TOK FM Select

Czas rozstania, to zwykle etap "skupienia na sobie". O wspólnym psie myślimy wtedy często w kontekście własnych potrzeb. Czy tak powinno być? Co przeżywa zwierzę, gdy drogi ludzi się rozchodzą? Jak to okazuje? Z kim powinien zostać i jak pomóc mu przejść przez tę zmianę? Karolina Wiśniewska rozmawia z Zofią Zaniewską Wojtków - trenerką, behawiorystką i wykładowczyni w szkole Wojtków Szkolenia. Wspólnie, w oparciu o własne doświadczenia zastanawiają się, jak przeprowadzić psa przez rozstanie opiekunów. Zapraszamy do słuchania!

Używasz antyperspirantu, myjesz włosy, chodzisz do dentysty i… robisz botoks. Tak nam to dziś sprzedają: medycyna estetyczna jako zwyczajny element dbania o siebie, jeszcze jeden punkt na liście codziennej pielęgnacji. Starość ma być opcjonalna, wystarczy zapłacić. Tymczasem nastolatki dostają na urodziny vouchery na powiększanie ust. Kolejne pokolenie dziewczynek wyrasta w przekonaniu, że ich wygląd zawsze jest do poprawki. „Moje ciało, mój wybór”? A co, jeśli to zagroda z pięknie namalowaną łąką? Natalia Waloch nie szuka gotowych odpowiedzi i nikogo nie potępia. Przygląda się temu, co robi z nami presja ciągłego poprawiania siebie, jak wpływa na coraz młodsze dziewczyny i jak zmienia nasze myślenie o starzeniu. Posłuchaj najnowszego odcinka podcastu „Cała Waloch”.

Jakub Stefaniak, wiceszef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Polskie Stronnictwo Ludowe

Dlaczego ówcześni krytycy negatywnie przyjęli nowatorską formę i wielowymiarowość dzieła Prusa? Prof. Bartłomiej Szleszyński z Instytutu Badań Literackich PAN omawia kulisy powstania oraz realia historyczne kryjące się za powieścią „Lalka” Bolesława Prusa. Rozmowa dotyczy m.in. cenzury carskiej, która wymazała z utworu liczne ślady rosyjskiej obecności w Warszawie oraz nawiązania do powstania styczniowego.

Czy przed wyborami parlamentarnymi czeka nas rekonstrukcja rządu Donalda Tuska? Adam Szłapka w "Poranku" TOK FM nie wykluczył zmian, ale wyraźnie odciął się od spekulacji dotyczących konkretnych nazwisk. Rzecznik rządu odniósł się także do ostrego konfliktu wokół cen paliw i decyzji prezydenta Karola Nawrockiego. Czy prezydent podpisze ustawę o nadmiarowych zyskach koncernów paliwowych i portfele kierowców odczują ulgę?

Kilka lat zajęć z retoryki w 20-minutowym podcaście. W tym odcinku "English Biz" analizuję wystąpienia Emmanuela Macrona, Alexandra Stubba, Marka Carneya, Wołodymyra Zełenskiego, Radosława Sikorskiego i Donalda Trumpa na forum ONZ. Przyglądam się strukturze wypowiedzi, charyzmie, ironii oraz zwrotom, które warto przenieść z wielkiej polityki prosto do prezentacji biznesowych. Wyjaśniam między innymi, czym są "chokepoints", kiedy coś "take a back seat" i dlaczego czasami trzeba powiedzieć "enough is enough", tak jak szef naszego MSZ. Bardzo praktyczny odcinek, który pozwala nam zapamiętać wyrażenia na przykładzie najlepszych z najlepszych. Słówka: In essence The second principle is… Beyond that And in this regard, I want to insist on one point. It is my profound wish that… Ultimately On this, we must give no ground. To give ground To chart a way forward Now, ladies and gentlemen, let me conclude with the following remarks. Moving forward First of all Mr. President, please allow me a few extra sentences. Let me conclude… The following remarks A swan song The law of the jungle Chokepoints To take a back seat To throw in the towel It won't stand the test of time. To stand the test of time Enough is enough Principled Pragmatic Senseless From this point forward From now on

W koalicyjnym rządzie Słowacji trwa ostry spór wokół ministra środowiska Tomáša Taraby, którego odwołania domagają się narodowcy. Premier Robert Fico obawia się jednak utraty poparcia oraz powstania konkurencyjnej siły politycznej. Gościem audycji był dr Krzysztof Dębiec z Ośrodka Studiów Wschodnich.

