Ochtendnieuws | BNR

Het kabinet herziet zijn plan voor de overstap naar vermogenswinstbelasting na felle kritiek in de Tweede Kamer op de voorgestelde ondergrens. Minister van Financiën Eelco Heinen zet de 10.000 euro-grens en de bijbehorende uitbreiding van box 3 voor 850.000 extra belastingplichtigen terug in de prullenbak en gaat met de Kamer op zoek naar een nieuwe grens, maar waarschuwt dat extra rekenwerk en complexe modellen tijd kosten en de uitkomst onzeker blijft. NAVO-chef Mark Rutte ziet op dit moment geen onmiddellijke Russische militaire aanval op een lidstaat, maar benadrukt in Münster met bondskanselier Friedrich Merz en premier Rob Jetten dat Rusland een strategische dreiging blijft. Het gezamenlijke bezoek aan het Duits-Nederlandse 1 GNC-hoofdkwartier onderstreept de nauwe defensiesamenwerking en moet in Duitsland, waar de steun aan Oekraïne onder politieke druk staat, duidelijk maken dat NAVO-landen hun militaire en politieke steun aan Oekraïne willen volhouden. Zzp'ers moeten binnenkort kunnen aantonen dat ze voldoen aan de eisen om als zelfstandigen te werken. Dat is bepaald in de nieuwe Zelfstandigenwet die minister van Werk en Participatie Thierry Aartsen vanochtend naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Washington overweegt Donald Trump opnieuw een exportverbod op diesel om de binnenlandse brandstofcrisis te verlichten in aanloop naar de midterm elections op 3 november. Amerikaanse raffinaderijen zouden tijdelijk minder of geen diesel meer naar het buitenland mogen verkopen, een maatregel waar energie-experts en de minister van Energie voor waarschuwen vanwege verstoring van de markt en mogelijk juist hogere prijzen. Europa, en ook Nederland, kan de gevolgen direct voelen omdat het een grote afnemer is van Amerikaanse diesel. Ook hier kunnen de prijzen stijgen, zodra die export wegvalt. Premier Rob Jetten bezoekt vandaag samen met NAVO-baas Mark Rutte en Duits bondskanselier Friedrich Merz de NAVO-legerbasis in Münster, thuisbasis van het gezamenlijke Duits-Nederlandse legerkorps. Daar spreken ze achter gesloten deuren over veiligheidsthema's als mogelijke aanslagen op energie-infrastructuur, de oorlog in Oekraïne, Russische agressie en de gezamenlijke missie in Litouwen vanaf volgend jaar. Het bezoek geldt als praktische stap in de verdere integratie van Duitse en Nederlandse legereenheden en versterking van de Europese defensiesamenwerking. De nieuwe box 3-plannen in Den Haag zorgen voor grote zorgen in de cryptowereld. Bedrijven zijn bang datdie beleggers massaal naar banken of aandelenbrokers drijven. Want als je zelf bitcoin of andere crypto in je wallet hebt, of via een cryptobedrijf bezit, wordt dat anders belast dan bij een bank of beursproduct. Bezit je zelf crypto, dan betaal je vermogensaanwasbelasting. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de Tweede Kamer woedt een fel debat over het nieuwe box 3-plan, nu het kabinet inzet op een vermogenswinstbelasting die de schatkist 10 miljard euro kost. De VVD, met financieel woordvoerder Wendi van Eijk, ziet kwetsbaarheden in de dekking, omdat kleine spaarders en beleggers zwaarder worden belast en zo’n 850.000 mensen extra belastingplichtig worden. De steun voor het totale belastingpakket is daarmee nog allerminst zeker. In Israël zorgt een bijna-ramp met vlucht FZ1073 voor grote schrik, nadat een co-piloot boven Saudi-Arabië een duikvlucht van circa 4 km inzette en mogelijk het toestel met 174 Israëli’s aan boord wilde laten crashen. Volgens correspondent Ralph Dekkers gaan Israëliërs uit van een verijdelde terreurdaad, terwijl FlyDubai spreekt van een schermutseling in de cockpit en oproept tot terughoudendheid totdat onderzoek in Saudi-Arabië en de Emiraten is afgerond. De onzekerheid leidt tot wantrouwen jegens niet-Israëlische maatschappijen en extra vluchten van El Al. België waarschuwt voor een ‘dark winter’ met Russische hybride dreiging en vraagt op een Europese conferentie om meer luchtverdediging. De Belgische Defensieminister Theo Francken dringt aan op versneld investeren in systemen tegen drones en sabotage, terwijl experts twijfelen aan de effectiviteit van geplande MMR-systemen en pleiten voor scherpere duiding van ‘hybride’ aanvallen als all-domain operations. De discussie onder Europese leiders richt zich op betere bescherming van kritieke infrastructuur en een duidelijker reactie op dreigingen vanuit Rusland. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Den Haag begint vandaag de Algemene Financiële Beschouwingen, waarbij het minderheidskabinet cruciale steun moet vinden voor het Belastingplan en de hervorming van box 3. Na een overwinning voor PvdA/GroenLinks op de begroting van Sociale Zaken blijft de kernvraag hoe de lasten eerlijker worden verdeeld tussen vermogenden, bedrijven en werkenden, nu een brede deal met zowel linkse als rechtse partijen buiten bereik lijkt. BNR-onderzoek laat zien dat kleine elektrische auto's in het A- en B-segment gemiddeld 3.000 euro duurder zijn dan vergelijkbare benzineauto's, terwijl grotere elektrische modellen juist tot wel 40.000 euro goedkoper kunnen zijn. Door hoge kosten voor veiligheidsvoorzieningen, beperkte marges en terughoudende consumenten is het aanbod in compacte elektrische stadsauto's schaars, al dwingt Europees beleid fabrikanten tot een voorzichtige comeback in dit segment. Beleggers kijken naar de kwartaalcijfers van chipmaker Micron, BBP- en inflatiecijfers uit de VS en grote EU-landen, en een beladen aandeelhoudersvergadering bij chemiebedrijf Avantium over een nieuwe aandelenuitgifte na een koersdaling van circa 30%. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het kabinet schrapt definitief de bezuinigingen op de WIA- en WW-uitkeringen en sleutelt aan de koopkrachtplannen voor volgend jaar, terwijl beleggers en spaarders in box 3 juist meer gaan betalen. Volgens politiek verslaggever Michiel Jurrjes ontstaan er daarmee gaten in de begroting, die het kabinet deels met een boekhoudkundige verschuiving en hervormingen van de WIA wil dichten, in overleg met bonden en oppositiepartijen zoals PRO en JA21. Zes EU-landen, waaronder Nederland en Duitsland, zetten de druk op voor een kleinere Europese meerjarenbegroting en dreigen met een veto als er niet met honderden miljarden wordt gesneden. Buitenlandredacteur Luc de Klerk legt uit hoe deze ‘zuinige zes’ de komende top in oktober aangrijpen om een compromis af te dwingen, terwijl het Europees Parlement juist meer geld wil en de machtsverhoudingen daar verder versnipperd raken. Arcadis kan het laatste overnamebod dat concurrent WSP Global uitbracht op het bedrijf, op eigen kracht evenaren. Dat belooft ceo Heather Polinsky in gesprek met BNR. WSP trok zijn laatste bod vorige week in omdat gesprekken met Arcadis op niets uitliepen. Arcadis moet nu bewijzen dat het zelfstandig beter af is. En kwam vandaag met plannen die daaraan moeten bijdragen. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De coalitie werkt aan een begrotingsdeal met constructieve oppositiepartijen over koopkracht, sociale zekerheid en box 3. Minister van Financiën Eelco Heinen stuurt vanavond een Kamerbrief met toezeggingen, waarin onder meer de omstreden bezuiniging van 3,5 miljard euro op WIA en WW wordt verplaatst en gekoppeld aan het nieuwe stelsel voor kinderopvang. De komende dagen zijn cruciaal voor de Algemene financiële beschouwingen en de vraag of er een ‘Miljoenennota 2.0’ komt, die het draagvlak in de Kamer wel haalt. In Brussel waarschuwt Europarlementariër Dirk Gotink (NSC) dat het Internationaal Strafhof dreigt te bezwijken onder Amerikaanse sancties. Hij pleit voor een Europees pakket met politieke bescherming, activering van het blokkeerstatut en meer autonome betaalsystemen en IT-infrastructuur, zodat rechters en medewerkers niet binnen enkele uren financieel worden ‘gecanceld’. Volgens Gotink raakt de Amerikaanse sanctiedruk niet alleen het Hof, maar potentieel ook Europese strategische bedrijven als ASML, Rheinmetall en AI-bedrijf Mistral. Op het dark web staat de data van miljoenen klanten van bol.com te koop. Van namen tot telefoonnummers, en e-mails tot bestelinformatie. Dat ontdekte BNR. Hoe de data op het dark web is beland is onduidelijk, maar alles lijkt te wijzen naar de hack bij CEVA Logistics van vorige maand. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Russische drones vallen midden op de dag het centrum van Kiev en de stad Dnipro aan, met branden en grote paniek tot gevolg. Appartementencomplexen, een ziekenhuis en de Nationale Academie van Wetenschappen van Oekraïne raken beschadigd, terwijl Oekraïne met nieuwe, snellere straalmotor-drones worstelt en zoekt naar manieren om zijn luchtafweer daarop aan te passen. De EU bespreekt een eigen versie van het NAVO-artikel 4, een veiligheidsprotocol voor noodsituaties waarmee lidstaten snel kunnen overleggen en reageren op hybride dreigingen. Buitenlandchef Kaja Kallas wil dat het instrument verder gaat dan NAVO-consultaties, maar veel lidstaten vrezen overlap met het bestaande NAVO-kader en onduidelijkheid over wat precies onder niet-gewapende agressie valt. Defensie in Nederland blijft achter bij de eigen doelstelling om meer vrouwen te werven en een afspiegeling van de samenleving te zijn. Terwijl campagnes en een actieplan in de Tweede Kamer moeten helpen om de cultuur en organisatie te veranderen, blijven misstanden en een mannenbolwerk-imago een rem op het bereiken van de streefwaarde van 30% vrouwen in 2030. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Premier Rob Jetten en minister van Financiën Eelco Heinen zoeken vandaag op het Binnenhof steun bij 50PLUS voor een brede begrotingsdeal. Het kabinet biedt zowel links als rechts een handreiking: de omstreden bezuinigingstabellen op WW en WIA verdwijnen van de begroting van Sociale Zaken en er ligt een route naar belasting op werkelijk rendement in box 3. PRO-leider Jesse Klaver ziet voor het eerst ‘bereidheid’ om bezuinigingen echt van tafel te halen, maar wacht op concrete tabellen voordat een akkoord in zicht is. De diplomatieke relatie tussen Nederland en Israël koelt verder af nu Israël de diplomatieke status van medewerkers van het Nederlandse consulaat in Ramallah intrekt. Aanleiding is onder meer het Nederlandse handelsverbod voor goederen uit door Israël bezette gebieden en sancties tegen twee extremistische ministers uit de regering van Benjamin Netanyahu. De betrokken diplomaten moeten binnen een week hun Israëlische documenten inleveren, waarna hun privileges en immuniteit vervallen. Uit nieuwe cijfers van De Nederlandsche Bank blijkt dat Nederlanders in de eerste helft van dit jaar fors vaker over de grens tanken in België en Duitsland. Het aantal transacties bij tankstations steeg in België met 33% tot ruim 11 miljoen en in Duitsland met 11% tot 14 miljoen, samen goed voor 1,5 miljard euro aan tankuitgaven, mede door benzineprijzen die tot 50 cent per liter lager liggen. Tegelijkertijd nemen ook boodschappen over de grens sterk toe, wat de Nederlandse staatskas accijnzen en bestedingen kost, terwijl DNB eerder aangaf geen voorstander te zijn van algemene accijnsverlagingen. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bij de Verenigde Naties in New York waarschuwt NAVO-baas Mark Rutte in een gesprek met buitenlandcommentator Bernard Hammelburg voor de hybride dreiging vanuit Rusland. Rutte noemt die een bewijs van paniek bij Vladimir Poetin, wijst op zware Russische verliezen in Oekraïne en benadrukt dat NAVO-landen voorbereid zijn op hybride aanvallen, terwijl Europa steeds meer verantwoordelijkheid neemt in de Straat van Hormuz en de Rode Zee. Minister van Justitie en Veiligheid Van Weel overleeft een spannend nachtelijk spoeddebat over zijn reactie op een kritisch Rekenkamer-rapport. Na stevige kritiek uit vrijwel de hele oppositie erkent hij uiteindelijk dat de Kamer misleid is rond 10.000 niet-behandelde aangiftes van zware misdrijven in 2024. Ook biedt hij opnieuw zijn excuses aan en kondigt aan het gesprek met de Rekenkamer te hervatten. Vanaf zondag geldt in Nederland nieuwe Europese wetgeving tegen greenwashing, de EMCO-richtlijn, die duurzaamheidsclaims van bedrijven aanzienlijk strenger maakt. Expert duurzaamheidsclaims Jellien Roelofs waarschuwt dat ondernemers hun communicatie over ‘groen’ en ‘duurzaam’ moeten herzien, omdat misleidende claims boetes kunnen opleveren, terwijl toezichthouders enige coulance beloven bij bestaande voorraden. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De CIA waarschuwt Europese landen voor een mogelijke Russische droneaanval op Spanje, Frankrijk of Italië vanuit containers op schepen van de Russische schaduwvloot in de Middellandse Zee. De dreiging geldt als nieuwe test voor de NAVO, zeker als een aanval aantoonbaar boven de drempel van artikel 5 uitkomt en slachtoffers maakt. Nederland investeert samen met Australië in de ontwikkeling van een laserwapen tegen vijandelijke drones, ondanks eerdere afspraken om defensiegeld vooral in Europa uit te geven. Patrick Bolder, defensieanalist van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies, benadrukt dat lasers slechts één schakel zijn in de ‘kill chain’ van dronebestrijding en dat er nog geen duidelijk integraal plan is voor de inzet binnen de krijgsmacht. In Duitsland zoekt bondskanselier Friedrich Merz steun bij de 16 deelstaten voor zijn lijn om te bezuinigen op de EU-begroting, terwijl veel regio’s juist hun Brusselse landbouwsteun en cohesiegeld willen behouden. Tegelijkertijd discussieert Zwitserland dit weekend in een referendum over een striktere invulling van zijn neutraliteit, onder meer rond NAVO-banden en sancties tegen Rusland. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Chinese president Xi Jinping is voor het eerst in tien jaar op staatsbezoek in de VS, waar Donald Trump hem persoonlijk van de vliegbasis bij Washington ophaalt. Tijdens het bezoek verlengen beide landen hun bestand in de handelsoorlog tot 10 januari, waarmee forse tariefverhogingen voorlopig worden uitgesteld, maar blijven spanningen over chips, aardmetalen en Iraanse olie nadrukkelijk op tafel. Bij de Verenigde Naties roept Volodymyr Zelensky landen op om Rusland economisch te isoleren en geen zaken meer te doen met president Poetin. 51 landen, waaronder de VS, onderschrijven in een verklaring de Oekraïense positie, terwijl Rusland ondertussen opnieuw ballistische raketten afvuurt op Kiev en vermoedelijk de energievoorziening in aanloop naar de winter viseert. Nieuw onderzoek, in opdracht van Conclusion Mission Critical, laat zien dat Nederlanders slecht voorbereid zijn op een grote digitale uitval, met name bij stroomstoringen en het wegvallen van betalingsverkeer. Jongere generaties blijken het kwetsbaarst, terwijl bedrijven en overheid nog zoeken naar manieren om de afhankelijkheid van vitale digitale infrastructuur en IT-ketens beter af te dekken. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Nederlandse staat koopt 70% van de aandelen van energieproducent EPZ, exploitant van dekerncentrale in Borssele, om de centrale langer open te houden. Met een overnamebedrag van ruim 115 miljoen euro en 119 miljoen euro extra voor de stabiliteit van het bedrijf moet Borssele nog 10 tot 20 jaar veilig CO2-vrije elektriciteit blijven leveren, zegt kernfysicus Jan Leen Kloosterman van de TU Delft. Uit een internationale peiling van Politico en onderzoeksbureau Public First onder ruim 12.000 mensen in zes westerse landen blijkt dat de zorgen over AI sterk toenemen. In onder meer Duitsland en de Verenigde Staten vindt ongeveer de helft dat de ontwikkeling van AI voorlopig moet worden gepauzeerd, terwijl in alle landen meer dan de helft minstens een matig risico ziet dat AI de mensheid kan vernietigen, aldus Europa-verslaggever Michal van der Toorn. De Europese Unie verlengt de sanctielijst tegen Rusland deze keer voor drie jaar in plaats van de gebruikelijke zes maanden, om politiek getouwtrek bij elke verlenging te beperken. Sanctierechtadvocaat Heleen over de Linden waarschuwt dat langere periodes gesanctioneerden juist kunnen helpen om via het Hof van Justitie in Luxemburg van de lijst af te komen, terwijl Letland na overleg met Emmanuel Macron zijn blokkade opgaf in ruil voor gesprekken over nucleaire afschrikking en luchtverdediging. Het Nederlandse bedrijf Jizzfield heeft naar eigen zeggen de eerste pornofilm ter wereld uitgebracht die volledig met AI is gemaakt. De film duurt drie minuten en dat is voor AI-video's behoorlijk lang. Voorheen bleven deze filmpjes nog steken op enkele seconden. Stef Martens van Jizzfield legt uit hoe het bedrijf de film heeft gemaakt. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Volodymyr Zelensky en Donald Trump spreken aan de zijlijn van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties over een mogelijke eerste stap naar een vredesdeal voor Oekraïne. Trump wil dat Oekraïne stopt met aanvallen op Russische olieraffinaderijen, maar Kyiv stelt als harde voorwaarde dat Rusland tegelijk ophoudt met het beschieten van Oekraïense energiecentrales. Correspondent Chris Colijn schetst hoe groot de zorgen zijn over de komende winter en hoe reëel de kans is dat Vladimir Poetin aan tafel komt voor een trilaterale ontmoeting. Ondertussen bevestigt Trump dat onderhandelingsteams van de VS en Iran ruim drie uur met elkaar hebben gesproken over een mogelijke vredesdeal in het Midden-Oosten. De gesprekken, waarbij onder anderen Jared Kushner en de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi aanwezig zijn, worden door Trump ‘constructief’ genoemd, maar concrete afspraken blijven uit. De Amerikaanse president houdt in zijn VN-speech twee opties open: of een deal na de tussentijdse verkiezingen van 3 november, of ‘totaal Iran vernietigen’. Op de markt en in Den Haag spelen belangrijke dossiers rond economie en defensie. De Canadese ingenieursreus WSP Global staakt definitief de poging om Arcadis over te nemen, nadat het Nederlandse bedrijf elke constructieve dialoog afhoudt en zo zijn beschermingswal in stelling brengt. Politiek verslaggever Michiel Jurrjens kijkt vooruit naar een dag vol commissiedebatten in de Tweede Kamer over sociale zekerheid, verkiezingsorganisatie en de miljarden in de nieuwe defensienota, terwijl cijfers over economische groei en industrievertrouwen richting geven aan de nieuwe beursdag. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Algemene Rekenkamer waarschuwt dat het kabinet in 2027 517 miljard euro wil uitgeven zonder dat in de begrotingen helder is welke concrete resultaten daarmee moeten worden bereikt. President Pieter Duisenberg wijst erop dat slechts enkele ministers duidelijke hoofddoelen formuleren, terwijl cruciale dossiers als onderwijs, onderhoud aan infrastructuur en de inzet van extra miljarden bij Defensie en Landbouw nauwelijks afrekenbare doelen kennen. De AIVD en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding signaleren dat extreemrechtse groepen hun denkbeelden proberen te normaliseren door een mildere versie daarvan te presenteren. Volgens de veiligheidsdiensten gebeurt dat via sociale media, politiek, media en demonstraties, en kan verschuivende taal en acceptatie van rechtsextremistische ideeën de democratische rechtsorde onder druk zetten, ondanks dat de meerderheid van de Nederlanders die denkbeelden nog afwijst. Krantenuitgever Mediahuis Nederland blaast sociale netwerksite Hyves nieuw leven in met een app die teruggrijpt op het ‘pre-toxische’ tijdperk van social media. Appbouwer Roger Rosweide van Apadmi legt uit dat gebruikers weer krabbels en dansende banaantjes kunnen sturen op elkaars profiel, zonder verslavende algoritmes, en dat de lancering direct leidt tot 10.000 aanmeldingen en een wachtlijst voor nieuwe gebruikers. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Donald Trump spreekt vandaag in de marge van de VN-vergadering met leiders uit de Golfregio over de toekomst na de oorlog met Iran. Golfstaten, waaronder Saudi-Arabië, twijfelen openlijk aan de waarde van Amerikaanse veiligheidsgaranties nu aanvallen via Iran en de Houthi's hun energie-infrastructuur en oliehandel raken, terwijl het Verenigd Koninkrijk tijdelijk een tankvliegtuig inzet ter bescherming van Saudische energie-installaties. Tientallen landen, waaronder Nederland, Finland en Noorwegen, presenteren bij de Verenigde Naties een gezamenlijke oproep om grensverleggende AI-modellen strenger te reguleren. Zij willen verplichte tests, onafhankelijke beoordeling, internationaal incidententoezicht en een nieuw toezichtsorgaan naar voorbeeld van het Atoomagentschap. Dat terwijl grote spelers als de Verenigde Staten, China en Frankrijk vooralsnog buiten de verklaring blijven. In Rusland wordt vandaag een onderzoek gepresenteerd over de 'misdaden van Oekraïne'. Moskou kondigt een sensationeel rapport aan; volgens correspondent Joost Bosman vooral gestoeld op de Oekrainese drones die eind juli neerkwamen in een Russisch vakantieoord. Daarmee probeert het land opnieuw de publieke opinie te beïnvloeden. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De regering van president Trump bereidt nieuwe sancties voor tegen het gehele Internationaal Strafhof in Den Haag, wat volgens ICC-advocaat Geert-Jan Knoops kan uitlopen op een financiële genadeklap voor het hof. Als het instituut zelf op de Amerikaanse sanctielijst komt, dreigen Europese banken die het hof ondersteunen strafrechtelijke vervolging in de VS en kan de geldstroom naar de 900 medewerkers en het budget van 200 miljoen euro opdrogen. In Duitsland houdt bondskanselier Friedrich Merz vast aan zijn positie, ondanks historische nederlagen voor de CDU in deelstaatverkiezingen zoals in Mecklenburg-Voor-Pommeren waar de partij onder de kiesdrempel zakt en uit het parlement valt. Volgens Duitsland-correspondent Guy Hoeks wil Merz met de SPD doorgaan met hervormingen op het gebied van bureaucratie, belastingen en pensioenen, maar blijft zijn leiderschap onderwerp van crisisoverleggen binnen de partij. In Brussel dreigt een blokkade van duizenden EU-sancties tegen Rusland doordat Slowakije en Frankrijk vasthouden aan het schrappen van oligarch Alisjer Oesmanov van de sanctielijst. Europa-verslaggever Geert Jan Hahn schetst hoe Parijs volgens mediaberichten mogelijke ruilhandel met Azerbeidzjan zou koppelen aan de vrijlating van Franse burgers, terwijl andere lidstaten werken aan een compromis om persoonsgerichte sancties voortaan voor drie jaar vast te leggen. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De CDU van bondskanselier Friedrich Merz zakt in Mecklenburg-Vorpommern voor het eerst in de geschiedenis onder de kiesdrempel van 5% en verdwijnt daarmee uit het deelstaatparlement. Terwijl AfD met 38,2% van de stemmen een ‘landslide victory’ boekt, houdt Merz vast aan zijn positie, maar binnen de partij groeit de druk en staan crisisberaden en extra fractievergaderingen op de agenda. Bedrijven in de S&P 500 die actief met AI werken, laten duidelijk hogere nettowinstmarges zien dan bedrijven zonder AI-toepassingen, blijkt uit onderzoek van JP Morgan Private Bank. Volgens marktanalist Jean-Paul van Oudheusden is daarmee bewezen dát AI-bedrijven meer winst maken, maar blijft onduidelijk in hoeverre dat rechtstreeks komt door het gebruik van AI. Dat terwijl beleggers steeds nadrukkelijker vragen hoe die extra winst precies wordt gerealiseerd. In Rusland gaat Verenigd Rusland van president Vladimir Poetin volgens de eerste uitslagen ruim aan kop bij de parlementsverkiezingen, ondanks signalen van grootschalige fraude en dalende populariteitscijfers. Oekraïne voert rond de stembusdagen een grootschalige dronecampagne uit richting Moskou, waarbij onder meer een raffinaderij in brand vliegt, terwijl het Kremlin de uitslag aangrijpt om nieuw mandaat voor de oorlog in Oekraïne te claimen. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Projectontwikkelaars waarschuwen dat netcongestie de woningbouwambities van het kabinet ondermijnt. Volgens Fahid Minhas, directeur van ontwikkelaarsvereniging Neprom, is voor meer dan de helft van 600.000 geplande nieuwbouwwoningen voorlopig geen stroomaansluiting beschikbaar, wat betaalbaarheid en haalbaarheid verder onder druk zet. In Den Haag blijft het minderheidskabinet na twee dagen Algemene Politieke Beschouwingen zonder duidelijke route naar een meerderheid. Premier Rob Jetten houdt vast aan het streven naar een totaalakkoord, maar maakt geen keuze tussen links en rechts, terwijl oppositiepartijen hun teleurstelling uitspreken en cruciale steun in zowel Tweede als Eerste Kamer onzeker blijft. Rusland houdt drie dagen lang parlementsverkiezingen waarin de uitkomst in feite al vaststaat in het voordeel van regeringspartij Verenigd Rusland. Correspondent Joost Bosman schetst hoe Poetin deze ‘nepverkiezingen’ toch gebruikt als legitimatie van zijn macht, terwijl de partij volgens peilingen duidelijk aan populariteit inboet en onafhankelijke waarneming is uitgesloten. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Premier Rob Jetten probeert tijdens de algemene politieke beschouwingen steun te vinden voor de plannen van het minderheidskabinet. Hij wil nog niet kiezen tussen linkse en rechtse oppositiepartijen en nodigt onder meer GroenLinks-PvdA, JA21, BBB en ChristenUnie uit voor gesprekken over begroting en Belastingplan, terwijl de oppositie hem verwijt geen duidelijk plan te hebben voor de lasten op arbeid. De komende weken moeten die onderhandelingen uitmonden in een akkoord, richting de stemming over het Belastingplan op 12 november. De Canadese premier Mark Carney verwelkomt het voorstel van de Europese Unie om Canada als eerste geassocieerde lid op te nemen, al gaat het hem vooral om een intensievere samenwerking. In het Europees Parlement schetst hij een unieke relatie met Europa, met plannen voor deelname aan Erasmus+ en Horizon, betere voorwaarden voor digitale handel en een geïntegreerde markt voor financiële diensten, terwijl Canada energie en kritieke mineralen kan leveren. Brussel en Ottawa presenteren het partnerschap nadrukkelijk niet als anti-Amerikaanse alliantie, ondanks dreigende taal van Donald Trump over handel met de EU. KLM verkent vier toekomstscenario's voor 2030 in reactie op het aanhoudend zware weer in de luchtvaartsector. Luchtvaartexpert aan de TU Delft Joris Melkert legt uit dat varianten worden doorgerekend waarbij onderdelen worden afgestoten, meer wordt uitbesteed en kosten verder worden verlaagd, mogelijk via ingrepen in personeelskosten. De marges bij Air France-KLM blijven volgens het moederbedrijf te laag, waardoor KLM intern onderzoekt hoe het bedrijf rendabel kan blijven zonder directe gevolgen al vast te leggen. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bij de Algemene Politieke Beschouwingen draait het vandaag om de vraag hoe het minderheidskabinet steun gaat organiseren voor zijn plannen. Premier Rob Jetten staat voor zijn eerste APB als premier en moet duidelijk maken of hij inzet op één grote deal met de oppositie of op steun per losse begroting. De koerswijziging van Joost Eerdmans van JA21, die nu openstaat voor deelakkoorden, herschikt de verhoudingen tussen coalitie en oppositie. Ruim een derde van de ondernemers heeft een financierings-aanvraag weleens laten schieten, omdat ze simpelweg niet wisten waar ze moesten beginnen. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van de Kamer van Koophandel. Ondernemersadviseur Christiaan Hazelaar ziet dat ondernemers door de bomen het bos niet zien. Bovendien zijn ze door kennisgebrek vaak terughoudend om financiering aan te vragen. In Brussel en Washington lopen de spanningen op doordat Donald Trump dreigt met zware importheffingen tegen de EU als Canada nauwer aan Europa wordt verbonden. Aanleiding is het voorstel van Ursula von der Leyen om Canada als eerste geassocieerd lid van de EU toe te laten, terwijl de status nog niet formeel bestaat. De Canadese premier Mark Carney spreekt later op de dag het Europees Parlement toe, waarmee de politieke en economische gevolgen van deze toenadering verder zichtbaar worden. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de algemene politieke beschouwingen zoekt het kabinet wanhopig naar brede steun voor de begroting en het belastingplan. D66-fractievoorzitter Jan Paternotte pleit voor doorbraken via samenwerking met zowel linkse als rechtse oppositiepartijen, maar stuit op harde ideologische grenzen tussen onder meer Pro en JA21. Jesse Klaver noemt de oproep om met JA21 te onderhandelen een vorm van ‘politieke gaslighting’, maar benadrukt tegelijk dat hij het kabinet niet wil laten vallen en geen motie van wantrouwen zal indienen. In Straatsburg presenteert Ursula von der Leyen haar Staat van de Europese Unie, waarin zij onverwacht een geassocieerd lidmaatschap voor Canada aankondigt. EU-commissaris Wopke Hoekstra ziet daarin een teken dat Europa minder kan leunen op de Verenigde Staten en nauwer wil optrekken met gelijkgestemde partners. Tegelijk schuift klimaatbeleid weer nadrukkelijk naar voren, met plannen voor meer klimaatadaptatie, een klimaatverzekeringsalliantie, een Europees hittegolfplan en een toekomstige blusvloot. Singapore probeert massaal lezen te stimuleren door burgers financieel te belonen als zij dagelijks minimaal 15 minuten een boek pakken. Volgens Daan Beeke, specialist voortgezet onderwijs bij Stichting Lezen, is het vooral opvallend dat de overheid lezen expliciet koppelt aan het verminderen van schadelijk doomscrollen. Hij wijst erop dat structurele leesbevordering, zoals BoekStart voor jonge ouders en een rijke leesomgeving met vaste leestijd op scholen, waarschijnlijk effectiever is dan directe financiële prikkels. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Den Haag beginnen vandaag de Algemene Politieke Beschouwingen, waarin het minderheidskabinet steun moet vinden voor de Miljoenennota. GroenLinks-PvdA en JA21 dwingen het kabinet om duidelijk voor links of rechts te kiezen, terwijl kleinere partijen als ChristenUnie, BBB en SGP in zowel Tweede als Eerste Kamer cruciaal kunnen worden voor wisselende meerderheden. Het debat start om 10.00 uur, met Jesse Klaver als eerste spreker namens de grootste oppositiepartij. De woningbouw loopt verder vertraging op door bezwaarschriften en zienswijzen die met AI zijn gegenereerd en daardoor langer en juridisch onzuiver zijn. Dat blijkt uit onderzoek van BNR en Cobouw. Gemeenten, advocaten en ontwikkelaars zien bezwaren met foutieve jurisprudentie, verwijzingen naar niet-geldende wetten en standaardteksten die slecht aansluiten op de lokale context, terwijl het ministerie van Binnenlandse Zaken het fenomeen vooralsnog alleen ‘in de gaten houdt’. De extra tijd en kosten die deze procedures met zich meebrengen, gelden als nieuwe rem op een toch al stroperige woningbouw. Ursula von der Leyen presenteert in Straatsburg haar jaarlijkse State of the European Union, waarin ze plannen voor het komende jaar en de Europese prioriteiten schetst. Verwacht worden onder meer een leeftijdsgrens van 15 jaar voor zelfstandig gebruik van sociale media en een migratienoodwet naar aanleiding van de druk op de Spaanse enclave Ceuta. Daarnaast zal Von der Leyen ingaan op economie en energie, klimaatbeleid, AI en Europese defensie en veiligheid. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op Prinsjesdag 2026 presenteert het kabinet-Jetten een Miljoenennota die nog geen meerderheid heeft in beide Kamers, terwijl de koning in de troonrede oproept tot redelijkheid en elkaar iets gunnen. Stikstof, wonen en migratie worden nadrukkelijk genoemd als dossiers waar stilstand geen optie is, maar de aangekondigde hervormingen en bezuinigingen in de sociale zekerheid stuiten op stevige weerstand in de Tweede Kamer. Oppositieleider Jesse Klaver benadrukt dat Pro niet instemt met bezuinigingen op sociale zekerheid en zwaardere belasting van vermogen wil. Op tientallen plekken in het land is het spoor ontregeld door sabotage, met buizen en startkabels op de rails waardoor seinen op rood gingen en een aanrijding plaatsvond. ProRail spreekt van 35 tot 40 storingen en zet extra surveillances en scherper cameratoezicht in om herhaling te voorkomen. Premier Rob Jetten noemt de acties levensgevaarlijk en ontwrichtend, terwijl politie en veiligheidsdiensten onderzoeken wie achter de gecoördineerde verstoring van het treinverkeer zit. Door Europa neemt het aantal hybride acties en sabotage-incidenten zichtbaar toe, variërend van drones in het NAVO-luchtruim tot verstoringen van spoor en energievoorziening. Europa-correspondent Stefan de Vries schetst hoe dergelijke incidenten, vaak in verband gebracht met de oorlog in Oekraïne en mogelijke Russische lijnen, bedoeld zijn om grenzen te testen en onzekerheid te zaaien. In Den Haag waarschuwt de Raad van State dat het kabinet problemen wel analyseert maar oplossingen onvoldoende concretiseert, terwijl de premier inzet op doorbraken in onder meer stikstofbeleid, netcongestie en sociale zekerheid via nieuwe akkoorden met sociale partners. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op Prinsjesdag presenteert Eelco Heinen de Miljoenennota terwijl het kabinet geen meerderheid heeft voor de plannen, waardoor de begroting vrijwel direct inzet wordt van nieuwe onderhandelingen met de oppositie. Politiek verslaggever Sophia van Lil schetst hoe de troonrede weinig concreets zal bevatten, de koopkracht ondanks 1,5 miljard euro reparatie licht achteruitgaat en grote dossiers als box 3 opnieuw worden doorgeschoven richting de Voorjaarsnota. In de Verenigde Staten zorgt de bruiloft van Donald Trump Jr. voor opschudding, omdat een groot deel van de festiviteiten op een privé-eiland is betaald door de Russische oligarch Umar Kremlev, die nauw verbonden is met president Poetin en de door Gazprom gefinancierde International Boxing Association. Volgens Amerikacorrespondent David Hammelburg roept de financiële vrijgevigheid richting de familie van de Amerikaanse president vragen op over beeldvorming, mogelijke invloed en het risico dat Kremlev later iets van een regering-Trump terugverwacht. Het Europees Parlement stemt in met een nieuwe douanewet die de stroom van miljarden pakketjes naar de EU moet terugdringen en strenger controleren, waarbij platforms als Temu en AliExpress voortaan zelf aansprakelijk worden voor de veiligheid van de producten die zij verkopen. Europarlementariër Dirk Gotink (NSC) legt uit dat een extra verwerkingsheffing, een centrale datahub en risicogestuurde controles ervoor moeten zorgen dat foute goederen beter worden tegengehouden, terwijl reguliere bulkhandel eenvoudiger door de Europese douane kan. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

NAVO-chef Mark Rutte noemt Rusland ‘steeds roekelozer en wanhopiger’ na de Russische droneaanval op een passagierstrein in Oekraïne vlakbij de Poolse grens. Hij belooft dat de NAVO alle opties heeft om elke centimeter van het eigen grondgebied te beschermen en wijst meer steun aan Oekraïne, zoals extra luchtverdediging en Patriots, aan als belangrijkste antwoord, al zijn die middelen niet onbeperkt beschikbaar. Op de financiële markten leveren Nederlandse chipbedrijven vandaag fors in na een oproep van AI-topmannen om de ontwikkeling van modellen te vertragen. Aandelen van chippers als ASMI en ASML dalen met 5 tot 9%, terwijl cybersecuritybedrijven juist stijgen; volgens portfolio manager Marc Langeveld is de investeringscyclus in AI echter voor de komende 18 tot 24 maanden grotendeels vastgelegd en lijkt de beursreactie vooral door sentiment en algoritmische handel gedreven. In eigen land presenteert FNV vlak voor Prinsjesdag een looneis van 5,5% plus 80 euro cash per maand, vooral bedoeld om lage inkomens te compenseren voor inflatie en de loonkloof te verkleinen. Werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland noemen de eis te hoog, terwijl in de ondernemerstroonrede van BNR Tweede Kamerleden zoals Claire Martens (VVD) en Tom van der Lee (Pro) de oproep van ondernemers voor meer rust, voorspelbaar beleid en een oplossing voor de risico’s van langdurig zieke werknemers serieus nemen. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een Russische drone-aanval op een trein bij de Oekraïense grensplaats Yahodyn, zo’n 6 kilometer van Polen, lijkt volgens de Oekraïense spoorwegen gericht op een diplomatieke trein met Boris Johnson, Carl Bildt en andere Europese veiligheidsadviseurs. De drone trof uiteindelijk een ontruimde passagierstrein richting Warschau, waarbij niemand gewond raakte, maar de Poolse premier Donald Tusk belegt een spoedoverleg en waarschuwt dat Russische raketten en drones “op de deur van de EU en NAVO kloppen”. Experts signaleren dat het doelbewust raken van diplomatieke treinen een nieuwe escalatie zou betekenen in de oorlog in Oekraïne. Canada verkent een nauwere samenwerking met de Europese Unie en droomt hardop over een geassocieerd lidmaatschap, schrijft The Wall Street Journal. Hoogleraar Europese politiek Amy Verdun wijst op bestaande associatieverdragen, zoals met Israël en Oekraïne, en op de al lopende maar nog niet volledig geratificeerde handelsovereenkomst met Canada, terwijl Ottawa inzet op samenwerking rond defensie en het Noordpoolgebied en op meer vrij verkeer van goederen, diensten en mogelijk arbeid. Volgens Verdun wil Canada zich minder afhankelijk maken van de Verenigde Staten en ondernemers verleiden om meer te investeren, onder meer via een grote investeerdersbijeenkomst in Toronto. In aanloop naar Prinsjesdag presenteren ondernemers hun eigen BNR Ondernemerstroonrede, waarin zij de politiek oproepen tot voorspelbaar beleid, minder regeldruk en betere randvoorwaarden voor werkgeverschap en investeringen. Hoogleraar Strategie en Innovatie Henk Volberda zegt dat de oproep aansluit bij de Monitor Ondernemingsklimaat en wijst op de noodzaak van een betrouwbaar kabinet dat langetermijninvesteringen ondersteunt met duidelijke keuzes over stikstof, netcongestie, belastingklimaat en innovatiebeleid. Hij benadrukt dat een sterk verdienvermogen en een economische groei van rond de 1,5% per jaar nodig zijn om brede welvaart en de Nederlandse ambities voor verduurzaming en innovatie te kunnen waarmaken. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Den Haag loopt de spanning op in aanloop naar Prinsjesdag nu de oppositie openlijk dreigt om tegen het Belastingplan en begrotingen te stemmen. Terwijl vandaag de stukken uitlekken, blijft voor zeker 1 miljard euro in het AOW-pakket onduidelijk waar de dekking vandaan komt en is er geen vaste meerderheid voor de plannen van het kabinet. Politiek verslaggever Leendert Beekman schetst hoe deze Prinsjesdag uitgroeit tot een zeldzaam harde krachtmeting in de Kamer. In de Europese ruimtevaartsector is een historische megadeal gesloten: de Belgische satellietbouwer Aerospacelab krijgt een opdracht van 2,4 miljard euro om het merendeel van de Iris²-satellietconstellatie te bouwen. Het netwerk van in totaal 264 satellieten moet beveiligde internetcommunicatie leveren voor Europese defensie en overheden en vormt een belangrijk alternatief voor Starlink van Elon Musk. Ruimtevaartdeskundige Rob van den Berg legt uit hoe Europa hiermee een eerste grote stap zet naar meer strategische autonomie in de ruimte. Op de financiële markten staat vandaag in het teken van nieuwe Amerikaanse inflatiecijfers en rentevrees. Analisten verwachten dat de inflatie in de VS in augustus uitkomt rond 3,4%, terwijl een sterker dan verwachte banenmarkt de kans op een renteverhoging door de Federal Reserve vergroot. Tegelijkertijd kijken beleggers naar de kwartaalcijfers van supermarktketen Kroger, die door een scherpe prijzenoorlog onder druk staat en moet laten zien hoe het zijn marges en omzet wil herstellen. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Premier Rob Jetten erkent dat honderden socialmediaberichten en speeches met hulp van AI zijn geschreven, maar zegt niet dat zijn geloofwaardigheid daardoor is aangetast. D66 benadrukt dat AI-kansen benut moeten worden met menselijke controle en transparantie, terwijl in het eigen verkiezingsprogramma juist wordt gepleit voor duidelijke labels bij AI-gegenereerde content. In Den Haag klinkt weinig openlijke verontwaardiging, maar het ongemak over persoonlijke politieke communicatie die door AI wordt gevormd, blijft voelbaar. Het aantal impactvolle treinstoringen komt dit jaar opnieuw boven het afgesproken maximum van 520 uit, meldt ProRail. Door een vollere dienstregeling raken verstoringen meer treinen, terwijl oorzaken variëren van weer en techniek tot dieren en aanrijdingen. ProRail wijst op datagedreven maatregelen tegen koperdiefstal en suïcides, maar waarschuwt dat extra investeringen in spooronderhoud nodig zijn nu het huidige budget slechts basiskwaliteit dekt. In Parijs benadrukken Emmanuel Macron en Ursula von der Leyen tijdens de Space Summit dat Europa meer moet samenwerken om een sterke ruimtevaartsector op te bouwen. Von der Leyen stelt dat alleen een gezamenlijk Europees optreden voldoende schaal en concurrentiekracht kan bieden tegenover landen als de VS, en wil regels versoepelen om innovatie sneller in bedrijvigheid en kapitaal om te zetten. Terwijl Franse verkiezingen naderen, probeert zij tegelijk CEO’s en Franse bedrijven nadrukkelijk aan het pro-Europese kamp te binden. De Consumentenbond roept in Nederland op tot een verbod op de nieuwe slimme brillen van Meta en Ray-Ban, die met een nauwelijks zichtbaar lampje ongezien kunnen filmen. Techjurist Lisette Meij wijst erop dat filmen in de openbare ruimte juridisch is toegestaan, maar dat de onzichtbaarheid en massale dataverzameling door Meta tot een groter privacyvraagstuk leiden. Volgens haar is het vooral een ethische discussie of de samenleving zulke ‘pervertbrillen’ wil accepteren, omdat een verbod op één type slimme bril de bredere opmars van verborgen camera’s niet zal stoppen. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Donald Trump zet zichzelf centraal in een langdurige toespraak in Dallas, waarin hij zijn achterban oproept de tussentijdse verkiezingen te zien alsof hij zelf op het stembiljet staat. Hij herhaalt ongefundeerde beschuldigingen over eerdere verkiezingen, presenteert de Save America Act en belooft 5.000 dollar per persoon als Republikeinen zowel het Huis van Afgevaardigden als de Senaat winnen. Daarmee probeert hij zijn lage populariteitscijfers om te buigen en twijfelende kiezers naar de stembus te krijgen. Het Centraal Planbureau roept de overheid op tot een scherper en minder wispelturig scholingsbeleid, met meer focus op grote maatschappelijke veranderingen zoals de energietransitie en kunstmatige intelligentie. Programmaleider Paul Verstraten wijst erop dat scholing nu vooral terechtkomt bij hoger opgeleiden met vaste banen, terwijl mensen met flexcontracten en lagere opleidingen sterk achterblijven. De overheid kan volgens het CPB vooral sturen via betere informatievoorziening en gerichte financiële steun voor groepen en sectoren waar onzekerheid het grootst is. Op de markten kijken beleggers naar de laatste grote cijfers van dit seizoen van softwarebedrijven Adobe en Oracle, die beide onder druk staan door grote investeringen en onzekerheid rond AI. Oracle verdubbelde in 2025 op de beurs maar zag de koers dit jaar halveren door hoge schulden voor de uitbouw van zijn AI-infrastructuur, terwijl Adobe moet bewijzen dat het bedrijf overeind blijft in een snel veranderend softwarelandschap. Daarnaast staat een rentebesluit van de ECB onder leiding van Christine Lagarde op de agenda, waarbij analisten rekening houden met een verhoging tot 2,5%, in een wereld die door de oorlog in het Midden-Oosten snel kan kantelen. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Door een landelijke staking ligt het openbaar vervoer grotendeels stil en is alleen een handvol treinverbindingen van en naar Schiphol nog in bedrijf. Op de luchthaven ontstaan lange rijen bij de taxistandplaats en schieten de prijzen voor taxi’s en huurauto’s omhoog, met dagtarieven van bijna €400 voor grotere auto’s. Reizigers zonder vooraf geboekte auto staan soms drie kwartier tot een uur in de rij en moeten fors dieper in de buidel tasten om hun bestemming te bereiken. Grote winkelketens maken zich zorgen over de overgang van iDEAL naar het Europese betalingssysteem Wero, vooral over de voorgenomen kostenstructuur. Volgens Eus Peters, directeur van de Raad Nederlandse Detailhandel, dreigt een omslag van vaste bedragen per transactie naar een percentage van de omzet, wat ondernemers bij een gemiddelde online bongrootte van €100 aanzienlijk duurder kan uitvallen. Omdat winkeliers die kosten wettelijk niet mogen doorberekenen, betalen consumenten indirect mee aan duurdere betaalvormen, terwijl ondernemers nu al contracten tekenen waarin mogelijke ‘addertjes’ verscholen zitten. In Parijs bespreken Europese landen op een internationale ruimtetop hoe Europa zijn positie in de ruimtevaart kan versterken tegenover onder meer SpaceX en China. Europacorrespondent Stefan de Vries schetst hoe Frankrijk inzet op een duidelijke Europese voorkeur voor eigen raketten en satellieten, terwijl Duitsland juist jonge ruimtevaartbedrijven ruimte wil geven om wereldwijd te concurreren en vreest voor een te Frans industrieel beleid. Ondanks successen zoals de Ariane 6 en nieuwe startups, blijft Europa kwetsbaar door beperkte lanceercapaciteit en nationale belangen die botsen met het streven naar gezamenlijke technologische en strategische autonomie. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De handelsoorlog tussen de Verenigde Staten en Canada laait verder op nu president Donald Trump de import van verschillende Canadese producten verbiedt en importheffingen op andere goederen verhoogt. Canadese zuivel, alcohol en motorfietsen mogen vanaf 29 september de VS niet meer in, terwijl Canadese bedrijven worden uitgesloten van grote Amerikaanse overheidscontracten totdat er volgens Trump weer ‘volledige en eerlijke toegang’ is voor Amerikaanse bedrijven en boeren. In het Midden-Oosten nemen de spanningen toe rond de Straat van Hormuz, waar Amerikaanse aanvallen op Iraanse olietankers worden beantwoord met Iraanse aanvallen op Amerikaanse doelen, onder meer op een basis in Jordanië. Midden-Oosten-correspondent Tara Kenkhuis schetst hoe Iran ook olietankerbemanningen in Koeweit en Bahrein waarschuwt en hoe de oplopende risico’s zich vertalen in een Brent-olieprijs die richting de grens van 100 dollar per vat gaat. In eigen land ligt het openbaar vervoer vrijwel volledig plat door een landelijke staking van FNV tegen de voorgenomen bezuinigingen op de sociale zekerheid door het kabinet. Werkgevers, werknemers en lokale ondernemers zoeken naar alternatieven, van deelritjes en uitverkochte autoverhuurbedrijven tot pontvervangende boten in Amsterdam-Noord, terwijl politiek verslaggever Leendert Beekman beschrijft hoe Den Haag ondanks de stakingsdag doorgaat met coronaverhoren, Prinsjesdagprijzen en reguliere Kamerdebatten. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Minister Rianne Letschert zet de eerste formele stap om de voorlopige erkenning van aspirant-omroep Ongehoord Nederland in te trekken. Ze wijst op structurele problemen met de bedrijfsvoering, een stukgelopen samenwerking met de NPO en twee sancties in één jaar wegens onder meer belangenverstrengeling en schending van het redactiestatuut. Ongehoord Nederland mag nog reageren en kan bij een definitief besluit in beroep en naar de rechter stappen. Door acute veiligheidsproblemen is de brug over de Arkervaart bij Nijkerk op de A28 per direct afgesloten, nadat gepland onderhoud voor november naar voren is gehaald. Ondernemers melden aan BNR dat Rijkswaterstaat en de gemeente al in het voorjaar spraken over de slechte staat van de pijlers, maar dat zij niet waren voorbereid op een directe afsluiting. De stremming legt de haven van Nijkerk stil, dwingt bedrijven om van binnenvaart over te schakelen op vrachtwagens en zorgt voor lange files op de lokale wegen terwijl herstelwerkzaamheden minimaal tot woensdag doorgaan. ASML is in Eindhoven begonnen met de bouw van een nieuwe campus die 20.000 extra werkplekken moet opleveren in de Brainportregio. CFO Roger Dassen noemt het een strategische stap om beter te kunnen voldoen aan de groeiende wereldwijde vraag naar chipmachines, als onderdeel van het project Beethoven waarbij overheid en bedrijven miljarden investeren in randvoorwaarden voor verdere groei. Burgemeester Jeroen Dijsselbloem wijst tegelijk op grote uitdagingen rond infrastructuur, huisvesting en voorzieningen in de regio, terwijl de eerste productielijnen vanaf 2028 in gebruik moeten worden genomen. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op de A28 bij Nijkerk is de Hardenbergerbrug per direct gesloten omdat de constructie niet langer veilig is, waardoor een belangrijke verkeersader tussen noord en zuid uitvalt. Rijkswaterstaat en ANWB verwachten een zware ochtendspits en adviseren thuiswerken of omrijden via A1 en A50, terwijl Transport en Logistiek Nederland de schade voor de sector op ruim 1 miljoen euro per dag inschat. De oorlog in Oekraïne laait op nu Rusland na het vertrek van de Amerikaanse bemiddelaars Whitkoff en Kushner ballistische raketten op Kiev afvuurt, waarbij meerdere gewonden vallen. Tegelijk dient hoofdaanklager Roeslan Kravtsjenko zijn ontslag in na een corruptieschandaal rond omkoping door frauduleuze callcenters, wat opnieuw de kwetsbaarheid van de Oekraïense rechtsstaat blootlegt. Tussen de VS en Canada escaleert een handelsoorlog: Canada voert voor 20 miljard dollar aan importheffingen op Amerikaanse goederen in en richt zich daarbij bewust op economisch en politiek gevoelige staten. President Donald Trump dreigt daarnaast vliegtuigbouwer Bombardier van de Amerikaanse markt te weren als het bedrijf niet in de VS produceert, wat de spanningen in Noord-Amerika verder vergroot. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Deltacommissaris Co Verdaas presenteert een nieuw rapport aan minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat waarin hij waarschuwt dat Nederland veel meer moet investeren in waterveiligheid en de gevolgen van extreem weer. Het advies pleit onder meer voor een hoger waterpeil in het IJsselmeer, voorbereiding op nieuwe Deltawerken en vervanging van de Maeslantkering, met een fors prijskaartje bovenop de al geplande 29 miljard euro uit het Deltafonds. In Duitsland leidt de verkiezingsoverwinning van de AfD in Saksen-Anhalt tot zenuwachtigheid in Berlijn en daarbuiten. Bondskanselier Friedrich Merz benadrukt dat de Duitse instituties ‘wehrhaft und stabil’ zijn, maar wijst tegelijk op het gevaar van Europese geestverwanten en pro-Russische krachten die de overwinning benutten om democratische grenzen verder op te rekken. Hoe goed of slecht jij op 50-jarige leeftijd slaapt, is een belangrijke voorspeller voor de tijd die het duurt voordat je met pensioen gaat. Dat blijkt uit nieuw onderzoek, uitgevoerd door de Finse Universiteit van Turku. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt behaalt de Alternative für Deutschland een historische verkiezingszege met 43,8% van de stemmen en wordt veruit de grootste partij. De CDU van bondskanselier Merz halveert naar 17,2%, waardoor de vorming van een nieuwe Landesregierung en de keuze voor een minister-president nu volledig in het teken staan van de vraag hoe om te gaan met een partij die door veiligheidsdiensten als extreemrechts wordt bestempeld. In Kiev spreken Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner met president Zelensky na eerdere gesprekken met Poetin in Moskou, maar een doorbraak richting een einde van de oorlog blijft uit. Volgens Witkoff zijn er ‘bemoedigende aanknopingspunten’, maar grote hindernissen rond grondgebied en veiligheidsgaranties maken dat Oekraïne, Rusland, de VS en Europese landen voorlopig alleen afspreken verder te praten. Minister van Klimaat en Groene Groei Stientje van Veldhoven waarschuwt voor sterk oplopende gasprijzen bij een strenge winter, terwijl het kabinet overweegt het vuldoel van 80% voor gasopslagen te verlagen. Energie-expert Rene Peters van TNO wijst op Europese solidariteitsverplichtingen en adviseert huishoudens een langetermijncontract af te sluiten, omdat de wereldmarkt voor LNG en concurrentie met landen als Duitsland en Engeland de prijs verder kunnen opstuwen. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Planbureau voor de Leefomgeving concludeert dat het stikstofpakket van landbouwminister Jaimi van Essen een reductie van circa 40% oplevert, maar dat de officiële doelstelling pas binnen bereik komt met gedwongen krimp van de veestapel. Boerenorganisaties als LTO verwerpen gedwongen krimp als onnodig en onbespreekbaar, terwijl natuurorganisaties benadrukken dat het huidige pakket al de ondergrens is voor natuurherstel. In Den Haag buigt de ministerraad zich vandaag over de PBL-bevindingen, waarna premier Rob Jetten bij zijn persconferentie tekst en uitleg geeft. Autoconcern Volkswagen zet in Duitsland een zware reorganisatie door en schrapt in totaal 100.000 arbeidsplaatsen, na unanieme instemming van de Raad van Commissarissen. Volgens correspondent Derk Marseille kampt Volkswagen met forse overcapaciteit in Europa en minder inkomsten uit China, waardoor het concern structureel moet ingrijpen in productie, modelaanbod en fabrieksbezetting. Vakbonden hebben bedongen dat tot 2031 geen Duitse fabrieken sluiten, maar verlangen wel een investeringsplan van circa 120 miljard euro om nieuwe bestemmingen en werkgelegenheid te creëren. In Italië schrijft premier Giorgia Meloni politieke geschiedenis: haar kabinet is vanaf vandaag de langstzittende regering sinds de Tweede Wereldoorlog, met 1.413 dagen aan de macht. Italië-correspondent Pauline Valkenet schetst hoe Meloni met een pragmatische koers, steun voor Oekraïne en discipline rond begrotingsregels stabiliteit in haar rechtse coalitie wist te behouden. Economisch is het beeld gemengd: werkloosheid daalt tot onder de 6%, maar productiviteit blijft achter en de staatsschuld loopt verder op, terwijl Meloni haar succes volgend jaar bij de verkiezingen moet zien te verzilveren. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wetenschappers waarschuwen dat de uitzonderlijk sterke El Niño die nu opbouwt, bovenop de bestaande klimaatopwarming komt en de natuur wereldwijd zwaar op de proef stelt. De Wereld Meteorologische Organisatie ziet een grotere kans dat 2027 het warmste jaar ooit wordt, terwijl hoogleraar koolstofkringloop Wouter Peters wijst op het stapeleffect van eerdere schade aan bossen, veengebieden en oogsten. Voor Europees Nederland zijn geen directe effecten zichtbaar, maar Caribisch Nederland moet rekening houden met meer hitte, droogte en zwaardere neerslag. In Spanje ligt premier Pedro Sánchez onder vuur vanwege de bestorming van de exclave Ceuta afgelopen zomer, waar tienduizenden migranten via het strand de enclave binnen trokken. Sánchez houdt in het congres vol dat Marokko niet achter de gebeurtenissen zit en wijst op de rol van socialmediacampagnes uit Israël en Rusland, terwijl de oppositie en protesterende Spanjaarden zijn aanpak fel bekritiseren. De affaire ondermijnt zijn toch al afkalvende populariteit en wordt door partijen als Vox aangegrepen om de regering verder onder druk te zetten. In Den Haag trekt het kabinet honderden miljoenen extra uit voor innovatie, met ruim 300 miljoen euro voor een hersteld Nationaal Groeifonds en 500 miljoen euro voor het nieuwe Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie, NADI. Volgens Johan Feenstra, algemeen directeur van fotonicabedrijf SMART Photonics, is dit een krachtige impuls voor Nederlandse sleuteltechnologieën en een belangrijke hefboom voor private investeringen, al is meer kapitaal nodig om wereldwijd mee te kunnen. Tegelijk blijven fiscale onzekerheden, zoals de uitgestelde box 3-hervorming, een rem op investeringsbereidheid. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Gemeenten luiden de noodklok na het dodelijke geweld in Overasselt en zeggen te weinig middelen te hebben tegen georganiseerde criminaliteit, maar criminoloog Emiel Kolthoff weerspreekt dat dit incident een gemeentelijke taak is. Volgens hem functioneert de opsporing hier juist goed, ligt de gemeentelijke verantwoordelijkheid vooral bij preventie en wordt bestaande wetgeving zoals de Wet Bibob lang niet overal optimaal benut. Gemeenten hebben daarnaast eigen instrumenten rond jeugd, zorg en toezicht, maar hebben die de afgelopen jaren deels zelf afgebouwd. BNR-onderzoek laat zien dat minimaal 1.000 websites van bedrijven, stichtingen en zzp’ers ongewild worden misbruikt om illegale online casino’s te promoten. Via opgekochte domeinnamen en gehackte sites bouwen zogenoemde affiliates doorverwijspagina’s voor buitenlandse illegale goksites, waarbij de Kansspelautoriteit buiten .nl-domeinen om nauwelijks kan ingrijpen. Terwijl Google zegt een streng spambeleid te voeren, blijven deze goed geïndexeerde gokpagina’s vaak gewoon hoog in de zoekresultaten staan. In Duitsland willen grote industriële werkgevers de 35-urige werkweek opschroeven naar 40 uur zonder extra loon, om de loonkosten per uur te drukken en de concurrentie met onder meer China aan te kunnen. Volgens Carsten Brzeski, hoofdeconoom van ING Duitsland, levert dat hooguit tijdelijk financieel voordeel op maar lost het kernprobleem van tegenvallende vraag en gebrek aan innovatie niet op. Vakbond IG Metall verzet zich fel, terwijl in de Duitse industrie maandelijks al duizenden banen verdwijnen. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Overasselt houdt het onderzoek naar de dodelijke schietpartij aan, nadat de politie een 35ste verdachte aanhoudt en met grote zoekacties in de omgeving naar wapens speurt. Bewoners wijzen op eerdere incidenten rond hetzelfde pand, waaronder een ontploffing en een beschieting gelinkt aan drugscriminaliteit, terwijl de Vereniging Nederlandse Gemeenten waarschuwt dat gemeenten onvoldoende middelen hebben om dit soort ondermijnende criminaliteit effectief aan te pakken. Na de verijdelde droneaanval op het vliegveld van Leipzig en nieuwe sabotagepogingen tegen Duitse energie-infrastructuur, zetten Duitsland en de NAVO Rusland neer als pleger van hybride aanvallen op Europees grondgebied. NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte spreekt van ‘reckless’ gedrag en Ursula von der Leyen noemt de aanvallen een ‘new normal’, terwijl Duitsland als reactie onder meer een consulaat en het Russland-Haus sluit maar militair nog terughoudend blijft. In Eindhoven benadrukken premier Jetten en de Franse president Macron het belang van Europese technologische autonomie, tijdens een bezoek aan de Brainport-regio en ASML. Nederland en Frankrijk tekenen meerdere intentieverklaringen voor samenwerking in halfgeleiders, quantumtechnologie en kunstmatige intelligentie, waarbij bedrijven als ASML en het Franse AI-bedrijf Mistral een centrale rol spelen in plannen om Europa economisch én defensief te versterken. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De adviesprijs voor een liter Euro 95 bereikt vandaag een nieuw record van 2,67 euro, boven het vorige hoogtepunt van 2,646 euro. Deskundige Paul van Selms van United Consumers wijst op de combinatie van geopolitieke spanningen rond Oekraïne, Israël en Iran en hoge belastingen aan de pomp, waardoor automobilisten zich mogelijk blijvend moeten instellen op extreem hoge brandstofprijzen. In Overasselt spreekt minister van Justitie David van Weel van ‘ongekend en nieuw’ geweld nadat tientallen gemaskerde, deels zwaarbewapende mannen door het dorp trokken, twee agenten neerschoten en een beveiliger bij een woning dodelijk verwondden. De politie heeft 34 verdachten aangehouden, veel vuurwapens gevonden en onderzoekt nu of sprake is van een criminele afrekening rond de woning van Jan G., die eerder dit jaar is veroordeeld voor betrokkenheid bij een groot MDMA-lab. Ondernemers blijken nog nauwelijks voorbereid op de Europese wet loontransparantie, die naar verwachting in 2027 ingaat en werknemers recht geeft op inzicht in salarisverschillen, gevolgd door een rapportageplicht voor grote werkgevers vanaf 2028. Uit een enquête van het BNR Ondernemerspanel, toegelicht door onderzoeksredacteur Bart van Rijswijk, blijkt dat werkgevers vrezen voor spanningen op de werkvloer en meer juridische risico’s, terwijl zij hun beloningsbeleid en administratieve processen nog op orde moeten brengen. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Uit gelekte begrotingsstukken blijkt dat het kabinet een deel van de miljardenbezuinigingen op sociale zekerheid terugdraait. De verhoging van het eigen risico gaat een jaar later in, AOW-plannen van 2,8 miljard euro verdwijnen definitief in de la en het verlagen van het maximumdagloon gaat niet door, terwijl de nieuwe box 3-wet voorlopig wordt geparkeerd. Oppositieleider Jesse Klaver van PvdA/GroenLinks is ‘totaal niet onder de indruk’ en wijst op miljarden aan tegemoetkomingen voor vermogenden via de huidige tegenbewijsregeling. In Overasselt in Gelderland wordt de omgeving in spanning gehouden na een grote schietpartij waarbij een beveiliger is gedood en twee politieagenten gewond zijn geraakt. Tientallen zwaarbewapende mannen met bivakmutsen vielen een zwarte auto aan, waarna een grootschalige zoekactie volgde met drones, helikopter en specialistische politie-eenheden, en bewoners worden opgeroepen binnen te blijven vanwege mogelijk aanhoudend gevaar. De politie meldt een groot aantal arrestaties, maar doet nog geen uitspraken over de toedracht en het gebruik van vuurwapens door agenten. De Duitse regering presenteert binnenkort haar conclusies over de drone met explosieven die eind vorige maand bij het vliegveld Leipzig werd gevonden, waarbij volgens Duitse media naar Rusland wordt gewezen. Europacorrespondent Stefan de Vries schetst dat Duitsland kan reageren met nieuwe sancties of diplomatieke stappen en dat het incident past in een patroon waarbij de oorlog in Oekraïne verschuift richting Europese infrastructuur. Intussen pleiten elf EU-landen, waaronder Nederland, Duitsland en Frankrijk, voor het afschaffen van veto’s in het Europese buitenlandbeleid om sneller en eensgezinder op te kunnen treden. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het kabinet krijgt de begroting voor volgend jaar op tijd rond, maar zonder steun van de oppositie en met zichtbare spanningen binnen de coalitie. De stukken liggen nu bij de Raad van State, die de plannen doorrekent voordat ze op Prinsjesdag openbaar worden. Tot die tijd blijft onduidelijk welke keuzes het kabinet maakt in onder meer de sociale zekerheid en box 3, terwijl nieuwe onderhandelingen met oppositiepartijen onvermijdelijk lijken. In de transportsector ontwijken bedrijven accijnzen door in het buitenland goedkope diesel te tanken en die brandstof illegaal over te hevelen naar vrachtwagens die in Nederland rijden, blijkt uit onderzoek van BNR. Pomphouders in de grensstreek spreken van een wijdverspreid fenomeen, terwijl de Douane geen cijfers geeft over sancties of boetes. De praktijk levert naast gemiste belastinginkomsten ook veiligheidsrisico’s op door grote hoeveelheden brandstof in omloop. Bij Apple breekt een nieuw tijdperk aan nu John Ternus Tim Cook opvolgt als CEO, terwijl Cook als uitvoerend voorzitter aan boord blijft. Ternus, jarenlang verantwoordelijk voor hardware, moet de koers bepalen in een markt waarin Apple financieel sterk is maar achterloopt in de AI-race. Beleggers kijken ondertussen naar tech- en chipbedrijven als Shein, Palo Alto Networks en Dell, waar hoge verwachtingen en sterke koersbewegingen de stemming op de beurs bepalen. Deze omschrijving is met AI gemaakt en gecontroleerd door een BNR-redacteur. Over deze podcast BNR Nieuws Vandaag is de podcast met daarin BNR Ochtendnieuws en BNR Avondnieuws. Je krijgt ’s ochtends vroeg en aan het einde van de werkdag in 20 minuten het belangrijkste nieuws van de dag. Abonneer je via bnr.nl/podcast/bnrnieuwsvandaag, de BNR-app, Spotify en Apple Podcasts. Of luister elke dag live via bnr.nl/live.See omnystudio.com/listener for privacy information.