektywie na bolesne karty wspólnej historii. Rozmawialiśmy także o zmianach w samej Ukrainie - procesie jednoczenia się ukraińskiego społeczeństwa, dekomunizacji oraz nowych sposobach definiowania ukraińskości w czasie wojny.

"Takich emocji i sensacji nie było od dawna" - finał międzynarodowych mistrzostw komentuje Mirosław Żukowski, dziennikarz sportowy, wieloletni szef działu sportowego Rzeczypospolitej.

Białko jest dziś jednym z najgorętszych tematów w świecie żywienia. Czy rzeczywiście jemy go za mało? Jak jeść go więcej by było smacznie i zdrowo? Gdzie szukać dobrych źródeł białka i czy warto sięgać po modne produkty proteinowe?

W Pszczynie wybuchł spór wokół trwającej od 25 lat tradycji lokalnej lodziarni, która oferowała darmowe lody uczniom ze świadectwem z czerwonym paskiem. Interwencję w tej sprawie podjęła Rzeczniczka Praw Dziecka, Monika Horna-Cieślak, oceniając, że taka forma nagradzania promuje kulturę presji oraz pogłębia nierówności społeczne wśród dzieci. Paweł Mrozek z Akcji Uczniowskiej określił to działanie jako nieproporcjonalne uderzenie w mały biznes, argumentując, że źródłem problemu jest system edukacji, a nie gesty lokalnych przedsiębiorców.

W Rosji pojawiają się głosy, że wojnę w Ukrainie należy zakończyć. "Rosyjskie postępy są wolniejsze", ale to nie oznacza, że nastąpił przełom. Gościem Przemysława Iwańczyka był Marcin Łuniewski, dziennikarz specjalizujący się w sprawach wschodnich, autor książki "Rosja od rozpadu do faszystowskiej dyktatury. Scenariusze przyszłości".

W sobotę o 15:00 wielki finał French Open. W nim zagrają Mirra Andrejewa oraz sensacja tegorocznego turnieju - Maja Chwalińska. O tym jakie nastroje panują przed ostanim meczem Roland Garros oraz jakie szanse na "dziką kartę" w Wimbledonie ma Maja Chwalińska rozmawialiśmy z Przemysławem Pozowskim, wysłannikiem TOK FM do Paryża.

Jacek Żakowski wspomina przełomowy moment wyborów z 4 czerwca 1989 roku z perspektywy młodego dziennikarza zaangażowanego w działania Solidarności; opisuje atmosferę panującą w redakcji Gazety Wyborczej oraz towarzyszący opozycji paraliżujący strach przed gwałtowną reakcją komunistów na zbyt wysokie zwycięstwo.

W tej odsłonie audycji Kultura Osobista Marta Perchuć-Burzyńska gości Łukasza Maciejewskiego, dyrektora artystycznego festiwalu Grand Prix Komeda w Ostrowie Wielkopolskim. Rozmówcy analizują zjawisko przenikania się obrazu i dźwięku, nierzadko stającego się równoprawnym bohaterem narracji. Program bada znaczenie udźwiękowienia, obnażając mechanizmy komunikacji z widzem oraz przybliżając dorobek rodzimych kompozytorów.

Włodzimierz Czarzasty, marszałek Sejmu z Nowej Lewicy, ostro skrytykował zapowiedzi prezydenckich wet wobec ustawy o statusie osoby najbliższej. Jak mówił, trudno zrozumieć sprzeciw wobec rozwiązań dotyczących m.in. wspólnego rozliczania się, prawa do informacji medycznej, ubezpieczenia czy decyzji o pochówku, które są „podstawowymi prawami ludzi”. Czarzasty podkreślał, że projekt nie powinien budzić takich emocji i pytał, „komu przeszkadza” uporządkowanie tych kwestii. W ostrym tonie stwierdził, że polityka nie może blokować rozwiązań odpowiadających na realne potrzeby społeczne, a państwo powinno dawać obywatelom większą swobodę w regulowaniu relacji życiowych. Nie obyło się także bez komentowania sytuacji z prezydentem Ukrainy. Marszałek przypomina, że Orderem Orła Białego został uhonorowany np. Mussolini - i nikt mu odznaczenia nie odebrał. Pyta także, czy w polskiej polityce standardem stanie się dyplomacja niczym "ustawki w lesie"?