O języku kampanii wyborczej w Krakowie opowiadał dr Artur Czesak, językoznawca polonista, dialektolog, leksykograf.

Jesień to nie tylko niesamowite barwy, ale również bogactwo grzybów. W świetnej książce "Po grzyba...." Izabela Urbanowicz przybliża znajomość wspomnianych grzybów. Radzi jak zbierać tylko te, które nie będą zagrażały naszemu zdrowiu a nawet życiu. Niewątpliwie jednak grzybobranie to niesamowita frajda i możliwość obcowania z naturą.

Kto płaci najwięcej podatków w Polsce? W nowym EKG+ sprawdzamy, które firmy znalazły się na szczycie listy największych płatników CIT. Jest Orlen, są banki, handel i budownictwo. Rozmawiamy też o tym, ile państwo odzyskuje z inwestycji, które wcześniej samo finansowało. Tematów jest więcej. Minister finansów podpisał interpretację, która otwiera drogę do wspólnego rozliczania podatków przez małżonków pozostających w związkach zawartych za granicą i uznanych w polskim systemie prawnym. A skoro Adam Glapiński ma zarabiać nawet 200 tys. złotych rocznie więcej... wracamy do wynagrodzeń osób odpowiedzialnych za politykę pieniężną i pytamy, ile powinien zarabiać prezes banku centralnego. Na koniec sprawdzamy, co naprawdę dzieje się z naszymi pensjami, gdy zestawimy ich nominalny wzrost z inflacją... i co może wydarzyć się w przyszłym roku.

27 września odbędą się przedterminowe wybory prezydenta Krakowa. Mieszkańcy będą mogli oddać swój głos na jednego z siedmiorga zarejestrowanych kandydatów. Lokale wyborcze zostaną otwarte o godz. 7:00, a głosować będzie można do godz. 21:00. Jak z perspektywy krakowskich mediów wygląda koniec kampanii wyborczej? O przedwyborczej atmosferze, prosto ze studia w Krakowie, rozmawialiśmy z Adamem Ozgą, prowadzącym audycję "TOK360 - Podsumowanie Dnia".

Nadeszła jesień. Przed nami dni coraz krótsze i o wiele bardziej deszczowe. Pogoda, w którą nawet psom nie chce się wychodzić z domu. Co z długimi spacerami, podczas których mogły się zmęczyć? Spokojnie - są na to inne sposoby. Gościnią tego odcinka podcastu Karolina i pieski jest Kasia Jabłońska - instruktorka nosework i założycielka szkoły Nosework z Lutrami. Opowiada o tym, jak węszenie wpływa na zdrowie i psychikę psów, jak zacząć ćwiczenia i czy to zabawa dla wszystkich. Z odcinka dowiesz się również, jak to możliwe, że niektóre psy się znają, choć nigdy się nie widziały. Zapraszamy do słuchania!

Kobiety to materialistki? Dobrze by było. Pracowałyśmy od zawsze, ale przez wieki nasza praca była gorzej opłacana, mniej prestiżowa i często po prostu niewidzialna. Dziś jest lepiej, ale do równości płac wciąż nam daleko (i to bardzo, bo aż 136 lat). W podcaście „Cała Waloch” Natalia Waloch prześwietla temat, który dla wielu jest niewygodny – pieniądze i to, jak mocno determinują wolność kobiet. Skąd bierze się luka płacowa? Dlaczego „kobiece” zawody są gorzej wynagradzane? I dlaczego macierzyństwo wciąż potrafi kosztować lata kariery i awans? Jest też plot twist – media społecznościowe pierwszy raz w historii dają milionom kobiet szansę na zarobek i własny biznes. Bo przecież pieniądze to nie tylko pensja, ale też niezależność, możliwość odejścia z przemocowego związku i życie na własnych warunkach. Waloch sprawdza też, co możemy zrobić same: jak przestać pracować za darmo, jak negocjować stawki, prosić o podwyżkę bez wstydu i jak zbudować swój własny „fundusz f*ck off”. Siostry, do boju. Idziemy po swój hajs.

W polityce największym problemem często nie jest sama różnica zdań, ale język, który niepotrzebnie zamienia ją w konfrontację. Specjalistą od tego jest oczywiście Donald Trump. Ale czy znalazł w końcu godnego rywala w osobie premiera Kanady Marka Carneya? Na przykładzie napięć między Europą, USA i Kanadą sprawdzamy w English Biz, jak słowa takie jak hostile act, ferocious storm czy framework podgrzewają albo uspokajają debatę. Poznasz różnice między disagreement, dispute, standoff, rift i innymi określeniami konfliktu. A przede wszystkim nauczysz się mówić stanowczo, precyzyjnie i tak, by nie "add fuel to the fire" bo profesjonalna komunikacja nie generuje sporów, a stawia na ich rozwiązywanie. Słówka: hostile act ferocious storm framework associate member not add fuel to the fire Trump went from orange to red in seconds. You could almost see him turning from orange to fire-engine red. a disagreement tension friction a dispute a clash a confrontation a standoff a rift a feud discord contention a row a falling-out Let's focus on the issue at hand. We may be talking past each other. Let's separate the rhetoric from the substance. Let's be clear about where we disagree. What would it take to move this forward? We should leave the door open to further talks. Let's stick to what we know. Let's not get ahead of ourselves.

Prezydent Karol Nawrocki spotkał się w piątek z szefem MON i szefem Sztabu Generalnego. Tematem rozmów była sytuacja bezpieczeństwa po ostatnich wydarzeniach przy polskiej granicy, ale także przyszłość amerykańskiej obecności wojskowej w Polsce. Władysław Kosiniak-Kamysz mówi po spotkaniu, że w sprawie stałej obecności wojsk USA jest wspólny cel. Co oznaczałaby stała obecność Amerykanów w Polsce? Czy może być odpowiedzią na rosnące zagrożenie na wschodniej flance NATO i jak powinna wyglądać reakcja Polski na kolejne prowokacje? O tym w rozmowie z gen. Tomaszem Bąkiem, byłym dowódcą 21. Brygady Strzelców Podhalańskich.

Wszyscy zginiemy w zupie diesla? Tak przynajmniej twierdzi Wojciech Kowalik. Uspokaja Rafał Hirsch, twierdząc, że najgorszy paliwowy kryzys jest już za nami. Prowadzący EKG+ są jednak zgodni w jednym: ceny paliw znów mocno mieszają, ale chyba w polityce, aniżeli w gospodarce. Co więcej, pomysły rządu na sztuczne obniżki mogą przynieść skutki odwrotne do zamierzonych. Warto zadać proste pytanie: kto na koniec za to wszystko zapłaci? A potem robi się jeszcze ciekawiej, bo w EKG+ poruszamy też tematy sztucznej inteligencji. Czy powinniśmy się bać coraz gwałtowniej rozwijających się modeli, a może to tylko nakręcanie strachu?

Pomysł prawicowych polityków, by zorganizować marsz niepodległości we Lwowie, wywołał ostrą reakcję Piotra Zgorzelskiego. Wicemarszałek Sejmu przekonuje, że przedstawianie takich pomysłów w rocznicę sowieckiej agresji na Polskę, to polityczny prezent dla Władimira Putina.

Wokół kastracji psów i suk narosło wiele mitów. O tym, że pies zmieni osobowość, utyje itp. Jak naprawdę wpływa na zdrowie i psychikę czworonoga. Gościnią tego odcinka podcastu Karolina i pieski jest lek. wet. Karolina Plewińska - specjalistka chorób psów i kotów. Opowiada o tym, jak naprawdę zabieg ten wpływa na psa, o wskazaniach i przeciwwskazaniach oraz chorobach, którymi skutkuje zaniechanie kastracji. Wraz z Karoliną Wiśniewską rozmawiają również o tym, jak przygotować psa do zabiegu i jak zajmować się nim później. Zapraszamy do słuchania!

Na Netflixie zadebiutował nowy serial „Lalka” w reżyserii Pawła Maślony. W adaptacji bohaterowie zyskują dużą sprawczość, Stanisław Wokulski działa z gorączkową ambicją awansu społecznego, Izabela Łęcka z nudów angażuje się w ruch emancypacyjny, a arystokrację przedstawiono w groteskowo-demonicznym świetle. O najnowszym serialu rozmawialiśmy z dr Alicją Urbanik-Kopeć, kulturoznawczynią, badaczką historii literatury i kultury polskiej XIX wieku z Instytutu Historii PAN.

Mimo krytyki ze strony byłego ministra sportu Sławomira Nitrasa, władze komitetu zapowiadają pilne przeprowadzenie audytu, odbudowę relacji z nowym szefem resortu sportu Jakubem Rutnickim oraz sprawne przygotowanie reprezentacji do igrzysk w Los Angeles i Dakarze. Jak wyglądały kulisy wyboru Mariana Kmity, dlaczego pozostali wiceprezesi zrezygnowali ze startu i w jaki sposób PKOl zamierza odzyskać płynność finansową? O tym rozmawialiśmy z Adamem Konopką, wiceprezesem Polskiego Komitetu Olimpijskiego oraz prezesem honorowym Polskiego Związku Szermierczego.