Czy Twoja rodzina wie, jak zachować się w sytuacji nagłego zagrożenia? Brak ustalonych zasad działania, miejsca spotkania czy prostego hasła alarmowego może prowadzić do chaosu i utrudniać podejmowanie właściwych decyzji w kryzysie. Plan Działania o tym jak budować rodzinny plan bezpieczeństwa cywilnego, który zwiększy gotowość i poczucie bezpieczeństwa wszystkich domowników.

Czy jedno zdanie Michelle Obamy może zmienić język biznesu? Dlaczego ludzie z branży nagle zaczęli mówić o TACO, choć wcale nie chodziło o meksykańską kuchnię? I jak to się stało, że jedno ulubione słowo Tima Cooka trafiło do prezentacji, raportów i LinkedIna na całym świecie? W tym odcinku wyjaśniam, dlaczego niektóre słówka Business English robią karierę, a inne znikają po kilkunastu miesiącach. Które z nich były najważniejsze w pierwszej połowie 2026 roku? Zwroty: to topple to bring down to unseat irritant friction point sore spot sticking point key irritants headwinds it doesn't sit right with me something feels off I'm not comfortable with this I have reservations it doesn't sit right my gut says no fit for purpose not fit for purpose up to the task viable singular unparalleled unique distinctive unprecedented a singular focus on customer experience a singular dedication to privacy a singular leader a singular advantage in the market blueprint playbook roadmap framework template in hindsight looking back with the benefit of hindsight pain point friction customer frustration unmet need staggering astonishing eye-watering jaw-dropping staggering losses staggering valuation staggering scale a staggering 40% drop huge shocking surprising Linki: Michelle Obama: https://www.youtube.com/watch?v=5uOU4QCCegU Steve Jobs: https://www.youtube.com/watch?v=8Zx04h24uBs

Rozmowa z Michałem Kokotem z "Gazety Wyborczej" dotyczy napiętej sytuacji politycznej na Węgrzech, gdzie Péter Magyar rozpoczął bezkompromisową walkę z układem władzy Viktora Orbána. Nowy lider zażądał dymisji prezydenta Tamása Sulyoka, wprost nazywając go "marionetką", która posłusznie milczała w obliczu afer korupcyjnych i skandali pedofilskich. Ekspert wyjaśnia, że stawką w tej batalii nie są jedynie osobiste ambicje, ale pilna potrzeba usunięcia lojalnych wobec Fideszu urzędników (zabezpieczonych wieloletnimi kadencjami), którzy mogą blokować kluczowe reformy.

prof. Bożena Muszyńska - farmaceuta kliniczny, kierowniczka Katedry Biotechnologii Roślin i Grzybów Leczniczych mówiła na temat zaskakująco dobrego wpływu grzybów na nasze zdrowie, jak ważne jest to, żeby znalazły się w naszej diecie, jaki mają wpływ na organizm, jak zbierać grzyby, żeby nie były niebezpieczne, jakie są mity odnośnie grzybów, jaką komuna przypięła łatkę grzybom i dlaczego

Od 1 czerwca 2026 w Warszawie zostaną wprowadzone ograniczenia nocnej sprzedaży alkoholu. Zdaniem Marii Libury to ważny krok w stronę poprawy bezpieczeństwa publicznego oraz odciążenia szpitalnych oddziałów ratunkowych. Nazywanie tych zmian „prohibicją” jest błędne, gdyż dotyczą one jedynie handlu detalicznego, a nie lokali gastronomicznych. W dyskusji zwrócono uwagę na problem zbyt niskich cen napojów wyskokowych oraz agresywnego marketingu, który sprzyja nadmiernej konsumpcji. Ekspertka porównuje obecną sytuację do dawnych procesów ograniczania palenia tytoniu, sugerując potrzebę głębokiej zmiany świadomości społecznej i kulturowej. Choć zauważalny jest trend rezygnacji z używek wśród młodszych pokoleń, rozmowa wskazuje na konieczność dalszych reform, takich jak likwidacja promocji cenowych czy ograniczenie liczby punktów sprzedaży. Podsumowując, źródło przedstawia alkohol jako poważne obciążenie ekonomiczne i zdrowotne dla państwa, wymagające aktywnej polityki regulacyjnej.