Alerty, afery, konflikty. Informacje atakują bez przerwy, a większość z nich znika szybciej niż się pojawiła. W tej audycji patrzymy inaczej i pytamy o to, co naprawdę zmienia rzeczywistość. Wybieramy wydarzenia, które kształtują społeczeństwo. W popkulturze szukamy zjawisk odsłaniających napięcia i przemiany. Technologię analizujemy jako siłę przekształcającą relacje między ludźmi i rynek pracy. Polityka zagraniczna i sprawy międzynarodowe to stały punkt audycji. Sprawdzamy, jak globalne procesy wpływają na to, co dzieje się tu i teraz. Część zagraniczną współtworzymy ze znawcami polityki międzynarodowej: Michałem Potockim, prof. Małgorzatą Zacharą-Szymańską i Tomaszem Bieleckim.

Rozmowa na temat medialnej awantury wokół obsady nowej ekranizacji powieści Katarzyny Grocholi, będącej kontynuacją kultowego hitu „Nigdy w życiu!”. Centralnym punktem konfliktu jest postać Tosi, w którą przed laty wcieliła się Joanna Jabłczyńska, a którą w nowej wersji ma zagrać Agnieszka Żulewska. Tekst szczegółowo analizuje zarzuty aktorki wobec produkcji, dotyczące braku transparentności w procesie castingu oraz sprzecznych komunikatów ze strony twórców. W dyskusję zaangażowała się także Dorota Szelągowska, co nadało sprawie charakteru osobistego i wywołało falę internetowego hejtu skierowanego w stronę zaangażowanych kobiet. Rozmówcy podkreślają, że mimo chaosu komunikacyjnego i etycznych kontrowersji, drama ta wygenerowała ogromny rozgłos wart miliony złotych.

Czy płaca minimalna ma jeszcze sens, skoro wszędzie jest taka sama? Od 2027 roku najniższa pensja wyniesie 4950 zł, a stawka godzinowa 32,30 zł. Tylko kto właściwie płaci za kolejne podwyżki? Pracodawca, klient, a może wszyscy po trochu? I czy w całej Polsce naprawdę powinno obowiązywać dokładnie to samo minimum, skoro koszty życia się różnią? Zaglądamy też na giełdę i do Rady Polityki Pieniężnej. Stopy procentowe pozostały bez zmian, ale czy możemy jeszcze liczyć na obniżki w tym roku? Co z inflacją, która może wkrótce znów znaleźć się powyżej celu? Na koniec, tradycyjnie, sekcja Zdziwienia. Dyskutują prowadzący radiowego EKG: Maciej Głogowski, Patrycja Maciejewicz, Wojciech Kowalik i Rafał Hirsch.

Co dzieje się w psiej głowie, kiedy spotyka drugiego psa np. na spacerze? Jak wygląda rozmowa między nimi? O czym jest? Często w parkach i na skwerkach widzimy coś, co wygląda na zabawę dwóch psów. Czy jest nią na pewno? Karolina Wiśniewska rozmawia z Klaudią Kamińską-Rejman - trenerką, behawiorystką i właścicielką szkoły dla psów "Dzielny Pieseł". Zastanawiają się, jakie znaki dają psy na spacerach, jak działa na nie smycz i jaki błąd opiekunowie popełniają najczęściej w kontekście psiej komunikacji. Zapraszamy do słuchania

W niedzielnych wyborach do parlamentu Saksonii-Anhalt wygrała skrajnie prawicowa, populistyczna partia AfD. Zdobyła rekordowe poparcie aż 43,8 proc głosów. To o ponad 20 punktów procentowych więcej niż w 2021 r. Jaki wnioski można z tego wyciągnąć dla całych Niemiec? A może nawet dla całej Europy? Czy to widoczny i stały skręt w prawo?  

Tegoroczny, osiemnasty już Kongres Kobiet w Krakowie stał się miejscem jednoznacznego manifestu politycznego, a jego kulminacyjnym momentem było wręczenie corocznej nagrody dwóm wybitnym lekarkom ginekolożkom – Gizeli Jagielskiej i Marii Kubisie. Obie laureatki znalazły się w samym centrum polskiego sporu o dostęp do aborcji, płacąc za swoją niezłomną postawę i rzetelne wykonywanie zawodu ogromną osobistą i zawodową cenę.