O konstrukcji, o źródłach nadziei, o rozumieniu zła w człowieku. Rok po wydaniu "Kandydata" ponownie poddajemy refleksji bohaterów literackich tworzonych przez Jakuba Żulczyka. Z samym autorem oczywiście. Zapraszamy.

Artur Chmielewski, pracownik NASA i syn legendarnego rysownika Papcia Chmiela, opowiada o kontynuowaniu dziedzictwa swojego ojca. Głównym tematem jest premiera nowej książki o przygodach Tytusa, Romka i Atomka, w której bohaterowie mierzą się z zagadnieniem sztucznej inteligencji. Gość wspomina swój dawny wkład w kultową serię oraz opisuje proces twórczy oparty na rodzinnych naradach i konsultacjach językowych. Wyjaśnia, że nowa publikacja łączy archiwalne pomysły ojca z nowoczesną tematyką, mając na celu edukację poprzez zabawę. Rozmowa podkreśla znaczenie międzypokoleniowej tradycji oraz starań o zachowanie unikalnego stylu humoru oryginału. Przekaz skupia się na tym, jak postać Tytusa ewoluuje, by pozostać atrakcyjną dla współczesnych czytelników.

W Demokratycznej Republice Konga oraz Ugandzie trwa epidemia rzadkiego gatunku wirusa Ebola o nazwie Bundibugyo, w której przebiegu odnotowano już ponad tysiąc potwierdzonych i podejrzewanych przypadków zachorowań. Największe przeszkody w opanowaniu sytuacji stanowią brak specyficznej szczepionki przeciwko temu konkretnemu wariantowi, słaba infrastruktura medyczna oraz niestabilna sytuacja w regionie. Obecnie pomoc chorym opiera się głównie na leczeniu zachowawczym i intensywnym nawadnianiu, jednak trwają prace nad wykorzystaniem leków przeciwwirusowych oraz technologii mRNA do szybkiego opracowania nowego preparatu ochronnego.

W stałym cyklu rozmów z Michałem Potockim z Dziennika Gazety Prawnej rozmawiamy o najnowszym kryzysie na linii Warszawa-Kijów, wywołanym decyzją Wołodymyra Zełenskiego o nadaniu jednej z ukraińskich jednostek wojskowych imienia bohaterów UPA. W odpowiedzi na ten krok polski prezydent, Karol Nawrocki, zapowiedział chęć odebrania ukraińskiemu przywódcy Orderu Orła Białego. Ekspert wyjaśnia, że kontrowersyjny gest Zełenskiego nie był raczej celowym uderzeniem w Polskę, lecz wynikiem kompletnej ignorancji jego zaplecza wobec naszej wrażliwości historycznej oraz próbą ratowania słabnącej pozycji na krajowym podwórku.

Jak zabezpieczyć lasy w czasie suszy? Co zrobić z lasem po pożarze? O trudną sytuację lasów w Polsce zapytaliśmy prof. Jerzego Szwagrzyka, który jest członkiem Rady Ochrony Przyrody.

O wielowymiarowej poezji Haliny Poświatowskiej (m.in. autobiograficznej „Opowieści dla przyjaciela” oraz wierszach takich jak „Wietnam 1965” i „Wszystkie moje śmierci”) rozmawiamy z dr Agnieszką Zgrzywą z Pracowni Biografistyki Collegium Polonicum Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Zaprasza Patrycja Wanat.

Dyskusja koncentruje się wokół historycznego protestu środowiska naukowego pod Sejmem, które domaga się przeznaczenia 3% PKB na rozwój nauki. Gościem audycji jest socjolog, profesor Dominik Antonowicz z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, który punktuje najpoważniejsze systemowe patologie: dramatycznie niskie pensje, przez które adiunkci zarabiają niewiele powyżej płacy minimalnej oraz kryzys w Narodowym Centrum Nauki.

Prezydent Karol Nawrocki nominował Zbigniewa Kapińskiego na stanowisko I Prezesa Sądu Najwyższego, co zostało odebrane jako wyraźny sygnał usamodzielnienia się głowy państwa wobec sugestii Jarosława Kaczyńskiego. Nowy prezes, znany z krytyki kontrowersyjnych ustaw dyscyplinujących sędziów oraz dbałości o czystość składów sędziowskich, staje przed zadaniem zakończenia destrukcyjnego konfliktu w wymiarze sprawiedliwości. Czy Zbigniew Kapiński zdoła znormalizować sytuację w Sądzie Najwyższym? O tym rozmawialiśmy z Maciejem Czaplukiem z Polityki Insight.

Służby prowadzą śledztwa w sprawie fali fałszywych alarmów dotyczących zagrożenia życia, które dotknęły między innymi rodzinę prezydenta Karola Nawrockiego oraz pracowników TV Republika. Paulina Piasecka, dyrektorka Centrum Badań nad Terroryzmem Uniwersytetu Civitas zwraca uwagę na trudną sytuację służb ratunkowych, które muszą interweniować przy każdym zgłoszeniu, by uniknąć ryzyka zignorowania realnego niebezpieczeństwa kosztem ewentualnego naruszenia miru domowego.

W tym tygodniu Aleksandra Stanisławska i Piotr Stanisławski rozmawiają o kolejnej odsłonie inicjatywy „3% procent dla nauki, 100% dla Polski” z jednym z jej inicjatorów, prof. Dariuszem Jemielniakiem, wiceprezesem Polskiej Akademii Nauk.

Jak mówi Marcel Andino Velez z Greenpeace Polska, postępująca suburbanizacja - budowa osiedli na przedmieściach - wypycha dzikie zwierzęta z ich naturalnego środowiska. Musimy nauczyć się z nimi żyć. "Nie ma prostych rozwiązań".

Burmistrz Zakopanego zapowiedział odmowę transkrypcji zagranicznych aktów małżeństw osób tej samej płci. Zdaniem dr Jowanki Jakubek-Lalik z Uniwersytetu Warszawskiego jest to prawnie niedopuszczalne. Zgodnie z wyrokami sądów europejskich i krajowych oraz nowymi rozporządzeniami, kierownik urzędu stanu cywilnego realizuje w tym zakresie zadania zlecone i musi przestrzegać obowiązujących przepisów.

Rozmowa podnosi wątek przyszłości finansowania polskiego systemu ochrony zdrowia w kontekście raportu zaprezentowanego w Okręgowej Izbie Lekarskiej. Dr Maria Libura z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie wyjaśnia, że obecny model, oparty na oskładkowaniu pracy, jest przestarzały, niesprawiedliwy, a jego strukturalne niedofinansowanie sięga czasów transformacji ustrojowej lat 90.. Ekspertka wskazuje na konieczność zastąpienia składki zdrowotnej nowym podatkiem z kwotą wolną, który zrównałby zasady dla pracowników etatowych oraz mikroprzedsiębiorców i uwzględnił postępującą automatyzację gospodarki.

W niedzielę, w Krakowie odbędzie się referendum, którego celem jest odwołanie prezydenta Aleksandra Miszalskiego i rady miasta. Kampania referendalna w Krakowie nabiera tempa. Gościem audycji jest Magdalena Kursa, dziennikarka Gazety Wyborczej, z którą podsumowujemy cały przebieg kampanii referendalnej. Przyglądamy się działaniom samego prezydenta oraz organizatorów referendum, którzy chcą odwołania obecnego włodarza Krakowa. Analizujemy szanse, na odwołanie Miszalskiego oraz przyglądamy się osobom, które mogą zastąpić go w fotelu prezydenta Krakowa.

W porannym studio TOK FM gościnią była Joanna Tyrowicz z Uniwersytetu Warszawskiego i członkini Rady Polityki Pieniężnej. Rozmowa dotyczyła polityki Narodowego Banku Polskiego, w tym perspektyw stóp procentowych oraz funkcjonowania zarządu banku centralnego. Poruszono temat relacji między rezerwami NBP a PKB, podkreślając, że ich zmiany wynikają m.in. ze wzrostu gospodarki i inflacji, więc same liczby wymagają kontekstu. Gościni zwracała też uwagę na znaczenie priorytetów instytucji – szczególnie równowagi między wydatkami na komunikację, PR oraz analizy ekonomiczne. W tle pojawiła się krytyczna refleksja dotycząca sposobu zarządzania NBP przez prezesa Adam Glapiński oraz szerszych napięć wokół jego roli i komunikacji instytucji.