Ile można zarobić na szkoleniu robotów humanoidalnych, w jaki sposób się je szkoli i dokąd trafiają nagrane przez nas materiały? Marta Zinkiewicz dziennikarka radiowa i technologiczna, autorka w magazynie technologicznym Android sprawdziła to wszystko na własnej skórze. W rozmowie z Przemysławem Iwańczykiem opowiada o wyzwaniu dziennikarskim, którego się podjęła. Zgłębiła temat szkolenia robotów humanoidalnych. Mówi o danych egocentrycznych - to np. filmiki nagrywane z perspektywy jednej osoby, na podstawie których szkoli się maszynę. Robisz pranie z kamerką na głowie, a robot humanoidalny odtwarza ruchy zarejestrowane przez kamerę i uczy się od Ciebie. Ile osób na świecie szkoli takie roboty? Jak daleko jesteśmy od ciekawostki do codziennego użycia humanoidalnych robotów?

1 września weszły w życie zmiany dot. żywienia w stołówkach szkolnych i przedszkolnych. W jaki sposób można kształtować zdrowe nawyki żywieniowe? Czy da się wzbogacić jadłospis i przy okazji zmniejszyć ilość wyrzucanego jedzenia? Bogusława Metelańska - intendentka z rybnickiego Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 14 - opowiada o rewolucji w podejściu do posiłków dla najmłodszych.

Rentowność polskich 10-letnich obligacji skarbowych wzrosła do około 6,2 proc., co stanowi najwyższy poziom od kwietnia 2023 roku. Co każdy z nas powinien o nich wiedzieć? I dlaczego rząd nie mówi o tym więcej? W drugiej części przyglądamy się zmianom w ulgach podatkowych. Na razie mamy przede wszystkim zapowiedzi – wśród nich likwidację ulgi na internet i waloryzację ulgi dla krwiodawców. Czy to początek większych zmian? I czy zamiast kolejnych wyjątków nie powinniśmy po prostu upraszczać podatków? Zapraszają Patrycja Maciejewicz, Maciej Głogowski, Rafał Hirsch i Wojciech Kowalik.

Psy lubią jeść. To czynność codziennie obecna w życiu psa i jego opiekuna. Czym karmić psa, by był zdrowy? Karma sucha? Mokra? BARF? Jak dowiedzieć się, że dana karma będzie dla mojego psa dobra? Żywienie czworonoga to sfera pełna mitów i podzielonych opinii. W najnowszym odcinku podcastu "Kalna i pieski" Karolina Wiśniewska rozmawia z Agnieszką Cholewiak-Góralczyk, ekspertką od psiej dietetyki, techniczką weterynarii i behawiorystką. Z odcinka dowiesz się, jakie są dobre praktyki w żywieniu psa, czy cena karmy ma znaczenie, co mówi kupa i, czy psy znają się na zegarku? Zapraszamy do słuchania!

Ten rok szkolny polscy poloniści rozpoczęli od opublikowania listu otwartego, w którym ostro krytykują Centralną Komisję Egzaminacyjną za niespójne, niefunkcjonalne i często krzywdzące kryteria oceniania matur z języka polskiego. Bezpośrednim impulsem do buntu były rażące sytuacje z tegorocznych egzaminów – w tym przypadek wypracowania, które nauczyciel oraz inni poloniści ocenili jako bezdyskusyjnie napisane na maksymalne 16 punktów, podczas gdy egzaminator przyznał za nie zaledwie 2 punkty. O potrzebnych zmianach w ocenianiu matur z języka polskiego rozmaiwaliśmy z Piotrem Szwedem, nauczycielem z VIII LO im. Adama Asnyka w Łodzi.

Gościem w studio jest Michał Fedorowicz, przewodniczący europejskiego kolektywu analitycznego Res Futura, a to oznacza, że w programie będziemy dokonywać podsumowania sierpnia w polskich social mediach. Jak co miesiąc analizujemy czym żyły portale społecznościowe i ich użytkownicy w Polsce, a zaczynamy od sprawy prof. Barbary Mróz-Gorgoń i jej krótkiej kariery w rządzie. Kolejnym wątkiem, który omawiamy jest sprawa ZondaCrypto, która jest największą zasięgowo aferą w III RP. Jak na aferę z giełdą kryptowalut reaguje sieć i jej użytkownicy? W jaki sposób afera ta dzieli użytkowników mediów społecznościowych? W drugiej części przyglądamy się dwóm eventom skierowanym do młodego wyborcy, czyli prezydenckiemu "przyszłość.pl" oraz Campusowi Polska Przyszłości. Większość przekazu internetowego zdominowała kłótnia o program artystyczny. Kolejnym temat jest sprawa uciekającego i ukrywającego się Marcina Romanowskiego oraz jego wpływ na wizerunek Prawa i Sprawiedliwości. Pytamy także o sentyment użytkowników sieci odnośnie rocznicy zaprzysiężenia Karola Nawrockiego i udziału dziennikarzy w tej imprezie.