Podsumowanie ostatniego finału konkursu Eurowizji, w którym niespodziewane zwycięstwo odniosła Bułgaria. Gość programu, Łukasz Smardzewski, analizuje przebieg wydarzeń, zwracając szczególną uwagę na problemy techniczne reprezentanta Czech oraz skomplikowany system głosowania jurorów i widzów. Kluczowym wątkiem dyskusji są kontrowersje wokół udziału Izraela, oskarżenia o polityczne manipulacje wynikami oraz etyczny wymiar dopuszczenia tego kraju do rywalizacji. Ekspert krytycznie ocenia postawę organizatorów, sugerując, że finansowe powiązania ze sponsorami mogą wpływać na naruszanie idei otwartości i tolerancji. Rozmówcy zastanawiają się również nad przyszłością festiwalu, porównując jego zarządzanie do struktur FIFA i ostrzegając przed potencjalnym upadkiem prestiżu imprezy. Na koniec wspomniano o sukcesie polskiej reprezentantki, Alicji Szemplińskiej, która mimo braku końcowego triumfu, wygrała swój półfinał w głosowaniu profesjonalistów.

gościnie Krystyna Kofta oraz dr Justyna Jaworska analizują kultowy serial „Czterdziestolatek” w kontekście przemian społecznych i obyczajowych w Polsce. Ekspertki dyskutują o tym, jak produkcja Jerzego Gruzy balansowała między komunistyczną propagandą a satyrycznym obrazem codzienności epoki Gierka. Rozmówczynie wspominają realia życia ówczesnej inteligencji, zestawiając serialową wizję luksusu z autentycznym trudem i inwigilacją tamtych lat. Ważnym wątkiem jest postać Kobiety Pracującej oraz ówczesne postrzeganie feminizmu i ról domowych. Refleksja obejmuje również ewolucję pojęcia kryzysu wieku średniego oraz różnice w stylu życia dzisiejszych i dawnych czterdziestolatków.

Na festiwalu w Cannes odbyła się światowa premiera „Ojczyzny”, pierwszego od ośmiu lat filmu Pawła Pawlikowskiego. Ta czarno-biała, minimalistyczna opowieść o podróży Tomasza Manna i jego córki przez zrujnowane Niemcy staje się niezwykle aktualną metaforą współczesnych dylematów Europy oraz pytania o to, dlaczego ideologia bierze górę nad humanizmem. Czy ten symboliczny i intelektualny obraz powtórzy sukcesy poprzednich dzieł reżysera i zdobędzie uznanie światowej publiczności oraz jurorów w Cannes? O tym rozmawialiśmy z Januszem Wróblewskim, krytykiem filmowym i korespondentem tygodnika „Polityka” na festiwalu filmowym w Cannes.

Pierwszy Program to najwcześniejsza propozycja w dziennej ramówce Radia TOK FM. Znajdziecie w niej Państwo starannie przygotowane podsumowanie najważniejszych wydarzeń z poprzedniego dnia, aktualne relacje z miejsc, gdzie rozgrywają się kluczowe sprawy oraz zapowiedzi nadchodzących wydarzeń. Nie brakuje także udziału naszych słuchaczy. Pierwszy Program TOK FM to wszak pierwsza w ciągu dnia audycja w polskim eterze, w której słuchacze mają możliwość zabrania głosu na antenie. Nieco później - tuż po budziku nastawionym na 6:00 - aktualne komentarze ekspertów, dzięki którym dzień nabiera kształtu. Nie stronimy od tematów trudnych, ważnych społecznie i takich, które potrafią rozbudzić skuteczniej niż mocna kawa. Do usłyszenia już o 5:00, nim wszyscy wstaną z łóżka.

Wspomnienie Krzysztofa Piesiewicza — adwokata, senatora i wieloletniego współtwórcy filmów Krzysztof Kieślowski, który zmarł w wieku 80 lat. Gościem programu był krytyk filmowy Jakub Majmurek, który opowiada o wpływie Piesiewicza na twórczość autora „Dekalogu”, jego drodze z sal sądowych do świata kina oraz o miejscu, jakie zajmował w polskim życiu publicznym po 1989 roku.