W państwach afrykańskich rzadko zdarza się, by wojskowy przywódca zyskiwał aż tak ogromne, oddolne poparcie obywateli. W tym wydaniu "Globalnego Popołudnia" Krzysztof Story i Wojciech Jagielski biorą pod lupę fenomen Ibrahima Traore, rządzącego w Burkina Faso od 2022 roku. Podobnie jak w pozostałych państwach Sahelu, władze Burkina Faso toczą nieustanną walkę z dżihadystami, która po wypędzeniu wojsk francuskich stała się wojną, której nie da się wygrać. Ibrahimowi Traore, 37-letniemu wojskowemu, który pragnie być postrzegany jako rewolucjonista, zaufały rzesze młodych dorosłych pragnących zmiany, którzy na tym kontynencie stanowią większość. Jego twarz trafiła nawet na koszulki, budząc skojarzenia z legendą Che Guevary, a sam Traore usilnie próbuje upodobnić się do innego słynnego rewolucjonisty z Burkina Faso - Thomasa Sankary. W tym odcinku analizujemy nastroje społeczne na Sahelu, sprawdzając, czego obywatele realnie oczekują od swoich decydentów po latach politycznego chaosu i wojny domowej. Czy obecny przywódca udźwignie ciężar pokładanych w nim nadziei i dorówna swojemu słynnemu rodakowi?

Budżet państwa zjadł nas dziś na śniadanie. Ale spokojnie – w EKG+ (w pełnym składzie!) tłumaczymy, jak go czytać, żeby nie zgubić się w deficytach, potrzebach pożyczkowych i innych liczbach, które tylko na pozór wyglądają groźnie. Ile naprawdę brakuje w kasie państwa? Dlaczego sam deficyt to nie wszystko? A pracownicy budżetówki mogą nie mieć powodów do świętowania? I co z tych miliardów wynika dla naszych portfeli? Temat drugi: czy (według prowadzących EKG+) Polska powinna wejść do strefy euro? Węgry potwierdzają swoje ambicje, Bułgaria już korzysta z euro, a w Niemczech pojawiają się pomysły… odwrotne. Czy Polska ma przeciw wspólnej walucie argumenty ekonomiczne, czy przede wszystkim polityczne? Na koniec, w Zdziwieniach, trochę bardziej egzotycznie: kto pierwszy sięgnie po konkrecje polimetaliczne z dna oceanów? A także porcja postwakacyjnych zaskoczeń, od taniejącej Bułgarii po coraz droższą Chorwację.

Koncern Meta zawarł ugodę z amerykańskimi stanami oskarżającymi go o celowe uzależnianie dzieci, zgadzając się na zapłatę kary w wysokości prawie 17 miliardów dolarów oraz modyfikację swoich algorytmów. Równolegle w Polsce wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski zawnioskował do Komisji Europejskiej o nałożenie na koncern kary w wysokości miliarda złotych za brak skutecznej walki z oszukańczymi treściami. O tym rozmawialiśmy z Aleksandrą Wójtowicz, analityczką do spraw nowych technologii i cyfryzacji w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych.

Psy mają emocje. Ale czy czują je tak jak my - ludzie? Czy pies może tęsknić, kochać, być zazdrosny albo przeżywać żałobę? I czy "skruszona mina" naprawdę oznacza, że wie, że zrobił coś złego? W tym odcinku podcastu "Kalna i pieski" prowadząca rozmawia z Paulą Kiełbik - zoopsycholożką i behawiorystką - o tym, co naprawdę dzieje się w emocjonalnym świecie psów. Pyta m.in. o to, które emocje możemy im przypisać z dużą pewnością, a które są raczej naszymi ludzkimi interpretacjami. Dziewczyny rozmawiają też o merdającym ogonie i innych sygnałach, które często ludzie błędnie odczytują. Bo może najważniejsze pytanie nie brzmi: "Co mój pies czuje?" tylko: "Czy ja potrafię go naprawdę słuchać?".