Serial "Nieświęty" otrzymał "Melchiora", nagrodę dziennikarską Polskiego Radia, w kategorii "autorski podcast roku", do odsłuchania na TOK FM.

O najnowszych badaniach Eurostatu rozmawialiśmy z prof. Michałem Brzezińskim z Katedry Ekonomii Politycznej z Wydziału Nauk Ekonomicznych UW.

"Problem pojawia się tam, gdzie przyrasta liczba odbiorców niemodernizowanych przez lata ujęć wody. Wśród przyczyn jest zarówno zwiększająca się liczba użytkowników, jak i to, co się dzieje z klimatem" - mówi dr Jarosław Suchożebrski, hydrolog (Wydział Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego).

Dwa popularne samochody niemieckiego producenta

Choć statystyki wskazują na dużą skalę rezygnacji, w rzeczywistości jedynie 20% osób całkowicie porzuca edukację, podczas gdy reszta zmienia kierunek studiów lub przesuwa naukę w czasie. Głównymi przyczynami tych decyzji są niedopasowanie oczekiwań maturzystów do realiów wybranych kierunków oraz trudności ekonomiczne i osobiste. O powodach drop outów rozmawiamy z drem hab. Mikołajem Jasińskim z Ośrodka Przetwarzania Informacji Państwowego Instytutu Badawczego oraz Wydziału Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego.

Wulkany w Polsce? Owszem, aczkolwiek wygasłe. Ich szlakiem można zwiedzać Góry Kaczewskie na Dolnym Śląsku. Anita Chmielińska na co dzień śledzi podobne nieoczywistości polskiej flory. Opowiada o nich w swoim podcaście (Dzikoprzygody - Podcast Roku 2021) oraz wydaje książki. W tym odcinku Półki z książkami Anna Sobańda pyta o to, gdzie zdaniem autorki wybrać się na wycieczkę w Polsce i, dlaczego, bez zbędnej skromności, można nazwać ją prawdziwą przygodą. Zapraszamy do słuchania!

Zastanawiałeś się kiedyś, jakim cudem mała tabletka potrafi tak precyzyjnie namierzyć i zlikwidować źródło Twojego bólu? W nowym odcinku podcastu „Z nauką po imieniu” Adam Mirek zabiera nas w fascynującą podróż po ludzkim ciele, rzucając światło na ukryte mechanizmy naszego wewnętrznego systemu alarmowego. W audycji rozprawimy się również z codziennymi dylematami, zdradzając między innymi, dlaczego to, czym popijasz pigułkę, ma gigantyczne znaczenie i czy dzielenie leków na pół to na pewno bezpieczny pomysł. Posłuchaj i sprawdź, czy na pewno wiesz, co się dzieje w Twoim organizmie po przełknięciu lekarstwa!

Zespół ekspercki przy Ministerstwie Zdrowia przygotował raport wprowadzający standardy postępowania z osobami dorosłymi po przemocy seksualnej. Najważniejszą zmianą ma być odejście od automatycznego włączania policji na rzecz zabezpieczania dowodów i przechowywania ich przez rok, co daje osobie pokrzywdzonej czas na ochłonięcie i samodzielne podjęcie decyzji o ściganiu sprawcy. Czy wprowadzenie tych wytycznych w formie rozporządzenia realnie zmieni kulturę pracy w szpitalach i zachęci ofiary do szukania pomocy medycznej? O tym rozmawialiśmy z Joanną Gzyrą-Iskandar z fundacji Feminoteka, która brała udział w pracach nad dokumentem.