W autokarach i busach bezpieczeństwo pasażerów wciąż przegrywa z wygodą, a zapięcie pasa bywa traktowane jako zbędny obowiązek. Niezapięty pasażer podczas wypadku może stać się śmiercionośnym zagrożeniem z powodu bezwładności, zagrażając nie tylko sobie, ale także osobom siedzącym obok. To rozmowa o lekceważeniu nadmiernej prędkości, odpowiedzialności i cenie, jaką można zapłacić za kilka sekund nieuwagi. 

W uberyzowanej pracy pewna jest tylko niepewność – zarobki bywają drastycznie niskie, a po odliczeniu kosztów eksploatacji pojazdu realne wynagrodzenie może spaść poniżej stawki minimalnej. Kurierzy i kierowcy mierzą się nie tylko z ekstremalnymi warunkami pogodowymi, ale też z nierealistycznymi algorytmami odbierającymi zlecenia bez zapłaty za dojazd oraz z pozorowanym najmem roweru, służącym unikaniu składek ZUS i podatków. Rozmawiamy o tych realiach z Katarzyną Dudą, badaczką warunków pracy i autorką książki „Uberyzacja. O warunkach pracy kurierów”, która w ramach przygotowań do publikacji sama zatrudniła się jako kurierka.

Budowa Elektrowni Jądrowej Lubiatowo-Kopalino już trwa. Gmina Choczewo przechodzi potężne zmiany infrastrukturalne. Ten projekt to nie tylko elektrownia, ale też baza noclegowa dla pracowników budowy, przekształcanie krajobrazu i ogromne obawy mieszkańców. Na co mogą liczyć ludzie zamieszkujący gminę Choczewo w ramach rekompensaty za uciążliwości związane z wielkimi zmianami w ich otoczeniu? Jak to jest z tym bezpieczeństwem jeśli chodzi o potencjalne awarie elektrowni i czy to faktycznie nasz największy problem? Te kwestie w rozmowie z Przemysławem Iwańczykiem wyjaśnia Michał Olszewski wiceprezes Państwowych Elektrowni Jądrowych.

Narcyzm to tylko robienie sobie selfie, przesadna miłość do samego siebie i popkulturowa inwektywa. To nie jest opowieść o zwykłej próżności, ale o głębokim lęku przed własnym odbiciem, które rujnuje relacje i zatruwa intymność. Dlaczego uległość idealnie pasuje do narcystycznej agresji? Czym jest "hipoteza wycieraczki" i dlaczego narcyzi szukają stałego zestawu "klakierów"? Naszą gościnią jest prof. Maria Beisert, psycholog i seksuolog kliniczny, psychoterapeuta, biegły sądowy, prawnik, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

W sobotnim wydaniu Poranka TOK FM Aleksandra Karasińska rozmawia z Katarzyną Burdą, dziennikarką działu nauka tygodnika „Newsweek Polska” i autorką książki „Psie Story”, z okazji Międzynarodowego Dnia Psa. Gościni przybliża trwającą od kilkudziesięciu tysięcy lat wspólną ewolucję obu gatunków i wyjaśnia, jak badania naukowe tłumaczą psią inteligencję oraz unikalną zdolność czworonogów do odczytywania ludzkich emocji i intencji. Rozmówczynie konfrontują z nauką powszechne mity o potrzebie dominacji nad zwierzęciem, wskazując, że prawidłowa więź powinna opierać się na relacji opiekuńczej, a nie na budzeniu lęku.

Nowe progi podatkowe, jednak pytanie wciąż to samo: kto na nich zyska, a kto za nie zapłaci? I czy prezydent da się przekonać... W EKG+ sprawdzamy propozycję rządu. Rozmawiamy też o sporze Brzoska kontra Meta: biznesmen nieustannie walczy z fałszywymi reklamami. Tylko kto powinien odpowiedzieć za oszustwa w internecie? W dalszej części programu: czy Polska, śladem zachodniego sąsiada, powinna wrócić do handlu w niedzielę? Do tego system kaucyjny – poprawiać czy likwidować? Czy problemem jest sama idea kaucji, czy po prostu to, że oddawanie butelek wciąż jest zbyt trudne? Na koniec tradycyjna porcja gospodarczych "Zdziwień". Zaglądamy do koszyka: Polacy mało jedzą w domach, masło przestało być dobrem luksusowym, a pytanie brzmi: czy skoro kupujemy mniej, to marnujemy też mniej jedzenia? Dyskutują Maciej Głogowski, Patrycja Maciejewicz i Wojciech Kowalik.

Pies uciekł? Zaginął? Koszmar każdego opiekuna. To chwila, gdy zawsze górę biorą emocję. Co robić? Czekać, aż wróci? Jak go znaleźć? W najnowszym odcinku podcastu Kalna i pieski Karolina Wiśniewska rozmawia z Tomaszem Koprem, założycielem fundacji TropWarszawa. Opowiada on o przyczynach zaginięć, skutecznych metodach poszukiwań i zabezpieczenia psa oraz o błędach jakie można popełnić. Zapraszamy do słuchania!

Były minister obrony Ukrainy Mychajło Fedorow wezwał do przywrócenia demokratycznych wyborów, mimo trwającej wojny z Rosją. Jego zdaniem Ukraina musi znaleźć bezpieczny i zgodny z prawem sposób na przeprowadzenie głosowania. To mocny apel, bo wybory w Ukrainie są obecnie niemożliwe ze względu na obowiązujący stan wojenny. Czy Fedorow rzuca w ten sposób wyzwanie Wołodymyrowi Zełenskiemu? I czy przeprowadzenie wyborów w czasie wojny jest w ogóle realne? O tym w rozmowie z Marią Piechowską, analityczką ds. Ukrainy z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych.

O migracjach i powrotach ptaków opowiadał Jacek Karczewski

W życie wchodzi unijna regulacja PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation). To unijne prawo, które zastępuje starsze przepisy. Nowe prawo ma na celu zmniejszenie ilości odpadów i wprowadzenie zasad gospodarki o obiegu zamkniętym dla wszystkich rodzajów opakowań w UE Antyunijne i eurosceptyczne środowiska próbują przekonywać, że odbije się to negatywnie na przedsiębiorcach. Jak jest naprawdę? Na to pytanie odpowiada dr Wojciech Warski, przedsiębiorca i ekspert Team Europe Direct.

Noblista Daron Acemoglu w swojej najnowszej publikacji stawia zaskakującą tezę: spadek dzietności nie musi hamować wzrostu gospodarczego, a może go wręcz przyspieszyć, zmuszając firmy do poszukiwania innowacji oszczędzających pracę, takich jak robotyzacja czy sztuczna inteligencja. Gościem audycji był prof. Michał Brzeziński, Katedra Ekonomii Politycznej, Wydział Nauk Ekonomicznych UW.

CPN wraca, ale w wersji "okrojonej", a "możliwie najwyższych cen" ma przypilnować sam minister. Pytamy wprost: czy nas na to stać? A może obniżanie cen paliw to już za daleko idący populizm? Sprawdzamy też aktualną temperaturę polskiej gospodarki. PKB w II kwartale wzrosło, inflacja znów poszła w górę, choć część produktów spożywczych wyraźnie potaniała. Jak sytuacja na Bliskim Wschodzie przekłada się na Polskę? W dalszej części programu rozmawiamy o tym, co naszym zdaniem państwo powinno finansować, a gdzie może powinno już odpuścić. Czy 300 zł na wyprawkę szkolną ma dziś jeszcze sens? A "pensja za bycie rodzicem", czyli propozycja Rozwoju Plus? Czy zamiast kolejnego świadczenia nie lepiej przeznaczyć 1,5 mld zł bezpośrednio na reformę edukacji? Przyglądamy się też tanim liniom lotniczym i bardzo drogiemu pechowi. Co właściwie kupujemy, kupując bilet za 100 czy 200 zł? Czy tani bilet jest tani dlatego, że część ryzyk przerzuca się na podróżującego? Po erupcji Etny pasażerowie musieli pokonywać nawet 240 kilometrów do zastępczych lotnisk, wydając na taksówki nawet tysiąc euro, by ostatecznie… nie polecieć tym samolotem do kraju. Na koniec tradycyjnie zapraszamy na tegotygodniowe „Zdziwienia”. Tym razem m.in. o najbardziej jajecznym województwie, zaćmieniu słońca i sztuce łączenia kabli.

Czy brexit, coś skrajnie brytyjskiego, osadzonego w tamtejszych kontekstach kulturowych i politycznych, powiązane z tamtejszą wyspiarskością może być sytuacją, którą da się oglądać w kategoriach modelu? Czy pozwala prześledzić procesy prowadzące do tak szkodliwych i dalekosiężnych decyzji jak wyjście z UE?