Czy Europa rzeczywiście nie ma już problemu z paliwem lotniczym? Dlaczego Zjednoczone Emiraty Arabskie wychodzą z OPEC właśnie teraz i co to oznacza dla cen ropy? Na koniec zaskoczenie: rekordowy odsetek Polaków dobrze ocenia swoją sytuację materialną. Rafał Hirsch podsumowuje tydzień w „Cotygodniowym podsumowaniu roku”. Oto lista tematów poruszanych w tegotygodniowym podcaście: 10. Europa już nie ma problemu z paliwem lotniczym – przekonuje szef Ryanaira. Widać jednak spadek w rezerwacjach lotów na okres wakacyjny 9. Zjednoczone Emiraty Arabskie opuszczają kartel OPEC. Właśnie teraz, bo teraz nie wywoła to spadku cen ropy na świecie 8. Wakacje składkowe kosztowały ZUS 2,9 mld zł. Sytuacja ZUS pogarsza się od 2022 roku, pomimo tego, że sytuacja gospodarcza się poprawiała. To efekt kolejnych pomysłów polityków rządzących obciążających finanse zakładu 7. Akcjonariusze Orlenu dostaną miliardy złotych. Nawet 8 zł za akcję, czyli w sumie 9,3 mld zł dywidendy jest gotowy wypłacić zarząd 6. Rząd znowu prognozuje spadek deficytu w finansach publicznych. O pół punktu procentowego 5. PKB Rosji w pierwszym kwartale spadł o 0,3 proc. rok do roku. To pierwsze takie obniżenie od początku 2023 roku 4. Jerome Powell pokrzyżował plany Trumpa w kwestii obsady zarządu Fed. Powell stwierdził, że zostanie na stanowisku, ponieważ w Stanach nadal istnieje zagrożenie dla niezależności banku centralnego ze strony polityków. 3. Gospodarka USA ma za sobą zdecydowanie lepszy początek roku, niż gospodarka strefy euro. Ale wszędzie dane są poniżej oczekiwań na rynkach 2. CBOS zbadał, że rekordowy odsetek Polaków dobrze ocenia swoją sytuację materialną 1. Inflacja w Polsce rośnie szybciej od prognoz

Spontaniczna zbiórka streamera Łatwoganga i Badoesa stała się pretekstem do rozmowy na temat współczesnej formy zbiorki pieniędzy dla potrzebujących. Bardzo często w mediach można spotkać porównania młodego rapera i jego akcji do Jurka Owsiaka i Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Ekspertki analizują to wydarzenie jako triumf młodego pokolenia, które wykorzystało nowoczesne formaty, takie jak streaming, by stworzyć wspólnotę opartą na emocjach i wyzwaniach. Dyskusja rzuca światło na nieufność młodych ludzi wobec państwa oraz ich niechęć do angażowania polityków w oddolne inicjatywy obywatelskie. Choć zryw ten jest imponujący pod względem kulturowym, obnaża on jednocześnie brak systemowych rozwiązań w polskiej służbie zdrowia. Zwracają uwagę, że prywatne datki, choć cenne, stanowią jedynie ułamek budżetu potrzebnego na realną reformę onkologii.

Historyk motoryzacji Jerzy Lemański opowiada na temat kultowego polskiego samochodu FSO Polonez. Wyjaśnia, że choć auto promowano jako nowoczesne i rodzime, w rzeczywistości bazowało na starszej technologii Fiata i zostało zaprojektowane przez Włochów. W tekście poruszono kwestię propagandy PRL, która ukrywała początki produkcji oraz fakt, że nazwa pojazdu nie została wybrana przez obywateli, lecz przez władze. Filip Kekusz wraz z Jerzym Lemańskim analizuje również przyczyny spadku popularności auta, wskazując na brak nowoczesnego napędu przedniego oraz silną konkurencję ze strony używanych pojazdów zachodnich. Mimo wad technicznych, Polonez został zapamiętany jako auto o wyjątkowo bogatym wyposażeniu standardowym, które przez dekady dominowało na polskich drogach. Rozmowa rzuca także światło na funkcjonowanie fabryki na warszawskim Żeraniu oraz jej znaczenie dla krajowego przemysłu.

Znaczenie obchodów 1 maja w Polsce wraz z ubiegiem lat zmienia się. Profesor Piotr Osęka wyjaśnia, że w czasach PRL-u pochody pierwszomajowe były starannie wyreżyserowanym spektaklem propagandowym, mającym manifestować jedność społeczeństwa z władzą komunistyczną. Nie ma danych statystycznych, ale wiele osób było zmuszanych do uczestnictwa poprzez konieczność podpisywania list obecności. Nieodzownym elementem obchodów było wręczenie kwiatów przez dzieci by ocieplić wizerunek liderów partyjnych. Osęka wspomina o ideologicznym wymiarze święta, w tym o potępianiu kapitalizmu i wykorzystywaniu pracy społecznej jako formy wyzysku. Obecnie 1 maja to czas grilla i wypoczynku.

prof. Paweł Chmieliński, dyrektor Instytutu Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk